<![CDATA[Jokin Sagarzazu | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Sat, 24 Oct 2020 14:39:54 +0200 hourly 1 <![CDATA[Jokin Sagarzazu | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Asteartean bozkatuko dituzte pentsioen erreformarako gomendioak]]> https://www.berria.eus/albisteak/188729/asteartean_bozkatuko_dituzte_pentsioen_erreformarako_gomendioak.htm Fri, 23 Oct 2020 22:12:34 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/188729/asteartean_bozkatuko_dituzte_pentsioen_erreformarako_gomendioak.htm <![CDATA[Lehen sektorearentzako laguntzen %70 aurreratuko ditu Jaurlaritzak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/011/001/2020-10-23/lehen_sektorearentzako_laguntzen_70_aurreratuko_ditu_jaurlaritzak.htm Fri, 23 Oct 2020 00:00:00 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/1872/011/001/2020-10-23/lehen_sektorearentzako_laguntzen_70_aurreratuko_ditu_jaurlaritzak.htm
Bestalde, Batasuneko estatu kideek datozen urteetarako NPBri buruzko akordioa itxi zuten herenegun, eta balorazio gazi-gozoa egin du Jaurlaritzak. Aurreikusten du diru gehiago iritsiko dela Bruselatik, baina Espainiako Gobernuaren jarrera zentralista salatu du, funtsean berak kudeatuko dituelako laguntzak.

Bruselak izaera subsidiarioa aitortu die estatuei, eta hori dela-eta haiek definitu ahalko dituzte diru laguntzen onuradun potentzialak edo lagundu beharreko sektoreak. Jaurlaritzak neurria txalotu du, baina neurri batean salatu du eredu hori ez dela hedatu eredu autonomiko edo federalak dituzten estatuetara, «edo, gutxienez, zerga autonomia duten eskualdeak dituztenetara»; Espainiako Estatuaren kasuan, EAEra eta Nafarroara.

Hala, eta nekazarien elkarte batzuek egindako eskaerari erantzunez, adierazi du horrek plan estrategiko propio bat egitea eragotziko diola, Bruselak herrialde bakoitzeko bakarra aurreikusten duelako. Jaurlaritzako Ekonomia Garapenerako Sailak salatu du Espainiako Nekazaritza Ministerioak ez duela aukera hori Europan defendatu nahi izan, Espainiako erkidego guztiek nekazaritza arloko eskumen osoak dituzten arren. «Egungo akordioak ez dio Eusko Jaurlaritzari uzten NPBren laguntzak Euskadiko errealitate estrukturalera eta produktibora egokitzen».

Bruselaren zain

Azkenean, Bruselak 390.000 milioi euro bideratuko ditu Nekazaritza Politika Bateratuarentzat: horietatik 47.700 milioi Espainiarentzat izango dira. Jaurlaritzaren ustez, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako nekazari eta abeltzainek urtean 65 milioi euro jasoko dituzte, 2023tik 2027ra bitartean.

Ekonomia Garapenerako Sailetik azaldu dutenez, NPBk ezarritako helburu estrategikoekin bat egiten dute Jaurlaritzak martxan jarritako hainbat proiektuk, eta espero du Madrilek horietara bideratzea laguntzak: egitasmo horien artean daude nekazariei bidezko errenta bat bermatzea, lehiakortasuna areagotzea, elikaduraren katean botere oreka berreskuratzea, klima aldaketaren aurka jardutea, ingurumena babestea, paisaiak eta biodibertsitatea babestea, belaunaldi erreleboa sustatzea, eta kudeaketa eredu berria ere (Delivery Model delakoa) bultzatzea.]]>
<![CDATA[«Egoera erdi kontrolatuta zegoela egin genituen aurreikuspenak»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1880/011/002/2020-10-23/egoera_erdi_kontrolatuta_zegoela_egin_genituen_aurreikuspenak.htm Fri, 23 Oct 2020 00:00:00 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/1880/011/002/2020-10-23/egoera_erdi_kontrolatuta_zegoela_egin_genituen_aurreikuspenak.htm bigarren olatua deiturikoak orain arteko egindako aurreikuspen ekonomikoak ere zapuztuko dituen ustea indarra hartzen hasi da. Euskadi Irratian eginiko elkarrizketa batean, Pedro Azpiazu Ekonomia eta Ogasun sailburuak azaldu du «pandemia erdi kontrolatuta zegoela pentsatuz» egindakoak direla aurreikuspen horiek, eta aitortu du okerrera egin dezaketela, osasun krisiari aurre egiteko hartzen diren neurrien arabera. Horiek horrela, enpresei eta langileei lasaitasun mezua igorri nahi izan die, eta ziurtatu du erabaki «murriztaileagoak» hartzen badira Jaurlaritzak «neurri berezi gehiago» hartuko dituela gehien kaltetutako sektoreei laguntzeko.

Azpiazuk, dena den, eutsi egiten dio hurrengo urtean «hazkunde garrantzitsua» izango den esperantzari; uste du horrek oraingo egoera «nolabait konpentsatuko» duela. Uda amaieran, Jaurlaritzak aurreikusi zuen ekonomia %10,1 uzkurtzea 2020aren amaieran, eta %8,9 haztea 2021ean.

Ekonomia sailburua kezkatuta azaldu da, halaber, hirugarren hiruhileko enplegu datuekin: uste du albiste ona dela 3.000 lanpostu sortu izana, baina zehaztu du langabezia ez dela %10era jaitsi enplegu asko sortu delako, jendea lana bilatzeko dituen zailtasunengatik baizik. «3.000 enplegu inguru sortu dira, baina kontuan izan behar dugu aurreko hiruhilekoan 30.000 inguru suntsitu zirela».

Azpiazu gastu publikoa handitzearen alde azaldu da, eta horretarako «bide egokiena» zorpetzea dela eta ez zergak igotzea. «Zergak igotzea kaltegarria da enpleguarentzat eta ekonomiarentzat. Orain ez da unea. Gauza bat da hausnarketa bat egitea, eta horrela egingo dugu aurten, eta egin behar da, baina ez da zergak igotzeko unea»]]>
<![CDATA[Neurri «murriztaileagoak» aplikatzen badira, laguntza ekonomikoak gehituko ditu Jaurlaritzak]]> https://www.berria.eus/albisteak/188667/neurri_murriztaileagoak_aplikatzen_badira_laguntza_ekonomikoak_gehituko_ditu_jaurlaritzak.htm Thu, 22 Oct 2020 13:47:20 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/188667/neurri_murriztaileagoak_aplikatzen_badira_laguntza_ekonomikoak_gehituko_ditu_jaurlaritzak.htm Eusko Jaurlaritzak egindako aurreikuspen ekonomikoak «pandemia erdi kontrolatuta zegoela pentsatuz» egindakoak direla, eta aitortu du horiek okerrera egin dezaketela, osasun krisiari aurre egiteko hartzen diren neurrien arabera. Horiek horrela, enpresei eta langileei lasaitasun mezua igorri nahi izan die, eta ziurtatu du neurri «murriztaileagoak» hartzen badira Jaurlaritzak «neurri berezi gehiago» hartuko dituela egoera aztertu eta gehien kaltetutako sektoreei laguntzeko. Eustatek kaleratu dituen hirugarren hiruhileko enpleguaren datuei buruz, uste du albiste ona dela 3.000 lanpostu sortu izana, baina zehaztu du langabezia ez dela %10era jaitsi enplegu asko sortu delako, jendea lana bilatzen ari ez delako baizik. «3.000 enplegu inguru sortu dira, baina kontuan izan behar dugu aurreko hiruhilekoan 30.000 inguru suntsitu zirela», azpimarratu du. Ekonomia adierazleei begiratuta, hurrengo urtean «hazkunde garrantzitsua» izango den esperantza berretsi du, eta horrek ekonomiaren uzkurtzea «nolabait konpentsatzea» ekarriko duela. «Ez da zergak igotzeko garaia» Beste gai batzuekin batera, zerga sistemaz ere mintzatu da Azpiazu. Sailburuak esan du «une honetan» zergak igotzea ez dela erabaki ona, «ekonomia bultzatzeko, politika publikoak mantentzeko eta sakontzeko garaia» delako; uste du zor publikoa handia dela egokiena horretarako. «Zergak igotzea kaltegarria da enpleguarentzat eta ekonomiarentzat. Orain ez da unea. Gauza bat da hausnarketa bat egitea, eta horrela egingo dugu aurten, eta egin behar da, baina ez da zergak igotzeko unea».]]> <![CDATA[Gorenak dio bankuek ez dutela abusatzen gardentasunik gabe informatzen dutenean]]> https://www.berria.eus/albisteak/188625/gorenak_dio_bankuek_ez_dutela_abusatzen_gardentasunik_gabe_informatzen_dutenean.htm Thu, 22 Oct 2020 12:36:32 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/188625/gorenak_dio_bankuek_ez_dutela_abusatzen_gardentasunik_gabe_informatzen_dutenean.htm Europako Batasuneko Justizia Auzitegiak martxoan eskatutakoari erantzun dio Gorenak. Ontzat jo du bezero batek salaketa jarriz gero finantza produktu horren merkaturatzea nola izan zen aztertzea, bankuak mailegu hori gardentasun faltarekin saldu ote zuen ala ez argitzeko, eta, abusurik ikusiko balu, hori indargabetzeko eta beste indize bat ezartzeko. 2017an bide hori itxi zuen Gorenak, baina Luxenburgoko epaitegiaren eskaeraren ondoren, berriz ireki behar izan du. Erdizka, hala ere. Abusuagatik ezingo baitituzte zigortu bankuak: alegia, arnasa lasai hartuko dutela. Epaia kaleratu bezain laster, finantza erakundeek gora egin dute burtsan. Kasu batzuetan, akaso, gardentasun faltagatik zigortuko dituzte, baina alde handia dago hortik abusuagatik zigortzera. Gorenak IRPH indizea abusuzkotzat jo izan balu, hipoteka horiek guztiak baliogabetu edo berriz negoziatu beharko lituzkete bankuek eta bezeroek, eta bankuek milaka milioi galduko lituzkete -bankuek 16.700 milioi euroko kreditu esposizioa dute IRPH hipoteketan-. Epaiarekin, kolpea moteldu egiten da, eta orain izan dezaketen galera, berriz, gardentasun falta frogatzen duten epaien araberakoa baino ez da izango. Irizpide gehiagoren faltan Eta noiz esan daiteke bankuek oker jokatu zutela IRPH indizea duten hipoteken kasuan? Bada, Gorenaren arabera, bezeroei kontratua sinatu aurreko bi urteetan indizeak izan zuen bilakaeraren berri eman ez zietenean. Horraino, behintzat, auzitegiak aurreratu duena. Gorenak bost helegite zituen mahai gainean, eta hori baino ez du jakinarazi bere erabakitik. Epaiak, osorik, datozen egunetan kaleratuko ditu, eta espero da horietan gardentasun irizpide gehiago aipatzea, horrekin bakarrik motz gera baitaiteke jurisprudentzia ezartzeko orduan, oinarri horrekin bakarrik gainerako epaitegiek zailtasunak izango dituztelako gardentasun falta egon zen ala ez ebazteko. Abusurik ezaz ere argudioak eman beharko ditu, komunikabideetara bidalitako oharrean legezkotasunari egiten dion aipamena ere oso zehaztugabea baita. Horren harira, ikusteko dagoFrancisco Javier Arroyo epaileak egindako boto partikularrak zer dioen. Sala horrek berak 2017an kaleratuta epaian, magistratu horrek berak eta erretiroa hartu duen beste batek ezbaian jarri zuten abusurik eza.Partida, beraz, ez da amaitu, eta auziak aukera ugari ditu Europara berriz itzultzeko. Izan ere, epaileen artean zatiketa handia dago, eta, oraingoz, Gorenaren ebazpenak ez ditu zalantza guztiak uxatu. Duela zazpi hilabete, Luxenburgoko epaitegiak Espainiako auzitegiei itzuli zien pilota; esan zien kasuz kasu aztertzeko gardentasun falta ote zegoen. Ordutik, askotariko epaiak egon dira. Asufin banku erabiltzeen elkartearen arabera, urriaren 9ra arte 51 ebazpen kaleratu dituzte: horietatik % 59tan, epaileek arrazoia eman diete bezeroei, eta kasu gehienetan abusuzkotzat jo dituzte hipoteka horiek; %33tan, bankuen alde egin dute; eta gainerako %8etan erantzukizunak banatu dituzte bezeroek eta epaileek. 40.000 kaltetu Euskal Herrian 2008ko krisiarekin batera, interes tasak asko jaisten hasi zirenean merkaturatu zuten produktu hori bankuek, beste batzuekin batera, adieraziz kontsumitzaileen onerako zirela, eta IRPHaren kasuan esanez Euriborra baino egonkorragoa zela. IRPHak, baina, Euriborrak baino interes handiagoa du, 2008an jaisten hasi baitzen, eta 2016ko otsailean eremu negatiboan sartu. Bestela esanda, etxebizitza erosi ahal izatekoindize horri lotutako maileguak dituzten bezeroek 25.000 euro gehiago ordaintzen dituzte Euriborrari lotua dutenek baino: batez beste, 165 euro gehiago hilean. IRPH Stop plataformaren arabera, Hego Euskal Herrian 40.000 kaltetu inguru egon daitezke, baina «askoz ere gehiago» izan daitezkeen susmoa daukate. 2004an, adibidez, hamar hipotekatik bat indize horri lotu zitzaion. Egun ez da ia erabiltzen: 2018an, hipoteka berri guztien %0,28k zuten IRPHa. Zoru klausula Goreneko Lan arloko Salak mahai gainean zituenbost helegitetik lauri buruzko iritzia eman du. Besteak babes ofizialeko etxebizitza bati dagokion IRPH hipoteka batekin du lotura, baina ez du erabakirik jakinarazi. Bezero askok salatu dutenez, administrazioek behartuta kontratatu behar izan zituzten bankuekin indize hori duten maileguak. Horrez gain, Sala berak zoru klausulen inguruan ere erabaki behar du, Europako auzitegiak horretara behartu baitu. IRPHaren auzian bezala mintzatu zen Luxenburgo: Susmopean jarri ditu zoru klausulak dituzten hipotekak berritzeko kontratuak, zeinetan bankuek auzitara ez jotzeko baldintza ezartzen duten. Hori bezeroa behar bezala informatuz egin zuten argitzeko eskatu du, eta abusurik ba ote dagoen ebazteko.]]> <![CDATA[Hotelak erdizka aritu dira uda honetan]]> https://www.berria.eus/albisteak/188666/hotelak_erdizka_aritu_dira_uda_honetan.htm Thu, 22 Oct 2020 11:33:31 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/188666/hotelak_erdizka_aritu_dira_uda_honetan.htm <![CDATA[Gorenak dio bankuek ez dutela abusatzen gardentasunik gabe informatzen dutenean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/014/001/2020-10-22/gorenak_dio_bankuek_ez_dutela_abusatzen_gardentasunik_gabe_informatzen_dutenean.htm Thu, 22 Oct 2020 00:00:00 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/1872/014/001/2020-10-22/gorenak_dio_bankuek_ez_dutela_abusatzen_gardentasunik_gabe_informatzen_dutenean.htm
Europako Batasuneko Justizia Auzitegiak martxoan eskatutakoari erantzun dio Gorenak. Ontzat jo du bezero batek salaketa jarriz gero finantza produktu horren merkaturatzea nola izan zen aztertzea, bankuak mailegu hori gardentasun faltarekin saldu ote zuen ala ez argitzeko, eta, abusurik ikusiko balu, hori indargabetu eta beste indize bat ezartzeko.

2017an, Gorenak bide hori itxi zuen, baina, Luxenburgoren eskaeraren ondoren, berriz ireki behar izan du. Erdizka, hala ere. Abusuagatik ezingo baitituzte zigortu bankuak: hau da, arnasa lasai hartuko dute. Epaia kaleratu bezain pronto, finantza erakundeek gora egin dute burtsan.

Kasu batzuetan, akaso, gardentasun faltagatik zigortuko dituzte, baina alde handia dago hortik abusuagatik zigortzera. Gorenak IRPH indizea abusuzkotzat jo izan balu, hipoteka horiek guztiak baliogabetu edo berriz negoziatu beharko lituzkete bankuek eta bezeroek, eta milaka milioi galduko lituzkete aurrenekoek -bankuek 16.700 milioi euroko kreditu esposizioa dute IRPH hipoteketan-. Epaiarekin, kolpea moteldu egiten da, eta orain izan dezaketen galera gardentasun falta frogatzen duten epaien araberakoa baino ez da izango.

Irizpide gehiagoren faltan

Eta noiz esan daiteke bankuek oker jokatu zutela IRPH indizea duten hipoteken kasuan? Bada, Gorenaren arabera, bezeroei kontratua sinatu aurreko bi urteetan indizeak izan zuen bilakaeraren berri eman ez zietenean. Behintzat horraino aurreratu du auzitegiak. Gorenak bost helegite zituen mahai gainean, eta hori baino ez du jakinarazi bere erabakitik. Epaiak, osorik, datozen egunetan kaleratuko ditu, eta espero da horietan gardentasun irizpide gehiago aipatzea, horrekin bakarrik motz gera baitaiteke jurisprudentzia ezartzeko orduan, oinarri horrekin bakarrik gainerako epaitegiek zailtasunak izango baitituzte gardentasun falta egon zen ala ez ebazteko.

Abusu ezaz ere argudioak eman beharko ditu, komunikabideetara bidalitako oharrean legezkotasunari egiten dion aipamena ere oso zehaztugabea baita. Horren harira, ikusteko dago Francisco Javier Arroyo epaileak egindako boto partikularrak zer dioen. Goreneko epaimahai berberak 2017an kaleratutako epaian, magistratu horrexek eta erretiroa hartu duen beste batek ezbaian jarri zuten abusurik eza. Partida, beraz, ez da amaitu, eta auziak aukera ugari ditu Europara berriz itzultzeko.

Izan ere, epaileen artean zatiketa handia dago, eta oraingoz Gorenaren ebazpenak ez ditu zalantzak uxatu. Duela zazpi hilabete, Luxenburgoko epaitegiak Espainiako auzitegiei itzuli zien pilota; esan zien kasuz kasu aztertzeko gardentasun falta ote zegoen. Ordutik, askotariko epaiak egon dira. Asufin banku erabiltzeen elkartearen arabera, urriaren 9ra arte 51 ebazpen kaleratu dituzte: horietatik % 59tan, epaileek arrazoia eman diete bezeroei, eta kasu gehienetan abusuzkotzat jo dituzte hipoteka horiek; %33tan, bankuen alde egin dute, eta gainerako %8etan erantzukizunak banatu dituzte bezeroek eta epaileek .]]>
<![CDATA[Zerga bilketa %15,1 erori da Hego Euskal Herrian]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1956/012/001/2020-10-21/zerga_bilketa_151_erori_da_hego_euskal_herrian.htm Wed, 21 Oct 2020 00:00:00 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/1956/012/001/2020-10-21/zerga_bilketa_151_erori_da_hego_euskal_herrian.htm
Euskal Autonomia Erkidegoan, jaitsierarik handiena Arabak izan du, %20,2koa (-322 milioi). Bizkaian %17,8 gutxitu da bilketa (-1.091,5 milioi), eta Gipuzkoan, %11,9 (-2.713,8 milioi). Gipuzkoako datuak ematean, aldundiko bozeramaile Eider Mendozak atzo aitortu zuen pandemiaren hasieran aurreikusitakoak baino hobeak izan arren «kolpe gogorra» hartu dutela, jaitsierak «oso nabarmenak» direlako hala ere. Dena den, Gipuzkoak bere «erronkei» aurre egiteko finantza egoera «fidagarria» duela azpimarratu zuen, eta berretsi susperraldi ekonomikoa eta gizarte politikak izango direla aldundiaren lehentasunak. Zerbitzu publikoen kudeaketan «zuhurtziaz eta erantzukizunez» jokatuko dutela erantsi zuen.

Herrialdeka, Bizkaiak lortu du 2020ko aurrekontuko diru sarrera guztien %61,9 biltzea. Zerga moten arabera, zuzeneko zerga nagusia, PFEZa, %11,9 jaitsi da, ordainketak atzeratu izanaren ondorioz. Sozietateen gaineko zerga %35,4 erori da, aitorpena egiteko epean onartutako atzerapenagatik, besteak beste. Ondarearen gaineko zergagatik 1,5 milioi bildu ditu ogasunak, iaz baino 75,3 milioi gutxiago, zerga horren likidazioa irailaren 30era arte atzeratu baitzuen. BEZaren bidez %16,6 gutxiago bildu du.

Gipuzkoan, PFEZaren bilketak soilik egin du gora, %3,4. Bestalde, sozietateen zergan % 50,9koa izan da beherakada, egutegian eginiko aldaketengatik. Foru Aldundiak kudeatzen duen BEZari dagokionez, bilketa % 14,7 jaitsi da, pandemiak kontsumoan izan duen eraginaren isla.

Araban, azarora arte atzeratu da PFEZaren lehen epearen ordainketa —ekainean kobratu ohi da—, eta irail amaierara arte sozietateen gainekoa; horren emaitza urrian islatuko da. PFEZagatik %11,6 gutxiago bildu du ogasunak. Autonomoek egiten dituzten zatikako ordainketek %61,3ko beherakada izan dute, 2020ko lehen seihilekoko ordainketak baliogabetzea erabaki baitzuen aldundiak, finantzaketa modu gisa. Sozietateen gaineko zergaren bidez %29,5 gutxiago bildu du; besteak beste, enpresa txikien ordainketak ez dituelako jaso oraindik. Oro har, Araban beste bi lurraldeetan baino nabarmenagoa izan da ekonomiaren motelaldia, BEZaren datuari erreparatuz gero, behintzat: %29,9koa izan da jaitsiera.

Nafarroan, eguneratuta

Nafarroako datuak homologagarriagoak dira iaz epe berean jasotakoekin konparatuta, aldaketarik ez baita egon egutegian. 2020ko aurrekontuan jasotako zerga bilketaren aurreikuspenen %62,5 jaso du (iaz, %73). Zerga guztietan bildu du gutxiago. Zeharkakoetan (-%16, PFEZean -%0,8, sozietate zergan -%7,4, eta BEZean -%8,1.]]>
<![CDATA[Zerga bilketa %15,1 erori da Hego Euskal Herrian]]> https://www.berria.eus/albisteak/188574/zerga_bilketa_151_erori_da_hego_euskal_herrian.htm Tue, 20 Oct 2020 18:15:07 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/188574/zerga_bilketa_151_erori_da_hego_euskal_herrian.htm <![CDATA[Kaleratzeak direla eta, administrazioen babes falta salatu du ELAk]]> https://www.berria.eus/albisteak/188567/kaleratzeak_direla_eta_administrazioen_babes_falta_salatu_du_elak.htm Tue, 20 Oct 2020 09:12:39 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/188567/kaleratzeak_direla_eta_administrazioen_babes_falta_salatu_du_elak.htm <![CDATA[Azukrea, plastikoa eta XXI. mendeko beste pandemia batzuk]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1917/018/001/2020-10-18/azukrea_plastikoa_eta_xxi_mendeko_beste_pandemia_batzuk.htm Sun, 18 Oct 2020 00:00:00 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/1917/018/001/2020-10-18/azukrea_plastikoa_eta_xxi_mendeko_beste_pandemia_batzuk.htm <![CDATA[Joakin Telleria Pasaiako Portuko zuzendari izendatu dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/188400/joakin_telleria_pasaiako_portuko_zuzendari_izendatu_dute.htm Fri, 16 Oct 2020 19:26:24 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/188400/joakin_telleria_pasaiako_portuko_zuzendari_izendatu_dute.htm dimisioa eman zuen, kargua hartu eta bi urte eskasera. «Gobernurako eta kudeaketarako autonomia falta nabarmena» argudiatu zuen, eta «konfiantzazko talde bat eratzeko laguntza falta». Telleriaren izendatuta, Jaurlaritzak buelta eman nahi dio Pasaiako Portuko zuzendaritzan azken urteetan egondako ezegonkortasunari. Enpresa publikoetan eskarmentu handikoa da Telleria. Administrazioko karrerako funtzionarioa da. Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Industria sailetako Zerbitzu Orokorretako zuzendaria izan zen 1999tik 2001era eta 2001etik 2003ra, hurrenez hurren. Eta Donostiako Teknologia Parkeko zuzendari nagusia, 2009ra arte. Kargu hori hartu aurretik, hilabete batzuez EAJko zinegotziizan zen Donostiako Udalean. Azken urteetan Jaurlaritzaren Ekonomiaren Garapen Saileko Gipuzkoako ordezkaria izan da. Beste ardura batzuen artean, Eusko Jaurlaritzako Ogasun Saileko Baliabide Orokorretako zuzendaria ere izan da, eta zenbait enpresa publikotan kontseilari, hala nola Euskotrenen eta Donostiako autobusen udal konpainian. ]]> <![CDATA[Tapiak esan du Gestampekin lanean ari dela itxierak ez diren beste neurri batzuk bilatzeko]]> https://www.berria.eus/albisteak/188408/tapiak_esan_du_gestampekin_lanean_ari_dela_itxierak_ez_diren_beste_neurri_batzuk_bilatzeko.htm Fri, 16 Oct 2020 15:29:20 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/188408/tapiak_esan_du_gestampekin_lanean_ari_dela_itxierak_ez_diren_beste_neurri_batzuk_bilatzeko.htm <![CDATA['Brexit'-aren negoziazioak luzatzea proposatu du EBk]]> https://www.berria.eus/paperekoa/5001886/016/002/2020-10-16/brexit_aren_negoziazioak_luzatzea_proposatu_du_ebk.htm Fri, 16 Oct 2020 00:00:00 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/5001886/016/002/2020-10-16/brexit_aren_negoziazioak_luzatzea_proposatu_du_ebk.htm brexit-aren osteko etorkizuneko harremanari buruzko akordioa posible egiteko. Salatu dute Boris Johnsonen gobernuaren jarrera itxia adostasuna oztopatzen ari dela. Dena den, elkarrizketekin jarraitzeko agindua eman diote Michel Barnier EBko negoziatzaileari. Akordioa egiteko, atzora arteko epea jarria zuen Johnsonek. Azken eguneko bilerek ez dute fruiturik eman, eta ikusteko dago agintari britainiarrak zer proposatzen duen. Atzo kaleratutako oharrean, EBko estatuburuek azpimarratu zuten funtsezko arloetan aurrerapenik ez duela egin Londresek; hala nola enpresa britainiarren eta europarren arteko bidezko lehia ziurtatzeko bermeetan, etorkizuneko akordioaren gobernantzan eta arrantzan. Europako erakundeei eta gai horretan interesak izan ditzaketen enpresei ohartarazi diete adostasunik gabe amai daitezkeela negoziazioak, eta Europako Batzordeari eskatu diote «Batasunaren interesera mugatutako aldebakarreko kontingentzia neurriak» hartzeko aukera aintzat hartzeko. Dena den, berretsi dute haien asmoa akordioa egitea dela. Brexit-a 2021eko urtarrilaren 1ean sartuko da indarrean, eta akordioa azaroa eta abendua bitartean egin beharko lukete, aurreikusita dagoena bezala, Erresuma Batuko Parlamentuak bere oniritzia eman dezan. ]]> <![CDATA[Kamiolari bat hil da AP-8 autobidean]]> https://www.berria.eus/albisteak/188358/kamiolari_bat_hil_da_ap_8_autobidean.htm Thu, 15 Oct 2020 20:31:30 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/188358/kamiolari_bat_hil_da_ap_8_autobidean.htm Sindikatuen zenbaketaren arabera, aurten lan istripuan hildako 53. behargina izango litzateke.]]> <![CDATA[CAFek 58 milioiko lan kontratuak sinatu ditu Estonian eta Polonian]]> https://www.berria.eus/albisteak/188347/cafek_58_milioiko_lan_kontratuak_sinatu_ditu_estonian_eta_polonian.htm Thu, 15 Oct 2020 13:46:30 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/188347/cafek_58_milioiko_lan_kontratuak_sinatu_ditu_estonian_eta_polonian.htm Solaris filialaren bidez. 2019aren amaieratik orain arte, gas naturaleko 80 autobus entregatu dizkio Estoniako hiriburuko Linnatranspordi as (TLT) enpresari, eta beste 20 unitate amaituko ditu urtea amaitubaino lehen. Guztira, beraz, 200 autobus salduko dizkio bi urtean. Hamalau herrialdetan daude gas natural konprimatuarekin funtzionatzen duten Solaris Urbino modeloko ibilgailuak: Europan halako 1.300 autobus baino gehiago saldu ditu: besteak beste, Polonian, Alemanian, Norvegian, Suedian, Txekiar Errepublikan, Herbehereetan, Espainian, Frantzian eta Italian. Estoniako eskaeraz gain, Poloniako Sosnowiec, Radom, Torun eta Szczecin hiriek ere beren autobus flotak handitzea erabaki dute, Solarisen modelo elektrikoekin: guztira 50 ibilgailu egingo ditu CAFek, eta kontratu horien bolumena 30 milioi eurotik gorakoa izango da. Horiek ere 2021ean entregatuko ditu. Autobusen aldeko apustua CAFek trenak ekoizten ditu nagusiki, baina, azken urteetan sektorean daukan konpetentzia izugarria dela-eta, negozioa dibertsifikatu behar izan du. Azken urteetan apustu handia egin du autobusen produkzioan, elektrikoetan bereziki, eta egun bere salmenten %25 da -%8 zen 2018an-: kontratuak ditu 70 hiritan. Urratsik handiena 2018an egin zuen, Poloniako Solaris autobus enpresa handia erosi zuenean, 300 milioi euroren truke. Beasaingo (Gipuzkoa)multinazionalak urte hasiera txarra izan du:35 milioi galdu ditu lehen seihilekoan,COVID-19aren eraginengatik. Martxoan eta apirileanprodukzioa gelditu behar izan zuen aste batzuez, eta hainbat herrialdetan dituen mantentze zerbitzuak eten, eta gerora ere esportazioak eta lan kontratu berriak ez dira lehengora itzuli. Itxaropenak jarrita zituen urtea amaitu baino lehen Renfek esleitu asmo duen aldirietako trenak berritzekokontratu handian (2.726 milioi euroko eskaera),baina horrekihes egingo dion susmoa dauka. Horrez gain, Castejonen (Nafarroa) duen lantegia (Trenasa) ixteko erabakia hartu du.]]> <![CDATA[Lau urtean 28.000 kontratu erregularizatu nahi ditu Jaurlaritzak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1912/013/001/2020-10-15/lau_urtean_28000_kontratu_erregularizatu_nahi_ditu_jaurlaritzak.htm Thu, 15 Oct 2020 00:00:00 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/1912/013/001/2020-10-15/lau_urtean_28000_kontratu_erregularizatu_nahi_ditu_jaurlaritzak.htm
Helburu horiek guztiak lortzeko, Mendiak elkarrizketaren alde egin du, «betorik, bazterketarik eta inposiziorik gabe», oposizioarekin eta eragile sozialekin, Elkarrizketa Sozialerako Mahaian parte hartzen dutenekin zein hor ez daudenekin —ELA eta LAB sindikatuekin—. Espainiako Gobernuarekin ere elkarlana indartzearen alde agertu da: «Hala jarduten ez badugu, 68.000 pertsonak lana gal dezakete aurten».

Mendiak EAJ-PSE gobernu akordioan jasotako helburu batzuk azaldu ditu; besteak beste, legealdia amaitzerako langabezia tasa % 10etik behera jaistea berriro, 135.000 lanpostu sortzea, 1.650 milioi euro inbertitzea ekintzailetzan, prestakuntzan eta laneratzean 4.000 enpresaren sorrera bultzatzea, eta 30.000 gazteri lehen enplegua erraztea.

Mendiak Lan Ikuskaritza indartu nahi du, eta iragarri du hil honetan segurtasun eta osasun arloko beste lau ikuskatzaileorde berri kontratutako dituztela, eta legegintzaldian beste zazpi gehiago izango direla. Lantaldea indartuz, lan istripuak erdira murrizten saiatuko direla hitzeman du. Mendiaren arabera, 21.611 ezbehar izan dira aurten (iaz baino 5.475 gutxiago) eta hamazazpi pertsona hil dira (hiru gutxiago).

Era berean, sailburuak esan du ikuskapen plan berezi bat egingo dutela kontratu partzialetan eta aldi baterakoetan izaten diren iruzurrei aurre egiteko, eta kanpaina espezifiko bat egingo dutela gizonen eta emakumeen arteko lan diskriminazioaren aurka. Herenegun, Espainiako Gobernuak soldata arrakala gainditzeko legedi berria aurkeztu zuen: horren arabera, langileen soldatak sexuen arabera erregistratu beharko dituzte 50 langile baino gehiagoko enpresek, eta lan beragatik gizonek eta emakumeek ordainsari bera jasotzen dutela erakutsi.

Lan bilaketa aktiboa

Gainera, aurreko legegintzaldian agindu baina egin ez ziren bi erreformari helduko die Jaurlaritzak: DSBEarena eta Lanbiderena. Lehenengoaren kasuan, EAJk eta PSEk iaz aurkeztutako lege proposamena hartuko dute oinarri gisa. Mendiak azaldu duenez, horren helburua da laguntza sistema zabaltzea, bereziki «langile pobreei» laguntzeko. Sailburuak azpimarratu du lan prekaritateak hainbat behargin «laguntzen menpe egotera kondenatzen» dituela, eta DSBEa jasotzen dutenen %18 direla. Erantsi du erreforma horri esker bateragarriagoak izango direla EAEko babes sistema eta Espainiako Gobernuak aurten sortutako errenta —bizitzeko gutxieneko diru sarrera—.

Bestalde, Lanbideren erreformak helburu izango du enplegu bulegoa «lan bitartekaritzako benetako organo bihurtzea». Mendiak azpimarratu duenez, DSBEaren kudeaketa egin behar izateak oztopatu egiten du haren egitekoa, eta hori dela-eta laneratze ratio oso txikiak lortzen ditu. Horri buelta emateko, prozesuak sinplifikatu egingo dituztela aurreratu du sailburuak, pentsioak osatzeko DSBEaren kudeaketa bereizi egingo dutela, enpresen beharrak aztertuko dituztela eta orientatzaileen figura bultzatuko dutela, «enplegurako prestatzen direnen benetako tutore izan daitezen».]]>
<![CDATA[Enpresek soldatak erregistratu beharko dituzte sexuen arabera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/016/001/2020-10-14/enpresek_soldatak_erregistratu_beharko_dituzte_sexuen_arabera.htm Wed, 14 Oct 2020 00:00:00 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/1872/016/001/2020-10-14/enpresek_soldatak_erregistratu_beharko_dituzte_sexuen_arabera.htm
Yolanda Diaz Lan ministroak azaldu duenez, erregistro horrekin emakumeek eta sindikatuek «lanabes garrantzitsu bat» izango dute soldata berdintasunak eskatzeko. Diazek zehaztu du enpresek sei hilabeteko epea izango dutela araudian jasotakoa garatzeko, eta Lan eta Berdintasun Ministerioak emango dizkiela hori egiteko bitartekoak eta ereduak. Agiri horietan, soldaten informazioa jaso beharko dute, sexuen arabera bereizita, zuzendaritzako langile eta goi kargudunenak barne, balio bereko lanen arabera sailkatuta, eta horren araberako soldaten batezbestekoak eginda. Oinarrizko soldatez gain, osagarriak eta soldataz kanpoko ordainsariak ere jaso beharko dituzte. Horri buruz, Irene Montero Berdintasun ministroak azpimarratu du oinarrizko soldata ez dela desberdintasun iturri nagusia izaten, ordainsari osagarriak baizik, eta, batez ere, antzeko zereginen inguruan egiten diren balorazio ekonomiko ezberdinak. «Tradizioz emakumeei lotuta egon diren trebetasunak gutxiago baloratzen dira, eta emakumeek egiten dituzten zereginak gutxiago baloratzen dira ekonomikoki gizonek egiten dituzten balio bereko zereginekin alderatuta». Emakundek iaz kaleratutako txosten baten arabera, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako gizonezkoek emakumezkoek baino %11 gehiago irabazten dute batez beste, lan beragatik eginiko ordu bakoitzeko.

Planak, derrigorrezkoak

Soldaten erregistroetan arrakalarik balego, hori konpontzeko neurriak enpresen berdintasun planetan jaso beharko dituzte enpresek. CCOOk azpimarratu duenez, araudi berriak balioko du planak berme gehiagorekin negoziatzeko, «are eta ageriago utziko baitu desberdintasun erreala».

Iaztik dago indarren berdintasun planei buruzko araudia: iragan martxoaren 7tik aurrera, 150 langile baino gehiago dituzten enpresak derrigortuta daude berdintasun plan bat izatera. 100 eta 150 langile bitarteko enpresek urtebete gehiago izango dute horretarako, eta 50 eta 100 langile artekoek, berriz, 2022ko martxora arte. Araua betetzen ez duten enpresek 626 eta 6.250 eurora bitarteko isunak jaso ditzakete, eta administrazio publikoen kontratazio prozesuetatik kanpo gera daitezke.

Araudira atzo sartutako neurri berrien arabera, berdintasun planak indarrean egongo dira aldeek adosten duten denboraren arabera, eta gehienez ere lau urterako. Denbora horretan lantaldea txikitu eta 50etik beherakoa bada ere, aktibo jarraituko du planak. Enpresek Hitzarmen eta Akordio Kolektiboen Erregistro Publikoan erregistratu beharko dute berdintasun plana, eta administrazioak bereizgarri bat emango die bakoitzeko.]]>
<![CDATA[Amnistia fiskalak debekatzeko egitasmoa onartu du Madrilek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1892/016/002/2020-10-14/amnistia_fiskalak_debekatzeko_egitasmoa_onartu_du_madrilek.htm Wed, 14 Oct 2020 00:00:00 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/1892/016/002/2020-10-14/amnistia_fiskalak_debekatzeko_egitasmoa_onartu_du_madrilek.htm
Halaber, Espainiako Gobernuak proposatu du enpresen artean eskudirutan ordaintzeko muga 2.500 eurotik 1.000 eurora pasatzea. Partikularren kasuan, berdin mantenduko du, 2.500 eurotan, baina salbuespen batekin: egoitza fiskala atzerrian dutenei 15.000 eurotik 10.000ra murriztuko diete.

Ogasunarekin zorretan daudenen kasuan, ministerioak urtero argitaratzen duen zerrenda publikoan agertzeko gutxieneko kopurua jaitsiko du, milioi bat eurotik 600.000 eurora. Arabak, Bizkaiak eta Gipuzkoak milioi bateko muga dute, eta Nafarroak, berriz, 250.000 eurokoa.

Egitasmoak baditu beste bi berritasun: erabilera bikoitzeko softwarea debekatuko du enpresa batzuek beren jardueraren zati bat ez ezkutatzeko, eta kriptodibisen kontrol handiagoa ere ezarriko du, diru birtualekin egindako eragiketei buruzko informazioarekiko betebehar berriak ezarrita.]]>
<![CDATA[Indarrean da telelanaren legea, baina ez die langile guztiei eragingo]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1897/016/003/2020-10-14/indarrean_da_telelanaren_legea_baina_ez_die_langile_guztiei_eragingo.htm Wed, 14 Oct 2020 00:00:00 +0200 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/1897/016/003/2020-10-14/indarrean_da_telelanaren_legea_baina_ez_die_langile_guztiei_eragingo.htm