<![CDATA[Irati Urdalleta Lete | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Fri, 28 Jan 2022 04:09:00 +0100 hourly 1 <![CDATA[Irati Urdalleta Lete | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Astebetean %17 apaldu da COVID-19ak jota ZIUetan daudenen kopurua]]> https://www.berria.eus/albisteak/208895/astebetean_17_apaldu_da_covid_19ak_jota_ziuetan_daudenen_kopurua.htm Thu, 27 Jan 2022 17:20:22 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/208895/astebetean_17_apaldu_da_covid_19ak_jota_ziuetan_daudenen_kopurua.htm <![CDATA[Eusko Jaurlaritzak COVID ziurtagiriaren erabilera luzatzea eta beste eremu batzuetara zabaltzea eskatuko du]]> https://www.berria.eus/albisteak/208898/eusko_jaurlaritzak_covid_ziurtagiriaren_erabilera_luzatzea_eta_beste_eremu_batzuetara_zabaltzea_eskatuko_du.htm Thu, 27 Jan 2022 15:57:21 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/208898/eusko_jaurlaritzak_covid_ziurtagiriaren_erabilera_luzatzea_eta_beste_eremu_batzuetara_zabaltzea_eskatuko_du.htm <![CDATA[CCOOk eskatu du eskola denek lekuak gordetzeko ikaslerik zaurgarrienentzat]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1834/006/001/2022-01-27/ccook_eskatu_du_eskola_denek_lekuak_gordetzeko_ikaslerik_zaurgarrienentzat.htm Thu, 27 Jan 2022 00:00:00 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1834/006/001/2022-01-27/ccook_eskatu_du_eskola_denek_lekuak_gordetzeko_ikaslerik_zaurgarrienentzat.htm
Matrikulazioan beste aldaketa batzuk ere sustatu nahi dituzte. Besteak beste, garrantzi txikiagoa izan dezala eskolan anai-arrebak izateak; eta, aldiz, garrantzitsuagoa izatea ikastetxetik gertu bizitzea. Gainera, eskatu dute kuotak debekatzeko: «Itunpeko ikastetxeen 'borondatezko' hileko kuotak iruzur hirukoitza dira, Hezkuntza Sailak onartu egiten dituelako, familia gehienek ez dakitelako ez direla nahitaezkoak, eta nahi ez dituzten ikasleak baztertzeko erabiltzen direlako, Euskadiko eskola segregazioaren funtsezko faktorea izanik».

Euskarari dagokionez, beste hainbat hezkuntza eragilek egungo hizkuntza ereduak kendu eta euskarazko murgiltze orokortua ezartzeko eskatu badute ere, CCOOk ez du bide horretatik jo. Sindikatuak hauxe proposatu du: «Elebitasun ofizialaren errealitateari buruzko ikerketa analitikoa egitea, egindako hutsak hautemateko eta ikastetxeetan metodo eleaniztunak proposatzeko, testuinguru soziolinguistikoaren arabera». Haren esanetan, EAEko Eskola Kontseiluaren txostenek erakusten dute ikasleen euskalduntzean apaltze bat egon dela, baita D ereduan ari direnen artean ere. Hori horrela, euskara lehenetsi behar dela esan du, baina beste hizkuntzetako gaitasunak alde batera utzi gabe.

Bestelako proposamenak

Segregazioari aurre egiteko bestelako hainbat eskaera ere egin dituzte, hala nola 0-3 urteko etapa «zabaltzea eta orokortzea», bereziki egoerarik ahulenean dauden eremuetan; hezkuntza premia bereziak dituzten ikasleei azkar erreparatzearen alde egitea, eta Hezkuntza Ekitatearen Behatokia sortzea.

Eta hauek guztiak garatzeko, ezinbestekoa izango da finantzaketa. Hezkuntzan egiten den inbertsioa handitu beharra dagoela iruditzen zaie, ratioak txikitzeko, eta, horrela, ikasgeletako aniztasuna hobeto kudeatu ahal izateko. Hain zuzen, uste dute inbertsioak barne produktu gordinaren %7 izan beharko lukeela. «Oraindik ez gara iritsi % 5era».]]>
<![CDATA[CCOOk eskatu du eskola publiko eta itunpeko guztiek leku kopuru jakin bat gordetzea ikasle zaurgarrienentzat]]> https://www.berria.eus/albisteak/208836/ccook_eskatu_du_eskola_publiko_eta_itunpeko_guztiek_leku_kopuru_jakin_bat_gordetzea_ikasle_zaurgarrienentzat.htm Wed, 26 Jan 2022 16:36:10 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/208836/ccook_eskatu_du_eskola_publiko_eta_itunpeko_guztiek_leku_kopuru_jakin_bat_gordetzea_ikasle_zaurgarrienentzat.htm <![CDATA[Eusko Jaurlaritzak eskola kirola baimendu du]]> https://www.berria.eus/albisteak/208801/eusko_jaurlaritzak_eskola_kirola_baimendu_du.htm Tue, 25 Jan 2022 12:51:12 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/208801/eusko_jaurlaritzak_eskola_kirola_baimendu_du.htm <![CDATA[Nola ondu hezkuntza lege bat]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1951/010/001/2022-01-23/nola_ondu_hezkuntza_lege_bat.htm Sun, 23 Jan 2022 00:00:00 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1951/010/001/2022-01-23/nola_ondu_hezkuntza_lege_bat.htm
Babes zabala jaso zuten batak zein besteak. 21 eragilek baiezkoa eman zioten akordioari, tartean, Kataluniako Gobernuak; guraso elkarteek —publikoetakoek nahiz itunpekoetakoek—; itunpeko ikastetxeen patronalek; eta CCOO, UGT eta USOC sindikatuek. Hutsuneak ere egon ziren, ordea: ikastetxe publikoetako irakasleen artean gehiengo duen USTECáSTEs. Akordioa oinarritzat hartuta, hiru urteren buruan, legea adostu zuten: PSCk, ERCk eta CIUk testu osoaren alde egin zuten, eta ICV-EUiAk orokorrean legearen alde egin bazuen ere, puntu batzuen aurka bozkatu zuen. Laurak kontuan hartuta, parlamentarien %89k babesa eman zioten legeari. Garai hartan, Ernest Maragall (PSC) zen Hezkuntza kontseilaria.

Hezkuntza komunitatearekin «eztabaida luzea» izan ostean lortu zuten ituna, Francesc Colome hezkuntza ikuskari eta Espainiako Gobernuko Hezkuntza Ministerioko Lanbide Heziketako zuzendari nagusi izandakoak eta orduan Hezkuntza departamentuko Hezkuntza Politikako idazkari zenaren arabera: «Saiatu ginen eduki zezan mundu guztiak nahi zuena». Ez dago ados Rosa Canadell, USTECáSTEs sindikatuaren bozeramaile ohia—Legebiltzarreko eta Jaurlaritzako kideak ez dira haiekin bildu—: «Hainbat bileratan egon ginen, baina ez ziguten kasurik egin». Onartu du «maila politiko-sozialean babes handia» izan zuela, baina sindikatuak orduan izan zuen jarrera babestu du: «Gu oso kritikoak izan ginen, eta historiak arrazoia eman digu». Colomek, berriz, haien jarrera deitoratu du: «Ez zuten posizio oso eraikitzailea izan».

Eztabaidak eztabaida, lortu zuten akordioa, eta legera jauzi egiteko garaia izan zen orduan. Colomek gogoan du ez zela samurra izan itunean idatzitakoak legera eramatea: «Ituna dokumentu bat da, ados gauden dena idazten dena. Legeak, berriz, izan behar du dokumentu bat esan nahi duena oso ondo esaten duena. Ezin da interpreta litekeen gauza bat izan». Halere, hezkuntzan egonkortasun bat mantentze aldera, malgutasunaren aldeko apustua egin zutela azaldu du: «Gure ideia zen gobernu desberdinek kudeatu ahal izango zuten lege bat izatea». Argi zuten helburua zein zen: Kataluniako hezkuntza «modernizatzea». Legearekin ere ez zegoen ados USTECáSTEs, eta haren aurkako zenbait protesta ere antolatu zituzten: «Ziur nago itun eta lege horiek eskuinak aurkeztu izan balitu, ezkerreko guztiek aurka egingo zuketela».

Eztabaidagai nagusia itunpeko sarearena izan zen. Legeak sare publikoa eta itunpekoa mantentzeko modua ematen du. Colomek esan du ez zutela horretan zalantzarik izan, eta, besteak beste, arrazoi hau eman du: «Nahi dut sektore publikoak lehiatzea eta jarraitzaileak irabaztea kalitatearengatik, ez sektore pribatua ixten ari naizelako». Itunpeko ikastetxe horiei hainbat betebehar ezartzen dizkie legeak: besteak beste, eskola publikoek nahiz itunpekoek leku kopuru jakin bat gorde beharko dute hezkuntza behar espezifikoak —egoera sozioekonomiko zaurgarrian daudenak, Kataluniara iritsi berriak...— dituzten ikasleentzat eta, ezingo dute kuotarik kobratu. Colomek ez du oso argi ikusten lekuak gordetzeko sistemaren eraginkortasuna: «Zalantzarik gabe, legean ipini beharra geneukan, funtzionatu dezakeen neurri bat delako, baina ez du nahitaez funtzionatzen». Neurria ezartzeko «zailtasun handiak» ikusten ditu: «Saiatzen ari zara pertsonak eskolatzen eskatu ez duten zentroetan edo horiek edukitzeko interes berezirik ez duten zentroetan».

Canadellek azaldu du itunpeko sarea mantentzearen aurka zeudela, «segregatu egiten duelako» eta gurasoei «kobratu behar ez lizkieketen kuotak» kobratzen dizkietelako: «Diru publikotik eta gurasoei kobratutakotik, finantzaketa bikoitza du, beraz, guztien artean ordaintzen ditugu pribilegiatuenen pribilegioak».

Bazegoen, ordea, inolako zalantzarik eta eztabaidarik eragin ez zuen puntu bat: katalanezko murgiltze eredua. Colomek azaldu duenez, PPk esan zien ez zeudela horrekin ados, eta prozesutik kanpo geratu ziren. Beste guztiak ados zeuden: «Gai honetan ez zen zailtasunik egon». Arlo horretan ados zegoen USTECáSTEs ere. «Erabat ados nago murgiltze ereduarekin».

Autonomia handiagoa

Gainontzean, ikastetxeentzako autonomia handitzea, irakasleak aukeratzeko irizpide berri batzuk jartzea, ebaluazioa indartzea... Aldaketa asko eta askotarikoak proposatzen zituen hezkuntza legeak, batzuk gehiago eta beste batzuk gutxiago garatu direnak.

Ikastetxeen autonomia areagotzearena da aldaketa garrantzitsuenetako bat. Colomek defendatu egin du: «Gertutasuna beti da neurri ona». Haren irudiko, egungo egoerak argi utzi du funtsezkoa dela, adibidez, curriculuma edo ordutegiak egokitzeko gaitasuna izatea. Erantsi du legearen bidez autonomia pedagogikoa, antolatzeko autonomia, kudeaketarako autonomia eta kudeaketa ekonomikorako gaitasuna garatu dituztela eskolek. Langileen kudeaketari dagokionez, esaterako, badute autonomia bat Katalunian. Zuzendariek zenbait lekuren profila zehaztu dezakete: «Zuk esan dezakezu: 'Behar dut ingelesez dakien matematikako irakasle bat', edo 'esperientzia handia duena immigratutako kolektiboekin aritzen, immigrazio handia daukan ikastetxe bat daukadalako'». Gero, Kataluniako Generalitateak plaza horiek publiko egiten ditu, eta ikastetxeetako zuzendariek ere parte hartzen dute irakasleak aukeratzeko prozesuan. Canadellek, berriz, ez du begi onez ikusten neurri hori: «Profil profesionalen aitzakiarekin, zuzendaritzak nahieran aukeratzen ari dira langileen ia erdiak». Kudeaketa ekonomikorako gaitasunaz ere aritu da Colome: «Kudeaketa ekonomikorako ere gaitasun pixka bat eduki behar duzu, gaitasun pixka bat aurrekontuak edukitzeko, ahalbidetuko dizutenak erabakitzea interesatzen zaizun dirua gastatzea robot batzuk erosteko edo euskara, espainiera edo dena delakoa ikasteko tresna batzuk erosteko».

Ebaluazioa izan da legearen bidez garatu nahi izan duten beste puntuetako bat: zehazki, irakasleen ebaluazioan urratsak egitea proposatzen du. Colomek azaldu du diseinatu zutela ebaluazio institutu bat, baina gobernutik atera zirenean, krisi ekonomikoa tarteko, bertan behera utzi zutela. Halere, ikuskariek ikastetxeak eta irakasleak ebaluatzen dituztela adierazi du, eta Katalunian badago ebaluazio batzorde bat ere, «sistemaren ebaluazio orokorrak» egiten dituena. «Nahiko neurri garatu genituen ebaluaziorako, eta hor gaude. Niri falta zait ebaluaziorako agente globalago bat —nahiz eta ebaluazio batzordeak ondo egiten duen—, dena lotuago egongo dena».

Aurrera begira

Kataluniako ereduari erreparatuta, orain, Eusko Legebiltzarrari dagokio bere bide propioa egitea. Aste honetan Eusko Jaurlaritzako eta Eusko Legebiltzarreko ordezkariek Kataluniara egindako bidaian jasotako «irakaspenak, ahuleziak eta indarguneak» Hezkuntza Batzordearen esku utziko dituzte, eta horrek bere «gogoetarekin» jarraituko du.]]>
<![CDATA[«Ikasleen %100 atzerritarrak direnean, integrazioa ezinezkoa da»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2015/003/001/2022-01-22/ikasleen_100_atzerritarrak_direnean_integrazioa_ezinezkoa_da.htm Sat, 22 Jan 2022 00:00:00 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/2015/003/001/2022-01-22/ikasleen_100_atzerritarrak_direnean_integrazioa_ezinezkoa_da.htm
Ikusi gehiago: Generalitateari bi hilabete eman dizkiote eskolen %25 gazteleraz izateko

Nolakoa izan zen itunerako bidea?

Sindic de Greugesek jarri zuen eskola segregazioa mahai gainean modu nabarmenean. 2017an, bi txosten egin zituen. Hezkuntza Departamentuarekin hitz egin zuen, eta horrek esan zuen heldu beharreko arazoa zela. Ituna 2019an sinatu zen. Nire ustez, 2018ra arte Kataluniako politikak eskola segregazioa ez zuen mahai gainean jarri lehentasun gisa.

Beraz, aurretik sinatutako akordioan eta legean ere ez?

Ez, ez. Kataluniako indar nagusiak biltzen dituen legea da, baina ez zion heltzen eskola segregazioaren gaiari, eta stand by egoeran uzten zuen sare bikoitzaren edo hirukoitzaren kontua -publikoa, itunpeko pribatua eta pribatua-.

Itunak zer neurri biltzen ditu segregazioari aurre egiteko?

Ituna ona da, baina bi urte hauetan pasatutakoak ez ditu asko aldatu gauzak. Aurten lehen aldiz martxan jarriko da. Zer dioen? Bat: ikastetxe guztiek kalitate baliokidea eduki behar dute. Bi: eskola aukeratzeko askatasunaren aurretik dago kohesio soziala eta eskolatze orekatua izatea diru publikoarekin finantzatutako ikastetxeen artean. Horretarako, hainbat neurri jartzen ditu. Zeintzuk?

Planifikaziorako batzorde bat dago, eta eskola postuak planifikatzen dituzte, erroldaren, dauden lekuen eta orekaren arabera. Hezkuntza bermeen batzordea ere badago. Ikasturte osoan iristen diren matrikula guztiek hortik igaro behar dute; kontuan eduki behar dute gurasoen aukera, baina baita eskolen osaera ere.

Eta eskola publiko eta itunpeko denetan leku batzuk gorde behar zaizkie hezkuntza behar espezifikoak dituztenei.

Esaten da atzeman behar direla hezkuntza behar espezifikoak dituzten ikasleak, eta horientzako leku batzuk gorde. Hemen, gurasoen aukeratzeko askatasuna ere badago, eta horiekin hitz egin behar da, eta esan: «Eskola hau aukeratu duzue, baina atzerriko ikasleak ez pilatzeagatik edo zure umeak integrazio hobea eduki dezan, hobe da bestean eskolatzea». Ezin da derrigortu.

Neurriak martxan al daude?

Batzuk bai, baina, orokorrean, ez. Ez da astirik egon, baina garai hau funtsezkoa da ikusteko ea itunak funtzionatzen duen.

Ikasle atzerritarren %80k eskola publikoetan ikasten dute; orokorren, ikasleen %67k jotzen dute sare publikora. Itunpekoei gehiago eskatu behar al zaie?

Noski. Sare publikoan, eskola batzuetan %90 atzerritarrak dira edo ez dute ia batere, hiri berean. Itunpeko zentro oso elitistak daude, baita lan sozial izugarria egiten dutenak ere. Itunak ez badu eraginik itunpeko ikastetxe pribatuetan, porrota izango da, hori delako ardatz nagusia segregaziorako; ez bakarra, baina bai nagusia.

Kuotak debekatzeko, proposatzen duzue finantzaketa handitzea. Nahikoa al da?

Erreparoa diot itunpeko zentro pribatuak gehiago finantzatzeari. Egokia litzateke administrazioak kontrolatzea kuotak izateko izan behar dutenerako: ordu bat gehiago ordaintzeko -itunpekoetan publikoetan baino ordubete gehiago dute egunero-, ez besterik.

Itunak dio hezkuntza proiektuengatik ere egiten direla bereizketak. Eskolei autonomia gehiago emateak ez al du eragingo segregazio hori areagotzea?

Eskolek autonomia eduki behar dute, baina haien hezkuntza proiektuak herriko edo auzoko herritarrentzat pentsatutakoa izan behar du. Proiektu batzuek segregazioa sustatzen dute, oso desberdinak direlako edo ez datozelako bat herritarrekin.

Zer ondorio ditu segregazioak?

Ondorioak Kataluniako gizarte osoarentzat dira. Hezkuntzaren oinarrizko egitekoetako bat da egungo Kataluniako munduan bizitzeko prestatzea, eta hori kulturaniztuna da. Pobreei edo atzerritarrei blindatuta dauden eskolek ez dute ondo egiten haien lana. Ghetto diren eskolentzat zein diren ondorioak? Pisu handia du irakasleen imajinarioan, eta, normalean, hezkuntza maila baxuagoa da. Ikasleen %100 atzerritarrak diren eskoletan ezinezkoa da integrazio lan bat egitea.

Orain, epaileek eskolen %25 gazteleraz ematea derrigortu dute. Zer garrantzi dauka katalanak etorkinen integrazioan?

Euskal ereduak -garai batean behintzat- segregazioa bultzatu du; hemen, saihestu egin zen. Ia-ia seguru nago hizkuntzaren araberako eskola eredu bakarra mantenduko dela, eta ikusi beharko da nola izkin egin inposizio juridikoari. Garrantzitsua da ikasle guztiek -baita atzerrian edo atzerritar jatorriko familietan jaiotakoek ere- bi hizkuntzak menperatzea; bestela, aukera gutxiago edukiko dituzte eta beti atzerritar gisa ikusita egongo dira.]]>
<![CDATA[Auzoak erdigunera]]> https://www.berria.eus/albisteak/208620/auzoak_erdigunera.htm Fri, 21 Jan 2022 09:37:47 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/208620/auzoak_erdigunera.htm <![CDATA[Herri mailako erantzun bat eskola segregazioari]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1909/004/001/2022-01-21/herri_mailako_erantzun_bat_eskola_segregazioari.htm Fri, 21 Jan 2022 00:00:00 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1909/004/001/2022-01-21/herri_mailako_erantzun_bat_eskola_segregazioari.htm
Vicen urteetako esperientzia ezagutzeko parada izan dute. Herrian arazo bat dute, edo, beste modu batera ikusita, erronka bat: segregazioa. Baita horrentzako konponbide bat ere: kontrola hartu duen udal bat, eta ikastetxeen eta hiriko eragileen inplikazioa eta konpromisoa.

Immigrazio handia izan du Vic hiriak, eta segregazioari aurre egiteko «apustu politiko bat» egina dutela nabarmendu du Elisabet Franquesa Hezkuntza eta Gazteen zinegotziak. Azaldu duenez, «arazo bat» zeukaten, ikastetxe batzuk oso segregatuak zituztelako, eta zerbait egiteko beharra ikusi zuten: hezkuntza behar espezifikoak zituzten ikasleak hiriko zentro publikoetan eta itunpekoetan banatzen hasi ziren. Eskolatzeko Udal Bulegoaren eta Onarpen Bermeen Batzordearen bidez kudeatzen dute auzia orain —udalaren, familien eta ikastetxe publiko eta itunpekoen ordezkariak eta hezkuntza ikuskariak biltzen dira—.

Alde batetik, ohiko datetan egiten den matrikulazioa antolatzen dute. Familiek egokiena iruditzen zaien ikastetxean matrikulatzen dituzte umeak, eta, behin hori eginda, beharrezkoa bada, «ukituak» egiten ditu batzordeak, hezkuntza behar espezifikoak dituzten ikasleak —maila sozioekonomiko baxua dutenak, iritsi berriak...— eskoletan modu orekatuan banatuta egon daitezen, nahiz eta familiak ez dituzten derrigortzen ikastetxe batera edo bestera joatera. Katalunian, legez araututa dago diru publikoa jasotzen duten eskola guztiek leku batzuk gorde behar dituztela hezkuntza behar espezifikoak dituzten ikasleentzat. Vicen, esaterako, Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako 30 ikasleko ikasgela bakoitzean hamar gorde behar dituzte ikasle horientzat, eta 25eko gela batean, zortzi. Bestalde, modu orekatuan banatu behar dituzte ikasturtean zehar iristen diren ikasleak ere.

Eta eskolan daudenean, zer? Aniztasuna kudeatu behar dute. Natasha, Dina, Iamanat, Seraj... Viceko La Sinia ikastetxeko korridoreetako pertxen gainean ageri diren izenei begiratzea nahikoa da eskolaren aniztasunaz jabetzeko. «Hamar nazionalitate eta 25 hizkuntza baino gehiago dauzkagu», zehaztu du Laura Marso i Codina zuzendariak. Erronkatzat dauka immigrazioa: «Bermatu behar ditugu errendimendu akademiko bat eta gizarte kohesionatu bat, eta eduki behar dituzte beste edozein umek dituen konpetentziak, nahiz eta beste estatu batetik datozen». Hori lortze aldera, hainbat baliabide dituzte, bai ikasle etorkinentzat bai elbarritasun fisiko edo psikologikoren bat dutenentzat ere: iritsi berri direnentzako harrera gela, logopedak, pedagogia terapeutikoko irakasleak, heziketa berezikoak... «Orpoz orpo lan egiten dugu gizarte zerbitzuekin, osasun zerbitzuekin, eta, gainera, eskolan ditugun espezialistekin».

Halere, La Siniaren gisako kasuek erakusten dute aparteko beharrak dituzten ikasleak banatzeko sistema ez dela perfektua, eta ikastetxe batzuek beste batzuek baino aniztasun handiagoa dutela oraindik ere. Zergatik? Franquesaren irudiko, hainbat faktore daude: bigarren eta hirugarren belaunaldiko etorkinak izatea, jada eskolan daudenen anai-arreba kopurua, eskola etxeak merkeak diren lekuan egotea... Praktikan zer gertatzen zaien azaldu du Marso i Codinak: «Bi lerroko eskola bat garenez, 40 leku inguru dauzkagu, eta [datorren ikasturtean] HH3n 35 bat anai-arrebarentzat izango dira. Bost leku geratzen zaizkigu, eta zaila da buelta ematea».

Katalana ardatz

Langile eta baliabide materialez gain, argi dute badutela kohesiorako beste tresna bat ere: katalana.Eskolako ikasleen %89ren ama hizkuntza ez bada ere, lortzen dute hizkuntza ikastea eta erabiltzea. Integraziorako «funtsezkoa» iruditzen zaio Marso i Codinari: «Ikastetxe batean 25 hizkuntza baino gehiagotan hitz egiten ari bagara, batzen gaituen abiapuntu bat aurkitu behar dugu». Katalanaren garrantzia familiei transmititzen ere saiatzen dira: «Familiek oso argi daukate irakats hizkuntza katalana dela, familia bakoitzaren ama hizkuntzak alde batera utzi gabe». Haiei ere hizkuntza horretan hitz egiten diete, eta aldatzeko eskatuz gero soilik jotzen dute beste hizkuntza batzuetara, «baina beti katalana erreferentzia gisa edukita». Katalanezko murgiltze sistemaren abantailez mintzo da Franquesa ere: «Eskolatze guztia katalanez egiten da; beraz,eskolan murgiltzea erabatekoa da. Kalkulatzen da hirira etortzen den ume batek hiru hilabetean katalana ulertzen duela, eta lau edo bost hilabetean bikain hitz egiten duela».

Ikastetxeaz harago

Sarri hezkuntzaz aritzerakoan ikastetxeei soilik erreparatu arren, askoz gehiago da ikasleen heziketa. Argi dute Vicen: herrian sare bat eraikitzea ezinbestekoa da. La Sinia eskolakoek, esaterako, zuzeneko harremana dute osasun etxearekin, bai osasun kontuetarako —txertoak, elikadura...—, bai ikastaroak emateko edo ikasgeletara indarkeria matxistarekin edo elikadura arazoekin lotutako dinamikak egitera joateko. Hiriko gizarte langileekin, udalarekin eta auzoko beste elkarte batzuekin ere elkarlanean aritzen dira. «Eskola auzoa da, eskola hiria da».

Udalak eta eskolek harreman «oso estua» dutela nabarmendu du Franquesak ere, eta, gainera, hainbat jarduera antolatzen dituzte ikastetxe batzuetako eta besteetako ikasleak elkar daitezen eta familiek ikus dezaten zentro guztiak berdintsuak direla. Esaterako, bi zentrotako haurrak elkartzen dituzte udal musika eskolako klaseak jasotzeko, eta hainbat ikastetxetako ikasleak hiria nola gobernatzen duten ikustera joaten dira. «Hainbat gauza lotzen ari gara, saltzeko eta ulertzeko hiria denok garela».]]>
<![CDATA[Auzoak erdigunera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1935/005/001/2022-01-21/auzoak_erdigunera.htm Fri, 21 Jan 2022 00:00:00 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1935/005/001/2022-01-21/auzoak_erdigunera.htm
Egun, Bartzelonan, partzuergo bat daukate, udalaren eta Kataluniako Generalitatearen artean eskolak «modu integralean» kudeatzeko. Horretaz gain, Gonzalezek azaldu duenez, auzo mailan udalak eta batez ere barrutiek harremana daukate ikastetxeekin, gertutasun hori lortze aldera: «Distritutik, hurbiltasunetik, ikus daiteke zer behar duen eskolak, zer behar duen eskolaren inguruak...» Eta saiatzen dira «ahal bezainbat» aliantza lortzen auzoetan aritzen diren elkarteekin ere: Esplai taldeekin -umeentzako aisialdirako jarduerak antolatzen dituzten taldeak-, guraso elkarteekin...

Gainera, udaletik hartzen dituzten gainerako erabakietan ere ikuspegi pedagogikoa txertatzen dute. Gonzalezek azaldu duenez, adibidez, eskola bat margotu behar dela edo ikastetxe bateko altzariak aldatu behar dituztela erabakitzen badute, «zentzu pedagogikoarekin» egiten dute; esate baterako, pinturaren bidez ikasleak erlaxatzeko edo altzariekin irakasleen eguneroko bizimodua hobetu dezaketela buruan izanda.

Haurrek ikastetxetik ateratakoan izan ditzaketen gabezien jakitun, eskolaz kanpoko ekintzetan ere eragin nahi izan dute: «Familiak baliabiderik ez badu, ume batzuek ez dute musikako edo hizkuntzetako ikasketarik izango, eskolan ematen direnez harago». Horregatik, Gonzalezek esplikatu duenez, aurreko legealdian auzoetan plan bat abiatu zuten, adierazle okerrenak dituzten tokietan esku hartze integral bat egiteko, eta haren oinarrietako bat hezkuntza zen. Adibide bat eman du: «Orkestra bat jarri genuen eskola batean eta institutu batean, pentsaezina zelako horrelako auzo batean umeek ikasketa musikalak izatea eskolako orduaz harago». Zentrotik kanpo bai, baina zentroan bertan ere segregazioari aurre egiteko beharra ikusten du oraindik: «Helburua da eskola guztiek erantzutea auzoko errealitateari».

Jolasaren garrantzia

Eta, hezkuntza formalari eta ez-formalari erreparatzearekin batera, jolasari ere garrantzia ematen dio Bartzelonak. Izan ere, arazo bat dagoela uste du Gonzalezek: «Hiriak batzuetan umeen aurkakoak dira». Horri buelta eman nahi diote, eta haurrek jolaserako duten eskubidearen aldeko pausoak eman. Horretarako, plan bat egin zuten: «Estrategia da espazioak irabaztea, umeak jolas daitezen». Hainbat bide ireki dituzte: besteak beste, patioak eskola orduetatik kanpo ere zabalik egotea; espazio publikoa «hobeto pentsatzea», paseatzeko, irakurtzeko edo jolasteko aukera eman dezan; eta jolaslekuak aldatzea. Gainera, umeei hitza eman diete, eta galdetu diete jolaslekuetan zer falta den.

Eskoletan nahiz haietatik kanpo martxan jarri dituzten estrategia eta plan guztien xedea zein den argi du Gonzalezek: «Helburua da hezkuntza sistema ofiziala hobetzea, eta hori egitea eskolatik kanpo ematen den hezkuntzarekin batera, desberdintasunak gaindituz».]]>
<![CDATA[Eredutzat jo dituzte Kataluniako hezkuntza proiektuen irakaspenak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1834/007/001/2022-01-20/eredutzat_jo_dituzte_kataluniako_hezkuntza_proiektuen_irakaspenak.htm Thu, 20 Jan 2022 00:00:00 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1834/007/001/2022-01-20/eredutzat_jo_dituzte_kataluniako_hezkuntza_proiektuen_irakaspenak.htm
Bidaian, hainbat aditurekin eta Bartzelonako, El Prat de Llobregateko eta Viceko udal ordezkariekin elkartu dira legebiltzarkideak, hiri horietako hezkuntza proiektuak aztertzeko. Besteak beste, proiektu pedagogiko berritzaileetan, aniztasunaren kudeaketan eta hizkuntzen trataeran jarri dute begirada. Helburua da han bildutako «irakaspenak, ahuleziak eta indarguneak» Hezkuntza Batzordeari helaraztea, ponentziak aurrera jarraitzeko.

Arrizabalagak BERRIAri adierazi dio ponentzian plazaratu diren «gai garrantzitsuenen» inguruko esperientziak kontrastatzeko aukera izan dutela bidaian; hala nola «kulturartekotasunaren gaia, hizkuntzen trataeraren gaia, segregazioa eta hiri hezitzaileen sarea». Hala, testuingurua ezberdina izanda ere, Euskal Herrira egokitzeko moduko eredu «aberasgarriak eta interesgarriak» jaso dituztelakoan dago EAJko parlamentaria: «Bestelako bide batzuk zabaltzen dira».

Arresek ere Arrizabalagaren bide beretik egin du, inklusioa eta kulturartekotasunaren lanketa nabarmendu baititu. Horrekin batera, ordea, hizkuntzaren ardatzean jarri du begirada: «Nola lantzen duten hizkuntzen trataera eta nola erabiltzen duten katalana kohesio sozialerako eta inklusio sozialerako ardatz gisa». Proiektuak aurrera ateratzen dituzten aktoreez ere aritu da Arrese, eta udalek duten eginkizuna nabarmendu du: «Ulertzen dute hezkuntza ikastetxeen egiteko bat dela, baina, hortik haratago, auzo eta herrien egiteko bat ere badela hezkuntza proiektuak garatzea». Hala, ikasteko asko dutela uste du EH Bilduko kideak, besteak beste Katalunian «askoren arteko hezkuntza akordio nazional bat» eta «oso garrantzitsua den segregazioaren aurkako itun bat» egin zituztelako. «Oso eredugarriak izan daitezke gu orain sartuta gauden fase honetan kontuan hartzeko», gehitu du.

Publifikazioa

Martinezen hitzetan, Elkarrekin Podemos-IUk interes berezia zuen segregazioaren aurka Katalunian egindako lanak ezagutzeko, eta Bartzelonan eta Vicen egindako prozesuak nabarmendu ditu: «Kataluniako Hezkuntza Sailetik dirua jasotzen duten zentro guztiek konpromisoak eta betebeharrak dituzte segregazioari aurre egiteko». Prozesu horretan, itunpeko hainbat ikastetxe publiko bihurtu direla ere adierazi du, eta gehitu bide horrek bat egiten duela koalizioak Araba, Bizkai eta Gipuzkoarako aurkeztutako proposamenarekin: «Itunpeko zentroak borondatez publifikatzeko guk Euskadirako proposatzen duguna esperientzia oso interesgarria izan da alde horretatik». Hala, Martinez «oso pozik» agertu da jasotakoarekin.]]>
<![CDATA[Euskal Herriko errepideetan 85 lagun hil dira istripuz urtebetean ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1918/002/001/2022-01-18/euskal_herriko_errepideetan_85_lagun_hil_dira_istripuz_urtebetean.htm Tue, 18 Jan 2022 00:00:00 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1918/002/001/2022-01-18/euskal_herriko_errepideetan_85_lagun_hil_dira_istripuz_urtebetean.htm 2020a salbuespena izan zen, ordea, hildako bai kopuruari eta bai errepideetako trafikoari dagokienez. Aurreko urteekin konparatuta, 2021ean hildakoen kopuruan beheranzko joera mantsotu egin dela ikus daiteke: 2019an baino sei hildako gutxiago izan dira, eta 2018an baino bi gutxiago. Lurralde bakoitzean hil direnen kopuruari erreparatuta, Nafarroako errepideetan izan da heriotza gehien: 29. Iaz baino 11 hildako gehiago egon dira, eta 2019an baino bat gehiago. N-121-A errepidea bereziki arriskutsua da: iaz bi lagun hil ziren, 2020an baino bi gutxiago. Errepide horren egoeraz kexatu ziren iaz ere herritarrak, eta apirilean, esaterako, herritarrek errepidea moztu zuten 11 puntutan, bost minutuz. Gobernuak hasiak ditu 2+1 motako errepide bihurtzeko lanak. Araban, bikoiztu egin da hildako kopurua 2020arekin alderatuta, eta 2019an adina hildako izan dira: hamar. Lapurdin ere, igoera: 11 lagun hil dira trafiko istripuz, 2020an baino bat gehiago eta orain bi urte baino hiru gehiago. Gainerako lurraldeetan txikitu edo berdin mantendu dira errepideetako heriotzak: hamasei hildako izan dira Bizkaian 2020an adina eta 2019an baino sei gutxiago; beste hamasei Gipuzkoan 2020an baino bat gutxiago eta 2019an baino hiru gutxiago, eta hiru Nafarroa Beherean 2020an baino bi gutxiago eta 2019an baino bat gutxiago. Zuberoako errepideetan ez da inor hil, hirugarren urtez jarraian. Baina ezbehar oso larri bat izan zen ekainaren 9an Biarnon. Hiru haur zuberotar hil ziren ondorioz, eta ama larriki zauritu. Izan dira beste hainbat istripu larri ere. Soraluzen (Gipuzkoa) irailaren 2an gertatutakoa izan da guztietan txarrena: kamioi baten eta auto baten arteko talkaren ondorioz, 19 eta 20 urteko hiru gazte hil ziren. Gainera, Armiñonen (Araba) bi lagun hil ziren, haien furgoneta errepidetik aterata; Zigoitian (Araba) ere bi hildako izan ziren, autoan zeudela kamioi batek haien autoa jota; eta Vianan (Nafarroa) ere bi lagun hil ziren, auto istripu batean. Zaurgarrienen arriskua Autoa: horixe da istripu baten ondorioz hil ziren gehienek zerabilten garraio mota, hain zuzen ere, 40k. Beraz, hildakoen ia erdiak, %47, autoa erabiltzen ari ziren. Motoan zihoazen istripu baten ostean hildako 26 (%31); bizikletan zebiltzala harrapatuta zazpi lagun hil ziren (%8); zazpi oinezko zendu ziren (%8); kamioi batean zihoazen hiru hildako (%4); traktorea gidatzen ari zela hil zen beste bat, eta quad batean zebilela beste bat. Hau da, istripuen %47 kolektibo zaurgarrietako kideek -motorzaleak, oinezkoak eta txirrindulariak- izan zituzten. Adierazgarria da harrapatuta hildako oinezkoen kopuruaren jaitsiera: 2019an, hamazazpi hildako izan ziren; 2020an, zortzi, eta 2021ean, zazpi. Bereziki entzutetsua izan zen maiatzaren 28an gertatutako istripua: auto batek 32 urteko oinezko bat harrapatu zuen, eta 80 metroan arrastaka eraman zuen. Garraiobidea ez den bezala, hildakoen sexua ere ez da hutsala: 85 hildakoetatik 70 gizonezkoak izan dira; hau da, %82,4. Ez da kasualitatea izan. Aurreko urteetan ere antzekoa gertatu zen: 2019an hildakoen artean, %83,5 ziren gizonezkoak, eta 2020an hildakoen %84. Oraindik alor horretan egiteko dagoen lanaren seinale dira datuok. Galga jarri behar Hirietako trafiko istripuak eta horietan gertatzen diren heriotzak murrizte aldera, neurri berri bat dago indarrean iazko maiatzetik. Horren arabera, debekatuta dago Hego Euskal Herriko hiri bide gehienetan orduko 30 kilometroko abiadura gainditzea. DGT Espainiako Trafiko Zuzendaritzak azaldu zuenez, orduko 30 kilometroko muga duten eremuetako joerak aztertuta, ikus daiteke istripuen kopurua %40tik gora murriztu daitekeela neurri horren bidez; besteak beste, orduko 50 kilometroko abiadurarekin alderatuta frenatzeko distantzia erdira jaisten delako. Gainera, orduko 50 kilometroko abiaduran gertaturiko harrapatzeetan, oinezkoak hiltzeko %90eko probabilitatea du, eta abiadura murrizten denean ehuneko hori %10era jaitsiko dela ziurtatu zuen. Hiriburuetako datuei begiratuta, hiru hildako izan ziren iaz Donostian, eta bana Iruñean, Gasteizen eta Baionan. Gainerako hiriburuetan ez zuten trafiko istripuz hildakorik zenbatu. ]]> <![CDATA[Legebiltzarkideak Kataluniara doaz, hezkuntza legerako ekarpenen bila]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1912/009/001/2022-01-16/legebiltzarkideak_kataluniara_doaz_hezkuntza_legerako_ekarpenen_bila.htm Sun, 16 Jan 2022 00:00:00 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1912/009/001/2022-01-16/legebiltzarkideak_kataluniara_doaz_hezkuntza_legerako_ekarpenen_bila.htm
Bihar goizean ekingo diote lanari. Viceko La Sinia ikastetxera joango dira bisitan, eta zuzendaritzako kideekin bilera izango dute, «kultur aniztasuna eta eleaniztasuna ardatz gisa dauzkan» proiektu hori gertutik ezagutzeko asmoarekin. Arratsaldean, berriz, Bartzelonako Octavio Paz eskolara joango dira. Hainbat sari jaso dituzte eraldaketa pedagogikorako egindako lanagatik.

Hurrengo egunean, asteartean, Pau Gonzalezekin hitz egiteko tartea izango dute. Bartzelonako Hezkuntza zinegotzia da Gonzalez, baita AICE Hiri Hezitzaileen Nazioarteko Elkarteko presidente delegatua ere. Bertan izango da Marina Canals AICEko idazkari nagusia ere. Bartzelona, hiri hezitzailea proiektuarekin izan duten esperientziaren berri eduki nahi dute legebiltzarkideek. Jarraian, Xavier Besalurekin bilera bat izango dute. Segregazioaz arituko dira, Besalu izan baitzen 2019an Kataluniako eskola segregazioaren aurkako hitzarmena lortzeko prozesuan parte hartu zuen adituetako bat. Arratsaldean, Prat de Llobregatera joango dira, Pilar Eslava Hezkuntza eta Kultura zinegotziarekin eskutik, besteak beste, hiri hezitzaile bezala duten esperientzia ezagutzeko.

Azkenik, Quatre Cantons ikastetxera bisitan joango dira asteazkenean, haren kudeaketa eta hezkuntza proiektua ezagutzeko. Horretaz gain, Francesc Colomerekin ere hitz egingo dute. Colome hezkuntza ikuskaria, Espainiako Gobernuko Hezkuntza Ministerioko Lanbide Heziketako zuzendari nagusia eta Kataluniako Gobernuko Hezkuntza Departamentu Hezkuntza Politikako idazkaria izandakoa da Colome.

Ekarpen bila

Eusko Legebiltzarrean bidea egiten ari dira Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako hezkuntza lege berriaren oinarria izango den hitzarmena ontzeko. Bide horretan, Euskal Herriko ehun eragile inguru igaro ziren azaroan eta abenduan Eusko Legebiltzarrean sortu duten lantaldetik, eta orain Kataluniara egingo duten bidaia ere osagarria izango da. Gaur-gaurkoz, EH Bilduk eta Elkarrekin Podemos-IUk soilik plazaratu dituzte hezkuntzarako haien proposamenak biltzen dituen txosten bana.]]>
<![CDATA[Hego Euskal Herrian 1.209 gaixo daude ospitalean COVID-19agatik]]> https://www.berria.eus/albisteak/208293/hego_euskal_herrian_1209_gaixo_daude_ospitalean_covid_19agatik.htm Thu, 13 Jan 2022 09:23:38 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/208293/hego_euskal_herrian_1209_gaixo_daude_ospitalean_covid_19agatik.htm <![CDATA[Osakidetzak ez die gelakide guztiei proba egingo kasuren bat dagoenean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/003/001/2022-01-11/osakidetzak_ez_die_gelakide_guztiei_proba_egingo_kasuren_bat_dagoenean.htm Tue, 11 Jan 2022 00:00:00 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1943/003/001/2022-01-11/osakidetzak_ez_die_gelakide_guztiei_proba_egingo_kasuren_bat_dagoenean.htm
Hala dio ikastetxeetara bidali duten oharrak: «Ikasgelako inor ez da hartuko kontaktu estutzat, kasu honetan izan ezik: osasun arriskuko talderen batekoak direnean». Besteak beste, minbizia, gaizki kontrolatutako diabetesa, desnutrizioa edo giltzurrunetako gaixotasunen bat dutenek edo transplanteren bat izan dutenek egin beharko dituzte proba eta berrogeialdia. Halakoetan, gurasoek arduratu beharko dute haurrarentzat proba eskatzeaz, Osakidetzaren webgunean dagoen dokumentua beteta —ezin badute, osasun zentrora deitu dezakete—. Gainera, bakartuta egon beharko dute zazpi egunean, positibo emandakoarekin azkeneko aldiz egon ziren egunetik kontatzen hasita.

Sintomak agertzen diren begiratzeko eta prebentzio neurriak «ahalik eta gehien» zorrozteko soilik eskatzen diete gainerakoei. Halaber, ikastetxeko egoerari erreparatuko diotela nabarmentzen du oharrak: «Ikastetxean egon daitezkeen COVID-19 kasuen kopuruari eta pilaketei erreparatuko zaie, Hezkuntza Sailarekin batera. Egoera epidemiologikoaren eta aukeren arabera, askotariko esku hartzeak martxan jartzea baloratuko da zaintza sarearen bidez».

Nafarroarako irizpidea

Espainiako Osasun Publikoko Batzordeak ere eman zuen hezkuntzarako aholku bat joan den astean: gomendatu zuen gutxienez bost ikaslek edo ikaskideen %20k positibo eman arte ez ixteko ikasgela bat. Nafarroak irizpide hori beteko duela esan zuen atzo. Zehaztu zutenez, immunoezabatzea dutenek etxean geratu beharko dute zazpi egunean, gelan kasuren bat azaltzen bada; gainerakoek, aldiz, joan egin beharko dute, bost positibo agertu arte.

Konfinamenduez gain, umeek beste neurri berri batzuk ere izango dituzte ikasgeletan. Eusko Jaurlaritzak, esaterako, hainbat aldaketa egin ditu protokoloan: besteak beste, ikasgela bateko eta besteko ikasleak nahastea debekatu zuen Lehen Hezkuntzan, maskara une oro jantzi beharko dute 6 urtetik gorako ikasleek, eta eskola kiroleko lehiaketarik ez da egongo. Nafarroan, orain arte ezarritako neurriei eutsiko diete, egoera epidemiologikoaren arabera aldaketarik egin beharrik gabe. Ipar Euskal Herrian, berriz, sindikatuak kexu dira, protokoloak ezin dituztela bete iritzita. Egoera salatzeko, grebara deitu dituzte hezkuntzako langileak ostegunerako.

Atzo, ikasleak jaso eta neurri berriak praktikan jartzeko eguna izan zuten ikastetxe askotan. Andoaingo Aita Larramendi ikastolan (Gipuzkoa), «aldaketa handirik gabe» egin zuten ikasgeletarako buelta, Aitor Iriondo zuzendariak BERRIAri azaldu dionez. Eusko Jaurlaritzak urrian neurri batzuk arintzeko aukera eman bazuen ere, horiei eustea erabaki zuten Aita Larramendin, eta, horrenbestez, ikastolako antolaketan ez dute izango aldaketa handirik: «Ikasturte hasieratik jarritako neurriei eusten diegu, egokiak izan direlako orain arte». Argi du zein den helburu nagusia: ikasleen eta langileen segurtasuna bermatzea.

«Arduratuta» datuekin

Neurriak neurri, koronabirusa goraldi betean dago, eta hori ikasleen artean ez ezik irakasleen artean ere nabaritu da. Hego Euskal Herrian, mila irakasle baino gehiago daude gaixoaldian: Araba, Bizkai eta Gipuzkoan, 800 baino gehiago sare publikoan, eta Nafarroan, 215. Iaz, atzoko egunez, 212 irakasle zeuden egoera horretan Araba, Bizkai eta Gipuzkoan. «Pandemiaren bolada delikatu batean gaude, eta transmisioa oso handia da. Horrek eragina dauka eremu guztietan, hezkuntzan gehiago ikusten den arren», adierazi du Jokin Bildarratz Jaurlaritzako Hezkuntza sailburuak Radio Euskadin. Nafarroako Gobernuko Hezkuntza kontseilari Carlos Gimeno «arduratuta» dago lanera joan ezinak ekarri dituen trabengatik.

Sindikatuetan ere kezka eragin du egoerak. ELAk gaitzetsi du ikasleak «inolako aurreikuspenik eta planifikaziorik gabe» itzuli direla geletara. Gainera, salatu dute hezkuntza publikoko zenbait sektoretan Eusko Jaurlaritzak ez dituela egiten ordezkapenak, edo «oso berandu» egiten dituela, sukaldean eta garbiketan, esaterako. Egoera aztertze aldera, sindikatuekin bilera egiteko eskatu diote Hezkuntza Sailari.]]>
<![CDATA[Umeek positibo ematen dutenean Osakidetzak ez dizkie gelakide guztiei egingo probak]]> https://www.berria.eus/albisteak/208148/umeek_positibo_ematen_dutenean_osakidetzak_ez_dizkie_gelakide_guztiei_egingo_probak.htm Mon, 10 Jan 2022 10:12:19 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/208148/umeek_positibo_ematen_dutenean_osakidetzak_ez_dizkie_gelakide_guztiei_egingo_probak.htm gutxienez bost ikaslek edo ikaskideen %20k positibo eman arte ez ixteko ikasgela bat. Nafarroak irizpide hori beteko du. Gaur zehaztu dutenez, immunoezabatzea dutenek etxean geratu beharko dute zazpi egunean, gelan kasuren bat azaltzen bada. Eguberrietako oporren ostean, umeek beste neurri berri batzuk ere izango dituzte ikasgeletan. Eusko Jaurlaritzak, esaterako, hainbat aldaketa egin zituen protokoloan: besteak beste, ikasgela bateko eta besteko ikasleak nahastea debekatu zuen Lehen Hezkuntzan eta maskara une oro jantzi beharko dute 6 urtetik gorako ikasleek. Nafarroan, orain arte ezarritako neurriak mantenduko dituzte, egoera epidemiologikoaren arabera aldaketarik egin beharrik gabe. Koronabirusa goraldi betean dago, eta hori ikasleen artean ez ezik irakasleen artean ere nabaritu da. Hego Euskal Herrian, mila irakasle baino gehiago daude bajan: Araba, Bizkai eta Gipuzkoan, 800 baino gehiago, eta Nafarroan, 215. Iaz, gaurko egunez, 212 irakasle zeuden bajan Araba, Bizkai eta Gipuzkoan. «Pandemiaren egoera delikatu batean gaude, eta transmisioa oso handia da. Horrek eremu guztietan dauka eragina, hezkuntzan gehiago ikusten den arren», nabarmendu du Jokin Bildarratz Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburuak. Nafarroako Gobernuko Hezkuntza kontseilari Carlos Gimeno «arduratuta» dago bajengatik. Orotara, 437 irakasle daude konfinatuta Nafarroan.]]> <![CDATA[Gomendatu dute Hegoaldean gelak ez ixtea bost positibo izan arte]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2244/003/001/2022-01-08/gomendatu_dute_hegoaldean_gelak_ez_ixtea_bost_positibo_izan_arte.htm Sat, 08 Jan 2022 00:00:00 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/2244/003/001/2022-01-08/gomendatu_dute_hegoaldean_gelak_ez_ixtea_bost_positibo_izan_arte.htm
Dena den, COVID-19a goraldi betean egonagatik ere, Hego Euskal Herriko haur eta gazte guztiak aurrez aurre itzuliko dira ikasgeletara. Presentzialtasun hori bermatu nahian, Eusko Jaurlaritzak, esaterako, asteon iragarri du neurriak zorroztuko dituela: Lehen Hezkuntzako ikasgela bateko eta besteko ikasleak ezingo dira elkartu patioan, 6 urtetik gorako ikasleek maskara jantzita edukiko dute une oro, eta eskola kiroleko lehiaketak ere bertan behera utzi dituzte. Azken erabaki horri jarraikiz, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako foru aldundiek atzo esan zuten ez dela eskola kiroleko lehiarik izango urtarrilaren 28ra arte. Gipuzkoan, klubek antolatutako eskola kirola baimenduta egongo da.

Sindikatuek protokoloaren puntu batzuk kritikatu dituzte. LABek salatu du Hezkuntza eta Osasun sailek kasuen jarraipenean duten ardura baztertu eta fa- milien gain utzi dutela. Steilasek, berriz, esan du protokoloak funtziona dezan beharrezkoak direla baliabide materialak, giza baliabideak eta azpiegiturak. Halaber, eskatu du plan bat prestatzeko ordezkapenetarako jenderik geratzen ez denerako.

Nafarroako Gobernuak ere hezkuntzako protokoloak indartzeko asmoa du. Astelehenean helaraziko dizkie ikastetxeei.]]>
<![CDATA[Gomendatu dute Hegoaldeko ikasgelak ez ixtea gutxienez bost positibo egon arte]]> https://www.berria.eus/albisteak/208060/gomendatu_dute_hegoaldeko_ikasgelak_ez_ixtea_gutxienez_bost_positibo_egon_arte.htm Fri, 07 Jan 2022 11:22:10 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/208060/gomendatu_dute_hegoaldeko_ikasgelak_ez_ixtea_gutxienez_bost_positibo_egon_arte.htm asteon iragarri du neurriak zorroztuko dituela: Lehen Hezkuntzako ikasgela bateko eta besteko ikasleak ezingo dira elkartu patioan, 6 urtetik gorako ikasleek maskara jantzita edukiko dute uneoro eta eskola kiroleko lehiaketak ere bertan behera utzi dituzte. Azken erabaki horri jarraiki, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Foru Aldundiek gaur esan dute ez dela eskola kiroleko lehiarik izango urtarrilaren 28ra arte. Nafarroako Gobernuak ere bide beretik joko du. Carlos Gimeno Hezkuntza kontseilariaren hitzetan, hezkuntzako protokoloak indartzeko asmoa dute. Astelehenean helaraziko dizkiete ikastetxeei. ]]> <![CDATA[Nafarroan atzo egindako proben %54,4k positibo eman dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/208054/nafarroan_atzo_egindako_proben_544k_positibo_eman_dute.htm Fri, 07 Jan 2022 11:21:36 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/albisteak/208054/nafarroan_atzo_egindako_proben_544k_positibo_eman_dute.htm <![CDATA[Ospitaleetan ez dira hainbeste eri egon iazko otsailetik: 953]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1835/008/001/2022-01-07/ospitaleetan_ez_dira_hainbeste_eri_egon_iazko_otsailetik_953.htm Fri, 07 Jan 2022 00:00:00 +0100 Irati Urdalleta Lete https://www.berria.eus/paperekoa/1835/008/001/2022-01-07/ospitaleetan_ez_dira_hainbeste_eri_egon_iazko_otsailetik_953.htm
Birusa hain hedatuta egonda, lurralde guztietan du eragina, baina, oraintxe, Gipuzkoako egoera da txarrena: azken hamalau egunetako 100.000 biztanleko intzidentzia metatua 6.317 kasukoa da. Gainerako lurraldeetan ere egoera ez da samurra, eta ez dirudi epe laburrean behintzat kurbak apaltzeko itxurarik duenik: 5.631 kasuko intzidentzia dute Bizkaian, 5.542koa Nafarroan eta 4.799koa Araban.Eta kutsatzeak areagotu ahala, ospitaleak ere betetzen ari dira. Egun, 953 herritar daude Osakidetzako eta Osasunbideko erietxeetan, duela astebete baino 224 gehiago; hau da, astebetean %31 handitu da COVID-19ak jota ospitaleratzea behar duten gaixoen kopurua, eta bi astean %80. Horren erakusgarri, herenegungo zenbakiak: beste 142 pertsona erietxeratu behar izan zituzten gaixotasunaren sintomek okerrera eginda. Horietako batzuk, gainera, larri daude ZIUetan. Hain zuzen, koronabirusa duten 143 herritar daude egoera horretan Hego Euskal Herrian.

Egoera horretan, osasun sistema indartzeko eskeak ugariak dira: Ahal Dugu talde politikoak jakinarazi du kanpaina bat hasiko duela Osakidetzan profesional gehiago hartzeko eskatzeko.]]>