<![CDATA[Jokin Sagarzazu | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Fri, 22 Nov 2019 06:28:09 +0100 hourly 1 <![CDATA[Jokin Sagarzazu | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Gonzalezek deklaratu du ez zekiela ezer Villarejoren legez kanpoko jardunaz]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2019-11-19/gonzalezek_deklaratu_du_ez_zekiela_ezer_villarejoren_legez_kanpoko_jardunaz.htm Tue, 19 Nov 2019 00:00:00 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2019-11-19/gonzalezek_deklaratu_du_ez_zekiela_ezer_villarejoren_legez_kanpoko_jardunaz.htm
Bi ordu pasa iraun zuen deklarazioak. Eta kautelazko neurririk ez zion jarri epaileak. «Deklaratzeko interes handia nuen», azpimarratu zuen Gonzalezek. Fiskaltzak leporatzen dio 2004tik 2017ra Villarejoren zerbitzuak kontratatzea, bankuko beste akziodunak eta agintaritzan lehiakide izan zitzakeenak espiatzeko, haien asmoei aurre hartzeko.

Horietako bat izan zen Sacyr eraikuntza enpresa: BBVAren %5 zuen, eta kontrola hartu nahi zuen; horretarako, Luis del Rivero enpresaburua Jose Luis Rodriguez Zapateroren gobernuaren (PSOE) babesa lortzen saiatu zen. Sacyrren asmoa frogatuko lukete gobernuko kide batzuei Villarejok eginiko legez kanpoko grabazio batzuek. Horiez gain, kazetari, bankari eta enpresaburuei egindakoak aipatzen dira ikerketan. Ustezko operazio horrek, azkenean, ez zuen arrakastarik izan, eta Gonzalezek beste hamalau urte egin zituen BBVAko buruzagitzan, 2018ra arte, bankuarekin loturiko entzuketak komunikabideetan zabaltzen hasi ziren arte.

Fiskaltzaren ikerketaren arabera, BBVAk 10 milioi pagatu zizkion Villarejori. Gonzalezek, baina, azaldu du 2018ra arte ez zuela ezer jakin; urte horretan eginiko barne ikerketa egin arte. «Jakin genuenean [Villarejoren] Cenyt taldeak zerbitzu batzuk eskaini zizkiola BBVA taldeari, berehala abiarazi genuen ikerketa bat lan horien irismena zehazteko. Gero zabaldu zuten auzibidea».

Florentino Perez, akusazio

Komisario ohiaren aurkako auzibideak hainbat adar ditu. Horietako batek lotura dauka Euskal Herrian sortutako beste enpresa batekin: Iberdrolarekin. Komunikabideetan zabaldutako salaketa batzuek agerian utzi dute horrek ere bere lehiakideak, politikariak eta partikularrak espiatu zituela polizia ustelaren bidez.

Informazio horien arabera, beste eraikuntza enpresa bat, kasu honetan Florentino Perezen ACS, saiatu zen Iberdrolaren boterea eskuratzen: 2009an kapitalaren %20 lortu zuen, baina, azkenean, ez zuen kontrola lortu.

Perezek jakinarazi du akusazio partikular gisa aurkezteko asmoa duela auzibidean. Ohar labur baten bidez jopuntuan jarri ditu, halaber, Iberdrolako presidente Ignacio Sanchez Galan, bere zuzendaritzako kideak, Villarejo eta «delituzko jarduera» horietan haiek «erabili» zituzten komunikabideak.]]>
<![CDATA[Gonzalezek deklaratu du ez zekiela ezer Villarejoren legez kanpoko jardunaz]]> https://www.berria.eus/albisteak/173905/gonzalezek_deklaratu_du_ez_zekiela_ezer_villarejoren_legez_kanpoko_jardunaz.htm Mon, 18 Nov 2019 19:21:07 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/173905/gonzalezek_deklaratu_du_ez_zekiela_ezer_villarejoren_legez_kanpoko_jardunaz.htm <![CDATA[Ibarretxeren formula]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1922/017/001/2019-11-15/ibarretxeren_formula.htm Fri, 15 Nov 2019 00:00:00 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/1922/017/001/2019-11-15/ibarretxeren_formula.htm k». Horixe defendatu zuen atzo Juan Jose Ibarretxe Eusko Jaurlaritzako lehendakari ohiak, Ekonomialari Euskaldunen I. Biltzarrean. «Gizarte global batean kokatzeko bide bakarra dago: erantzun lokala: I+G+b+K».

UEU Udako Euskal Unibertsitateak berreskuratu du 1980ko hamarkadan saiatutako egitasmoa: «ekonomista euskaldunen komunitatea biltzea, eragiteko», UEUko zuzendari Kepa Sarasolaren hitzetan. Orduan posible izan ez zena atzo biziberritu zuten, Donostian: ekonomia patriarkala, ekonomia zirkularra, robotizatzea eta beste hainbat gai jorratu zituzten, egun osoan.

Ibarretxe «doktoreari» egokitu zitzaion sarrera. Aurretik, Martin Azpilkueta XVI. mendeko ekonomialari nafarrari buruz mintzatu zen Oskar Arantzabal. Hari egozten zaio «erresuma ez da erregearena, herriak du agintea» esaldia. Haren eta Ibarretxeren ideien arteko loturak gorabehera, funtsean, 2010ean aurkeztu zuen tesian oinarritu zuen bere hitzaldia lehendakari ohiak.

Ibarretxeren arabera, egungo egoera ekonomikoaren ezaugarri nagusiak dira «justiziarik eza» eta «ustekabeak». Eta horren oinarrian dagoena da, haren ustez, «diagnostikorik eza». «Hori gabe zertarako errezetak?». Erantzun bila, Ibarretxek askotariko erakundeen kopuruak eta intelektual eta gizarte eragileen aipuak tartekatu zituen. «Desberdintasun sozialak giza eskubideen urraketa bat dira: ekonomia honek hil egiten du». Frantzisko aita santuarena, adibidez. «Esaldi hori oso berritzailea da», azpimarratu zuen.

Horri aurre egiteko, zer?: «Beste mundu bat posible da?», galdetu zuen Ibarretxek. Eta hori erantzuten saiatu zen «lagun min» zuen Jose Saramago idazleak behin esandakoak gogoan: «Kontzientzia da gakoa, eta hezkuntza: jakintzatik ulermenera egin behar da jauzia». Horretarako, nork beretik egin behar duela, «mundua Euskal Herriko leihotik ikusi» behar dela azpimarratu zuen Ibarretxek. Alegia, formula berak ez duela berdin funtzionatzen leku guztietan, kulturaren aldagaia aplikatu behar dela. Eta beste aipu bat, Manuel Castells globalizazioaren soziologoarena: «Ekonomia guztiak dira kultura».

Mundu globalizatuan nola

Gastu sozialaren defentsa irmoa egin zuen lehendakari ohiak bere hitzaldian. «Zergetan definitzen da herri baten helburua». Eta azpimarratu zuen lehiakortasuna eta ongizatea kontzeptu antagoniko gisa aurkezten dituztenekin ez dagoela ados. «Zenbakiek erakusten digute gastu sozialean gehien inbertitzen duten herrialdeak direla ekonomia hobea eta sanoagoa dutenak, eta erreskatatuak izateko behar gutxiago dutenak».

Datuak erakutsi zituen, halaber, eta azpimarratu giza garapenean eta berrikuntzaren alorrean hoberen dauden hamar herrialdeetatik gehienak «txikiak» direla azpimarratzeko —Suitza, Irlanda, Norvegia, Suedia...—, eta Joseph Stiglitz ekonomistaren hitzekin jantzi zuen hori. «Globalizazioari etekinik handiena atera diotenak dira beren etorkizunaz jabe egin direnak». Eta zenbakiak, berriro, erakusteko geroz eta estatu gehiago daudela Europan eta munduan, eta hirutik bi azken 70 urteetan sortuak direla. «Gure esku dago horretan jokatu nahi dugun ala ez».

Ibarretxek azpimarratu zuen herrialde txikietako gizarteak, oro har, homogeneoagoak direla, konpromiso handiagoa dutela berdintasunarekin, eta malguagoak direla, errazago egokitzen direla aldaketetara, berritzaileagoak direla. «Baina garrantzitsuena ez da tamaina, barruan dagoena baizik: kultura». Haren ustez, hori da globalizazioak izan duen paradigma aldaketarik nabarmenenetakoa: «Norekin dauden hautatzen hasi, eta hautatu bihurtu dira herrialdeak. Eta horretan gakoa da kultura». Ibarretxeren arabera, globalizazioaren atzean dagoen ideologiak identitate nazionalak deuseztatzea du helburu. «Gure kultura alde batetara uzten badugu, ez badugu munduko plazan kokatzen, ekonomikoki eta sozialki besteen gregarioak izango gara».

Hori lortzeko, berriz, Euskal Herriak «herria eta instituzioak» dituela azpimarratu zuen. Baina ohartarazi zuen Hego Euskal Herriko autogobernu ekonomikoak —kontzertu eta itun ekonomikoak— indarrik ez dutela burujabetza politikorik gabe. ]]>
<![CDATA[Ibarretxeren formula]]> https://www.berria.eus/albisteak/173757/ibarretxeren_formula.htm Thu, 14 Nov 2019 10:26:23 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/173757/ibarretxeren_formula.htm Juan Jose Ibarretxe Eusko Jaurlaritzako lehendakari ohiak, Ekonomialari Euskaldunen I. Biltzarrean: "Gizarte global batean kokatzeko bide bakarra dago: erantzun lokala: I+G+B+K". UEU Udako Euskal Unibertsitateak berreskuratu du 1980ko hamarkadan saiatutako egitasmo hori, "ekonomista euskaldunen komunitatea biltzearena, eragiteko", UEUko zuzendari Kepa Sarasolaren hitzetan. Orduan posible izan ez zena biziberritu dute, Donostian: ekonomia patriarkala, ekonomia zirkularra, robotizazioa eta beste hainbat gai jorratu dituzte, egun osoan. Ibarretxe "doktoreari" egokitu zaio sarrera egitea. Aurretik, Oskar Arantzabal Martin Azpilkueta XVI. mendeko ekonomialari nafarrari buruz mintzatu da. Hari egozten zaio "Erresuma ez da erregearena: herriak du agintea" esaldia. Haren eta Ibarretxeren ideien arteko loturak gorabehera, funtsean 2010ean aurkeztu zuen tesian oinarritu du bere hitzaldia lehendakari ohiak. Ibarretxeren arabera, egungo egoera ekonomikoaren ezaugarri nagusiak dira "justizia eza" eta "ustekabeak". Eta horren oinarrian dagoena da, haren ustez, "diagnostikorik eza". "Hori gabe, zertarako errezetak?". Erantzun bila, Ibarretxek askotariko erakundeen zifrak eta intelektual eta gizarte eragileen aipuak tartekatu ditu. "Desberdintasun sozialak giza eskubideen urraketa bat dira: ekonomia honek hil egiten du". Frantzisko aita santuarena, esate baterako. "Esaldi hori oso berritzailea da", azpimarratu du. Horren aurrean zer?: "Beste mundu bat posible da?", galdetu du Ibarretxek. Eta hori erantzuten saiatu da "lagun min" zuen Jose Saramago idazleak behin esandakoak gogoan: "Kontzientzia da gakoa, eta hezkuntza: jakintzatik ulermenera egin behar da jauzia". Horretarako nork beretik egin behar duela azpimarratu du Ibarretxek, "mundua Euskal Herriko leihotik ikusi" behar dela. Alegia, formula berak ez duela berdin funtzionatzen leku guztietan, kulturaren aldagaia aplikatu behar dela. Eta beste aipu bat, Manuel Castells globalizazioaren soziologoarena: "Ekonomia guztiak dira kultura". Mundu globalizatuan nola Gastu sozialaren defentsa irmoa egin du lehendakari ohiak bere hitzaldian. "Zergetan definitzen da herri baten helburua". Eta nabarmendu du ez dagoela ados lehiakortasuna eta ongizatea kontzeptu antagoniko gisa aurkezten dituztenekin. "Zenbakiek erakusten digute gastu sozialean gehien inbertitzen duten herrialdeak direla ekonomia hobea eta sanoagoa dutenak, eta erreskatatuak izateko behar gutxiago dutenak". Datuak erakutsi ditu, halaber, giza garapenean eta berrikuntzaren alorrean hoberen dauden hamar herrialdeetatik gehienak "txikiak" direla azpimarratzeko -Suitza, Irlanda, Norvegia, Suedia...-, eta Joseph Stiglitz ekonomistaren hitzekin jantzi du hori. "Globalizazioari etekin handiena atera diotenak dira beren etorkizunaz jabe egin direnak". Eta zenbakiak, berriro, erakusteko geroz eta estatu gehiago daudela Europan eta munduan, eta hirutik bi azken 70 urteetan sortuak direla. "Gure esku dago horretan jokatu nahi dugun ala ez". Biltzarrean parte hartu dutenetako batzuk / Gorka Rubio (Foku) Ibarretxek azpimarratu du herrialde txikietako gizarteak, oro har, homogeneoagoak direla, konpromiso handiagoa dutela berdintasunarekin, eta malguagoak direla, errazago egokitzen direla aldaketetara, berritzaileagoak direla. "Baina garrantzitsuena ez da tamaina, barruan dagoena baizik: kultura". Haren ustez, hori da globalizazioak izan duen paradigma aldaketarik nabarmenenetakoa: "Norekin dauden hautatzetik, hautatuak izatera pasatu dira herrialdeak. Eta horretan ere kultura da gakoa". Lehendakari ohiaren arabera, globalizazioaren atzean dagoen ideologiak identitate nazionalak deuseztatzea du helburu. "Gure kultura alde batera uzten badugu, ez badugu munduko plazan kokatzen, ekonomikoki eta sozialki besteen gregarioak izango gara". Hori lortzeko Euskal Herriak "herria eta instituzioak" dituela nabarmendu du. Baina ohartarazi du Hego Euskal Herriko autogobernu ekonomikoak -kontzertu eta itun ekonomikoak- ez duela indarrik burujabetza politikorik gabe.]]> <![CDATA[ITP aeronautikak lantegi berria zabaldu du Derion]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2217/011/001/2019-11-14/itp_aeronautikak_lantegi_berria_zabaldu_du_derion.htm Thu, 14 Nov 2019 00:00:00 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/2217/011/001/2019-11-14/itp_aeronautikak_lantegi_berria_zabaldu_du_derion.htm
Atzo egin zuten inaugurazio ekitaldia, eta han izan ziren Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakaria eta Josep Pique ITPko presidentea —Espainiako Gobernuko ministro izandakoa, Jose Maria Aznarrekin (PP)— eta Carlos Alzola enpresako zuzendari nagusia; haiekin batera, besteak beste, Arantxa Tapia Ekonomiaren Garapenerako sailburua eta Unai Rementeria Bizkaiko diputatu nagusia.

Hegazkin motorrak eta horientzako osagaiak produzitzen ditu ITPk. Alor horretan, «munduko bederatzigarren enpresa» da, taldeak ohar batean azaldu duenez. Iaz, 880 milioi euroko fakturazioa izan zuen, eta 69 milioi euroren irabaziak izan zituen.

Enpresaren salmenten %67k aeronautika zibilarekin daukate lotura, eta %18k, militarrarekin. Irabazien gainerako %15ak, mantentze lanekin eta laguntza teknikoarekin. Espainiako armadaren hegazkinen motorren hornitzaile nagusia da, eta horien mantentze lanaz arduratzen da.

1989. urtean sortu zuten ITP Aero, Eusko Jaurlaritzaren, Espainiako Gobernuaren eta Euskal Herriko Sener ingeniaritza enpresaren babesarekin, besteak beste. Eurofighter Typhoon gerra hegazkinaren motorra garatzeko nazioarteko programa baten harira sortu zuten. Hasierako akziodunen artean, Erresuma Batuko Rolls-Royce multinazionala geratzen da soilik.

Azkenengo urteetan, Mexikoko Queretaro hirian duen planta handitu du, eta Derioko lantegi berria sortu. Azkenengo horretan, motorretarako osagai batzuk produzituko ditu, eta, bereziki, motorren arkitekturarekin lotutako ingeniaritza lanak garatuko. Horretarako, teknologia propio bat garatu du. Propultsio hibrido-elektrikoa duten hegazkinen motorrek izango dute lehentasuna, Carlos Alzola ITPko zuzendari nagusiak azaldu duenez. «Datozen urteetan, abiazio eraginkor eta iraunkor baten alde lan egingo dugu». Alzolak azaldu duenez, azkenengo bos urteetan 360 milioi inbertitu dituzte I+G+B-n.

Jaurlaritzaren laguntzak

Inaugurazio ekitaldian, Urkullu lehendakariak azpimarratu du aeronautikaren industria aldaketa garai batean dagoela, «trantsizio teknologikoak, energetikoak eta ingurumenekoak» baldintzatua. Aldaketa horiei aurre egiteko deia egin die alor horretako enpresei, «motor eraginkorragoen eta garbiagoen, arinagoen eta isilagoen alde apustu egiteko».

Lehendakariak adierazi du Jaurlaritzak 2020. urterako aurreikusia duela 253 milioi euroko inbertsioa egitea garai berrietara egokitzeko 4.0 industriarako, enpresa txikietan eta ertainetan, eta 22 milioikoa parke teknologikoetan.]]>
<![CDATA[ITPk planta bat zabaldu du Derion]]> https://www.berria.eus/albisteak/173692/itpk_planta_bat_zabaldu_du_derion.htm Wed, 13 Nov 2019 16:07:51 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/173692/itpk_planta_bat_zabaldu_du_derion.htm <![CDATA[Lehen urratsak, betirako urratsak ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1923/010/001/2019-11-13/lehen_urratsak_betirako_urratsak.htm Wed, 13 Nov 2019 00:00:00 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/1923/010/001/2019-11-13/lehen_urratsak_betirako_urratsak.htm
Save the Childrenek azterketa bat kaleratu zuen urrian, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako 0 eta 3 urte bitarteko eskolei buruz. Oro har, Eusko Jaurlaritzak azken urteetan egindakoaren «balorazio ona» egin du. Nabarmendu du hezkuntza fase hori arautu dela, eta edukietan eta irakasleen etengabeko formakuntzan urrats garrantzitsuak egin direla: halaber, haur-irakasle ratioetan «Europa iparraldeko kopuruetatik gertu» daudela azpimarratu du. Horiek alde positiboak; baina badaude «hobetu» beharrekoak.

0 eta 3 urtekoen eskaintza «zatituta» dago Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. 0 eta 2 urte arteko umeentzat bi aukera daude: udalen haur eskolak eta Haurreskolak partzuergoa -Jaurlaritzaren Hezkuntza Sailak eta hainbat udalek osatuta-. Ondoren, 2 eta 3 urte arteko umeek, publikoan jarrai dezakete, baina Lehen Hezkuntzako eskoletara joan behar dute. 0 eta 3 urte artekoen zikloa eskaintzen duten eskola pribatuak ere badaude.

Save the Childrenek datu batzuk azpimarratu ditu: 2 eta 3 urte arteko umeetan ia %99 da matrikulazioa; 0 eta 2urte artekoetan, %60. Alegia, hamarretik lau ez dira eskolara joaten. Horien artean, hiru familia soslai «zaurgarri» identifikatu ditu: estualdian daudenak, gurasoren bat langabezian dutenak eta atzerritik etorritakoak. Atzerritik etorrien kasua azpimarratu du: haurren matrikulazioa 10 puntu txikiagoa da euskal jatorria dutenekin konparatuta. Hori zergatik gertatzen den galdetuta, hainbat arrazoi eman ditu Polok: zailtasun ekonomikoak, traba burokratikoak, ideologia eta sinesmenekin loturikoak, eta antolakuntzakoak edo politikoak.

Jaurlaritzako Ikastetxe eta Plangintzako zuzendari Eugenio Jimenezek azaldu duenez, Hezkuntza Sailak ez du azterketa zehatzik egin horri buruz. Nabarmendu du, baina, aurten igo egin direla matrikulazio kopuruak 0 eta 2 urte artekoen eskoletan: «%5 gutxienez». Uste du haur horietako gehienak «beharrak dituzten familietakoak» direla, doakotasuna lortzeko baldintzak betetzen dituztenak -diru sarrerak urtean 18.000 euro baino apalagoak direnean-.

Jaurlaritzak iazko bigarren sei hilekoan abiatu zuen haur eskolen tarifikazio eredu berria, eta, «gutxika» bada ere, nabari dituzte emaitzak. «Etxean geratu» diren haurren %40en inguruan, Jimenezek uste du tarifa berriei buruzko informazio eskasa dutela familia horiek. «Ezagutu ahala, ziur gaude zifrek gora egingo dutela». Azpimarratu du bi zikloak kontuan hartuta, %70etik gorakoa dela matrikulazioa: «Hortaz, Europako batezbestekoan gaude».p>

PUBLIKOA-PRIBATUA
Segregazioaren auzia

Oso bestelako iritzia dauka Steilas sindikatuko Ariane Alberdik. Jaurlaritzak 0-2 eta 2-3 urte arteko zikloetan egiten duen bereizketa kritikatu du. Nabarmendu du horrek «mesede» egiten diola pribatizazioari, eta hori dela EAEko hezkuntza sisteman ematen den «segregazioren» arrazoi nagusia. «Lehen Hezkuntzara iristerako, banaketa eginda dago. Egoera zaurgarrian dauden haurrrak ikastetxe publiko jakin batzuetan, eta besteak, itunpekoetan edo pribatuetan».

Alberdiren ustez, «ezinbestekoa» da haur hezkuntzaren «birmoldaketa orokor» bat egitea, eta 0-3 etapa osorik sistema publikoan txertatzea. «0-3 etapa bakarra, publikoa eta doakoa izan behar da». Hala balitz, «gizarte kohesiorako tresna gisa» erabili ahalko litzatekeela dio: «Guztiz kontrakoa ahalbidetzen du egun».

Polorentzat ere ez da berria «arazoa». «Aspalditik ari gara ohartarazten segregazioa sortzen dutela Euskadiko hezkuntza sistemaren ezaugarri jakin batzuek, eta azterketa honetan ere agerian geratu da fenomeno hori». Haren ustez, hezkuntzarako sarbidea eta hezkuntza sistema hasieratik izan behar da «bidezkoa»: «Aukera berdintasunak sortzeko haurren artean, eta desberdintasun sozialak hausteko».

Jaurlaritza ez dator bat kritika horiekin. Segregazioari buruz Save the Childrenek egiten duen analisia «Espainiako egoeratik» eginda dagoela dio, eta uste du Hezkuntza Sailaren laguntzen sistemaren bidez «orekatzen» dela egoera. «Itunpekoetan, 2 eta 3 urte artekoetan, batez ere oso handiak dira laguntzak, eta horiei esker oso txikiak dira kuotak».

Save the Childreneko kideak aitortu du 2 eta 3 urte artekoen ikasgelak haur eskoletatik atera eta lehen hezkuntzako zentroetan jartzeak «alde positiboak» dituela: besteak beste, 3 eta 6 urte artekoen faserako trantsizioa errazten duelako. Baina berretsi du «segregaziorako bide bat» ere bihurtzen dela maiz, itunpeko ikastetxe «batzuetan», bereziki. Haren ustez, horren arrazoi nagusia da ikastetxe pribatu batzuek jartzen dituzten matrikulazio baldintzak. Poloren arabera, horrek galarazi egiten du «soslai jakin batzuk» dituzten haurrak sartzea.

Horrekin bat dator Steilaseko kidea, eta gaineratu du eskola pribatuek finantzaketa publikoa jasotzen dutela: «36 milioi euro, azkenengo urtean». «Dirua jasotzen dute, eta ez dute inolako azalpenik eman behar matrikulazio irizpideen inguruan». Alberdik azaldu duenez, puntuazio sistema bat dute askok; adibidez, aurretik horietan ibilitakoak badira gurasoak edo hango langileak badira, aukera gehiago dituzte euren haurrak han matrikulatzeko. «Hezkuntza Sailaren kontrola handiagoa izan beharko litzateke».

Save the Childreneko kidearentzat ere Jaurlaritzaren ardura da estrategiak eta legeak egitea haur guztiek aukera berberak izan ditzaten. «Itunpekoak aktore garrantzitsu bat dira Euskadiko hezkuntza sisteman, haurren erdia inguru hartzen dituztelako; gure ustez, erantzukizun batzuk hartu beharko lituzkete segregazioa eta gisako fenomenoak eman ez daitezen».

Jimenezek, baina, ukatu egin ditu kritikak, eta itunpekoek «besteen arau berberak» dituztela azpimarratu du. «2 eta 3 urte artekoen geletan indarrean dagoen araudia 16 urteko geletan dagoena da: dekretu bat dago matrikula horiek arautzen dituena -2 urtetik 18ra bitartekoak-, ikastetxe publikoentzat eta pribatuentzat».

Alberdiren iritzian, Jaurlaritza «ezkutatzen» ari da haur eskola pribatu batzuetan egiten ari direna. «0-3 arteko hezkuntza bihurtu da eskola pribatuetarako sarbidea. Adibidez, zentro batzuek jaio ez diren haurrak matrikulatzen dituzte: publikoan 0-3 etapa egin dutenei sarbidea ukatzen diete; ez da bidezkoa».p>
TARIFAK
Doakoa ala laguntzak

Beste aldagai garrantzitsu bat da prezioarena. Haur eskola publikoen tarifak zehazteko irizpideak aldatu zituen iaz Jaurlaritzak: familiei zuzeneko diru laguntzak ematen zizkien lehen, eta errenta estandarizatua baliatzen du orain. Steilaseko kideak, baina, azpimarratu du neurria «oso eragin urria» izaten ari dela, «oso gutxik» jaso dituztela laguntzak aurten: «%10 inguru».

Alberdik azaldu duenez, familia askok «zailtasun handiak» dituzte baldintzak betetzeko. Arrazoiak, «ugari»: «Adibidez, haietako asko iritsi berriak dira, eta eta erakutsi behar dute beren herrialdeetan lan egiten duten ala ez, eta askotan ezin dute dokumentazio hori lortu». Alberdik dio «haur asko» geratu direla kanpoan agiri horien edo beste batzuen faltan kuota garestiak jarri dizkietelako. Sindikatuan beste hainbat salaketa jaso dituzte: «euro gutxi batzuen diferentziagatik» kuota bat ala beste bat ezarri dieten familienak, adibidez.

Alor horretan ere badago zer aldatua, Save the Childrenen arabera. Polok azaldu duenez, egungo sistemak «mesede handigoa» egiten die bi gurasoak lanean dituztenei, gurasoren bat edo biak lanik gabe dituztenei baino: landunen haurrek lau puntu lortzen dituzte; langabeenek, bakarra. «Kontziliazioa da baremazioaren oinarria, baina haur eskolen helburua ez da hori izan behar soilik». Hezkuntza fase horrek haurrengan duen garrantzia kontuan hartuta, aukera berdintasuna lehenetsi beharko litzatekeela dio; bereziki, familia txiroenetako haurren sarbidea bultzatuz.

Jimenezek, berriz, babestu egin du Jaurlaritzaren neurria, eta azpimarratu du «inguruko» herrialdeetan ez dagoelako halakorik. «Haur eskoletatik kanpo geratu diren haurren familien arazo nagusia ez luke ekonomikoa izan behar». Aitortu du kostatu egin zaiela «jendearengana iristea». «Agian, ez dugu asmatu komunikazioan, baina lehen urtea izanda, pozik gaude emaitzarekin».

ESKAINTZA
Hirietan gainezka

Save the Childrenekoek beste puntu bat azpimarratu dute: eskaintza. Steilasen ustez,«leku batzuetan» zerbitzua indartu behar da; «baztertuago» geratu dira, eta administrazioaren ardura da «denera» iristea.

Hezkuntza Sailak ere detektatu ditu «gabeziak». Jimenezek azaldu duenez, orain arte landa eremuan eta herri txikietan egin dute ahaleginik handiena, «hango gurasoen kontziliazioan laguntzeko, hirietan aukera gehiago baitituzte». Urteetan, baina, eskaera handiena hirietan egon dela azpimarratu du. «Hirietako haur eskolak topera daude edo ia beteta».

Jimenezek gogoratu duenez, Haurreskolen partzuergoa sortu zenean -2002an-, 30 zentro zeuden, eta egun, 240. Guztira, 8.000 umerentzako lekua dute, baina herena gutxi gorabehera hutsik daude; bereziki, landa eremuetan.

Ordutegiak ere «birpentsatu» beharko liratekeela uste du Save the Childrenek. «Haur eskoletako ordutegiak egokitzen dira bulegoetan-eta lan egiten dutenentzat; ez dira kontuan hartzen gaur egungo lan prekarioak». Horri buruz, Steilaseko ordezkariak uste du haur eskolei exijitzen zaiela «beste batzuei» baino gehiago. «Arazoa ez da haur eskolena; arazoa da lan munduarena, gizarte kapitalistarena. Uste da gizarte honen antolaketaren beharrei erantzun behar dietela eskolek. Hausnarketa sakon bat egin beharko litzateke».

Jaurlaritzako ordezkariak ere uste du egungo eskaintza «egokia» dela. «Ordutegi zabalak dira: 07:30etik 18:30era. Gehienez zortzi orduz egon daitezke haurrak, baina umeen beharrei begira eta arrazoi pedagogikoengatik, ez da komeni gehiago egotea».

Familiak eskaintzara egokitu ala eskaintza familietara egokitu. Dilema hori planteatu du Polok. Berak uste du bigarrena sustatu beharko litzatekeela: ordutegiak zabaldu eta «hezkuntza ibilbide alternatiboak» eskainiz; behar gehien edo egoera zaurgarrian daudenentzat, bereziki. «Bateragarriak izan beharko lirateke etxeko zaintza eta eskola. Familia batzuen kasuan, gainera, ezinbestekoa da, haurrek har ditzaten higiene, elikadura eta osasun pautak; eta eredu alternatibo batzuk landu daitezke, gurasoak ere zentroetan egon daitezen, haiek ere har ditzaten». ]]>
<![CDATA[Boroako zentralaren jabegoa aldatuko dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/173644/boroako_zentralaren_jabegoa_aldatuko_dute.htm Tue, 12 Nov 2019 12:19:57 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/173644/boroako_zentralaren_jabegoa_aldatuko_dute.htm <![CDATA[«Voxi nola aurre egin planteatu behar dugu denok, baita PPk ere»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/005/001/2019-11-12/voxi_nola_aurre_egin_planteatu_behar_dugu_denok_baita_ppk_ere.htm Tue, 12 Nov 2019 00:00:00 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/1857/005/001/2019-11-12/voxi_nola_aurre_egin_planteatu_behar_dugu_denok_baita_ppk_ere.htm
Zer izenondo jarriko zenioke igandeko garaipenari?

Mikatza, baina meritu handikoa. Kanpainaurre luzean eta hauteskunde kanpainan denek egin dute Pedro Sanchezen eta PSOEren kontra, eta, beraz, zaila izan da. Kataluniako gertakariek asko markatu dituzte azken asteak. PSOEren kalterako izan da, eskuineko alderdi espainolek zein Kataluniako alderdi sezesionistek eta komunikabideek jarri dutelako jarduneko gobernua guztiaren erdian. Gainera, arriskua zegoen herritarrek guri egozteko hauteskundeen errepikapenaren ardura guztia.

Emaitzak ikusita, erabaki egokia izan zen hauteskundeak berriz egitea?

Gertatu direnak kontuan hartuta, emaitza ona izan dela uste dut. Ezkerreko gobernu bat osatu ez izanaren atsekabea Elkarrekin Podemosek kapitalizatu zezakeen, baina ez da hala izan. Guk eutsi egin diogu, eta haiek behera egin dute. PPk ez ditu inolaz ere bete jarri zituen helburuak. Eta gero dago Ciudadanosen hondamen erabatekoa.

Baina zuek lortu duzue espero zenuten emaitza?

Egia da irailean beste datu batzuk genituela, eta ez ditugula aurreikuspenak bete. Baina, esan bezala, irailean eta urrian gertatu direnak ikusita, emaitza ona da. Gainera, hauteskundeak aurreratzea ez zen guk nahi genuen zerbait: gure nahia zen gobernu bat osatzea akordio programatiko bat eginda Elkarrekin Podemosekin eta beste indarren batekin, baina, ezinezkoa izan zenez, hauteskundeetara joan behar izan genuen.

Eta orain zein da formula?

Egoera konplexua da, eta oso zail dago gobernagarritasuna. Baina alderdi sozialistak eutsi egin dio, eta badu oinarri bat negoziatzeko. Kongresuan zailagoa da, baina, adibidez, Senatua kontrolatu daiteke bi alderdiren kolaborazioarekin; besteak beste EAJrekin.

Alegia, koalizio gobernurik ez duzue aurreikusten.

Ez dut halakorik esan, ezta kontrakorik ere. Gainera, nik nahi dudanak ez du axola, eta nik orain nire iritzia ematea kaltegarria izan daiteke; ez dut inor despistatu nahi. Garrantzitsuena da Pedro Sanchezek buruan duena.

Eta estrategiarik badu?

Bai. Eta inbestidurarako epe bat ere jarri du: abendurako.

Herenegun, gobernu progresista bat hitzeman zuen: nola?

Ez da formula itxiak planteatzeko momentua, alderdi guztiekin hitz egitekoa baizik, parlamentuan dauden alderdi guzti-guztiekin, Voxekin salbu.

Eta PPrekin zeri buruz hitz egin nahi duzue?

Inbestidurari buruz, emaitzei buruz, batzuen eta besteen jarrerei buruz... Elkarrizketa prozesu bat zabaldu behar da, metodologia on batekin. Ekin egin behar diogu. Nire nahia litzateke inbestidurak ahalbidetzea gobernu progresista bat, Sanchezek esan duen moduan. Gehiago ezin dugu aurreratu eta espekulatu.

Voxen emaitzek nola eragin dezakete inbestiduran?

Kezkarako motibo asko izan behar dugu denok, alderdi hori arriskutsua baita demokraziarako. Vox fenomenoari nola aurre egin planteatu behar dugu denok, baita PPk ere. Europako beste herrialde batzuetan ikusi dugu zer egin duten. Gobernuak ardura dauka agenda sozial baten bidez demokrazia indartzeko, baina ez da soilik gobernuaren ardura.

Zergatik sartzen duzu PP zuen talde berean?

Voxen hazkundeak bahituta dago PP, eta geldi geratzeko tentazioa izan dezake. Alderdi horren zabor ideien kontaminazio handia jasango du datozen hilabeteetan. Baina zeresan eta interes handia dauka fenomeno hori gelditzeko. Gero dago Ciudadanos. Kongresuan indarra galdu arren, hor dago: maiatzean autonomia erkidego batzuetan eta udaletxe batzuetan sartu zen, eta gobernatzen ari da haiekin [PPrekin eta, zenbait kasutan, Voxekin]. Gerta daiteke, norabide aldaketa bat egotea bere aliantzen estrategian, eta horrek gauza batzuk aldatzea.

Hego Euskal Herrian ere eutsi egin diezue apirileko emaitzei. Nola baloratzen dituzu zuk?

Apirileko emaitzak hobetzeko helburua genuen, eta hala izango zela espero nuen nik behintzat. Baina zer gertatu da? Abertzaleak legez kanporatzeko Voxek egin duen mehatxu politikoak, PPren eta Ciudadanosen isiltasun konplizearekin, mobilizatu egin duela boto abertzalea Euskadin eta Nafarroan.

Datorren urtean Eusko Legebiltzarrerako bozak izango dira: zein izan beharko litzateke PSE-EEren helburua?

Elkarrekin Podemosekin dugu guk lehia. Igandean huts egin du lurralde guztietan. Euskadin oso-oso indartsu sartu ziren duela lau urte, baina, hauteskundez hauteskunde husten ari dira. Gure helburua izan beharko litzateke botoaren parte bat berreskuratzea. Hauteskunde kanpaina serio bat planteatu beharko genuke —eta badakit egiten ari direla— hautesle horiek gurera erakartzeko.]]>
<![CDATA[Abertzaleek emaitzak hobetu dituzte, eta bina diputatu lortu ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1878/006/001/2019-11-11/abertzaleek_emaitzak_hobetu_dituzte_eta_bina_diputatu_lortu.htm Mon, 11 Nov 2019 00:00:00 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/1878/006/001/2019-11-11/abertzaleek_emaitzak_hobetu_dituzte_eta_bina_diputatu_lortu.htm
Bi lehia nagusi zeuden atzo Gipuzkoan: abertzaleen artekoa, batetik, eta PSE-EE eta Elkarrekin Podemosena, bestetik. EAJk 17.000 botoren aldea atera dio EH Bilduri. Apirilean, 22.500ena egon zen; maiatzeko foru hauteskundeetan, 15.000rena; eta 2016ko Eusko Legebiltzarreko bozetan, ia 20.000rena. Botoak gorabehera, batez beste hiru puntuko aldea egon da bien artean azken hauteskunde zikloan.

EAJk apirilean baino 3.500 boto gutxiago batu ditu, baina portzentajean gainetik egon da -abstentzioa handitu egin da-. Iazkoak eta 1982koak salbu, EAJk bere emaitza onenak lortu ditu. Halaber, hamarkada honetako hauteskunde guztiak kontuan hartuta, batez bestekoaren -104.000 boto (%28)- gainetik egon dira jeltzaleak: aurtengo maiatzeko foru bozak dituzte onenak: 131.000 boto (%36).

Antzekoa da EH Bilduren joera. Apirileko botoak eta portzentajea hobetu ditu. 2011koa izan zuen Espainiako bozetako emaitza onena, Amaiurrena: 130.000 boto (%35); eta 2016koa eskasena: 51.500 boto (%19). Hamarkadako hauteskunde guztiak kontuan hartuta, batezbestekotik -103.000 boto (%25)- gertu geratu zen atzo.

Kontrako joeran

PSE-EEk eta Elkarrekin Podemosek, berriz, behera egin dute, bigarrenek bereziki: 15.000 boto gutxiago. Sozialistek, berriz, 9.000 gutxiago. Bien arteko lehian, PSE-EE gailendu da, apirilean bezala. Elkarrekin Podemosek 2015ean eta 2016an atera zion ia 15 punturen aldea jan dio PSE-EEk, eta, gainera, 12.000 boto atera dizkio. Batzar Nagusietako bozetan, nabarmen handiagoa izan zen PSE-EEren aldeko aldea: 30.000 boto (%8 gehiago). 2016ko Eusko Legebiltzarrerako bozetan, berriz, lehia estuagoa izan zuten, Elkarrekin Podemosen alde: 8.000 botoren aldea atera zion PSE-EEri. Batak ala besteak irabazi, 3 punturen aldea dago bien artean. Elkarrekin Podemosek 2016an eta 2015ean irabazi zituen Espainiako Gorteetarako bozak Gipuzkoan, baina orduko hiru boto emaileetatik bat galdu zuen iazkoetan.

PPk hobetu egin ditu apirileko emaitzak, baina txarrenetan bigarrenak ditu atzokoak.

Herri nagusietan, EAJ da nagusi Donostian, Eibarren, Zarautzen, Arrasaten eta Tolosan; PSE-EE Irunen, Errenterian eta Lasarte-Orian; eta EH Bildu Hernanin. ]]>
<![CDATA[Erorien Haranean hobiratutakoen senideek babesgabetasuna salatu dute]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2108/009/001/2019-11-08/erorien_haranean_hobiratutakoen_senideek_babesgabetasuna_salatu_dute.htm Fri, 08 Nov 2019 00:00:00 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/2108/009/001/2019-11-08/erorien_haranean_hobiratutakoen_senideek_babesgabetasuna_salatu_dute.htm
Senideek eskertu egin dituzte azalpenak, baina ez dute ikusi gobernuko ordezkariek «borondate argirik» dutenik. «Txosten teknikoak, xehetasunak, eragozpenak... badirudi horrekin guztiarekin ito nahi dutela auzi hau; Franco handik ateratzeko maniobrarekin bere horretan utzi nahi dutela guztia», azaldu du Ekhiñe Atorrasagastik —bileran parte hartu du, haren senide Lucas Ugarte Erorien Haranean hobiratua baitago—. «Ez digute zehaztu zein izango den hurrengo urratsa, ez digute eperik eman».

Haiek duela bi egun jaso zuten bilerarako deialdia. Euskal Herritik zazpi lagun joan dira, eta Valentziatik (Herrialde Katalanak), beste bi. Atorrasagastik azaldu duenez, gobernuak txosten arkitektoniko bat egin du mausoleo frankistako basilikan dauden horma hilobi, hobi komun eta hezurtegiei buruz. Horren berri eman zieten atzo; astelehenean jasoko dute senideek, eta uste dute gobernuak argitara aterako duela. «Presaka egindako zerbait dirudi bilerak. Esan digute gardentasunez jokatzeko egin dutela».

Txosten «mardulean» ez dago ezer berririk, Atorrasagastiren arabera. «Jakina zen egitura ez dagoela egoera onean, hildako batzuk kutxetan daudela, beste asko ez, hezurrak nahastuta daudela, identifikatu gabe... Hara eraman zituzten inoiz handik ateratzeko asmorik gabe. Logikoa dirudi, beraz, zailtasun tekniko handiko lan bat izatea». Gobernuko ordezkariek jakinarazi diete txosten horrez gain beste batzuk egin beharko dituztela: bideragarritasun teknikoari buruzkoak, auzi medikuenak eta juridikoak, besteak beste. «Badakigu alde teknikoa oso konplexua izan daitekeela, baina funtsean borondate politikoko kontu bat da, eta, orain arteko frankismoaren biktimek izan duten babesgabetasuna ikusita, ezin dugu asko espero».

Gorpu lapurtuak

Madrilgo Cuelgamurosko haraneko basilikan 1936ko gerran hildako 33.833 gorpu daude, bi aldeetakoak. Euskal Herritik, zehazki, 1.312 hilotz eraman zituzten 1958tik aurrera, Memorien Haraneko hobi erraldoiak betetzeko. Bakan batzuk, senideen oniritziarekin; gehienetan, inori ezer esan gabe, hilerrietatik ebatsiz. Arabatik eraman zituzten gehienak: 613. Nafarroatik, berriz, 249; Gipuzkoatik, 238; eta Bizkaitik, 212. Orain arte, antzuak izan dira monumentutik hilotzak ateratzeko saialdi guztiak; salbuespen bakar bat dago: 1980ko otsailean, Nafarroako zenbait herritako 133 fusilatu errepublikanoren gorpuak atera zituzten.]]>
<![CDATA[Babesgabetasuna salatu dute Erorien Haranean hobiratutakoen senideek]]> https://www.berria.eus/albisteak/173428/babesgabetasuna_salatu_dute_erorien_haranean_hobiratutakoen_senideek.htm Thu, 07 Nov 2019 19:28:02 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/173428/babesgabetasuna_salatu_dute_erorien_haranean_hobiratutakoen_senideek.htm Erorien Haranean hobiratuta dauden euskal herritarren familietako kide batzuek bilera bat egin dute Espainiako Ondarearen Zuzendaritza Nagusiko ordezkariekin, azken horiek deituta, Madrilen. Hurkoak handik atera eta Euskal Herriratzeko eskaera egina dute senideek, eta aukera horretaz aritu dira hizketan. Gobernuko ordezkariek esan diete ez dutela baztertzen aurrera egitea, baina zuhurtzia eskatu diete familiei, eta ohartarazi igandeko hauteskundeetako emaitzek prozesua baldintza dezaketela. Azalpenak eskertu dituzte senideek, baina ez dute ikusi gobernuko ordezkarien aldetik "borondate argirik". "Txosten teknikoak, xehetasunak, eragozpenak...Badirudi horrekin guztiarekin ito nahi dutela auzi hau; Franco handik ateratzeko maniobrarekin bere horretan utzi nahi dutela guztia", azaldu du bileran parte hartu duen Ekhiñe Atorrasagastik, Erorien Haranean hobiratua dagoen Lucas Ugarteren senideak. "Ez digute zehaztu zein izango den hurrengo urratsa, ez digute eperik eman". Duela bi egun jaso zuten bilerarako deialdia. Euskal Herritik zazpi lagun joan dira, eta Valentziatik (Herrialde Katalanak), beste bi. Atorrasagastik azaldu duenez, gobernuak txosten arkitektoniko bat egin du mausoleo frankistako basilikan dauden horma hilobi, hobi komun eta hezurtegiei buruz. Horren berri eman zieten atzo; astelehenean jasoko dute senideek, eta uste dute gobernuak publiko egingo duela. "Presaka egindako zerbait dirudi bilerak. Esan digute gardentasunez jokatzeko egin dutela". Txosten "mardulean" ez dago ezer berririk, Atorrasagastiren arabera. "Jakina zen egitura ez dagoela egoera onean, hildako batzuk kutxetan daudela, beste asko ez, hezurrak nahastuta daudela, identifikatu gabe... Hara eraman zituzten inoiz handik ateratzeko asmorik gabe. Logikoa dirudi, beraz, zailtasun tekniko handiko lan bat izatea". Gobernuko ordezkariek jakinarazi diete txosten horrez gain beste batzuk egin beharko dituztela: bideragarritasunari teknikoari buruzkoak, auzi medikuenak eta juridikoak, besteak beste. "Badakigu alde teknikoa konplexutasun handikoa izan daitekeela, baina funtsean borondate politiko kontu bat da atzean, eta orain arteko frankismoko biktimek izan duten babesgabetasuna ikusita, ezin dugu gehiegi espero". Euskal Herritik, 1.312 1936ko gerran hildako 33.833 gorpu daude Madrilgo Erorien Haranean, bi aldeetakoak. Euskal Herritik, zehazki, 1.312 hilotz eraman zituzten hara 1958tik aurrera, hango hobi erraldoiak betetzeko. Bakan batzuk, senideen oniritziarekin; gehienetan, inori ezer esan gabe, hilerrietatik ebatsiz. Arabatik eraman zituzten gehienak: 613. Nafarroatik, berriz, 249; Gipuzkoatik, 238; eta Bizkaitik, 212. Orain arte, antzuak izan dira monumentutik hilotzak ateratzeko saialdi guztiak; salbuespen bakar batekin: 1980ko otsailean Nafarroako hainbat herritako 133 fusilatu errepublikanoren gorpuak atera zituzten.]]> <![CDATA[Kristau Eskoletan hilabeteko grebari ekingo diote gaur]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/008/001/2019-11-07/kristau_eskoletan_hilabeteko_grebari_ekingo_diote_gaur.htm Thu, 07 Nov 2019 00:00:00 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/1877/008/001/2019-11-07/kristau_eskoletan_hilabeteko_grebari_ekingo_diote_gaur.htm
Astelehenean eta asteartean ez zuten adostasunik lortu, eta atzo arratsaldean elkartu ziren berriro LHK Lan Harremanen Kontseiluan. Gauean amaitu zuten. Bilera iluntzera arte atzeratu zuten, aurretik, LHK-ko bitartekariak eskatuta, ELAko kideak —sindikatu nagusia— eta patronalekoak bilera bat egin zutelako.

Sindikatuek azaldu dutenez, azken hartu-emanak ez dira nahikoak izan greba bertan behera uzteko. Ez dute baztertzen, baina, akordioa egitea mobilizazioak iraun bitartean. Kristau Eskolako Mikel Ormazabalek adierazi du «urrats garrantzitsuak» egin dituztela, mahai gainean dituzten «gai guztietan» egin dutela aurrera eta «xehetasun txiki» batzuk baino ez zaizkiela geratzen. Sindikatuen aurretik irten zen bileratik, eta ordu erdi geroago langileen ordezkariak atera ziren. ELAko Miren Zubizarretaren arabera, ez dago ezer itxita, «zuhur» jokatuko dutela ohartarazi du, eta patronalarekin adostu dituztenak Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Sailak berretsi behar dituela azpimarratu du.

Bilera hasi baino ordu batzuk lehenago Lan eta Justizia Sailak jakinarazi zituen gaur hasiko den grebarako gutxieneko zerbitzuak. Nabarmen handitu ditu: aurreko grebetakoak bikoiztu ditu. Haur eta Lehen hezkuntzako ikastetxeetan bi irakasle egongo dira ehun ikasleko; eta Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan, Batxilergoan eta Lanbide Heziketan, hiru irakasle ehun ikasleko.

Jaurlaritzarentzat «neurriz kanpokoa» da greba deialdia, eta ikasleen familiekiko begirunerik eza leporatu die sindikatuei. Lanuzteak hilabete betez eta jarraian egitearen arriskuaz ohartarazi du. «Hezkuntzarako eskubidea arriskuan jar dezake eta eragina izan dezake ikasleen errendimenduan». CCOO sindikatuak adierazi du «gehiegizkoak» direla gutxieneko zerbitzuak, eta salatu du Jaurlaritza patronalarekin «lerratu» dela. «Greba eskubidearen aurkako eraso argi bat da».

Hezkuntza Sailak ez du lan gatazkan zuzenean esku hartu orain arte, sindikatuen eta Kristau Eskolaren artekoa delakoan. Sindikatuek uste dute, ordea, ardura banatua dela, Jaurlaritzaren itunpeko eskolak daudelako tartean.

100.000 ikasleri baino gehiagori eragingo die lanuzteak. Itunpeko zentroetako 9.000 langile deitu dituzte grebara, eta gaur eguerdian Bilbon egingo den manifestaziora ere. Luzatzen ari den gatazka bat da; 27 greba egun egin dituzte azken bi ikasturteetan; horietatik 24, aurrekoan.

Akordiorako gakoak

Lan hitzarmen berria eskatzen ari dira, urteetan sinatu gabe dagoena, baina Kristau Eskolak dio ez daukala baliabiderik sindikatuen eskariei erantzuteko. Hamar urte dira azken ituna sinatu zutela. Orain arteko negoziazioetan, baina, konpromiso batzuk hartu ditu patronalak. Hala nola, matrikulazioen beherakadaren ondorioz lanik gabe geratuko diren beharginentzat lanpostua bermatzeko plan zehatz bat egingo duela hitzeman du, eta Bigarren Hezkuntzako irakasleen soldatak parekatzeko asmoa agertu du, baina ez du zehaztu nola.

Horrez gain, langileek hitzarmena berritu gabe egon den hamar urteetan galdutako erosahalmena berreskuratu nahi dute. Sindikatuak prest daude KPI gehi %3ko igoerarekin akordioa ixteko. Patronalaren eskaintza ez da kopuru horretara iristen. Halaber, eskolak prestatzeko ordu osagarriak aitortzeko eta urtean osoan ikastetxetik kanpo 70 lanordu aitortzeko eskatzen dute sindikatuek. Publiko eginiko azken proposamenean, patronala 40 ordu onartzeko prest agertu zen. Lanbide Heziketan jarduten duten beharginen lanaldia erregulatzea ere galdegin dute sindikatuek. Halaber, Hezkuntza Bereziko eta Haur Hezkuntzako lehen zikloko langileen lanaldia erregulatzeko eskatu dute.]]>
<![CDATA[Madrilek bere gain hartu ahal izango du edozein zerbitzu digital]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/008/001/2019-11-06/madrilek_bere_gain_hartu_ahal_izango_du_edozein_zerbitzu_digital.htm Wed, 06 Nov 2019 00:00:00 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/1879/008/001/2019-11-06/madrilek_bere_gain_hartu_ahal_izango_du_edozein_zerbitzu_digital.htm
14/2019 lege dekretua Pedro Sanchezen gobernuak onartu zuen, urriaren 31n, eta atzo argitaratu zuten BOE Espainiako Estatuaren aldizkari ofizialean. Jarduneko parlamentuaren —Diputazio Iraunkorraren— ala igandean egingo diren Espainiako Gorteetarako bozen osteko parlamentuaren onespena ala ezeztapena beharko du; edo lege egitasmo gisa tramitatu ahalko dute, zuzenketak jartzeko aukera emanez. Dena den, dekretua indarrean egongo da, behin-behinean, 30 egunez. Auzitegi batek ere eten dezake, jasotzen diren neurriak herritarren oinarrizko eskubideen aurkakoak direla argudiatuta norbaitek salaketa jartzen badu.

Funtsean, Mariano Rajoyren lehen agintaldiaren amaieran —2015ean— PPk eta PSOEk adostu zuten Segurtasun Nazionalerako Legearen eranskin edo gehigarri bat izango litzateke neurria. Espainiako Konstituzioaren 155. artikuluak Espainiako Gobernuari aukera ematen dio autonomia erkidegoetako erakundeak bere gain hartzeko; helburu bera du Segurtasun Nazionalerako Legeak, baina gobernuak errazago aplika dezake. Funtsean, dekretuarekin osatu nahi dute lege horretan teknologia berrien alorrean zegoen hutsunea; bereziki, Madrilek autonomia erkidegoetako polizien kontrola bere gain hartzeko zegoen pentsatua legea.

Kataluniako prozesu independentistari aurre egiteko neurri gisa aurkeztu du gobernuak dekretua. Testuaren sarreran aitortu du hori: «Espainiako lurraldearen zati batean berriki jazo diren gertaera larriek agerian utzi dute egungo araudia aldatzeko beharra». Herrialde hartako erakunde publikoek eta bestelako talde eta eragileek prozesuaren alde erabili dituzten askotariko bitarteko digitalak jarri dituzte jopuntuan. «Errepublika digitala eteteko» neurri gisa aurkeztu dute.

Alde batetik, azken asteetan Katalunian izan diren mobilizazioak antolatzeko Interneteko sare sozialek izan duten garrantzia hartu du kontuan Espainiako Gobernuak. Bestetik, Kataluniakoak IdentiCat izeneko zerbitzu bat iragarri zuen irailean; horrekin, aukera eskaini nahi die herritarrei hango administrazioarekiko harremanetan identitatearen eta datuen kudeaketa segurua bermatzeko. Datu horiek Europatik kanpoko zerbitzarietan ostatatuko lirateke, eta hain justu hori debekatu nahi du Madrilek. Testuan zehazten da erakunde publikoetako zerbitzariek Europako Batasunean egon behar dutela edota sei hilabeteko epean ekarri beharko dituztela.

Baina, horrez gain, beste administrazio batzuen, norbanakoen eta taldeen esku dauden zerbitzu digitalak bere gain hartzeko aukera zabaldu nahi du Espainiako Gobernuak. Horiek «zuzenean kudeatu» edo «kontrolatu» ahalko ditu «salbuespen egoera batzuetan». Hauek aipatzen ditu: osasun publikoaren, ordena publikoaren eta segurtasun nazionalaren aurkako «mehatxu berehalako eta larri bat» dagoenean; eta zerbitzu elektronikoen bidez pertsona batzuek polizien, babes zibileko zerbitzuen edo larrialdi zerbitzuen lana oztopatzen badute, edota Interneteko gainerako erabiltzaileei kalte ekonomiko eta operatiboak eragiten badizkiete.]]>
<![CDATA[Madrilek bere gain hartu ahal izango du edozein zerbitzu digital]]> https://www.berria.eus/albisteak/173334/madrilek_bere_gain_hartu_ahal_izango_du_edozein_zerbitzu_digital.htm Tue, 05 Nov 2019 07:16:46 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/173334/madrilek_bere_gain_hartu_ahal_izango_du_edozein_zerbitzu_digital.htm Segurtasun Nazionalerako Legeak, baina gobernuak errazago aplika lezake. Funtsean, dekretuarekin osatu nahi dute lege horretan teknologia berrien alorrean zegoen hutsunea; bereziki, Madrilek autonomia erkidegoetako polizien kontrola bere gain hartzeko zegoen pentsatua legea. Kataluniara begira Kataluniako prozesu independentistari aurre egiteko neurri gisa aurkeztu du gobernuak dekretua. Testuaren sarreran aitortu du hori: "Espainiako lurraldearen zati batean berriki jazo diren gertaera larriek agerian utzi dute egungo araudia aldatzeko beharra". Herrialde hartako erakunde publikoek eta bestelako talde eta eragileek prozesuaren alde erabili dituzten askotariko bitarteko digitalak jarri dituzte jo puntuan. "Errepublika digitala eteteko" neurri gisa aurkeztu dute. Alde batetik, Espainiako Gobernuak kontuan hartu du zer garrantzia izan duten Interneteko sare sozialek azken asteetan Katalunian izan diren mobilizazioak antolatzeko. Bestetik, Kataluniakoak IdentiCat izeneko zerbitzu bat iragarri zuen irailean; horrekin, aukera eskaini nahi die herritarreiidentitatearen eta datuen kudeaketa segurua bermatzeko hango administrazioarekiko harremanetan. Datu horiek Europatik kanpoko zerbitzarietan ostatatuko lirateke, eta hain justu hori debekatu nahi du Madrilek. Testuan zehazten denez, erakunde publikoetako zerbitzariek Europako Batasunean egon behar dute, edota sei hilabeteko epean ekarri beharko dituzte. Baina, horrez gain, Espainiako Gobernuak aukera eduki nahi dubere gain hartzeko beste administrazio batzuen edo norbanakoen eta taldeen esku dauden zerbitzu digitalak. Horiek "zuzenean kudeatu" edo "kontrolatu" ahalko ditu "salbuespeneko egoera batzuetan". Honako hauek aipatzen ditu: osasun publikoaren, ordena publikoaren eta segurtasun nazionalaren aurkako "mehatxu berehalako eta larri bat" badago; eta zerbitzu elektronikoen bidez pertsona batzuek polizien, babes zibileko zerbitzuen eta larrialdi zerbitzuen lana oztopatzen badute; edota Interneteko gainerako erabiltzaileei kalte ekonomiko eta operatiboak eragiten badizkiete.]]> <![CDATA[Gipuzkoako zahar etxeetan beste hilabeteko greba batera deitu du ELAk]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/006/001/2019-11-01/gipuzkoako_zahar_etxeetan_beste_hilabeteko_greba_batera_deitu_du_elak.htm Fri, 01 Nov 2019 00:00:00 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/1893/006/001/2019-11-01/gipuzkoako_zahar_etxeetan_beste_hilabeteko_greba_batera_deitu_du_elak.htm
Gipuzkoan, 5.000 lagun inguru ari dira sektorean, eta ia denak emakumezkoak dira. Behin baino gehiagotan nabarmendu dute langileen baldintzak kaskarragoak direla alorrean, gizonak nagusi diren antzeko sektoreekin alderatuta. Sindikatuak nabarmendu du langileen lan baldintzak hobetzeak zuzeneko lotura duela zerbitzuaren kalitatearekin. Zahar etxeen erabiltzaileen senideak ere ari dira protestan.

Horrekin batera, ELAk behin eta berriz salatu du aldundiak auzian duen jarrera; herrialdean eskaintzen diren lekuen %90 itunpekoak direla dio, eta, ondorioz, instituzioak baduela ardura langileen egoeraren inguruan.

ELA eta LAB banatuta ari dira protestetara deitzen. ELAk du langileen ordezkaritzarik handiena: %60; LABek, %20. Patronalak eta sindikatuek ez dute aurrerapausorik eman negoziazio mahaian, eta bi urte baino gehiago igaro dira. ELAk, gainera, ez du bileretan parte hartzen.

Sindikatuak eginak ditu, hala ere, akordiorako hainbat urrats mahaitik kanpo, zuzenean patronalekin. Salatu du, baina, aldundiak eragotzi egin dituela akordio horiek. ELAk salatu du dagokion finantzaketaren zatia ez duela bere gain hartu nahi foru gobernuak. «Negoziazio mahaiak ez du gehiagorako ematen, eta den-denok dakigu akordioaren finantzaketa aldunditik etorri behar dela. Beraz, itzulinguru dialektikoetan denbora gehiago ez galtzeko eta gatazka konpontzeari jo eta ke ekiteko eskatzen diogu».

«Adostasunerako borondatea» agertu du ELAk, baina aldundiaren partetik jarrera aldaketarik ez badago, mobilizatzen jarraituko duela azpimarratu du. Beste sektore batzuetan eginikoak gogoratu ditu: Gipuzkoako epaitegietako eta komisarietako garbitzaileen kasua eta Donostiako Tabakalerako Ubik liburutegiko bitartekariena, esaterako.]]>
<![CDATA[Beste hilabeteko greba bat hasiko dute Gipuzkoako zahar etxeetan]]> https://www.berria.eus/albisteak/173167/beste_hilabeteko_greba_bat_hasiko_dute_gipuzkoako_zahar_etxeetan.htm Thu, 31 Oct 2019 17:17:46 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/173167/beste_hilabeteko_greba_bat_hasiko_dute_gipuzkoako_zahar_etxeetan.htm zerbitzuaren kalitatearekin. Zahar etxeen erabiltzaileen senideak ere ari dira protestan. Horrekin batera, ELAk behin eta berriz salatu du aldundiak auzian duen jarrera; herrialdean eskaintzen diren lekuen %90 itunpekoak direla dio, eta, ondorioz, instituzioak baduela ardura langileen egoeraren inguruan. ELA eta LAB banatuta ari dira protestetara deitzen. ELAk du langileen ordezkaritzarik handiena: %60; LABek, %20. Patronalak eta sindikatuek ez dute aurrerapausorik eman negoziazio mahaian, eta bi urte baino gehiago igaro dira. ELAk, gainera, ez du bileretan parte hartzen. Sindikatuak eginak ditu, hala ere, akordiorako hainbat urrats mahaitik kanpo, zuzenean patronalekin. Salatu du, baina, aldundiak eragotzi duela itun hori. Sindikatuak salatu du berari dagokion finantzaketaren zatia ez duela bere gain hartu nahi. "Negoziazio mahaiak ez du gehiagorako ematen, eta den-denok dakigu akordioaren finantzazioa aldunditik etorri behar dela. Beraz, itzulinguru dialektikoetan denbora gehiago ez galtzeko eta gatazka konpontzeari jo eta ke ekiteko eskatzen diogu". "Adostasunerako borondatea" agertu du ELAk, baina aldundiaren partetik jarrera aldaketarik ez badago, mobilizatzen jarraituko duela azpimarratu du. Beste sektore batzuetan eginikoak gogoratu ditu: Gipuzkoako epaitegietako eta komisarietako garbitzaileen kasua eta Donostiako Tabakalerako Ubik liburutegiko bitartekariena, esaterako. "Hilabetetako greba egin ostean, beren helburuak eskuratu dituzte".]]> <![CDATA[Osakidetzak eten egin ditu epaitegian dauden LEPen prozedurak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/013/001/2019-10-30/osakidetzak_eten_egin_ditu_epaitegian_dauden_lepen_prozedurak.htm Wed, 30 Oct 2019 00:00:00 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/paperekoa/1893/013/001/2019-10-30/osakidetzak_eten_egin_ditu_epaitegian_dauden_lepen_prozedurak.htm
Nekane Murga sailburuak azaldu duenez, «badaezpadako neurri gisa» eten dituzte. Gasteizko 2. Instrukzioko Epaitegiak horiei buruzko eginbideak hasi ditu, eta horiek argitu arte itxarotea erabaki dute. Auzibidean parte hartzen ari diren ESK eta LAB sindikatuek beste zortzi kategoriatan antzeman dituzte iruzur zantzuak. Prozesu horiek, baina, ez dituzte etengo, ezta gainerako 67ak ere; 30en behin-behineko ebazpenak argitaratu dituzte jada.

Neurria hartzeko «azkenera arte» itxarotea leporatu diote Murgari oposizioko taldeek. «Aspaldi egindako eskaera bat da, baina esaten zenuten legeak ez zuela baimentzen», gogoratu du EH Bilduko Rebeka Uberak. Antzera mintzatu da Elkarrekin Podemoseko Cristina Makazaga. «Soilik guk ala epaitegiek eskatzen badugu hartzen dituzue neurriak eta ematen duzue informazioa».

Fiskalak epaitegira bidalitako idatzian 11 espezialitatetan sumatu zituen iruzur zantzuak, baina akusazio zehatza hirutan egin zuen. Epaileak hiru mediku jarri ditu ikerketapean: Anestesiako epaimahaiko kide bat, Angiologiako kide bat eta Digestio Aparatuko beste bat. Bi delitu aipatu zituen akusazioan: agirien zaintzan desleialtasunez jokatzea —dokumentu konfidentzialak ondo ez gordetzea—, eta sekretuak aurkitzea eta agertzea —azterketa egin zuten batzuei edukiak filtratzea—. Beste zortzi espezialitate hauek ere badaude ikerketapean, eta eten dituzte postuak emateko prozedurak: Kardiologia, Traumatologia, Kirurgia Plastikoa, Urologia, Medikuntza Intentsiboa, Larrialdiak, Mikrobiologia eta Kirurgia Kardiobaskularra.

Elkarrekin Podemosek eta EH Bilduk eginiko eskaera bati erantzunez Osasun Batzordean izan da Murga. Orain arte egindakoaz, eta, bereziki, epaitegira bidali duten dokumentazioaz aritu da; bere sailak «une oro» agertu duen «lankidetza eta gardentasun jarrera» nabarmendu du. «Jarraituko dugu justiziarekin lankidetzan, orain arte egin dugun bezala». Gaineratu du haiek direla «lehen interesatuak» gertaerak argitzen. Murgak azaldu du epaitegiak eskatutako guztia eman duela Osasun Sailak, eta epaileak ez duela informazio gehigarririk galdegin.]]>
<![CDATA[Espainiako estatitiska institutuak telefonoetako datuak erabiliko ditu]]> https://www.berria.eus/albisteak/173058/espainiako_estatitiska_institutuak_telefonoetako_datuak_erabiliko_ditu.htm Tue, 29 Oct 2019 17:02:31 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/173058/espainiako_estatitiska_institutuak_telefonoetako_datuak_erabiliko_ditu.htm <![CDATA[Osakidetzak eten egin ditu epaitegian dauden LEPen prozedurak]]> https://www.berria.eus/albisteak/173071/osakidetzak_eten_egin_ditu_epaitegian_dauden_lepen_prozedurak.htm Tue, 29 Oct 2019 16:59:16 +0100 Jokin Sagarzazu https://www.berria.eus/albisteak/173071/osakidetzak_eten_egin_ditu_epaitegian_dauden_lepen_prozedurak.htm