<![CDATA[Jone Arruabarrena | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Tue, 19 Oct 2021 21:41:31 +0200 hourly 1 <![CDATA[Jone Arruabarrena | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA['Aita Mari'-k 105 pertsona erreskatatu ditu Maltako uretan]]> https://www.berria.eus/albisteak/204737/039aita_mari039_k_105_pertsona_erreskatatu_ditu_maltako_uretan.htm Tue, 19 Oct 2021 12:56:20 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/albisteak/204737/039aita_mari039_k_105_pertsona_erreskatatu_ditu_maltako_uretan.htm <![CDATA[Mende erdiz bidea errazten]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1913/010/001/2021-10-19/mende_erdiz_bidea_errazten.htm Tue, 19 Oct 2021 00:00:00 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/paperekoa/1913/010/001/2021-10-19/mende_erdiz_bidea_errazten.htm
«Aspacen halabeharrez sartzen zara, ez zure hautuz». Ziurtasunez erantzun du Igartuak lehenbizikoz elkartera sartu zen uneari buruz galdetzean: «Aspacerekin daukazun harremana ez da erraza. Hara joatea behar duzu, baina ez duzu nahi. Hor badago hasierako dolu bat, zure semeak daukan arazoa onartu arte».

Imazentzat ere gogorra izan zen elkartearekin izan zuen lehen kontaktua: «Esan nuen: 'Aspacera zertara?' Zerbait txarto zihoala ohartu ginenean ospitalera joan ginen, eta handik Aspacera bidali gintuzten. Nik ez nuen ezer ulertzen; mundu hori guztiz ezezaguna zen niretzako. Hasieran negazio puntu batean nengoen». Ordutik urte batzuk igaro arte ez ziren ohartu une horretan profesionalek izan zuten garrantziaz. «Aurrerago ikusten duzu zentroko langile horiek bazekitela zu dolu prozesu batean zeundela. Eta izugarrizko lana egiten dutela, ez umearekin bakarrik, baita gurasoekin ere», azaldu du Igartuak.

Geroago hasi zen umearen egoera hobetzeko lasterketa: «Inguruko guztiek entzuten zituzten terapia berritzaile guztien berri ematen ziguten: Madrilen dago bat, Bartzelonan ikerketa berritzaile bat...», azaldu du Igartuak. Hala ere, biek argi daukate: «Azkenean konturatzen zara ez dela esprint bat, maratoi bat baizik». Imazentzat ez da lan erraza izan, halere, ondorio horretara heltzea: «Une oro kezka bat daukazu buruan: benetan ahal dudan guztia egiten ari naiz beragatik? Lekuz aldatuko bagina hobetuko litzateke? Erruduntasun sentimendua behin eta berriz datorkizu gainera».

Normaltasuna mantentzeari eman diote garrantzia, baina Igartuak azpimarratu du familia bakoitzak bere «baldintzak» dituela. Bere kasuan, ezinbestekoa izan da familiako kide guztiak «kontuan edukitzea»: «Berarekin bezala, beste edozein kiderekin».

Baina Imazek nabarmendu du familiaz gain umearen inguruak ere berebiziko garrantzia daukala. Bere seme Jakes goizetan bakarrik joaten da Aspacera, eta arratsaldeetan herriko eskolan egon ohi da, gainontzeko umeekin batera: «Eskolara joateak lagundu dio, eta guri ere lagundu digu familia gisa herrian integratuta egoten. Eskolak izugarrizko lana egin du bera komunitate osoan ezagutarazten, eta horrek dakarren aniztasunari ere balioa eman behar zaio».

Iruditzen zaie izugarri garrantzitsua dela garun paralisia daukatenen egoera ikusaraztea. Hori da Aspaceren aurtengo helburuetako bat:«Ikusten ez dena ez da existitzen. Eta guri, familia gisa, uste dut egokitzen zaigula hori babestea; esatea hemen gaudela, gero gure semeen eskubideak eta aukera berdintasuna babesteko».

Igartuak, berriz, adibide batekin gorpuztu du esandakoa, Urdin igerilekura joaten hasi zenekoa: «Eskolan berarekin zeudenek ezagutzen zuten, eta bazekiten gurpil aulkian zebilela, batzuetan kasu egiten zuela eta beste batzuetan ez. Baina ezagutzen ez zutenak begira geratzen ziren, eta haien gurasoek ez begiratzeko esaten zieten. Baina ez, utzi begiratzen, utzi galdetzen, eta azaldu: ez da ibiltzen, lagundu behar zaio». Igartuaren iritziz, ume horientzat balio handia dauka beste errealitate horiek ere ezagutzeak, «nagusi egiten direnerako».

Besteak beste, aisialdiak ere rol garrantzitsua dauka gizarteratze prozesuan. Aspacek oinarrizko zerbitzuak ematen ditu, baina biek salatu dute aisialdia «familien eta boluntarioen esku» geratzen dela. «Udalek bestelako aisialdi eskaintza kaleratzen duten modu berean, kolektibo honek ere bere lekua behar du eskaintza horretan».

Pandemiaren kalteak

Izurriak ere arrasto sakona utzi du garun paralisia daukatenen ongizatean. Itxialdia hasi zenean, kolektibora zuzendutako zerbitzu guztiak bertan behera geratu ziren, eta oraindik ez dira «ehuneko ehun» berreskuratu: «Ume batzuk, adibidez, ezin dira etxean geldirik egon. Familiek askotan atsedena behar dute, eta pandemiak hori kendu die». Izan ere, Aspacek etxeak eskaintzen dizkie behar bereziak dituztenei, asteburuak bertan igarotzeko, horrela haien ingurukoek atseden hartu ahal izateko. Pandemiaren eraginez geldirik dago zerbitzu hori oraindik ere.

Izurriaren eraginez geldi dauden zerbitzuak ahalik eta azkarren berriro martxan jartzea da asmoa, eta, aldi berean, beste hainbat zeregin ere badauzka elkarteak, mende erdia bete duela ospatzeko. Aspacek lan egiten duen herri bakoitzean aisialdirako jarduerak antolatuko dituzte urte osoan, eta datorren urteko urrian Aspace Egunarekin bukatuko dute, urtero egin ohi duten bezala. «50 urtean hor egon direnei beren lana eskertu nahi izan diegu. Esan bezala, gu mundu honetan gaude egokitu zaigulako. Baina badaude hemen egotea erabaki duten profesionalak, eta askotan ez diogu horri baliorik ematen. Ezin duten horiei laguntzeari ematen diote bizitza osoa», zehaztu du Igartuak.]]>
<![CDATA[Barakaldar bat «modu basatian» atxilotu dutela salatu du Afrikako Komunitate Beltza elkarteak]]> https://www.berria.eus/albisteak/204687/barakaldar_bat_laquomodu_basatianraquo_atxilotu_dutela_salatu_du_afrikako_komunitate_beltza_elkarteak.htm Mon, 18 Oct 2021 09:47:11 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/albisteak/204687/barakaldar_bat_laquomodu_basatianraquo_atxilotu_dutela_salatu_du_afrikako_komunitate_beltza_elkarteak.htm <![CDATA[Jarduera fisikoaren eta kirolaren legearen aurreproiektua aurkeztu dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/204692/jarduera_fisikoaren_eta_kirolaren_legearen_aurreproiektua_aurkeztu_dute.htm Mon, 18 Oct 2021 09:45:20 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/albisteak/204692/jarduera_fisikoaren_eta_kirolaren_legearen_aurreproiektua_aurkeztu_dute.htm <![CDATA[Demokrazia Komunalaren Aldeko Nazioarteko Sarea aurkeztu dute]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/011/001/2021-10-17/demokrazia_komunalaren_aldeko_nazioarteko_sarea_aurkeztu_dute.htm Sun, 17 Oct 2021 00:00:00 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/paperekoa/1943/011/001/2021-10-17/demokrazia_komunalaren_aldeko_nazioarteko_sarea_aurkeztu_dute.htm
Bakea Duintasunarekin elkarteak eta EHU Euskal Herriko Unibertsitateko Parte Hartuz Gizarte Zientzietako ikerketa taldeak antolatu dute biltzarra, baina beste hainbat herrialdetako parte hartzaileak ere izan dira. Hain zuzen, Kurdistango, Argentinako, Brasilgo, Venezuelako, Italiako, Txileko eta Herrialde Katalanetako «espazio sozial eta politikoek» ere sustatu dute proiektua. Hiru egunetan, askotariko hitzaldi eta jarduerek osatu dute kongresua, eta mundu guztiko hizlarien parte hartzea izan dute: Silvia Federici, Raul Zibechi, Maite Arraiza, Dario Azzellini, Mirene Begiristain, Cira Pascual eta Oscar Garcia Jurado aritu dira, besteak beste.

Atzo arratsaldean egin zuten amaiera ekitaldia, eta bertan aurkeztu zuten demokrazia komunala sustatzeko nazioarteko sarea: «Artikulazio eta pilaketa politikoko gune hibrido» bat dela esan zuten: «Esparru soziopolitiko eta soziokultural desberdinen arteko sinergiak sortzeko gunea, elkarrizketan eta harremanetan jarriz gizartea».

Hala ere, argi daukate helburu hori lortzeko bidean ez direla hutsetik hasiko: «Kapitalaren aurkako indar kontrahegemonikoak, emantzipazio prozesuak planteatzen dituztenak, aktibo daude, baina koordinaziorik gabe». Ekitaldian adierazi zutenez, «hutsune bat» nabaritzen dute munduko erreferentzialtasunari dagokionez, eta «espazio politiko» horren gabeziak eragina du «indar emantzipatzaileek kapitalaren aldean duten gaitasun politikoan».

Demokrazia komunalaren tresna jarri dute mahai gainean hutsune hori betetzeko: «Tresna eta prozesu desberdinekin bete beharko da, dinamikoak eta irekiak izango direnak, baina, aldi berean, kapitalaren metabolismo sozialaren forma desberdinei hegemonia sinboliko, politiko eta materiala lehiatzeko behar bezain definituak eta unitarioak».

Zehazki, hiru zutabetan sostengatuko da luzatu duten proposamena: «Herri demokrazia, herrien erabateko subiranotasuna eta proposamen internazionalista». Gaineratu dute, guzti hori «logika komunal» batetik abiatuta gauzatu beharko dela.

Azaldu dutenez, bi mailatan gauzatzeko prozesua da: modu globalean alde batetik, eta maila nazionalean gero, «ekoizpen eta erreprodukzioaren subiranotasunaren oinarriak finkatzeko». Hala ere, zehaztu dute «nodo nazionalak» ez duela bat etorri behar estatuen mugekin, «kidetasun historikoaren, antropologikoaren, kulturalaren eta politikoaren arabera» definituko baita.]]>
<![CDATA[Euskal Herriko Eskubide Sozialen Gutunak etapa berri bat zabalduko du, ekinbidea «indartzeko»Ã‚ asmoarekin]]> https://www.berria.eus/albisteak/204618/euskal_herriko_eskubide_sozialen_gutunak_etapa_berri_bat_zabalduko_du_ekinbidea_indartzekoasmoarekin.htm Sat, 16 Oct 2021 17:37:10 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/albisteak/204618/euskal_herriko_eskubide_sozialen_gutunak_etapa_berri_bat_zabalduko_du_ekinbidea_indartzekoasmoarekin.htm <![CDATA[Emakumeak Zientzian egitasmoak seigarren edizioa izango du otsailean]]> https://www.berria.eus/albisteak/204581/emakumeak_zientzian_egitasmoak_seigarren_edizioa_izango_du_otsailean.htm Fri, 15 Oct 2021 19:05:40 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/albisteak/204581/emakumeak_zientzian_egitasmoak_seigarren_edizioa_izango_du_otsailean.htm <![CDATA[Bortxa matxistaren aurka «konpromisoa» eskatu du Eusko Legebiltzarrak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/006/001/2021-10-15/bortxa_matxistaren_aurka_konpromisoa_eskatu_du_eusko_legebiltzarrak.htm Fri, 15 Oct 2021 00:00:00 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/paperekoa/1857/006/001/2021-10-15/bortxa_matxistaren_aurka_konpromisoa_eskatu_du_eusko_legebiltzarrak.htm
37 urte zituen Tavaresek; bikotekideak erail zuen asteartean, Gasteizko Sansomendi auzoko beren etxebizitzan, bi semeak bertan zirela; bere buruaz beste egin zuen gizonak gero. Banatze prozesuan zen bikotea, baina, administrazioen arabera, biktimak ez zuen aurrez salaketarik jarri tratu txarrengatik.

Askotarikoak izan dira hilketak eragin dituen gaitzespen keinuak. Gasteizko Mercedes enpresako langilea zen emakumea, eta atzo mobilizazioak antolatu zituzten gertakaria salatzeko, ekoizpena hogei minutuz gelditzeaz gain.

Emilio Titos Mercedeseko zuzendari nagusiak eta Igor Gebara langile batzordeko lehendakariak sinatutako jakinarazpen batean, hilketa matxista «sakon» gaitzetsi zuten, eta langile guztien izenean «elkartasuna eta babesa» adierazi zieten «senide eta adiskideei», baita Tavaresen lankideei ere.

«Gertatutakoak agerian uzten du bide luzea dagoela eraso matxisten aurkako borrokan. Bakarkako eta taldeko konpromiso argi batekin egin behar dugun bidea da, desberdintasuna eta indarkeria sexista desager daitezen gure gizarteko eremu guztietatik», azaldu zuten. Zuzendaritzak eta langile batzordeak berretsi dute beren esparruan «beharrezkoak diren bitartekoak» jartzeko konpromisoa.

Bestalde, Emakumeen Mundu Martxak ere mobilizazioak antolatu zituen atzo Donostian, Iruñean eta Bilbon. «Kaleak okupatzeko» deia egin zuten «sistema heteropatriarkal, arrazista eta kolonialak eragiten dituen bidegabekeriak salatu eta bizitzak aldarrikatzeko».

Berdintasun Lege berria

Euskal Herrian 2003tik 112 andrazko hil dituzte bortizkeria matxistaren ondorioz; aurtengo bosgarren biktima da Tavares. Horrez gain, 11 dira indarkeria matxistagatik hildako umeak. Hori dela eta, Emakundek Berdintasun Legearen erreforma proposamena aurkeztu zuen iragan legegintzaldian. Umezurtz geratzen diren umeei laguntza ekonomikoa emango zaiela bermatu nahi dute lege berriaren bidez.

Horrez gain erreforma onartuz gero, administrazioek, beren politika guztietan, genero ikuspegia txertatu beharko dute, eta, esaterako, ordezkaritza orekatuaren printzipioa aplikatuko da zenbait kargu publiko izendatzeko orduan: epaimahaietako edo sozietateetako administrazio kontseiluetako kideak izendatzean, besteak beste.]]>
<![CDATA[50 urte bete ditu gaur Gipuzkoako Aspace elkarteak, eta urte osoko programazio zabala iragarri dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/204085/50_urte_bete_ditu_gaur_gipuzkoako_aspace_elkarteak_eta_urte_osoko_programazio_zabala_iragarri_dute.htm Mon, 04 Oct 2021 10:19:00 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/albisteak/204085/50_urte_bete_ditu_gaur_gipuzkoako_aspace_elkarteak_eta_urte_osoko_programazio_zabala_iragarri_dute.htm <![CDATA[Gaur hasi da Egunean Behin jokoaren zortzigarren denboraldia]]> https://www.berria.eus/albisteak/203780/gaur_hasi_da_egunean_behin_jokoaren_zortzigarren_denboraldia.htm Mon, 27 Sep 2021 16:17:16 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/albisteak/203780/gaur_hasi_da_egunean_behin_jokoaren_zortzigarren_denboraldia.htm

Dena prest EGUNEAN BEHIN 8D https://t.co/zVc5FnHWgh denboraldi berria astelehenean hasteko, zortzigarrena! Animatu parte hartzera!!
Eskerrik asko @eitb @Elhuyar @DANOBATGROUP #Cikautxo @GuukEus @AEK_eus @Gob_eus #Badalab @EEGipuzkoa @FicobaFundazioa @GrupoULMATaldea babesleei! pic.twitter.com/77nw8Ia0rf - CodeSyntax (@codesyntax) September 25, 2021 Code Syntax jokoa sortu duen enpresak azaldu duenez, 60.000 lagunek hartu zuten parte egunero aurreko denboraldian. Gainera, EITBk zuzenean eman zuen txapelketako finala uztailean, Biba zuek! saioan, eta bertan 20.000 lagun aldi berean lehian ibili zirela ere jakinarazi dute. Aurten, berriz, abenduko hirugarren astean izango da finala, oraingoan ere EITBn, eta EITB Maratoiarekin bat egingo du, gainera. Horrez gain, iragarri dute azaroan ekintza berezi bat antolatuko dutela, eta «sorpresa ugari» izango direla, sakelakoak euskaratzearekin zerikusia izango dutenak. Lehenengo asteari hasiera emateko ere ez dira sariak faltako: bi smarthphone izango dira, bat irabazlearentzat eta bestea zozketa bidez banatzeko.

Sakelakoan jokatzen da Egunean Behin. Trivial estiloko hamar galderari erantzun behar diete jokalariek, hiru erantzunetatik bat aukeratuta, eta bakarrik egunean behin joka daiteke. Codesyntax enpresak 2019an sortu zuen, eta arrakasta handia lortu du. Zale ugari lortu ditu, eta duela egun batzuk Eibarko Hankamotxak bertso eskolak antolatutako bertso saio batean ere hizpide izan zuten lehiaketa. Beñat Gaztelumendi, Uxue Alberdi, Oihana Iguaran eta Miren Artetxe ibili ziren Egunean Behinen inguruan. ]]>
<![CDATA[Bigarren Mundu Gerraz geroztik bizi itxaropenak izaniko jaitsierarik handiena eragin du koronabirusak]]> https://www.berria.eus/albisteak/203785/bigarren_mundu_gerraz_geroztik_bizi_itxaropenak_izaniko_jaitsierarik_handiena_eragin_du_koronabirusak.htm Mon, 27 Sep 2021 07:25:09 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/albisteak/203785/bigarren_mundu_gerraz_geroztik_bizi_itxaropenak_izaniko_jaitsierarik_handiena_eragin_du_koronabirusak.htm <![CDATA[Aditu batek BERRIAri azaldu dio Kanarietako sumendiaren gasak ez direla Euskal Herrira iritsiko]]> https://www.berria.eus/albisteak/203658/aditu_batek_berriari_azaldu_dio_kanarietako_sumendiaren_gasak_ez_direla_euskal_herrira_iritsiko.htm Fri, 24 Sep 2021 21:00:08 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/albisteak/203658/aditu_batek_berriari_azaldu_dio_kanarietako_sumendiaren_gasak_ez_direla_euskal_herrira_iritsiko.htm Copernicus sateliteak argitaratutako mapa batek aditzera ematen zuen litekeena zela La Palmako sumendiak bota dituen gasak Euskal Herriraino heltzea. Orain, ordea, zientzialariek diote aurreikuspenak aldatzeko aukera dagoela.]]>

#Copernicus for #LaPalmaEruption ðÂÂÂÂÂÂÃ'¾ÂÂÂÂÂÂÃ'¼ÂÂÂÂÂÂÃ'Â<

In addition to the lava flow, the #volcano is releasing a large amount of SO2 into the atmosphere.

â¬ÂÂÂÂÂÂÃ'Â*ï¸ÂÂÂÂÂÂÃ'Sulphur dioxide forecast provided by our Copernicus Atmosphere Monitoring Service #CAMS for 24 Sept at 9:00 UTC (visualisation by @Windycom) pic.twitter.com/1J7yHeboAx - Copernicus EU (@CopernicusEU) September 22, 2021 Hala ere, fenomeno naturalekin gertatu ohi denez, aurreikuspenak ez dira beti betetzen. «Simulazio horiek batzuetan ez dira zehatzak izaten», azaldu dio Simon Carnek BERRIAri. Michiganeko Unibertsitate Teknologikoko irakaslea da Carn. Sumendietan aditua da, eta horiek airera botatzen dituzten gasak gertutik aztertzen ditu. Esan duenez, Copernicus sateliteak erakusten dituen mapa horiek simulazioak dira, eta ez benetako neurketak. «Orain arte, sufre dioxidoaren satelite bidezko neurketek Kanaria uharteetatik hurbil mantentzen diren gas bolkanikoak erakusten dituzte, eta ez dute Euskal Autonomia Erkidegotik hurbil dagoen gas kantitate esanguratsurik erakusten». Irakurri gehiago: Erraietatik jauzi da Hala ere, zientzialariak ohartarazi du hurrengo egunetan erupzioa indartsuagoa bada posible dela gas bolkanikoak Kanaria uharteetatik «urrutiago» garraiatzea. Carnek bere Twitter kontuan argitu duenez, gas horiek Madeirara iristen ari dira, batez ere iparraldera. Tenerife eta Lanzarotera ere zabaltzen dabiltzala iragarri du.

]]>
<![CDATA[Litekeena da Kanarietako sumendiak jariatzen dituen gasak Euskal Herrira heltzea asteburuan]]> https://www.berria.eus/albisteak/203531/litekeena_da_kanarietako_sumendiak_jariatzen_dituen_gasak_euskal_herrira_heltzea_asteburuan.htm Thu, 23 Sep 2021 13:39:42 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/albisteak/203531/litekeena_da_kanarietako_sumendiak_jariatzen_dituen_gasak_euskal_herrira_heltzea_asteburuan.htm

#Copernicus for #LaPalmaEruption ð;Â;ÂÂÂÂÂÃ'¾ÂÂÂÂÂÂÃ'¼ÂÂÂÂÂÂÃ'Â<

In addition to the lava flow, the #volcano is releasing a large amount of SO2 into the atmosphere.

â¬;Â;ÂÂÂÂÂÃ'Â*ï¸;Â;ÂÂÂÂÂÃ'Sulphur dioxide forecast provided by our Copernicus Atmosphere Monitoring Service #CAMS for 24 Sept at 9:00 UTC (visualisation by @Windycom) pic.twitter.com/1J7yHeboAx - Copernicus EU (@CopernicusEU) September 22, 2021 Copernicus programak sare sozialetan zabaldu duen argazki batean ikus daiteke sufre dioxidoa noraino zabalduko den. Ez da harritzekoa horrenbeste hedatzea; izan ere, sumendiak sortu duen sufre dioxido kopurua ez da nolanahikoa: eguneko 7.997-10.665 tona isuri ditu airera, Involcan Kanariar Uharteetako Institutu Bolkanikoak jakinarazi duenez. Ikusi gehiago: Laba La Palmako Todoque herrian sartzen hasi da Institutuak, gainera, jakinarazi du funtsezkoa dela gas horren neurketa egunero egitea. Horren arabera kalkulatu ahal izango dute noiz arte iraungo duen erupzioak.

Copernicus programa espaziala Europar Batasunaren eta ESA Europako Espazio Agentziaren ekimena da, eta berariaz sumendiak izango dituen ondorioak aztertzeko aktibatu dute sateliteen sistema aste honetan. Zehazki, kasu honetan lurrazala eta atmosfera kontrolatzeko zerbitzuak erabiltzen ari dira. Lurraldeko zerbitzuek kartografia ematen dute aldizka, eta, horien bidez, lortutako datuak monitorizatzen dira, sumendiak lurrazalean eragindako kalteak eta errepideen egoera ezagutzeko. Gainera, atmosfera zerbitzuek erupzioaren ondorioz sortzen diren emisioei buruzko informazioa ematen dute. ]]>
<![CDATA[Hamalau urtetik beherakoek egunean 40 minutuz baino ezingo dute erabili Txinako Tiktok aplikazioa]]> https://www.berria.eus/albisteak/203407/hamalau_urtetik_beherakoek_egunean_40_minutuz_baino_ezingo_dute_erabili_txinako_tiktok_aplikazioa.htm Mon, 20 Sep 2021 18:21:21 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/albisteak/203407/hamalau_urtetik_beherakoek_egunean_40_minutuz_baino_ezingo_dute_erabili_txinako_tiktok_aplikazioa.htm online jolasetan ibiltzeko denbora astean hiru ordura mugatu ondoren, neurri gehiago iragarri ditu Txinak: Tiktok aplikazioaren Txinako bertsioa erabiltzeko denbora ere egunean 40 minutura murriztuko du. Douyin dauka izena hango plataformak, eta hamalau urtetik beherakoek goizeko seiak eta gaueko hamarrak bitartean baino ezingo dute bertara sartu. Bytedance enpresarenak dira Tiktok eta Douyin bera, eta egunean 400 milioi erabiltzaile baino gehiago dituzte. Baina nola ziurtatu neurria beteko dela? Gobernuaren arabera, erabiltzaileek beren benetako izena sartu beharko dute aplikazioan kontua sortzen dutenean, eta automatikoki «gazteentzako modua» gaituko zaie. Modu horrek berez ezartzen ditu denbora murrizketak. Gainera, gazteentzako modua era egokian ezartzen ez bada edo sistemaren hutsegiteak atzemanez gero, 130 dolarreko ordainsaria eskainiko du enpresak akatsa jakinarazten dionarentzat, liburuak erosteko. Gainera, beste doiketa bat ere egingo dute aplikazioan. Douyin enpresak jakinarazi duenez, hemendik aurrera «eduki historikoa, zientifikoa edo museoetako erakusketak» gomendatuko dizkie aplikazioak bere erabiltzaileei. Hala, hamalau urtetik beherakoei «arlo jakin batzuen gaineko interesa» piztu nahi die, eta aplikazioa «zerbait ikasteko» baliatzea ere nahi du. Neurri horiek soka luzea dakarte. Izan ere, azken hilabeteetan Txinako Gobernuak eta haren hedabideek gogor jo dute Interneteko jolasen aurka. Economic Information Daily hedabideak hil hasieran argitaratu zuen artikulu batek, adibidez, jolas horiek «droga elektronikoak» eta «opio espirituala» direla zioen: «Ezin da onartu industria batek, kirol batek, edo halako ezerk belaunaldi oso bat suntsitzea», zioen idatziak. Jolas elektronikoak gehiegi erabiltzea eskolan nota txarrak ateratzearekin, miopiarekin, lo ezinarekin eta depresioarekin lotu ditu gobernuak.]]> <![CDATA[5.000 pertsonak etxea utzi behar izan dute Kanarietako sumendiaren ondorioz]]> https://www.berria.eus/albisteak/203399/5000_pertsonak_etxea_utzi_behar_izan_dute_kanarietako_sumendiaren_ondorioz.htm Mon, 20 Sep 2021 18:01:58 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/albisteak/203399/5000_pertsonak_etxea_utzi_behar_izan_dute_kanarietako_sumendiaren_ondorioz.htm Atzo, 15:00ak inguruan hasi zen erupzioa, eta 17:00etarako jada alarma gorria piztu zuten irlako agintariek. Sumendiak Tazarcorte, El Paso, Fuencaliente, Mazo eta Llanos de Aridane herriei eragingo diela aurreikusten da, eta bertan, guztira, 35.000 lagun bizi dira. Hala ere, agintarien arabera, nahikoa izango da 10.000 lagun lekualdatzea. Bi arrakala dauzka sumendiak, bien artean 200 metro daudela, eta zortzi lekutatik irteten da laba. Azken orduetan Kanaria uharteetako presidente Angel Victor Torresek azaldu duenez, laba zazpi metro garai da, eta inguruko etxeak irensten ari da. Oraingoz, ehun etxe desagerrarazi ditu. Erupzioa hasi denetik, gainera, beste hamabost lurrikara izan dira uhartean. Hala ere, guztiak hiru puntu baino gutxiagokoak izan dira Richter eskalan, IGN Geografia Institutu Nazioalaren arabera. Irailaren 11n hasi ziren lurrikarak uhartean, joan zen larunbatean. Lurrikaron fokuak 20 kilometroko sakoneran hasi ziren, baina gero eta azalerago joan ziren gertatzen. Hainbat egunez mugimenduak lasaitu ostean, atzo goizean 3,8 graduko lurrikara sentitu zuten, eta gero sumendia laba jariatzen hasi zen. Cumbre Vieja Kanarietako sumendi aktiboenetako bat da. Uhartediko azken hiru erupzioetatik bi han gertatu dira: San Juan sumendia piztu zen 1949an, eta Teneguia 1971n.]]> <![CDATA[Euskal Herriko trenbide sare osoa, lehen aldiz plano bakar batean]]> https://www.berria.eus/albisteak/203276/euskal_herriko_trenbide_sare_osoa_lehen_aldiz_plano_bakar_batean.htm Fri, 17 Sep 2021 14:40:53 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/albisteak/203276/euskal_herriko_trenbide_sare_osoa_lehen_aldiz_plano_bakar_batean.htm Hemen klikatuta mapa PDF formatuan deskarga daiteke. Euskal Herriko trenbide sare osoa biltzen du mapak. Guztira, 950 km baino gehiagoko ibilbidea zehazten du, 263 geltokirekin. Trenaz gain, metroko linea batzuk, mendiko trenak eta tren arinak, eta abiadura handiko trenaren zerbitzu batzuk ere biltzen ditu. Hala ere, Agudok jakinarazi du planoa «sinplifikazio bat» dela momentuz: «Aldiriko eta metro sarean soilik herri nagusietako geltokiak adierazi dira». Metroari dagokionez ere, zehaztapen batzuk egin ditu: «Soilik Bilboko L1, L2 eta L3 lineak hartzen dira metro lineatzat». Horregatik, mapatik kanpo geratzen dira Euskotrenen E2 linea eta Topoa, besteak beste. Twitterreko erabiltzaileek egilea ohartarazi zuten mapak zeuzkan akatsez. «Feedbacka jasotzeko igo nuen sareetara, eta gainerako txiolarien proposamenak entzun ondoren, zuzenketak egin ahal izan ditut». Iradokizun guztiak bilduta, mapa eguneratu bat sortu du Agudok. Sareetan zabaldu den bertsioa elebiduna da, euskaraz eta gazteleraz. Egileak, ordea, euskara hutsezko mapa bat egokitu du BERRIArentzat. Hala ere, izan dira bestelako kritikak ere sare sozialetan, mapari baino gehiago, horrek erakusten duen errealitateari. Iruzkinen artean, txiolari asko kexatu dira Nafarroan edo Ipar Euskal Herrian dagoen garraio publiko faltaz. Egilea ere jakitun zen horretaz. Azaldu duenez, mapak trenbide sarearen «gabeziak» ikusteko ere balio du: «Bi aukera neuzkan: zerrenda eran egitea, edo ikuspuntu geografikoa lehenestea. Bigarrena aukeratu nuen, horrela nabarmenagoa baita hutsune hori». ]]> <![CDATA[Mamutak berpiztuko dituela iragarri du ikerlari talde batek]]> https://www.berria.eus/albisteak/203153/mamutak_berpiztuko_dituela_iragarri_du_ikerlari_talde_batek.htm Tue, 14 Sep 2021 09:15:09 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/albisteak/203153/mamutak_berpiztuko_dituela_iragarri_du_ikerlari_talde_batek.htm <![CDATA['Jantzari' dokumentala, Filmin plataforman ikusgai]]> https://www.berria.eus/albisteak/203004/039jantzari039_dokumentala_filmin_plataforman_ikusgai.htm Fri, 10 Sep 2021 08:29:28 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/albisteak/203004/039jantzari039_dokumentala_filmin_plataforman_ikusgai.htm <![CDATA[Poloniako 'Masterchef', baita Oñatin ere]]> https://www.berria.eus/albisteak/202903/poloniako_masterchef_baita_ontildeatin_ere.htm Thu, 09 Sep 2021 09:21:22 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/albisteak/202903/poloniako_masterchef_baita_ontildeatin_ere.htm Goienak jakinarazi du Oñatin bertan ere egingo dituela grabaketak Poloniako programak, igandean bertan. Ez da gauza berria. Poloniako programak edizio bakoitzean herrialde bat aukeratzen du finaleko azken saioak grabatzeko. Oraingoan, sei lehiakide arituko dira plazan kozinatzen.]]> <![CDATA[Zaldibarko hondamendiaren akusatuek ez dute kartzelara joan beharko homizidioagatik]]> https://www.berria.eus/albisteak/202704/zaldibarko_hondamendiaren_akusatuek_ez_dute_kartzelara_joan_beharko_homizidioagatik.htm Fri, 03 Sep 2021 18:01:36 +0200 Jone Arruabarrena https://www.berria.eus/albisteak/202704/zaldibarko_hondamendiaren_akusatuek_ez_dute_kartzelara_joan_beharko_homizidioagatik.htm