<![CDATA[Jon Ordoñez Garmendia | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Sat, 20 Jul 2019 15:44:49 +0200 hourly 1 <![CDATA[Jon Ordoñez Garmendia | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Sei orduan 0,18tik 5,75era igo zen uraren maila Zidakos ibaian]]> https://www.berria.eus/albisteak/168654/sei_orduan_018tik_575era_igo_zen_uraren_maila_zidakos_ibaian.htm Tue, 09 Jul 2019 13:11:44 +0200 Jon Ordoñez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/168654/sei_orduan_018tik_575era_igo_zen_uraren_maila_zidakos_ibaian.htm gazte baten gorpua aurkitu dute bart autoan harrapatuta. Arratsaldean hasi zen ura igotzen, eta gauerako hasiak ziren kalteen irudiak zabaltzen. Kaleak urak hartuta, autoak ur gainean noraezean, errepideak urak apurtuta... Hala ere, ur emari handiena gauerdian izan du Zidakosek. Ordurako, alarma guztiak piztuta zeuden, eta jendeari etxean geratzeko eskatu zieten agintariek. Hauek dira Nafarroako Gobernuak eman dituen datuak: 18:00: 0,18 metro.
18:30: 0,36 m.
19:00: 0,67 m.
19:30: 0,95 m.
20:00: 1,14 m.
20:30: 1,9 m.
21:00: 2,98 m.
21:30: 3,42 m.
22:00: 3,64 m.
22:30: 3,86 m.
23:00: 4,15 m.
23:30: 3,08 m.
00:00: 5,75 m.
00:30: 4,17 m.
01:00: 1,83 m.
01:30: 1,47 m.
01:50: 0,44 m. Ordu kritiko horietan izan ziren euri jasen datuak ere eman ditu Nafarroako Gobernuak. Adituek iragarri zuten euri jasa handiak izango zirela atzo arratsaldean, eta leku batzuetan bereziki bortitzak izango zirela. Gertatutakoa, ordea, inork ez zuen iragarri, ezta Tafalla eta inguruetan horrenbeste kontzentratuko zenik. Iruñean (NUPen) 27 litro jaso zituen euriaren neurgailuak atzo metro kubikoko, eta Lizarran eta Irunberrin, hurrenez hurren, 20,2 eta 26. Tafallara gerturatu ahala datuak handiagoak dira: Artaxoan 51,7 litro bota zituen; Agoitzen, 51,9; Miranda Argan, 56,1 eta Uxuen, 59,1. Neurgailuek, ordea, Tafalla eta inguruetan egiten dute gainezka. San Martin Unxen 83,7 litro neurtu zituzten metro kubikoko; Erriberrin, 87,9; Tafallan bertan, 100,2, eta Getadar mendiko neurgailuak metro kubiko batean 159,7 litro ere jaso zituen. Nabarmentzekoa da goizean ez zuela euririk egin, eta bat-batekoa izan zela euri jasa. Tafallan 17:20ean hasi zuen euria, eta Getadarren, 16:50ean. Zehazki, hauek dira Tafallako eta Getadarko neurgailuek jaso zituzten daturik kritikoenak, hamar minutuko tarteetan jasoak: Tafalla: 17:40: 0,1 litro metro kubikoko.
17:50: 4,7.
18:00: 6,7.
18:10: 12,9.
18:20: 19,4.
18:30: 16,3 Getadar 16:50: 4,8 litro metro kubikoko
17:00: 2,1.
17:10: 3,8.
17:20: 12,7.
17:30: 19,2.
17:40: 24,8.
17:50: 15,9.
18:00: 11.
(...)
19:40: 14,8.
(...)
21:10: 7,1 Prezipitazio horien ondorioz, Zidakos ibaiaren emariak orain arteko marka guztiak hautsi zituen. Duela 30 urte datuak biltzen hasi zenetik, Erriberriko estazioak ez du sekula halako emaririk erregistratu. Nabarmen gainditu zuen estazioko gehienezko neurria, 5 metroko garaieran eta segundoko 386 m3-an ezarria. Emari horrek ekarri zuen hondamendia.]]>
<![CDATA[Jesus Arrizubieta Tafallako alkatea: "Ura kanoikadaka bota du naturak"]]> https://www.berria.eus/albisteak/168657/jesus_arrizubieta_tafallako_alkatea_ura_kanoikadaka_bota_du_naturak.htm Tue, 09 Jul 2019 11:36:09 +0200 Jon Ordo├â┬▒ez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/168657/jesus_arrizubieta_tafallako_alkatea_ura_kanoikadaka_bota_du_naturak.htm sei orduan0,18tik 5,75era igo zen, eta arratsaldetik gauerdira izandako euri jasek hildako bat eta kalte material handiak eragin dituzte. Lokatz arteko garbiketa eguna dute gaur Tafallan, eta alkateak gertatutakoan berri eman du. Oraindik kalteak zenbatzen ari dira. Udalerria hondamendi gune izendatzeko eskatu du udalak, eta bulego bat jarri du uholdeek kalte egin dieten bizilagunak hartzeko. "Bizilagunek diote zarata entzun dutela, ura barruan dutela, presio asko dagoela, garajeetan ura dagoela, eta, noski, zure etxean hotsak entzuten dituzunean, beldurtu egiten zara", gaineratu du. Tafallako udal arkitektoa eraikinetako kalteak aztertzen ari da, batik bat ibaitik gertuen daudenetakoak. Esan du oraingoz ondo daudela, zutoinez eutsi behar den toki bat izan ezik. Arrizubietak adierazi du abisurik ez zuela jaso berak, eta izan diren tamainako euri jasen iragarpenik ere ez zuela. "Nahiko genukeen jakinaren gainean egon erreka inguruetan bizi diren bizilagunei jakinarazi eta autoak atera zitzaten; kalte materialak txikiagoak izango ziren". Doluminak eta eskerrak eman ditu Barkosek Uxue Barkos jarduneko Nafarroako presidentea gaur goizean izan da Tafallan, eta ez du sartu nahi izan egin ziren iragarpenen gaineko eztabaidan. Kritikak egiten badira, eraikitzaileak izan behar dutela azaldu du. Barkosek doluminak agertu ditu Ezporogin hil den gaztearengatik. Elkartasuna agertu dio familiari. Gainera, eskerrak eman dizkie Nafarroako larrialdietako langileei, foruzainei, suhiltzaileei, guardia zibilei eta udaltzainei "azken orduetako lanagatik". Azpimarratu du koordinazio ona egon dela horien artean egoera "izugarri" honi aurre egiteko. Barkos Tafallako eta inguruetako herrietako ordezkariekin bildu da goizean, eta eskatu die herri horiek hondamendi gune izendatzeko eskaerak egiteko. Nafarroako Gobernuak erraztasunak emango dizkie herritarrei diru laguntzak eta aseguruetako kalte-ordainak eskatzeko, ahalik eta lasterren egin ahal izan ditzaten. Barkosek esan du oraindik goiz dela kalteak zenbaterainokoak izan diren jakiteko: "Azpiegiturez, eraikinez, uztez eta lokalez ari gara". Manu Aierdi jarduneko Ekonomia Garapen kontseilaria berarekin izan da Tafallan. "Herri askotara iristeko sarbideetan kalte handiak dauzkagu. Segurtasunarekin batera, hori da lehentasuna", esan du Barkosek. N-121 errepideak eta inguruetako beste batzuk kalte larriak izan dituzte, eta lanak izango dira horiek konpontzen. Horrek trafikoan sortzen dituen eragozpenak leuntzeko asmoz eta lan horiek bizkortzeko, Nafarroako Gobernuak erabaki du AP-15 autopista doakoa izatea Nafarroako jarduneko presidenteak jakinarazi duenez, argindarra badute berriro uholdeak jasan dituzten udalerrietan, eta nahiz eta batzuetan oraindik uraren hornidura etenda dagoen, arazo handirik gabe hori konpontzea espero dute. "Pitillas bezalako herriek kezkatzen gaituzte. Uraren maila guk nahi baino astiroago ari da jaisten", esan du. EH Bilduk larrialdi plan bat eskatu dio Madrili Jon I├â┬▒arritu EH Bilduko diputatuak legez besteko proposamen bat aurkeztu du gaur Espainiako Kongresuan, "ahalik eta azkarren" Tafallan eta inguruetan izan diren uholdeen kalteei aurre egiteko. Larrialdi plan bat eskatu du horretarako. Koalizioaren iritziz, "beharrezkoa" da "premiaz" esku hartzea "oinarrizko azpiegituretan", zerbitzuak berreskuratzeko. Espainiako Gobernuari eskatu dio kalte guztiak zenbatu ditzala, Nafarroako erakundeekin elkarlanean. Horrez gain, EH Bilduk gobernuari dei egin dio laguntza programa integral bat onartzera. Lor ditzakeen diru laguntza eta kalte-ordainak eskuratzeko tramiteak hastea ere galdegin dio. Navarra Sumak ere laguntzak eskatu dizkio Espainiako Gobernuari uholdeak kalte egin dienentzat. Eskuineko koalizioak iragarri du proposamen bana aurkeztuko duela Espainiako Kongresuan eta Senatuan eskari hori formalki egiteko. Nafarroako Gobernuari, berriz, uholdeek hondatutako ingurua hondamendi eremu izendatzeko eskatu dio.]]> <![CDATA[Nafarroan soilik irauli da mapa, aldaketaren kaltetan]]> https://www.berria.eus/albisteak/166900/nafarroan_soilik_irauli_da_mapa_aldaketaren_kaltetan.htm Mon, 27 May 2019 11:14:05 +0200 Jon Ordo├â┬▒ez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/166900/nafarroan_soilik_irauli_da_mapa_aldaketaren_kaltetan.htm Hala gertatu da, besteak beste, Bilbon: Juan Mari Aburto alkategai jeltzalea gehiengo osotik gertu geratu da hamalau zinegotzirekin, eta urrun dauzka PSE (bost zinegotzirekin) eta EH Bildu (laurekin). Gainera, Donostian eta Gasteizen ere irabazi ditu udal hauteskundeak; azken horretan EH Bildu hirugarren geratu da, PSEren atzetik. Barkos, oposiziora EAJren garaipenak, ordea, badu orban handi bat, eta Hegoaldean ihes egiten dion herrialde bakarrean du. Uxue Barkos Geroa Bai-ko hautagaia ez da izango Nafarroako presidente bigarren legegintzaldi batez. Bere gobernua sostengatu duten lau indarrek gehiengoa galdu dute, eta horrekin batera zapuztu da 2015ean Nafarroa irauli zuen aldaketa. Ahal Dugu zazpitik bi parlamentari izatera pasa da Legebiltzarrean, eta berak utzitako tokia Maria Txibite sozialistak hartu eta Uxue Barkos bera ere aurreratu du boto kopuruan. PSNk 11 legebiltzarkide eskuratu ditu eta ikusteko dago orain zer jarrera hartuko duen Navarra Sumaren hogei legebiltzarkideen aurrean. 2015ean bazterrean geratu zen erregimenaren aurrean Geroa Bai-k, EH Bilduk, Ahal Duguk eta Ezkerrak Txibite babesteko aukera izan dezakete. PSNko presidentegaiak kanpainan esan zuen ez diola inoren botoei uko egingo, eta 1996an Javier Otanoren dimisioarekin galdu zuen gobernu bat berreskuratu dezake modu horretan PSNk. UPNk, PPk eta Ciudadanosek indar metaketaren aldeko apostua egin dute, eta ondo atera zaie, baina Nafarroako Parlamentuan PSN ez den beste bidelagunik ez zaie geratzen, eta Txibite inbestiduran aurkari bilakatuz gero, gobernatzeko okerreko estrategia izango dute azkenean koalizioa. “Gehiengo progresistak", Nafarroan Txibiteren aldeko gehiengo hori artikulatuta ere, ordea, ikusteko dago udaletan errepikatu daitekeen. Hala esan dio Barkosek Txibiteri hauteskunde gauean, “gehiengo progresista" nahi badu Legebiltzarrean, gehiengo hori errepikatu egin beharko dela udaletan. Izan ere, aldaketaren hondamendia Nafarroako Parlamentutik haratago joan da eta duela lau urte ikur bilakatu ziren hiriak hartu ditu. Iru├â┬▒ean Ahal Dugu, Ezkerra eta Aranzadi batere ordezkaritzarik gabe geratu dira, eta EH Bildu eta Geroa Bai bakarrik geratu dira 2015eko aldaketaren ordezkari gisara. EH Bilduren emaitzak Iru├â┬▒ean onak izan dira, eta botoen %25 eskuratu du ia, duela lau urte baino 9.000 boto gehiago. Hala ere, nahiz eta bigarren izan, alkatetza galduko du; mantentzeko Geroa Bai-ren botoez gain, PSNrenak ere beharko lituzke eta Maite Esporrin PSNko alkategaiak hauteskunde gaueko agerraldian garbi utzi zuen ez dagoela horretarako: “Agur Asiron! Iru├â┬▒etik Agur!". Tuteran Navarra Sumak berreskuratuko du alkatetza gehiengo osoa izanda. Iru├â┬▒ean bezala, Bara├â┬▒ainen eta Lizarran ere gehiengoa galduko du aldaketak eta Barkosek aipatutako formula errepikatzen ez bada, hala gertatuko da beste toki batzuetan ere. Udal mapan aldaketak Gipuzkoan Udal mapari dagokionez, aipagarria da EH Bildu zerrenda bozkatuena izan dela berriro Gipuzkoako hainbat herritan eta ekainaren 15ean hainbat alkatetza berreskuratuko dituela. Hala gertatuko da Bergaran, Zumaian, Zestoan, Villabonan eta Iruran. Beste zenbaitzuetan ere aukera izango du Ahal Dugu-rekin akordioa eginda. Horien artean daude Errenteria eta Ordizia. Pasaian, Andoainen eta Lezon ere zerrenda bozkatuena izan da EH Bildu, baina kasu horietan EAJk eta PSEk gehiengo izango dute. Sozialistek irabazi dituzte hauteskundeak Irunen, Eibarren eta Lasarte-Orian ere, baina gehiengorik lortu gabe; jeltzaleekin, bai, balukete. Gipuzkoan indartuta atera da EAJren eta PSEren arteko aliantza, eta Markel Olanok jarraituko du ahaldun nagusi izaten. Aurreko legegintzaldian bezala, jeltzaleek hiru diputazioak gobernatzen jarraituko dute, eta hiru ahaldun nagusiek jarraituko dute euren karguetan. Baita hiru alkateek ere.]]> <![CDATA[Parte hartzearen gorakada orokorra da Hego Euskal Herriko herrialde guztietan]]> https://www.berria.eus/albisteak/166882/parte_hartzearen_gorakada_orokorra_da_hego_euskal_herriko_herrialde_guztietan.htm Sun, 26 May 2019 21:54:36 +0200 Jon Ordo├â┬▒ez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/166882/parte_hartzearen_gorakada_orokorra_da_hego_euskal_herriko_herrialde_guztietan.htm Nafarroan arratsaldean igo da.]]> lau urtez erakundeetan aldaketa ekarri duten alderdiek egin dute dei horretara. Hala ere, parte hartzearen gorakada beste hautetsontzietan ere nabaritu da. Nafarroako udal hauteskundeetan ere, duela lau urteko datua baino handiagoa izan da aurtengo parte hartzeari dagokiona. 18:00etarako %56,04k eman dute botoa -duela lau urte baino 0,40 puntu gehiago da-. Iru├â┬▒ean ere igo egin da apur bat parte hartzea, 2015ekoarekin alderatuta. 18:00etarako 0,20 puntu handiagoa zen. Joera horrekin arratsaldean Araba, Bizkai eta Gipuzkoari gehitu zaie Nafarroa. Izan ere, hiru herrialde horietan eguerdian ere handiagoa zen parte hartzea, 2015eko udal bozekin alderatuta. Nafarroaren ondoren, parte hartze datu handiena Gipuzkoan izan da. 2015ean herritarren %51,42k eman zuten botoa 18:00ak bitartean, eta aurten %53,47k egin dute; bi puntu pasatxoko igoera izan da, beraz. Bizkaian handiagoa izan da igoera puntuetan. 2015ean %49,91k bozkatu zuten 18:00ak arte. Gaur, berriz, %53,35ek egin dute. Orotara 485.093 bizkaitarrek eman dute botoa ordu horretara arte, duela lau urte baino ia hiru puntu eta erdi gehiagok. Araban, berriz, parte hartzea ez da iritsi 18:00etan %50era. %49,49k eman du botoa azken bi orduak falta; duela lau urte baino 0,22 puntu handiagoa da datu hori.]]> <![CDATA[Matematikak eta kalkulagailua]]> https://www.berria.eus/albisteak/166288/matematikak_eta_kalkulagailua.htm Mon, 13 May 2019 17:21:07 +0200 Jon Ordo├â┬▒ez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/166288/matematikak_eta_kalkulagailua.htm <![CDATA[Guardia Zibilaren "sustrai nafarrak"]]> https://www.berria.eus/albisteak/166132/guardia_zibilaren_sustrai_nafarrak.htm Thu, 09 May 2019 21:12:43 +0200 Jon Ordo├â┬▒ez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/166132/guardia_zibilaren_sustrai_nafarrak.htm <![CDATA[Otegi: "Sanchezena da ardura, eta guk arduraz jokatuko dugu"]]> https://www.berria.eus/albisteak/165766/otegi_sanchezena_da_ardura_eta_guk_arduraz_jokatuko_dugu.htm Tue, 30 Apr 2019 15:41:38 +0200 Jon Ordo├â┬▒ez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/165766/otegi_sanchezena_da_ardura_eta_guk_arduraz_jokatuko_dugu.htm PSOEk gobernua bakarrik osatzeko asmoa adierazi du, ordea. "Aukera desberdinak ditu Sanchezek: ezer egin nahi ez badu, Ciudadanosekin egingo du ituna. Baina aurreikusten dut bakarrik gobernatu nahiko duela, akordioak denekin eginez. Baina horretarako zenbakiek eman egin behar dute". Inbestiduran, ERCrekin batera EH Bildu eta ERC Orain Errepublikak koalizioan aurkeztu ziren Espainiako bozetan BNG Galiziako alderdiarekin batera. Otegik iragarri du hastear den legegintzaldian elkarrekin lan egin dezaketela bi taldeek Kongresuan, eta inbestidura saioan behintzat, hala egingo dutela. "Ikusiko dugu, baina guk batasunaren aldeko apustua egingo dugu, eta inbestiduran jarrera bera izango dugu". PSOE eta ERCren arteko balizko negoziaketen inguruan aurreratu du alderdi katalana ez dela konformatuko indultu batekin eta autogobernu gehiagorekin: "Katalunian hori egitea gaur egun suizidio bat da, eta ez dut ERC bere buruaz beste egiteko asmoz ikusten. Autogobernu gehiago zertarako, gero PPk eta Voxek irabazten dutenean kentzeko? Batzuek diote independentzia abentura bat dela, baina ez al da abentura bat gure etorkizuna horien menpe uztea? Hori ere abentura bat da, eta gaizki bukatzen dena". Gaineratu du ERCk itun bat egin nahi duela Espainiako Gobernuarekin erreferendum bat adosteko, eta gogorarazi du Pedro Sanchezek Espainako Konstituzioaren 155. artikulua ezartzearen alde agertu zela. "Olatua" zaintzera EH Bilduri dagokionez, pozik agertu da igandeko emaitzekin. Esan du gazte jendea erakarri duela koalizioak, 16, 17 eta 18 urteko gazteak, eta emaitzen joera gorakoa dela eta "olatua hori" zaindu egin behar dutela: "Feminismoa, ekologismoa, independentismoa, soberanismoa, ezkerreko politikak... balore hegemonikoak egiten ari dira, gure baloreak hedatzen ari dira". Bel Pozuetak Nafarroan eserleku bat eskuratzeko 400 botora geratu izanaz galdetuta, esan du Geroa Bai-ri eskaini ziotela Orain Errepublikak koalizioan sartzea, Nafarroa akordioa eginda, baina ez zutela nahi, eta igandean Geroa Bai-ren botoak "alferrik" galdu zuela adierazi du. Hala ere, udal eta foru hauteskundeei begira Nafarroan aldaketari indartzeko aukerak ikusten dizkio, eta Sanchezen efektua apalduko delakoan dago. Orokorrean Hegoaldeko lau herrialdeetako emaitzetan EH Bilduk gora egingo duela aurreikusi du Otegik eta herri batzuk berreskuratuko dituztela, adibidez, esan du, Bergara eta Pasaia (Gipuzkoa). "Gipuzkoan irabaztera aterako gara. Aukera asko dauzkagu", adierazi du. Igandean herrialde horretan EAJk 23.000 boto atera zizkion EH Bilduri, eta PSEk 77.000 jaso zituen, baina hilaren 26ko bozetan horrelako alderik ez dela izango uste du: "Jendeak beldurrez bozkatu zuen igandean, baina Gipuzkoaz hitz egiten dugunean ikusteko dago zer gertatzen den". EAJren gorakada PPren porrotari egotzi dio Otegik. "Jeltzaleen estrategiak balore kontserbadoreak ditu, eta EAJ kontserbadoreen babesleku bihurtu da".]]> <![CDATA[AEBek estatu kolpea babestu dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/165775/aebek_estatu_kolpea_babestu_dute.htm Tue, 30 Apr 2019 09:34:29 +0200 Jon Ordo├â┬▒ez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/165775/aebek_estatu_kolpea_babestu_dute.htm "estatu kolpeak" berehala eman du zer esan nazioartean. Aurreko batzuetan bezala, hiru bloke sortu dira: Maduroren kontrakoak, aldekoak eta erdibidean irtenbidea hauteskundeak egitea dela diotenak, tartean Europako Batasuna. NBE Nazio Batuen Erakundeak, berriz, baretasunerako dei bat egin du, eta aldeei esan die indarkeria arrastoak saihesteko. AEBek Venezuelako oposizioaren estatu kolpea babestu dute. Mike Pompeo estatu idazkariak esan du "erabat" babesten duela "Venezuelako herria askatasunaren eta demokraziaren bila", eta John Bolton Segurtasun Nazionaleko aholkulariak oposizioa babestera deitu ditu Venezuelako erakundeak. Errusiak adierazi du "aurrebaldintzarik gabeko negoziazio arduratsuak" behar dituela Venezuelak, eta bi aldeei eskatu die "bortizkeriari" uko egiteko: "Inportantea da istiluak eta odol isurtzeak saihestea". Errusiak Venezuelan dituen militarrek ez dutela esku hartuko ere adierazi du, azalduz Venezuelako armada trebatzeko soilik daudela herrialdean. Andres Manuel Lopez Obrador Mexikoko presidentea irtenbide baketsu baten alde agertu da. "Gure jarrera oso argia da, elkarrizketa nahi dugu, giza eskubideak errespetatzea". Jair Bolsonaro Brasilgo presidentea Guaidoren alde lerratu da berriro, eta elkartasuna agertu dio. "Diktadore batek esklabutzan daukan Venezuelako herriarekin elkartasuna adierazi nahi du Brasilek. Babesten dugu herrialde senide honen askatasuna, azkenean egiazko demokrazia batean bizi dadin", adierazi du. Ivan Duque Kolonbiako presidenteak historiaren alde onean jartzeko eskatu die Venezuelako militarrei eta herritarrei, "Maduroren diktaduraren eta usurpatzearen aurka". Europako Batasuna "irtenbide politiko eta baketsu" baten alde agertu da. Maja Kocijancic Atzerri Politika eta Segurtasun goi ordezkariak agerraldi batean esan du irtenbide hori "hauteskunde aske eta justuak" egiten direnean iritsiko dela, eta EBren jarrera hori dela azpimarratu du. Antonio Tajani Europako Parlamentuko presidenteak adierazi du Leopoldo Lopezen askatasuna "momentu historiko bat" dela "Venezuelara demokrazia eta askatasuna" itzultzeko. "Albiste ona da. Gora Venezuela aske", idatzi du Twitterren. Miguel Diaz-Canel Kubako presidenteak estatu kolpea gaitzetsi du. Adierazi du Venezuelara indarkeria eramateko helburua duela, eta "traidore" esan die horren aurrean jarri direnei, eta salatu du gerrarako armak atera dituztela kalera beldurra sortzeko. Recep Tayyip Erdogan Turkiako presidente eta Maduroren nazioarteko aliatu sendoenetako bat ere mintzatu da, Twitterren: "Kolpisten aurka borrokatu du gure herrialdeak, eta ezagutu ditu estatu kolpeen ondorio kategarriak, beraz, neurri horretan, Venezuelako kolpe saiakera gaitzesten dugu. Venezuelako herriaren aukera demokratikoa errespetatu behar du mundu guztiak". Mevlut Çavusoglu Turkiako Atzerri ministroak ere kritikatu egin du Guaidoren altxamendua. "Gobernu legitimoak ekintza ez demokratikoen bidez" botatzearen aurka daudela adierazi du. Kolonbiako Gobernuak Limako Taldea biltzeko ahaleginetan ari da. Carlos Holmes Trujillo Atzerri ministroak talde hori osatzen duten guztiak deitu ditu "Venezuelara demokrazia eta askatasuna itzultzeari babesa ematera". Luis Almagro AEE Amerikako Estatuen Erakundeko presidenteak txalotu egin diru Venezuelako oposizioarekin bat egin duten militarrak, baina esan du "trantsizioa" modu baketsuan egitea espero duela. AEEk Maduro kritikatu du behin baino gehiagotan, eta larunbatean Venezuelako presidenteak herrialdea erakunde horretatik aterako zela iragarri zuen, eta aurreratu zuen hor erabakitako edozein erabakik ez duela Venezuelan eta bere erakundetan eraginik izango. Evo Morales Boliviako presidenteak Nicolas Maduro babestu du eta "estatu kolpea irmoki gaitzetsi" du. Esan du Venezuelako eskuina "atzerriko interesen menpe" dagoela eta Venezuelako Gobernuak egoera kontrolatuko duelako esperantza agertu du.]]> <![CDATA[Estatu kolpeak "porrot" egin duela adierazi du Venezuelako Gobernuak]]> https://www.berria.eus/albisteak/165773/estatu_kolpeak_porrot_egin_duela_adierazi_du_venezuelako_gobernuak.htm Tue, 30 Apr 2019 09:32:47 +0200 Jon Ordo├â┬▒ez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/165773/estatu_kolpeak_porrot_egin_duela_adierazi_du_venezuelako_gobernuak.htm Guaidoren aldeko nazioarteko aliantzak berehala jarraitu dio deialdi horri, nazioartean presio eginez. NBEk, berriz, bortizkeria saihesteko eskatu die bi aldeei. La Carlota kuartelaren atarian agertu dira oposizioko buruak astearte goiz honetan, zenbait soldadurekin. Bideo batzuk zabaldu dituzte sare sozialetan. Gerora jakin ahal izan da militarren egoitzatik kanpoan zegoela talde hori, hasieran kuartela haien esku zegoela iradokitzen bazuten ere. Militarrei altxamenduarekin bat egitera dei egin die Guaidok, eta herritarrei eskatu die kaleak hartzeko. Handik aurrera, La Carlotako kuartelaren kanpoaldean herritar batzuk biltzen hasi dira, eta istilu batzuk ere sortu dira. Berri agentziek zabaldutakoaren arabera, poliziek negarra eragiteko gasa jaurti diete manifestariei; haiek, berriz, harriekin eta suzko jaurtigai batzuk bota dizkiete poliziei. Bideo batzuetan grabatu dute nola Venezuelako Poliziaren ibilgailu blindatu batzuk manifestarien aurka oldartu diren. Iskanbila handia izan da hedabideetan eta sare sozialetan, baina Euskal Herrian 23:00ak zirela altxamenduak aurrerabide handirik gabe jarraitzen zuen, Venezuelatik iristen diren albisteak nahasiak diren arren. Oposizioak zabaldutako irudietan ikusi dira La Carlotako kuartelaren inguruan suzko armak prest zituzten militar batzuk, eta suzko jaurtigaien kaxa pare bat ere atera dituzte. Efe albiste agentziaren arabera, kuartel militarrera sartzen saiatzen ari ziren herritar batzuk. Horrez gainera, agentziak zehaztu du lau alditan gutxienez aditu direla suzko armen tiro hotsak, baina ezin dela egiaztatu nola gertatu diren, edo bi aldeen artean aurrez aurreko borrokarik gertatu ote den. "Porrot egin du; saiakera baldarra izan da" Samuel Moncadak, Venezuelako Gobernuak Nazio Batuen Erakundean duen ordezkariak, arratsaldean adierazi du "porrot" egin duela estatu kolpe saiakerak. "Atzerriko herrialde batzuek gerra zibil bat sortzeko, kanpoko esku hartze militar bati ateak irekitzeko eta gure herrialdean gobernu-txotxongilo bat ezartzeko saiakera egin dute, baina porrot egin du". Kolpea "oso arriskutsua" izan dela erantsi du Moncadak, baina baita "oso baldarra" izan dela ere: "Ez baitute herritarren, herrialdearen gehiengoaren, babesik, eta are gutxiago estatuko ordena publikoaren indarren babesik". Goiz-eguerdi parteko saiakeraren ondoren, Guaido eta haren laguntzaileak desagertu egin dira kaletik, nahiz eta sare sozialetan idazten jarraitu duen. Leopoldo Lopezek, berriz, asiloa eskatu du Txileko enbaxadan, Caracasen. 25 bat militarrek ere asiloa eskatu dute, Efe berri agentziaren arabera, Brasilgo enbaxadan. Graduaziorik gabeko edo maila baxuko soldaduak dira guztiak. Iluntzerako epeldu egin da, beraz, altxamendurako giro hori. Hala ere, tiro eta sirena hotsak entzun dira Caracas inguruko leku batzuetan. Bideo batean zabaldu dutenez, bestalde, La Carlotako base militarraren atariraino iritsi dira herritar altxatuak; militarrak ateetan haiei eusten saiatzen agertzen dira. Hortik aurrera, oposizioaren deialdiari jarraituz, Caracasen eta beste zenbait herritan elkarretaratzeak egin dituzte Maduroren aurkariek. Leopoldo Lopezek eta Juan Guaidok La Carlotako kuartel ingurutik Caracas erdira joateko asmoa agertu dute, baina ez dute aurreratu bide horretan. Kuarteletik kilometro bat ingurura dagoen Altamira auzoan egin dute ekitaldi bat, han bildutako herritarren aurrean, auto baten gainera igota. Oposizioak altxamendura dei egin eta ordu batzuetara, Nicolas Maduro presidenteak lasai baina erne egotera dei egin die venezuelarrei. Guaidoren deiak ez duela inolako eraginik eduki, eta armada Venezuelako Gobernuari leial zaiola nabarmendu du Madurok. Zehaztu du eskualde militar guztietako buru guztiekin hitz egin duela, eta guztiek leialtasuna agertu diotela "herriari, Konstituzioari eta aberriari". Hala ere, mobilizatzera deitu ditu herritarrak, "bakearen garaipena ziurtatzeko". Miraflores jauregiaren inguruan bildu dira herritarrak. Venezuelako Defentsa ministro Vladimir Padrinok ere berretsi du armadaren kuarteletan ez dagoela inolako mugimendurik. Ministroa izan da argitu duena oposizioko kideek ez dutela La Carlotako kuartela hartu, baizik eta kanpoan egon direla. Han agertu baitira Juan Guaido Asanblea Nazionaleko presidentea eta Leopoldo Lopez oposizioko kidea, azken horrek militar talde baten laguntzarekin etxeko atxiloaldia hautsi ondoren. Kuartelaren barruan dauden militarrak gobernuaren aldekoak direla zehaztu du Defentsa ministroak, eta barrutik jarraitu dutela kanpoan gertatzen ari zena. Defentsa ministroak berak jakinarazi du altxatutakoek koronel bat zauritu dutela, lepoan tiro bat emanda. Yerzon Jimenez Baez izena du koronelak, eta Francisco Fajardo autopistaren inguruan zauritu dute. Orain arte gutxienez 69 bat lagun eraman dituzte erietxeetara, zauriturik; horietatik bi balaz zaurituak zeuden. Efe albiste agentziaren arabera, oposizioa nagusi den Caracasko Cachao auzoan gertatzen ari dira istilu horiek. Ehunka altxatu daude hor, eta errepideak blokatuta dauzkate, baina Venezuelako poliziak inguratuta dauzka. "Azken fasea": Askatasuna Operazioa Venezuelako Gobernuak estatu kolpetzat jo du gaur goizean izan diren mugimenduak. Leopoldo Lopezek eta Juan Guaidok, La Carlotako kuartelaren kanpoaldean, adierazi dute Maduroren kontrako "azken fasea" hasi dela. Askatasuna Operazioa izena jarri dio Guaidok. Gobernuak gogor erantzun dio: "Herrialdea indarkeriaz bete nahi duen kolpea gaitzesten dugu. Matxinada honen aurrean jarri diren sasi-liderrek gerrarako armak dituzten soldaduak eta poliziak atera dituzte kalera beldurra sortzeko", adierazi du Vladimir Padrino Defentsa ministroak. Leopoldo Lopezek berak baieztatu du goizean militar batzuek atera dutela etxeko atxiloalditik. "Konstituzioaren aginduetara eta Guaido presidentearen aginduetara dauden militarrek askatu naute", esan du. Jorge Rodriguez Venezuelako Komunikazio ministroak esan du baietz, militar batzuek oposizioarekin bat egin dutela, baina "traidore" talde txiki bat besterik ez dela. Diosdado Cabello Asanblea Konstituziogileko presidenteak, berriz, Venezualako Gobernua defendatzera deitu ditu herritarrak, eta horretarako Miraflores jauregian biltzeko eskatu die, gobernuaren egoitzan. Hamahiru urteko espetxe zigorra ari zen betetzen Leopoldo Lopez, 2014an 43 hildako eragin zituzten istiluen arduradun izateagatik. Bere osasun egoera argudiatuta, espetxe zigorra etxeko atxiloaldiarekin ordezkatzeko eskatu zuen bere defentsak, eta 2017ko uztailaren 8az geroztik ari zen zigorra etxean betetzen. Oposizioko buruetako bat izan zena atxikita egon den bitartean, Guaido nabarmendu da oposizioan. Asanblea Nazionaleko presidentea da Guaido, baina aurtengo urtarrilean bere burua Venezuelako presidentetzat jo zuen. Guaidok gaur zabaldu duen bideoan bere ondoan agertzen da Lopez, baina ez du aske geratu berri den oposizioko kidea aipatu. Maduroren aurka egin dutenei eskerrak eman dizkie Guaidok. Lopez serio agertzen da bere ondoan. ]]> <![CDATA[Eta datorren astean, kanpaina hasiko da]]> https://www.berria.eus/albisteak/165705/eta_datorren_astean_kanpaina_hasiko_da.htm Mon, 29 Apr 2019 17:29:31 +0200 Jon Ordo├â┬▒ez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/165705/eta_datorren_astean_kanpaina_hasiko_da.htm <![CDATA[Izarbeibarko eta Ma├â┬â├é┬â┬▒eruibarko herrietako ordezkariek abiatuko dute Korrika]]> https://www.berria.eus/albisteak/164657/izarbeibarko_eta_maneruibarko_herrietako_ordezkariek_abiatuko_dute_korrika.htm Mon, 01 Apr 2019 07:11:52 +0200 Jon Ordo├â┬▒ez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/164657/izarbeibarko_eta_maneruibarko_herrietako_ordezkariek_abiatuko_dute_korrika.htm <![CDATA[Francoren gorpuzkiak ekainaren 10ean aterako dituzte Erorien Haranetik]]> https://www.berria.eus/albisteak/164035/francoren_gorpuzkiak_ekainaren_10ean_aterako_dituzte_erorien_haranetik.htm Fri, 15 Mar 2019 08:25:56 +0100 Jon Ordo├â┬▒ez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/164035/francoren_gorpuzkiak_ekainaren_10ean_aterako_dituzte_erorien_haranetik.htm <![CDATA[Suaren arrastoa, airetik ikusia]]> https://www.berria.eus/albisteak/163988/suaren_arrastoa_airetik_ikusia.htm Thu, 14 Mar 2019 17:05:48 +0100 Jon Ordo├â┬▒ez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/163988/suaren_arrastoa_airetik_ikusia.htm otsailaren 27a eta martxoaren 6a. Beroa, lehortea eta hego haizeak jo zituzten Euskal Herriko bazter asko eta suak izan ziren egun horietan nonnahi, zenbait kasuetan gizakiak nahita eragindakoak. Goizuetan hainbat mendi erre ziren egun horietan, horietako hiru Garintzin, Kinttalko eta Ametzelai. I├â┬▒aki Etxeberria gazte goizuetarra suteak izan ziren lekura itzuli da egun batzuk geroago eta bideo batean jaso du horrek utzitako arrastoa. Suhiltzaile boluntarioa da Etxeberria, eta herriko beste boluntario batzuekin batera suak itzaltzen aritu zen egun horietan. Bi egun horietan 200 hektarea inguru erre ziren Goizuetako mendietan. Dronea hartuta, sutearen perimetroa grabatu zuen Etxeberriak herenegun, suteen tamaina eman eta bideo ikusgarri bat sareratuz.]]> <![CDATA[Bertan behera geratu da Eusko Legebiltzarraren gaurko saioa, grebaren eraginez]]> https://www.berria.eus/albisteak/163771/bertan_behera_geratu_da_eusko_legebiltzarraren_gaurko_saioa_grebaren_eraginez.htm Fri, 08 Mar 2019 10:15:05 +0100 Jon Ordo├â┬▒ez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/163771/bertan_behera_geratu_da_eusko_legebiltzarraren_gaurko_saioa_grebaren_eraginez.htm <![CDATA[Akusazioen hutsuneak agerikoak izan dira auzipetuen deklarazioen txandan]]> https://www.berria.eus/albisteak/163331/akusazioen_hutsuneak_agerikoak_izan_dira_auzipetuen_deklarazioen_txandan.htm Tue, 26 Feb 2019 10:56:27 +0100 Jon Ordo├â┬▒ez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/163331/akusazioen_hutsuneak_agerikoak_izan_dira_auzipetuen_deklarazioen_txandan.htm Cuixartekin eta Forcadellekin amaitu da gaur Kataluniako epaiketan buruzagi independentisten deklarazioen txanda. Otsailaren 13an hasi zen deklaratzen Oriol Junqueras, eta lehen fase hau amaituta lekukoak hasiko dira asteartean deklaratzen. Auzipetuen deklarazioek hainbat gako utzi dituzte, eta horien artetik nabarmentzen da Fiskaltzak oraingoz ez duela lortu frogatzea auzipetuek indarkeria erabili zutenik sedizioaz baliatzeko. Hori bakarrik ez, akusazioek hainbat hutsune utzi dituzte agerian deklarazioen lehen txanda honetan. Informazio okerra, lekuz kanpoko baieztapenak eta zentzurik gabeko galderak ugariak izan dira akusazioen partetik, eta Manuel Marchena epaileak berak behin baino gehiagotan ohartarazi behar izan ditu euren jardun okerragatik. Baita aretoan bilduta zeudenei ere barre egin baitute jardun horrek eraginda. "ANCko edo Omniumeko kidea zara?", galdetu diote Turulli. Cuixarti, berriz, ea bazekien irailaren 20an Ekonomia Kontseilaritzan zeuden poliziek ogitartekoak eskatu zizkiotela mosso bati. Gainera, epaiketa behar bezala prestatu gabe eraman dutela utzi dute agerian, katalanezko hainbat hitz itzultzeko eskatu dietenean auzipetuei edo A-7 autobidearen eskumena Generalitatea dela esan dutenean (estatuarena da). Marchenak hainbat kasutan esku hartu behar izan du, eta adierazi auzipetuek nahi dutena erantzuteko eskubidea dutela, edo galdera ulergarriak egiteko eskatzeko: "Estatuaren abokatu anderea, ni galdu naiz". Fidel Cadena fiskalak, gainera, une batean esaten du irailaren 20an Guardia Zibilaren zazpi auto "suntsitu" zituztela, eta gero dio berak ez duela "suntsitu" hitza erabili. BERRIAk zuzenean eman du epaiketa guztia orain arte, eta zuzenean ikusi ahal izanda. Bideoak, azpidatzita, BERRIA telebistan edo BERRIAren YouTubeko kanalean daude ikusgai. Lehen fase hau amaituta, bigarren hasiko da. Lekukoen txandan, ordena hau dago aurreikusita: Asteartea: Joan Tarda (10:00), Roger Torrent (10:30), Artur Mas (11:00), Soraya Saenz de Santamaria (11:30), Cristobal Montoro (12:00), Mariano Rajoy (16:00), Marta Pascal (16:30), Nuria Gispert (17:00), Eulalia Reguant (17:30) eta Antonio Ba├â┬▒os (18:00). Asteazkena: I├â┬▒igo Urkullu (10:00), Gabriel Rufian (10:30), Albano Dante-Fachin (11:00), Ernest Benach (11:30), Ada Colau (12:00), Juan Ignacio Zoido (16:00), Xavier Domenech (16:30), Josep Ginesta (17:00), Francesc Iglesies (17:30) eta Adria Comella (18:00).]]> <![CDATA[Zazpi proiektu, mausoleoa ordezkatzeko]]> https://www.berria.eus/albisteak/163031/zazpi_proiektu_mausoleoa_ordezkatzeko.htm Wed, 20 Feb 2019 10:47:46 +0100 Jon Ordo├â┬▒ez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/163031/zazpi_proiektu_mausoleoa_ordezkatzeko.htm 1.- Pausoz pauso (6. zenbakia)
Egileak: Borja Gorostiaga Requejo, Nerea Aranbarri Kortabarria eta Aitor Acilu Fernandez. Eraikina mantentzea eta "Nafarroako kulturari eta sanferminei" eskaintzea proposatzen du proiektu honek, aldi berean, Iruñeko zein Nafarroako XXI. mendeko kulturari eskainitako museo bilakatuz. Eraikina mantentzeaz gain, absideari atxikita beste eraikin bat eranstea proposatzen du, proposatutako programa hor gauzatzeko. Askatasun plaza eta Serapio Esparza parkeko lorategiak lotzea proposatzen du, alboetako galerietan bide bana erabiliz. Egungo monumentu-plazan herritarren eguneroko erabilpenak txertatzea da proposamena. 2.- Metamorfosia (12. zenbakia)
Egileak: Jordi Comas Mora eta Anna Pont Armengol. Hau da Erorien monumentua osorik eraistea proposatzen duen proiektu bakarra, bai tenplua bera, baita alboetako arkuteriak eta pabiloiak ere. Eraitsitako eraikinaren materialarekin beste eraikin txiki bat eraikitzea proposatzen du, "oroitzapen-gune poetikoa sortuz". Lurrean Erorien Monumentuaren kokagunearen traza uztea proposatzen du, eta hor pergolaren antzeko osagai bat sortzea. Erabateko hustuketa-jarduketak oinezkoen eremu batua sortzen du Karlos III.a etorbidetik Monjardin Mendia kaleraino, Jesusen Bihotzaren misiolarien aldea ere eraldatzen baita. Eremua garbitu nahian, lurpeko garajeko maldak lekualdatzea proposatzen du, eta Iturralde y Suit kalean birkokatzea. "Eremu publiko osoan aske ibiltzea ahalbidetzen du eta mendebaldeko alboan oroitzapen-gunea hartzen du egungo monumentuan jatorria duen materialez. Proposamen hau, bereziki, monumentu osoa desagerrarazteko jarduketa eredugarritzat hartu da, baita oroitzapen-gune poetikoa sortzeagatik ere". 3.- Memoriaren zuhaitza (28. zenbakia)
Egileak: Jokine Crespo Garbisu eta Luis Beriain Sanzol. Kulturari eta memoria historikoari eskainitako zentro bat jartzea proposatzen du proiektu honek, eraikin osoan eta horren atal guztietan. Erdiko tenpluak eta alboetako galeriek zein pabilioiak osatzen duten eraikin osoa mantentzen du. Osagai guztiak arkuterian solairuartea sortuz lotzen dira. Tenpluko barnealdean erdiguneko hutsune handia errespetatzen du. Egungo ur-gunea, eskailerak eta plataformak kentzen dira. Kultur gune berrirako sarrera nagusia kriptaren mailan egtea proposatzen du. Egungo Kristo Erregearen parrokia eraikinaren hegoaldera lekualdatuko litzateke, eta hiri-eremua eraldatzen da Joan Paulo II.aren etorbidearen hasieran, Lezkairu eta Askatasun plaza lotzen dituen oinezkoen ibilbide agerikoa sortuz. 4. Civitas (31. zenbakia)
Egilea: Oscar Mongay Jimenez Eraikina mantentzea proposatzen da, hausnarketa-gune izateko, eta memoria historikorako gune batean sartzeko atari gisara. Arkuteriak kendu eta alboetako pabilioiak mantentzen ditu Civitas proiektuak. Tenplua mantentzen du, baina isolatuta. Monumentuko atzeko aldean, tarte bat utzita, beste eraikin bat proposatzen da. Egungo ur-gunea, eskailerak eta plataformak kentzen dira; eta, horrela, erdiko pabilioiaren isolamenduarekin batera, plazak eta hegoaldeko lorategiak ia gune bakarra osatzen dute, "horien arteko egungo banaketari naturaltasunez irtenbidea emanda". Lezkairuranzko oinezkoen ibilbideak indartzen ditu. 5. Denon etxea (34. zenbakia)
Egileak: Jose Ramon Sierra Gomez de Leon eta Practica Sociedad Civil Proposamen honek monumentuaren erdiko gunea mantentzen du, baita arkuteriak ere, eta alboetako pabiloiak eraikin berri batez ordezten ditu. Eraikinean erakunde publikoren bat sartzea proposatzen du, modu horretan monumentuari beste esanahi bat emateko. "Askatasun plaza eta Serapio Esparza parkeko lorategiak eremu publikoko maldak leunki moldatuz lotzen dira, ibilbideak jarraian egotea ahalbidetuz". 6. Hegoaldeko atea (41. zenbakia)
Egileak: Tabuenca & Leache + DOA Arquitectura Honek ere eraikina mantentzea proposatzen du, baina epaimahaiak azpimarratu nahi izan du proposamen honek baduela indargune bat: oso didaktikoa da eraikina bere horretan mantentzeak dakarrena ikusteko. Erabilerei dagokienez, museo bihurtzea proposatzen du baina bestelakorik baztertu gabe (azken erabakia beste une batean har daitekeela uste da). Aisialdirako behin-behineko programa alternatibo bat proposatzen du (jatetxea, liburu-denda, kafetegia), lekua erakargarriago egiteko, baina proposamenaren zati hau ez da garrantzitsuentzat jo. Hegoaldearekiko lotura ebazten du, galerien azpiko pasabide baten bidez. Plaza berrantolatzen da, "espazio publikoari garrantzia eman eta etengabeko tratamendua emanez"; gunea oinezkoendako bihurtzea proposatzen da, osorik, alboetako ibilgailuendako bideak zein erdiko ur-gunea. Gune publikoa hegoaldera zabaltzen da, Monjardin Mendiaren kaleko biribilguneraino, eta Agoitz kalearen birmodelazioa iradokiz. 7. Wu (49. zenbakia)
Egileak: Jose Manuel Rodriguez Peña, German J. Delgado Perez, Ingenieria y Arquitectura Techne Proyectos S.L.P. Gaur egungo eraikinetik soilik tenplua mantentzea proposatzen du, arku-multzoak eta alboetako eraikinak kenduz. Tenpluaren mendebaldean eraikin berri bat egitea proposatzen du proiektu honek, "bi bolumenen arteko kontraste erakargarria lortzeko". Bi eraikin horien antolamenduak espazio publikoaren ihesbide argia sortzen du hegoalderantz plazaren albo batetik, eta lotura errazagoa eratzen du Lezkairurako, sortu den asimetria hori espazio publiko berri horren bereizgarri bihurturik. Oraingo tenplua liburutegi bihurtzea proposatzen du, eta erdiko hutsune handia libre mantenduz. Eraikin berriak gatazkak bideratzeko zentro bat hartuko luke. Bi erabilera horiek, bigarrenaren balizko definiziorik eza gorabehera, oso egokitzat jo dira, betiere lehiaketaren oinarrietan emandako irizpideekin bat. Erabilera anitz 1936ko kolpe militarra goratzeko eraiki zuten Erorien Monumentua 1942. urtean, baina, ordutik, erabilera anitz izan ditu: eliza izan zen hainbat urtez, baita Mola, Sanjurjo eta beste zenbait militar kolpisten hilobia ere, handik atera zituzten arte; eta Yolanda Barcinak erakusketa areto bihurtu zuen, alkate izandako garaian. 2007ko memoriaren legea betetzeko, ikonografia frankista oihalekin estali zuen, baina ez zuen ezer moldatu. Iazko irailean herritar talde batek mausoleoa botatzeko ekinbidea aurkeztu zuen. Hiru multzotan bildu zituzten eraistearen aldeko arrazoiak: "arrazoi demokratikoak, legalak eta arkitektonikoak", eta horren aldeko manifestua aurkeztu zuten. 120tik gora pertsonak sinatu zuten. Besteak beste, memoria historikoaren esparruko ekintzaileak, 1936ko kolpe militarraren eta diktaduraren biktimen senideak, kulturaren esparruko sortzaileak, unibertsitateko irakasleak, historialariak eta hainbat talde politikoko ordezkariak batu ziren egitasmora. Duela urtebete hasi zuten Iruñean Askatasunaren plazan dagoen eraikinarekin zer egin erabakitzeko prozesua. Irailean Iruñeko Udalak nazioarteko ideia lehiaketa atera zuen, eta urrian Joseba Asiron alkatearen kalitatezko botoarekin atera zen aurrera (EH Bildu, Geroa Bai eta PSNk bozkatu zuten alde, eta UPNk eta Ezkerrak, kontra), eta zazpi proiektu hautatu dituzte bigarren faserako. Maiatzerako, erabakita Martxoaren 8tik apirilaren 21era herritarrengandik jasotako ekarpenak aztertuko dituzte, eta aurreproiektuak idatzi eta epaimahaiari aurkeztuko zaizkio maiatzaren 5erako. Prozesua, beraz, maiatzaren 26ko udal eta foru hauteskundeen aurretik amaituko da. Asiron bera edo berak aukeratutako zinegotzi bat izango da epaimahaiburu eta, harekin batera, epaimahaia osatuko dute iaz Erorien Monumentuari buruzko jardunaldietara gonbidatutako adituetako batek, Hirigintza Gerentziak izendatutako arkitekto batek, administrazio publikoarekin loturarik ez duen beste arkitekto batek, Euskal Herriko Arkitektoen Elkargo Ofizialeko arkitekto batek eta Nafarroako Gobernuko memoria historikoaren alorreko ordezkari batek. Hirigintzaren ikuspuntutik, monumentua bidegurutze batean dago: Iruñeko hegoaldea (Lezkairu, Arrosadia, Mendillorri...) erdiguneko auzoekin lotzen du, eta itxitura ematen dio Karlos III.aren etorbideari. Inguru hori berezi egiten duena, ordea, ez da kokapena, eraikinaren historia iluna baizik. "Ukaezina da 1936ko estatu kolpearen eta errepresio frankistaren ikur gisa duen garrantzia. Hortaz, planteatzen den irtenbide orok aintzat hartu beharko du Memoria Historikoaren Legea", gogorarazi zuen Jose Abaurrea Iruñeko Udaleko Hiri Bizigarri eta Etxebizitza saileko zinegotziak (EH Bildu).]]>
<![CDATA[Hirugarren aldiz, lau urtean]]> https://www.berria.eus/albisteak/162893/hirugarren_aldiz_lau_urtean.htm Fri, 15 Feb 2019 18:11:04 +0100 Jon Ordoñez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/162893/hirugarren_aldiz_lau_urtean.htm Espainiako Gorteetarako hauteskundeak lau urtean egiten diren hirugarrenak izango dira. Espainiako Konstituzioa onartu ondoren gobernua aukeratzeko lehen bozak 1979an egin ziren, eta harrezkero hiru edo lau urtean behin egin izan dira. Azken urteetan, ordea, egoera politikoa nahastuta dago Espainian, eta horrek, orain arte ez bezala, gehiengo sendoak lortzeko zailtasunak ekarri dizkie bai PSOEri baita PPri ere. 1980ko hamarkadatik Kongresuko diputatuen %80 bereganatzen zituzten bi alderdi horiek, baina azken urteetan bien artean %60 izatera jaitsi dira eta 2015eko hauteskundeetan ozta-ozta iritsi ziren boto guztien %50 izatera. Ezegonkortasun ziklo honetako lehen bozak izan ziren 2015eko horiek. Mariano Rajoyk gehiengo osoa jaso zuen 2011ko bozetan, eta legegintzaldi horretan nahieran gobernatu zuen, beste alderdi guztiak gutxietsiz. 2015eko bozak ere Rajoyk irabazi zituen, baina ez gehiengo osoz, eta horrek aukerarik gabe utzi zuen babesa jasotzeko garaian. 2014an eta 2015ean Podemosek eta Ciudadanosek Espainiako egoera politikoa irauli zuten bipartidismoa hautsiz. Diskurtso berritzaile bat zekarten biak, politika zaharra berritzeko nahia, eta PPren ustelkeria zama handiegia zen inork Rajoyri babesa emateko. Pedro Sanchez saiatu zen orduan babesa lortzen, eta aurkeztu ere aurkeztu zen inbestidura saio batean. PSOEk eta Ciudadanosek akordio bat sinatu zuten, nahiz eta Kongresuan gehiengorik ez izan, Rajoyren aurrean beste norbaitek babestuko zuelakoan Sanchezen hautagaitza. Podemosek, ordea, uko egin zion Ciudadanosekin akordio bat egiteari. Sanchezen inbestidura 2016ko martxoaren 2an eta 4an bozkatu zen eta ez zen aurrera atera. Horren ondoren, ekainaren 26rako deitu zuten bozetara berriro. Beste behin PPk irabazi zituen, Rajoy hautagai zela, baina aurreko urteko emaitzen antzekoak izan ziren orokorrean, eta ezintasun berarekin egin zuen topo. Azkenean, ordea, PSOEk Rajoyren inbestiduran abstenitzea erabaki zuen, eta horrek bideoa eman zion horri presidente izateko Ciudadanos, Coalicion Canaria, Foro Asturias eta UPNren babesarekin. Ez zen legegintzaldi lasaia izaten ari, gehiengo nahikorik ez zuelako Rajoyk, baina ia bi urtez irautea lortu zuen PPk Espainiako Gobernuan. 2018ko maiatzean, ordea, Gurtel auziaren epaiak astindu egin zuen egoera politikoa adieraziz PP ustelkeria sare bat zela, eta legez kanpo finantziatu eta aberastu zela. Sanchezek hori baliatu zuen zentsura mozioa aurkezteko, eta Rajoyren kontra zeudenen alderdien botoekin (PP eta Ciudadanos ez beste guztiak) atera zen presidente. Pedro Sanchezek ere gutxiengoan gobernatu du azken bederatzi hilabeteetan. Podemosen babesa izan du, baina hori ez da nahikoa izan, berak hala nahi bazuen ere, legegintzaldia amaitzeko. Rajoyk PPren presidentetzat utzi ondoren, Pablo Casadok hartu du eta horrekin tentsioak gora egin du. Lehen ez bezala, PPk beste bi alderdirekin du lehia orain eskuineko botoa bereganatzeko, eta Vox eskuin muturreko alderdiak Andaluziako hauteskundeetan izan zituen emaitzak, eskuinerago eraman ditu Ciudadanos eta PP bera. Sanchezen erronka handiena, gainera, Rajoyk Kataluniarekiko izan zuen poltikaren aurrean beste zerbait eskaintzea izan da, eta lortu ez badu ere, egin dituen mugimenduak nahikoa izan dira PPk eta Ciudadanosek "traidore" esan eta asaldura hauspotzeko. Espainiako Gobernuak Katalunian bitartekari lanak egiteko errelatore bat proposatu ondoren, Jose Luis Rodriguez Zapateroren agintaldiko manifestazioen pareko batera deitu zuten bi alderdi horiek. Espainiako Poliziaren arabera 45.000 lagun elkartu ziren Madrilen mobilizazio horretan, eta antoaltzaileek espero zituztenak baino gutxiago izanagatik, garbi uzten zuen horrek zein izango zen oposizioaren estrategia Sanchez higatzeko. Hala ere, hauteskundeetara berriro, lau urtean hirugarren aldiz deitu behar izanaren arrazoi nagusia ez da hori, baizik eta Sanchezen gobernuak 2019ko aurrekontuak aurrera ateratzeko ezintasunak. ERCren eta PDeCATen babesa galduta, aurrekontuari aurkeztutako osoko zuzenketak aurrera atera ziren asteazkenean, eta harrezkero bolo-bolo ibili da berriro hauteskundeetara deitzeko aukera. Ikusteko dago orain zer gertatzen den apirilaren 28ko bozetan. 2016koetan inoizko parte-hartzerik txikiena izan zen (%66,48). Oraingo hauek, gainera, Pazko astearen amaieran egingo dira, eta ikusteko dago nola eragiten duen kanpaina opor garaian izateak. Andaluziako haueskundeetan ezkerreko botoemaileen abstentzioari egotzi zitzaion eskuinaren gorakada, eta Sanchezek orain hori baliatu nahiko du ezkerrekoak mobilizatzeko eta botoa polarizatzeko. Kontutan hartu behar da, hala ere, Kongresuan eta Senatuan eserlekan banatzeko Espainian erabiltzen den sistemak, D'Hont izenekoak, probintzi bakoitzean boto gehien lortzen dituzten alderdiak saritzen dituela, eta boto zenbaketa orokorrean laugarren edo bosgarren indarra izateak ez duelako askorik balio boto kopuru hori ez badago probintzia batzuetan kontzentratuta. Espainiako Gorteetarako hauteskunde hauek, gainera, udal, foru eta Europarlamenturako hauteskundeetarako hilabete bat baino gutxiago falta denean egingo dira. Maiatzaren 26an bozkatuko dute hilabeten batean bigarren aldiz Hego Euskal Herriko herritarrek (Iparraldekoak Europako hauteskundeetara ere deituta daude), eta ikusteko dago horrek eraginik izan ote dezakeen. Maiatzeko hauteskundeetan, besteak beste, Nafarroako Gobernua egongo da jokoan. Espainiako Gorteetarako ez bezala, udal eta foru hauteskundeetan beste gai batzuk egoten dira mahai gainean eta beste joera batzuk antzematen dira boto-emaileen artean. Hain denbora gutxian bi aldiz botoa emateak, ordea, eragina izan dezake, besterik ez bada, kontra egiteko edo zenbait joera neurtralizatzeko bada ere. Edozein kasutan garbi dago Espainian amaitu dela trantsizioaren ondoren bipartidismoaren ondoren izan zen giro politiko egonkorra. PSOEk eta PPk galdu dute estatus hori, eta CiU desagertuta eta Katalunian irtenbide politiko bati bizkarra emanda, garai batean gehiengoak osatzeko zituzten aliatuetatik EAJ geratzen zaie. Azken urteetan jeltzaleek ez dute eragozpenik izan ez Rajoyrekin ezta Sanchezekin aurrekontuak negoziatu eta zenbait eskumenen truke babesa emateko. Horretarako, ordea, gehiengoak osatzeko garaian erabakigarriak izatea behar dute eta hori ere zaildu egiten zaie Kongresuaren osaketa atomizatuta. Jeltzaleek parlamentari bat irabazi zuten 2015eko bozetan (Geroa Bai-k 2011n lortu zuena galdu zuen), eta galdu egin zuten 2016koetan. Bost ditu orain. EH Bilduk 2015ean bi eskuratu zituen, 2011n Amaiurrekin eskuratutako 7 eserlekuetatik urrun, eta bi horiek mantetzea lortu zuen 2016an.]]> <![CDATA[Kanpainako lehen ekitaldia]]> https://www.berria.eus/albisteak/162889/kanpainako_lehen_ekitaldia.htm Fri, 15 Feb 2019 18:10:50 +0100 Jon Ordoñez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/162889/kanpainako_lehen_ekitaldia.htm hauteskundeak egingo dira apirilaren 28an. Hauteskunde kanpaina, beraz, Aste Santuan eta Pazko astean egingo dute alderdiek, opor garaian. Hori ez da eragozpen bat izan bozetara deitzeko, PSOEko zenbaitek azken egunetan aitortu duen bezala, Espainian alderdiak kanpainan daudelako jada duela zenbait hilabetetatik. Hori hala izanik ere, Pedro Sanchezen gaurko agerraldia kanpainako lehen ekitalditzat har daiteke, bozetara deitzeaz gain, bere agintaldian onartutako neurriak azpimarratu baititu, beste alderdi guztiengan jarri du egoera politikoaren ardura, eskuinekoengan besteengan baino gehiago. Hori izan da bere hautagaitzaren aurkezpena. Ekonomia, ongizatea eta elkarrizketa izan ditu hizpide Sanchezek. Hauteskundeetarako eguna eman duenerako, hogei minutuz aritu da hizketan. Gogoratu du Mariano Rajoyren kontrakoa Espainian aurrera atera zen lehen zentsura mozioa izan zela, eta PPren ustelkeria ekarri du gogora, legez kanpo finantziatu eta aberastu zela adieraziz. Rajoyren zentsura mozioa eragin zuen epaian epaimahaikideek erabili zituzten hitzak erabili ditu Sanchezek ere: "ustelkeria sarea". Oposizioaren leialtasun faltaz aritu denean, Ciudadanos ere aipatu du PPrekin batera, eta euren interesaren alde aritzea leporatu die, "interes orokorraren aurka". Aurrera atera dituen neurriak izendatzeaz gain, oposizioak "blokatu", "geldiarazi" dituen neurriak ere aipatu ditu. Asteazkenean Espainiako aurrekontuen aurka bozkatu zuten beste alderdiak ez ditu zuzenean aipatu, baina PPren ustelkeria azpimarratu ondoren, zentsura mozioa onartu zuten horiengan jarri du arreta, esanez zentsura mozioa onartzeak berekin dakarrela konpromiso bat. Ez du zuzenean Kataluniako alderdien kontra egin, baina adierazi du horiek azaldu beharko dutela zergatik bota dituzten aurrera "aurrekontu sozialak" autodeterminazioaz hitz egiten ez delako. Gaurko agerralditik ondorioztatu daiteke Pedro Sanchezen kanpainaren ardatza zein izango den: eskuinaren gorakadaren aurrean irabazi dezakeen aukera bakar gisara aurkeztuko da, eta horretarako Rajoyren aurkako zentsura mozioan jaso zituen babesak berriro lantzeko eta jasotzeko prest dago. Hiru aste geratzen dira, gainera, Espainiako Kongresua eta Senatua desegiteko. Hauteskundeak apirilaren 28an izan daitezen martxoaren 5ean desegin behar dira Espainiako Gorteak. Ziurrenik hiru aste hauek baliatu nahi izango ditu Sanchezek gaur azpimarratutako guztiaren ildotik hainbat neurri onartzeko, nahiz eta jakin agian gero beste gobernu batekin ez direla aurrera aterako. "Herritarrek ikusi dute zein den gobernu honen bide orria". Abantaila izango du alde horretatik, ekimena berea izango baita, eta beste guztiek atzetik joan beharko dute euren lekua egiten. Gaur bertan Ministro Kontseilu bilera egin du Espainiako Gobernuak, eta Franco Erorien Haranetik ateratzeko dekretua onartu du. Sanchezek agenda markatzeko aukera izango du datozen egunetan, eta balio handiko erreferentzialtasuna eman diezaioke horrek, batik bat aintzat hartuta bere hauteskunde kanpaina izango diren bi aste horietan herritarrak oporretan egongo direla. Ez da ahaztu behar, gainera, Mariano Rajoyren zentsura mozioa iritsi zen arte bere lidergoa auzitan egon zela baita PSOEren barruan ere (idazkari nagusi kargutik kendu zuen alderdiaren egiturak, eta gero primarioak irabazi zituen militanteen babesarekin), baina kolpe hura emanda bederatzi hilabete hauetan lidergoa sendotu duela, eta PPk eta Ciudadanosek eskuinerantz bira egin izanak eta Podemosen krisiek bidea libre utzi diotela herritarren aurrean bere itzala handitzeko.]]> <![CDATA[German Rodriguez hil zuten eguneko 'Martin Villa txostena' eskuratu du 78ko Sanferminak Gogoan elkarteak]]> https://www.berria.eus/albisteak/162842/german_rodriguez_hil_zuten_eguneko_039martin_villa_txostena039_eskuratu_du_78ko_sanferminak_gogoan_elkarteak.htm Thu, 14 Feb 2019 07:09:45 +0100 Jon Ordoñez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/162842/german_rodriguez_hil_zuten_eguneko_039martin_villa_txostena039_eskuratu_du_78ko_sanferminak_gogoan_elkarteak.htm 1978ko uztailaren 8an German Rodriguez hil zuten gertakariak jasotzen dituzten hainbat agiri. Martin Villa txostenean jasota daudenak dira, eta elkarteak jakinarazi du euren abokatuak txosten horiek aztertzen ari direla. Urtarrilaren 22an kereila bat aurkeztu zuen elkarte horrek egun horretako gertakarien harira, eta orain eskuratutako informazioa prozesu horretan baliatuko dute. 1978ko uztailaren 8an Espainiako Polizia Iruñeko zezen-plazan sartu zen peñetako kideek amnistiaren aldeko pankarta bat atera zutenean. Handik aterarazi zituzten harmailetan zeudenek, eta horren ondoren istilu larriak eragin zituen Poliziak. "Ez inporta hiltzea", entzuten da egun horretako polizia baten audioan. Istilu horietan tiro egin zuen Poliziak eta horietako batek German Rodriguez gazte iruindarra hil zuen. Martin Villa txostenean egun hartan gertatutakoa jasotzen duten agiriak daude. Gobernu Zibilak, Segurtasun zuzendariordeak eta Polizia inspektoreburu batek egun horietan egindako txostenak jasotzen ditu. 78ko Sanferminak Gogoan elkarteak agiri ofizialak eskuratzeko trabak salatu ditu behin baino gehiagotan. Azkenean Espainiako Kongresuan aurkitu du txostena EH Bilduk eta elkartearen esku utzi du. Podemos, IU, Compromis, ERC, PdeCat eta Podemosek ere egin zuten txostena jasotzeko eskaera. Orain ezkutuan egon diren agiri horiek eskuratu dituen arren, elkarteak salatu du Espainiako Barne eta Defentsa Ministerioetan "ezkutaturik" dauzkatela beste agiri "garrantzitsu" batzuk, eta horiek ere eskuratzeko lanetan jarraituko dutela. Martin Villa txostena ez da beti egon ezkutatuta. 1978ko uztailaren 19an bertan eztabaidatu zuten Espainiako Kongresuko batzorde batean, baina harrezkero desagertuta egon dira. 78ko Sanferminak Gogoan elkarteak Iruñeko Udalak eta Nafarroako Parlamentuak behin baino gehiagotan eskatu du desklasifikatzeko egun horretako agiriak, baina Madrilen behin eta berriz uko egin diote horri. Azken hilabeteetan eskaera hori PPko eta PSOEko gobernuei egin die elkarteak, baina ez batek eta ez besteak ez du aintzat hartu, eta elkarteak berak salatu duenez, txosten hori existitzen zenik ere ukatu dute. Iaz maiatzean, gertakari horien 40. urteurrenaren atarian, Espainiako Kongresuak atzera bota zuen horien inguruko informazioa desklasifikatzeko eskaria, PP, PSOE eta Ciudadanosen kontrako botoekin. 78ko Sanferminak Gogoan elkarteak salatu egin zuen alderdi horien jarrera, eta PSOEren jarrera kritikatu zuen bereziki: "Nafarroan proposamenaren alde egin zuten, eta Madrilen, berriz, kontra". Urtarrilean kereilaren aurkezpenean hala esan zuen Fermin Rodriguezek, Germanen anaiak: "40 urte igaro dira justiziarik egin gabe. Egia, justizia eta ordaina eskatzen ditugu".]]> <![CDATA[Hamabi auzipetu akusatuen aulkian eta estatu bat auzitan]]> https://www.berria.eus/albisteak/162703/hamabi_auzipetu_akusatuen_aulkian_eta_estatu_bat_auzitan.htm Mon, 11 Feb 2019 13:43:45 +0100 Jon Ordoñez Garmendia https://www.berria.eus/albisteak/162703/hamabi_auzipetu_akusatuen_aulkian_eta_estatu_bat_auzitan.htm Euskal Herrian (igandean, Gure Esku Dago-k deituta) eta mundu osoan ere egingo dira mobilizazio gehiago. Epaiketa 10:00etatik 14:00etara eta 16:00etatik 18:00etara egingo da, aste honetan bihartik ostegunera eta datorrenean asteartetik ostegunera ere. BERRIAren webgunean zuzenean ikusi ahal izango da. Modu berezian jorratuko du BERRIAk epaiketa euskarri guztietan, eta, zuzenean emateaz gain, momenturik esanguratsuenak ere jasoko ditu bideoan, eta euskaraz azpidatziak emango ditu. Igor Susaeta kazetariak Madrildik jorratuko du epaiketa webgunerako eta papererako. Epaiketa webgunean ikusi ahal izateaz gain, bihar epaiketaren inguruko lan berezi bat argitaratuko da webgunean, Nor da nor? izenekoa. Auzipetuez gain, abokatuak, fiskalak, epaimahaikideak eta lekukoak nortzuk izango diren ikusi ahal izango da. ]]>