<![CDATA[Jon O. Urain | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Thu, 21 Jan 2021 23:16:06 +0100 hourly 1 <![CDATA[Jon O. Urain | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[«Jaurlaritzak badaki gobernu alternatiba bakarra EH Bildu dela»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/004/001/2021-01-22/jaurlaritzak_badaki_gobernu_alternatiba_bakarra_eh_bildu_dela.htm Fri, 22 Jan 2021 00:00:00 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1857/004/001/2021-01-22/jaurlaritzak_badaki_gobernu_alternatiba_bakarra_eh_bildu_dela.htm
Esan duzu Jaurlaritzak ez duela akordiorik nahi izan EH Bildurekin. EH Bilduk Jaurlaritzarekin?

Argi erakutsi dugu zer-nolako proposamena aurkeztu diogun: egingarria erabat, egoeraren interpretazio zuzenagoa egiten duena. Aurrekontu hauek zaharkituak geratu zaizkio gobernu honi, pentsatu duelako pandemia parentesi bat zela; baina luze joko du, eta sortu dituen eta oraindik sortuko dituen arazoak erantzun beharrekoak dira. Aurrekontu batzuk herritarren beharrei erantzuteko dira, eta, horregatik, gure proposamenak neurri txiki batean zuzentzen zuen gobernu honek ekarri digun aurrekontu kontserbadorea, momentua interpretatzen jakin ez duena.

Zenbateraino bideratu daiteke negoziazioen bidez aurrekontu «kontserbadore» bat?

Beste baten aurrekontua zuzentzea oso zaila da, batez ere gure eredutik hain urrun egonda. Baina gure neurriak oso egingarriak dira: COVID funtsaren 140 milioiak erabiltzen hastea oso gauza logikoa da. Hezkuntzara 50 milioi bideratzea edonork ulertzeko moduko zerbait da. Sektore kaltetuentzat soberakinetatik dauden 200 milioi horiek hartzea egingarria da. Arduratuta gaude gazteen langabeziarekin; estatuko altuena da, %42koa Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, eta horretarako hogei milioi erabiltzea oso ulergarria da. Zahar etxeei eta zaintzei dagokienez, esaten genuen Gipuzkoako ereduari jarrai diezaiotela Araban eta Bizkaian.

Eta hori guztia ordaintzeko dirua?

Honek sortuko duen guztia izugarria izango da, eta horregatik esaten genuen nahitaezkoa dela zerga sistemari buruzko hausnarketa bat egitea, ez gertatzeko betikoa: betikoek ordaintzea krisiaren kostua; alegia, urratsak egitea zerga sistema justuago baterantz. Oso urrun gaude Europako presio fiskalaren batezbestekotik.

EAJk eta PSE-EEk gehiengo absolutua dute, baina oposizio osoak jarri ditu osoko zuzenketak. Zein da zure interpretazioa?

Gobernu honek gehiengo osoa du, baina inoiz baino ahulago dago, ez delako gai izan hitzetik hortzera darabilen auzolana sustatzeko eta gehiengo hori zabaltzeko. Gehiengo osoarekin ahul eta bakarrik geratu da.

Europako funtsak ere sartu dituzue proposamenean. Jaurlaritzak ez ditu aurrekontuen negoziazio mahaian nahi.

Nazio ikuspegitik, herri honek estrategikoki zer behar dauzkan eta izango dituen aztertzea eta horren arabera proiektuak sailkatzea oso herri ariketa interesgarria da.

Bilera bakarra egin duzue Jaurlaritzarekin. Zer jarrera antzeman duzue?

Azken hilabeteotan antzemandako bera; pandemia hasi zenetik, Jaurlaritzari hainbat proposamen igorri dizkiogu. Erantzun ere ez digu egin. Aurrekontu honetarako proposamena egin diogunean ere, ez digu erantzun; elkarrizketarako eta eztabaidarako abagunerik ez dugu izan. Sorpresarik ez, baina dezepzio eta etsipen handia daukat, era honetara ez dugulako lortuko aurrerapausoak ematea. Sailburuak egunkari honetan definitu zuen aurrekontuez egindako errelatoa bilbotarkeria bat dela. Aurrekontu bat horrela aurkeztea ez da gertatzen gure inguruan; gobernu honek errelato bat egin nahi izan du, baina errelatoek ez dute ziurtasunik ematen eta, batez ere, ez dituzte herritarrak babesten.

«Sorpresarik ez», diozu. Zer aldarterekin joan da EH Bildu negoziazio horretara?

Aurrekariak ikusita, ez genuen espero sorpresa handirik, baina jakin nahi genuen Jaurlaritzak ahotan duen elkarlan eta auzolan horretarako zer aukera zeuden. Horretara joan ginen, eragin nahi izateko aldartearekin, galdetuz proposamen bat onartzeko prest ote zeuden, guk proposamen bat mahai gainean jarriko genuela, oso argi utziz gurea proposamen politiko integrala izango zela. Hori jakinda, esan ziguten bidaltzeko.

Bidali zenuten.

Bidali genuen, eta mezu bat jaso genuen esanez hitz egiteko abagunerik ere ez genuela izango.

Azpiazuk esan zuen EH Bilduk «instituzionalki» ez dagokion rol bat hartu nahi izan duela. Zer diozu?

EH Bildu politikan dago politiketan eragiteko. Hori da oposizioko edozein alderdik egin behar duena: hori da gure funtzioa, hori egin dugu, eta hori egiten jarraituko dugu, instituzioetatik jendearen bizitza babesteko. Azken barometroen arabera, jendeak kezka batzuk dauzka: enplegua, aldi baterako erregulazioen amaiera, osasuna. Herritarrek esaten dutena entzutea eta aldarrikapen horiei erantzunak ematen saiatzea da gure funtzioa.

Negoziazioak eman duena ikusita, Jaurlaritzaren gehiengoa aintzat hartuta... Nola begiratzen dio EH Bilduk legealdiari?

Indar eta ilusio berarekin, konbentzituta gaudelako guk mahai gainera daramatzagun gauzek jendearen bizitza hobetuko dutela eta zaintzak erdigunean jarri behar ditugula, premiazkoa dela. Etsitzeko inolako asmorik gabe.

Baina Jaurlaritzarekiko harremanetan?

Ezin da ulertu egoera honetan gobernuak soilik bere buruarekin hitz egitea. Uste dut prozesu honetan Jaurlaritza nahastu egin dela, perspektiba galdu duela; aurrekontu bat tresna tekniko bat da, oso politikoa, herritarren beharrei erantzuteko. Jaurlaritzak erantzun dio EAJk EH Bildu higatzeko duen beharrari. Guk gurean jarraituko dugu.

EAJk galdetu izan du zergatik Eusko Legebiltzarrean ez den posible Iruñean eta Madrilen posible izan dena. Aritmetika kontu bat da?

Jaurlaritzak eta batez ere EAJk badakite gobernu alternatiba bakarra EH Bildu dela. Badakite, gurekin akordio bat irudikatuta, haiek askoz zailagoa dutela guri hainbat gauza bizkarreratzeko. EH Bildu higatu nahi horretan egiten duen ariketa da. Madrilen eta Iruñean akordioak posible izan dira bietan elkarrizketa etengabea izan delako. Interpretazio murritza egiten dute; Nafarroan UPNri eta Espainian eskuinari muga jartzea sekulako helburu politikoa da. EAJk argi eduki behar du zein den EH Bilduk duen ordezkaritza; ez du gutxietsi behar, ezta EH Bilduri beren botoa eman dioten ehunka milaka herritarrak ere.

ELAk kontuen aurkako posizio «irmoago baten falta» sumatu du.

Kontuan izanda herri honetako sindikatu garrantzitsuena dela eta ehunka milaka langileren ordezkari dela, guk beti arretaz eta errespetuz entzuten ditugu ELAk esaten dituenak. Ez dirudi ELAk beste horrenbeste egiten duenik; erreparatu izan balio guk aurrekontuez legebiltzarrean egin dugun kritika zorrotzari, ezingo zukeen esan duena esan. ELAk bere garaian izan zuen herri honetako politikagintzan eragiteko gaitasun handia; ez dakit orain muzin egin dion edo ez dakien eragiten. Sinergien garaia da: gu prest gaude elkarlanerako.

Zer zentzutan? Zer eginkizun izan behar du?

Nik ez dizkiot ELAri lezioak emango. Izan du gaitasuna ikuspegi subiranista batetik eragiteko, bide bat marrazteko; egin du beste garai batzuetan. Estatus berriaren oinarri eta printzipioak aurkeztu zitzaizkionean, ELAk apenas esan duen ezer. Pandemia honen ondorioek erakusten dute estatu baten beharra daukagula, detaile guztietan gertatzen delako Espainiako eta Frantziako gobernuen zain gaudela. Badugu bide hori jorratzen hasteko beharra. EH Bilduk bide hori egingo du, eta prest dago bide hori egin nahi dutenekin batera jorratzeko.

Aurrekontuen negoziazioak hasi aurretik, ematen zuen gasaren ustiaketa arrakala bat eragiten ari zela EAJren eta PSE-EEren artean. Nabari duzue desadostasunik?

Nire esperientzia laburrean, eta aurrekontuen negoziazio guztietan, PSE-EE ez da egon, eta ez genuen espero. Prozesuak amaitutzat eman direnean atera izan dira, astintzera.

Udal batzuetan jarri zarete ados; Eibarren, kasurako.

Borondate politikoa dagoenean, guk akordioak egiten ditugu; erakutsi dugu hori, gobernuan gauden udaletan nahiz ez gaudenetan. Hemen ez da borondate politikorik egon.

Eibar, Nafarroa, Madril... PSE-PSOE limurtzeko saio bat dago?

Ez da goxatu behar: Alderdi Sozialistak erabaki behar du zer den, sozialista den.

Baina sintonia bat sortu behar da.

Sintonietarako prest gaude. PSEk ezkerretik eragin nahi badu, gu prest gaude. Erabaki beharko du ezkerretik eragin nahi duen edo EAJk aurkeztu dizkion aurrekontu kontserbadoreak onartu nahi dituen; orain ditugun arazoei erantzuten ez dieten aurrekontu hauek babestu nahi dituen. Ni oso akordiozalea naiz, baina akordioa akordioagatik ez dago gure egiteko moduetan; akordioak atzean izan behar du eduki politiko bat.

Pandemiaren kasuan, kritikatu egin dituzue txertatzeko estrategia eta gardentasun falta. Nola jokatuko luke EH Bilduk?

Jendeak jakin behar du zein diren erabakiak, zergatik jarri behar duen maskara, noiz txertatuko duten. Ez da horrela izan. Batzuetan uler daiteke estrategia falta; horregatik aurkeztu genion Jaurlaritzari larrialdiko plan bat. Aurrera doa pandemia, eta errua inoiz ez da ongi diseinatu ez den estrategia batena. Atzo [asteartean], Ana Galarragak BERRIA-n idatzi zuen British Medical Journal-ek zioena, eta hortik jo zuen: oso erraza dela ustez gaizki ari direnak seinalatzea zure gabeziak estaltzeko. Harvard Unibertsitateko beste ikerketa bat eta Ugo Mayorrek esandakoak irakurri ditut, BMJ-k zioenaren harira. Hasieratik EH Bilduk azpimarratu du kutsatuak arakatu eta kontaktuak bakartu behar direla. Hortik doaz BMJ, Harvard eta Mayor. Ez naiz medikua, baina egin diezaiogun kasu komunitate zientifikoari; prozesu honetan ez zaio kasurik egin, eta, batzuetan, bizkarra eman zaio.

Kongresua du EH Bilduk hemendik maiatzera bitartean. Zein ildo hartuko du?

Guk euskal errepublika bat nahi dugu, eta egunero egiten dugu lan horretarako. Ezarriko ditugun ildoak bide horri jarraipena emateko ezarriko ditugu.]]>
<![CDATA[Pujana sexualki esplotatzea egotzi diete haren hilketagatik ikertutakoei]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1878/011/001/2021-01-21/pujana_sexualki_esplotatzea_egotzi_diete_haren_hilketagatik_ikertutakoei.htm Thu, 21 Jan 2021 00:00:00 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1878/011/001/2021-01-21/pujana_sexualki_esplotatzea_egotzi_diete_haren_hilketagatik_ikertutakoei.htm El Diario Vasco egunkariak argitaratu eta BERRIAk baieztatu ahal izan duenez, epaileak erabaki du akusazioak zabaltzea Ertzaintzak aurkeztutako frogak aztertu eta akusatuei deklarazioa hartu ondoren.

Bi atxilotuak bikote dira: 24 urte ditu gizonezkoak, eta 23 emakumezkoak; Errenteriakoak dira (Gipuzkoa). Ertzaintzak zabaldutako informazioaren arabera, Pujanarekin bizi ziren Aizarnazabalgo (Gipuzkoa) landetxeko apartamentu batean. Ikerketak azaleratu duenez, labankadaz hil zuten Pujana, urtarrilaren 2ko goizaldean izandako liskar gogor batean. Kasua aztertzen ari den ikerlari taldeak, berriz, uste du gorpua Urola ibaiaren alboan utzi ostean, frogez desegiteko Gipuzkoan zehar ibili zirela. Etxea ere goitik behera garbitu zuten, delituaren zantzuak ezabatzeko asmoz. Hilaren 12an atxilotu zituzten bi akusatuak, eta joan den ostiralean espetxeratu. Martuteneko kartzelan daude, behin-behinean.

Pujanaren gorpua urtarrilaren 4an agertu zen, Aizarnazabalgo Etxabe auzoan, ibaiaren ertzean. Biktimaren bikotekideak urtarrilaren 1ean jarri zuen haren desagerpenari buruzko salaketa, eta Ertzaintza biktimaren azken egunak eta orduak ikertzen aritu da orduz geroztik. 32 urte zituen biktimak, eta Donostiakoa zen.

Indarkeria matxistaren eraginez aurten hildako lehen emakumezkoa da Pujana. 2003az geroztik, berriz, 108 dira indarkeria matxistaren biktima Euskal Herrian. Iaz, bost izan ziren, eta orain arteko azkena Marian Ibarluzea izan zen. Arrasatekoa zen sortzez, baina Kanaria uharteetan bizi zen azkeneko hamar urteetan. Abenduaren 28az geroztik desagertuta zegoen, eta lagun batek salatu zuen, telefonoa hartzen ez ziolako. Etxean hilda aurkitu zuten. Ibarluzeak bikotekide zuen gizonak bere burua aurkeztu zuen komisarian, eta hilketa aitortu zuen.

Herenegun, Eneko Goia Donostiako alkateak Pujanaren hilketa gaitzetsi zuen udalaren izenean, eta elkartasuna adierazi zien senideei eta gertukoei: «Urtea modu oso tristean hasi genuen. Aizarnazabalen hilik agertu zen Aintzane Pujana donostiarra. Hasiera batean, harrituta geratu ginen, eta ikerketak berak zein bide izango zuen ez genekien. Atxiloketak egin diren arte. Ondoren, argi eta garbi ikusten da erailketa bortitz baten aurrean gaudela».]]>
<![CDATA[Erabakitzeko eskubidearen aldeko 'caucus' bat aurkeztu du europarlamentari talde batek]]> https://www.berria.eus/albisteak/192514/erabakitzeko_eskubidearen_aldeko_caucus_bat_aurkeztu_du_europarlamentari_talde_batek.htm Wed, 20 Jan 2021 14:09:27 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/albisteak/192514/erabakitzeko_eskubidearen_aldeko_caucus_bat_aurkeztu_du_europarlamentari_talde_batek.htm Europako Batasunaren geroaz gogoetatu zuten uztailean, Eusko Ikaskuntzak, Coppieters eta Ezkerraberri fundazioek Bilbon antolatutako mahai inguru batean. Azaroan, berriz, Subiranotasunaren lurralde gatazkak konpontzeko jardunbide egokien kode bat prestatzeko oinarriak izeneko dokumentua aurkeztu zuen Eusko Ikaskuntzak, Euskal Herriko, Kataluniako eta nazioarteko hainbat unibertsitatetako ikerlariek elkarlanean osatua. Taldeak «aniztasuna» du ardatz, sortzaileen arabera, autogobernu maila diferenteak eta helburu politiko askotarikoak dituztelako. Nabarmendu dute, hain zuzen, batzuek independentzia dutela helburu; besteek, berriz, autogobernu maila handiagoa. Baina komunean dute uste bat: lurralde gatazkak «elkarrizketaren, negoziazioaren, arau garapenen eta berrespen demokratikoaren bidez soilik landu daitezkeela». Kataluniako kasua jarri dute adibide agerraldian, eta adierazi dute gisa horretako gatazkak «errepresioaren» bidez baino elkarrizketari esker konpon litezkeela. Halaber, azpimarratu dute estatu baten barneko lurraldeetan gertatzen diren gatazkak ez direla lurralde horretako arazoa soilik: «Europarentzako eta Europaren arazoak dira» adierazi du Toni Comin europarlamentariak. Caucus-a osatu dutenek, era berean, «Europar Batasunak dituen balioak» partekatzen dituzte, «demokraziari, zuzenbide estatuari eta oinarrizko eskubideen errespetuari buruzkoak». Europako Etorkizunari Buruzko Konferentzia Europako Batasunean, egiteko dago Europako Etorkizunari Buruzko Konferentzia. Iaz egitekoak ziren, baina pandemia eta desadostasun politikoak tarteko, oraindik ez da eztabaida hori gauzatu. Orain, 2021eko lehen seihilekoan, Portugali dagokio EBren presidentetza, eta asmoa da hilabeteotan eztabaida hori bideratu ahal izatea. Horri begira, europarlamentarien taldeak uste du konferentzia horrek «aukera aproposa» eskaintzen duela «beren estatua sortu edo osatu nahi duten estaturik gabeko nazioen eta lurralde gatazkaren bat dutenen egoera mahaigaineratu eta eztabaidatzeko», eta, horregatik, haren xedea izango da konferentzia egiteko proposamena babestea: «Konferentzia honetan lagundu nahi dugu, komunitate nazionalen ikuspegiak mahaigaineratuz, argitasunaren eta gardentasunaren izenean».]]> <![CDATA[Pujana sexualki esplotatzea egotzi diete haren hilketagatik ikertutakoei]]> https://www.berria.eus/albisteak/192536/pujana_sexualki_esplotatzea_egotzi_diete_haren_hilketagatik_ikertutakoei.htm Wed, 20 Jan 2021 09:58:45 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/albisteak/192536/pujana_sexualki_esplotatzea_egotzi_diete_haren_hilketagatik_ikertutakoei.htm Bi atxilotuak bikote dira: 24 urteko gizonezko bat, eta 23ko emakumezko bat; Errenteriakoak dira (Gipuzkoa). Ertzaintzaren arabera, Pujanarekin bizi ziren Aizarnazabalgo (Gipuzkoa) landetxeko apartamentu batean. Ikerketak azaleratu duenez, labankadaz hil zuten Pujana, urtarrilaren 2ko goizaldean izandako liskar gogor batean. Kasua aztertzen ari den ikerlari taldeak, berriz, uste du frogak ezabatzeko Gipuzkoan zehar ibili zirela gorpua Urola ibaiaren alboan utzi ostean. Etxea ere goitik behera garbitu zuten, delituaren zantzuak ezabatu nahian. Hilaren 12an atxilotu zituzten bi akusatuak, eta joan den ostiralean espetxeratu. Martuteneko kartzelan daude. Pujanaren gorpua urtarrilaren 4an agertu zen, Aizarnazabalgo Etxabe auzoan, ibaiaren ertzean. Biktimaren bikotekideak urtarrilaren 1ean jarri zuen haren desagerpenari buruzko salaketa, eta Ertzaintza biktimaren azken egunak eta orduak ikertzen aritu da orduz geroztik. Biktimak 32 urte zituen, eta Donostiakoa zen. Indarkeria matxistaren eraginez aurten hildako lehen emakumezkoa da Pujana. 2003az geroztik, berriz, 108 dira indarkeria matxistaren biktiman Euskal Herrian. Iaz, bost izan ziren, eta orain arteko azkena Marian Ibarluzea izan zen. Arrasatekoa zen sortzez, baina Kanarietan bizi zen azkeneko hamar urteetan. Abenduaren 28az geroztik desagertuta zegoen, eta lagun batek salatu zuen, telefonoa hartzen ez ziolako. Etxean hilda aurkitu zuten. Ibarluzeak bikotekide zuen gizonak bere burua aurkeztu zuen komisarian, eta hilketa aitortu zuen. Herenegun, Eneko Goia Donostiako alkateak Pujanaren hilketa gaitzetsi zuen udalaren izenean, eta elkartasuna adierazi zien senideei: «Urtea modu oso tristean hasi genuen. Aizarnazabalen hilik agertu zen Aintzane Pujana donostiarra. Hasieran, harrituta geratu ginen, eta ikerketak berak zer bide izango zuen ez genekien. Atxiloketak izan diren arte. Ondoren, argi eta garbi ikusten da erailketa bortitz baten aurrean gaudela».]]> <![CDATA[Aurrekontu bat, lau zuzenketa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1909/004/001/2021-01-20/aurrekontu_bat_lau_zuzenketa.htm Wed, 20 Jan 2021 00:00:00 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1909/004/001/2021-01-20/aurrekontu_bat_lau_zuzenketa.htm
EH Bilduren izenean, Maddalen Iriartek eta Nerea Kortajarenak erregistratu dituzte osoko zuzenketa eta 36 zuzenketa partzial; beste zazpi, berriz, legearen artikulatuaren inguruan aurkeztu dituzte. Zuzenketa partzial horien bitartez, EH Bilduk 429 milioi euroren aldaketak sustatu nahi ditu aurrekontuetan; alegia, Jaurlaritzari igorri zion dokumentuan jasotako planteamenduak dira orain zuzenketa bidez erregistratutakoak: 140 milioi euro jartzea osasun sistema indartzeko, 50 milioi hezkuntza indartzeko, eta 200 milioi pandemiaren eta hark eragindako egoera ekonomikoaren ondorioak gehien nozitzen ari diren sektoreak erreskatatzeko plan bat sortzeko, besteak beste. Bizkaia Irratian, Iriartek azaldu zuen Jaurlaritzak ez duela izan EH Bildurekin «inolako akordiorik egiteko asmorik», eta aurrekontuak «erabili» nahi izan dituela indar subiranista «higatzeko».

Gainerako taldeek euren posizioak argituta, ikuskizun zegoen zer egingo zuen Elkarrekin Podemos-IUk. Jon Hernandez eta Isabel Salud Ezker Anitzako kideek erregistratu dituzte osoko zuzenketa eta 223 partzial, 219 milioi euroko balioa dutenak. Pilar Garrido Ahal Dugu-ko Euskal Autonomia Erkidegoko koordinatzailearen esanetan, Eusko Jaurlaritzak ez ditu jorratu nahi izan koalizioarentzat «funtsezkoak» diren zenbait gai, «are gehiago EAJk eta PSEk ezarritako ereduaren egiturazko arazoak kontuan hartuta». Gaineratu du Elkarrekin Podemos-IU «hasieratik» agertu zela prest Jaurlaritzarekin aurrekontu akordio bat egiteko, «marra gorririk ezarri gabe, pandemiak oraindik ere eragiten dituen osasun, ekonomia eta gizarte arloko ondorio larriak arintzeko». Haatik, uste dute Eusko Jaurlaritzak ez duela sartu nahi izan koalizioaren proposamenaren eduki politikoan: «Zenbait diru sail lauki batetik bestera mugitzera mugatu da, osasun, hezkuntza edo gizarte babesaren arloan zerbitzu publikoak indartzeko konpromisoa alde batera utzita».

Elkarrekin Podemosekin izan du negoziaziorako atea irekita Jaurlaritzak, baina, hiru bilera egin ondoren, larunbatean jakinarazi zuten ez zela aurrerabiderik eta Elkarrekin Podemosek ez zituela babestuko Jaurlaritzaren aurrekontuak.

PP+Ciudadanos koalizioak lehen bileratik irten eta berehala argitu zuen ez zuela hitz egiten jarraituko, eta atzo aurkeztu zituen osoko zuzenketa eta 813 zuzenketa partzial, argudiatuta «alternatiba bat» dagoela Jaurlaritzak osatutako aurrekontuen aurrean. Carmelo Barrio eta Luis Gordillo legebiltzarkideek erregistratu zituzten zuzenketak, eta, ondoren eginiko agerraldi batean, Barriok kritikatu zuen Jaurlaritzak «negoziaziorik edo topagunerik bilatu gabe» onartuko dituela aurrekontuak.

Barriok txarretsi zuen zuzenketak aurkezteko epemuga baino «sei egun lehenago» deitu zuela gobernuak oposizioa batzartzera, «ez negoziatzeko, zintzoak ez izateko eta hauek bezain aurrekontu garrantzitsuak negoziatzeko prozesu batean lidergorik ez eramateko asmo argiarekin». Voxek herenegun aurkeztu zituen bere egitasmoak.

«Tresna garrantzitsuena»

Gobernu kontseilu osteko agerraldian gaiaz galdetuta, Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako bozeramaileak nabarmendu du aurrekontua dela «gobernu batek daukan tresnarik garrantzitsuena bere politikak finkatzeko», eta, Eusko Jaurlaritzaren kasuan, bere esku dauden «politikak bultzatzeko».

Negoziazioan, Jaurlaritzaren helburua zen «babesa ematen dioten bi alderdiez gain, besteren bat erakartzea», baina hori «ez da posible izan», Zupiriaren hitzetan. Hortaz, oposizioko taldeei esan die, «benetan» akordioak lortzeko «borondate zintzoa» badute, legealdian ez dela «zereginik eta aukerarik» faltako «adostasun berriak lortzeko eta gizartearen beharrei erantzuteko».]]>
<![CDATA[Estrasburgoren epaia aintzat hartzeko eskatu dio Geroa Baik Espainiari]]> https://www.berria.eus/albisteak/192472/estrasburgoren_epaia_aintzat_hartzeko_eskatu_dio_geroa_baik_espainiari.htm Tue, 19 Jan 2021 09:55:29 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/albisteak/192472/estrasburgoren_epaia_aintzat_hartzeko_eskatu_dio_geroa_baik_espainiari.htm emandako epaiaren inguruko balorazioak egiten ari dira eragileak. Horietako bat izan da Geroa Bai: epaia aintzat har dezala eskatu dio Espainiako Estatuari, «baita polizia etxeetan tratu txar eta tortura jarduerak eragotzikodituzten protokoloak bermatzeko beharrezko neurriak har ditzala ere». Halaber, «tratu txarren kasu guztiak» ikertzeko eta «opakotasun gunerik» ez uzteko eskatu du. Foro Sozial Iraunkorra: sare sozialetan, zabaldu du «egia, justizia eta erreparazioa lortzeko pertsona torturatuek egin behar duten bidea luzea eta gogorra» dela: «Justizian konfiantza gutxi duten arren, Estrasburgoko epaia urrats garrantzitsua da. Bada garaia estatuak eta torturatzaileek egindako kaltea onartzeko». Arnaldo Otegi EH Bilduko koordinatzaileak, berriz, nabarmendu du tortura «gizateriaren aurkako delitua» dela: «Hamarkadetan erabili dute gure herriaren aurka, beren isiltasunarekin ukatzen edo babesten zutenen konplizitatearekin. Ministro honen konplizitatea sarritan utzi dute agerian. Ibilbide etikoa».]]> <![CDATA[«Jaurlaritza ez dago prest kontuen logika politikoa aldatzeko»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/005/001/2021-01-19/jaurlaritza_ez_dago_prest_kontuen_logika_politikoa_aldatzeko.htm Tue, 19 Jan 2021 00:00:00 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1857/005/001/2021-01-19/jaurlaritza_ez_dago_prest_kontuen_logika_politikoa_aldatzeko.htm
Hiru bilera telematikotan gauzatu da negoziazioa.

Pixka bat arraroa izan da; telematikoki egiteagatik bainoago, epeak oso laburrak izan direlako. Duela hilabete aurkeztu zituzten aurrekontuak, eta zuzenketak aurkezteko epemuga baino astebete lehenago deitu gaituzte.

Hitz bitan: zein da desadostasunaren mamia?

Ez dute ezer ukitu nahi izan aurrekontuen norabide politikoan. Esan genuen negoziatzeko prest geundela, baina gai politikoez hitz egin nahi genuela, ez soilik zenbaki sailak mugitzeaz. Ez dira prest egon ezein gai politiko negoziatzeko.

Pedro Azpiazu sailburuak zuen elkarrizketarako borondatea nabarmendu zuen; EH Bilduri, berriz, egotzi zion aurrekontuez harago joan nahi izatea.

Ez dute gai politikoez hitz egin nahi izan. Erantzunean, gure planteamendu [politiko] guztiak baztertu zituzten, eta ez da aukerarik egon hitz egiteko. Beste indar batzuekin izandako elkarrizketez, sailburuari galdetu beharko zaio ea interesik izan duten irudi jakin bat emateko. Guk negoziazioaren aldeko jarrera izan dugu, aitortuta maximoetako proposamen bat egin dugula eta ez zegoela marra gorririk.

Iaz, aurrekontuen negoziaziotik kanpo geratu zen Ezker Anitza, eta kontuak babestu zituen Ahal Dugu-k. Zergatik erabaki duzue aurten parte hartzea?

Iaz ere esan genuen ez genuela marra gorririk. Osotasun bat hartzen duzu kontuan. Iaz, momentu batean ikusi genuen gairik garrantzitsuenak ez zirela negoziatzen jarraituko; zerga erreforma, diru sarrerak bermatzeko errentaren murrizketak leheneratzea... Ez genuen tarterik ikusten negoziatzeko, uste baikenuen lor genezakeen akordioan ez ginela eroso egongo.

Abiapuntu hori aurrez negoziatu al duzue koalizio barruan?

Bai. Iazkoaren oso antzekoa izan da, haustura kenduta; plataforma bateratu bat osatu genuen, ezarri genuen ez zegoela lerro gorririk, eta negoziatzen hasi ginen. Eta, aurrera egin ahala, alderdi bakoitzak erabateko askatasuna dauka erabakitzeko aurrera jarraituko duen ala ez.

Ahal Dugu-k zuzendaritza aldatu du. Ezker Anitza erosoago al dago kide berriekin?

Esango nuke aurrekontuen tramitazioan baietz, erosoago gaudela, kontu politikoak guretzat garrantzitsuak direlako eta modua ematen duelako koalizioa batuta joateko bukaerara arte. Iaz, ez zen erraza bi posizio izatea, ez zen guk nahi genuen zerbait; uste dut oso ongi kudeatu genuela, koalizio barruan hala adostu genuela elkarri min ez egiteko, beste alderdiaren posizioa errespetatuz. Baina egia da posizio komun batean erosoago gaudela. Edonola ere, ez gaude deseroso desadostasunean; esplizitatzen ditugu, bi alderdi gara, programa komun bat dugu.

«Bertigo politikoa» izatea egotzi dizue Azpiazuk.

Gobernuak argi utzi du ez dagoela prest bere aurrekontuen logika politikoa aldatzeko. Bagenekien oso zaila zela, gehiengo absolutua dutelako, baina pandemiaren egoera eta Espainiako Gobernuak ezkerrera eginiko mugimendua ikusita, uste dugu aukera ona dela aldaketa politiko jakin batzuk ezartzeko. Guri ez digu bertigorik ematen; ados jarri gara leku diferenteetan, eta ez dugu aurrez EAJren aurkako posizio bat. Baina oraingoan ez zegoen nahikoa elementurik guk euren aurrekontuak babesteko.

Talde guztiekin eginiko bileretan, Azpiazuk gogorarazi du Jaurlaritzak gehiengo absolutua duela. Alperra pasatzen ari dira?

Lehen bileran argi utzi ziguten gehiengo absolutua dutela; denok dakigu hori, ez dago bilera bat hasi beharrik hori adieraziz. Horrek ez ditu gauzak errazten. Tratua atsegina izan da, eta negoziatu dute. Baina hasieratik zeukaten argi gehiengoa dutela eta ez zutela apur bat ere emango. Haiei ere interesatzen zitzaien, guk kontuak doan babestuz gero, bakarrik agertuko ez diren irudi bat ematea, alperra pasatzearen irudia kentzeko. Baina ez zeuden prest praktikara eramateko.

Zerga erreforma bat jaso duzue proposamenean. Jaurlaritzak atea itxi dio.

2016tik zerga erreforma bat eskatzen ari gara; eta 2018tik, guri zerga erreformaz hitz egiteko jartzen dizkiguten baldintzak ez zituztela bete 2018an aurrekontuak PPrekin adostean. Bi neurri dituzte; PPrekin posible izan zen, baina gurekin, ez. Horrek zerikusia du honekin: EAJren zerga eredua PPtik gertuago dago guretik baino.

Aurrekontuen eztabaidan, zenbateraino eragin dute Espainiako Kongresuko gehiengoek?

Testuinguruak eragina du, hori ukaezina da, baina ez genuen truke bat nahi. Errespetua izan behar zaio herrialdeari: Euskadiko aurrekontuak dira, eta hemen negoziatzen dira. Gainera, guk ezin dugu ados ez gauden aurrekontu bat babestu soilik hemen gobernatzen duen alderdiek Espainiako aurrekontuak babesten dituztelako.]]>
<![CDATA[Bizikidetzaren lurra goldatzen]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2044/008/001/2021-01-16/bizikidetzaren_lurra_goldatzen.htm Sat, 16 Jan 2021 00:00:00 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/2044/008/001/2021-01-16/bizikidetzaren_lurra_goldatzen.htm goldatu. Lurra goldeaz irauli. Belar txarrak kendu, lurra prestatu, fruitua eman dezan. Eta, loratu beharrekoa gatazka armatu baten testuinguruan sortzen den oinazearen osteko elkarbizitza denean, ezinbestekoa da elkarrizketarako baldintzak sortzea, konfiantzak ereitea. Horretan jardun dute bederatzi pertsonak azken bost urteetan bizikidetzaren aldeko Donostiako Herritarren Foroan; bederatzi herritar, ibilbide pertsonal, sozial eta ideologiko desberdinak dituzten pertsonek osatua, alderdi politikoek izendatuta baina modu independentean jardun dutenak. Bost urteko lan diskretuan eginiko bidea gizarteratu zuten abenduaren 9an, Giza Eskubideen Nazioarteko Egunaren bezperan, parte hartzaileen testigantzak jasotzen dituen dokumentala aurkeztearekin batera.

Horietako lau elkartu ditu BERRIAk, eginiko bidea xehatzeko: hiru, parte hartzaileak: Felix Arrieta, Aran Erasun eta Aizpea Goenaga, eta horien «bidelagun», Aitziber Blanco (Berbari Lekua). Blancok berak jarri du foroa testuinguruan: 2011-2015eko legealdian, zenbait udalerritan hasi ziren bizikidetzaren inguruko prozesuak sortzen; batzuk, maila politikoan, eta beste batzuk, herritarren ekimenez. Hori horrela, 2014an, Lokarrira jo zuen Donostiako Udalak, herritarren arteko foro bat osatzeko asmoz: «Horrela sortu zen, 2015ean. Nahiz eta foroko pertsonak ordezkari politikoek izendatu, horiek ez dute alderdi politikorik ordezkatu; horien bidez saiatzen ginen ibilbide sozial eta ideologiko desberdinetako pertsonak elkartzen».

Ordezkaritza esanguratsu bat eduki zutenean abiatu zuten foroa: «Hortik aurrera, bide autonomo bat hartu zuen. Alderdi guztiek babesa eman diote prozesuari, jakin gabe zertan ari ziren, errespetatuz ez zutela prozesuarekiko inolako kontrolik. Hori eskertzekoa da».

Barren-barrenetik mintzo dira protagonistak prozesuaz, eta hori da foroaren beraren ezaugarrietako bat; bere zereginen artean ez zegoela gertatutako giza eskubideen urraketa guztiak zerrendatzea, gertatutakoari buruzko bizipen pertsonalak partekatzea baizik, Goenagak azaldu duenez: «Ekarpena ez da izan historia kontatzea, gertaera batzuk kokatzea; barrurago joan gara, eta horrek asko aberastu du prozesua; emozioetatik hitz egiteak». Arrietak aitortu du «erosoagoa» zitzaiela hasieran diagnostiko bat egitea, «zuregandik kanpo zer gertatzen den azaltzea», hurrengo pausoa baino: nork bere burua «biluztea»: «Norberak bere burua plazaratzea eta gainontzekoei entzutea; momentu horiek dira esposizio handienekoak. Gainerakoak entzuteko jarrera hartzen duzu, eta hortik hasi behar da eraikuntza prozesua».

Beraz, diagnostiko bat baino, ahots diferenteek osatutako «polifonia» bat osatu zuten, Erasunen hitzetan: «Ez dago diagnostiko bat, singularrean; ahots desberdinak jasotzen dituen kontakizun bat da gertatu zaiguna. Egia osoa dago, edo egiak daude? Hor dago giltzarria». Bat dator Arrieta: «Ekarpena da diagnostikoak bere baitan hartzen dituela gertakari makropolitikoak eta mikropolitikoak. Kontziente egin gaitu batzuk ikusten genituen gertakariak beste batzuek ez genituela ikusten. Horrela joan gara eraikitzen denboraren lerroa; eraiki dugu makroan, mikroan, eta gero horri sentimenduak eta sentsazioak jarriz».

Barne berrikuste bat

Horrela hasi ziren «mapa mentalak» osatzen, edukiz eta hitzez betetzen: amorrua, beldurra... Introspekzio ariketa bat, kolektiboki gauzatua. Eta, hor, orekak: norberaren jokabidearen berrikusketa, norbera izateari utzi gabe; libre eman iritzia, jakinik parekoarentzat mingarria izan daitekeela. Erasunek taldekide bati lapurtu dizkio hitzak: «Esan behar duzuna esan, baina alferrikako minik ez eragin. Nik asko sufritu dut prozesu honetan; gaizki pasatu dut, eta momentu batzuk oso mingarriak izan dira. Baina banekien horren parte zela, beharrezkoa zela». Eta barne inarrosaldi horrek talde baten dinamikari eragiten dion modua, Goenagak gogora dakarrenez: «Pro- zesuak ez dira linealak; eduki ditu gorabeherak, baina horiek ere etorri dira taldekide bakoitzak prozesuan zituen momentuen arabera. Bileretara joaten ginen modu batean, eta irteten ginen beste modu batean. Horregatik, inportantea izan da denon konpromisoa».

Horregatik giroaren eta konfiantzaren garrantzia, Blancoren arabera: «Pertsonak gara, eta hori izan da gure topagunea. Bakoitzak bizipen ezberdinak izan ditu, baina oso azpimarragarria da bakoitzak egiten duzuen autokritika ariketa zintzoa; bakoitzak berearen ardura hartzen du, eta hori oso inportantea da. Bakoitzak, bere tokitik, hartzen du berearen ardura».

Ez baita gauza bera nor bere arduraz jabetzea edo beste batek egoztea, Erasunek gogora dakarrenez: «Elkarrizketa zintzoa dagoenean, elkar entzute bat, bestearen aitortza bat, nik esan dezaket min horretan ikusten dudala nire erantzukizuna, eta hartzen dudala». Jarrera kontua: «Trikua zara beste batek erantzukizuna leporatzen dizunean, edo, zerorrek hartuta, maskorra zabaltzen duzu».

Elementu horiek jaso dituzte prozesuaren amaieran, ondorioak biltzeko txostenean: batetik, indarkeria jakin batzuei erreparatu ez izana, desberdin pentsatzen duena kosifikatu eta indarkeriazko harremanak normalizatu izana; eta, aurrera begira, elkarbizitzarako zutabe ezinbesteko batzuk identifikatzea: esaterako, entzuteko gaitasuna lantzea eta «elkarri aitortzea giza duintasunarekiko errespeturik handiena». Horregatik, Arrietak uste du foroak egin dezakeen ekarpen garrantzitsuena dela metodologia bat ezartzea: «Esatea herri honetan ezinbestekoa dela horrelako espazioak egotea, sortzea, arlo guztietan eta herri edo auzo guztietan. Konfiantza espazioak sortu behar dira, elkar entzutekoak, horietatik aurrera egiteko. Hau metodologia baliagarria da herri honetan oraindik askatu gabe dauzkagun korapilo asko askatzeko».

Sozializatzeko beharra

Foroak amaitu du bere bidea, baina ez bere eginkizuna, Arrietaren iritziz; «gauza asko» nabari ditu egiteko: «Ardura bat daukagu honen guztiaren sozializazioan, batez ere gazteengana iristen kontu hauekin. Iruditzen zaidalako hau dela nagusiki adin batetik aurrera horrelakoak lehen pertsonan bizi izan ditugunok egin beharreko elkarrizketa eta aitortza prozesuak baina transmititu egin behar diegula zuzenean bizi izan ez dutenei».]]>
<![CDATA[Gasteizko aurrekontuak adostu dituzte Urtaranen gobernuak eta EPk]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1846/009/001/2021-01-16/gasteizko_aurrekontuak_adostu_dituzte_urtaranen_gobernuak_eta_epk.htm Sat, 16 Jan 2021 00:00:00 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1846/009/001/2021-01-16/gasteizko_aurrekontuak_adostu_dituzte_urtaranen_gobernuak_eta_epk.htm
Miren Gorrotxategi Elkarrekin Podemos-IUko legebiltzarkideak atzo goizean Euskadi Irratian aurreratu zuen akordioa; iragarri zuenez, akordio horri esker, Gorka Urtaran Gasteizko alkateak (EAJ) konpromisoa hartu du Subilla Gasteizko Armentia II hobian gas ustiapena ez baimentzeko eta etxebizitzaren alokairuen prezioak arautzeko. Gorrotxategik azaldu zuen akordioa «konpromiso politikoetan» oinarritzen dela.

Itunaren bitartez, Elkarrekin-en 34 zuzenketa txertatuko dituzte aurrekontu proiektuan, guztira hiru milioi pasa euro. Besteak beste, diru hori babes sozialera bideratuko dute, etxebizitza eta enplegu politiketara, politika feministetara eta trantsizio ekologikora. Guztira, 458,3 milioi euro izango dira aurrekontuak, eta udal gobernuak aurreikusi du martxoaren 4an sartzea indarrean, urtarrilaren 26an udalbatzak ontzat jo eta gero.

Akordioarekin pozik agertu da Urtaran, argudiatuta «egitekoa bete» dutela. Izan ere, uste du aurtengo aurrekontuak «inoiz baino beharrezkoagoak» direla COVID-19aren izurria eragiten ari den egoera ekonomiko eta sozialetik irteteko. Konforme azaldu da Maider Etxebarria alkateordea ere (PSE-EE), «denon ongia lortzeko helburua» nagusitu zaiolako «konfrontazioari».

EH Bilduk, ordea, osoko zuzenketa bat aurkeztuko du aurrekontu proiektuaren aurka —baita Arabako Aldundiak aurkeztutakoaren aurka ere—, iritzita udal gobernuarena «proposamen txarra» dela eta ez diola «erantzuten» hiriak duen egoerari. PPk, berriz, adierazi du Gasteizek, historiako krisirik okerrenean, «aurrekonturik okerrena» izango duela.

Jaurlaritza-EP, gaur

Oraindik zabalik daude Eusko Jaurlaritzaren eta Elkarrekin Podemos-IUren arteko elkarrizketak, EAEko aurrekontu proiektuaren negoziazioari begira. Pedro Azpiazu Ekonomia eta Ogasun sailburua gaur bilduko da, hirugarrenez, Miren Gorrotxategi buru duen negoziazio taldearekin. 09:30ean hasiko dute bilkura, telematikoki.]]>
<![CDATA[Beste hiru preso gerturatuko dituzte, eta bat Euskal Herriratuko dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/192311/beste_hiru_preso_gerturatuko_dituzte_eta_bat_euskal_herriratuko_dute.htm Fri, 15 Jan 2021 21:04:25 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/albisteak/192311/beste_hiru_preso_gerturatuko_dituzte_eta_bat_euskal_herriratuko_dute.htm milaka herritar irten ziren kalera euskal presoak Euskal Herriratu ditzatela eskatzeko. Sei eskakizun egin zituen Sarek: euskal presoak Euskal Herriratzea, gradu progresioari bide ematea, adineko presoak eta larriki eri direnak etxeratzea, guraso presoen seme-alabek aita-amekin egoteko duten eskubidea errespetatzea, eta Frantziako Estatuko kartzeletan egindako zigor urteak Espainiako Estatuko kartzeletan kontuan hartzea.]]> <![CDATA[Remei Sipi, Amaia Gorostiza eta Juan Antonio Urbeltz, Sabino Arana saridun]]> https://www.berria.eus/albisteak/192305/remei_sipi_amaia_gorostiza_eta_juan_antonio_urbeltz_sabino_arana_saridun.htm Fri, 15 Jan 2021 16:43:57 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/albisteak/192305/remei_sipi_amaia_gorostiza_eta_juan_antonio_urbeltz_sabino_arana_saridun.htm <![CDATA[EAJk eta PSEk Manu Lezertua proposatu dute berriro arartekoa izateko]]> https://www.berria.eus/albisteak/192302/eajk_eta_psek_manu_lezertua_proposatu_dute_berriro_arartekoa_izateko.htm Fri, 15 Jan 2021 16:33:30 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/albisteak/192302/eajk_eta_psek_manu_lezertua_proposatu_dute_berriro_arartekoa_izateko.htm <![CDATA[«Maitasunezko» negoziazio bat]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1876/006/001/2021-01-14/maitasunezko_negoziazio_bat.htm Thu, 14 Jan 2021 00:00:00 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1876/006/001/2021-01-14/maitasunezko_negoziazio_bat.htm
Litekeena da erantzuna gaur bertan iristea; Jaurlaritzako eta Elkarrekin Podemos-IUko ordezkariek gaur bertan egingo dute beste bilera bat (16:00), «balizko topaguneak» bilatzeko, Azpiazuren hitzetan. Talde politikoek astelehenera arteko epea dute osoko zuzenketak aurkezteko, baina, atzoko bileraren ondoren, Gorrotxategik esan zuen «goiz» dela jakiteko koalizioak kontuen kontra egingo duen: «Gobernuak gure proposamenetik onartzen duenaren edo ez duenaren arabera erabakiko dugu».

Modu telematikoan egin zuten atzoko bilera; izan ere, berrogeialdian dago koalizioko talde parlamentario osoa, euren artean COVID-19 kasu positibo bat atzeman dutelako. Miren Gorrotxategi, Jon Hernandez eta David Soto legebiltzarkideek osatu dute Elkarrekin Podemos-IUren ordezkaritza.

Funtsean, koalizioak Jaurlaritzari eskatu dio gastu publikoa handitzeko: bere proposamenen balioa 392,9 milioi eurokoa da, eta, hori ordaintzeko, galdegin dio defizit muga handitu dezala: %2,2tik %2,6ra: «Badakigu teknikoki gastu publikoa areagotu daitekeela. Horrek ahalbidetuko luke diru nahikoa izatea guk planteatutako proposamenak aurrera atera ahal izateko». Gorrotxategik esan du ez dela erabat onartzeko edo baztertzeko testu bat, eta «hitz egiteko aukera» ematen duela: «Gu prest gaude akordioetara iristeko, zeinek betiere balioko baitute jendearen bizimodua nabarmen hobetzeko».

Bilkuraren ondoren, Elkarrekin Podemos-IUrentzat hitz atseginak izan zituen Azpiazuk, uste baitu koalizioa izan dela «aurrekontuen inguruan benetako negoziazio batean sartzeko asmoarekin joan den bakarra». Hortaz, konpromisoa hartu du proposamena «patxadaz aztertzeko».

EH Bilduz «kexu»

Azpiazu, ordea, kexu azaldu zen EH Bilduren jokabidearekin; salatu zuen indar subiranistak 10:00etan bidali zuela bere proposamenak jasotzen dituen txostena, prentsan aurkeztu baino minutu batzuk lehenago: «Oso ezohikoa eta desegokia iruditzen zait EH Bilduk aurrekontuen proiektuaren inguruan bere proposamena egiteko modua: prentsaurrekoan, negoziazio mahaian aurkeztu beharrean. Ez dirudi logikoena baldin eta akordio batera iristea bada helburua».

Izan ere, EH Bilduk iragarria zuten bere txosten batean bilduko zituela bere proposamenak, eta atzo aurkeztu zuen. 429 milioi euro jartzea eskatuko luketen proposamenak egin ditu, hiru ardatzetan banatuta: diru sarrerak handitzea, zerbitzu publikoak indartzea eta pandemian ohiko funtzionamendua mugatua duten sektore ekonomikoak erreskatatzeko funts bat osatzea; horrez gain, eskatu dio Next Generation Europako funtsei buruz eztabaidatzeko «esparru iraunkor bat» ezartzeko urtarrilaren 31 baino lehen.

Txostena aurkezteko agerraldian, Maddalen Iriarte EH Bilduko bozeramaileak nabarmendu zuen «inork» ez lukeela ulertuko, «baliabideak egonda, oinarrizko arloak diren osasuna, hezkuntza eta, oro har, zerbitzu publikoak ez indartzea». Erantsi zuen datozen hilabeteetan «asko» dagoela jokoan, eta, «ardura politikoz», Jaurlaritzari «elkarrizketarako eta akordiorako aukera» eskaini zizkion: «Gure proposamenak errealistak dira; gure ahalmen ekonomikoaren barruan daude, eta herri honen pertsonen beharrei erantzuten diete».

Lehen bilera sorta amaituta, murriztu egin dira akordiorako aukerak. Asteartean, PP+C's koalizioko kideak bildu ziren Azpiazurekin, eta Carlos Iturgaiz bozeramaileak iragarri zuen osoko zuzenketa aurkeztuko dutela. Jaurlaritzak adostasunerako atea itxi zion Voxi ere. Hilaren 29an eztabaidatuko dituzte osoko zuzenketak.]]>
<![CDATA[Garamendik dio espetxe eskumenak ez duela azkartuko presoen irteera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1870/007/002/2021-01-14/garamendik_dio_espetxe_eskumenak_ez_duela_azkartuko_presoen_irteera.htm Thu, 14 Jan 2021 00:00:00 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1870/007/002/2021-01-14/garamendik_dio_espetxe_eskumenak_ez_duela_azkartuko_presoen_irteera.htm
23 euskal preso daude egun Euskal Herriko kartzeletan, eta horien irteerari buruz galdetu zioten atzo Garamendiri. Hark gogorarazi zuen espetxe legeria estatuaren eskumenen artean egongo dela aurrerantzean ere, eta Jaurlaritzaren egitekoa izango dela «zentroen antolaketa eta espetxe legeria hori gauzatzea».]]>
<![CDATA[Elkarrekin Podemos-IUk gastu publikoa handitzeko eskatu dio Jaurlaritzari]]> https://www.berria.eus/albisteak/192209/elkarrekin_podemos_iuk_gastu_publikoa_handitzeko_eskatu_dio_jaurlaritzari.htm Wed, 13 Jan 2021 17:05:21 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/albisteak/192209/elkarrekin_podemos_iuk_gastu_publikoa_handitzeko_eskatu_dio_jaurlaritzari.htm iragarri zuten osoko zuzenketa aurkeztuko dutela. Jaurlaritzak adostasunerako atea itxi zion Voxi ere. EH Bilduk oraingoz ez du iragarri osoko zuzenketarik aurkeztuko ote duen, baina «hankamotz» jo zuen gobernuaren proposamena. Hilaren 29an eztabaidatuko dituzte osoko zuzenketak, eta espero da behin betiko onespena otsailaren 11ko osoko bilkuran ematea.]]> <![CDATA[Garamendik dio espetxeen eskumena eskualdatzeak ez duela presoen irteera azkartuko]]> https://www.berria.eus/albisteak/192200/garamendik_dio_espetxeen_eskumena_eskualdatzeak_ez_duela_presoen_irteera_azkartuko.htm Wed, 13 Jan 2021 11:55:35 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/albisteak/192200/garamendik_dio_espetxeen_eskumena_eskualdatzeak_ez_duela_presoen_irteera_azkartuko.htm zirriborro bat adostua zutela. 1979ko estatutuan jasota baina oraindik eskualdatu gabe dauden eskumenak transferitzeko egutegia eguneratu zuen, urrian, Espainiako Gobernuak, eta proposamen berria igorri zion Eusko Jaurlaritzari. Plan berriaren arabera, bi gobernuek martxorako itxiko dituzte bigarren blokeari buruzko elkarrizketak: besteak beste, espetxeetako eskumena dago zerrenda horretan. Eskumen eskualdaketa horrek, ordea, ez du azkartuko euskal espetxeetan dauden presoak kartzelatik irteteko prozesua, hori «espetxe araudiaren eta egungo legeriaren arabera» gauzatuko delako eta eskumen horrek Madrilen esku jarraituko duelako. Hala azaldu du Olatz Garamendi Eusko Jaurlaritzako Gobernantza Publiko eta Autogobernu sailburuak, Radio Euskadin eginiko elkarrizketa batean. 23 euskal preso daude Besarkada Etxean, Zaballan (Araba), Basaurin (Bizkaia), Martutenen, Aita Mennin (Arrasate, Gipuzkoa) eta Iruñean, eta horien irteerari buruz galdetu diote Garamendiri. Hark gogorarazi du espetxe legeriak estatuaren eskumenen artean egongo dela aurrerantzean ere, eta Jaurlaritzaren egitekoa izango dela «zentroen antolaketa eta espetxe legeria hori gauzatzea». «Presoen bizimodua antolatu ahal izango dugu, eta preso horien tratamendu politika propioak ezarri ahal izango ditugu; lan munduratzeari, lan heziketari, hezkuntzari eta abarri buruzkoak», erantsi du Garamendik. 42 urte beteko ditu aurten Gernikako Estatutuak, eta oraindik Madrilen esku dauden eskumen ia guztiak transferitzeko negoziazioetan ari dira Jaurlaritza eta Espainiako Gobernua. Ildo horretan, Garamendik esan du, «denborak baino gehiago, garrantzitsuena segurtasun osoz aurrera egiten jarraitzea» dela, lehen blokeko ahalik eta eskumenik gehien transferitzeko. Iñigo Urkullu Jaurlaritzako lehendakaria eta Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidentea otsailean dira batzartzekoak, eta sailburuak ziurtzat jo du eskumenen egutegia mahai gainean egongo dela.]]> <![CDATA[Jaurlaritzak amaitutzat eman du PP+C's-ekiko negoziazioa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/006/002/2021-01-13/jaurlaritzak_amaitutzat_eman_du_ppcs_ekiko_negoziazioa.htm Wed, 13 Jan 2021 00:00:00 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1886/006/002/2021-01-13/jaurlaritzak_amaitutzat_eman_du_ppcs_ekiko_negoziazioa.htm
«Aurrekontua hobetzeko edo moldatzeko inolako proposamenik ez egiteaz gain, iragarri dute osoko zuzenketa bat aurkeztuko dutela, ziurtzat jo dutelako gobernuak aurrekontuei buruzko akordio bat itxita duela beste talde batekin», azaldu du Azpiazuk. «Harrigarria» iruditu arren, «errespetua» agertu du koalizioaren jarreraren aurrean, eta gaineratu du Jaurlaritzak indar politiko gehiago batu nahi dituela aurrekontuaren inguruko akordiora. Jaurlaritzak bermatuta dauka kontuen onarpena, EAJk eta PSE-EEk gehiengo absolutua baitute Eusko Legebiltzarrean.

Gaur, Elkarrekin Podemos

Bilera sorta gaur amaituko du Azpiazuk, Elkarrekin Podemos-IUrekin. Itxuraz, hori izango da Jaurlaritzak beste talderen batekin akordioa lortzeko aukera bakarra; herenegun, Azpiazuk berak baztertu zuen Voxekin ados jartzeko aukera, eta EH Bilduk «hankamotz» jo du aurrekontu proiektua. Talde politikoek datorren astelehenera arteko epea izango dute osoko zuzenketak aurkezteko.

Miren Gorrotxategi Elkarrekin Podemoseko bozeramaileak, berriz, ostiralean azaldu zuen jarrera «eraikitzailearekin» joango direla asteazkeneko bilerara, eta dokumentu bat eramango diotela Azpiazuri: «Ez dugu uste Euskadik behar dituen aurrekontuak direnik, oso kritikoak gara bere edukiarekin, baina hitz egin eta ados jarri nahi dugu, gure proposamenak aurrekontuan jaso daitezen».]]>
<![CDATA[Xabier Barandiaran EAJko Azterketa arduradun jarri du EBBk]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1891/006/003/2021-01-13/xabier_barandiaran_eajko_azterketa_arduradun_jarri_du_ebbk.htm Wed, 13 Jan 2021 00:00:00 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1891/006/003/2021-01-13/xabier_barandiaran_eajko_azterketa_arduradun_jarri_du_ebbk.htm
Zuzendaritzaren postu nagusietan ez dago aldaketarik: Andoni Ortuzar izango da aurrerantzean ere EAJko presidente, eta Koldo Mediavillak segituko du arlo instituzionaleko arduradun karguan. Ortuzarren beste gertukoetako batek, Joseba Aurrekoetxeak, antolakuntzari, ogasunari, ekonomiari eta ondareari lotutako ardurak izango ditu.

Gainerako zereginei dagokienez, idazkaritzaz Mireia Zarate arduratuko da; lurralde antolakuntzaz, Maria Eugenia Arrizabalaga; hezkuntzaz, kulturaz, euskaraz eta kirolaz, Ana Esther Furundarena; kanpo harremanez eta nazioarteko sustapenaz, Mikel Burzako; eta lehen sektoreaz, Jose Antonio Suso.]]>
<![CDATA[EAJk Xabier Barandiaran jarri du Azterketa eta Berrikuntza arduradun]]> https://www.berria.eus/albisteak/192154/eajk_xabier_barandiaran_jarri_du_azterketa_eta_berrikuntza_arduradun.htm Tue, 12 Jan 2021 13:15:37 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/albisteak/192154/eajk_xabier_barandiaran_jarri_du_azterketa_eta_berrikuntza_arduradun.htm <![CDATA[Akordiorako ateak itxita amaitu dute bilera Jaurlaritzak eta PP+C's-ek]]> https://www.berria.eus/albisteak/192161/akordiorako_ateak_itxita_amaitu_dute_bilera_jaurlaritzak_eta_ppc039s_ek.htm Tue, 12 Jan 2021 10:07:28 +0100 Jon O. Urain https://www.berria.eus/albisteak/192161/akordiorako_ateak_itxita_amaitu_dute_bilera_jaurlaritzak_eta_ppc039s_ek.htm hankamotz» jo du aurrekontu proiektua. Miren Gorrotxategi Elkarrekin Podemoseko bozeramaileak, berriz, ostiralean azaldu zuen jarrera «eraikitzailearekin» joango direla asteazkeneko bilerara eta dokumentu bat eramango diotela Azpiazuri: «Ez dugu uste Euskadik behar dituen aurrekontuak direnik, oso kritikoak gara bere edukiarekin, baina hitz egin eta ados jarri nahi dugu, gure proposamenak aurrekontuan jaso daitezen». Gasteizen, osoko zuzenketa EH Bilduk iragarri du osoko zuzenketa jarriko diola Gasteizko udal gobernuak aurkeztutako aurrekontu proiektuari. Miren Larrion bozeramaileak azaldu du Gorka Urtaranen gobernuak osaturiko aurrekontuek ez diotela erantzuten hiriaren egoerari. Hala ere, EH Bilduk 54 zuzenketa partzial jarriko dizkio, guztira 16,5 milioi eurorenak.]]>