<![CDATA[Irune Lasa | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Mon, 27 May 2019 07:18:03 +0200 hourly 1 <![CDATA[Irune Lasa | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Bost bankuri 1.100 milioi euroko isuna jarri diete kartelak osatzeagatik]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1871/017/001/2019-05-17/bost_bankuri_1100_milioi_euroko_isuna_jarri_diete_kartelak_osatzeagatik.htm Fri, 17 May 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1871/017/001/2019-05-17/bost_bankuri_1100_milioi_euroko_isuna_jarri_diete_kartelak_osatzeagatik.htm Gizon zahar erdi marmartiak izena zuen solasguneetako batek—, eta balio zien baita bakoitzaren jardunari buruzko informazioa trukatzeko ere, elkar laguntzeko, elkar ez oztopatzeko... Hori bai, bakoitzak banku desberdin —teorian lehiakide— batentzat egiten zuen lan.

Banku horiek —Citigroup, Royal Bank of Scotland, JPMorgan, Barclays eta Mitshubishi UFG— 2007. urtetik 2013ra artean dibisa merkatua manipulatzeko kartel bat osatu zutela ebatzi dute orain Europako Batasuneko lehia agintariek. Zehazki, bi kartel, trukalariek bi txat egin zituztelako, erreferentzia izango ziren truke tasak kontrolatzeko, bezero handien erosketa aginduak nahierara txandakatzeko... 11 dibisekin ibili ziren horrela; besteak beste, euroarekin eta dolarrarekin.

Hor zegoen UBS bankua ere, baina, bera izan zenez agintariei kolusioaren berri eman ziena, ez du zigorrik jasoko. Beste bost bankuek, bai, guztien artean 1.100 milioi euroko isuna ordaindu beharko dute, Lehia agintariekin akordioa eta %10eko beherapena adostu ostean.

«Dibisen trukeena munduko merkaturik handienetakoa da, milaka miloi euroko balioa mugitzen du», azpimarratu zuen atzo Europako Batzordeko Lehiarako komisarioak, Margrethe Vestagerrek. Haren arabera, isunak erakutsi du Batzordeak ez duela onartuko inolako kolusio jokaerarik finantza merkatuetan.

Ez da lehen aldia Europako lehia agintariek bankuei isuna jartzen dietela halako manipulazioengatik. Hala egin zuten, adibidez, Euriborra manipulatu zutenekin. Dena den, isun gehiago etor daitezke Europan. Adibidez, Credit Suisse auzibidean dago, beste txat baten kontura. Hori bai, Credit Suissek ukatu egin du bere langileek inolako araurik urratu dutela».

Isuna jaso duten bankuek jakinarazi dute diru bat gordea zutela hura ordaintzeko. JP Morganek esan du pozik dagoela bukatu delako «soilik langile ohi batekin zerikusia zuen auzia», eta orain kontrol zorrotzagoak dituela.

Dibisa merkatuetako kolusioengatik 15 banku zigortu dituzte azkenaldian AEBetan, Erresuma Batuan, Suitzan eta Singapurren. Horiei lotuta, milaka milioi euroren auzi zibilak aurkeztu dituzte kaltetuek. Halakoak ere espero dira orain Europan.]]>
<![CDATA[Zerga politika. Nolako eredua, halako zergak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/007/001/2019-05-16/zerga_politika_nolako_eredua_halako_zergak.htm Thu, 16 May 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1877/007/001/2019-05-16/zerga_politika_nolako_eredua_halako_zergak.htm
Amaitu den agintaldi honetan aldaketa esanguratsuak izan dira aldundien zerga politikan: esan daiteke Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako ereduak atzera harmonizatu egin direla, Bilduk Gipuzkoako Diputazioan egindako aldaketak lehengoratu ostean. PSEk amore eman eta gero, hiru aldundiek Jaurlaritzarekin bat egin dute sozietate zerga jaisteko, baina, hori bai, ez dute adostasunik lortu Ekarpen Legea berritzeko; moldaketa batekin konformatu dira, batzuk besteak baino konformeago.

ABERASTASUNARENGAINEKO ZERGA

Esan eta egin. EAJk ez zuen eman ustekabekorik, eta, 2015eko hauteskundeetan Gipuzkoako Aldundia berreskuratu bezain pronto, «urgentziazko» moldaketak egin zituen Aberastasunaren eta Fortuna Handien gaineko zergan. Jeltzaleek begiz hartuta zeukaten aberastasunaren zerga, Bilduren gobernuaren ikur nagusietako bat izandakoa, onartu zenetik bertatik. Haien arabera, zergak zigortu egiten zuen irabaziak atzera enpresetan inbertitzea; zergapekoak eta haien dirua herrialdetik joatea eragin zezakeen, eta, gainera, hautsi egiten zuen hiru aldundien zerga politika harmonizatua.

Aukera izan zuenean, Markel Olanoren gobernuak zergaren eragina murriztu zuen, besteak beste, enpresetako parte hartzeak salbuetsiz. 2015. urtean bertan egin zuen hori. Zerga bera 2017an ordezkatu zuen, Ondarearen gaineko zergarekin -izen hori dute Arabako eta Bizkaiko zergek-.

'ZERGA EZKUTUA'

EAJren ustez, aberastasunaren gaineko zergak eta zerga ezkuturik ez izateak zergadunik handienak eta haien zergak herrialdetik joateko arriskua zekarren, besteak beste ez zegoelako harmonizaziorik Arabarekin eta Bizkaiarekin. Argudio horrekin, Gipuzkoako Aldundiak berreskuratu egin zuen bere garaian Bilduren gobernuak bertan behera utzitako zerga ezkutua. Ezkutu horrek muga ezartzen dio zergapekoek urte batean errenta eta ondare zergatan ordaindu beharreko kopuruari: zenbatekoak ezin du gainditu urte horretan zergadunak izandako diru sarreren %65.

Aldiz, Bilduren ustez, Aberastasunaren zerga baliogabetzearen ondorio nagusia zera zen: Gipuzkoako aberatsenek gutxiago ordaintzea. Koalizioak gaitzetsi egin zuen «funtzionatzen zuen» zergaren eta harekin lortutako sarreren desagerpena. Ahal Dugu ere aberastasunaren zergaren alde agertu zen orduko hartan.

SOZIETATE ZERGA

Sozietateen gaineko zerga jaisteko akordioa EAJk eta PSEk adostu zuten 2017ko urrian -ondare zergaren harmonizazioarekin eta errenta zergaren zenbait baldintzarekin batera-. Baina ez zen nahikoa izan. Confebaskek gogor kritikatu zuen jaitsierarik ez izatea; azkenean, PSEk presioari amore eman, eta hiru astera beste akordio bat etorri zen, zeinetan sozietate zergaren tasa nominala jaisten zen, enpresa elkarteen pozgarri.

Bi urteren buruan, sozietate zergaren tasa %28tik %24ra jaitsi zaie enpresa handiei, eta %24tik %20ra enpresa txiki eta ertainei. Era berean, diru bilketa ez murrizteko, kenkariak, konpentsazioak eta hobariak izateko baldintzak gogortu zaizkie enpresei.

ELKARTASUN LEGEA

Agintaldi honetan berritu behar zen 2012. urtetik luzatuta dagoen Ekarpen Legea. Horretarako asmoa agertu zuten behintzat Jaurlaritzak eta aldundiek, baina aldundiak ados jartzea ezinezkoa izan da, nahiz eta hiru diputazioak EAJren esku egon.

Ekarpen Legeak arautzen du nola biltzen eta banatzen den zergetan bildutako dirua erakundeen artean. Araba gutxiago eta Gipuzkoa gehiago, kexu dira tokatzen zaien baino ekarpen handiagoa egiten dutela, edo bidezkoa litzatekeen baino gutxiago jasotzen dutela Bizkaiaren mesedetan.

2019ko otsailean iritsi zen korapiloa askatzeko -edo beharbada eztabaida atzeratzeko- nolabaiteko pausoa, Finantzen Euskal Kontseiluan. Aldundiek men egin zioten Jaurlaritzak proposatutakoari, eta funts berri bat eratzea onartu zuten, ezohikoa, kontuak berdintzeko osatuta dagoen Egokitzapenerako Funtsaren osagarri moduko bat, baldintza jakin batzuetan soilik erabiliko dena. Ez zen Gipuzkoak nahi zuena. Eta ez du asko balio izan, oraingoz behintzat, legea berritzeko.

PROPOSAMENAK

Agintaldi berrirako, alderdiek hainbat proposamen egin dituzte zerga politikaren inguruan, asko erabat kontrajarriak. Unai Rementeria Bizkaiko diputatu nagusi izateko EAJren hautagaiak, tratamendu «erakargarriagoa» nahi du BGAE borondatezko aurreikuspeneko erakundetako ekarpenentzat, eta Elkarrekin Podemosek, aldiz, halakoei kenkari guztiak kentzea.

Errenta zergan, EH Bilduk kapital errenten gaineko zergaren tasa lan errenten gainean ezartzen denera gerturatu nahi du; hori da PSEren jarrera ere. Elkarrekin Podemosek bi tasak berdintzea proposatzen du zuzenean.

Ondare zergan ere jarrera bertsuak dituzte EH Bilduk eta Elkarrekin Podemosek: zerga ezkutua desegitea eta aberastasunaren gaineko zergak eratzea.

Eta, sozietateen zergari buruz, joan den agintaldiko jaitsiera ezerezean utzi eta lehengo tasak ezartzea nahi du Elkarrekin Podemosek. EH Bilduk, berriz, sozietate zerga «progresiboa» bultzatuko du, bidezkoagoa eta eraginkorragoa izango dena.]]>
<![CDATA[Merkataritza gerra gogortu dute Trumpen muga zerga berriek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1883/017/001/2019-05-11/merkataritza_gerra_gogortu_dute_trumpen_muga_zerga_berriek.htm Sat, 11 May 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1883/017/001/2019-05-11/merkataritza_gerra_gogortu_dute_trumpen_muga_zerga_berriek.htm
Trumpek 200.000 milioi dolar balio duten salmentak zergapetuko ditu, Txinak urtean AEBetara egiten dituen esportazio guztien heren bat gutxi gorabehera. Ostiral gauerditik, muga zerga handiagoak dituzte ia 5.000 produktuk: adibidez, konputagailuetako zirkuituek, xurgagailuek, altzariek, ehunek, eraikuntza materialek eta produktu kimikoek.

Gainera, iragarri du prest dagoela oraingoz muga zergarik ordaintzen ez duten produktuei ere jartzeko —beste 325.000 milioiren inportazioak—. Kontsumo produktuak dira horiek —tresna elektronikoak, jostailuak, jantziak...—, eta ez industriak darabiltzanak produkziorako, orain arteko moduan. Hau da, kontsumitzaileek berehala antzeman dezaketela produktu horien garestitzea, eta ez zeharka, orain bezala.

Bidean daudenei, ez

Liu Pekinera itzuli zen atzo iluntzean, baina horrek ez du esan nahi negoziazioak guztiz amaitu direnik. Izan ere, %25eko tarifen igoera ez zaie ezarriko orain AEBetarako bidean dauden salgaiei, atzodanik Txinako portuetatik ateratakoei baizik —merkataritza gehiena itsasoz egiten dute—. Horrek ados jartzeko oraindik hiruzpalau asteko tartea ematen die negoziatzaileei. Edonola ere, Trumpek ziurtatu du ez dagoela «presarik», eta tarifekin «txinatarrei» bildutako dirua nekazariei laguntzeko baliatuko duela. Muga zerga horiek, ordea, ez dituzte nagusiki txinatar esportatzaileek ordaintzen, AEBetako inportatzaileek baizik.]]>
<![CDATA[Bost greba egun Bizkaiko metalgintzan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/018/001/2019-05-11/bost_greba_egun_bizkaiko_metalgintzan.htm Sat, 11 May 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1857/018/001/2019-05-11/bost_greba_egun_bizkaiko_metalgintzan.htm
Lau sindikatuen arabera, «sektoreko enpresetan urte askotan hainbat langilek ez dute soldata igoerarik izan, ezta lan baldintzen hobekuntzarik ere». Maiatzaren 23an egingo da lehen greba, eta, gauzak aldatu ezean, ekainean beste lau greba egun izango dira, hilaren 6an, 7an, 20an eta 21ean. 50.000tik gora beharginek egiten dute lan Bizkaiko industriarik garrantzitsuenean, eta ez dute hitzarmen berriturik; 2011koa da sektoreko azken ituna.

FVEM patronalaren ustez, sindikatuek egindako deialdia «atzerapausoa da akordioa lortzeko bidean». Federazioak ukatu egin du negoziazioa blokeatua duela, eta zehaztu du 2018ko otsailean negoziazioak berriz abiatu zirenetik «bost soldata proposamen» egin dizkiela sindikatuei, «aldi bakoitzean aurrekoa hobetuz». Azken eskaintza urtarrilean egin zuen: 2018. urterako KPI+%1,75, (%2,85); 2019rako KPI+%0,25; eta 2020. urterako KPI+%0,25.

Enpresa elkartearen aburuz, «argi gelditu da FVEM une oro prest egon dela soldata taulen igoera duina negoziatzeko eraginpeko langile guztientzako». Soldata igoerez gain, beste zenbait gai «giltzarrietan» ere eskaintzak egin dituela esan du patronalak, hala nola, lan istripuen eta lan gaixotasunen aldi baterako ezintasunen osagarrietan, berdintasunean, ultraaktibitatean eta ituna ez betetzeko aukerari uko egitearen inguruan.

Mahaiko sindikatu guztien deialdi bateratuari buruz, patronalak esan du sindikatuen aldetik «negoziazio guztian ez dela izan eragintasun orokorreko hitzarmena posible egiten zuen proposamenik». Hain zuzen, asteazkenean sindikatuei leporatu zien ez zirela ados jartzen «ezta negoziazio mahaiaren hurrengo bilera zehazteko ere».

Plataforma bateratua

Bada, grebara deitzeaz gain, lau sindikatuek Bizkaiko metalgintzako hitzarmenerako plataforma bateratua ere erregistratu dute Lan Harremanen Kontseiluan, euren eskakizun nagusiekin. Besteak beste, 2018ko urtarriletik pilatutako atzerapenak ordain diezazkieten nahi dute; bai eta itun posiblearen kontura aurreratutako ordainketak itzuli beharrik ez izatea ere, haiek itunak jasotzen dituenak baino handiagoak diren kasuetan. KPI+%2ko igoera eskatzen dute tauletan, eta KPI+%1ekoa soldata errealetan, itunaren indarreko urte bakoitzeko.

Subrogazio eskubidea eta lan erreformatik blindatzeko neurriak ere nahi dituzte: tartean, mugagabeko ultraaktibitatea eta klausula bat, non enpresak uko egingo dion hitzarmena ez aplikatzeko aukerari. Zortzi orduko lanaldi murrizketa, aldi baterako kontratuak eta ABLE aldi baterako lan enpresak kontratatzeko aukera mugatzea, eta genero berdintasuna areagotzeko neurriak dira beste eskaera batzuk.]]>
<![CDATA[Mehatxua bete, eta Txinari muga zergak igo dizkio Trumpek]]> https://www.berria.eus/albisteak/166173/mehatxua_bete_eta_txinari_muga_zergak_igo_dizkio_trumpek.htm Fri, 10 May 2019 11:29:53 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/166173/mehatxua_bete_eta_txinari_muga_zergak_igo_dizkio_trumpek.htm -325.000 milioi dolar balio duten inportazioak-. ]]> <![CDATA[Bost eguneko greba deialdia Bizkaiko metalgintzan]]> https://www.berria.eus/albisteak/166176/bost_eguneko_greba_deialdia_bizkaiko_metalgintzan.htm Fri, 10 May 2019 11:29:32 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/166176/bost_eguneko_greba_deialdia_bizkaiko_metalgintzan.htm asteazkenean egindako agerraldian sindikatuei leporatu zien ez zirela ados jartzen "ezta negoziazio mahaiaren hurrengo bilera zehazteko ere". Bada, grebak deitzeaz gain, lau sindikatuek Bizkaiko metalgintzako hitzarmenerako plataforma bateratua ere erregistratu dute Lan Harremanen Kontseiluan, euren eskakizun nagusiekin. Besteak beste, 2018. urteko urtarriletik pilatutako atzerapenak ordain diezazkieten nahi dute; bai eta itun posiblearen kontura aurreratutako ordainketak itzuli beharrik ez izatea ere, haiek itunak jasotzen dituenak baino handiagoak diren kasuetan. Sindikatuek nahi dute igoerak izatea tauletan zein soldata errealetan, eta sektoreko langile guztiei egitea. KPI+2ko igoera eskatzen dute tauletan, eta KPI+1ekoa soldata errealetan, itunaren indarreko urte bakoitzeko. Horiez gain, subrogazio eskubidea eta lan erreformatik blindatzeko neurriak ere nahi dituzte: tartean, mugagabeko ultraaktibitatea eta klausula bat, non enpresak uko egingo dion hitzarmena ez aplikatzeko aukerari. Zortzi orduko lanaldia murriztea, aldi baterako kontratuak eta ABLE aldi baterako lan enpresak kontratatzeko aukera mugatzea eta genero berdintasuna areagotzeko neurriak dira ELA, CCOO, LAB eta UGT sindikatuek patronalari egindako beste eskaera batzuk. ]]> <![CDATA[Industria sektoreko prekaritatea eta estatalizazioa LABen jomugan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/016/001/2019-05-10/industria_sektoreko_prekaritatea_eta_estatalizazioa_laben_jomugan.htm Fri, 10 May 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1872/016/001/2019-05-10/industria_sektoreko_prekaritatea_eta_estatalizazioa_laben_jomugan.htm
LABek agerraldia egin zuen atzo Bilbon, Euskal Herriko industrian langileek bizitzen ari diren «prekarizazio basatia» salatzeko eta horren aurrean negoziazio kolektiboak duen garrantzia azpimarratzeko. Hain zuzen, sindikatuak azaldu du industriaren kasuan patronalak krisi ekonomikoa erabili zuela egiturazko aldaketak egiteko; «adibidez, negoziazio kolektiboari eraso egiteko».

Horren ondorioz, testuinguru ekonomikoa hobetu denean, enpresaburuen egoera aldatu egin da, «azken urteetan irabazi handiak metatu dituztelako». Hazkunde ekonomikoa egon da, errentagarritasuna igo egin da, eta «2019rako aurreikuspenak oso onak dira», dio sindikatuak, enpresa horiek biltzen dituzten klusterrek emandako datuak oinarri hartuta.

Aldiz, «negoziazio kolektiboaren erreforma onartu zenetik» industria sektoreko langileak egoera «larrian» daudela salatu du LABek; «prekarizazioa, prekarizazioa eta prekarizazioa baino ez da egon euskal langileentzako».

Prekaritateak sektorean izan duen hazkundearen erakusgarri, industria alorreko langabeen kopurua azpimarratu du sindikatuak. Hego Euskal Herrian, apirileko datu ofizialen arabera, 27.902 langabe zenbatu ziren industria sektorean, «datu larri bezain gordina», LABen aburuz. Horri gehitu behar zaio euskal industrian sortzen diren enplegu berrien izaera ere; «egiten diren kontratuen %92 behin-behinekoak dira». Errealitate horretan, LABek «patronala pozik eta eroso eta instituzioak itsu, mutu, gor» ikusten ditu.

Egoera horri begira eta industria sektoreko langileen egoera nabarmen okertuko luketen estatu mailako itunetatik babesteko, azken urteetan negoziazio eremu guztiak defendatu dituela gogoratu du LABek, guztietan egin duela borroka, haiek «estatuko erreformatik blindatuz eta bertako eremu propioa aldarrikatuz».

Jokaera horren adibide, azken hilabeteetan 95 enpresa hitzarmen sinatu dituela nabarmendu du sindikatuak, baita «sektoreko hitzarmen ezberdinetan egiten ari garen borroka eta dugun negoziazio konpromisoa» ere. LAB negoziatzen ari den sektoreko itunen artean daude Gipuzkoako papergintzakoa eta arte grafikoetakoa, eta Bizkaiko eta Arabako metalgintzako itunak.

«Beti esan dugu enpresa esparrutik ezin dela bermatu langile guztien negoziazio kolektiborako eskubidea. Horregatik tokian toki egindako borroka eta lorpenez gain, sektoreko hitzarmenak berreskuratu behar ditugu», esan du sindikatuak. LABen ustez, «sektoreko hitzarmenak, langile guztiei oinarrizko eskubideak aitortzeko baliagarriak izateaz gain, estatalizazioari muga jartzeko ezinbesteko tresnak dira».

Mehatxua

Sindikatuak azaldu du gero eta gehiago direla estatuko hitzarmenen menpe edo mehatxupean dauden industriako langileak, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako datuei begira, industria sektoreko 114.947 langile daude, itunik gabe, estatalizazioaren mehatxupean, hots, langileen %70. «Eta 13.384 dira euren lan baldintzak estatalizatuak dituzten langileak». Nafarroan ere, kimikako eta arte grafikoetako langile gehienek —58.000 langiletik gora— Espainia mailako ituna dute.

Sindikatuaren ustez «gaur eta orain, beharrezkoa da Lan Harremanetarako Euskal Esparru Propioa, langileen eskubideak babesteko industrian. Gehiengo sozial bat badago horren alde».

Sindikatuak uste du patronalaren bidea argia dela: «Gastuak murriztuko dituen industria eredua nahi dute, prekaritatea, azpikontratazioa eta pobrezia ekarriko duena». Baina sindikatuak ere argi dauka. «Industria aurreratua ezin da eraiki aurreko mendeko baldintzekin».]]>
<![CDATA[Zegonak aldatu egin du Euskalteleko bere kontseilaria]]> https://www.berria.eus/albisteak/166031/zegonak_aldatu_egin_du_euskalteleko_bere_kontseilaria.htm Tue, 07 May 2019 07:29:24 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/166031/zegonak_aldatu_egin_du_euskalteleko_bere_kontseilaria.htm <![CDATA[Kamioientzako N-1eko bidesarien sistema berria gaitzetsi du Hiruk]]> https://www.berria.eus/albisteak/166028/kamioientzako_n_1eko_bidesarien_sistema_berria_gaitzetsi_du_hiruk.htm Tue, 07 May 2019 07:29:11 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/166028/kamioientzako_n_1eko_bidesarien_sistema_berria_gaitzetsi_du_hiruk.htm ebatzi zuen EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak, Espainiako CNTC Garraioaren Batzorde Nazionalak ezarritako helegiteari men eginez. Epaiaren arabera, sistemak Gipuzkoatik kanpoko kamioilariak diskriminatzen ditu. Aldundiak Auzitegi Gorenera jo zuen epaiaren aurka, eta oraindik ez dago gaiari buruzko ebazpenik. Dena den, diputazioak bidesariei eustea erabaki zuen, eta gaur egun bidesaria ordaintzen dute N-1eko tarte jakin batzuetatik igarotzen diren kamioiek. Hala ere, El Diario Vascok argitaratu duenez, datorren asteartetik aurrera aldaketak izango dira bidesari sisteman, auzibidetik agertu daitezkeen oztopoei aurre hartzeko. Andoain-Astigarraga tartea pagatzeko gaur egun Irunen dagoen arku automatikoa desagertu egingo da, eta arku berri bat ezarriko da Astigarragan, Hernani-Astigarraga A-15eko tartea ordaintzeko. Horrekin batera, kamioientzako ordainpeko zatia handitu egingo da Andoainen, bai Lasarte aldera baita -A-15etik- Urnieta aldera ere. Arku automatiko txikiago bat egongo da azken irteera horretan, bertan sartzen diren kamioiek egingo duten tarte txikiagoa aintzat hartzeko. Herrialdea N-1etik zeharkatzen duten kamioiek hiru ordainlekutatik pasa beharko dute sistema berriarekin. Hori bai, orotara, Gipuzkoa igarotzeagatik orain baino gutxiago ordaindu beharko dute -1,5 euro gutxiago-. Aldiz, Andoaingo ordainpeko tartetik pasatzea garestiagoa izango da lehen baino, prezioak bikoiztu egingo direlako. Herrialde barneko tarte hori da, hain zuzen, Gipuzkoako garraiolariek gehien erabiltzen dutena. ]]> <![CDATA[Estutasunetatik libratzen]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1922/018/002/2019-05-05/estutasunetatik_libratzen.htm Sun, 05 May 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1922/018/002/2019-05-05/estutasunetatik_libratzen.htm
Egia da; beste aldetik ere estu hartu nahi izan dute Sanchez. Disimulu handiagoarekin edo txikiagoarekin, egonkortasunaren izenean, iradoki diote Sanchezi abegi onez hartuko luketela Ciudadanosekin osatutako gobernua eta politika «zentratua».

Bakarrik, aldian-aldian bidaidea aldatuz joateko aukera ere badu Sanchezek. Azkenean, gobernu berriak, teorian, 84 diputatu soilik izateak dakartzan estutasunetatik libratu ostean, hauteskunderik gabeko lau urte izango ditu aurretik —nahiz eta Kataluniako, Galiziako eta EAEko bozak hor izan—.

Nondik joko du Sanchezek? Aste honetan, epeek behartuta, bidali du txostena Bruselara 2022. urtera bitarteko Espainiaren egitasmo ekonomikoekin. Eta txosten horretan gobernuaren asmoei buruzko zantzu batzuk antzeman daitezke.

Inguruko herrialdeetako langabezia tasarik handiena izanda —%14,3—, lan merkatuarena da Espainiak duen arazorik handienetakoa. Sanchezen ustez, enplegu gehiago sortuko da kontratazio —erran nahi baita kaleratze— moduak murriztuta. Hiru kontratu mota (mugagabea, egiturazko behin-behinekoa eta formakuntzakoa) izango lirateke soilik. Horrekin batera, motxila austriarra ezartzea ere proposatzen du. Sistema horretan, langilea funts bat osatuz joaten da lanean ari den bitartean, eta, gero, funts hori erabiltzen du kaleratzeetan kalte-ordain gisa, edo baita erretirorako ere.

Ildo horiekin bat egitea ez litzateke zaila izango Sanchezen eskuinera daudenentzat; antzekoak aipatu izan dituzte Ciudadanosek eta PPk. Hala ere, xehetasunak ikusi beharko lirateke, enpresaburuek erreparoak dituztelako motxila austriarrarekin, lan kostuak handitzen dituen heinean.

Eta sindikatuen eskakizun nagusia? Lan erreforma atzera botatzea nahi dute haiek, Sanchezek lehenbailehen egin dezala hori. Baina azken egunetan buruzagi sozialistek karta horri Langileen Estatutu berriaren karta eskainiz erantzun diote. «Eskubide gehiago» eta «garai berrietara hobeto egokitutako» estatutu berri hori aipatzen dira Bruselara bidalitako txostenean ere. Nahikoa izango da sindikatuak lasai edukitzeko?

Beharbada, ezkerrera dituenak errazago liluratu ditzake zerga igoerarekin. Zerga bilketa 22.000 milioi euro handitu nahi du gobernuak, bildutakoa BPGaren %38,9tik 2022. urtean %40,7 izan dadin. Diru gehiago biltzea ezinbestekoa, derrigorrezkoa du Sanchezek. Batetik, nahi eta nahi ez, defizita murriztu behar duelako —hor Europak gogor egingo dio—; eta, bestetik, gastu publikoari bultzada emateko modu bakarra delako.

Nola egingo du zerga igoera hori? Bruselari esan dio errentarik handienei zergak handituko dizkiela, enpresei hobariak mugatuko dizkiela, zerbitzu digitalen Google tasa ezarriko duela, baita finantza transakzioen gaineko Tobin tasa. Harritzekoa, eskuina ez dago ados —are gutxiago berriz ere kanpainan daudenean—.

Pentsioen erreforma, trantsizio energetikoa... Erronkarik ez zaio faltako gobernu berriari. Alde guztietatik estutu nahiko dute Sanchez. Beste kontu bat da ea baduten hura estuasunean jartzeko gaitasunik.]]>
<![CDATA[«Arabako Errioxa marka sustatu egin behar da, ez ezkutatu», esan du Tapiak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1847/012/001/2019-05-04/arabako_errioxa_marka_sustatu_egin_behar_da_ez_ezkutatu_esan_du_tapiak.htm Sat, 04 May 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1847/012/001/2019-05-04/arabako_errioxa_marka_sustatu_egin_behar_da_ez_ezkutatu_esan_du_tapiak.htm Arabako Errioxa izena utzi eta Euskadi hartzea erabaki du orain gutxi. ABE Euskadiko Upategien Elkarteak izen berria eta proiektu berria ditu orain, elkartera bildu nahi baititu txakolin sor-marketako ekoizleak eta sagardogileak ere. Baina aldaketa horiek ika-mika handia sortu dute, erabakia hartzeko modua bera ere auzitan jarri baitute ABRAko hainbat kidek, besteak beste, aldaketa horiek erabakitzeko batzarrean soilik hogei kidek hartu zutelako parte.

Elkartearen erabakiaz eta ika-mikaz galdetu zioten atzo Arantxa Tapia Garapen Ekonomikoko sailburuari Eusko Legebiltzarreko kontrol saioan, eta sailburuak nahiko argi adierazi zuen aldaketa ez dela Jaurlaritzaren gustukoa. Aurretik antzeko iritzia agertu zuen Arabako Aldundiak. Kritikatu egin zuen gauzak erabakitzeko elkartearen jokaera eta orain arte ABRAk jasotzen duen diputazioaren diru laguntza zalantzan jarri zuen.

«Elkarte pribatu bati buruz ari gara, eta, beraz, izena aldatzea erabaki pribatua da erabat», erantzun zion Arantxa Tapiak Alderdi Popularrak atzo egindako galderari, gaiari buruzko ardurak kokatzeko asmoarekin. Hori bai, berehala gaineratu zuen Jaurlaritzak aldaketaren berri prentsaren bidez jakin duela. «Hilabete bat lehenago egin genuen bilera elkarteko buruzagi berriekin, eta horrelako aldaketa bat ez zen aipatu inongo momentutan», azaldu zuen Ekonomiaren Garapeneko sailburuak .

Elkartearen izen berriari buruz, Arabako Errioxa marka bazterrera uztea «ez da estrategia egokia», sailburuaren arabera. Aldiz, uste du «mundu globalizatu honetan estandarizazioak balioa galtzea» dakarrela, eta «ulertezina» zaio izendapen propioari uko egitea. Arabako Errioxa marka eta haren espezifikazioa «bultzatu egin behar dira, ez ezkutatu», uste du Tapiak.

Arabako Errioxako upategiek txakolin sor-markekin eta sagardogileekin elkarte bakarra osatzeko aukeraz, sailburuak uste du halako elkarte bat «haien guztien borondatetik» sortu beharko litzatekeela, eta ez soilik alde bakar baten ekinaldiz.

ABE Euskadiko Upategien Elkarteko zuzendari nagusi Ines Baigorrik herenegun azaldu zion BERRIAri elkarte zabalago baten xedea zein den: «Erakundeen aurrean sendoagoak ginateke, eta, aldi berean, Errioxako sor-markaren barruan desberdinagoak, gehiago desberdintzeko helburu garbia ere hor baitago».

Baigorriren arabera, kontua ez da Arabako Errioxa marka bazter uztea. «Ez dugu ABEren izenarekin saltzen, Arabako Errioxarenarekin baizik», esan zuen Baigorrik. «Zigilu horren barruan desberdintzeko da ABE, garena indartzeko eta kontsumitzaileentzat errazagoa izateko nor den nor desberdintzea».

Batzar berria ikusmiran

ABEk batzarra egin zuen ostegunean, eta, bilkuraren ostean, aldaketak eta proiektu berriak aurrera jarraitzen duela adierazi zuen zuzendaritzak. Dena den, batzarrean zenbait bazkidek beste bozketa bat eskatu zuten, eta zuzendaritzak beste batzar batera deitzeko konpromisoa hartu duela azaldu zuten.

Beste batzar hori aipatu zuen atzo Arantxa Tapiak berak, eta gaineratu «gauzak argitzeko baliagarria» izango dela.]]>
<![CDATA[Eusko Jaurlaritza ez dator bat ABRAren aldaketekin]]> https://www.berria.eus/albisteak/165895/eusko_jaurlaritza_ez_dator_bat_abraren_aldaketekin.htm Fri, 03 May 2019 10:04:33 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/165895/eusko_jaurlaritza_ez_dator_bat_abraren_aldaketekin.htm <![CDATA[Gorri, hori eta beltz]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1885/004/001/2019-05-02/gorri_hori_eta_beltz.htm Thu, 02 May 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1885/004/001/2019-05-02/gorri_hori_eta_beltz.htm
Egia esan, Pariskoa kasik iragarrita zegoen. Christophe Castaner Frantziako Barne ministroak bezperan dagoeneko aipatu zuen «1.000-2.000 erradikal» espero zituztela Maiatzaren Leheneko manifestazioan, horien artean zenbaitzuk «atzerritik etorritakoak», eta baita «erradikalizatutako Jaka Horiak ere». Hori argudiatuta, Castanerrek 7.400 jendarme barreiatu zituen Parisko kale nagusietan, eta, goizean, adibidez, jada 88 hartu zituzten atxiki «liskarrak eragozteko».

Tentsioa areagotuz joan zen, eta istiluak oso azkar hasi ziren Frantziako hiriburuan. Maiatzaren Leheneko hiriburuko ekitaldi nagusia bera-CGT, FSU, Solidaires, UNEF eta MNL sindikatuek deitutako manifestazioa- abiatu baino bi ordu lehenago hasi ere. Montparnasse zen manifestazioaren abiapuntua, eta han jazo ziren Black Bloceko kideen eta Poliziaren arteko lehen liskarrak.

Bloke beltzeko kideak kapitalismoaren eta globalizazioaren kontrako mobilizazioetara Poliziari aurre egiteko prestatuta joan ohi dira, besteak bestek beltzez jantzita, buruak eta beste babestuta eta aurpegia estalita, identifikazioa zailtzeko asmoz, baita euren burua Poliziaren negar gasetatik eta kolpeetatik babesteko eta irudi bateratua emateko ere.

Montparnassen, sindikatuen martxa abiatzeko unean zen prentsarekin hitz egitekoa Philippe Martinez, CGT sindikatuko idazkari nagusia. Baina bere burua bloke beltzeko kideen eta Poliziaren negar gasaren erdian ikusi zuen. Martinezek manifestazioa utzi egin behar izan zuen momentu horretan, eta, geroago, ibilbidean aurrerago itzuli zen segiziora.

Gero, CGTko idazkariak Poliziaren « bereizketarik gabeko eta aurrekaririk gabeko jarrera» gaitzetsi zuen, eta larria iritzi zion Poliziak «CGTren kontra, garbi identifikatutako CGTren aurka» kargatzeari.

Hainbatetan, liskarrek manifestazioak aurrera egitea eragotzi zuten, batez ere Italia enparantzan, Black Bloceko kideak atzera formazioan jarri zirenean eta Poliziak jendea barreiatzeko granadak eta negar gasa erabili zituenean. Gerora, sindikatuen segizioak ibilbidean aurrera egiteko aukera izan zuen, baina gero eta manifestari gutxiagorekin. Liskarren ondorioz, adibidez, FSU sindikatuko buruzagiek manifestazioa uztea erabaki zuten.

Arratsaldean, Emmanuel Macronen eta haren erabakien kontrako hainbat aldarri entzun ziren. Jaka horiak jantzita zeuden hainbat manifestari. Aipagarri gogoan izan zutela Alexandre Benalla-Macronen bizkartzain ohia-. Joan den urteko Maiatzaren Leheneko manifestazioan Benalla, polizia balitz bezala, bi laguni oldartu zitzaien. Gerora, uztailean ezagutu zen eskandalua. Edonola ere, liskarrek lausotu egin zituzten aberastasunaren gaineko zergaren edo CGSa kentzearen aldeko manifestarien eskakizunak.

Atzo, hiriburuko hedabide talde batek egindako zenbaketaren arabera, 40.000 lagunek hartu zuten parte Parisko manifestazioan -80.000 CGTren arabera-. Prefeturaren arratsaldeko seietako informazioaren arabera, Poliziak 330 lagun atxilotu zituen eta 17.706 «prebentziozko identifikazio» egin.
Paris. Manifestazioa hasi baino lehen hasi ziren liskarrak Black Blocen eta Poliziaren artean. IAN LANGSDON, EFE

Espainian, jakina, CCOO eta UGT sindikatu nagusiek gobernu berria izan zuten hizpide hauteskundeen ondorenean. Bi sindikatuek berriz ere deialdi bateratua egin zuten Maiatzaren Lehenerako, eta Madrilgo manifestazioan izan ziren idazkari nagusiak. Unai Sordo CCOOko idazkari nagusiak «ezkerreko gobernua» osatzeko eskatu zion PSOEri, «jada ez duelako aitzakiarik» sindikatuei hitzemandako aldaketak egiteko. Sordoren arabera, «gehiengorik ez izatea zen aldaketa horiek ez egiteko erabiltzen zuen aitzakia». Pepe Alvarez UGTko idazkariak ere argi utzi zion Pedro Sanchezi: «Riverarekin ez, Pablo Casadorekin ez, eta Voxekin ezta garagardo bat hartzera ere». Bai Sordok eta bai Alvarezek Espainiako langile askok pairatzen duten prekaritatea salatu zuten, eta soldatak handitzeko beharra azpimarratu.

Katalunian, Bartzelonan egindako manifestazioan, UGTko langile talde batek gogoan izan zuen Gironan sindikatuko idazkari nagusi izandako Dolors Bassa. Preso dago Bassa, Kataluniako Lan eta Gizarte Gaietarako kontseilari kargugabetua, eta UGTko kideek hura askatzeko eskatu zuten.
Errusia. Komunisten manifestazioa Moskun. JURI KOTXETKOV, EFE

Italian, berriz, sindikatu nagusiek -CGIL, CISL eta UIL- Europa sozialago bat eskatu zuten Bolognan 30.000 lagun bildu zituen manifestazioan.Gobernuaren kontrako aldarriak izan ziren -batez ere immigrazio politikaren kontrakoak-, baita Europaren aldekoak ere. Hori bai, sindikatuek ez dute «soilik koefiziente eta protokolo izango den Europa bat nahi, haragizkoa baizik, europar herritarren arima izango duena».

Mediterraneoaren beste aldean, Aljerian, Maiatzaren Leheneko aldarrikapenak erabat lotuta joan ziren herrialdeko azken aldaketei. Hilabete bete da kaleko protesten presioari aurre egin ezinik Abdelaziz Bouteflikak presidentetza utzi zuela, baina sindikatuek «egiazko trantsizio politikoa» eskatzen jarraitzen dute. Haien ustez, gobernuko talde guztiak egin behar du alde, Ahmed Gaed Salah armadako burua barne, «sistema egiaz berrituko bada».
Aljeria. Jendetzak sistema egiaz berritzeko beharra aldarrikatu du Maiatzaren Lehenean. MOHAMED MESSARA, EFE

Bolsonaroren kontra

Atlantikoaren beste aldean, Kuban, Miguel Diaz-Canel presidentearen eta Raul Castro Kubako Alderdi Komunistaren buruaren gidaritzapean egin zuten Habanako ohiko Maiatzaren Leheneko desfilea, zeinetan lehen aldiz parte hartu baitzuen LGTB taldeen ordezkaritza batek. Desfilearen lehen lerroan ziren, gainera, Brasildik Kubara itzuli behar izan duten osasun arlo langileak.
Brasil. Herrialdeko hamar sindikatu nagusiek deialdi bateratua egin dute Maiatzaren Lehenean eta Bolsonaroren pentsio erreforma salatu. Irudian, Sao Pauloko manifestazioa. SEBASTIAO MOREIRA, EFE

Hain zuzen, Jair Bolsonaro Brasilgo presidentearen eta haren pentsioen erreformaren aurka mobilizazio bateratuak egin dituzte Brasilgo hamar sindikatu nagusiek atzoko egunez. Neurri handi batean, datorren ekainaren 14rako iragarria duten greba orokorrerako prestakuntza izan dute Maiatzaren Lehena. Maiatzaren Lehena Euskal Herrian: bizitza lehenik, eta ezkerretik ]]>
<![CDATA[Tentsioa eta istiluak Parisen]]> https://www.berria.eus/albisteak/165817/tentsioa_eta_istiluak_parisen.htm Wed, 01 May 2019 08:31:28 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/165817/tentsioa_eta_istiluak_parisen.htm <![CDATA[Amiantoaren kaltea gogoan dute CAFen]]> https://www.berria.eus/albisteak/165779/amiantoaren_kaltea_gogoan_dute_cafen.htm Tue, 30 Apr 2019 16:32:28 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/165779/amiantoaren_kaltea_gogoan_dute_cafen.htm <![CDATA[Aldaketa benetan garbia izan dadin]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1917/014/001/2019-04-28/aldaketa_benetan_garbia_izan_dadin.htm Sun, 28 Apr 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1917/014/001/2019-04-28/aldaketa_benetan_garbia_izan_dadin.htm garbi hitza; iturri garbiak, garraio garbiak... Hala ere, aldaketa hori benetan garbia izateak eskatuko du garbitasuna hainbat aldagaitan, ez soilik isurketan.

1. Garbiago azaltzerik bai? Isuri gabeko auto elektrikoa garbia da baldin eta haren bateriako osagaiak egiteko 7 urteko haur bat lanean jarri badute? Edota meatzaritza talde handiak herrialde behartsuan eroskeriaz lortutako kontratutik badatoz?

2. Hor, zikinetik gehiago garbitik baino. Gobernuz kanpoko hainbat erakundek eta hedabidek salatutakoa hor dago; adibidez, kobaltoaren ekoizpenean. Iaz munduan erauzitako kobaltoaren bi heren Kongoko Errepublika Demokratikokoak ziren. Glencorenak eta halako industria talde handienak dira hango meategi gehienak. Baina kobalto horren %17 inguru eskuz eta maiz baldintza oso kaskarretan -behartutako lanaren bidez ez denean- erauzten da, Kongo hego-ekialdeko Katanga eskualde gatazkatsuan. Bitartekarien bidez, kobalto zikin hori teorian garbia denarekin nahastuta iristen da hornidura katera.

3. Eta iristen da kontsumitzaileengana. Munduan erauzten den kobaltoaren %45 inguru litio ioizko bateriak egiteko erabiltzen da gaur egun. Hots, smartphone sakelakoek, auto elektrikoek, ia guztiek kobaltoa daramate. Bateriek berebiziko garrantzia dute elektrifikazioan eta deskarbonizazioan.

4. Kobalto zikina ala garbia? Ezin jakin. Hori jakin ahal izatea nahi lukete gobernuz kanpoko erakundeek, eta baita garbi jokatu nahi/behar duten bateria egile eta erosleek ere. BMWk, esaterako, erabaki du kobaltoa zuzenean erosiko duela Australiako eta Marokoko bi meategi zehatzetan. Hori omen du modu bakarra ziurtatzeko lehengaia arauak betetzen dituen iturri arduratsutik datorrela.

5. Ez dago beste modurik? Londresko Metalen Burtsak iragarri du arauak aldatuko dituela. 2022tik aurrera bertan salerosten diren metalek jatorria«arduratsua» dela ziurtatu beharko dute, nazioarteko araudia betetzen dutela. Arauak betetzen ez badituzte, ekoizleak burtsatik kanporatu ahalko dituzte. Iaz 14 bilioi euroko metal salerosketak egin ziren burtsa horretan.

6. Garbitasun bila dabiltza? Edo euren burua zuritzen? Zuritu nahia leporatu zioten burtsari, araudia aldatzeko asmoen berri haurrek erauzitako kobaltoari buruzko informazioen ostean eman zuenean. Gobernuz kanpoko erakundeek behartuta, burtsak epeak laburtu ditu, eta ustelkeria ere aintzat hartuko du. Presioa sentitzen ari direla dirudi, herritarren, erosleen, kontsumitzaileen presioa.

7. Eta hala behar du, argi eta garbi. ]]>
<![CDATA[Langabezia tasa %9,09ra apaldu da Euskal Herrian lehen hiruhilekoan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1847/014/001/2019-04-26/langabezia_tasa_909ra_apaldu_da_euskal_herrian_lehen_hiruhilekoan.htm Fri, 26 Apr 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1847/014/001/2019-04-26/langabezia_tasa_909ra_apaldu_da_euskal_herrian_lehen_hiruhilekoan.htm
Nafarroa da azken hiruhilekoko langabeziaren jaitsieran ekarpen handiena egin duen herrialdea, 6.300 langabe gutxiago izan baitira han. Nabarmen jaitsi da herrialde horretako langabezia tasa, %9,99tik %8,19raino. Bizkaian ere apaldu egin da langabeen kopurua azken hiru hilabeteetan (-1.500), baina, oraindik ere, langabezia tasa handiena duen herrialdea da —%11,23, INEren arabera—, eta Bizkaian daude euskal langabeen %44.

Oso gutxi, baina Ipar Euskal Herrian ere behera egin du langabezia tasak (%7,41), iazko urte bukaeran baino 300 langabe gehiago zenbatuta. Oraindik ere, langabezia tasa txikiena Ipar Euskal Euskal Herriarena da.

Arabako eta Gipuzkoako langabezia datuei begira, INEren eta Eustaten zenbakien artean oso tarte handiak agertzen dira. Madrilgo institutuaren datuen arabera, Araban langabezia tasa %7,54 da —urte bukaerakoa baino 0,2 handiagoa—, eta 12.200 lagun daude lanik gabe. Aldiz, Eustaten arabera, Arabako langabezia tasa %11,30era igo da (+0,4), eta langabeak 18.000 dira.

Gipuzkoari buruz ere datu kontrajarriak agertzen dituzte bi erakundeek. INEren arabera, azken hiruhilekoan langabezia tasa igo egin da Gipuzkoan, %8,03raino (+0,5) , eta, Eustaten arabera, jaitsi %7,90eraino (-0,3). INEk urte bukaeran baino 2.000 langabe gehiago zenbatu ditu Gipuzkoan (27.000); Eustaten arabera, berriz, 1.200 lagun gutxiago zeuden lanik gabe (26.500).

18.000 langabe gutxiago

Eustaten datuak aintzat hartuz gero, Gaindegiaren arabera, Euskal Herriko langabezia tasa %9,49koa da. Dena denak, alderaketak urtebete lehenagoko langabezia datuei begira eginez, bi erakundeak bat datoz gorako joeran dela biztanleria aktiboaren kopurua, langabeziaren bolumena murriztuz doan bitartean.

Hala, 2018ko hasieran baino 18.000 langabe gutxiago daude Euskal Herrian. INEren arabera, urte baten buruan Gipuzkoan soilik igo da langabe kopurua (+400). Nafarroan jaitsi da gehien (-7.200), baina apaltzeak handiak izan dira Bizkaian (-6.700) eta Araban (-4.200). Ipar Euskal Herrian jaitsiera txikiagoa izan da (-200).

Sindikatuen ustez, langabezia jaitsi izanak, hala ere, ezin ditu ezkutatu hainbat datu kaskar. INEren datuei begira, ELAk, adibidez, azpimarratu du langabeen erdiek baino gehiagok urtebete baino gehiago daramatela lanposturik gabe. LABek gaitzetsi egin du gazteen langabezia tasa %30etik hurbil egotea, eta urtebete lehenago baino 1.900 gazte gehiago egotea lanik gabe.

Landunei dagokienez, ELAk eta CCOOk behin-behinekotasuna oraindik %25ekoa dela gogoratu dute, eta emakumezkoen artean gora egin duela lanaldi partzialen kopuruak, %28raino.]]>
<![CDATA[Langabezia tasa %9,09ra apaldu da Euskal Herrian]]> https://www.berria.eus/albisteak/165570/langabezia_tasa_909ra_apaldu_da_euskal_herrian.htm Thu, 25 Apr 2019 07:27:40 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/165570/langabezia_tasa_909ra_apaldu_da_euskal_herrian.htm <![CDATA[Auditoreak zalantzak ditu Tubos Reunidosek lanean segitzeko duen gaitasunaz]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1846/011/001/2019-04-24/auditoreak_zalantzak_ditu_tubos_reunidosek_lanean_segitzeko_duen_gaitasunaz.htm Wed, 24 Apr 2019 00:00:00 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/paperekoa/1846/011/001/2019-04-24/auditoreak_zalantzak_ditu_tubos_reunidosek_lanean_segitzeko_duen_gaitasunaz.htm
Joan den irailaz geroztik, banku talde batekin duen zorra nola ordaindu negoziatzen dabil Amurrioko taldea, aitortua baitu oso zaila izango duela gaur egungo ordainketa epeak betetzea. Negoziazio hori argitu artean, eta, gaur egungo egoerari begira, PwCren ustez, «ziurgabetasun material bat dago, zeinak zalantza nabarmenak sor ditzakeen sozietateak enpresa gisa lanean jarraitzeko duen gaitasunari buruz».

Krisitik atera nahian zebilen Tubos Reunidos, eta haren ibilbidea okertu besterik ez zuten egin AEBez kanpoko altzairuari Donald Trumpek jarritako %25eko muga zergek, eta hura bere zorraren ordainketa berriz negoziatzera behartu zuten. Amurrioko taldeak bere salmenten %45 inguru egiten ditu AEBetan.

Tubos Reunidosek 2017. urtean izenpetutako kreditu sindikatuak gaur egun hiru zati ditu: 120,5 milioi eurokoa da mailegu nagusia, bost urtetan haziz doazen amortizazioekin —10,6 milioi iaz; 11,1 milioi aurten; 26,3 milioi 2020an; 32,5 milioi 2021ean; eta 37,6 milioi 2022an—.

Bigarren mailegua—58,2 milioi eurokoa— bost urte eta erdiren buruan kitatu behar du tutugileak, kapitala epe amaieran itzulita eta ordura arte soilik interesak ordainduz. Kreditu sindikatuaren hirugarren zatia, berriz, 29 milioi eurokoa da, automatikoki bost urte eta erdira luzatu daitekeena —baldintza jakin batzuk beteta—.

Ordainketak atzeratzen

Joan den abenduan, zorra ordaintzeko zailtasunetan, kredituaren kontratua berritu zuen Tubos Reunidosek, eta 2018ko azaroko kuotaren eta interesen ordainketa 2019ko otsailera atzeratzea hitzartu zuen bankuekin. Era berean, bankuek barkatu egin zioten kredituak ezartzen zuen finantza ratioa ez betetzea.

Otsailean azaroko kontuak kitatuta, beste kontratu berritze baten bidez, otsaileko ordainketak maiatzera arte atzeratzea lortu zuen Arabako enpresak. Txostenaren arabera, kreditua berregituratzeko negoziazioetan buru-belarri dabil Tubos Reunidos, eta haiek «aurki ixtea» espero du.

Iaz, Tubos Reunidosek 34,4 milioi euro galdu zituen, baina galeraren arrazoi nagusia zorraren ordainketa izan zen, emaitza operatiboak positiboak izan baitziren (18,6 milioi euro). Taldeak %10 handitu zuen bere negozio kopurua —342,5 milioi euroraino— petrolio industriaren eskaerei esker. Eta aurtengo bigarren seihilekoan eskariak eta salmentak handitzea espero du.

Bitartean, Trapagarango Productos Tubularesen iragarritako kaleratzeak baztertuta, tutugintza taldea behin-behineko lan erregulazio dosierrekin egiten ari da aurre ekoizpen murrizketei. 2018 amaieran 1.351 langile zituen Tubos Reunidosek.]]>
<![CDATA[Kontu auditoreak zalantzak ditu Tubos Reunidosek lanean jarraitzeko duen gaitasunaz]]> https://www.berria.eus/albisteak/165486/kontu_auditoreak_zalantzak_ditu_tubos_reunidosek_lanean_jarraitzeko_duen_gaitasunaz.htm Tue, 23 Apr 2019 09:16:14 +0200 Irune Lasa https://www.berria.eus/albisteak/165486/kontu_auditoreak_zalantzak_ditu_tubos_reunidosek_lanean_jarraitzeko_duen_gaitasunaz.htm