<![CDATA[Irune Lasa | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Mon, 06 Feb 2023 22:53:04 +0100 hourly 1 <![CDATA[Irune Lasa | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Lehen bilera Gipuzkoako metalgintzan]]> https://www.berria.eus/albisteak/223607/lehen_bilera_gipuzkoako_metalgintzan.htm Thu, 26 Jan 2023 09:52:46 +0100 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/223607/lehen_bilera_gipuzkoako_metalgintzan.htm <![CDATA[Elurretako sugegorri habia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1922/012/001/2023-01-22/elurretako_sugegorri_habia.htm Sun, 22 Jan 2023 00:00:00 +0100 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1922/012/001/2023-01-22/elurretako_sugegorri_habia.htm eliteak —zernahi direla elite delako horiek—, eta, pandemia osteko bilkura urardotuaren ostean foroak bere distira berreskuratu nahi izan duen honetan, WEF World Economic Forumen antolatzaileak elkar aizto jaurtiketan dabiltzala dirudi.

Sugegorri habia, jainko ustekoa...WEFko langile talde baten hitzak dira, foroaren presidenteari eta zuzendaritzari egotziak, modu anonimoan, Politico aldizkarian, The Guardian egunkarian, edota Linkedin sarean. Oinordetza prozesuak arantzatsuak izan daitezke, eta Davosko Foroko presidentetzarekin ere berdin gertatzen ari da. Foroaren sortzaileak, Klaus Schwabek, 52 urte egin ditu presidentetzan, jada 85 urte ditu, eta oraindik ez du urratsik egin jakinarazteko, ezta zantzurik eman ere, nork hartuko duen lekukoa bera ez dagoenean.

Foroko langile batzuek eta langile ohi zenbaitek osatutako taldearen ustez, laburbilduz, Schwabek «jainko konplexua» du; uste du bera dela onena, eta nahiago du leialtasuna aitortuko dioten hutsaren hurrengoez inguratu, hurrengo belaunaldia izango liratekeen goi kargudun berriei sarrera eman baino. Langileek uste dute, gainera, «sugegorri habia bat» den zuzendaritza horretako kideek elkar itotzeari ekingo diotela «zaharra joaten denean».

Bada, horietako batzuek Schwab abizena izango dute. Klausen seme Olivier zuzendaritzako kidea da; Nicole alaba WEFen administrazio kontseiluko kidea da; eta Hilde emaztea, foroari lotutako fundazio bateko presidentea. Haietako bat izan daiteke Schwaben oinordekoa 360 milioi inguru fakturatzen dituen foro horren presidentetzan.

Bitartean, aurtengo foroak pandemia aurrekoen jitea izan du. Aberatsago izan nahi duten aberatsak eta negozioburuak tratuetan jardun dira; funtsean, foroa horretarako izaten baita, negozioetarako. Horregatik, parte hartzaileen herenak inguru ugazabak eta buruzagi politikoak izaten dira. Davosen egotea, gainera, domina moduko bat da enpresaburuentzat eta konpainientzat. Horregatik ordaintzen dute dirutza foroko bazkide izateagatik.

Negozioetan baina batez ere adierazpenetan, Ukrainako gerrak izan du tarterik. Errazagoa da orain; izan ere, Suitzako eski estazioko bilkurak aurten ez du hartu errusiar oligarkarik —AEBen eta beste herrialdeen zigorrak tarteko—. Faltako dira, beraz, Oleg Deripaskaren festak, kabiarrez eta vodkaz, dantzari kosakoz eta modeloz hornituak.

Davosen gonbidatuek, aldiz, ez dute ordaintzen. Elite globalari hitz egiteko aukeraren truke, distira ematen diote foroari. WEFek horrela aurkeztu nahi izaten baitu bere burua, jende inportanteak kontu inportanteez eztabaidatzeko gune inportante gisa. Goiburu horrekin, oihartzun eta distira bila joaten dira hainbat gonbidatu. Zenbaitek aukera baliatu izan dute barrutik foroa bera kritikatzeko. Hala egin zuen, adibidez, Greta Thunbergek 2019an, «gure etxea sutan dago» ezaguna esan zuenean.

Ezkerrarentzat elite zapaltzaileen bilgune, eskuin muturrarentzat gizateria kontrolatu nahi duen erakunde, Davosko foroko kideen adierazpen batzuetan, berriz, ematen du uste dutela mundua salbatzen ari direla. Elite handiusteen ajeak.

Handiusteez ari garela, Tony Blair Erresuma Batuko lehen ministro ohi mediatikoak honela erantzun die foroari egindako kritikei: «Davos Davos da. Aukera bat da jendearentzat, etorri eta elkarlanean aritzeko inportantziazko gaietan. Batzuk munduko hainbat tokitatik datozen aberatsak dira, baina beste batzuk, berriz, hemen eztabaidatzen diren gaiak inportanteak direlako etortzen dira». Kanpainan ari ote da? Hain zuzen, Blair da sugegorrien habian Schwaben lekukoa hartzeko aipatu direnetako bat.]]>
<![CDATA[Glovoko irabazleak eta galtzaileak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1950/014/001/2023-01-15/glovoko_irabazleak_eta_galtzaileak.htm Sun, 15 Jan 2023 00:00:00 +0100 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1950/014/001/2023-01-15/glovoko_irabazleak_eta_galtzaileak.htm
1. 496 milioi euroren galerak, eta 115 milioi poltsikora... Nola egiten da hori? Ea: berez, 115 milioi horiek akzioetan dauzkate, Delivery Heroren akzioetan, eta ez dirutan. Alemaniako konpainiak bere akzioetan ordaindu zuelako 2021. urteko abenduan Glovoren gehiengoa eskuratzeko operazioa -lehendik ere bazuen zati bat-. Glovoko buruzagi eta zuzendariek erosketaren unea baliatu zuten erabiltzeko euren akzioak erosteko aukerak edo stock option delakoak. Aukera horiek ordain modukoa izan ohi dira zuzendaritzentzat, baita pizgarria ere. Orokorrean, etorkizunean enpresaren akzioak prezio finko batean erosteko eskubideak dira, eta, ondorioz, aukera horiek dituztenei komeni zaie enpresa ondo joatea, akzioaren balioak gora egitea.

2. Hala ere, hainbeste irabaztea, galerak izan arren? Cinco Dias egunkariaren arabera, 2021. urteko kontuetan, Glovok jada gorde zuen diru bat stock option horiek gauzatzen baziren ere. Hots, salmenta bat edo burtsaratze bat gertatuz gero, Glovok eskubideetan ezarritako prezioa baino garestiago zeuden akzioen aldea estali behar bazuen ere. Guztira 200 milioi euroko hornidura bat egin zuen enpresak. Eta, besteak beste, kopuru horrengatik ere handitu ziren Glovoren galerak, 496 milioi euroraino 2021ean.

3. Hainbeste diru galtzen duen enpresa bai mahuka ederra Alemaniako horientzat. Bada, hori pentsatu zuten merkatuek ere. Inbertsiogileentzat egindako oharrean, HSBCk esan zuen ulertezina zitzaiola Glovoren gehiengoaren erosketa, gehiago zirudiela erreskate bat. Delivery Hero bera ere galerak pilatuz joan da, baina merkatuarentzat arrazoizko zenbaki gorriak ziren, 2022. urtera arte behintzat. Glovo erosi ostean, Delivery Heroren burtsako kapitalizazioa %60ra murriztu zen.

4. Enpresa hauek ez al dute dirurik irabazten? Glovok ez du irabazirik izan inoiz. 2022. urtean 300 milioi euro inguruko galerak pilatuko dituela esan berri du Delivery Heroko kontseilari ordezkari Niklas Oestbergek La Vanguardia egunkarian. Hori bai, espero du irabaziak bizpahiru urtetan iristea. Orain artean, banaketa enpresa handi horien estrategia izan da haztea eta haztea, dirua galdu behar bazen ere, arerioei gailentzeko eta askotan lehiakide horiek irensteko ere. Dena den, ikusi behar da inbertsiogileek nahikoa pazientzia duten dirua erretzen jarraitzen duten konpainia horiekin.

5. Eta bitartean, bizikletako banatzaileak... Hori da. Enpresa horiek jarraitzen dute langile ustez autonomoekin, baldintza horiek arautzera behartzen dituen legeari menik egin gabe. Dena den, auzi mordoa dauzka Glovok zabalik, eta horrek ere izan dezake eragina negozioaren etorkizunean.

6. Langileak baldintza eskasetan, enpresak eta inbertsiogileak dirua galtzen... A ze negozioa! Bai, baina, hala ere, batzuek beti irabazten dute.]]>
<![CDATA[Europan banaketa dago oraindik AEBen lehiari erantzuteko moduaz]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/014/001/2022-12-16/europan_banaketa_dago_oraindik_aeben_lehiari_erantzuteko_moduaz.htm Fri, 16 Dec 2022 00:00:00 +0100 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1857/014/001/2022-12-16/europan_banaketa_dago_oraindik_aeben_lehiari_erantzuteko_moduaz.htm
Besteak beste, atzo berriz ere agerian geratu zen herrialde nagusien artean banaketa handia dagoela oraindik, ikusteko nola erantzun Joe Bidenen plan berdean jasotakoei.

Urtarrilean AEBetan indarrean jarriko den Inflazioa Txikitzeko Legearen arabera, Washingtonek ia 370.000 milioi euro gastatuko ditu bere industria laguntzeko energia trantsizioan. Eta, besteak beste, legeak laguntza berezi bat jasotzen du, 7.500 dolarrekoa, auto elektrikoa erosten duten estatubatuarrentzat, baina autoak Ipar Amerikan egindakoa izan behar du. Buy American politika horrek (erosi Amerikakoa), hasieran, AEBetan ekoitzitako auto elektrikoak soilik aipatzen zituen, baina Kanadan eta Mexikon egindakoak ere sartu dira, herrialdeak kexatu egin zirelako.

Aldiz, Europatik egindako kexei berriz ez die men egin Bidenek, Batasuneko herrialdeen haserrerako. Frantzia da gogorren agertu diren herrialdeetako bat, eta Emmanuel Macronek atzo bertan berretsi zuen aldaketak egiteko beharra eta xede horretarako Europa mailako funts bateratu baten aldeko mezua. «Azkarrago joan behar dugu, arauak sinpletu, erantzun makroekonomiko bat eman, eta estatubatuarrek egin duten eginahalaren pare jartzeko laguntza maila izan, estatu mailan eta Europan».

Eztabaida funts bateratuaz

Europa mailako laguntza da, hain zuzen, AEBei erantzunez Europa berriz industrializatzeko politikak adosteko zailtasun handienetakoa. Alemaniak eta Herbehereek ez dute begi onez ikusten industria politikarako funts bateratu bat sortzea, baina, aldi berean, beren herrialdeetan laguntza plan handiak onartzen ari dira, beren gihar finantzario handiagoari esker.

Atzo, herrialdeek erabaki zuten Europako Batzordeari eskatzea proposamenak egiteko «Europaren oinarri ekonomiko, industrial eta teknologikoa babesteko». 2023ko urtarril bukaerarako aurkeztu beharko lirateke proposamen horiek, eta otsailaren 9-10erako hitzartu duten kontseilu berezian aztertuko dira.

Edonola ere, Ursula Von der Leyen Europako Batzordeko presidenteak joan den asteazkenean herrialdeei bidalitako gutunean jada agertu zuen plan baten zirriborroa, funts bateratu baten ideia jasotzen zuena. Besteak beste, teknologia berdeetarako, energia berriztagarrietarako eta karbonogabetzerako laguntza publikoak erraztea proposatu zuen Von der Leyenek, eta horiek «subiranotasun funts» batekin osatzea, zeina uda aurretik aurkeztuko litzatekeen.]]>
<![CDATA[Gasak ematen dio distira]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1996/027/001/2022-12-15/gasak_ematen_dio_distira.htm Thu, 15 Dec 2022 00:00:00 +0100 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1996/027/001/2022-12-15/gasak_ematen_dio_distira.htm
Izan ere, energia krisi globalaren ifrentzuan erregai fosilen eta batez ere gasaren herrialde esportatzaileak daude, AEBak esaterako; eta, nola ez, Qatar bera ere bai. Nazioartea atzeraldian erortzear dagoela, Qatarren barne produktu gordinarentzat %5 inguruko hazkundea iragarri dute aurten.

Eta ez da dirua soilik, gas desiratuak herrialdearen eragin ahalmena ere handitu du; Europak eta gasa erosteko harekin lehian dauden Asiako herrialdeek negu honi soilik ez, hurrengoei ere begiratu behar diete, eta Qatar munduko gas erreserba handienen jabe da.

Horrek esplikatzen du Munduko Koparen aurretik ere aurten Dohatik pasatu izana hainbat estatuburu eta gobernuburu; tartean Olaf Scholz Alemaniako kantzilerra, Mario Draghi —artean Italiako lehen ministroa zenean—, eta Joe Biden AEBetako presidentea.

Ondoren etorri dira kontratuak. Alemaniarekin hitzartutakoa izan da, hain zuzen, Ukrainako gerra piztu ostean sinatu duen epe luzeko lehen kontratu handia. Esanguratsua da Alemaniak oraintsu arte ez zuela gas likidotua berriz gasifikatzeko modurik. Eta are esanguratsuagoa erregai fosila erosteko kontratuaren sinatzailea Robert Habeck Ekonomia ministro berdea izatea.

Hamabost urterako kontratua da Alemaniak hitzartutakoa. Urtean bi milioi tona gas erosteko izango da. Jakina, zalantza berehala sortzen da: eta noiz deskarbonizatu behar du, bada, Alemaniak? Habeckek kontratua sinatzean bertan zehaztu zuen Alemaniak urte batzuetan bakarrik erabiliko duela Qatarko gasa, eta hortik aurrera beste herrialdeei salduko diela —Asian, alegia—. Dena den, neurri batean, mendekotasun bat bestearengatik ordezkatuko du Europak: Errusiako gasbideko gasa, gas likidotuarengatik.

Gasaren etorkizuneko erabilerari buruzko erreparo gutxiago ditu Txinak. Azaroan, GNLaren historian sinatutako kontraturik handiena itxi zuten Sinopec txinatarrak eta Qatar Energyk: 27 urterako kontratua, urtero lau milioi tona gas erosteko.

Azkenean, 2022. urteak energiaren mundua irauli du, eta, urtebeteko tartean, Qatarrek suspertu egin ditu bere gas erreserbak ustiatzeko zituen amets handinahiak. Urte hasieran, ez zegoen argi North Field gas putzuaren hedapenak zentzurik ote zuen, handik atera zitekeen gas natural (likidotu) guztiarentzat nahikoa erosle izan ote zitekeen. Orain, aldiz, kontratu luzeak ziurtatzen ari da Qatar, bere gasa saltzeko, baita hura ustiatzeko ere. Herrialdearena berarena baino azalera handiagoa duen putzuari esker.

North Fielden zabalkundea

1971. urtean topatu zuten munduko gas putzurik handiena Persiar golkoan. Munduko gas erreserben %10-%12 daude han. Qatarko uren azpian dago putzuaren zatirik handiena, 6.000 kilometro karratu, eta beste 3.700 kilometro karratu Irango uretan daude.

Qatarrek orain arte putzuaren zati batzuetan soilik atera du gasa, baina gehiago atera nahi du. Plana da putzuaren kapazitatea %64 handitzea, urteko 77 milioi tonatik (mtpa) 126 milioi tonara 2027an.

Orain gutxira arte, hazkunde asmo horiei buruzko zalantza asko zeuden, ea Qatarrek sal zezakeen ekoiztea pentsatzen zuen gas guztia. Ukrainako gerrak zalantza horiek uxatu ditu, eta, prezio handiagoez eta erosle gehiagoz gain, inbertsiogileak ere ekarri dizkio Qatarri, hain zuzen, North Fieldeko zabalkunde horretarako.

Gas eremuan ondorengo bazkideak ditu gaur egun: Total Energies (Frantzia), proiektuaren %9,3rekin; Shell (Erresuma Batua), %9,3rekin; eta Conoco Phillips (AEB), %6,25ekin. Lehiatik kanpo gelditu dira Exxon Mobil (AEB) eta Eni (Italia), Qatar Energyk planaren laurden bat soilik zabaldu dielako atzerriko inbertsiogileei. Esanguratsua da hori.

Kontratuak, inbertsioak, negozioak... Hala ere, gasari buruzko beste datu batzuk ere ez lirateke ahaztu behar. Bank Track gobernuz kanpoko erakundeak egin dituen kalkuluen arabera, Qatarrek bere erreserbatan duen petrolio eta gas guztia erabiliko balitz, azterketa baten arabera, 50.000 milioi tona metriko karbono dioxido isuriko lirateke atmosferara. Distiraren atzean zikina ere ezkuta daiteke.]]>
<![CDATA[Europak oniritzia eman dio karbonoaren muga zergari]]> https://www.berria.eus/albisteak/221929/europak_oniritzia_eman_dio_karbonoaren_muga_zergari.htm Tue, 13 Dec 2022 13:28:03 +0100 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/221929/europak_oniritzia_eman_dio_karbonoaren_muga_zergari.htm <![CDATA[Energia krisi globala ziztu bizian ari da indartzen berriztagarrien hazkundea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2022-12-07/energia_krisi_globala_ziztu_bizian_ari_da_indartzen_berriztagarrien_hazkundea.htm Wed, 07 Dec 2022 00:00:00 +0100 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2022-12-07/energia_krisi_globala_ziztu_bizian_ari_da_indartzen_berriztagarrien_hazkundea.htm
«Itzelezko booma ikusten ari gara berriztagarrietan, munduan zehar», azaldu zuen atzo Fatih Birol IEAko presidenteak. «Azken hogei urteetan handitu den adina handituko da berriztagarrien potentzia instalatua munduan hurrengo bost urteetan. Itzelezko hazkundea».

Berriztagarrien zabalkunderako arrazoi nagusia orain arte klima larrialdia izan bada ere, orain beste bi elementu agertu dira, hazkundea «ziztuan indartzen» ari direnak. Bat energia segurtasuna da: «Herrialde asko ari dira berriztagarriak aukera gisa ikusten energia segurtasunerako; hori agerikoa da Europan».

Hazkunderako beste pizgarria energia prezioak dira, Birolen aburuz. «Badakigu azken urteetan berriztagarrien kostuak jaitsi egin direla, baina orain horri gehitu behar zaizkio energia fosilen prezio handi eta aldakorrak. Gas eta ikatz garestiak prezioetan lehiakorrago egin ditu berriztagarriak».

Errekor bat bestearen atzetik ari dira hausten berriztagarriak, eta IEAko presidenteak gutxi batzuk azpimarratu zituen, hala nola oso urte gutxitan, 2025. urtean, argindarra sortzeko modu nagusia izango direla.

Soilik plaka fotovoltaikoen potentzia instalatuak gas naturala gaindituko du 2026. urtean, eta ikatza bera 2027an. Energia eolikoaren hazkundea ere nabarmena izango da, eta potentzia instalatua bikoiztu egingo da datozen bost urteetan.

Txinan gertatuko da berriztagarrien hazkunde handi horren zatirik handiena —erdia inguru—, aurten onartutako bost urteko plana betetzen bada. India, Europa eta AEBak izango dira berriztagarrien hedapenerako beste eremu handiak.

Eguzki energiari buruzko beste datu interesgarri bat ere eman zuen Birolek. «Gaur egun Txinan egiten dira panel fotovoltaikoen %90. Gure aurreikuspenen arabera, Indiak eta AEBek orain gutxi abiatutako politiken ondorioz, 2027. urtean ekoizpenaren %75 hartuko du Txinak.]]>
<![CDATA[Energia krisi globala ziztu bizian ari da indartzen berriztagarrien hazkundea]]> https://www.berria.eus/albisteak/221657/energia_krisi_globala_ziztu_bizian_ari_da_indartzen_berriztagarrien_hazkundea.htm Tue, 06 Dec 2022 09:38:08 +0100 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/221657/energia_krisi_globala_ziztu_bizian_ari_da_indartzen_berriztagarrien_hazkundea.htm <![CDATA[Petrolioa, gasa eta perlak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2156/025/002/2022-12-02/petrolioa_gasa_eta_perlak.htm Fri, 02 Dec 2022 00:00:00 +0100 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/2156/025/002/2022-12-02/petrolioa_gasa_eta_perlak.htm
Al-Thani dinastiak agintzen zuen penintsulan herrialdea britaniar protektoratu bihurtu aurretik ere, XX. mendearen hasieran, eta baita estatu bihurtu zenean ere, 1971. urtean.

Perla merkataritzan aritu zen familia hori; mendeetan, perlak eta arraina arrantzatzea zen Qatarko bizibide nagusia. Baina Japoniatik landuriko perlak iristen hasi ziren joan den mendeko 20ko eta 30eko hamarkadetan, eta Depresio Handiak are gehiago apaldu zuen perlen eskaria.

Handik gutxira, 1939. urtean, topatu zituzten Qatarko lehen petrolio erreserbak, Dukhanen, baina Bigarren Mundu Gerra etorri zen berehala, eta hura igaro arte itxaron behar izan zuten Qatarren urre beltzaren oparotasuna ikusteko.

Iritsi zen dirutza, iritsi zenez. Aberastasun horren erakusgarri —eta diru gehiena Al-Thanitarrentzat zihoan seinale—, orduko emir Ahmad bin Alik Suitzako bere villatik egin zuen Independentzia deklarazioa 1971n. Haren nabarmenkeriagatik eta ehiza zaletasunarengatik zen ezagun emirra, baita Qatarren ia inoiz ez egoteagatik ere. Independentzia aldarrikatu eta gutxira, Iranen ehizan zebilela, kargutik kendu zuen lehengusuak, Khalifa bin Ahmad lehen ministroak —egungo emirraren aitona da—.

Dirutza

Kronika ofizialen arabera, ordutik petrodolarren aberastasuna gehiago zabaldu zen Qatarko herritarren artean, eta, besteak beste, Al-Thani familiako xeke gutxi batzuen artean soilik banatu beharrean, dirua Al-Thani pobreagoengana ere iristen hasi ei zen.

Petroliotik eta gasetik lortzen den diruaren zati handi bat herritarrengana ere iristen da. Qatartarrek ez dute zergarik ordaintzen beren diru sarrerengatik, ezta osasun sistemarengatik ere. Goi mailako hezkuntza ere doan dute, eta laguntza handiak dituzte ezkontzeko, etxebizitza erosteko, energia eta zerbitzuak ordaintzeko. Erretiro sari handiak izaten dituzte, hala nola Qatarko herritartasuna dutenek betetzen dituztelako gobernupeko goi mailako lanpostuak.

Egungo emirraren aitak —Ahmad bin Khalifak— sortu zuen 2005ean Qatar Investment Authority (QIA) funtsa. Funts subiranoaren helburua printzipioz Qatarko ekonomiak energia prezioekin zuen mendekotasuna arintzea zen, diru iturriak dibertsifikatuz. Eta, petroliotik eta gas naturaletik ateratako dirutzak herrialdeari Munduko Kopa erosteko balio izan dion bezala, QIA funts subiranoa eta filialak tresna bikainak dira nazioartean Qatarren —eta Al-Thani sendiaren— eragin ahalmena handitzeko ere.

Gardentasun txikia dago funtsaren inguruan, bai haren inbertsio eta jabetzei buruz baita Al-Thani familiarekin duen loturari buruz ere. QIAk berak emandako datuen arabera, funtsak 445.000 milioi dolarren aktiboak ditu orain. Funtsaren perletako batzuk giltzarriak dira, adibidez, Mendebaldeko herrialdeetan, edota oso errentagarriak, ekonomikoki edota politikoki.

Euskal Herrian, Iberdrola konpainiaren %8,7ren jabea da funts subiranoa; parte hartze horrek 6.400 milioi euroko balioa du. Dena den, Erresuma Batua da funtsaren jokaleku nagusietako bat. Herrialde horretan higiezinetan dituen milaka milioi liberez gain, Heathrow aireportuaren %20 berea du QIAk, Barclays bankuaren %6, Sainsburyren %14, Shellen %3,6, eta Glencore lehengai konpainiatzar anglo-suitzarraren %8.

Funtsak perla gehiago ere baditu Europan: adibidez, Volkswagenen %17, Credit Suisseren %5, Deutsche Banken %6, IAGren (Iberia eta British Airways) %25, Espainiako Colonial higiezinen taldearen %20, El Corte Inglesen %10... Konpainia horietatik guztietatik dirutza jasotzen du funtsak urtero. Eta horri gehitu behar zaizkie hainbat herrialdetan egindako milaka milioi euroko inbertsioen ordainak ere.]]>
<![CDATA[Langileak pobretzen ari dela leporatu dio ELAk patronalari]]> https://www.berria.eus/albisteak/221287/langileak_pobretzen_ari_dela_leporatu_dio_elak_patronalari.htm Mon, 28 Nov 2022 13:03:47 +0100 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/221287/langileak_pobretzen_ari_dela_leporatu_dio_elak_patronalari.htm Bizkaiko metalgintzako grebak %85eko jarraipena izan du goizean, antolatzaileen arabera Gaur manifestazioa egin dute Bilbon, hasieran bi zutabetan banatuta, gero Moyua plazan elkartu eta protesta FVEM patronalaren egoitzaren atarian amaitzeko. Sindikatuak kontatu du patronala «proposamen itxi eta eskasarekin» joan zela ostiraleko negoziazio bilerara; ez duela negoziatzeko interesik erakutsi, eta esaten duenean erosteko ahalmena bermatzen dutela, «gezurretan» ari dela. «Gainera, patronalak ez dio uko egiten Rajoyren lan erreformak arbitrajera jo ahal izateko eta hitzarmena ez aplikatzeko eman zion pribilegioari». ELAk bere orain arteko proposamenari helduko dio, eta biharko manifestaziora deitu du 11:30ean Barakaldon.]]> <![CDATA[Jose Luis Escrivak %30 handitu nahi du kotizazio oinarria 30 urtean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1890/013/001/2022-11-18/jose_luis_escrivak_30_handitu_nahi_du_kotizazio_oinarria_30_urtean.htm Fri, 18 Nov 2022 00:00:00 +0100 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1890/013/001/2022-11-18/jose_luis_escrivak_30_handitu_nahi_du_kotizazio_oinarria_30_urtean.htm
Egoera horretan daude milioi bat soldatapeko inguru Espainiako Gizarte Segurantzan. Eta haien baldintzak aldatzea aztertzen ari da Espainiako Gobernua, pentsio sistemaren sarrerak handitzeko asmoz.

Gizarte Segurantzako Ministerioaren asmoa litzateke kotizatu beharreko soldataren zatia handitzea, kotizazio oinarria, 65.000 euroraino, betiere inflazioa deskontatuta. %30eko igoera hori mailakatua izango litzateke, 30 urtean egitekoa; kotizazioaren sabaia urtero inflazioa adina handituko litzateke, eta horri urtero %0,88 inguruko igoera bat gehituko litzaioke.

Diferentzia epeetan

Era berean, gehieneko pentsioa ere handiagoa izango litzateke, egungo ia 40.000 euro horietatik 52.000 euroraino igota, eta hor ere inflazioa kontuan hartuko litzateke. Baina gehieneko pentsioen igoera hori ez litzateke kotizazio oinarrien igoerarekin batera joango; diferentzia bat egongo litzateke, «urte batzuetakoa».

Tarte horrekin, ministerioaren arabera, helburua litzateke baby-boom-aren belaunaldien erretiroak iristean pentsio sistemarentzat aurreikusten diren tentsioak apaltzea. Gehieneko kotizazioaren igoerarekin, sistemak diru sarrerak handituko lituzke, hain zuzen, erretiro horiek iristean, eta pentsio handiagoen gastua beranduago letorke, «sistemaren finantza tentsioak amaitzean».

Negoziazio mahaiaren beste alde batean, sindikatuek eta Unidas Podemos alderdiak gehieneko kotizazio muga kentzea nahi dute, soldata osoaren %36 kotizatzea langilearen eta enpresaren artean. Uste dute horrekin 10.000 milioi euro gehiago bilduko lituzkeela sistemak, baina neurri horren kontra agertu da Jose Luis Escriva Gizarte Segurantzako ministroa.

CEOE patronala, berriz, kotizazioen igoeraren kontra dago. Edonola ere, Escrivak zirt edo zart egin behar du; izan ere, Bruselaren agindua jarraiki, erreformak urtea amaitu aurretik egon behar du erabakita.]]>
<![CDATA[Metabertsotik kaleratuak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1970/016/002/2022-11-13/metabertsotik_kaleratuak.htm Sun, 13 Nov 2022 00:00:00 +0100 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1970/016/002/2022-11-13/metabertsotik_kaleratuak.htm
2 Baina, Facebooken, berez, ez da salerosketarik egiten, ezta? Ezta Instagramen eta WhatsAppen ere, eta ez da ahaztu behar Meta haien jabea dela. Egia da merkataritza elektronikoa ez dela Metaren diru iturri nagusia, baina bai iragarkiak. Pandemia garaian, erosleengana iristeko, sare sozialetan gastu handia egin zuten tamaina guztietako negozioek; baina orain, saltoki fisikoak abian dituzte, eta, aldi berean, kontsumoa murriztu du inflazioak, eta kalte egiten die. Hots, iragarkietara eta sare sozialetara —eta Metara— diru gutxiago doa.

3 Izango dira, bada, horri aurre egiteko gai; ez da Zuckerberg munduko gizonik aberatsenetakoa? Hein handi batean, Metak zenbat balio duen, horren araberakoa da Zuckerbergen aberastasuna. Eta aste gutxitan Metaren merkatu kapitalizazioa 700.000 milioi euro murriztu denez, eta Zuckerberg Metaren %13ren jabea denez, dirutza galdu du; gutxienez, 88.000 milioi euro. Jakina, gainerako akziodunak ere ez daude pozik, besteak beste, Meta errealitate birtualean, metabertsoan, egiten ari den ahaleginak ere ez dirudielako fruitu askorik ematen duenik.

4 Arazoak meta-tzen ari zaizkie, orduan. Txantxak egin daitezke, bai; baina Metak 11.000 langile kaleratuko ditu, bere langile taldearen %13. Hori ere jakinarazi du Zuckerbergek aste honetako batzarrean, eta gaineratu inoiz egin duen deirik zailenetako bat zela.

5 Deia? Bai, erabakiaren berri Zoom bidez egindako batzar batean eman du.

6 Dedio! Hori ere Internet bidez... Zer pentsatua ematen du, ezta? Metabertsoan ez da errazagoa izango langile bat botatzea? Nola sentituko ote da langile bat metabertsoko abatar batek kalera doala jakinarazten dionean?

7 Ene... Badaezpada, hobe bertsotan edozein metabertsotan baino.]]>
<![CDATA[Eroskeriaren prezioa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1942/017/001/2022-11-06/eroskeriaren_prezioa.htm Sun, 06 Nov 2022 00:00:00 +0100 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1942/017/001/2022-11-06/eroskeriaren_prezioa.htm Zerbitzu komisioak, izenpetze bonuak, arrakastarengatik ordainketak... Esamolde desberdinak gauza bera, eroskeria, izendatzeko. Halako eufemismoak erabili zituzten Glencoreren Erresuma Batuko filial baten agenteek, diru mugimenduak hitzartzeko Londresko buruzagiekin. «Langileak Eguberrien aurretik zoriontsu egin beharra» aipatu zuen, esaterako, agente batek Glencoreko buruzagiari egindako diru eskaeran, petrolio tratuetarako Nigerian erosi behar zuen jendeaz ari zenean.

Munduko lehengai merkataritza eta meatzaritza talde handienetakoa da Glencore. Haren eskuetatik pasatzen dira munduan salerosten diren petrolioaren eta erregaien zati handi bat, eta baita kobrea, nikela eta beste hainbat metal ere.

Mark Rich ezagunak sortu zuen, 1974an, etaSuitzan du egoitza nagusia, baina mundu osoan barreiatuak ditu bulegoak, lantegiak, findegiak, meatzeak eta agenteak. Honela aurkezten du bere burua: «baliabide naturalen munduko konpainiarik handienetakoa».

Bere burua errudun

Eta joan den ekainean bere burua errudun ere deklaratu zuen eroskeriagatik Erresuma Batuan bere kontra zabaldutako auzian. Aste honetan itxi da epaia, auzitegiak Glencore Energy UK filiala 317 milioi euroko ordainketa egitera zigortu duenean.

Zazpi izan dira Glencoreri leporatutako salaketak; guztiak petrolio salerosketen ingurukoak eta guztiak Afrikan egindakoak. Erresuma Batuko SFO Iruzur Larrien Bulegoaren arabera, 2011tik 2016ra konpainiak 26 milioi euro erabili zituen petrolio konpainietako buruzagiak eta gobernuko kideak erosteko Nigerian, Ekuatore Ginean eta Boli Kostan. Herrialde horietan, Glencorek zeharka jokatu zuen tokiko agenteak erabiliz.

Kamerunen eta Hego Sudanen, aldiz, beste modu batzuk erabili zituen konpainiak, eroskeria delituak era zuzenagoan bere langileen bidez egiteko. SFOk azaldu duenez, 2011. urtean, Hego Sudanek independentzia lortu eta hilabete batera, Glencoreko bi langile hegazkin pribatuan joan ziren Juba hiriburura, 800.000 euro zeramatzatela eskudirutan, teorian bulego berri bat eratzeko, eta praktikan agenteei emateko, haiek agintari politikoak eros zitzaten.

Epailearen arabera, eroskeria «endemikoa» da Londresko bulegoan. Beste agente batek, esaterako, Glencoreren Suitzako kutxatik 6,3 milioi euro atera zituen hiru urtean, 25 alditan eroskeria delituak egiteko zenbait herrialdetan. Salaketak dioenez, diru hori ateratzeko ezinbestekoa zen konpainiako goi mailako arduradunen oniritzia, eta haien artean zeuden enpresa etikako arduradun bat eta etika batzordeko kide bat.

AEBetako isuna

Bere salaketak aurkezteko, SFOk milioi batetik gora agiri eta mezu aztertu ditu, eta elkarrizketak izan ditu Glencoreko zenbait buruzagirekin. Horien artean egon da Anthony Stimler konpainiako merkatari ohia. Stimlerrek aurretik eroskeria delituak egin izana aitortu zuen AEBetan Glencoreren kontra zabaldutako auzian.

AEBetako fronte judiziala lehenago itxi zuen Glencorek, maiatzean, Justizia Departamentuarekin akordio bat egin ostean. 1.100 milioi ordaintzea onartu zuen konpainia anglo-suitzarrak, Afrikako zazpi herrialdetan egindako petrolio tratuetan onurak lortzeko egindako eroskeria delituengatik eta AEBetako bi portutan petrolioaren prezioekin egindako manipulazioengatik.

Ez dira Glencorek eroskeriagatik izan dituen auzi bakarrak. Brasilen ere 40 milioi dolar ordaindu behar izan ditu, 30 Petrobrasi eta 10 milioi herrialdeko agintariei.

Gaur egun, Herbehereetan eta Suitzan ere ikerketak ditu zabalik Glencorek, Kongoko Errepublikan kobaltoaren meatzaritzan izandako jokabideengatik. Tartean dauden konpainiak Mutandako meatzean zuen bazkideetako bati, Dan Gertler enpresari israeldarrari, leporatutakoak. Ustiaketa kontratuak lortzeko Joseph Kabilarekin zituen harremanak erabiltzea leporatzen diote Gertlerri.

Afrikan eroskeria delituak egin izana aitortuagatik ere, herrialde horiek ez dute sosik ikusiko Glencorek AEBetan eta Erresuma Batuan ordaindutako zigorretatik. Ez zaie auzietan parte izaten utzi ere; Erresuma Batuan SFOk berak ukatu zion aukera Nigeriari.

Kontuak eginda

Eta argi dago ordaindu beharreko isunak nahiko merke atera zaizkiola konpainia suitzarrari. Kontuak ondo eginda zituen aurten Glencorek, urteko bere aurreikuspenetan 1,5 milioi dolar (beste hainbeste euro) apartu baitzituen auziekin etorriko zitzaizkion isunetarako. Eta hala izan da, aurreikusitakoak bete dira, eta zigorrak 1.500 milioi euro ingurukoak izan dira, iaz dibidendutan akziodunei 4.000 milioi euro ordaindu zizkien konpainiarentzat.

Maiatzean bertan, AEBetan akordioa iritsi zuenean, adierazi zuen ez zuela asmorik kopurua gehitzeko, seinale Erresuma Batuan zigor txikiagoa espero zuela. Eta hala izan da, aste honetan itxitako auzian berezko zigorraren herena soilik pagatu beharko baitu, bere burua errudun aitortzeagatik.

Kontuetan min handirik ez, baina irudian kaltea eragin diote auziek Glencoreri. Eta oraindik ez dira amaitu. Erresuma Batukoa, esaterako, konpainiaren kontrakoa izan da, baina SFOk orain salaketa indibidualekin hasteko asmoa du.

Glencorek, berriz, pasatutako garai bati buruz hitz egiten du. Izan ere, joan den maiatzean, Kalidas Madhavpeddi presidenteak esandakoaren arabera, «gaur egungo Glencore ez da jokabide okerren atzeko praktika onartezin hauek gertatu zirenean zen konpainia bera».]]>
<![CDATA[Nuklearren eraikuntza bizkortzeko lege proiektua aurrera doa Frantzian]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/010/001/2022-11-02/nuklearren_eraikuntza_bizkortzeko_lege_proiektua_aurrera_doa_frantzian.htm Wed, 02 Nov 2022 00:00:00 +0100 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1877/010/001/2022-11-02/nuklearren_eraikuntza_bizkortzeko_lege_proiektua_aurrera_doa_frantzian.htm
Emmanuel Macronek joan den otsailean berretsi zuen nuklearren aldeko apustua, Belforten egindako hitzaldian (Borgoina-Franche-Comte). Haren arabera, Frantziak ezin du argindar hornidura ziurtatu soilik iturri berriztagarrietatik, eta nuklearra ezinbestekoa da trantsizio energetikorako. «Aditu bakar batek ere ez du esaten posible dela. Errealitateak, kontrara, erakusten digu aldi berean bi oinarri behar ditugula [berriztagarriak eta nuklearra]. Ekologikoki eta ekonomikoki egokiena da», esan zuen.

Presidenteak hitzaldi hartan aipatutako sei erreaktore berriak jasotzen ditu lege proiektuak. EPR2 motakoak izango dira, eta dagoeneko existitzen diren zentral nuklearretan edo haietatik gertu eraikiko dira. Horretarako tramiteak bizkortzeko dator lege berria, prozedura administratiboak erraztera, besteak beste hirigintzari lotutakoak eta espezie babestuen ingurukoak.

Sei erreaktore berrietatik bi lehenak Penlyn (Normandia) eraikiko lirateke, dagoeneko bi erreaktore dituen zentralean. Haiek egiteko lanak 2027. urtean bost urteko agintaldia amaitu aurretik abiatu nahi ditu gobernuak, 2035. urte ingururako martxan izateko.

Ministroen Kontseilura iritsi aurretik, lege proiektua Trantsizio Ekologikorako Kontseilu Nazionaletik pasatu da, non hitza baitaukate naturaren babeserako elkarteek, tokiko erakundeek, sindikatuek eta enpresaburuek. Haien artean, gobernuz kanpoko erakundeek gogor kritikatu dute legea aztertzeko gobernuak eman dien epe txikia, hiru aste soilik. Eta baita prozedura ere. Kontseiluaren ustez, ez da zuzena legea aurkeztea oraindik ez direnean amaitu gai horri eta energiari eta klimaren programari buruzko eztabaida publikoak.]]>
<![CDATA[EBZk interes tasak %2ra igo ditu, eta igoera gehiago izango direla iragarri]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/011/001/2022-10-28/ebzk_interes_tasak_2ra_igo_ditu_eta_igoera_gehiago_izango_direla_iragarri.htm Fri, 28 Oct 2022 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1877/011/001/2022-10-28/ebzk_interes_tasak_2ra_igo_ditu_eta_igoera_gehiago_izango_direla_iragarri.htm
EBZk 0,75 puntu igo ditu interes tasak, %2raino. 2009. urteaz geroztik, ez ziren iritsiak %2ra.

Ez da erabaki erraza izan. EBZk eurogunearen %9,9ko inflazioa dauka, batetik, bankuak epe ertainerako ezarrita daukan %2ko inflazioa halako bost. Eta tasa «handiegiek» ekonomiari kalte egiten diotela dioten agintari politikoak dauzka, bestetik, hala nola Giorgia Meloni Italiako lehen ministroa eta Emmanuel Macron bera, Frantziako presidentea.

Edonola ere, banku zentralak interes tasak igotzen jarraitzea hobetsi du hirugarren igoera du atzokoa eta oraindik igoera gehiago etorriko direla ere iragarri du bere oharrean. Analistek jada ziurtzat jotzen dute abenduan tasak %2,5era igoko dituela EBZk.

«Inflazioa oso goian dago oraindik ere, eta epe luzean jarraituko du [%2ko] helburuaren gainetik», azaldu zuen Christine Lagarde EBZko lehendakariak. Ekonomiaren bilakaeraren inguruan ere ezkor agertu zen. «Hirugarren hiruhilekoan, eurogunearen jarduera ekonomikoa modu esanguratsuan geldotu da; urte honen bukaeran eta hurrengoaren hasieran, are gehiago ahulduko da, eta handitu egingo da atzeraldiaren arriskua». EBZko buruak uste du balitekeela langabezia igotzea.

Edonola ere, haren ustez «ez gaude agertokirik okerrenean», eta azpimarratu zuen lehengaien prezioak merkatu egin direla.

Panorama horrekin, eta aldi berean inflazioa ez areagotzeko, Lagarderen ustez, euroguneko gobernuen laguntzek «mugatuak eta behin-behinekoak» izan behar dute energia krisiari aurre egiteko, «herritar kalteberenei zuzenduak».

Bitartean, Europako Banku Zentralak «bileraz bilera» erabakiko du bere diru politika. Hitz horiek irakurrita, analistek ulertu dute interes tasak agian ez direla hainbeste igoko, batez ere hurrengo urte hasieran.

Likidezia

Beste bi aldaketa handi ere erabaki zituen EBZk atzo Frankfurten. Gordailuen tasa ere beste 0,75 puntu igo zuen, eta tasa %1,5era igo. Azken urteetan, negatiboan egon izan da tasa hori, bankuek ez zezaten bilatu etekinik sobran zuten dirua EBZren gordailuetan edukitzeagatik, eta maileguak emateko erabil zezaten. Orain, kontrakoa nahi du EBZk. Irailean, gordailuen tasa %0,75era igo zuen banku zentralak, eta, beraz, jarraian egindako bigarren igoera da atzokoa.

Hala ere, eta bankuen etekinei lotuta zuzenean, likidezia izan zen Frankfurten hizpidera ekarri duten gairik arantzatsuena. Zer egin behar zuen EBZk LTRO tresnarekin? Bankuei likideziagatik mailegu izugarri merkeen bidez egindako aparteko ordainketak apaltzera ausartuko ote zen?

Izan ere, banku zentrala tasak igotzen hasi den honetan, espero gabeko diru iturri bat topatu dute bankuek aparteko diru horretan, eta ez nolanahikoa. 20.000 milioi euroren etekinak zor zitezkeen, diru hori EBZren kontuetan jarrita. Baina, horrez gain, EBZrentzat ez zuen zentzu handirik baldintza horiekin jarraitzea, kontuan hartuta likidezia sustatzen dutela, beste eskuarekin interes tasak igotzen, eta likidezia zurruntzen ari dela.

Azkenean, EBZk erabaki zuen interes tasa bat ezartzea LTRO III tresnari, hots, duela bi urte eskainitako baldintzak aldatzea bankuei, nahiz eta horrek arazoren bat sor diezaiokeen bankuekin segurtasun juridikoaren aldetik.

Lagardek argudiatu zuen erabakia: «Diru politika arrazoiengatik hartu dugu erabakia. LTRO III pandemiarekin sortu genuen, kredituak bultzatu nahi genituelako. Eta, orain, inflazio handiarekin helburuak aldatu egin dira erabat, egoera aldatu egin da, eta baldintzak aldatu egin ditugu, gure diru politikaren transmisioa ziurtatu beharra daukagulako».

EBZko presidenteak ez zien bankuen irabaziei buruzko galderei erantzun. «Gure arrazoi bakarra izan da diru politikaren transmisioa; ahalik eta transmisiorik onena nahi dugu, eta horregatik aldatu ditugu duela bi urte jarritako baldintza erakargarriak».]]>
<![CDATA[EBZk %2ra igo ditu interes tasak]]> https://www.berria.eus/albisteak/220001/ebzk_2ra_igo_ditu_interes_tasak.htm Thu, 27 Oct 2022 20:08:15 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/220001/ebzk_2ra_igo_ditu_interes_tasak.htm «Inflazioa oso altu dago oraindik ere, eta luzaroan jarraituko du [%2ko] helburuaren gainetik», azaldu du Christine Lagarde EBZko lehendakariak. Ekonomiaren bilakaeraren inguruan ere ezkor agertu da. «Hirugarren hiruhilekoan, eurogunearen jarduera ekonomikoa modu esanguratsuan geldotu da; urte honen bukaeran eta hurrengoaren hasieran, are gehiago ahulduko da, eta handitu egingo da atzeraldiaren arriskua». EBZko buruak uste du balitekeela langabezia igotzea. Edonola ere, haren ustez «ez gaude agertokirik okerrenean», eta azpimarratu du lehengaien prezioak merkatu egin direla. Panorama horrekin, eta aldi berean inflazioa ez areagotzeko, Lagarderen ustez, euroguneko gobernuen laguntzek «mugatuak eta behin-behinekoak» izan behar dute energia krisiari aurre egiteko, «herritar kalteberenei zuzenduak». Bitartean, Europako Banku Zentralak «bileraz bilera» erabakiko du bere diru politika. Hitz horiek irakurrita, analistek ulertu dute interes tasak agian ez direla hainbeste igoko, batez ere hurrengo urtearen hasieran. Likidezia Beste bi aldaketa handi ere erabaki ditu EBZk gaur Frankfurten. Gordailuen tasan ere beste 0,75 puntuko igoera egin du, tasa %1,5era igoz. Azken urteetan, negatiboan egon izan da tasa hori, bankuek ez zezaten bilatu etekinik sobran zuten dirua EBZren gordailuetan edukitzeagatik, eta maileguak emateko erabil zezaten. Orain, kontrakoa nahi du EBZk. Irailean, gordailuen tasa %0,75era igo zuen banku zentralak, eta, beraz, jarraian egindako bigarren igoera da gaurkoa. Hala ere, eta bankuen etekinei lotuta zuzenean, likidezia izan da gaur Frankfurten hizpidera ekarri duten gairik arantzatsuena. Zer egin behar zuen EBZk LTRO tresnarekin? Bankuei likideziagatik mailegu izugarri merkeen bidez egindako aparteko ordainketak apaltzera ausartuko ote zen? Izan ere, banku zentrala tasak igotzen hasi den honetan, espero gabeko diru iturri bat topatu dute bankuek aparteko diru horretan, eta ez nolanahikoa. 20.000 milioi euroko etekinak sor zitezkeen, diru hori EBZren kontuetan jarrita. Baina, horrez gain, EBZrentzat ez zuen zentzu handirik baldintza horiekin jarraitzeak, kontuan hartuta likidezia sustatzen, beste eskuarekin interes tasak igotzen eta likidezia zurruntzen ari dela. Azkenean, EBZk erabaki du interes tasa bat ezartzea LTRO III tresnari, hots, duela bi urte eskainitako baldintzak aldatzea bankuei, nahiz eta horrek arazoren bat sor diezaiokeen bankuekin segurtasun juridikoaren aldetik. Lagardek argudiatu du erabakia: «Diru-politika arrazoiengatik hartu dugu erabakia. LTRO III pandemiarekin sortu genuen, kredituak bultzatu nahi genituelako. Eta, orain, inflazio handiarekin helburuak aldatu egin dira erabat; egoera aldatu egin da, eta baldintzak aldatu egin ditugu, gure diru politikaren transmisioa ziurtatu beharra daukagulako». EBZko presidenteak ez die erantzun bankuen irabaziei buruzko galderei. «Gure arrazoi bakarra izan da diru politikaren transmisioa; ahalik eta transmisio onena nahi dugu, eta horregatik aldatu ditugu duela bi urte jarritako baldintza erakargarriak».]]> <![CDATA[Kutxabankek %42 handitu ditu irabaziak, 250 milioi euroraino]]> https://www.berria.eus/albisteak/220010/kutxabankek_42_handitu_ditu_irabaziak_250_milioi_euroraino.htm Thu, 27 Oct 2022 18:33:04 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/220010/kutxabankek_42_handitu_ditu_irabaziak_250_milioi_euroraino.htm <![CDATA[Gasaren prezioak mugatzeko aukera zabaldu du Europar Kontseiluak]]> https://www.berria.eus/albisteak/219721/gasaren_prezioak_mugatzeko_aukera_zabaldu_du_europar_kontseiluak.htm Fri, 21 Oct 2022 10:14:35 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/219721/gasaren_prezioak_mugatzeko_aukera_zabaldu_du_europar_kontseiluak.htm p> Mario Draghik, hain zuzen, azken Europar Kontseilua duen honetan, bart arratsean bere hitzaldia erabili du herrialde multzo baten iritzia azaleratzeko, erakutsi nahian asko ez daudela eroso Berlingo gobernuak energia krisiari aurre egiteko jarritako 200.000 milioi euroko diru poltsarekin. Bere enpresak eta herritarrak babesteko asmoz jarriko duen dirutza horrekin, Alemaniak ezustean harrapatu zituen Batasuneko bazkideak, eta gehienentzat ustekabekoa ez zen atsegina izan, ez dutelako Alemaniak bezainbesteko gihar fiskalik energia krisiari erantzuteko. Frantzia eta Alemania, hotz Italiako jarduneko gobernuburuak, zenbait iturriren arabera, negua igarotzeko zor bateratuarekin finantzatutako funts bat sortzeko eskatu du, harekin herritarrak eta enpresak lagundu ahal izateko. Alemania eta Europa iparraldeko herrialde zenbaitek ez dute halakorik nahi, baina, Draghiren ustez, «ez da elkartasun kontua, baizik eta merkatu bakarra babesteko modua, baldintza bereko jokalekua babesteko». Gainera, haren ustez, Europako Batasunak zatiketa erakusten badu, «Errusiak irabazi egiten du». Alemaniaren 200.000 milioi euroko poltsa ere izan dute eztabaidarako gai Macronek eta Scholzek, kontseilua hasi aurretik egin duten aldebiko bilera laburrean. Eta ez zen hizpide bakarra izango. Bi agintarien arteko harremanak ez ei daude beren onenean, eta ez soilik Alemaniak bere herrialdean jarriko duen dirutzarengatik. Adibidez, energia azpiegituretan ere desadostasunak dituzte Macronek eta Scholzek, alemaniarrak begi onez ikusten zuelako MidCat orain zapuztua. Nuklearretan ere iritzi desberdinekoak dira, baita Ukrainarentzako laguntza militarrean eta defentsa bateraturako egitasmoetan ere. Gasbide berria Hain zuzen, Emmanuel Macronek bereari eutsi dio, eta, azkenean, Iberiar penintsulatik Europa erdialdera gas naturala garraiatzeko gasbide berria ez da Pirinioetatik barrena egingo. MidCat izan behar zuen gasbidea baztertuta, Europa iparraldea eta, batez ere, Alemania gasez hornitzeko xedez, BarMar deiturikoa adostu dute Frantziako estatuburuak eta Espainiako eta Portugalgo presidenteek, Pedro Sanchezek eta Antonio Costak, Europar Kontseiluaren aurretik. «Energia korridore berdea» deitu diotenari, dena den, asko falta zaio berde izateko. Itsaso azpitik joango da, Bartzelonatik Marseillara gasa garraiatuko du, eta egokitu ahal izango da etorkizunean hidrogeno berdea (argindar berriztagarriarekin sortutakoa) eramateko. Bizkaiko golkoan, Gatika (Bizkaia) eta Cubnezais (Frantzia) lotuko dituen konexio elektrikoa «indartzea» ere adostu dute.]]> <![CDATA[Europar Kontseiluak herrialdeen arteko arrakalak azaleratu ditu]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2022-10-21/europar_kontseiluak_herrialdeen_arteko_arrakalak_azaleratu_ditu.htm Fri, 21 Oct 2022 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2022-10-21/europar_kontseiluak_herrialdeen_arteko_arrakalak_azaleratu_ditu.htm
Espero zen zaila izatea inportatutako gas guztiari gehienezko prezio bat jartzea adostea kontseilu honetan, baina beste arrakala handiago bat azaleratu da Batasuneko kideen artean: Alemaniaren jarrera.

Mario Draghik, hain zuzen, azken Europar Kontseilua duen honetan, bart arratsean bere hitzaldia erabili du herrialde multzo baten iritzia azaleratzeko, erakutsi nahian asko ez daudela eroso Berlingo gobernuak energia krisiari aurre egiteko jarritako 200.000 milioi euroko diru poltsarekin.

Bere enpresak eta herritarrak babesteko asmoz jarriko duen dirutza horrekin, Alemaniak ezustean harrapatu zituen Batasuneko bazkideak, eta gehienentzat ustekabekoa ez zen atsegina izan, ez dutelako Alemaniak bezainbesteko gihar fiskalik energia krisiari erantzuteko.

Frantzia eta Alemania, hotz

Italiako jarduneko gobernuburuak, zenbait iturriren arabera, negua igarotzeko zor bateratuarekin finantzatutako funts bat sortzeko eskatu du, harekin herritarrak eta enpresak lagundu ahal izateko. Alemania eta Europa iparraldeko herrialde zenbaitek ez dute halakorik nahi, baina Draghiren ustez, «ez da elkartasun kontua, baizik eta merkatu bakarra babesteko modua, baldintza bereko jokalekua babesteko». Gainera, haren ustez, Europako Batasunak zatiketa erakusten badu, «Errusiak da garaile».

Alemaniaren 200.000 milioi euroko poltsa ere izan dute eztabaidarako gai Macronek eta Scholzek, kontseilua hasi aurretik egin duten aldebiko bilera laburrean. Eta ez zen hizpide bakarra izango. Bi agintarien arteko harremanak ez ei daude beren onenean, eta ez soilik Alemaniak bere herrialdean jarriko duen dirutzarengatik. Adibidez, energia azpiegituretan ere desadostasunak dituzte Macronek eta Scholzek, alemaniarrak begi onez ikusten zuelako MidCat orain zapuztua.

Nuklearretan ere iritzi desberdinekoak dira, baita Ukrainarentzako laguntza militarren eta defentsa bateraturako egitasmoen gaietan ere.

Frantziako presidentea eta Alemaniako kantzilerra datorren asteazkenean bilduko dira Parisen, baina, harreman hotzaren erakusle, ez da izango bi gobernu kabineteen arteko ohiko bilerarik, «agenda arazoengatik».]]>
<![CDATA[Ekonomia %3,9 hazi da Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan]]> https://www.berria.eus/albisteak/219553/ekonomia_39_hazi_da_araban_bizkaian_eta_gipuzkoan.htm Mon, 17 Oct 2022 11:38:26 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/219553/ekonomia_39_hazi_da_araban_bizkaian_eta_gipuzkoan.htm