<![CDATA[Irati Urdalleta Lete | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Wed, 16 Jun 2021 19:47:29 +0200 hourly 1 <![CDATA[Irati Urdalleta Lete | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Digitalizazioren egungo egoeraren inguruko «eztabaida publiko serio bat» eskatu dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/199232/digitalizazioren_egungo_egoeraren_inguruko_eztabaida_publiko_serio_bat_eskatu_dute.htm Wed, 16 Jun 2021 16:17:32 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/199232/digitalizazioren_egungo_egoeraren_inguruko_eztabaida_publiko_serio_bat_eskatu_dute.htm <![CDATA[Senpereko gizon bat espetxeratu dute emaztea hiltzea egotzita]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1833/007/001/2021-06-15/senpereko_gizon_bat_espetxeratu_dute_emaztea_hiltzea_egotzita.htm Tue, 15 Jun 2021 00:00:00 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1833/007/001/2021-06-15/senpereko_gizon_bat_espetxeratu_dute_emaztea_hiltzea_egotzita.htm
Dominique Idiart Senpereko auzapezak Euskadi Irratiari adierazi dionez, gizonak hamabi urte zeramatzan herrian bizitzen. Larunbat goizean atxilotu zuten, Senperen. Atzo igaro zen epailearen aurretik Ageneko epaitegian, eta epaileak espetxeratzeko agindu zuen.

Polizia iturrien arabera, erasotzaileak ez dauka aurrekari penalik, eta emakumezkoak ez zeukan salaketarik jarrita indarkeria matxistagatik. Hilketaren nondik norakoak ikertze aldera, aste honetan autopsia egingo diote gorpuari, Bordelen (Okzitania). Kasua instrukzio epailearen esku utzi dute.

Bi atxilotu

Bestalde, Araban eta Nafarroan ere beste bi gizon atxilotu dituzte indarkeria matxistari lotuta. Gasteizen, 19 urteko gizonezko bat atxilotu zuten larunbatean, indarkeria matxistako delitu bat egitea egotzita. Emakumea ere delitu beragatik ari dira ikertzen. Udaltzaingoa eztabaidan ari zirela agertu zen haien etxean. Gizonak atea ireki zienean, kamiseta hautsita zeukan, eta odol markak zituen soinean; andreak, berriz, zauriak zituen aurpegian.

Nafarroan, berriz, Espainiako Poliziak gizon bat atxilotu du, Lizarrako epaitegiak bere bikotekidearekiko jarritako urruntze agindua hausteagatik. Poliziaren arabera, bikotea batera zihoan autoan, eta, poliziak ikusi zituenean, «mugimendu arraroak» egiten hasi zen autoarekin. Gainera, dokumentaziorik gabe zebilen, ez zeukan gidatzeko baimenik, eta positibo eman zuen opiazeoen proban.]]>
<![CDATA[Indarkeria matxistagatik 1.592 salaketa jarri dituzte Hegoaldean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1902/007/002/2021-06-15/indarkeria_matxistagatik_1592_salaketa_jarri_dituzte_hegoaldean.htm Tue, 15 Jun 2021 00:00:00 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1902/007/002/2021-06-15/indarkeria_matxistagatik_1592_salaketa_jarri_dituzte_hegoaldean.htm
Emakumeei ezartzen zaizkien babes neurriei dagokienez, 224 eskaera egin dituzte Hego Euskal Herrian. Horietatik 135 (%60,3) onartu dituzte, eta 89 (%39,7) ukatu. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan iazko lehen hiruhilekoan baino %3,7 eskaera gutxiago egin dituzte, eta Nafarroan, %21,7 gutxiago.

Zazpi urteko zigorra

Bestalde, Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiak berretsi egin du Nafarroako Probintzia Auzitegiak gizonezko bati ezarritako zazpi urteko kartzela zigorra. Sententzian jasotzen denez, gizona bere bikotekidearen 10 urteko ilobarekin sexu harremanak edukitzen saiatu zen bi aldiz. Bigarren aldian, bikotekideak ikusi zuen. Gainera, ilobarekin bakarrik geratzen zela aprobetxatuz, genitalak ukitu izan zizkion.

Zazpi urteko espetxe zigorra ez ezik, bost urteko urruntze agindua ere ezarri dio epaitegiak, eta 10.000 euro eman beharko dizkio biktimari. Nolanahi ere, zigortuak aukera izango du Espainiako Auzitegi Gorenean helegitea jartzeko.]]>
<![CDATA[«Beti egon da gorrotoa aniztasunarekiko; hor badago zer pentsatua»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1902/005/002/2021-06-11/beti_egon_da_gorrotoa_aniztasunarekiko_hor_badago_zer_pentsatua.htm Fri, 11 Jun 2021 00:00:00 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1902/005/002/2021-06-11/beti_egon_da_gorrotoa_aniztasunarekiko_hor_badago_zer_pentsatua.htm
Areagotu egin al dira azkenaldian gorroto delituak?

Ez dakit areagotu egin diren, baina ikusgaiago egiten ari dira. Azken boladan LGTBIfobiaren kontra egin den sentsibilizazio eta lanketa guztiaren ondorio izan daiteke, eta horretarako tresnak jarri izanaren ondorio. Ertzaintzak bere 2020ko txostenean gorroto delituen inguruan emandako datuetan bikoiztu omen dira, batez ere, LGTBIfobia kasuak. Oso eraso bortitza izan da [Basaurikoa], baina badaude egunerokoan eraso edo diskriminazio sinboliko edo estrukturalak ere.

Batez ere, zein motatako testigantzak jasotzen dituzue?

Ez dago profil konkreturik. Kasu honetan, oso esanguratsua da gazteak izan direla. Oso intersekzionala da arazoa, eta, ildo horretan, kontuan hartu behar dugu egin behar den lanketak estrukturala izan behar duela, eta beste buelta bat eman behar diogula.

Eraso horiek lotuta egon al daitezke eskuin muturraren hazkundearekin?

Zentzu batzuetan, bai, baina ez dugu esango soilik eskuin muturrari lotuta daudenik; azken hau ez dago horrekin lotuta. Gorrotoa beti egon da aniztasunarekiko; hor badago zer pentsatua, estrukturalki edo jendartean oraindik horrelako ideiak baldin badaude. Ez genuke esango eskuin muturrera lotuta dagoenik; gaur egun irakaspen horiek jasotzen ditugu oraindik, eta zaila da horrelako arazo sakon eta estruktural bati heltzea, gauza asko aldatu behar direlako, ez soilik sexu-genero aniztasunarekiko: beste ikuspegi gehiago ere jorratu eta zabaldu behar dira.

Horrelako erasoak jasan dituztenak nola iristen zaizkizue elkartera?

Modu askotan. Batzuk, etsita, eta beste batzuk, oso haserre; beste batzuk, ondo kokatuta eta jakinda zer nahi duten eta nola bideratu nahi duten kontua... Aldarten horrelako kasuak jasotzen ditugunean, lehenbizi lagundu egiten diegu, eta, pertsona horiek zer nahi duten, bitartekoak eskaini. Hortik aurrera, haiek erabaki dezatela. Oso eraginkorra izan daiteke salaketa bat jartzea auzitegian, edo, agian, erabakitzen dute bitartekaritza bat baliatzea: beste aldearekin harremanetan jarri eta akordio batera heltzearekin edo hitz egin eta barkamena eskatzearekin nahikoa dute.

Biktima horiek, epe laburreko ondorioak ez ezik, luzera begirakoak ere paira al ditzakete?

Edozein gorrotogatik egindako ekintza bortitzek zein ez-bortitzek- baina gorrotoa islatzen dutenek- jendarteari ematen dioten mezua hau da: «Talde honetakoa bazara, hau edo bestea egiten baduzu, kontuz». Kontuan hartu behar da mezu bat bidaltzen dela jendartera, eta sexu-genero aniztasunagatiko gorroto delituen kasuetan zein besteetan egin behar den lanketa hori da: ez soilik orduan bertan gertatutakoari erantzutea, baizik eta etorkizunean ematen den mezu horri ere heldu beharko zaiola.

Erasotzaileak hain gazteak izateak zer uzten du agerian? Non dago akatsa?

Akats zehatza zein den aipatzea zaila da, baina jendartean oraindik lanketa asko falta da, batez ere LGTBI kolektiboekiko eta beste kolektibo zaurgarri batzuekiko.]]>
<![CDATA[Espetxealdi iraunkor berrikusgarria ezarri diote gizon bati, emaztea eta haren semea hiltzeagatik]]> https://www.berria.eus/albisteak/198896/espetxealdi_iraunkor_berrikusgarria_ezarri_diote_gizon_bati_emaztea_eta_haren_semea_hiltzeagatik.htm Wed, 09 Jun 2021 09:53:19 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/198896/espetxealdi_iraunkor_berrikusgarria_ezarri_diote_gizon_bati_emaztea_eta_haren_semea_hiltzeagatik.htm <![CDATA[Hasi da ia 200 ikertzaile gazte bilduko dituen Ikergazte kongresua]]> https://www.berria.eus/albisteak/198878/hasi_da_ia_200_ikertzaile_gazte_bilduko_dituen_ikergazte_kongresua.htm Wed, 09 Jun 2021 09:14:33 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/198878/hasi_da_ia_200_ikertzaile_gazte_bilduko_dituen_ikergazte_kongresua.htm Olatz Arbelaitzek BERRIAri nabarmendu dionez, Ikergazte ikertzaile gazteen artean dagoeneko baloratzen denaren seinale da hori. Gaur ekin diote kongresuari, harrera ekitaldi bateginda. Bertan izan dira Kepa Sarasola UEUko zuzendaria, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburu Jokin Bildarratz, Blanca Urgell Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea eta Olatz Arbelaitz Ikergazteren koordinatzailea. Horretaz gainera, besteak beste,What is feminist research in art history? hitzaldia izango da, Middlesex Unibertsitateko Katy Deepwellen eskutik; Hizkuntza teknologiaren bilakaera: Ixa taldearen esperientzia. Erabili zientzia gure gizartearen alde hitzaldia emango du EHUko eta UEUko Arantza Diaz de Ilarrazak; eta Ezagutzaren dibulgazioa, ahalduntzeko tresna solasaldia izango dute. Datozen egunetarako ere egitarau oparoa prestatu dute. Hainbat hitzaldi, aurkezpen eta bestelako ekintza izango dituzte, tartean,Nuria Oliver telekomunikazio ingeniari eta Inteligentzia Artifizialeko doktoreak etaEneko Axpe fisikariak eskainiko dituzten hitzaldiak.]]> <![CDATA[Euskaraz hezi ezinean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1898/010/001/2021-06-09/euskaraz_hezi_ezinean.htm Wed, 09 Jun 2021 00:00:00 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1898/010/001/2021-06-09/euskaraz_hezi_ezinean.htm
Eskaintza aztertu besterik ez dago horretaz jabetzeko. Behatokiaren datuen arabera, Oinarrizko Lanbide Heziketakoa da egoera kezkagarriena. Araban, 22 zentroren artean hamahiru titulu dituzte; bakarra da D eredukoa, eta ez dago B eredukorik —erdia euskaraz eta erdia gazteleraz—. Hau da, 21 zentrotako hamabi titulu gaztelera hutsean daude. Bizkaian, Zeanurin soilik eskaintzen dituzte euskara hutsez egin daitezkeen bi tituluak; beste bost zentrotako lau titulutan B eredua daukate, baina 85 eskolatako hamabi titulaziok gaztelera hutsezko eredua dute. Gipuzkoan, berriz, titulu bakarra dago euskaraz, eta hamar ikastetxek eskaintzen dituzte B ereduko ikasketak —hiru publikoak dira, eta zazpi, itunpekoak—.

Gaubekak hitz gutxitan laburtu du datu horiek adierazten dutena: «Euskarazko eskaintza, urria ez, oso urria da gaztelaniazkoaren aldean». Bi arazo dauzkate identifikatuta: «Zuzenean eskaintzarik ez dago, eta dagoen eskaintza urria ere eremu jakin batzuetan dago; zenbait eskualdetan, ez dago D ereduko inolako eskaintzarik Oinarrizko Lanbide Heziketan».

Eskaintza hori goitik behera aztertuta daukate Galder Larrazabalek eta Gaizkane Zugadik. Alaba DBH1en dute, curriculumaren egokitzapen batekin, baina ezin du bide horretatik jarraitu, Zugadik azaldu duenez: «Ez dauka beste biderik. Moldaketa hori hain handia denez, egokituta edukiko du DBH2ra arte. Ezin da DBH3ra pasatu, laguntza guztiak kenduko dizkiotelako». Hori horrela, Oinarrizko Lanbide Heziketara bideratzen dute. Hizkuntzak kezkatzen ditu, ordea: «Jada euskaraz ikasteko zailtasunak baditu —bere hizkuntza da, eta ondo moldatzen da—, erdaraz askoz gehiago izango lituzke». Euskarazko eskaintza hain urria izatea kritikatu du: «Ezin dugu ulertu egoera hau». Eta Larrazabalek euskararen aldeko apustu sendoagoa eskatu du: «Asko entzuten dugu urtero zenbat ume gehiago matrikulatzen diren euskaraz hasieran, baina, gero, DBH bukatzean edo lehenago, bat-batean bukatu egiten da. Hurrengo pausoa eman behar duzunean, zer egiten duzu? Erdarara pasatu behar al dugu?».

Erdi eta goi mailako Lanbide Heziketan, berriz, euskarazko eskaintza «zabalagoa» da, Behatokiaren hitzetan, baina ez nahikoa: «Ikusten dugu A eredua bermatuago dagoela herrialde eta titulazio gehienetan, eta bestela B ereduko aukerak ere badituztela». Datu zehatzei erreparatuz, oraindik hamasei titulutan ez dago D ereduko eskaintzarik, eta euskarazko eskaintza eremu jakin batzuetan dago pilatuta: gehienbat hezkuntzari edo mekanizazioari lotutako tituluetan eskaintzen dute; aldiz, turismoari, modari eta arrantzari lotutako zenbait ikasketatan ez dago D eredurik.

Gainera, Gaubekak azaldu duenez, batez ere Gipuzkoan dago euskaraz ikasteko aukera. Horrek ikasleak euskaraz ez ikastera bultzatzen dituela uste du Behatokiko zuzendariak: «Ikasle batek titulazio bat egin nahi badu, eta Gipuzkoan bakarrik badago D eredua, agian nahiago du bere herrialdean geratu eta beste eredu bat hautatu».

Horixe egitea tokatu zaio, esaterako, Aintzane Argaizen semeari. Gasteizen mekanizatua egitea erabaki zuen, D ereduan. Baina talderik osatu ez, eta B ereduan ikasi behar izan du. «Hori ez da txarrena; kontua da ez dutela ezer ematen euskaraz». Hori ikusita, pentsatzen ari dira bigarren maila bukatutakoan euskarazko eredua eskaintzen duen ikastetxe batera aldatzea, baina ez dago asebeteta: «Ez da konponbidea. Urte dezente pasatu dira euskara normalizatzen hasi zenetik, eta oraindik horrela egotea... Gainera, Eusko Jaurlaritzaren ikastetxe batean».

Eta ikasketetan nola, lanean hala. Behin ikasketak amaituta, lan munduan sartuko dira ikasle horietako gehienak. Gaubekak uste du ikasketetako hizkuntzak eragina izango duela laneko jardunean ere: «Ikasi dituzun kontzeptu guztiak gaztelaniaz ikasi badituzu, gero horiek lan munduan txertatzerakoan ere gaztelaniaz erabiliko dituzu». Batez ere, herritarrekiko zuzeneko tratuan aritu behar dutenek eragiten diote kezka: «Titulu hauetako asko gaztelaniaz daude, eta, gainera, gero enpresetan bezeroekin harreman zuzenekoa izango duten langileenak dira».

Eskaintza orokorra xede

Hori ikusita, Eusko Jaurlaritzaren aldetik apustu irmoago bat falta al da? «Hori uste dugu», erantzun du Gaubekak. 2018ko Lanbide Heziketako Legea aipatu du. «Lege horretako 27. artikuluak dio euskarazko Lanbide Heziketa bermatuko dela, betiere bi kontzepturen arabera: eskaeraren arabera eta eremu bakoitzeko egoera linguistikoaren arabera». Orduan, zergatik ez zaie ikasleei bermatzen eskubide hori? «Bi kontzeptu horiek izaten direlako kontuan, eta ez ikasleen hizkuntza eskubideak».

Gaubeka ez dago ados, eta bestelako eredu bat eskatu du: «Gure ustez, eskaintza ezin da egin eskaera eta egoera linguistikoaren arabera soilik; euskara sustatu, hizkuntza eskubideak bermatu eta egoera irauli nahi badugu, eskaintza bat egin behar da, eskaintza orokortua, unibertsala eta berdintasunean oinarritutakoa; bestela, erabat baldintzatzen ari gara ikasle horien hautua».]]>
<![CDATA[Selektibitatea egiten hasi dira Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako 12.782 ikasle]]> https://www.berria.eus/albisteak/198844/selektibitatea_egiten_hasi_dira_arabako_bizkaiko_eta_gipuzkoako_12782_ikasle.htm Tue, 08 Jun 2021 10:32:01 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/198844/selektibitatea_egiten_hasi_dira_arabako_bizkaiko_eta_gipuzkoako_12782_ikasle.htm <![CDATA[«Gakoa da hemengo instituzioek euskarazko ikerketa ere baloratzea»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1894/005/001/2021-06-08/gakoa_da_hemengo_instituzioek_euskarazko_ikerketa_ere_baloratzea.htm Tue, 08 Jun 2021 00:00:00 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1894/005/001/2021-06-08/gakoa_da_hemengo_instituzioek_euskarazko_ikerketa_ere_baloratzea.htm
Pandemiagatik ageriago geratu al da ikerketak daukan garrantzia eta haren gabeziak?

Esango nuke baietz. Uste dut orain denok garela kontziente ezinbestekoa dela ikerketa, gaitz honi aurre egingo badiogu. Bestalde, nabarmentzen da askotan zein modu prekarioan egiten den ikerketa hori, zer zailtasun dauden. Adibidez, uste dut txertoei dagokienez ikusten dela: oso argi erakusten du baliabideak jartzen direnean beste abiadura batean egin daitezkeela gauzak.

Zer ekarpen egin nahi du Ikergaztek?

Gizarteratzea gure inguruan dauden ikertzaile gazte eta euskaldunek zenbat ikerketa eta zer kalitatekoa egiten duten. Aurreko hiru ekitaldiek erakutsi digute primerako ikertzaileak ditugula, komunikatzaile onak direnak eta euskaldunak. Uste dut beste ekarpen bat dela ikertzaile gazte horiek elkarren artean ezagutzea, eta, gero, hortik etor daitezke elkarlana eta diziplinarteko konexioak, eta hori ere bada ekarpen bat gure gizartearentzat.

Ikertzaile gazteek egiten duten nazioarteko ikerkuntza etxean ezagutaraztea ere jarri duzue helburu gisa, ezta?

Hori da Ikergazteren helburu nagusietako bat. Normalean ingelesez komunikatzen den ikerkuntza hori, oraingoan, euskaraz komunikatzen da, eta, hori egin ahal izateko, hizkuntzaren lanketa bat behar da. Ikerketan gauza berriak egiten dira, eta askotan kontzeptu eta termino berriak agertzen dira. Horiek euskaraz nola erabili landu beharreko gauza bat da, eta beste ekarpen bat izan liteke.

Ia 200 ikerlari gazte bilduko dituzue Ikergazten. Ikerlari gazte hauentzat zer esan nahi du Ikergaztek?

Aukera bat euren lana euskaraz komunikatzeko. Eskatzen zaie ahalegin bat egitea bere gai espezifikoa zientzia munduan sartuta dagoen edozeinek —nahiz eta beste gai bateko aditua izan— ulertzeko moduan azaltzeko. Aukera emango dio ariketa hori egiteko, beste arlo batzuetako zientzialariek entzun dezaten zer egiten duen eta beste arlo batzuetako zientzialariak ezagutzeko.

Inoiz baino ekarpen gehiago jaso dituzue: 150 lan baino gehiago aurkeztu dituzte. Zeren seinale da?

163 lan jaso ditugu, eta horietatik 150 onartu. Ikergaztek hasita dauka ibilbidea, eta esango nuke ikertzaile gazteen artean dagoeneko baloratzen dela. Aurtengoa ere oso urte berezia da. Nahiz eta zalantzak eduki ditugun nola antolatu, pentsatzen genuen aurrez aurrekoa ez den Ikergazte batek ez zuela zentzurik, elkar ezagutzea gakoa baita guretzat.

Ikerketa osasuntsu al dago gazteen artean? Zein behar dituzte?

Ikertzaile gazteek erronka handiak dituzte aurrean. Egiten duten lana eta gizarteari egiten dioten ekarpena izugarria da, baina, bizitzarako egonkortasun bat topatu nahi badute, izugarrizko lana eta ahalegina eskatzen zaie, eta, halere, lortzeko aukerak ez dira errazak askotan. Alde horretatik, uste dut egoera ez dela oso ona.

Nola dago euskarazko ikerketa?

Badago jende asko normalean ikerketa ingelesez komunikatuko duena edo ikertaldean, taldearen izaeragatik, gazteleraz egin behar duena, baina gaitasun handia duena ikerketa hori euskaraz komunikatzeko, eta horiek bultzatuko dute, ahal den neurrian, euren inguruan euskaraz egitea ikerketa. Gero eta ekarpen gehiago jasotzeak, nire ustez, erakusten du gazteen artean masa kritiko hori zabaltzen ari dela. Orain arte behintzat, ibilbide akademikoan edo komunitate zientifikoan hori ez da baloratzen den gauza bat. Neurri batean, militantzia puntu bat edo hautu pertsonal bat da.

Zer egin behar da euskarazko ikerketa gara dadin?

Gakoa da hemengo instituzioek baloratzea hori ere; ez bakarrik nazioarteko aldizkarietan egiten dena balioztatzea, euskaraz egiten dena ere baloratzeak lagunduko luke egun hautu hori egiten ez duen jende batek egin dezan.]]>
<![CDATA[EHU 200 unibertsitaterik onenen artean dago sei espezialitatetan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1883/008/001/2021-06-05/ehu_200_unibertsitaterik_onenen_artean_dago_sei_espezialitatetan.htm Sat, 05 Jun 2021 00:00:00 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1883/008/001/2021-06-05/ehu_200_unibertsitaterik_onenen_artean_dago_sei_espezialitatetan.htm
Are emaitza hobeak lortu ditu hiru espezialitatetan: rankingean munduko 150 unibertsitate onenen artean dago Ingeniaritza Metalurgikoan, Ingeniaritza Kimikoan eta Kimikan. Gainera, 200 unibertsitaterik onenen artean dago Elikagaien Zientzia eta Teknologian, Materialen Zientzia eta Ingeniaritzan eta Nanozientzia eta Nanoteknologian. Nabarmentzekoak dira beste hainbat arlotan lortutako emaitzak ere: 300 unibertsitaterik onenen artean dago Ingurumen Zientzia eta Ingeniaritzan, Energiaren Zientzia eta Ingeniaritzan, Matematikan, Fisikan, Nekazaritzako Zientzietan, Farmazian, Zientzia Farmazeutikoetan eta Hezkuntzan.

Eva Ferreira EHUko errektorearen irudiko, «emaitza esanguratsuak» lortu dituzte. Azpimarratu duenez, EHU «unibertsitate sendo bat» dela erakusten dute, «oinarri zientifiko irmoa eta dinamismo handia duena».]]>
<![CDATA[EHU munduko 200 unibertsitate onenen artean dago sei espezialitatetan]]> https://www.berria.eus/albisteak/198673/ehu_munduko_200_unibertsitate_onenen_artean_dago_sei_espezialitatetan.htm Fri, 04 Jun 2021 14:21:27 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/198673/ehu_munduko_200_unibertsitate_onenen_artean_dago_sei_espezialitatetan.htm <![CDATA[HaurrakEreBai taldea ez dago ados maskara derrigorrez jarri beharrarekin]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1903/007/002/2021-06-03/haurrakerebai_taldea_ez_dago_ados_maskara_derrigorrez_jarri_beharrarekin.htm Thu, 03 Jun 2021 00:00:00 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1903/007/002/2021-06-03/haurrakerebai_taldea_ez_dago_ados_maskara_derrigorrez_jarri_beharrarekin.htm
Maskara derrigorrean erabili beharra ez ezik, beste bi neurri ere gaitzetsi dituzte: eskoletan metro eta erdiko distantzia gorde beharra eta «familiak ikastetxeetako bizitzatik kanpo uztea». Horien ordez, izurriari aurre egiteko baliagarri izan daitezkeen beste zenbait proposamen egin dituzte: ikasleen ratioa «ahal izanez gero» erdira jaistea; bestelako espazio batzuk eskura jartzea, eskolak kultur zentroetan, parkeetan edo plazetan eman ahal izateko; irakasleak prestatzea «behar emozionalak dituzten ikasleak hartzeko eta laguntzeko»; eta lehentasuna ematea kanpoko espazioak eta espazio naturalak erabiltzeari.

Halaber, enpresei eta erakundeei ere mintzatu zaizkie, familia kontziliaziorako neurriak eskatuz, familiek seme-alabak zaindu ditzaten gaixo edo berrogeialdian daudenean. «Irmoki aldarrikatzen ditugu honako neurri hauek: seme-alabak zaintzeko baimen gehigarriko egun mugagabeak, lanaldi murrizketa, ordutegi malgutasuna, eta malgutasuna laneko txandei eta aitatasunerako nahiz amatasunerako laguntzei dagokienez».]]>
<![CDATA[Selektibitateari ekin diote Nafarroako 3.869 ikaslek]]> https://www.berria.eus/albisteak/198582/selektibitateari_ekin_diote_nafarroako_3869_ikaslek.htm Wed, 02 Jun 2021 12:42:09 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/198582/selektibitateari_ekin_diote_nafarroako_3869_ikaslek.htm <![CDATA[Izena eman beharko da Araba Euskaraz-en parte hartzeko]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1835/007/001/2021-06-02/izena_eman_beharko_da_araba_euskaraz_en_parte_hartzeko.htm Wed, 02 Jun 2021 00:00:00 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1835/007/001/2021-06-02/izena_eman_beharko_da_araba_euskaraz_en_parte_hartzeko.htm Zabal bideak lelopean, eta, parte hartzeko, aurrez izena eman beharko da Araba Euskaraz-en webgunean.

Bi gune handi izango ditu jaiak: euskararen plaza —herrigunean— eta euskararen basoa —parkean—. Horietan, txokoak atonduko dituzte, eta hainbat ekintza jarriko dituzte aukeran: Gora kasete ikuskizuna, dantza emanaldia, zumba tailerra, Maider Zabalegiren kontzertu akustikoa, tailerrak eta jolasak, sukaldaritza ikastaroa, ihes gela, karaokea... Horiez gain, 41 postuko azoka ere egingo dute Laudioko institutuko jolastokian, eta tonbola bat jarriko dute Lamuza plazan.

Eskola txikien festarik ez

Pandemia tarteko, bertan behera utzi behar izan dute Gipuzkoako Eskola Txikien Festa. Aizarnan (Zestoa) ziren aurten egitekoak, baina uste dute egoera ez dagoela horretarako moduan. Horren ordez, «herrira begirako ekitaldi xume bat» egingo dute ekainaren 13an, «egoerak eskatzen dituen segurtasun neurriak beteta». Gainera, egun horretan bertan pasatuko diete lekukoa datorren urtean eskola txikien aldeko festa antolatzeaz arduratuko direnei, Errezilgo eskolako kideei.]]>
<![CDATA[Beste lau pertsona inputatu dituzte Osakidetzaren lan eskaintza publikoko iruzurrari lotuta]]> https://www.berria.eus/albisteak/198549/beste_lau_pertsona_inputatu_dituzte_osakidetzaren_lan_eskaintza_publikoko_iruzurrari_lotuta.htm Tue, 01 Jun 2021 22:02:41 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/198549/beste_lau_pertsona_inputatu_dituzte_osakidetzaren_lan_eskaintza_publikoko_iruzurrari_lotuta.htm <![CDATA[Izena ematea beharrezkoa izango da Araba Euskaraz-en parte hartzeko]]> https://www.berria.eus/albisteak/198534/izena_ematea_beharrezkoa_izango_da_araba_euskaraz_en_parte_hartzeko.htm Tue, 01 Jun 2021 14:04:18 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/198534/izena_ematea_beharrezkoa_izango_da_araba_euskaraz_en_parte_hartzeko.htm <![CDATA[Bertan behera utzi dute Gipuzkoako Eskola Txikien Festa]]> https://www.berria.eus/albisteak/198529/bertan_behera_utzi_dute_gipuzkoako_eskola_txikien_festa.htm Tue, 01 Jun 2021 13:39:10 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/198529/bertan_behera_utzi_dute_gipuzkoako_eskola_txikien_festa.htm <![CDATA[Araba, Bizkai eta Gipuzkoan eskolak goiz eta arratsalde ariko dira irailetik]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1858/004/001/2021-06-01/araba_bizkai_eta_gipuzkoan_eskolak_goiz_eta_arratsalde_ariko_dira_irailetik.htm Tue, 01 Jun 2021 00:00:00 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1858/004/001/2021-06-01/araba_bizkai_eta_gipuzkoan_eskolak_goiz_eta_arratsalde_ariko_dira_irailetik.htm
Egoera desberdina da Nafarroan. Gobernuak duela bi aste aurkeztu zuen datorren ikasturterako kontingentzia plana, eta ordutegiak eragin zuen jakin-minik handiena. Nafarroako Gobernuko Hezkuntza kontseilari Carlos Gimenok azaldu zuenez, eskolak goizez soilik emango dituzte aurrerantzean ere, «osasun agintariei horrela izan behar duela irizten zaien artean». Beraz, zabalik utzi zuen ikasturteak aurrera egin ahala ordutegiak aldatzeko aukera: «Hilabeteko epea egongo da ikastetxeetako ordutegiak berme batzuekin berriz antola daitezen». Urriko lehen hamabostaldian edo Gabonen ondorengo lehen hamabost egunetan ezar litezke aldaketak.

Datorren ikasturtea buruan

Datorren ikasturtea antolatzeko lanean ari dira erakundeak. Jokin Bildarratz Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburuak esana da «bide propioa» egingo dutela horretarako, baina Espainiako Gobernuak erkidegoei aurkeztu zien proposamenaren hainbat neurri aintzakotzat hartzekoak izan daitezkeela. Bertan jasotzen denez, esaterako, Haur Hezkuntzan ikasturte bereko haurren arteko jardunak baimenduko dira aire zabalean. Gimenok iragarri duenez, Nafarroako Haur Hezkuntzako ikasleek ez dute maskararik jantzi beharko jolaslekuan egoteko, eta ikastetxeei CO2 neurgailuak emango dizkiete.]]>
<![CDATA[Eskolak goizez eta arratsaldez emango dituzte datorren ikasturtean Araba, Bizkai eta Gipuzkoako ikastetxeek]]> https://www.berria.eus/albisteak/198482/eskolak_goizez_eta_arratsaldez_emango_dituzte_datorren_ikasturtean_araba_bizkai_eta_gipuzkoako_ikastetxeek.htm Mon, 31 May 2021 10:01:35 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/198482/eskolak_goizez_eta_arratsaldez_emango_dituzte_datorren_ikasturtean_araba_bizkai_eta_gipuzkoako_ikastetxeek.htm <![CDATA[Herri oso baten harrera xede ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1944/012/001/2021-05-30/herri_oso_baten_harrera_xede.htm Sun, 30 May 2021 00:00:00 +0200 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1944/012/001/2021-05-30/herri_oso_baten_harrera_xede.htm Euskal Herria, harrera herria lelopean, manifestazioa egin zuten Irundik eta Hendaiatik bi herriak batzen dituen Santiago zubira, Irungo Harrera Sareak eta Diakite, La Cimade eta Etorkinekin elkarteek deituta. Antolatzaileen arabera, 3.000 lagun bildu ziren migratzaileen eskubideen alde.   Irungo zutabean, pankartari eusten zihoan Diallo, eta bertan izateko arrazoiak argi zituen: «Borrokara etorri gara, mugan gertatzen ari dena salatzera». Badaki zer den migratzea, Guineatik etorri baitzen Euskal Herrira. Azaldu zuenez, muga «hogei aldiz»saiatu zen gurutzatzen, baina itzularazi egiten zuten. Horregatik, muga «lasai gurutzatzeko aukera» izan behar dutela azpimarratu zuen. Bereizketak alde batera uztea ere nahi du: «Jendea beti ari da pentsatzen beltza den edo zuria; printzipioz, gizakiak gara» Europako agintariei nahiz euskal herritarrei zuzendu zitzaien Diallo. Lehenengoei esan zien kontuan hartzeko migratzaileak ez datozela «gustuz bakarrik»: «Batzuen bizitza mehatxupean dago euren herrialdeetan, eta horregatik gatoz hona». Bigarreneni, berriz, informatuta egoteko esan zien: «Ez dakit beraiek ez dakiten edo ez duten jakin nahi, baina niretzat gaur egun Afrikan, Asian edo Ameriketako Estatu Batuetan zer gertatzen ari den jakitea errazagoa da, Internet daukagulako». Metro batzuk aurrerago zegoen Diadie Bea, Inor ez da ilegala jartzen zuen pankarta eskuan. Senegaldarra jaiotzez, zazpi bat urte daramatza Euskal Herrian. Pertsona guztiek eskubideak dituztela nabarmendu zuen, eta ez zuen ulertzen zergatik batzuei muga gurutzatzen uzten dieten eta beste batzuei ez: «Hemen bizi den pertsona guztiek daukate askatasuna nahi duten bezala mugitzeko» «Eskubide guztiak denontzat» eta «arrazakeriak hil egitengaitu» oihuartean, batukada doinuek gidatu zituzten Irundik zihoazen manifestariak Irun eta Hendaia arteko Santiago zubiraino. Bertan batu ziren herri batetik eta bestetik zetozen zutabeak. Usu egoera bestelakoa bada ere, atzo ez zegoen Guardia Zibilaren edo jendarmeen kontrolik, eta guztiak elkarrekin gerturatu ziren Ficobaraino. Bertan, hainbat aldarriren berri eman zuten Oihana Galardik, Anaitze Agirrek eta Lutxi Bortairuk antolatzaileen izenean. «Gu leku askotan hartu izan gaituzten bezala, guk ere harrera berdina zor diegu hona datozenei».Horretarako, politikariei eta erakundeetako ordezkariei «euren zereginei ardurari»heltzeko eskatu zieten, lanari «serio eta erantzukizunez» heltzeko eta «hitzetatik ekintzetara pasatzeko» «Entzun herritarrei eta jokatu besteek zuekin jokatzea nahiko zenuketen bezala, izan benetan herri honek merezi dituen ordezkariak eta erakutsi edonoren bizitzaren alde zaudela». Harrera «duin» eske «Benetako gizarte eta harrera politikak» beharrezkotzat jo dituzte: «Gizonak, emakumeak, haurrak... Gu bezalako pertsonak dira Poliziak eta politikek erasotzen eta ehizatzen dituztenak. Mamadou, Aicha, Ibrahim, Mardelle dira. Bizitza hobeago baten bila etortzea ez da delitua. Arriskutik ihesi datoz, bidaia luzea egin dute, eta harrera duin bat merezi dute». Gogoan izan zituzten duela astebete Bidasoako urtean itotako migratzailea eta duela hilabete bere buruaz beste egin zuena. «Yaya Bidasoan hil zen duela astebete. Orain hilabete bere buruaz beste egin zuen gaztearen izena ez dakigu, baina ez ditugu ahaztuko. Eta, batez ere, ezin dugu onartu beste inorhiltzea». Nabarmendu zuten migratzaileen heriotza ez dela normalizatu behar: «Ez duzue nahiko Bidasoa heriotza muga bihurtzea, ezta?». Maialen Lujanbio bertsolariak eman zion bukaera manifestazioari. Hala aldarrikatu zuen bertsoz: «Europaren arazo al da nor jasoa?/ Ez al zaigu ahazten lehen han jazoa?/ Gerrak, arpilatzeak eta erasoa/ ondorioa dena ez da arazoa». Migratzaileen eskubideak bermatzeko eskatu zuen: «Dabiltzanen nor jasoa / dabiltzanen nor jasoa / eta eskubide osoa / denontzat bideak libre / eta bideetan pausua/ bideetan libre pausua / eta itsasora Bidasoa». ]]>