<![CDATA[Irune Lasa | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Fri, 19 Jul 2019 10:10:15 +0200 hourly 1 <![CDATA[Irune Lasa | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Iragarritakoa bete, eta beste 25 langile botako ditu kalera Euskaltelek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1891/011/001/2019-07-12/iragarritakoa_bete_eta_beste_25_langile_botako_ditu_kalera_euskaltelek.htm Fri, 12 Jul 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1891/011/001/2019-07-12/iragarritakoa_bete_eta_beste_25_langile_botako_ditu_kalera_euskaltelek.htm
25 kaleratzeetatik gehienak —hamar— Galiziako R-n egingo ditu Euskaltelek; beste zazpi behargin bidaliko ditu kalera Asturiasko Telecablen; eta kalera joango diren gainerako zortzi langileak Euskaltelen beharrean jardun dutenak izango dira. Ez dira Garciak, Zegona funtsaren gizonak, egiten dituen lehen kaleratzeak, buruzagitzara iritsi eta gutxira zuzendaritzako hogei kide bota baitzituen.

Langile batzordearekin atzo egindako bilkuran, kontseilari exekutiboak ez zuen baztertu etorkizunean kaleratze gehiago egitea, eta ez du inolako bermerik eskaini horren inguruan. Kaleratzeak «antolaketa aldaketen barruan» kokatu zituen.

Langileak, haserre

Beharginen ordezkariek erabakia gaitzesteko elkarretaratzea egin zuten atzo eguerdian, Derion (Bizkaia), Euskaltelen egoitza nagusiaren atarian. Batzordeak ez du baztertzen beste neurriren bat ere hartzea.

Langile batzordeko presidente Javier del Blancoren (CCOO) ustez, «Euskaltelen egon badago jarduera, eta ez dago zergati edo arrazoi ekonomikorik kaleratzeok justifikatzeko».]]>
<![CDATA[Euskaltelek beste 25 langile botako ditu kalera]]> https://www.berria.eus/albisteak/168743/euskaltelek_beste_25_langile_botako_ditu_kalera.htm Thu, 11 Jul 2019 07:19:26 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/168743/euskaltelek_beste_25_langile_botako_ditu_kalera.htm <![CDATA[EB-MERCOSUR, LANAK ORAINDIK]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1970/010/001/2019-07-07/eb_mercosur_lanak_oraindik.htm Sun, 07 Jul 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1970/010/001/2019-07-07/eb_mercosur_lanak_oraindik.htm
Presa zuten, batetik, Europan Jean-Claude Junckerren batzordea erretiran delako. Eta, bestetik, balitekeelako laster ixtea Mercosurreko herrialde nagusietan —Mauricio Macrirekin Argentinan eta Jair Bolsonarorekin Brasilen— zabaldutako aukera leihoa: izan ere, urrian Cristina Fernandez eta Alberto Fernandez peronistek irabazten badituzte presidentetzarako hauteskundeak, baliteke Argentinak atzera egitea eta ez jarraitzea akordioan.

Azken hori izan liteke arrisku nagusia EB-Mercosur akordioarentzat. Horrez gain, ituna izenpetu arteko prozesua oraindik luzatu egin liteke, alde bietako herrialde guztien parlamentuen —eta Europako Parlamentuaren— oniritzia derrigorrezkoa baita. Bitarte horretan, negoziazioak hogei urtez luzatzea eragin duten beste zailtasunak ere ez dira desagertuko.

Adibidez: bai Europan, bai Hego Amerikan, agintariek lanak izango dituzte galtzaile aterako diren sektoreen jarrera kritikoari aurre egiten. Hala ari da gertatzen, esaterako, Frantzian eta Irlandan, nekazaritza sektore sendo eta antolatuak baitituzte. Nekazariak beldur dira Argentinatik eta Brasildik muga zergarik gabe iritsiko diren haragi eta zerealekin. Bi gobernuek jada esan dute akordioak ez dituztela erabat gogobetetzen. Azaldu dute oso adi egongo direla oraindik erabat ixteko gelditzen diren xehetasunei, eta gehien erasandako alorrek laguntzak jasoko dituztela.

Hego Amerikan, berriz, nekazaritza alorrak pozez jaso du akordioa, baina industria elkarteak kezkatuta daude. Ekoizleek lehia oso gutxi izan dute, eta zail ikusten dute Europatik etorriko zaizkien auto, etxetresna eta abar merkeago eta lehiakorragoei aurre egitea. Macriren gobernuak, adibidez, automobil ekoizleei azpimarratu die akordioak oraindik hamar-hamabost urteko epea ematen diela lehiakortasuna hobetzeko.

Joan den astean adostutako akordioak 800 milioi kontsumitzaileko merkatu bat osatuko du, eta, horren ondorioz, nabarmen handituko da Atlantikoa zeharkatuko duten ondasunen kopurua. 2011. urteko ikerketa baten arabera, baliteke EBetik Mercosurrerako esportazioak %10etik gora handitzea, eta Mercosurretik EBrakoak, %4 inguru.]]>
<![CDATA[Gipuzkoako Auzitegiak ez du aintzat hartu Mondragonen aurkako auzia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/011/001/2019-07-03/gipuzkoako_auzitegiak_ez_du_aintzat_hartu_mondragonen_aurkako_auzia.htm Wed, 03 Jul 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1877/011/001/2019-07-03/gipuzkoako_auzitegiak_ez_du_aintzat_hartu_mondragonen_aurkako_auzia.htm
Oraingo epaian, hori bai, Probintzia Auzitegia neurri batean auziaren funtsean sartu da; preskripzioa berretsi du, baina harago ere joan da, eta Mondragon absolbitu egin du Ordainduk eta Eskuratuk leporatutako ekintzetatik. Epaiaren arabera, «auzi jartzaileek bazuten aurretiaz kooperatibaren finantza egoeraren berri».

Auzitegiaren ustez, auzi jartzaileek kooperatibaren konkurtso prozesuaren hastapenetan —2013. urtearen amaieran— jakin ahal izan zuten jada ez zutela aukerarik izango Fagorren ekarpenetan jarritako dirua berreskuratzeko; are gehiago garai hartan kooperatiba horietan oraindik indarrean zeuden informazio kanal ugariekin.

Probintzia Auzitegiak berak azaldu du ekarpenekin jasotako kaltearen berri izan eta askoz beranduago —urtebeteko epea aise gaindituta— iritsi zela Mondragon Korporazioaren kontra propio ezarritako auzi eskea.

Horrekin batera, Mondragonen erantzukizunaz ere iritzia eman du auzitegiak. Haren arabera, auzia aurkeztu aurretik, Ordainduk eta Eskuratuk berek ere ez zuten aipatu Mondragon Korporazioaren ardurarik eta erantzukizunik. Bi taldeek egindako agerraldi eta protesta ugarietan, Mondragoni ez zioten zuzenean leporatu ez engainurik eta ez jokabide maltzurrik, eta dei egin zioten Fagor Taldearen, MCCren eta kooperatiben arteko elkartasunari.

47 milioi euroko auzia

Ordaindu eta Eskuratu elkarteetan bildutako Fagor Etxetresnak kooperatibako langile ohiek —900 kidetik gora— 47 milioi euro eskatu zizkioten Mondragoni, 2015. urteko azaroan aurkeztutako auzi eskean, «jokabide maltzurra» leporatuta. Haien arabera, Mondragonek «engainatu» egin zituen: jakitun zegoen bai Fagor Etxetresnak bai Edesa Industrial itxi egingo zirela, baina, «informazio engainagarriekin», bazkideak euren ekarpenei eustera bultzatu zituen, eta, ondorioz, kooperatibak hondoa jo zuenean, galdu egin zituzten ekarpen horietan utzitako aurrezkiak.

Horrela jokatu zuela ukatu egin du beti Mondragonek. Eta Probintzia Auzitegiak ere ebatzi du ez zela engainurik egon. Atzo jakinarazitako epaiari buruz, Arrasateko taldeak azpimarratu du Mondragonek «hasieratik defenditu dituen argudioak berretsi» dituela Probintzia Auzitegiak: horien artean, «Mondragonek ez zituela auzi jartzaileak engainatu, kooperatibak autonomoak eta burujabeak direla, eta, beraz, horien etorkizunari buruzko erabakien erantzukizuna soilik eurena dela, eta ezin dela beste ezein instantziatan delegatu». Arrasateko taldearen arabera, epaiak azpimarratu egiten du «Mondragoneko kooperatibek Fagor Etxetresnak taldeari eta Edesari laguntzeko garatutako elkartasunezko esfortzua».

Salatzaileak, «suminduta»

Gipuzkoako Auzitegiaren epaia «suminduta» jaso dute Ordainduk eta Eskuratuk, haien iritziz «kontraesan handiak» dituelako. Ziurtatu dute epaileek ez dutela «batere sentsibilitaterik erakutsi adineko pertsonen talde batekin», eta berriro nabarmendu dute zein den beren salaketa: «Mondragon Korporazioak borondatezko ekarpenaren luzapena eta hartzekodun konkurtsoa antolatu zituen, enpresen aktibo nagusiak Arrasateko taldearen esku gera zitezen».

«Bizia eman genuen Mondragon Korporazioaren alde, eta orain bazterrean utzi gaituzte», salatu dute. Epaiak alde batera utzi du «zalantzan jarri ezin daitekeen egia bat», hau da, «engainatu» egin zituztela beren aurrezkiak Fagorren eta Edesan uzteko, «zuzendaritzako kideek beren inbertsioak oztoporik gabe ateratzen zituztela». Hurrengo egunotan batzarrak egingo dituzte Ordainduko eta Eskuratuko bazkideek, eta hor erabakiko dute Espainiako Auzitegi Gorenean helegitea jarriko ote duten.]]>
<![CDATA[Gipuzkoako Probintzia Auzitegiak ere ez du aintzat hartu Mondragonen kontrako demanda kolektiboa]]> https://www.berria.eus/albisteak/168371/gipuzkoako_probintzia_auzitegiak_ere_ez_du_aintzat_hartu_mondragonen_kontrako_demanda_kolektiboa.htm Tue, 02 Jul 2019 07:17:26 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/168371/gipuzkoako_probintzia_auzitegiak_ere_ez_du_aintzat_hartu_mondragonen_kontrako_demanda_kolektiboa.htm preskribatuta zegoelako. Auziaren aurkezleek epai haren aurka helegitea aurkeztu zuten Gipuzkoako Probintzia Auzitegian, eta gaur jakinarazitako epaian azken horrek Mondragonek auzian erantzukizunik ez duela ebatzi du. Oraingo epaian, hori bai, Probintzia Auzitegia auziaren funtsean sartu da; preskripzioa berretsi egin du, baina harago ere joan da eta Mondragon absolbitu egin du Ordainduk eta Eskuratuk leporatutako ekintza guztietatik. Epaiaren arabera, "demandatzaileek bazuten aurretiaz kooperatibaren finantza egoeraren berri" eta . Ordaindu eta Eskuratu elkarteetan bildutako Fagor Etxetresnak kooperatibako langile ohiek -900 kidetik gora- 47 milioi euro eskatu zizkioten Mondragoni, 2015. urteko azaroan aurkeztutako demandan. Haien arabera, Mondragonek "engainatu" egin zituen: jakitun zen bai Fagor Etxetresnak bai Edesa Industrial itxi egingo zirela, baina "informazio engainagarriekin", bazkideak euren ekarpenei eustera bultzatu zituen, eta, ondorioz, kooperatibak hondoa jo zuenean, ekarpen horietan utzitako aurrezkiak galdu egin zituzten. Horrela jokatu zuela ukatu egin du beti Mondragonek. Eta Probintzia Auzitegiak ere ebatzi du ez zela engainurik egon. Gaur jakinarazitako epaiari buruz, Arrasateko taldeak azpimarratu du Mondragonek "hasieratik defenditu dituen argudioak berretsi " dituela Probintzia Auzitegiak, "horien artean "Mondragonek ez zituela auzi jartzaileak engainatu, kooperatibak autonomoak eta burujabeak direla, eta, beraz, horien etorkizunari buruzko erabakien erantzukizuna soilik eurena dela, eta ezin dela beste ezein instantziatan delegatu". Arrasateko taldearen arabera, epaiak azpimarratu egiten du "Mondragoneko kooperatibek Fagor Etxetresnak taldeari eta Edesari laguntzeko garatutako elkartasunezko esfortzua". Salatzaileak, "suminduta" Gipuzkoako Auzitegiaren epaia "suminduta" jaso dute Ordainduk eta Eskuratuk, haien iritziz, "kontraesan handiak" dituelako. Ziurtatu dute epaileek ez dutela "batere sentsibilitaterik erakutsi adineko pertsonen talde batekiko", eta berriro nabarmendu dute zein den beren salaketa: "Mondragon Korporazioak borondatezko ekarpenaren luzapena eta hartzekodun konkurtsoa antolatu zituen, enpresen aktibo nagusiak Arrasateko taldearen esku gera zitezen". "Bizia eman genuen Mondragon Korporazioaren alde, eta orain bazterrean utzi gaituzte", salatu dute. Epaiak "zalantzan jarri ezin daitekeen egia" alde batera utzi du, hau da, "engainatu" zituztela beren aurrezkiak Fagorren eta Edesan uzteko, "zuzendaritzako kideek beren inbertsioak oztoporik gabe ateratzen zituztela". Hurrengo egunotan batzarrak egingo dituzte Ordainduko eta Eskuratuko bazkideek, eta hor erabakiko dute Espainiako Auzitegi Gorenean helegitea jarriko ote duten.]]> <![CDATA[LPEEn ere gatazka dauka Iranek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1870/011/001/2019-07-02/lpeen_ere_gatazka_dauka_iranek.htm Tue, 02 Jul 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1870/011/001/2019-07-02/lpeen_ere_gatazka_dauka_iranek.htm
Ahots kritiko bakarra Iran izan da. Biyan Zanganeh Irango petrolio ministroak gaitzetsi egin zuen Saudi Arabiaren jarrera. «LPEEk bizirik jarraitu nahi badu, erabakiak LPEEren barruan hartu beharko dira, eta ez kanpotik datozen argibideen arabera. Ez gaude hemen kanpoan hartutako erabakiak zigilatzeko». Irango petrolio ministroak ukatu egin zuen bere herrialdeak LPEE uzteko asmorik duela, eta esplikatu zuen ez duela arazorik produkzio murrizketa luzatzeko ere. «Hemen arazoa aldebakartasuna da», esan zuen, eta ohar garbia egin: «LPEE hil egingo da prozesu honetan».

Bi handiak

2016. urteaz geroztik, LPEEko hamalau herrialdeak beste talde baten parte ere badira, beste hamar aliaturekin batera. Garai batean, guztiak ados jarri ziren ekoizpenak egokitzeko. Helburua zuten txikitzea upela merkeegi egotera bultzatzen zuten petrolio erreserba handiak.

LPEE hedatu horretako adiskide berrietako bat da, hain zuzen, Errusia, munduko petrolio esportatzailerik handienetan bigarrena. Eta lehen arerio handienak zirenak, Saudi Arabia eta Errusia, gero eta gehiago dabiltza elkar harturik, adibidez, Iranen haserrerako.

Dena den, Saudi Arabiako petrolio ministroak, Khalid al Falihek, bazuen atzo erantzuna Irango ordezkariarentzat: «Hemen inork ez dio inori ezer agintzen; hau guztia kontsultetan eta analisi partekatuetan oinarritzen da», esan zuen, eta argudio pisutsua eman zuen bere jokaera defendatzeko: «Mundu guztia errespetatzen dugu, baina kontua da Saudi Arabia eta Errusia munduko ekoizlerik handienak direla».

Gauzak horrela, Vienako eztabaidak funtsean zera erabakiko du: zenbat denboraz luzatu upel ekoizpen txikiago hori -beste urte erdi ala bederatzi hilabete-. Saudi Arabiak eta Errusiak bat egiten dute horretan ere: murrizketa 2020ko martxora arte luzatzearen alde daude biak, besteak beste, horren mende ez egoteko LPEEren urte bukaerako ohiko bileran.

LPEEko herrialdeek eta beste hamar herrialdek, Errusia barne, urte erdi daramate ekoizpena murriztuta, orotara eguneko 1,2 milioi upel gutxiago merkaturatzen. Horrekin lortu dute aurre egitea AEBetako frackingeko petrolioaren eskaintza handiak egindako presioari, eta upela 54 dolarretik 65-70 dolar ingurura igotzea.

Atzo, bi dolar garestitzen hasi zuen eguna, baina gero indarra galdu eta 65 dolarrean geratu zen.

Sakrifizioa

Baina ikusteko dago murrizketari eustea nahikoa izango den upelari 70 dolarretan eusteko. AEBetako petrolio ugariaren presioari beste hainbat aldagai gehitzen ari zaizkio eskariaren aldetik. Esate baterako, ikusi beharko da zer gertatzen den Txinako eta Indiako ekonomiekin, geldotzeko zantzuak baitituzte, eta bi herrialdeak baitira petrolio kontsumitzaile oso handiak.

Hori bai: azken datuen arabera, oraingoz ekoizpen murrizketan ez dute sakrifizio handirik egin behar izan, ez Saudi Arabiak, ezta Errusiak ere. Bloombergen arabera, LPEEren ekoizpen txikiagoak gehienbat Venezuelaren krisian eta Iranek jasaten dituen zigorretan du jatorria.]]>
<![CDATA[Zordun handien zorra %5 apaldu da, Arabari eta Gipuzkoari esker]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/015/001/2019-06-29/zordun_handien_zorra_5_apaldu_da_arabari_eta_gipuzkoari_esker.htm Sat, 29 Jun 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1877/015/001/2019-06-29/zordun_handien_zorra_5_apaldu_da_arabari_eta_gipuzkoari_esker.htm
Arabako eta Gipuzkoako datuengatik apaldu da kopuru orokor hori. Araban, 37 izen daude orain zordun handien zerrendan, bost zergapeko irten eta beste izen berririk ez baita sartu. Zordun handiek Araban pilatutako zorra aurreko ekitaldian baino 3,6 milioi txikiagoa izan da.

Gipuzkoan, zordun handiak 66 dira, hiru gutxiago. Hiru izen sartu dira zerrendan, 4,4 milioi euroren zorrarekin, eta sei irten, 14,5 milioi euro zor zituztenak. Guztiek pilatutako zorra 2017koa baino 54,1 milioi txikiagoa da, 237,9 milioi eurokoa. Izan ere, pisu handiko zordun zenbaitek zorrak murriztu dituzte.

Hain zuzen, Gipuzkoako Ogasunari diru gehien zor diotenak Jose Ramon eta Juan Miguel Osinalde Etxaniz anaiak dira oraindik ere. Dena den, bakoitzak 49,6 milioi euroko zorra zuen lehen, eta 31,5 milioi eurokoa dute orain: alegia, anaia bakoitzak hemezortzi milioi euro pagatu dizkio Ogasunari, eta puska ederra kendu diote milioi batetik gorako zordunek pilatutako zorraren zenbatekoari. Osinalde anaien bi zor horien iturburuan ogasunak atzemandako iruzur fiskala dago. Baita Gipuzkoako hirugarren zordun handienaren kasuan ere: LH Commodities & Investments. Hark oraindik ere 23 milioi euro pagatu behar dizkio Gipuzkoako Aldundiari.

Bilbao Basket

Bizkaian, berriz, handitu egin da zordun handien zerrenda, sei izen gehiago baitaude orain —sei zergadun atera dira zerrendatik, eta hamabi sartu—. Eta handitu egin da haiek pilatutako zorraren zenbatekoa ere, 453 milioi eurorena baitzen lehen, eta 466 milioi eurorena orain. Bizkaiko zordun handien zerrendan agertutako izen berrien artean, aipatzekoa da Bilbao Basket saskibaloi taldea: 3,4 milioi euroko zorra du.

Zordunetan lehena Jabyer Fernandez enpresaburuaren Iurbernorrek jarraitzen du izaten, 52,2 milioi zor baitizkio Bizkaiko Ogasunari. Jabe beraren beste bi enpresen zorrak ere jasotzen ditu Bizkaiko zerrendak: Residere (lau milioi) eta Fonorte (hiru milioi).

Higiezinen burbuilarekin hondoa jotako enpresa gehiago ere agertzen dira zor handienen sailkapeneko lehen postuetan: Andres Iraculisen Urco Urbasa (11,1 milioi) eta Lendiz (4,8 milioi), Araban; eta Moldis Echarro (hogei milioi), Abaroa (16,7 milioi) eta Baensa (11,2 milioi), Bizkaian. Kiebra jo eta deseginda daude konpainia horietako batzuk, eta zorra berreskuratzea zaila izango dute ogasunek.

Industria alorreko zordunen likidazioetatik agian errazago izango da zatiren bat berreskuratzea. Hori gertatu da, adibidez, Fagor Etxetresnekin, zorra erdira murriztu baitu: aurreko ekitaldian hamasei milioi euro zor zituen, eta haien erdiak pagatu dizkio Gipuzkoako Ogasunari. 8,1 milioi zor ditu orain. Ez da horrelakorik gertatu, ordea, Edesarekin, oraindik hamar milioi zor baitizkio Bizkaiko Ogasunari.

Hiru ogasunek plazaratutako zerrendetan milioi bat eurotik gorako zordunak agertzen dira, baina ez borondatezko epean egindako eta atzeratutako, zatikatutako eta bertan behera utzitako ordainketak.]]>
<![CDATA[Zordun handien zorra %5 apaldu da, Arabari eta Gipuzkoari esker]]> https://www.berria.eus/albisteak/168236/zordun_handien_zorra_5_apaldu_da_arabari_eta_gipuzkoari_esker.htm Fri, 28 Jun 2019 10:20:25 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/168236/zordun_handien_zorra_5_apaldu_da_arabari_eta_gipuzkoari_esker.htm <![CDATA[Soldaten erosahalmena hamar puntu apaldu da azken hamar urteetan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1843/013/001/2019-06-27/soldaten_erosahalmena_hamar_puntu_apaldu_da_azken_hamar_urteetan.htm Thu, 27 Jun 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1843/013/001/2019-06-27/soldaten_erosahalmena_hamar_puntu_apaldu_da_azken_hamar_urteetan.htm
Hala ere, soldata batzuek hamarkada hobea izan dute beste batzuek baino. «Desberdintasunek areagotuz jarraitzen dute». Horren erakusle: gehien jasotzen duen taldeak gehiago irabazi zuen, eta gutxien irabazten zutenen taldeak, aldiz, gutxiago. Soldata txikieneko biztanleen %10ek baino 60 aldiz gehiago irabazten dute diru sarrera handieneko %10ek. 2008. urtean, arrakala hori 38,9koa izan zen.

Arrakalak

Desberdintasuna pairatzen dutenen artean emakumeak daude. Azterketaren arabera, 2017. urtean soldatapeko emakume langileek 21.007 euroko ordaina jaso zuten, eta gizonek, berriz, 28.052 eurokoa; hots, %25,1eko soldata-arrakala zegoen. Azken hamar urteetako bilakaerari begira, gizonezkoen eta emakumeen soldaten arteko alde hori murriztu egin zen 2008tik 2013ra,%28,2tik %24,6ra. Baina ordutik arrakala atzera sakondu egin da.

Etorkinak —Espainiako nazionalitatea ez dutenak— dira soldatetan arrakala nozitzen duten beste talde bat. Gipuzkoako Aldundiaren datuen arabera, «espainiar estatuko nazionalitatea duten langileek» batez beste 25.170 euroko soldata izan zuten, eta kanpoko nazionalitatekoek 12.766 euro irabazi zituzten; %49,3ko arrakala, beraz.

Gazteen hileko batez besteko soldata, berriz, 526,7 eurokoa izan zen 2017an, lanbide arteko gutxieneko soldataren azpitik oso —707,7 euro—.

Pello Igeregi ELAko arduradunak aldarrikatu du soldatak igotzeko «bide bakarra» protestak eta greba direla. «Pozik gaude oraintxe bertan greba ugari dauzkagulako martxan Euskal Herrian. Prekarizazioa balio estrategikotzat hartu duen patronal honen aurrean [Adegi], grebek erakusten dute langileak prest direla beldurrari aurre egiteko».]]>
<![CDATA[Zaintza, desoreka iturri]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1963/003/001/2019-06-26/zaintza_desoreka_iturri.htm Wed, 26 Jun 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1963/003/001/2019-06-26/zaintza_desoreka_iturri.htm
Hori bai, Lana, familia eta norbere bizitza kontziliatzeari buruzko inkestaren datuekin Eustatek plazaratu duen txostenak erakusten du oraindik ere tartea badagoela etxetik kanpora lan egiten duten emakumeek eta gizonezkoek zaintzara ematen duten denborarekin. Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoko emakume landunek egunean batez beste 4,7 ordu egiten dituzte 15 urterik beherako seme-alaben zaintzan; egoera berean dauden gizonezkoek, berriz, 3,3 ordu. Emakume landunek egunero batez beste 2,4 ordu egiten dituzte beren kargura dituzten eta menpekotasuna duten pertsonak zaintzen; gizonezkoek ordu bat gutxiago, 1,4 ordu. Etxeko lanetan batez beste 1,4 ordu egiten dituzte gizonezkoek egunean; emakumezkoek, berriz, 2,1 ordu.

Batez bestekoetatik harago, emakume landunen erdiek baino gehiagok (%53,4) bost ordu edo gehiago pasatzen dituzte egunero seme-alaben arreta ematen. Zeregin horretan denbora tarte hori igarotzen duten gizonezko landunak, berriz, laurdenak baino gutxiago dira (%23,1).

Etxeko lanetan ere desberdintasunak daude ehunekoetan. Gizonezko landunen hamarretik bederatzik (%89,5) bi ordu baino gutxiago egiten dituzte egunean etxeko lanetan; emakume landunen laurdenak baino gehiagok (%27), hiru ordutik gora.

Dena den, emakumezko eta gizonezko landunek etxeko lanetan egindako denboran zegoen aldea murriztu egin da 2010. urteaz geroztik: lehen, emakumeek gizonek baino ordubete gehiago egiten zuten zeregin horietan; orain, gizonek baino 0,7 ordu gehiago.

Asebetetzea

Desoreka horien ondorio bat izan daiteke emakumeen %19,5 ez daudela batere pozik etxeko lanetan bikotekideak edo ezkontideak lankidetzarako duen jarrerarekin. Lau gizonezkoetatik hiru (%74,5), berriz, oso pozik daude bikotekideak edo ezkontideak etxeko lanetan emandako denborarekin.

Besteekikoak baino orekatuago dago norberak etxeko lanekiko duen asebetetze maila: etxeko jardunei eskainitako denborarekin oso asebeteta daude gizonezkoen %44,3 eta emakumezkoen %43,5.

Zaintza lanetan, berriz, emakumezkoen asebetetzea handiagoa da gizonezkoena baino. Emakume landunen %58 daude gogobeteta seme-alabak zaintzen eta %41,9 menpekotasuna duten pertsonen zainketarekin. Gizonezkoetan, berriz, %53 daude gogobeteta umeak zaintzen eta %37 menpekotasuna duten pertsonak artatzen.

Soldata arrakala handiagoa da andreak gehiengo diren lanbideetan ]]>
<![CDATA[FUNTSEN MUNDUAN]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1964/002/001/2019-06-23/funtsen_munduan.htm Sun, 23 Jun 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1964/002/001/2019-06-23/funtsen_munduan.htm
Funts industrialak, indexatuak, pasiboak, socimiak, hedge-fund-ak, funts putreak, funts subiranoak... Belarrira ezagunak izanagatik ere, herritar arruntak ez ditu egiaz ezagutzen eta ulertzen. Eta, hala ere, oso posible da herritar horietako askoren dirua funts handi horietako batean egotea. Gure dirua funts putre batean? Edo Euskaltelen buruzagitza hartu duen Zegona horretan? Ana Blanco Mendialdua Ekonomiako doktore eta EHUko Finantza Ekonomiako irakaslea da, eta Enseñando Finanzas blogaren egilea. Haren arabera, bai, posible da. «Gaur egun, zaila da jakiten gure aurrezkia benetan non dagoen. Hainbestekoa da aukera, hain elkarri lotuta daude finantza tresna guztiak. Funtsen funtsak ere existitzen dira».

Nahiko berdin zaio bankuko aholkulariak inbertsio funtsa jasangarri edo etiko gisa saltzea ere. Blancok argi dauka: «Zuzeneko inbertsio bat izan ezean, niri oso konplikatua iruditzen zait %100eko segurtasuna izatea zure diruak egiaz betetzen dituen, adibidez, funts jasangarri eta etiko direlakoen inbertsio baldintzak». Eta, finean, funtsentzat eta haietan ondarea jartzen dutenentzat, helburu nagusia —praktikoki helburu bakarra— errentagarritasuna da. Inbertitutako diruari etekina ateratzea, ahalik eta gehiena, ahalik eta azkarrena.

Dirutzak funtsetara

Oro har, gero eta ondare gehiago doa funtsetara. 2017an, funtsek 46 bilioi euroren aktiboak zituzten munduan, Nazioarteko Inbertsio Funtsen Elkartearen arabera. Iaz, kopurua 2,3 bilioi euro jaitsi zen, 44 bilioi euroraino.

Herrialde anglosaxoietan, lehenago garatu ziren inbertsio funtsak, baina ekonomia krisitik ateratzen ari den heinean, gainerako herrialdeetan, eta Euskal Herrian ere bai, jende gehiagok lortu edo berreskuratu du aurrezteko ahalmena —batzuek ez zuten inoiz galdu—. Eta, interes tasa txikien ondorioz, banku gordailuek eta kontu korronteek ezer gutxi ematen dutela ikusita, aurrezle askok jo dute inbertsio funtsetara. Euskal Herriko aurrezleak nahiko kontserbadoreak dira, eta, oro har, nahiago izaten dituzte funts bermatuak. Baina muga gutxiagoko beste mota bateko funtsak ere hedatzen ari dira.

Inbertsio kolektiborako tresna bat dira funtsak. Hainbat jenderen ondarea biltzen da haietan, kudeatzaile batek diru hori hartu eta, errentagarritasuna ateratzeko, aktiboetan inbertitu dezan. Aktibo horiek oso desberdinak izan daitezke. Merkatuetan publikoki saleros daitezke (burtsetan), eta izan daitezke enpresetako partaidetzak (akzioak), estatuek edo enpresek jaulkitako zorrak (errenta finkoa), bonuak, lehengaiak. Eta izan daitezke funtsak ere... Bestetik, merkatuetatik kanpo eskualdatzen diren aktiboak daude —arrisku kapitalean, inbertsio alternatiboetan, higiezinetan ere askotan...—, eta orduan kapital pribatuaz ari gara. Funts kudeatzaileak batean zein bestean ibil daitezke.

Arriskuak ikusmiran

Finantzen oihaneko landaredian azken urteetan gehien ugaldu diren espezieen artean daude ETF funtsak (Exchange Trade Funds), zeinak merkatuetan saleros daitezkeen. Eta halakoetan, gehien-gehienak funts indexatuak dira. Funts horiek indize bat erreplikatzen dute, hots, kudeatzaileak aktibo kartera indizearekiko proportzioan osatzen du, eta kito: hortik espero du errentagarritasuna lortzea. Kudeaketa pasiboa horri deitzen zaio. Aldiz, kudeaketa aktiboan, merkatuak azpibalioztatuta dauzkan aktiboetan inbertitzen da, etorkizunean balio hori handituko dela pentsatuz.

Kudeaketa pasiboak, jakina, lan gutxiago eskatzen du, eta, ondorioz, kudeatzailearen komisioak ere dezente merkeagoak izan daitezke. Horrek jende asko erakarri du, eta negozioaren hazkundea ikusgarria izan da azken hamar urteetan. Onuradun handienak AEBetako funts erraldoiak izan dira. BlackRock eta Vanguard dira handienak: 5,8 bilioi euroko eta 4,7 bilioi euroko ondarea kudeatzen dute, hurrenez hurren. Sekulako boterea dute. «Haien esku dago dena, eta herrialde bat hondoratu dezakete lasai asko, kalifikazio agentziekin krisian gertatu zen bezala».

Kudeaketa pasiboari beste arrisku batzuk ere ikusten dizkio Ana Blancok. Esaterako, burbuila bat sortzearena. «Pentsa funts guztiak indize bera erreplikatzen ari direla. Ibex 35 indizea, adibidez; guztiak doaz Iberdrola, Telefonica eta horiek erostera, eta, horrekin, merkatuen euren portaera nahasten dute». Lehia bera ere baldintzatua geldi daiteke, indizea erreplikatzerakoan sektore bereko konpainia ustez lehiakideetan partaidetza esanguratsuak izan ditzaketelako.

Gero, «non gelditzen da hor enpresa baten edo aktibo baten egiazko balioa?». Blancoren ustez, lehen, konpainia baten kotizazioak hobeto adierazten zuen konpaniaren berezko balioa. «Baina orain, analisi horrek ez du balio».

Finantza merkatuen aldakortasuna ere arriskutsua da. «Gorabeherak oso handiak dira, eta merkatuak oso sentikorrak dira informazioekiko. Batzuetan, bat-batean burtsa jaitsi egin da, eta ez dakizu zergatik, ez delako horretarako ezer gertatu». Hor tartean makinak egon daitezkeen seinale? «Kudeaketa pasiboko funts asko eta asko daude robotek kudeatuta, bai».

Kudeaketa pasibokoak zein aktibokoak, inoiz baino gehiago, funtsak dira munduaren jabeak. Eta jabe horietako gehienak ez dira oso bihozberak izaten negozioetan: errentagarritasuna dute jainko. Familia enpresa zenak buka dezake berregiturekin negozioa egiten duen AEBetako funts baten esku, eta hari gutxi inporta zaio enpresaren merkatu balioa ahalik eta gehien igoarazteko lantegi bat ixtea —nahiz eta errentagarria izan—, eta ehundik gora langile kaleratzea.

Ez da beldurgarria hori guztia? «Bai», dio Blancok, itzulingururik gabe: «Dirua galtzerdi batean gordetzeko gogoa pizten zaizu. Baina hori da egoera». Finantzen oihana.]]>
<![CDATA[«Taldek ekonomia errealean inbertitzen du»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1950/006/001/2019-06-23/taldek_ekonomia_errealean_inbertitzen_du.htm Sun, 23 Jun 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1950/006/001/2019-06-23/taldek_ekonomia_errealean_inbertitzen_du.htm
Zuen arrisku kapitaleko sozietatea eratu zenean, ez zegoen Espainian halakoei buruzko araudirik ere.

JOSE MARIA ZALBIDEGOITIA: 1977an, bi krisi zeuden. Batetik, Espainiako merkatu itxian lehiakorrak ziren enpresek lehiakor izateari utzi zioten, merkatu hori nazioartera zabaldu baitzen. Bestetik, ez zegoen argi zeintzuk izango ziren etorriko zen erregimen berriaren joko arauak. Eta kezka hor zegoen, dirua izanik erabakiak hartu behar zituztenen kezka. Enpresaburu eta finantzari zenbaitzuk Britainia Handian ongi funtzionatzen ari zen 3i tresna [II. Mundu Gerra ostean hazkundea bultzatzeko erabili zena] kopiatu zuten. Sartu ziren Indubank (Caja Bilbaoren banku industriala), Bizkaiko Aurrezki Kutxa, eta Gipuzkoako eta Bizkaiko enpresaburu talde bat. Diru pribatua bildu, eta Talde sortu zen. Xedea dirua irabaztea zen, baina oinarri hartuta zenbait enpresa txiki eta ertainek garatzeko edo handitzeko dirua behar zutela.

Gaur egun, modu desberdinetan egiten duzue lan. Beti ez zarete erabakiguneetan sartzen.

IDOIA BENGOA: Bi jarduera eremu ditugu. Arrisku kapitalaren eremua enpresaren kapitalean sartzen gara, eta, inbertsiogile aktiboak garenez, haien administrazio kontseiluan ere bai. Guk ekonomia errealean inbertitzen dugu, eta horrek, nolabait, behartzen gaitu partaidetzak ditugun enpresetatik oso hurbil egotera, erabakietan egotera. Beste eremu bat ere zabaldu dugu: zor alternatiboko funtsa; garapen edo nazioartekotze plan bat duten enpresa txikiei eta ertainei luzera begirako finantzaketa ematen die, haien kapitalean sartu gabe.

Nortzuk jartzen dute dirua, eta nortzuk jasotzen dute zuen finantzaketa?

J.M.Z: Dirua jarri, daukatenek jartzen dute [irribarre]. Talden zera gertatzen da, sortzaile izan ziren bazkideak oraindik ere bazkide direla. 43 urtean, bazkide gutxi aldatu dira arrisku kapitaleko jatorrizko Talde horretan. Gaur egun, 120 akziodun inguru izango dira. Eta Administrazio Kontseiluak kapitalaren %95 kontrolatzen du. Sozietate gutxi izango dira kontseiluaren kapitalaren %95 izango dutenak, eta hori inbertsiogileek kudeaketarekin duten loturaren erakusgarri da. Akziodunen artean enpresa-jabeak daude, finantza entitateak, pentsio funtsak eta Latinoamerikako erakunderen bat, baita funtsen bat ere.

Hemengo pentsio funtsen bat ere bai?

J.M.Z: Bai. Dena den, beste batzuk askoz ere handiagoak dira, eta milaka milioiren operazioak egiten dituzte. Baina gu enpresa txiki eta ertainetara goaz. Baliabideak eman enpresei, haiek haztea ahalbidetu, eta, gero, bost-zazpi urtean handik atera, partaidetza saldu eta dirua irabaziz.

Eta, gero, parte horiek nori saldu izan dizkiozue?

J.M.Z: Zenbaitetan, enpresak berak erosi digu; beste batzuetan, hirugarren bati saldu diogu, dela funts bati edo enpresa-jabe bati.

Zer ezaugarritako enpresetan inbertitzen duzue?

I.B.: Enpresa txikiak eta ertainak dira gure bokazioa. Gutxienez 10-15 milioi euro inguruko fakturazioa dutenak, eta neurri batean errentagarritasuna frogatuta dutenak. Negozio plan bat izan behar dute, hazteko eta garatzeko estrategia bat; adibidez, produktu dibertsifikazio batekin, edo nazioartekotuz, edo beste enpresa bat erosi eta tamaina irabaziz.

J.M.Z: Gure inbertsiogileentzat dirua irabaziko dugula uste dugun tokietan inbertitzen dugu.

Euskal Herrian badira atzerriko funtsentzat gozokiak izan daitezkeen enpresak?

I.B.: Euskadik enpresa sare interesgarria du, eta badaude hemengo enpresetan interesa izan dezaketen atzerriko kudeatzaileak. Hor, bakoitzak erabaki beharko du zer egin bere enpresarekin eta diruarekin.

J.M.Z: Hala ere, hemengo enpresa eta industria sareaz esan behar da iaz, adibidez, inbertsio operazio gutxi egin dela, Espainiako beste hiru eremu nagusiekin -Katalunia, Madril eta Valentzia- alderatuta. Hemen, inbertsio operazio gutxi badaude, ez da inbertsiorako prestasunik ez dagoelako, baizik eta hemengo enpresa-jabeak ez duelako saldu nahi izaten, ez diolako sarbidea eman nahi bazkide bati. Haientzat garatu dugu kreditu alternatiborako funtsa.

Era berean, Europak Espainiari esan dio ekonomia desbankarizatu egin behar duela, hots, enpresentzako eta pertsonentzako finantzaketa ezin dela soilik bankuetatik etorri. Eta gureak bezalako kredituak izan daitezke horretarako formula bat. Industria sareari finantzaketa eskaintzeko beste tresna bat ere ari gara garatzen, industria pabiloietan inbertitzeko sozietate bat, socimi bat, alegia, baina enpresa mundura zuzendua. Horren bidez, pabiloi bat erosi beharrean makinerian inbertitzea nahiago duen enpresari luzera begirako pabiloi bat alokatzeko aukera emango genioke.

I.B.: Gure ekarpenak bestela izango ez luketen sostengua ematen die enpresei garatzeko, helburuak betetzeko, merkatuetan sendotzeko. Funtsei buruzko albiste deigarriekin transmititzen dena baino jokabide askoz positiboagoa da gurea.

Finantzaketa bila burtsara joatea ere ez da aukera bat izaten enpresa txikientzat eta ertainentzat.

J.M.Z: Burtsara ateratzeko baldintza batzuk behar dituzu, baina enpresa txikiak eta ertainak merkatu publikoan bost minutu iraun dezake, handiago batek jaten duen arte. Askotan esaten dut nik sozietateen salerosketarako merkatu bat garatu behar dela Euskadin. Zuk enpresa bat duzu, eta milioi bat, bi milioi euro behar dituzu. Jo ezazu arrisku kapitaleko elkarteen zerrendara, edo bitartekaritza batera. Edo, egon dadila merkatu bat, harreman gune bat, non kapitala behar duten sozietateek euren negozioaren berri eman diezaioketen inbertsiogile posibleei, ondoren tratua egin ahal izateko. Hori oso ondo dabil Katalunian eta Madrilen.

Lehia handia duzue? Funts handiak iristen ari omen dira...

I.B.: Enpresa handiekin, inbertsio funts handiak lehian dabiltza eragiketa berberak lortzeko, eta horiek enkantean ari dira konpontzen ia, diru gehiago nork jarri. Enpresa txikian eta ertainean gehiago balio du inbertsioaren kudeatzailearen ekarpenak, ibilbideak, negoziazio jokabideak. Baina egia da lehia dagoela, Espainian gero eta gehiago dira kapital pribatuko funts eta zor alternatiboko funtsak.

Sektore publikoa ere hor dago.

J.M.Z: Kapital publikoak beste helburu batzuk izan ditzake. Kapital publikoa pribatuarekin lehiatzen ari bada inbertsiogile bat bilatzeko orduan, gerta daiteke prezioa handitzea. Niri etorri izan zaidanean norbait esanez Jaurlaritzaren halako funtsak dituela... Hara jotzeko esan diot. Haiena eta gurea kontzeptu desberdinak dira. Dena den, Jaurlaritzak iragarri dituen funtsez, esango dizut uste dudala merkatuak oraintxe baliabide nahikoa dituela aurkezten diren operazio guztiek inbertsiogileak izan ditzaten.

Enpresen errotzea ziurta daiteke soilik 100 milioi euro dituen funts batekin?

J.M.Z:Enpresaren tamainaren araberakoa da hori. Burtsan kotizatzen ez duen enpresa batean, diru gutxirekin lor ditzakezu gauza inportanteak. Aldiz, burtsan kotizatzen duen enpresa batean... Bizitzan, erein duzunaren gatibu zara; patatak erein badituzu, ez espero azaloreak biltzerik. Burtsan, handiak txikia jaten du. Horregatik, zenbait herrialdetan urrezko akzioak egoten dira.

Hemen ez dago urrezko akziorik.

J.M.Z:...Hori beste historia bat da... Eta Europak ez lizuke utziko. Ez nuke ahaztu nahi honetan guztian beste gauza bat azpimarratzea: pertsonak, zuzendaritza taldeak, oso inportanteak dira. Profesional on batek enpresa kaskar bat aurrera atera dezake, eta profesional txar batek enpresa on bat hondoratu dezake. Enpresa batean inbertitzeko orduan, inportantea izaten da balantzeak, joerak, zenbakiak begiratzea. Baina inportantea da nolako pertsonak dauden ikustea ere.]]>
<![CDATA[Enpresak Euskal Herrian errotzeko Jaurlaritzaren tresna: funtsak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2045/007/001/2019-06-23/enpresak_euskal_herrian_errotzeko_jaurlaritzaren_tresna_funtsak.htm Sun, 23 Jun 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/2045/007/001/2019-06-23/enpresak_euskal_herrian_errotzeko_jaurlaritzaren_tresna_funtsak.htm jan zuenean iritsi zela Zegona Euskaltelera. Jabetza aldaketak, salerosketak... Ezin da ukatu kanpoko kapitalari buruzko kezka hor dagoela, eta ez soilik herritarrengan, baita ekonomiaren eta enpresaren munduan ere.

Inbertsioak, baliabideak behar izaten dituzte enpresek, handiek eta txikiek. Horiek lortzeko, aukera bat burtsara ateratzea da, merkatu publikora; beste aukera bat, berriz, kapital pribatuei zuzenean jabetzan sarbidea ematea da. Eragiketa horiek badituzte abantailak, baina izan dezakete alde ilun bat ere. Adibidez, ekoizpena deslokalizatzea edota eta erabakiguneak galtzea. Nola babestu kanpoko diruak ekar ditzakeen ondorio txarretatik?

Funts subirano handi baten falta duenez, enpresa estrategikoen errotzea sendotzeko helburua izango duten bi funts eratuko ditu uztail honetan Eusko Jaurlaritzak. Funts bat publikoa izango da, erakunde publikoen inbertsioekin, eta Finantzen Euskal Institutuak kudeatuko du 100 milioi euroko zorroa.

Jaurlaritzak sustatutako 200-250 milioi euro arteko beste funtsa, berriz, erakunde pribatu batek kudeatuko du. Izan ere, funts horretarako diru gehienak iturri pribatuetatik iristea nahiko luke Jaurlaritzak. Funts horiek nahikoa izango dira enpresarik preziatuenak arrain handiagoetatik libratzeko? Itsas zabalean ibiltzea arriskutsua izan da beti.

Arrisku kapitala

Errentagarritasuna finantza espekulazioarekin edo konpainien berregituratzeekin lortu nahi izaten duten inbertsiogileen munduan, adituen ustez, arrisku kapitala tresna ona izan daiteke enpresak babesteko; batez ere, industrialak. Arrisku kapitaleko euskal sozietateetan zaharrena da Talde, baina badaude haren ereduko elkarte pribatu gehiago ere; Geroaren eta Elkarkidetzaren Orza, esaterako; baita Easo Ventures eta All Iron Ventures sortu berriak ere.

Arlo publikoan, SPRIren Euskal Herriko Arrisku Kapitalaren Kudeaketak eramaten ditu erakundeen funtsak. Eta Nafarroan, Sodena da enpresen finantzaketarako tresna publiko nagusia.]]>
<![CDATA[Ada Colauk alkatetzari eutsi dio, Vallsen botoekin «deseroso»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1945/011/001/2019-06-16/ada_colauk_alkatetzari_eutsi_dio_vallsen_botoekin_deseroso.htm Sun, 16 Jun 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1945/011/001/2019-06-16/ada_colauk_alkatetzari_eutsi_dio_vallsen_botoekin_deseroso.htm
Plazara bildutako jendeak bazekien Colauk lortu egingo zuela alkatetzan jarraitzea, eta helburu hori erdiesteko PSCko zinegotzien eta BCN Canvi-C's-eko Manuel Vallsen zerrendako zinegotzien botoak izango zituela. Operazio horren kontra, eta Colauren jokaera salatzeko, jendetzaren zati handiena protesta egitera bildu zen Sant Jaumera, mossoen zaintzapean.

Bozgorailuetan eta pantailetan Colau , PSCko Jaume Collboni edo Manuel Vallsen -edo haien zerrendakideen- izena entzun edo ikusten zen bakoitzean, protesta txistuak nagusitu ziren, nahiz eta Colauren aldeko afixa zenbait ere agertu.

Hauteskundeetako irabazle ERCren hamabost botoei uko egin baina alkate izaten jarraitzeko, En Comu Podemeko hautagaiak sozialisten eta Vallsen taldearen babesa izango zuela jakina zen. BCN Canvi-C's-eko sei zinegotzietatik hiruren botoa jaso zuen Colauk, orotara 21 boto. Hala ere, Colauk gutxiengoan gobernatuko du.

Kopetilun

Colau kopetilun eta deseroso agertu zen inbestidura saio osoan, baita bere hitzaldian ere. «Ez da egun zoriontsua», aitortu zuen lehen hitzetan, «pentsatuko ez genuen inbestidura zaila izan da». Alkateak eskertu egin zituen jasotako botoak, baita Vallsen alderdiarenak ere. Hala ere, Colauk azpimarratu zuen ez dituela Vallsen botoak bilatu; «ez dugu ezkutatu haiekin deseroso gaudenik».

Bartzelonako alkatetzan beste lau urte politika berritzaileak egiten jarraitzeko nahi zituztela esan zuen Colauk. «Batzuek distantziakide deitzen bagaituzte ere, ez gara inondik ere neutral sentitzen. Ez naiz inoiz alkate independentista izango, ezta independentisten kontrako alkatea ere. Ahaleginduko naiz bartzelonar guztien alkate izaten».

Aurretik hitz egin zuen Joaquim Forni Colauk esan zion konpromisoa hartzen zuela hura bisitatzeko. Eta jakinarazi zuen xingola horia atzera udaletxera itzuliko dela; «ezin da normalizatu preso politikoak egotea».

Horiek esaterakoan jaso zuen Colauk jendearen txalo orokorra. Izan ere, txistuez gain, atzo arratsaldean entzun ziren babes oihu eta txalo ozenenak, udaletxe atarian eta barruan, Joaquim Fornentzat ziren.

Generalitateko Barne kontseilari izandako PDeCATeko zinegotzia preso dago Espainiako Auzitegi Gorenaren epaiaren zain. Bere hitzaldian atzo hitz zorrotzak izan zituen Ada Colaurentzat. «Huts egiten» ari zela esan zion. «Kritikatzen dituzun boteretsu horien tresna baliagarria izan zara».

Hauteskundeen irabazle Ernest Maragallek ere argi hitz egin zuen. «Ez gara izango ustezko progresismo ukiezin baten aliatu otzan eta mantsoak».

Eguneko beste protagonistak, Manuel Vallsek, ez zuen eufemismorik erabili. «Jokoan zegoena oso inportantea zen. Hori da zuri hiru boto emateko arrazoia, Colau andrea. Beharrezkoa zen alkate independentistarik ez izatea». Hori bai, gogoratu zion boto horiek gabe ez zela izango alkate. Era berean, elkarren arteko desadostasunak ezagunak izan arren, hitzarmenetarako gonbita egin zion Vallsek Colauri.

Ahoan bilorik gabe erantzun zion Vallsek Joaquim Forni ere. «Uler dezaket hemengo batzuk hunkitzea zurekin, baina Espainian ez dago ez preso politikorik, ezta erbesteraturik ere».

Albiol, alkatetzarik gabe

PPko Xavier Garcia Albiolek ez zuen lortu atzo atzera Badalonako alkate izatea. Helburu horrekin, Guanyem Badalonak eta ERCk PSCko egungo alkatearen alde bozkatzea erabaki zuten.

Madril PPrentzat, Ciudadanosen eta Voxen botoen bidez]]>
<![CDATA[Madril PPrentzat, Ciudadanosen eta Voxen botoen bidez]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1977/011/002/2019-06-16/madril_pprentzat_ciudadanosen_eta_voxen_botoen_bidez.htm Sun, 16 Jun 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1977/011/002/2019-06-16/madril_pprentzat_ciudadanosen_eta_voxen_botoen_bidez.htm
Azken hauteskundeetan lortutako salba-gerrikoetako bati -Madrilgo erkidegoa da bestea- tinko eutsi dio PPk, bai baitaki Madrilgo alkatetza berreskuratzea berebizikoa zaiola, bai nolabaiteko hondoa jarri nahi badio alderdiaren azken urteetako gainbeherari, bai eutsi nahi badio Ciudadanosek borrokatzen dion Espainiako eskuinaren lidergoari.]]>
<![CDATA[Ada Colauk Bartzelonako alkate izaten jarraituko du Vallsen hiru botori esker]]> https://www.berria.eus/albisteak/167736/ada_colauk_bartzelonako_alkate_izaten_jarraituko_du_vallsen_hiru_botori_esker.htm Sat, 15 Jun 2019 19:20:59 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/167736/ada_colauk_bartzelonako_alkate_izaten_jarraituko_du_vallsen_hiru_botori_esker.htm <![CDATA[Madrilgo alkatetza PPrentzat, Ciudadanosen eta Voxen botoekin]]> https://www.berria.eus/albisteak/167734/madrilgo_alkatetza_pprentzat_ciudadanosen_eta_voxen_botoekin.htm Sat, 15 Jun 2019 17:00:08 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/167734/madrilgo_alkatetza_pprentzat_ciudadanosen_eta_voxen_botoekin.htm <![CDATA[Inflazioa %1,1era moteldu da Hego Euskal Herrian]]> https://www.berria.eus/albisteak/167573/inflazioa_11era_moteldu_da_hego_euskal_herrian.htm Wed, 12 Jun 2019 12:18:30 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/167573/inflazioa_11era_moteldu_da_hego_euskal_herrian.htm <![CDATA[Euskalteleko langileak oso kezkatuta daude buruzagitzako aldaketarekin]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1844/012/001/2019-06-07/euskalteleko_langileak_oso_kezkatuta_daude_buruzagitzako_aldaketarekin.htm Fri, 07 Jun 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1844/012/001/2019-06-07/euskalteleko_langileak_oso_kezkatuta_daude_buruzagitzako_aldaketarekin.htm
Aldaketekin «oso kezkatuta eta urduri» agertu da konpainiako langile batzordea. Haren presidente Javier del Blancok (CCOO) azaldu du badela denbora bat kezkatuta dabiltzala Euskaltelen proiektuaren norabidearekin. «Badirudi datorrena ez dela ona», esan du Del Blancok, enpresa elkarteek ere antzekoak esan dituztela gogoratuz. Langile batzordea zain dago zuzendaritza berriak noiz esplikatuko dizkion bere planak eta noiz aurkeztuko dion kontseilari ordezkari berria.

Batzordeko presidenteak azpimarratu du plan estrategikoan aldaketarik baldin badator langileen ordezkariek horren berri izan beharko dutela. Zegona funtsak Euskaltelen kontseiluan hartuko duen pisuari begira, Del Blancok ulertzen du aldaketak kudeaketa gaitasunean datozela. «Orain jakin beharko da gaitasun hori zertara bideratuko den; epe luzerako negozio eredu iraunkor eta begirunezko baterantz doan, edo denbora gutxian diru mordoxka irabaztea den kontua».

Lasaitasun mezua

Kezkak baretu nahian, Eusko Jaurlaritzak atzo berriz ere gogoratu zuen konpainiaren egoitza sozialean eta fiskalean aldaketak egiteko Euskaltelen estatutuek %75eko gehiengoa eskatzen dutela. Garapen Ekonomikoko Sailaren ustez, baldintza horrek «bermatzen du» Euskaltelen sustraitzea. Arantxa Tapiaren sailak azaldu duenez, bazuen konpainiako buruzagitzan egingo zen aldaketaren berri. «Kontseilari aldaketak ez ditu estatutuak aldatzen», esan du Jaurlaritzak, «ez dago horiek aldatzeko asmorik».

Hain zuzen, Eusko Jaurlaritzari dei zuzena egin dio Eusko Legebiltzarrak, «dituen baliabide guztiak erabil ditzan» Euskaltelek sustraitze ahalik handiena izan dezan Euskal Herrian.

EH Bilduk aurkeztutako —eta onartu gabeko— legez besteko proposamenari egindako zuzenketa izan zen legebiltzarrak azken buruan onartutakoa, EAJ, PSE, eta PPren babesarekin eta EH Bilduren eta Elkarrekin Podemosen abstentzioarekin. Onartutako ekinaldian, legebiltzarrak Jaurlaritzari eta Kutxabanki eskatu die inbertsio politika «esanguratsu eta iraunkorra» garatzeko enpresa «estrategikoetan», haien errotzea bermatu eta erabakiguneei eusteko.

Aurretik, Iker Casanova EH Bilduko legebiltzarkideak eskabide zehatzagoa egin zuen, koalizioaren proposamena aurkeztean. Euskaltelen erabakigunea atzera berreskuratzeko, EH Bilduk nahi luke Jaurlaritzak operazio bat bultzatzea, zeinetan oraindik Euskaltelen %19,88 duen Kutxabankek Vital, BBK eta Kutxa fundazioekin batera Euskaltelen akzioen beste %15 erosiko lituzkeen— %5 aurrena eta %10 geroago—. Egungo kapitalizazioarekin, Euskaltelen %15ak 200 milioi eurotik gora balio du. «Lapurreta bat salatzera nator», esanez hasi zuen Casanovak bere mintzaldia. «Diru publikoz sortutako Euskaltel lapurtu digute».]]>
<![CDATA[Buruzagitzako aldaketak oso kezkatuta dauzka Euskalteleko langileak]]> https://www.berria.eus/albisteak/167363/buruzagitzako_aldaketak_oso_kezkatuta_dauzka_euskalteleko_langileak.htm Thu, 06 Jun 2019 07:16:22 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/167363/buruzagitzako_aldaketak_oso_kezkatuta_dauzka_euskalteleko_langileak.htm kontrola hartu, eta bere gizona, Jose Miguel Garcia, konpainiaren buru jarri eta hurrengo egunean, konpainiaren akzioek goraldia izan dute burtsan. Eta gorantz egin du Euskalteleko langileen kezkak ere. Aldaketekin «oso kezkatuta eta urduri» agertu da konpainiako langile batzordea. Haren presidente Javier del Blancok (CCOO) azaldu du denbora dela kezkatuta dabiltzala Euskaltelen proiektuaren norabidearekin. «Badirudi datorrena ez dela ona», esan du Del Blancok, enpresa elkarteek ere antzekoak esan dituztela gogoratuz. Langile batzordea zain dago zuzendaritza berriak noiz esplikatuko dizkion bere planak eta noiz aurkeztuko dion kontseilari ordezkari berria. Plan estrategikoan aldaketarik baldin badator langileen ordezkariek horren berri izan beharko dutela azpimarratu du batzordeko presidenteak. Zegona funtsak Euskaltelen kontseiluan hartuko duen pisuari begira, kudeaketa gaitasunean aldaketak datozela ulertzen du Del Blancok. «Orain jakin beharko da gaitasun hori zertara bideratuko den; epe luzerako negozio eredu iraunkor eta begirunezko baterantz doan, edo denbora gutxian diru mordoxka irabaztea den kontua». Lasaitasun mezua Kezkak baretu nahian, Eusko Jaurlaritzak gaur berriz ere gogoratu du konpainiaren egoitza sozialean eta fiskalean aldaketak egiteko Euskaltelen estatutuek %75eko gehiengoa eskatzen dutela. Garapen Ekonomikoko Sailaren ustez, baldintza horrek «bermatzen du» Euskaltelen sustraitzea. Arantxa Tapiaren sailak azaldu duenez, bazuen konpainiako buruzagitzan zetorren aldaketaren berri. «Kontseilari aldaketak ez ditu estatutuak aldatzen», esan du Jaurlaritzak, «ez dago horiek aldatzeko asmorik». Hain zuzen, Eusko Jaurlaritzari dei zuzena egin dio Eusko Legebiltzarrak, «dituen baliabide guztiak erabil ditzan» Euskaltelek sustraitze ahalik handiena izan dezan Euskal Herrian. EH Bilduk aurkeztutako -eta onartu gabeko- legez besteko proposamenari egindako zuzenketa izan da gaur Legebiltzarrak azken buruan onartutakoa, EAJ, PSE, eta PPren babesarekin eta EH Bilduren eta Elkarrekin Podemosen abstentzioarekin. Onartutako ekinaldian, Legebiltzarrak Jaurlaritzari eta Kutxabanki eskatu die inbertsio politika «esanguratsu eta iraunkorra» garatzeko enpresa «estrategikoetan», haien errotzea bermatu eta erabakiguneei eusteko. Aurretik, Iker Casanova EH Bilduko legebiltzarkideak eskabide zehatzagoa egin du, koalizioaren proposamena aurkezterakoan. Euskaltelen erabakigunea atzera berreskuratzeko, EH Bilduk nahi luke Jaurlaritzak operazio bat bultzatzea, zeinetan oraindik Euskaltelen %19,88 duen Kutxabankek Vital, BBK eta Kutxa fundazioekin batera Euskaltelen akzioen beste %15 erosiko lituzkeen- %5 aurrena eta %10 beranduago-. Egungo kapitalizazioarekin, Euskalten %15ak 200 milioi eurotik gora balio du. «Lapurreta bat salatzera nator», esanez hasi du Casanovak bere mintzaldia. «Diru publikoz sortutako Euskaltel lapurtu digute».]]>