<![CDATA[Jon O. Urain | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Thu, 27 Jun 2019 05:16:56 +0200 hourly 1 <![CDATA[Jon O. Urain | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Artilleria astunaren ordua]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/005/001/2019-06-22/artilleria_astunaren_ordua.htm Sat, 22 Jun 2019 00:00:00 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1877/005/001/2019-06-22/artilleria_astunaren_ordua.htm
Casado 09:30ean iritsi zen parlamentura, eta, Esparzaz gain, harekin bildu ziren Ana Beltran PPNko presidentea, Yolanda Ibañez UPNko idazkari nagusia, Enrique Maia Iruñeko alkatea eta Jose Suarez PPko idazkari nagusia. Bileraren ostean, Casadok Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko jarduneko presidente eta PSOEko presidentegaiari eskatu zion «Nafarroa ez saltzeko» eta «Espainiaren eta [Nafarroako] foru erkidegoaren gobernabidea Navarra Sumarekin adosteko». Izan ere, Casadoren iritziz, «immorala» litzateke «Nafarroa saltzea hainbeste urtetan 800 hilketa zuritu dituztenei».

Casado prest agertu da asteazkenean Nafarroako Parlamentuko Mahaiaren osaketan «gertatutakoa ahazteko», betiere Navarra Sumarekin ados jartzen bada gobernuak osatzerakoan: «Asteazkenean, argi eta garbi, akordio bat egon zen alderdi sozialistaren eta Bilduren artean, bigarren atal bat izan dezakeena gobernabideari dagokionez, baina hori saihesteko garaiz gaude». Eta, hori galarazteko, Casadok Navarra Sumaren babesa eskaini zion Sanchezi, ez dadin «independentisten eta Batasunakoen mende» egon: «Hemen dauka alderdi foral konstituzionalista bat, Nafarroaren aurrerabidea eta batasun nazionala babesten dituena, inbestidura akordio bat lortzeko».

PPk kritikak jaso ditu azken egunetan, udaletako gaur zortziko inbestidura saioen harira, Espainiako zenbait hiritan Vox eskuin muturreko alderdiarekin ados jarri delako. Atzo, Casadok erantzun zuen «distantziakidetasun faltsu bat» sortzen ari dela «beste alderdi batzuen eta Bilduren» artean: «Batzuei ez zaie Vox gustatuko, baina beharbada ahaztu dute Voxen [ETAk bahitutako Jose Antonio] Ortega Lara dagoela, ez Josu Ternera [Josu Urrutikoetxea ETAko ordezkari ohia]».

PSOEren aurkako hitzetan ez zen atzean geratu Javier Esparza, egotzi baitzion Nafarroan «odolez zikindutako aulkiekin» ados jartzea eta «bedeinkapena» ematea Esparzaren arabera PSNk eta EH Bilduk eginiko akordioari: «Nafarroako gobernabidea eman diote EH Bilduri, eta legezkoa da hori, baina haren aulkiak ez dira besteenak bezalakoak; odolez zikinduta daude». Parlamentuko Mahaian bigarren idazkaria EH Bildukoa izatea «inoiz gainditu gabeko marra bat» dela uste du Esparzak: «Espainiako ezein presidentek ez du akordiorik egin hiltzaileen oinordekoekin».

PSNren erabaki «ulertezinak» arbuiatzeko, Vecinos de Paz eta Desolvidar elkarteek elkarretaratzera deitu dute gaur arratserako; sozialisten egoitzan batzera deitu zuten aurrena, baina, azkenean, Vinculo plazan elkartuko dira.

Esparzaren eta Casadoren jokabidearekin kritiko agertu zen, ordea, Geroa Bai. Ohar batean, salatu zuen PP, UPN eta Ciudadanos Nafarroaren «manipulazio eta demonizazio estrategia bat» garatzen ari direla, herrialdea «trukerako objektu» gisa erabiltzeko. Bien adierazpenak «oso larriak eta arduragabeak» iruditzen zaizkio, eta «helburu bakarra dute gizartea konfrontatzea eta asaldatzea». Areago, salatu du Navarra Sumak bat egin duela «hitz potoloen politikarekin» eta «adingabetzat» jotzen dituela herritarrak.

Casado eta Esparza jomugan izan ditu Odon Elorza PSOEko diputatuak ere. Sare sozialetan, Casadori egotzi dio aldagai bat «ezkutatzea»: «Bilduk ezezkoa ematen badio Txibiteri, gobernua eskuinari emango dio. Itunik gabeko abstentzioak, ordea, PSOEri egiten dio mesede. Casadoren eta Riveraren zinismoari ezezkoak baino ez dio balio».

Parlamentuko Mahaiaren osaketak sortutako harrabotsa, ordea, «polemika faltsutzat» jo du EAk. Alderdi horretakoa da Maiorga Ramirez, mahaiko bigarren idazkaria, eta EAk gogora ekarri du alderdiak «24 urtetan» ordezkaritza izan duela Nafarroako Parlamentuan. Era berean, ohartarazi du ez duela «inoren irakaspen moralik onartuko indarkeria guztien aurkako bere posizionamenduan».

Bilerak, datorren astean

Eztabaidatik harago, Unai Hualde hasi da lanean, eta espero du datorren astean zehar egitea bilerak legebiltzarreko taldeekin, uztailaren 1erako «ondorioak» izateko. Ondorioa litzateke Nafarroako Gobernurako lehendakarigai bat proposatzea bozketarako.]]>
<![CDATA[Urrutikoetxea "bake artisau" gisa jo dute Adamsek eta Kasrilsek 'Le Monde'-n]]> https://www.berria.eus/albisteak/167976/urrutikoetxea_bake_artisau_gisa_jo_dute_adamsek_eta_kasrilsek_039le_monde039_n.htm Fri, 21 Jun 2019 10:42:49 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/albisteak/167976/urrutikoetxea_bake_artisau_gisa_jo_dute_adamsek_eta_kasrilsek_039le_monde039_n.htm maiatzaren 16an atxilotu zuten Frantziako Alpeetan. Gaur, Le Monde egunkariak argitaratutako iritzi artikulu batean, atxiloketa hori "albiste txartzat" jo dute Gerry Adams Sinn Feineko presidente ohi eta Aieteko adierazpeneko sinatzaileak eta Ronnie Kasrils Nazioarteko Egiaztatze Batzordeko kide ohiak. Adamsek eta Kasrilsek gogora ekarri dute ETAk aldebakartasunez erabaki zuela jarduera armatua behin betiko amaitzea, eta modu berean jardun zuela bere armagabetzean nahiz desegitean, 2017ko apirilean eta 2018ko maiatzean. "Etapa horiek guztiak ez zirateekeen posible izango euskal mugimendu independentistaren buruzagien erabateko konpromiso eta pertseberantziarik gabe", azaldu dute artikuluan, eta erantsi Josu Urrutikoetxeak "ezinbesteko rola" jokatu zuela prozesu horretan. Adamsen eta Kasrilsen hitzetan, "euskal mugimendu independentistako urte luzeko kide gisa, Josu Urrutikoetxeak frogatu du kuraia handia izan duela indarkeriaren amaierari buruzko eztabaida eta ETAren armagabetzea eta desegitea sustatzeko eta ahalbidetzeko". Hura gabe, "ia ezinezkoa" zatekeen Euskal Herrian gertatutako "aldaketa esanguratsua" gauzatzea. Bake prozesuetan esperientzia izandakoak dira biak, eta gogorarazi dute "negoziazio zailena" dela barne mailakoa, baina horixe dela "ezinbestekoa aurrera egin nahi bada". Hori horrela, Frantziako Estatuari dei egin diote, "Euskal Herriko bake ahaleginak babestu" ditzan. Asteazkenean,Parisko Dei Auzitegiak aske utzi zuen Urrutikoetxea Frantziako prozeduretatik, bainahorren ondoren Espainiak eskatutako euroagindu baten berri eman zioten Urrutikoetxeari, eta DGSI Frantziako Barne Segurtasunerako Zuzendaritza Nagusiko agenteek atxilotu egin zuten. Atxiloketa horrek "mezu txarra" igorri die "Euskal Herrian nahiz nazioartean gatazka amaitzearen alde lan egiten dutenei", Adamsek eta Kasrilsek uste dutenez: "Bake artisauak babestuak izan behar dira, eta euren esfortzuak politika positiboekin lagundu". Era berean, "triste" eta "oso kezkatuta" azaldu dira Parisko Dei Auzitegiaren erabaki "subiranoa berehala aldatu izana estatuaren eraginpeko esku hartze batek". Hori horrela, Frantziako Gobernuari dei egin dioUrrutikoetxea "behin betiko aske" utz dezan, horrek "babes eta elkartasun mezu irmoa" bidaliko liekeelako "bakearen aldeko ahaleginei Euskal Herrian".]]> <![CDATA[Astiro eta nekez, baina aurrera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2010/002/001/2019-06-21/astiro_eta_nekez_baina_aurrera.htm Fri, 21 Jun 2019 00:00:00 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/2010/002/001/2019-06-21/astiro_eta_nekez_baina_aurrera.htm
Harrezkero, zailtasun horien neurria ezagutu ahal izan dute bost adituek. Izan ere, ekainean amaitzekoa zen Eusko Legebiltzarrak emandako mandatuaren epea, baina epe hori luzatzeko eskatu zuten ekainaren 7an. Legebiltzarreko Autogobernu Lantaldeak atzo eman zion oniritzia luzapenari: azaroaren 30ean dago orain epemuga. Horretarako propio eginiko hamar minutuko bileran, talde guztiek babestu zuten luzapena, PPk izan ezik.

Igaro dira zortzi hilabeteak, eta batzordeak dezente dauka egiteke; hiruzpalau atali buruz aritu dira hizketan, eta bakoitzean ezberdina da adostasun maila. Nolabait, errazenetik hasi ziren adituak, oinarriak idazteko fasean, eskubideen gaiak izan baitzuen adostasunik zabalena —EAJk, EH Bilduk eta Elkarrekin Podemosek adostu zuten—. Gaur-gaurkoz, hori da zortzi hilabeteko lanaren balantzea. Egitekoen zerrendan, besteak beste, gai korapilatsuenak: Espainiarekiko harremana, erabakitzeko ahalmena eta naziotasunaren aitortza, besteak beste.

Behar baino astiroago, baina taldea ari da posizio batzuk gerturatzen, eta orain beste bost hilabeteko epea izango du falta zaizkion gaiak landu eta testu artikulatu bat erregistratzeko. Hain justu, horri eman zion balioa atzo Maddalen Iriarte EH Bilduko Eusko Legebiltzarreko bozeramaileak: «Estatus politiko berriaren testu artikulatua izango du legebiltzarrak azaroaren 30erako, eta guretzat hori da garrantzitsuena. Epemuga jarrita eta borondate politikoa egonez gero, denbora dago legea onartzeko legealdia amaitu aurretik». Hori baita zalantza nagusia: zenbat luzatuko den legealdia eta, hartara, legebiltzarkideek zenbateko tartea izango duten testu artikulatua lege proposamen gisa erregistratu eta ohiko prozedura parlamentarioan tramitatzeko.

Autogobernu Lantaldeak iazko irailaren 12ko bileran onartu zuen aditu talde baten esku uztea testu artikulatua idazteko zeregina, eta agindu zien zirriborro horrek bat etorri behar zuela «Euskadiko autogobernua eguneratzeko legebiltzarreko ponentziak onartutako oinarri eta printzipioekin». Eta agindu hori zeharka aipatu zuen Iriartek atzoko agerraldian: «Puntu asko falta dira aztertzen hasteko. Datu adierazgarria, kontuan izanda haien betebeharra teknikoa dela, ez dituztela estatus berriaren terminoak negoziatu behar, dagoeneko adostuak dauden oinarri eta printzipioak hizkuntza juridiko batean jarri behar dituztela».

Diagnostikoan desados

Luzatu beharraren zergatien diagnostikoan, ordea, alderdiak ez datoz bat. Onda Vascan, Andoni Ortuzar EAJko Euzkadi Buru Batzarreko lehendakariak azken asteetan eginiko adierazpenen ildotik jo zuen: «Lanak ongi doaz, aurrera doaz, eta kontua ez da gaur edo bihar bukatzea, ongi bukatzea baizik, adostasun ahalik eta zabalenarekin». Iriartek adituen lana babestu zuen, baina «interes elektoralak» antzematen ditu atzerapenean: «Agian batzuek prozesua luzatu nahi izango dute, baina errealitatea da denborak aurrera egin duela eta lantaldeak ez duela legebiltzarraren mandatua bete». Anton Danborenea PPko legebiltzarkideak «EAJren interesekin» lotu zuen luzapena: «Zortzi hilabeteko epea ezarri zen, EAJk ez zuelako nahi hau eztabaidagai izatea hauteskundeen aurretik. Orain, beste bost eskatu dituzte: ia bikoitza. Planteatu dugu dena adarjotze bat izaten hasten ari dela herritarrentzat». Ortuzarrek «tontakeritzat» jo zuen EAJ lanak «apropos» atzeratzen ari dela esatea.

Hori horrela, Danborenea epea luzatzeko prest azaldu zen atzo, baina «hilabete bat» eta gai zehatz bat lantzeko: «Gaur egun oraindik jarraitzen dugu jakin gabe herri bat garen, nazio bat, autodeterminazio eskubidea dugun edo ez, batzuk herritarrak, atzerritarrak edo nazionalak garen, hori baitzen EAJk eta EH Bilduk adostu zutenaren bigarren atala». Danboreneak eztabaida osoaren ardatzean kokatu zituen gai horiek, besteak beste, eduki horien arabera izango baita testua Espainiako Konstituzioaren neurrikoa, PPren arabera: «Uste dugu bederatzi hilabete arrazoizko epea dela atal hori argitzeko, jakiteko zertaz ari garen».

EH Bilduren «lan tresna»

Azken asteetan, ordea, indar politikoen artean eztabaida eragin du EH Bilduk bere testu artikulatu propioa aurkezteko asmoak. Arnaldo Otegi koordinatzaileak eman zuen asmoaren berri, eta beste alderdi batzuek aukera hori txarretsi dute. Atzo, Ortuzarrek «hanka sartzea» leporatu zion indar subiranistari: «Bilduk egin dezala nahi duena, aurkez dezala nahi duen papera. Nik ez dut irakurri ere egingo. Argi gera dadila: ez dituzte ponentziaren lan erritmoak aldatuko». Gordinago mintzatu zaizkio EAJko beste iturri batzuk BERRIAri: «Espero dugu EH Bilduk ez aurkeztea bere proposamena, ponentziatik irtetea litzatekeelako». Beste sektore batzuetatik, EH Bilduren txostena baliatu da zalantzan jartzeko ea batzordeak lanean jarraitzea egokia den, edo taldearen jarduna oinarri politikoen parametroetatik aldentzeko.

Atzo, Iriartek gogoratu zuen koalizioak «sutsuki» bultzatu dituela Autogobernu Lantaldeko lanak, eta beraz asmoa ez dela aditu taldearen jarduna leherraraztea: «EH Bilduk bere kezka adierazi du publikoki, eta horrek hautsak harrotu ditu. Agian nahiago zuten lantaldean gertatzen denak soto voce jarraitzea eta herritarrek ez jakitea ez zutela beharrezko abiadura mandatua betetzeko. Guretzat, gardentasun eta erantzukizun politikoaren kontu bat da; epeak betetzeko daude».

Otegik ekainaren 15a aipatu zuen testu hori aditu taldean aurkezteko epe gisa, baina koalizioak oraindik ez du hala egin. Eta, koalizioko iturriek kazeta honi esan diotenez, eusten diote asmo horri, lanak garaiz aurkezteko «konpromisoa» hartu zuelako, baina ez dute publikoki aurkeztuko; «lan tresna» gisa proposatuko dute batzordean, horiek konfidentzialtasuna gorde behar dutenez, eztabaida eta edukiak zabaldu ez daitezen. Testua taldera noiz eramango duten ere ez du esango EH Bilduk, baina urte politikoa eta legebiltzarreko jarduna amaitu aurretik izango da; datorren astean izan liteke, beraz.

Edozelan, astiro eta atzerapenekin bada ere, Eusko Legebiltzarrak estatus politikoa eguneratzeko bidean jarraitzen du, 1979ko estatutuaren edukietatik jauzi bat eginda. Hemezortzi urte joan dira jada Eusko Legebiltzarrak autogobernuari buruzko batzorde bat martxan jarri zuenetik. 2001eko urriaren 25ean egin zuten estatutu berrirako lehendabiziko pausoa, 1979ko itunaren 22. urtemugan. Hemeretzi urte geroago, oreka zailean bada ere, estatus berria zirriborratzen ari da legebiltzarra.]]>
<![CDATA[Kargudun ohien babesa estatus berriari]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/004/001/2019-06-21/kargudun_ohien_babesa_estatus_berriari.htm Fri, 21 Jun 2019 00:00:00 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1872/004/001/2019-06-21/kargudun_ohien_babesa_estatus_berriari.htm Demokrazia Bai izeneko manifestu bat argitaratu zuten iazko apirilean, Euskal Herria «herri eta nazio bezala aintzatesten» duen estatus baten beharra azpimarratzeko. Atzo, manifestu horrekin bat egin zuten instituzioetan ardurak izan dituzten ehun lagunek, eta, beste adierazpen bat plazaratuta, babesa azaldu diote erabakitzeko eskubidea jasoko duen estatus juridiko-politiko berri bati.

Testua izenpetzen dutenen artean daude Juan Jose Ibarretxe eta Carlos Garaikoetxea Eusko Jaurlaritzako lehendakari ohiak, Anjeles Iztueta, Tontxu Campos, Javier Madrazo, Gemma Zabaleta, Joseba Azkarraga eta Miren Azkarate sailburu ohiak, Daniel Arranz Bizkaiko gobernadore zibil ohia, Manuel Diaz Rabago Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiko magistratu eta Arlo Sozialeko lehendakari ohia, Iñigo Iruin, Rafa Diez, Esther Larrañaga eta Mikel Arana legebiltzarkide ohiak, Patxi Zabaleta Nafarroako parlamentari ohia, Francisco Letamendia Ortzi Espainiako Kongresuko diputatu ohia...

Hogei lagun ziren agerraldira joatekoak, baina Bizkaiko metalgintzako grebak errepideetan trabak eragin dituela-eta, ezin izan ziren ailegatu joatekoak ziren ordezkari ohi ugari. Prentsaurrekoan izan direnen artean, Miren Azkarate Jaurlaritzako bozeramaile ohiak hitz egin zuen, eta ohartarazi Espainiako Konstituzioa eta Gernikako Estatutua «agortuta» daudela: «Hau guztia belaunaldi arteko itun baten bidez gainditu beharra dago; eraldaketarako gehiengo berriak behar dira; larritasun demokratikoko egoeran gaude; beldur gara inboluzio antidemokratikoa jada bertan dagoelako».

Hori horrela, bat egin dute estatus berri bat osatzearekin. Eusko Legebiltzarreko Autogobernu Lantaldeak oinarri batzuk adostu zituen iaz, eta, orain aditu talde bat testu artikulatuaren forma ematen ari zaie oinarri horiei —Autogobernu Lantaldeak atzo eman zion oniritzia aditu horiek epea luzatzeko eginiko eskaerari—. Ehun kargudun ohiek atxikimendua azaldu diete estatus berri horretan proposatzen diren «ildo nagusiei», hala nola «demokrazia, erabakitzeko eskubidean gauzatuta, behin betiko oinarrituta uzteko bizikidetza demokratikoa ez bakarrik euskal komunitate politikoaren baitan, baizik baita Espainiako Estatuarekiko harreman ereduan ere».

«Abagune garrantzitsua»

«Herritar soil» gisa agertu dira prentsaurrera, «Euskal Herri osoarentzat garrantzitsua den abagunean». Ontzat jo dute estatus politikoari buruzko eztabaida «Eusko Legebiltzarreko edo Nafarroako Parlamentuko hormen barrualdera» ez mugatzera, iritzi baitute «laburtu» egin behar dela gizartearen eta «estamentu politikoaren arteko distantzia. Herritarrek asko dute jokoan proiektu hauetan».

Izan ere, eztabaidan dauden markoek «lotura» daukate «ez bakarrik askatasunarekin», Azkarateren hitzetan: «Baita demokraziarekin eta gure herriaren aitorpenarekin. Noski, badu lotura horrekin guztiarekin, baina baita herritargoaren egunerokotasunarekin, gure aberastasuna sortu eta banatzeko ereduarekin, gure ongizate ereduarekin, gure giza garapen parekide eta iraunkorrerako ereduarekin ere».]]>
<![CDATA[Erabakitzeko eskubidea jasotzen duen estatus bat babestu dute ehun kargudun ohik]]> https://www.berria.eus/albisteak/167918/erabakitzeko_eskubidea_jasotzen_duen_estatus_bat_babestu_dute_ehun_kargudun_ohik.htm Thu, 20 Jun 2019 16:24:15 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/albisteak/167918/erabakitzeko_eskubidea_jasotzen_duen_estatus_bat_babestu_dute_ehun_kargudun_ohik.htm manifestuarekin, eta, gaur zabaldutako beste adierazpen batean, atxikimendua adierazi diote erabakitzeko eskubidea jasotzen duen estatus berri bati. Gaurko testua izenpetzen dutenen artean daude Juan Jose Ibarretxe eta Carlos Garaikoetxea Eusko Jaurlaritzako lehendakari ohiak, Anjeles Iztueta, Tontxu Campos, Javier Madrazo, Gemma Zabaleta, Joseba Azkarraga eta Miren Azkarate sailburu ohiak, Daniel Arranz Bizkaiko gobernadore zibil ohia, Manuel Diaz Rabago Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiko magistratu eta Arlo Sozialeko lehendakari ohia, Iñigo Iruin, Rafa Diez, Esther Larrañaga eta Mikel Arana legebiltzarkide ohiak, Patxi Zabaleta Nafarroako parlamentari ohia, Francisco Letamendia Ortzi Espainiako Kogresuko diputatu ohia... Hogei lagun ziren agerraldira joatekoak, baina Bizkaiko metalgintzako grebak errepideetan trabak eragin dituela-eta, ezin izan dira ailegatu joatekoak ziren ordezkari ohi ugari. Prentsaurrekoan izan direnen artean, Miren Azkarate Jaurlaritzako bozeramaile ohiak hitz egin du, eta ohartarazi Espainiako Konstituzioa eta Gernikako Estatutua "agortuta" daudela: "Hau guztia belaunaldi arteko itun baten bidez gainditu beharra dago; eraldaketarako gehiengo berriak behar dira; larritasun demokratikoko egoeran gaude; beldur gara inboluzio antidemokratikoa jada bertan dagoelako". Hori horrela, bat egin dute estatus berri bat osatzearekin. Eusko Legebiltzarreko Autogobernu Lantaldeak oinarri batzuk adostu zituen iaz, eta, orain aditu talde bat testu artikulatuaren forma ematen ari zaie oinarri horiei -Autogobernu Lantaldeak gaur eman dio oniritzia aditu horiek epea luzatzeko eginiko eskaerari-. Ehun kargudun ohiek atxikimendua azaldu diete estatus berri horretan proposatzen diren "ildo nagusiei", hala nola "demokrazia, erabakitzeko eskubidean gauzatuta, behin betiko oinarrituta uzteko bizikidetza demokratikoa ez bakarrik euskal komunitate politikoaren baitan, baizik baita Espainiako Estatuarekiko harreman ereduan ere". "Herritar soil" gisa agertu dira prentsaurrera, "Euskal Herri osoarentzat garrantzitsua den abagunean". Ontzat jo dute estatus politikoari buruzko eztabaida "Eusko Legebiltzarreko edo Nafarroako Parlamentuko hormen barrualdera" ez mugatzera, iritzi baitute "laburtu" egin behar dela gizartearen eta "estamentu politikoaren arteko distantzia. Herritarrek asko dute jokoan proiektu hauetan". Izan ere, eztabaidan dagoen esparru politikoek "lotura" daukate "ez bakarrik askatasunarekin", Azkarateren hitzetan: "Baita demokraziarekin eta gure herriaren aitorpenarekin. Noski, badu lotura horrekin guztiarekin, baina baita herritargoaren egunerokotasunarekin, gure aberastasuna sortu eta banatzeko ereduarekin, gure ongizate ereduarekin, gure giza garapen parekide eta iraunkorrerako ereduarekin ere".]]> <![CDATA[Parlamentuko presidentetza, taula nafarraren hurrengo mugimendua]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1929/002/001/2019-06-18/parlamentuko_presidentetza_taula_nafarraren_hurrengo_mugimendua.htm Tue, 18 Jun 2019 00:00:00 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1929/002/001/2019-06-18/parlamentuko_presidentetza_taula_nafarraren_hurrengo_mugimendua.htm
Atzo, Geroa Baik eta PSNk jarrerak finkatu zituzten; biek nahi dute parlamentuko lehendakaritza. Bi taldeak atzo goizean batzartu ziren, eta bertan egin zion eskaria Geroa Baik PSNri; koalizioak datozen orduetarako espero du erantzun bat. Bileraren ostean eginiko agerraldi batean, Uxue Barkos Geroa Baiko lehendakarigai eta Nafarroako Gobernuko jarduneko lehendakariak bera buru duen taldearen iritzia laburbildu zuen: «Uste dugu PSNri dagokiola gobernuaren lidergoa, eta Geroa Bairi Parlamentuko Mahaiarena, egonkortasuna eta gobernabidea lortzeko».

Koalizioa prest dago sozialistekin gobernu hitzarmen bat egiteko, uste baitu «gobernabidea» ezin dela «Navarra Sumaren esku» geratu, baina Barkosek ohar egin zuen akordio horrek eragina izan behar duela Parlamentuko Mahaian: «Egonkortasun politiko eta instituzionalak agerian geratu behar du». PSNk presidenteorde bat eta EH Bilduk idazkari bat izango lukete mahaian, Geroa Bairen proposamenaren arabera. Navarra Sumarentzat lirateke beste bi mahaikideak.

Larunbatean, koalizioa kritiko mintzatu zen PSNren aurka; egotzi zion «abuztuko kolpea ekainera» aurreratzea udaletan: «PSNk azalpen publikoak zor ditu, sozialistek eurek eskatzen duten konfiantzaren edozein izpi apurtu dutelako». Atzo, Barkosek ñabartu zuen Maria Txibite PSNko lehendakarigaiak eskatutako konfiantza «azken 24-48 orduetan hautsi ez», baina «2007ra itzuli» dela.

Bihar gerta litekeenaz jardun zuen atzo Radio Euskadin Andoni Ortuzar EAJko Euzkadi Buru Batzarreko presidenteak ere, uste baitu mahaiaren osaketa «seinale argi bat» izango dela «jakiteko zer etorriko den etorkizunean». Alkateen inbestidurari erreparatuta, ordea, Ortuzarrek susmoa du PSNk eta Navarra Sumak ez ote duten «isileko akordioren» bat: «Den-dena UPNrentzat izan da; ez dakit akordio baten bitartez edo gabe, baina guretzat dezepzio handi bat izan da». Bide horretan, aitortu zuen larunbatekoak «klima arraro bat» sorrarazi duela EAJren eta PSOEren artean; izan ere, Ortuzarrek salatu zuen PSOErekin eta PSNrekin hitzartuta zeukatela sozialistek Geroa Baiko alkategaia babestea Eguesibarren eta Zizur Nagusian, eta ez zuten horrela egin.

EH Bildu mahaitik kanpo

PSNren hitza eta jarduteko modua defendatu ditu, ordea, Ramon Alzorriz PSNko Antolakuntza idazkariak: «Esandakoarekin leial jokatu genuen: ez geniela botorik emango ez Navarra Sumari ezta [EH] Bilduri ere». Alzorrizek Ser irrati katean azaldu zuen nolakoa nahi duen parlamentuko mahaia: «Uste dut mahaian islatu behar dugula gobernurako nahi dugun aniztasuna; Geroa Bairekin, Ahal Dugu-rekin eta Ezkerrarekin osatu nahi dugun gobernu horrek nagusi izan behar duela mahaian». Hortaz, Alzorrizek mahaitik kanpo nahi du EH Bildu, eta garrantzia kendu dio aukera horri: «2015ean, PSN mahaitik kanpo geratu zen, eta batzuek ez zuten horrenbesteko larritasunez bizi izan».

EH Bildu mahaian egongo den ikuskizun, Javier Esparza Navarra Sumako lehendakarigaiak mezu bat bidali zion PSNri: «Bilduk mahaian amaitzen badu, PSNk euskal independentistak barruan hartzen dituen itun bat onartuko du».

Udalen eta Parlamentuko Mahaiaren osaketari buruzko gogoetak uztartu zituen Arnaldo Otegi EH Bilduko koordinatzaileak ere, atzo eginiko agerraldi batean: «Aurrekariak oso larriak eta kezkagarriak dira; PSNk eskuinari ateak ireki dizkio udal pila batean. Zaila da pentsatzea hori egiten dutenek lidergoa nahi dutela». Uste du negoziatzeko «denbora» eta «hitz egiteko asko» dagoela, baina EH Bilduren lehen ahalegina da «bazterketa ez onartzea, zentzugabea delako eta aitzakia bat delako maniobra politikoren bat egiten saiatzeko». Joseba Asiron Iruñeko alkate ohia antzera mintzatu zen Euskadi Irratian: «Ez dakit zer gertatuko den, baina pentsatzen dut larunbatean Nafarroa osoan gertatutakoak asko zailtzen duela Maria Txibiteren inbestidura; baldin eta erregimenak ez badu aldez aurretik zerbait sinatua».

Parlamentuko Mahaiaren biharko osaketak arrastoak eman ditzake datozen lau urteetarako osa litezkeen aliantzen inguruan. Gero, parlamentuko presidente aukeratzen duten parlamentariak bilera sorta bat egin beharko du talde politikoekin, hamar eguneko epean presidentegai bat aurkezteko ganberari.

Hortik aurrera, lehendakarigaiak gehiengo absolutua (26 parlamentari) behar du legebiltzarraren babesa lortzeko, eta, hala egin ezean, hautetsiek berriro bozkatu beharko lukete 48 orduko epean; orduan, presidentegaiak gehiengo absolutua beharko luke. Hirugarrenez bozkatu behar izanez gero, bigarrenetik 48 ordu igarota egin beharko litzateke, eta gehiengo soila nahikoa izan liteke orduan: baiezkoak ezezkoak baino gehiago izatea.

Hautagai hori ez bada gai babesa lortzeko, parlamentuko presidenteak nahi bezainbeste hautagai proposa ditzake inbestidurarako. Halere, bozak egin zirenetik hiru hilabeteko epean ezein hautagaik ez badu lortzen parlamentuaren babesa, parlamentua desegin eta berriro ere bozetara deitu behar da Foru Hobekuntzarako Legeak ezartzen duenez.

Javier Goia udaltzainburu

Aitzitik, larunbateko inbestidura saioek zeresana eman zuten udalei dagokienez ere. Esate baterako, Uharten; Amparo Lopez Antelo PSNko hautagaia aukeratu zuten alkate, alderdi horrek zinegotzi bakarra izan arren. EH Bilduk irabazi zituen hauteskundeak, baina GIH 2019-2023 Uharteko Talde Independenteak eta Navarra Sumak Lopez Anteloren aldeko botoa eman zuten EH Bilduk alkatetza lortu ez zezan.

Atzo, GIH haserre agertu zen Lopez Antelorekin, PSNkoak herri plataformari esan baitzion «ia erabat ziur» babestuko zuela GIHko hautagaia, PSNko buruzagitzak hala baieztatzen bazion: «Azkenean alderdiak ez bazion gu babesteko baimenik ematen, konpromisoa hartu zuen jakin bezain laster guri jakinarazteko». Hala egin beharrean, Lopez Antelok EH Bilduri eman zion bere burua aurkezteko asmoaren berri, eta ez GIH taldekoei: «Ez genuen erabaki horren berri izan bilkura hasi baino 45 minutu lehenago arte». Ondorioz, GIHk Iñaki Crespo San Joseren hautagaitza erretiratzea erabaki zuen.

Bestetik, Iruñean Enrique Maia Navarra Sumako hautagaia hautatu zuten alkate, eta hura hasi da lehen erabakiak hartzen; atzo, udaltzainburu izendatu zuen Javier Goia, karguan Jesus Munarriz Salinas ordezkatzeko. Goia 1992ko urtarrilean sartu zen Udaltzaingoan, eta beraz 27 urte daramatza lanean. 2007an inspektoreorde izendatu zuten, eta iaz, inspektore. Horrez gain, Maiak Juan Etxenike Huarte Diario de Navarra-ko kazetaria jarri du alkatetzako zuzendari karguan. Informazio Zientzietan lizentziaduna da, eta Maiaren kabineteburu izan zen 2011 eta 2015 artean. Era berean, Marta Urbiola izendatu dute udaleko protokolo arduradun, eta Maria Angeles Ardanaz Ozkoidi alkatetzako idazkari tekniko.]]>
<![CDATA[Zuerako espetxera gerturatu dute Ekaitz Samaniego]]> https://www.berria.eus/albisteak/167802/zuerako_espetxera_gerturatu_dute_ekaitz_samaniego.htm Mon, 17 Jun 2019 07:15:17 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/albisteak/167802/zuerako_espetxera_gerturatu_dute_ekaitz_samaniego.htm 2012an atxilotu zuten, Gasteizen haren alde eginiko manifestazio batean. Espainiako Espetxe Zuzendaritzako Idazkaritza Nagusiak jakinarazi duenez, Murtzia I espetxeko Tratamendu Batzordeak proposatu du hura Euskal Herrira gerturatzea, eta Zuerara (Zaragoza, Espainia) lekualdatu dute. 2018ko urtarrilean bete zituen zigorraren hiru laurdenak. Bestalde, Espetxe Zuzendaritzak onartu egin du hirugarren gradua ematea Jose Angel Otsoa de Eribe Landa euskal presoari. 2000ko urtarriletik dago preso, eta 30 urteko zigorra ezarri zioten. 2016ko abenduan bete zituen zigorraren hiru laurdenak. Castello I kartzelan dago, eta bertako espetxeko Tratamendu Batzordeak proposatu du gradu aldaketa, espetxe araudiko 104.4 artikuluari jarraiki, arrazoi humanitarioak direla-eta. Artikulu horrek dio hirugarren gradua izan dezaketela "mediku txostenen arabera gaixotasun sendaezinak" dituzten presoek, "duintasun pertsonalagatik". Jaiki Hadi elkarteak apirilean emandako datuen arabera, hogei dira gaixo dauden euskal presoak. Horietatik hamalau izen publikoak dira.]]> <![CDATA[DESALDAKETA: LEHEN ITZULIA]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1963/002/001/2019-06-16/desaldaketa_lehen_itzulia.htm Sun, 16 Jun 2019 00:00:00 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1963/002/001/2019-06-16/desaldaketa_lehen_itzulia.htm
Testuinguru horretan, gobernuko lehendakariaren hautaketan gerta daitekeenaren aurrekari bat izan daiteke atzo udalen osaketan eta alkateen inbestidura saioetan gertatutakoa. Ikuskizun zegoen PSN nola lerratzen zen bi blokeen artean -laukoa eta Navarra Suma-, eta sozialistek mezu argia bidali zuten atzo: ez daude aldaketa babesteko. PSN beharrezko aldagaia ez zen ekuazioetan soilik eskuratu zuten laukoa osatzen duten alderdiek alkatetza: Tafallan, Berriozarren, Antsoainen, Garesen, Zizur Nagusian, Altsasun... Horrez gain, PSNk Navarra Sumaren esku utzi zituen bestelako gehiengoak izan zitzaketen udalak, zinegotzi sozialistek beren alkategaiaren aldeko botoa emanda; horrela gertatu zen Iruñean, Eguesibarren, Lizarran, Barañainen eta Burlatan, esaterako; hiriburuan eta azken hiru kasuetan, EH Bilduk lor zezakeen alkatetza, eta Eguesibarren, Geroa Bairen kaltetan jardun zuen PSNk.

Eman ez, jaso bai

Sozialisten posizioaren beste adierazpideetako bat izan zen non eta nola lortu dituzten hainbat alkatetza. Vianan, Cortesen eta Andosillan, EH Bilduk babestuta lortu du aginte makila. Beste muturrean legoke Sartaguda: herri horretan, Navarra Sumaren botoak baliatu ditu Jose Antonio Egizabal alkate sozialistak lehen indarra (EH Bildu) gainditzeko. Azkenik, esanguratsua da Uharten gertatutakoa: zinegotzi bakarra izanik, PSNk herri plataforma baten eta Navarra Sumaren botoak jaso ditu, EH Bildu gainditu eta aginte makila eskuratzeko.

PSNk ohar batean eman zituen udalez udal izandako jarrerari buruzko esplikazioak. Nabarmendu zuen «aurrerabide akordioak ahalbidetu» dituela horiek «posible izan diren udal guztietan», alderdiaren tokiko taldeen «irizpidea» aintzat hartuta eta PSNko zuzendaritzak ezarritako ildoari jarraituta: «Hautagai sozialistek beren burua aurkeztu dute, akordiorik eta gehiengorik izan gabe, alkatetzarik ez emateko ez eskuinei, ezta [EH] Bilduri ere». Maria Txibite PSNko lehendakarigaiak txio batean laburbildu zuen alderdiaren jokabidea: «Gure hitza bete dugu; boto bakar bat ere ez Navarra Sumari, ezta Bilduri ere, akordioak ahalbidetuz posible zen lekuetan».

Sozialisten jokamoldeaz oso bestelako iritzia zabaldu zuen Geroa Baik ohar batean. Ikusirik PSNk, beharrezkoa zen herrietan, ez dituela ahalbidetu bestelako gehiengo batzuk Navarra Sumaren aurrean, Geroa Baik uste du PSNren jarrerak esan nahi duela «de facto ekainera aurreratzea abuztuko kolpe berri bat Nafarroako udal mapara». Geroa Baik txarretsi du PSNk «akordioak egiteari uko» egin diola, eta, are, kasu batzuetan «hitz egiteko» aukera ere baztertu duela.

Adibide batzuk aipatu ditu koalizioak: gogorarazi du Eguesibarren alkatetza lor zezakeena Geroa Bai zela, eta Sartagudan eta Uharten Navarra Sumaren botoak baliatu dituztela, «ahultasunetik alkatetzak lortzea» helburu: «PSNk azalpen publikoak zor ditu, sozialistek eurek eskatzen duten konfiantzaren edozein izpi apurtu dutelako». Sare sozialetan, kritiko azaldu zen Uxue Barkos Geroa Baiko lehendakarigaia: «Koherentzia apurrik gabe, zaila da gutxieneko duintasuna izatea... Interes orokorraren alde lan egitearen bokazioa eta gizarte justu eta orekatu batekiko pasioa izatea baino ez da: Nafarroa kohesionatu bat. Antza, bide luzea dugu; beraz, bidean ibiltzen jarraitzea dagokigu».

Etzidamu, parlamentua

Asteazkenean egingo dute Nafarroako Parlamentua osatzeko bilkura. Ikuskizun dago udalen osaketak zer arrasto utziko duen alderdien arteko elkarrizketetan. Legebiltzarreko presidentea aukeratu beharko dute saio horretan, eta horrek ere emango ditu datozen lau urteetarako aliantzen inguruko arrastoak. Mahaia osatuta, parlamentuko presidenteak bilera sorta bat egin behar du alderdiekin, ikusteko zer hautagaik bil dezakeen babes gehien. Horren arabera, lehendakarigai bat proposatu beharko du, eta hautagai horrek gehiengoa eskuratu beharko du: absolutua lehen bozketan, edo soila bigarrenean.

Udaletako eta parlamentuko prozedura ezberdina da, ordea; PSNk atzoko jarrerari eusten badio, Txibitek hautagaitza aurkeztuko luke, eta Geroa Bai, EH Bildu, Ahal Dugu eta Ezkerraren esku legoke hura babestea. Hiru hilean inork ez balu bilduko behar adina boto, bozak berriro egin beharko lirateke.

Analisia: Zaharra berri Hegoaldean]]>
<![CDATA[Gehiengoak maximizatzen]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1999/003/001/2019-06-16/gehiengoak_maximizatzen.htm Sun, 16 Jun 2019 00:00:00 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1999/003/001/2019-06-16/gehiengoak_maximizatzen.htm
Izan ere, lehen indarra gainditu eta gehiengo absolutura heltzeko, elkarren beharra zuten Zigoitian (Araba), Soraluzen, Lezon, Mendaron, Pasaian, Andoainen (Gipuzkoa), Abadiñon, Zaldibarren eta Alonsotegin (Bizkaia), besteak beste, eta guztietan egin dute hitzarmena; Pasaian eta Andoainen, PSE-EEk eskuratu du alkatetza, eta besteetan, EAJk. Datuek erakusten dute nolako nagusitasuna izango duten bi indarrek udaletan, batez ere EAJk: 132tan aginduko dute; 11tan sozialistek, eta 121etan jeltzaleek. Atzo, 11 alkatetza horiekin pozik agertu zen Idoia Mendia PSE-EEko idazkari nagusia, eta nabarmendu zuen «politika sozialak erakundeetara eramatea» dela sozialisten nahia. Bestela mintzatu da Juan Karlos Izagirre EH Bilduko Gipuzkoako ahaldungai nagusia: esan du EAJ-PSE itunak ez diela «herritarrei interesei erantzuten».

Samaniego (Araba) izan da EAJ-PSE akordioaren salbuespen bakarra, Eduardo Pascual PSEko zinegotziari esker lortu baitu EH Bilduk alkatetza. PSEk zinegotzi akta itzultzeko eskatu dio, baina alderdiko iturriek azaldu dute ezin dutela haren aurka neurririk hartu, ez delako PSEko kide.

Samaniegokoa gorabehera, Araban zabalago dago joko zelaia, inbestidura saioetan azaleratutako aliantzek erakutsi dutenez. EAJk eta EH Bilduk sintonia handiagoa erakutsi dute; Guardian eta Bastidan, EH Bilduren babesak eraman du EAJ bi herrietako aginte makila hartzera, eta, Argantzonen, jeltzaleek babestu zuten EH Bilduko alkategaiaren hautagaitza. Askotariko akordioak egiteko erraztasun handiagoa erakutsi dute jeltzaleek, EH Bildurenez eta PSErenez gain PPren botoak ere jasotzeko gai izan baita Kuartangon, EH Bilduri aurrea hartu eta alkatetza lortzeko.

Atzo errepikatu zen beste formuletako bat izan zen EH Bildu-Elkarrekin Podemos batura. Bi indarrak bat etorrita, EH Bilduk alkatetza erdietsi zuen Ordizian, Errenterian (Gipuzkoa), Elorrion eta Durangon (Bizkaia).

EH Bildu, plataformekin

Bizkaian, agerikoa da EAJren nagusitasuna: 112 herritatik 73tan gobernatuko du, eta horietatik 52tan, gehiengo absolutuarekin. Hala ere, udal esanguratsuak galdu zituen atzo; Galdakao, Bakio, Arrigorriaga, Zaratamo eta Balmaseda, esaterako. Azken horretan, jeltzaleen esku egon da alkatetza azken lau hamarkadetan, baina independenteen plataforma batek eskuratu zuen atzo, EH Bilduk babestuta.

Hain justu, EH Bilduk hainbat herri plataformarekin izandako sintonia izan da inbestidura saioen ondorioetako bat, horiekin ados jarrita lortu baitu indar subiranistak aginte makila Bakion, Galdakaon, Arrigorriagan eta Zaratamon. Orion (Gipuzkoa), lehen indarra izan zen EH Bildu, baina Orain Orio herri plataformaren abstentzioak ahalbidetu du Anuska Esnal alkate izatea. Gipuzkoan bertan, bestelakoa izan da egoera Deban: Gilen Garcia EH Bildukoak lortu du alkatetza, baina Debarren Ahotsa plataformak ez dituelako jaso hiru zinegotzi jeltzaleen botoak.]]>
<![CDATA[Enrique Maia aukeratu dute Iruñeko alkate]]> https://www.berria.eus/albisteak/167737/enrique_maia_aukeratu_dute_iruneko_alkate.htm Sat, 15 Jun 2019 18:42:39 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/albisteak/167737/enrique_maia_aukeratu_dute_iruneko_alkate.htm Era berean, agindu du iruindarren "eskubideak eta askatasuna" defendatuko duela. ETAren biktimak aipatu ditu, gogora ekarrita Tomas Caballero UPNko zinegotzia zena. "Duintasuna, memoria eta justizia" aldarrikatu ditu: "Ezin da elkarbizitzarik egon memoriarik gabe". PSNk, bere hautagaia Udal hauteskundeak egin ostean, ikusteke zegoen alderdi bakoitzak nola jokatuko zuen balizko gehiengoak osatze aldera. Navarra Suma lehen indarra izanik, hautagai alternatibo batek beharrezkoa zuen gehiengo absolutua -hamalau zinegotzi- alkatetza eskuratzeko. Ahalegin horretan aritu dira EH Bildu eta Joseba Asiron alkategaia, baina PSNk finkatua zuen jarrera: EH Bildurekin ez hitz egitea eta ezta hari botoa ematea ere. Hori horrela, Maite Esporrin PSNko alkategaiak bere hautagaitza aurkeztu du, baina bere alderdikideen botoak baino ez ditu jaso. Funtsean, goizean Eguesibarren, Lizarran edo Burlatan gertatutakoa errepikatu da Iruñean; bere buruari botoa emanda, Navarra Sumaren alkatetzak ahalbidetu ditu PSNk. Behin Maia aukeratuta, EH Bilduk mezu bat zabaldu du sare sozialetan, aginduzlan egingo duela Iruñea "etorkizunera" eramateko. Itziar Gomez (Geroa Bai) "tristuraz" mintzatu da: "Egun tristea da gaurkoa ezkertiar eta aurrerakoi sentitzen garenontzat. Politikoki, berriz, ulergaitza da. PSNk azalpenak eman beharko ditu". Esporrinek, berriz, Geroa Bai eta PSN egin ditu Maiaren izendapenaren erantzule: "Aukera izan dute gobernu aurrerakoi bat lortzeko, ni alkate izendatuta, eta muzin egin diote". ]]> <![CDATA[EAJk eta EH Bilduk gobernu akordioak lortu dituzte Guardian eta Bastidan, PPk ez gobernatzeko]]> https://www.berria.eus/albisteak/167632/eajk_eta_eh_bilduk_gobernu_akordioak_lortu_dituzte_guardian_eta_bastidan_ppk_ez_gobernatzeko.htm Thu, 13 Jun 2019 07:17:13 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/albisteak/167632/eajk_eta_eh_bilduk_gobernu_akordioak_lortu_dituzte_guardian_eta_bastidan_ppk_ez_gobernatzeko.htm Bastidako eta Guardiako kasuan. Arabako Errioxako bi herri horietan, PP izan zen indar politiko nagusia; Guardian hiru zinegotzi lortu zituen, eta Bastidan, lau. Bi herrietan, ordea, bederatzina zinegotzi daude udaletan, eta, beraz, PPk ez du gehiengo absoluturik ez batean eta ezta bestean ere. Horiek horrela, bi herrietan gobernu akordioa adostu dute EAJk eta EH Bilduk. Bien artean bost zinegotzi dituzte Bastidan eta Guardian, eta, beraz, ziurtatuta dute gehiengo absolutua eta, harekin, alkatetza. Bi kasuetan, EAJ izan zen bigarren indarra. Ibon San Saturnino EH Bilduko Arabako Mahai Politikoko koordinatzaileak eman du negoziazioen berri, goizean. Orduan aurreratu du elkarrizketak "bide onetik" doazela. Akordioa egina zegoela jakinarazi dute arratsaldean. San Saturninok azaldu du indar subiranistaren asmoa dela PP "boteregune guztietatik" kentzea, iritzita bere kudeaketa herritarren interesen kontrakoa dela: "Aurretik egin dugu, baina aurreko legealdian ikasi dugu ez dela nahikoa PP alkatetza batetik kanporatzea, baizik eta horrekin batera beharrezkoa dela legealdirako ibilbide orri bat eta gobernantza eredu bat adostea ere". Ildo horretan, EH Bilduk EAJrekin batera koalizio gobernuak osatzeko "borondate irmoa" daukala esan du, “egonkortasuna eta gobernagarritasuna" bermatzeko. Alonsoren oharra PPk, ordea, alkatetza eskuratu nahi du Arabako bi herrietan. PPk Euskal Autonomia Erkidegoan dituen alkatetza bakarrak dira, Mañuetarekin eta Navaridasekin batera. PP prest legoke Kuartangon "keinu" bat egiteko. Han, EH Bildu eta EAJ berdinduta daude botoetan eta eserlekuetan, eta PPren esku dago berdinketa hori apurtzea eta alkatetza jeltzaleei ematea. Gaur, berriz, EAJri ohar egin dio Alfonso Alonso PPko EAEko presidenteak: esan du "goiz" dela jakiteko PPk Eusko Jaurlaritzaren 2020rako aurrekontu proiektua babestuko duen, baina esan du "kontraesana" litzatekeela EAJk "osasun kordoi bat" ezartzea PPri eta, aldi berean, Eusko Legebiltzarrean akordioak egin nahi izatea: "Eskatzen diegu, gutxienez, ez diezaguten burua modu horretan zapaldu, eta esan diezaguten ea PP edozein modutan kanporatu behar den". "Xantaiarik" ez Beste herri batzuetan, argituz doa zer gertatuko den etzi. Tafallan, esaterako, alkatetzari eutsiko dio EH Bilduk. Akordioa hitzartu dute indar subiranistak, Iniciativa Por Tafalla herri plataformak, Ezkerrak eta Geroa Baik. Nafarroan, ikusteko dago nola jokatuko duen PSNk udaletan eta herrialdeko gobernuaren osaketan. Azken egunetan, hainbat eragilek Maria Txibite PSNko lehendakarigaiari eskatu diote gobernuburu izateko hautagaitza aurkezteko eta, gobernu "aurrerakoi" bat osatzeari begira, "ezkerrera" begiratzeko, EH Bilduri betoa kenduta. Beste aldetik, lehen indarrari gobernatzen uzteko eskatu dio Navarra Sumak, gobernabidearen giltza ez dezan EH Bilduk eduki. Gaur, ohar bat zabaldu du PSNk, ohartarazteko ez duela onartuko EH Bilduren eta Navarra Sumaren "xantaiarik edo mehatxurik": "Agerian uzten ari dira urduri daudela, modurik okerrenean: mehatxatuz, xantaia egiten saiatuz edo botoak trukatuz". Sozialistek erantsi dute "gobernu aurrerakoiak eratzeko konpromisoa" beteko dutela "posible den" herrietan, "Navarra Sumako eta [EH] Bilduko hautagaitzei botoak ez emateko posizioarekin bat eginez eta tokiko taldeen irizpidea kontuan hartuz". Errenterian, koalizioa EH Bilduk eta Elkarrekin Podemosek koalizioan gobernatuko dute Errenterian (Gipuzkoa). Bi indarrak gobernu koalizioa osatzeko akordioa lortu dute gaur, eta, hala, gehiengo osoa ziurtatu dute. Aizpea Otaegi izango da Errenteriako alkate berria. Azken udal hauteskundeetan, EH Bildu izan zen indar bozkatuena. Bederatzi zinegotzi eskuratu ditu. Sei ditu PSE-EEk, hiru EAJk eta bete horrenbeste Elkarrekin Podemosek. Azken lau urteetan, elkarrekin gobernatu dute EH Bilduk eta Errenteria Irabaziz hautagaitzak. Gobernu akordioa publikoki izenpetu dute gaur arratsaldean, Foru Plazan. Arrigorriagan, EH Bildu EH Bilduk eskuratuko du aginte makila Arrigorriagako Udalean (Bizkaia), Arrigorriaga Gara hautagaitza independentearekin akordioa lortu eta gero. Horrenbestez, Maite Ibarra izango da alkate. Koalizioak etena jarriko dio EAJren 39 urteko aginte aroari. Arrgorriagan, EH Bildu izan zen indarrik bozkatuena azken udal bozetan, eta sei zinegotzi lortu zituen. Ordezkari kopuru bera du EAJk ere. Arrigorriaga Gara-k eta PSE-EEk bina zinegotzi dituzte, eta bakarra du NOAk. EH Bilduren eta Arrigorriaga Gararen ordezkariek ez dute gehiengo osorik, eta boto kopuru bera du EAJren eta PSE-EEren arteko baturak ere. NOAren abstentzioak ordea, zerrendarik bozkatuenari emango dio agintea. Hau da, EH Bilduri.]]> <![CDATA[Eskaintzak eta eskariak PSNri]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1987/008/001/2019-06-13/eskaintzak_eta_eskariak_psnri.htm Thu, 13 Jun 2019 00:00:00 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1987/008/001/2019-06-13/eskaintzak_eta_eskariak_psnri.htm
Idoia Mendia PSE-EEko idazkari nagusia izan zen Txibite lehendakaritzara aurkeztearen alde mintzatu zirenetako bat. Uste du «beharrezkoa» dela Txibitek Nafarroan gobernatzea herrialdea «dagokion lekuan» jartzeko eta «elkarbizitza eraikitzeko». PSN «alternatiba» da Nafarroan, Mendiaren iritziz: «Asko poztuko naiz berarengatik, alderdiarengatik eta nafarrengatik». Are, uste du ez litzatekeela «ulergarria» Nafarroa «UPNren esku itzultzea».

Ahal Dugu izan daiteke PSNren aliatuetako bat Txibite lehendakaritzara heltzeko, baina, horretarako, bere posizioa «argitzeko» eskatu dio Jone Belarra Podemoseko bozeramaile albokoak; erabakitzeko esan dio: eskuina «babestea» edo gobernu «aurrerakoi» bat osatzea. Onda Cero irratian eginiko elkarrizketa batean, Belarrak esan du «baikorra» dela PSOEk PSNri babesa eman izana gobernua osatzen saia dadin, baina hautu hori egiteko eskatu dio Txibiteri: «Orain arte ez du hala egin; laukoa egon denean, beti bozkatu du eskuinarekin». Orain bestelako akordio batzuk osatu nahi baditu, bide hori hartuko duenaren «egiazko» frogak emateko eskatu dio: «Nafarroan, izan ditugu PSNk eskuinarekin ados jarri izanaren esperientziak; koalizio handia errealitate bat izan da».

Beste aliatu batzuk ere beharko ditu PSNk; Txibitek Geroa Bairekin eta Ezkerrarekin ados jarri nahi du, gehiengo absolutua ez izan arren, 23 parlamentari izateko. EH Bildu gakoa litzateke orduan; hura abstenituz gero, Txibite litzateke lehendakari. Sozialistek, ordea, ez dute indar subiranistarekin eseri ere egin nahi. Horregatik, PSNrekin kritiko azaldu zen atzo Oskar Matute EH Bilduko diputatua. Indar subiranistaren aurka «lerro gorri bat» jarri izana eta «eskuineko politiken aliatu fidela» izatea egotzi zion PSNri, «UPNren erregimenari eutsita». Hortaz, galdegin zion «ezkerrera» begiratu dezala, «uler dezan zein den Nafarroaren aniztasuna eta errealitatea».

Geroa Bairen zalantzak

PSNk tokiko erakundeetan izan ditzakeen asmoekin ere zalantzati agertu da Geroa Bai. Etziko bilkuretan osatuko dituzte udalak eta aukeratuko alkateak, eta Geroa Baik ohartarazi du PSNk Navarra Sumaren esku utz ditzakeela bestelako gehiengoak osatu ditzaketen hainbat udal gobernu. Izan ere, hainbat herritan PSN «talde kontserbadoreetara gerturatzen» ari da azken egunetan, eta adibide gisara aipatu du Caparroso; herri horretan, sozialistek jada egin dute itun bat PPrekin alkate izan zen Aquilino Jimenezen herri plataformarekin (CPF). Geroa Bai prest agertu da udaletan «indar handiena duten talde progresistak babesteko», baina salatu du ez dutela «posizio bera» topatu PSNren aldetik. Besteak beste, Geroa Baik aliantzak proposatu dizkie sozialistei Vianan, Ribaforadan, Eguesen eta Zizurren, baina oraingoz ez dute erantzunik jaso.

Navarra Suma, berriz, beste muturretik ari zaie tiraka PSNri eta PSOEri. Javier Esparza Navarra Sumako lehendakarigaia «harrituta» agertu da PSOEk «ahalbidetuko» duelako «ETAko hiltzaileen lagunek» erabakitzea zein izango den Iruñeko alkatea eta Nafarroako Gobernuko presidentea: «[EH] Bilduren abstentzioa ez da doan izango».]]>
<![CDATA[EH Bilduk batzartzera deitu ditu PSN eta Geroa Bai, «aukerak aztertzeko»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1976/008/001/2019-06-13/eh_bilduk_batzartzera_deitu_ditu_psn_eta_geroa_bai_aukerak_aztertzeko.htm Thu, 13 Jun 2019 00:00:00 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1976/008/001/2019-06-13/eh_bilduk_batzartzera_deitu_ditu_psn_eta_geroa_bai_aukerak_aztertzeko.htm
Indar subiranistak agerraldi jendetsua egin zuen atzo arratsaldean Iruñeko Udaletxe plazan, Joseba Asiron jarduneko alkatearen azken lau urteetako jarduerari balioa eman, eta haren hautagaitza babesteko. PSNrekin ados jarri ezean, Enrique Maia Navarra Sumako hautagaia izango da alkate, eta «iraganeko akatsak ez errepikatzeko» eskatu dio EH Bilduk PSNri: «Maia ez da oraindik Iruñeko alkatea, eta guk, azken unera arte, lanean jardunen dugu, izan ez dadin. Erabakia eta pilota PSNren teilatuan dago».

Ez dirudi, ordea, PSNk Asiron babesteko asmorik duenik. Aurreko legealdiko azken ezohiko udalbatzarra egin zuten atzo, eta Maite Esporrin PSNko alkategaiak berretsi zuen zinegotzi sozialistek Esporrinen aldeko botoa emango dutela etziko inbestidura saioan: «Guk geure burua babestuko dugu, gure zerrenda bozkatuko dugu, eta gero talderen batek gure proiektuaren aldeko botoa eman nahi badu, gu pozik». Haatik, aitortu du ez duela horretarako «bermerik» eta, beraz, «logikoena» dela Maia izatea alkate, hura izan zelako boto gehien jaso zuena maiatzaren 26an.

Itziar Gomez Geroa Baiko zerrendaburuak, berriz, azpimarratu zuen Iruñea «gehiengo progresista duen hiria» dela, eta koalizioak lanean jarraituko duela «eskuina alkatetzara iritsi ez dadin».

18:00etan hasiko da etziko bilkura, eta alkatetzarako hautagaitzarik ez aurkezteko eskatu zion atzo ere Maiak Esporrini: «Ez dezala ahalbidetu Bilduk babestea; saihestu dezatela, eta horrela ez da inolako zalantzarik geratuko».]]>
<![CDATA[Jaurlaritzak «inbertsiotzat» jo du EAJ-PSE ituna luzatzea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2001/007/002/2019-06-12/jaurlaritzak_inbertsiotzat_jo_du_eaj_pse_ituna_luzatzea.htm Wed, 12 Jun 2019 00:00:00 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/2001/007/002/2019-06-12/jaurlaritzak_inbertsiotzat_jo_du_eaj_pse_ituna_luzatzea.htm
Jeltzaleek eta sozialistek herenegun zabaldu zuten aurreakordio bat egin zutela, bi alderdietako bat indar nagusia izan den udaletan, babesik txikiena duenak bazkidea babesteko. Beste kasu batzuetan, bien artean boto gehien izan duen alderdiak erabaki behar du alkategairik aurkeztuko duen.

«Iragarritako amaiera»

EAJren eta PSE-EEren arteko akordioaz beste era batera jardun zuen atzo Andeka Larrea Ahal Dugu-ko Araba, Bizkai eta Gipuzkoako Komunikazio idazkariak. Onda Vascan eginiko elkarrizketa batean, esan zuen EAJ-PSE ituna «iragarritako amaiera» bat dela: «Errespetatzen dugu PSEk EAJrekiko aliantzari eutsi nahi izatea, baina gustatuko litzaiguke ausartuko balitz gehiengo aurrerakoiak osatzen; Elkarrekin Podemosek beti izango du eskua luzatuta horretarako». Halaber, jakinarazi zuen EH Bilduk eta Elkarrekin Podemosek akordioak egingo dituztela Elorrion, Durangon (Bizkaia) eta Errenterian (Gipuzkoa), indar subiranistak horietan alkatetza lor dezan.]]>
<![CDATA[Burujabetzaren gogoetarako plaza]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1990/008/001/2019-06-12/burujabetzaren_gogoetarako_plaza.htm Wed, 12 Jun 2019 00:00:00 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1990/008/001/2019-06-12/burujabetzaren_gogoetarako_plaza.htm Subiranotasuna Europako Herrietan izeneko masterra. Parte Hartuz eta NOR ikerketa taldeak dira sustatzaile nagusiak. 60 kreditu izango ditu, eta euskaraz izango dira eskolak; horietatik erdiak, online.

Graduondokoan irakasle ariko direnetako bi dira Onintza Odriozola Irizar (Donostia, 1980) eta Iker Iraola Arretxe (Errenteria, Gipuzkoa, 1982) soziologian doktoreak. EHUko Gizarte Zientzien Didaktika Saileko irakaslea da Odriozola, eta Hezkuntza, Filosofia eta Antropologia Fakultatean dihardu Iraolak. Zergatik subiranotasunari buruzko master bat? «Planteatu da subiranotasunari buruzko master bat Euskal Herritik abiatuta, ikusten delako subiranotasunaren inguruan esperientzia, praktika eta teoria berriak daudela».

Aldi berean, gai horiek «Euskal Herritik» jorratu nahi dituzte, «baina Europako testuinguruari lotuta». Teoria eta praktika horiek zenbait eskalatan garatzen dira: egituraketa instituzionalari buruzkoak dira batzuk —«Europako Batasuna, nazio estatuen egokitzapena...»— baina «behetik» lantzen dira beste batzuk: «Elikadura burujabetza, gorputzarena... Hor, teorian planteamendu oso interesgarriak daude, eta iruditzen zaigu beharrezkoa dela Euskal Herria eztabaida horietan kokatzea».

Horiek horrela, eskalak uztartu nahi dituzte graduondokoan, Odriozolaren esanetan: «Askotan, subiranotasuna nahiko modu murritzean ulertzen dugu, baina burujabetza kulturalaz, ekonomikoaz aritu nahi dugu, mikro eta makro mailak txirikordatuta».

Irakasleek ez dute zalantzarik; gaia agendan dago. «Europan, azken urteetan, aldaketa erabakigarriak gertatu dira. Askotan, perspektiba izan behar da: subiranotasuna boladan dago gaur egun; aldaketak gertatu dira Kataluniako prozesuan, baita Eskozian ere...» Eztabaida hori, ordea, ez da soilik gertatzen estaturik gabeko nazioetan: «Ikusten dugu subiranotasuna ez dutela soilik mahai gainean jartzen estatu berri bat sortu nahi duten mugimenduek, baizik eta Europan, oro har, ezker-eskuin, erdigunean dagoen gai bat dela. Eztabaida horri lotu behar gatzaizkio». Are, Odriozolak uste du Euskal Herriak, «estaturik gabeko nazio bat izanik, eztabaida hori landuta» eduki beharko lukeela: «Herri gisa, inportantea da diskurtso hori landuta edukitzea».

Gaia agendan egonik, beraz, burujabetzaren esanguraz iritzi kontrajarriak irakur daitezke sarri: herrialde batek ezin duela burujabe izan estaturik ez badauka, eta, kontrara, estatuek ere ez dutela erabateko subiranotasunik gaur egun, horiek partekatuak direla, eta interdependentzia nagusi dela. Horixe da, Iraolaren iritziz, egungo «eztabaida zentrala»: «Lehen esaten zen: 'Estatua lortu arte, ezer ez'. Orain, berriz, estatu egiturez hitz egiten da. Egia da estatuen subiranotasun maila eraldatzen ari dela azken hamarkadetan, baina egia da estatuak egon badaudela, eta boterea eta subiranotasuna dauzkatela». Bat dator Odriozola: «Egia da estatuak botere ahalmena galduz edo aldatuz joan direla, maila askotan beste botere batzuen menpe daudela, baina gaur egungo ordena estatutan dago antolatuta; estatuak dira beren buruaren jabe diren unitateak, eta nazio txikiok, oraindik ere, estatu horren beharra ikusten dugu gure burua antolatzeko». Estatua «dinamikoa» den eta «aldatzen» ari den arren, Odriozolak uste du «oraindik ere» estatuek ez diotela «elkarri auzitan jartzen daukaten boterea».

Estatuen ahalmenaren aldaketa horrekin lotuta, «subiranotasunaren desplazamendu bat» antzematen du Iraolak: «Subiranotasuna, neurri batean, zabaltzen ari da, baina betiko egiturak desagertu gabe. Hori izango litzateke masterraren ekarpen bat: hori guztia pentsatzen eta ordena ematen saiatzea». Izan ere, estatuek «funtsezko egiturak» izaten jarraitzen dute, baina «eraldaketa prozesu bat» gertatu da: «Euskal Herrian pentsatu behar dugu nola eragiten diguten aldaketa horiek».

Egituraketa administratiboaz harago doa, ordea, burujabetzaren auzia, eta hala lantzeko asmoa daukate; diziplina eta alor ugaritako irakasleak ariko dira graduondokoan, Odriozolaren arabera: «Masterrak ikuspegi poliedriko bat izan nahi dugu, irakasle bakoitzaren ekarpenetik gai ezberdinak landuz, argi edukita nazionalismoari buruzko masterraren jarraipen gisa ere proposatzen dela: estaturik gabeko nazio batek zer egin beharko lukeen subiranotasuna lortzeko, jakinik estatu batek ez dizula burujabetza kulturala bermatzen, baina horretarako beharrezkoa dela burujabetza politikoa». Horregatik, ikuspegi soziologikoaz eta politologikoaz gain, kulturala, ekonomikoa, komunikatiboa eta diplomatikoa ere jorratuko dituzte ikasturtean zehar: «Saiatu gara ikuspegi berriak sartzen».

Nazionalismoaren haria

EHUk 2010. urtean ekin zion Euskal Nazionalismoa XXI. mendean izeneko masterra eskaintzeari, eta zazpi urteko ibilbidea egin zuen graduondokoak. Hura desagertu eta gero abiatu dute burujabetzari buruzkoa, eta hari «argi» bat dago bien artean, Odriozolaren hitzetan: «Oraingoa osatuagoa eta gaurkotuagoa da: eztabaidak aldatzen ari dira, eta gaurko eztabaidetara gaurko kontzeptuak ekarri behar dira». Iraolak ere aitortu du aurreko masterraren «egokitzapen bat» dela: «Gaiei dagokienez, askotariko diziplinak biltzen ditu, eta forma aldaketak dauzka». Horietako bat: irakaskuntzaren zati bat Internet bidezkoa izatea, lanean ari diren ikasleei ateak ireki ahal izateko.

Ez dute masterra ikasle tipologia bakar batera mugatu nahi, Iraolak adierazi duenez: «Oro har, gai hauetan master ofizial baten bidez sakontzeko gogoa daukan edonorentzako da; ikerketa bidean gogoan daukan orori; graduondokoak tesia egiteko aukera ere ematen du». Jakintza arlo horretan «espezializatzeko gogoa» daukatenentzat ere pentsatuta dago, horiek ikerkuntzaz kanpoko beste eremu batzuetan lan egiteko asmoa badaukate ere.]]>
<![CDATA[PSOE-EAJ bilera bihar, Espainiako Gobernua osatzeari begira]]> https://www.berria.eus/albisteak/167539/psoe_eaj_bilera_bihar_espainiako_gobernua_osatzeari_begira.htm Tue, 11 Jun 2019 15:46:24 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/albisteak/167539/psoe_eaj_bilera_bihar_espainiako_gobernua_osatzeari_begira.htm Abalosek berak atea zabaldu zion Maria Txibite PSNko zerrendaburuari, Nafarroako Gobernura heltzeko gehiengo bat osatzen saiatu dadin: "[EH] Bildu abstenitzen bada, guk aurrez harekin negoziaziorik izan gabe, zergatik ez? Besteek egiten dutenak guri...". Bestetik, jakinarazi zuen ez dituela nahi UPNren Kongresuko bi botoak Pedro Sanchez Espainiako gobernuburu izendatzeko, EAJren seiak galtzeko arriskua lukeelakoan. Atzo bertan, udal eta foru erakundeetan elkar babesteko aurreakordioa lortu zuten EAJk eta PSEk Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Zehazki, EAJk eta PSEk adostu dute bietako bat lehen indarra izan den herrietan babes gutxien jaso duen alderdiak handiena babestea, baiezko botoaren edo abstentzioaren bidez. Alegia, Bilbon, esaterako, PSEk Juan Mari Aburto EAJko hautagaia babestu beharko du, Aburtok irabazi baitzituen hauteskundeak. Besterik da zer gertatuko den boto gehien duen alderdia beste bat izan baina EAJ-PSE baturak gehiengo absolutua izan dezakeen udaletan. Andoain, Lezo edo Pasaiaren (Gipuzkoa) kasua da, besteak beste. Horietan, EAJren eta PSEren artean boto gehien eskuratu duen alderdiak erabaki beharko du alkatetzara hautagaitzarik aurkezten duen edo ez; aurkeztuko balu, beste alderdia derrigortuta legoke bazkidearen hautagaitza babestera. Alkategaia aurkeztea edo ez, ordea, alderdien herrialdeetako zuzendaritzek erabakiko dute; esaterako, Araba, Bizkai eta Gipuzko Buru Batzarrak gaur bilduko dira, eta horiek erabaki beharko dute alkatetzara irits daitezkeen herrietan nola jokatu.]]> <![CDATA[«Gehiengo egonkorretarako» ituna]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/005/001/2019-06-11/gehiengo_egonkorretarako_ituna.htm Tue, 11 Jun 2019 00:00:00 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1872/005/001/2019-06-11/gehiengo_egonkorretarako_ituna.htm
Zehazki, EAJk eta PSEk adostu dute bietako bat lehen indarra izan den herrietan babes gutxien jaso duen alderdiak handiena babestea, baiezko botoaren edo abstentzioaren bidez. Alegia, Bilbon, esaterako, PSEk Juan Mari Aburto EAJko hautagaia babestu beharko du, Aburtok irabazi baitzituen hauteskundeak. Besterik da zer gertatuko den boto gehien duen alderdia beste bat izan baina EAJ-PSE baturak gehiengo absolutua izan dezakeen udaletan. Andoain, Lezo edo Pasaiaren (Gipuzkoa) kasua da. Horietan, EAJren eta PSEren artean boto gehien eskuratu duen alderdiak erabaki beharko du alkatetzara hautagaitzarik aurkezten duen edo ez; aurkeztuko balu, beste alderdia derrigortuta legoke bazkidearen hautagaitza babestera. Alkategaia aurkeztea edo ez, ordea, alderdien herrialdeetako zuzendaritzek erabakiko dute; esaterako, Araba, Bizkai eta Gipuzko Buru Batzarrak gaur bilduko dira, eta horiek erabaki beharko dute alkatetzara irits daitezkeen herrietan nola jokatu.

Hori horrela, EAJk eta PSEk oraingoz ez dute argitu hautagairik aurkeztuko duten lehen indarra izan ez diren udaletan. Hala ere, EAJko iturriek BERRIAri adierazi diote «zilegitasun demokratiko osoa» dutela lehen indarra ez diren kasuetan ere alkatetzak eskuratzen saiatzeko, eta gogora ekarri dute hala egingo dutela EH Bilduk eta Elkarrekin Podemosek beste herri batzuetan.

Galdeketa, etzi

Tokiko erakundeetan eta Araba, Bizkai eta Gipuzkoako foru aldundietan gobernatzeko formulak negoziatzeko lanetan ari ziren bi indarrak, eta zeregin hori samurtu egin da ostiral iluntzetik. Orduan, EAJk erabaki zuen Xabier Iridoik ez aurkeztea hautagaitzarik Irungo alkatetzarako, eta Jose Antonio Santanok (PSE) alkatetzan jarraitzea ahalbidetzea. Korapilo hori askatuta, negoziazioak «desblokeatu» zirela jakinarazi zuen larunbatean Eneko Andueza PSE-EEko Gipuzkoako idazkari nagusiak: «Orain has gaitezke EAJrekin hizketan, udalei egonkortasuna emango dien akordio bat lortzen saiatzeko».

Atzo, berriz, Anduezak berak beste baldintza bat jarri zien jeltzaleei: eskatu zien gobernuan sar daitezela PSEk alkatetza lor dezakeen herrietan. Andoaingo eta Pasaiako udalen kasua da: «Ez dakit Andoaingo EAJrekin fidagarritasun askorik izango dugun», esan zuen Andoaingo kasuaz galdetuta —EH Bildu da lehen indarra, baina EAJk eta PSEk zinegotzi gehiago dituzte—. Argiago aritu zen Pasaiakoaz: «EAJk esan du gobernuan sartzeko aukera ez dutela aintzat hartzen. Hor ez dugu aukera askorik izango, nahiz eta beraien botoak eduki; gero gobernuan sartzen ez badira, negozio txarra».

Aurreakordioa baieztatuta, bi alderdiek apenas behar izan duten astirik ados jartzeko. Ez zuten denbora asko: PSEk esana zuen militantziaren artean galdeketa bat egin behar zuela akordioari oniritzia emateko, eta kontsulta hori ostegunean egin beharra zeukala beranduenera. Sozialistek berretsi dute etzi galdetuko dietela kideei, eta honako hau izango dela galdera: «PSE-EEk gobernabiderako aurreakordio bat lortu du udaletarako eta foru aldundietarako EAJrekin, ahalbidetuko duena instituzioen jardun politikoa bideratzea hazkundea, enplegu duina, zerbitzu publikoen babesa, kohesio soziala eta euskal herritarren ongizatea bezalako helburuetara. Akordio hori babesten duzu?». Baiezkoa edo ezezkoa erantzun ahal izango dute militanteek.]]>
<![CDATA[Aurreakordio bat lortu dute EAJk eta PSE-EEk]]> https://www.berria.eus/albisteak/167499/aurreakordio_bat_lortu_dute_eajk_eta_pse_eek.htm Mon, 10 Jun 2019 07:10:33 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/albisteak/167499/aurreakordio_bat_lortu_dute_eajk_eta_pse_eek.htm Korapilo hori askatuta, negoziazioak "desblokeatu" egin zirela jakinarazi zuen larunbatean Eneko Andueza PSE-EEko Gipuzkoako idazkari nagusiak: "Orain has gaitezke EAJrekin hizketan, udalei egonkortasuna emango dien akordio bat lortzen saiatzeko". Gaur, berriz, Anduezak berak beste baldintza bat jarri die jeltzaleei: eskatu die gobernuan sar daitezela PSE-EE alkatetzara heldu daitekeen herrietan. Andoaingo eta Pasaiako udalen (Gipuzkoa) kasua da, adibiderako: "Ez dakit Andoaingo EAJrekin fidagarritasun askorik izango dugun", esan du Anduezak Andoaingo kasuaz galdetuta -EH Bilduk lortu ditu ordezkari gehien, baina EAJk eta PSEk zinegotzi gehiago dituzte bat eginez gero-. Argiago aritu da Pasaiakoaz -Andoaingo egoera bera da-: "Pasaian, EAJk esan du gobernuan sartzeko aukera ez dutela aintzat hartzen. Hor ez dugu aukera askorik izango, nahiz eta beraien botoak eduki; gero gobernuan sartzen ez badira, negozio txarra". Gaurko bileraren ostean, ordea, ez EAJk eta ezta PSE-EEk ere ez dute zehaztu zer gertatuko den beste talde politiko bat lehen indarra den kasuetan. Aurreakordioa baieztatuta, bi alderdiek apenas behar izan duten astirik ados jartzeko. Ez zuten denbora asko ere: PSE-EEk esana zuen militantziaren artean barne galdeketa bat egin behar zuela akordioari oniritzia emateko, eta kontsulta hori ostegunean egin beharra zeukala beranduenera. Sozialistek berretsi dute ostegunean egingo dutela kontsulta hori, eta honakoa izango dela galdera: "PSE-EEk gobernabiderako aurreakordio bat lortu du udaletarako eta foru aldundietarako EAJrekin, ahalbidetuko duena instituzioen jardun politikoa bideratzea hazkundea, enplegu duina, zerbitzu publikoen babesa, kohesio soziala eta euskal herritarren ongizatea bezalako helburuetara. Akordio hori babesten duzu?". Baiezkoa edo ezezkoa erantzun ahal izango dute militanteek.]]> <![CDATA[Irun argituta, «desblokeatu» da ituna]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/014/001/2019-06-09/irun_argituta_desblokeatu_da_ituna.htm Sun, 09 Jun 2019 00:00:00 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/paperekoa/1943/014/001/2019-06-09/irun_argituta_desblokeatu_da_ituna.htm
Joseba Egibar EAJko Gipuzko Buru Batzarreko presidenteak baieztatu zuen atzo jeltzaleen atzerapausoa. Radio Euskadin esan zuen erabaki dutela Iridoiren hautagaitza «desaktibatzea», sozialistek «erakundeak desegonkortzeko mehatxua» egin baitute. Are, «xantaia» gisa definitu zuen PSE-EEren jokabidea: «Badakite hautagaitza hori aurkezteak Irunen egoerari buruzko salaketa politiko baten esanahia duela». Iazko urtarrilean, Santano alkateak udal gobernutik kanporatu zuen Iridoi Hirigintza zinegotzia : «[EAJ-PSE] itunaren jarraipen batzordeak ondorioztatu zuen Irunen akordioa apurtu egin zela eta erantzukizuna Santanorena zela», erantsi zuen Egibarrek. Uste du Irunen gertatutakoa «oso larria» izan zela eta gertatutakoak agerian uzten duela «PSE-EEk Santanorekiko daukan ahultasuna».

Atzera egin arren, Egibarrek ohar egin zien bazkideei: ez dute oztopatuko Santanoren izendapena, baina ezta legealdian hura babestuko ere: «Irungoa konpontzen ez bada, desegonkortasun instituzionala bermatuta dago».

Sozialistek erabateko garrantzia emana zioten Irungo Udalari eusteari, eta ez zeuden prest jeltzaleekin itun orokor bat adosteko aurrez Irungo egoera argitu arte. Korapilo hori askatuta, PSEko Gipuzkoako idazkari nagusi Eneko Anduezak nabarmendu du «desblokeatu» direla jeltzaleekiko elkarrizketak: «Orain has gaitezke EAJrekin hizketan, udalei egonkortasuna emango dien akordio bat lortzen saiatzeko».

Egibarren adierazpenez, berriz, Anduezak ukatu egin du PSE-EEk «xantaia» egin izana: «Agerikoa da ez dela xantaia izan; posizionamendu irmo bat izan da, guretzat desleialtasun hutsa baitzen, eta eraso bat itun bati». EAJk eta PSEk datozen egunak dauzkate orain akordio bat erdiesteko, eta militante sozialistek hori berretsi beharko dute; Jose Antonio Pastor PSEko Eusko Legebiltzarreko bozeramailearen esanetan, «beranduenez» ostegunean egingo dute barne galdeketa; hortaz, alderdiek hiru egun dauzkate ados jartzeko.

«Kanpoko interesak»

Xabier Iridoi hasia zen Irungo Udaleko beste talde politiko batzuekin hitz egiten, Santanoz aparteko gehiengo alternatibo bat eratzeko. Gehiengo absolutua behar zuen alkatetza lortzeko, eta horretarako beharrezkoak zituen EH Bilduren eta Elkarrekin Podemosen botoak. Atzo, Iker Casanova indar subiranistako legebiltzarkideak esan zuen ez dela «koherentea» EAJk Irungo Udaletik «ez kanporatzea oso txartzat duen alkate bat». Hori horrela, Casanovak uste du «kanpoko interesak» nagusituko zaizkiola udal horretan ordezkaritza duten talde politikoen borondateari.

Gainera, gogora ekarri zuen EAJren eta PSEren arteko itun posible batek alkatetzarik gabe utz lezakeela EH Bildu indar subiranista lehen indarra den herri batzuetan; horien artean daude Andoain, Pasaia, Lezo, Soraluze (Gipuzkoa) eta Zigoitia (Araba), besteak beste. «Garrantzitsua da udaletan gehiengo koherenteak artikulatzea eta herritarrentzako hobekuntzak bilatzea», Casanovaren arabera.

Josu Erkoreka Eusko Jaurlaritzako bozeramailea, ordea, pozik agertu zen atzo, Irungo Udalean sortutako «zailtasunak bideratu» ahal izan dituztelako. Gamiz-Fikan (Bizkaia) izan zen atzo Erkoreka, 1936ko gerran hildako gudari baten arrastoak lurpetik ateratzeko lanetan, eta bertan jardun zuen Irungo Udalaz. Bertako egoera argitu izanarekin gustura egon arren, Erkorekak ez du uste Irungoak «zalantzan» jarriko zukeenik Eusko Jaurlaritzaren egonkortasuna eta EAJren eta PSEren arteko itunaren «sendotasuna».

Deia alderdi nafarrei

Arabarako, Bizkaiarako eta Gipuzkoarako akordioez harago, Erkorekak mintzagai izan zituen Nafarroan gobernua osatzeko elkarrizketak ere. «Erabateko errespetuz», alderdiei dei egin die «egonkortasunaren» aldeko apustua egin dezaten, «Euskadin egin den bezala». Uste du EAJren eta PSEren arteko itunak «emaitza positiboak» eman dituela; hala ere, Jaurlaritzak «inola ere» ez du eragin nahi «soilik nafarra den prozesu batean».]]>
<![CDATA[Ustez ETArena zen zulo bat topatu du Ertzaintzak Arraia-Maeztun]]> https://www.berria.eus/albisteak/167411/ustez_etarena_zen_zulo_bat_topatu_du_ertzaintzak_arraia_maeztun.htm Fri, 07 Jun 2019 10:55:24 +0200 Jon O. Urain https://www.berria.eus/albisteak/167411/ustez_etarena_zen_zulo_bat_topatu_du_ertzaintzak_arraia_maeztun.htm ]]>