<![CDATA[Jone Bastida Alzuru | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Thu, 21 Jan 2021 16:10:42 +0100 hourly 1 <![CDATA[Jone Bastida Alzuru | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Errege opila, Realarentzat]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2093/020/001/2021-01-07/errege_opila_realarentzat.htm Thu, 07 Jan 2021 00:00:00 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/paperekoa/2093/020/001/2021-01-07/errege_opila_realarentzat.htm
2021eko lehen neurketa jokatu zen atzo Zubietan, Errege egunez, eta, gainera, derbia. Urteari hasiera ona eman nahi zioten Realak eta Athleticek, eta opari ederrena jaso: urrezko hiru puntuak.

Horrelako partidetan faboritorik ez dagoela zioten partidaren atarian bi taldeek. Baina Reala hobeto iritsi zen norgehiagokara, eta hura izan zen nagusi atzo ere; bai markagailuan, baita zelaian ere. 1-0 irabazi zien zuri-gorriei, Barbara Latorrek 67. minutuan sartutako gol bati esker, eta goiko postuetan egoteko taldea dela berretsi zuen. Atzokoan, txuri-urdinek dastatu zuten errege opilaren zapore gozoa, eta esku hutsik geratu zen Athletic. Hala, bederatzi partida jarraian daramatzate irabazi gabe Angel Villacamparen jokalariek. Teknikariak aitortu zuen porrota «mingarria» izan zela, baina baikor mintzatu zen: «Zaila da horrelako egoerak iraultzea, orain dena beltza ikusten da, baina badakit lortuko dugula. Ondo ari gara lanean».

Lehen minutuetan baloia izaten eta zelaian agintzen saiatu zen Reala, eta apurka hasi ziren jokaldiak harilkatu eta Athleticen area zapaltzen. Villacamparenek, berriz, joko zuzenagoa baliatu nahi izan zuten bizkarrera min egiteko, nahiz eta ez zuten gehiegi zirikatu aurkarien atzeko lerroa. Horiek horrela, 15. minutuan izan zuen Realak lehen zatiko aukera garbiena. Nerea Eizagirrek baloi solte batekin egin zuen topo area barruan, eta haren jaurtiketa zutoinera joan zen. Minutu onak izan zituzten jarraian txuri-urdinek, baina pixkanaka itzaliz joan ziren, eta aldatu egin zen partidaren gidoia.

Athleticek, aurrerapauso bat eman, eta atzean sartzera behartu zuen Reala. Hobeto jarrita zeuden zelaian zuri-gorriak, eta eustea tokatu zitzaion Realari. Hala ere, pare bat arrisku jokaldi sortu zituzten arren, ez zuen aparteko lanik izan Nanclaresek, eta hutsean iritsi ziren atsedenaldira.

Hortik aurrera, beste partida bat ikusi zen. Bi taldeak neurketa euren aldera eraman nahian zelairatu ziren, eta joan-etorri asko izan ziren aurreneko minutuetan; Reala agintzen hasi zen arte. 55. minutuan aukera garbia izan zuen Nahikarik, baina ez zuen asmatu atezainaren aurrean. Arriskua sortzen ari ziren txuri-urdinak, gehienbat eskuin hegaletik, eta txisparekin zegoela nabari zitzaion Barbarari. Hura ari zen izaten partidako onena, eta gol batekin jarri zion ginga joko onari. Nerea Eizagirrek ipinitako kornerra bikain errematatu zuen Latorrek, hiru puntuak lortzeko gol erabakigarria sartuz.

Bigarrenaren bila ere joan zen Reala; eta izan zituen horretarako aukerak. 83. minutuan berriro zutoinera bota zuen baloia Nerea Eizagirrek. Azkenean, ez zen gehiago mugitu markagailua, eta Zubietan geratu ziren urteko lehen puntuak. Gustura zen Natalia Arroyo Realeko teknikaria partida amaitutakoan: «Garrantzitsua zen derbia irabaztea. Hobetzen jarraitu nahi dugu, eta goian egon».]]>
<![CDATA[Realak irabazi du derbia]]> https://www.berria.eus/albisteak/191900/realak_irabazi_du_derbia.htm Wed, 06 Jan 2021 15:34:04 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/albisteak/191900/realak_irabazi_du_derbia.htm <![CDATA[«Jokalari moduan hazten jarraitu nahi dut»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1926/018/001/2021-01-06/jokalari_moduan_hazten_jarraitu_nahi_dut.htm Wed, 06 Jan 2021 00:00:00 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/paperekoa/1926/018/001/2021-01-06/jokalari_moduan_hazten_jarraitu_nahi_dut.htm
Urteko lehenengo neurketa derbia izango da, Athleticen kontra. 2021a ondo hasteko aukera ezin hobea, ezta?

Bai. Derbiak jokatzea zerbait berezia da. Beste giro bat egoten da, beste xarma bat du. Askotan esaten den bezala, berdin du zein talde iristen den hobeto. Partida oso lehiatuak izaten dira normalean. Athletic, agian, ez dator bere denboraldi onenean, baina badakigu neurketak beti zailak jartzen dizkigula. Ez da erraza izango.

Hiru puntu baino gehiago daude jokoan?

Uste dut derbi batean beti daudela hiru puntu baino zerbait gehiago. Emakumeen futbolean Athletic beti izan da Realaren aurretik ibili den talde bat, baina ikusi da azken urteetan geroz eta gertuago gaudela. Euskal Herria Kopan, nahiz eta partida penaltietan erabaki, gehiago izan ginen. Eta egia da aurten oso ondo gabiltzala. Talde indartsua dugu. Haientzat, berriz, urte gogorra izaten ari da. Aurten gure asmoa goian ibiltzea da, eta beraiek beti izaten dute asmo hori. Ez da batere partida erraza izango.

Azken urteetan urrats bat gora egin du Realak.

Bai. Begira oraintxe bertan non gauden. Azkeneko partidan ere ikusi zen Atletico Madrilen aurka ez ginela horren azpitik ibili. Zenbaitetan gehiago ere izan ginen. Haiek gaizki pasatu zuten. Reala hor dabil. Garrantzitsua da horrelako aurkarien kontra maila ematea. Reala goian egoteko talde bat da.

Athletic ez da ari bolada ona pasatzen. Nola ikusten duzu?

Uste dut urte gogorra izaten ari dela haientzat, baina horrek ez du ezer esan nahi. Jokalari onak dituzte. Defentsan gogorrak dira, eta, aurrean, azkarrak. Askotan iritsi izan gara derbietara haiek baino hobeto, eta, hala ere, haiek irabazi. Baita alderantziz ere.

Beraz, ez zenuke esango partida irabazteko faboritoak zaretela?

Ez, inor ez da faborito. Gu ondo gatoz, beraiek agian bolada txarrean, baina ez du zer ikusirik. Partida gogorra izango da.

Non egongo da hiru puntuak lortzeko gakoa?

Aurrean gehien asmatzen duenak eta atzean hobekien defenditzen duenak lortuko ditu puntuak. Oso joko desberdina egiten dugu. Haiek atzean sendo dabiltza, eta, gero, oso joko zuzena egiten dute, baloia bizkarrera botaz. Horretan egongo da gakoa. Hori ondo kudeatzen jakiten badugu, haien baloi luzeak ondo hartuz, gure jokoa eginez eta baloia ahalik eta gehien izanez, mina egiteko aukera izango dugu. Asmoa da haiek aurrean duten abiadura hori ez aprobetxatzea eta guk baloiarekin ahalik eta min handiena egitea.

Natalia Arroyoren lehen denboraldia da, eta ondo ari da Reala. Gustura zaudete?

Bai, taldea berarekin dago. Aurreko urtea zaila izan zen. Gonzaloren azken sasoian taldeari kosta egin zitzaion apur bat. Egia da Nataliak ilusio berriak ekarri dituela; futbolean jokatzeko beste estilo bat du. Dibertsioa asko gustatzen zaio, baloia jokatzen atzetik ateratzea eta aurrean ahalik eta min handien egitea. Taldeak segituan ulertu du.

Zuregan konfiantza erakutsi du Arroyok, eta joko onarekin eta gol ikusgarriekin erantzun diozu horri. Nola zaude?

Ondo. Nataliak ezarri nahi duen joko horretan garrantzi handia izaten ari naiz; baloia ukitzeko jokalari bat naizelako, eta hori gustatzen zait. Gauzak ondo ateratzen ari zaizkit azkenaldian.

Zure ibilbideko garairik gozoenean zaude?

Bai. Aurten dena bat dator. Denboraldi-aurrean lan handia egin nuen ahalik eta hoberen iristeko. Horri gehitu klubaren konfiantza, Nataliaren estiloarekin bat natorrela... Gustura sentitzen ari naiz, konfiantza dut nigan, eta nik uste nabaritzen dela. Oso garai onean nago, eta espero dut goraka joatea, oraindik hobetzeko asko dago eta.

Jokoa mugitzeko arduraz gain, taldeko golegile nagusia ere bazara, eta ez edonolako golekin, gainera. Badirudi neurria hartu diozula area kanpoko jaurtiketa horiei.

Bai, arraroa da, urtarrila iritsi eta taldeko golegile nagusia izatea [barrez]. Lehengo urtean bost gol sartu nituen denboraldi osoan, eta sasoi honetan dagoeneko sei daramatzat. Konfiantza puntu hori duzunean, gauzak ondo ateratzen direnean eta zu gustura zaudenean, dena batera doa. Baina nire enfokea ez da bakarrik golak sartzea. Jokalari moduan hazten jarraitu nahi dut, bai defentsiboki, baita erasoan ere.]]>
<![CDATA[Urtea hasteko, derbia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1975/018/002/2021-01-06/urtea_hasteko_derbia.htm Wed, 06 Jan 2021 00:00:00 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/paperekoa/1975/018/002/2021-01-06/urtea_hasteko_derbia.htm
Athletici kostatzen ari zaio puntuak biltzea, batez ere etxetik kanpo, eta, denboraldi hasiera oso ona egin zuen arren, zortzi partida erreskadan daramatza garaipenik eskuratu gabe. Hala, egoera hori iraultzeko asmoz zelairatuko dira gaur Angel Villacamparen jokalariak, derbia izateak ematen duen pizgarri erantsi horrekin. Hain justu, aurreko sasoian ere egoera txarrean heldu ziren derbira. Baina irabazi, eta bolada aldatu zen. Horretan saiatuko dira berriro. Athleticeko teknikariak adierazi du «ilusio» handia dutela. «Gaizki pasatu dugu egoera konplikatu honekin, baina garrantzitsuena da taldea nola itzuli den. Gogotsu gaude». 2021. urtea indartsu hasteko «motibatuta» daudela azpimarratu du Villacampak. Eta argi adierazi du: «Derbiak beti dira bereziak. Ea gure bertsiorik onena erakusten dugun».

Realak, berriz, azken bederatzi puntuetatik bi baino lortu ez baditu ere, itxura eta maila ona erakusten ari da. Urtea goiko postuetan amaitzea nahi dute Natalia Arroyoren jokalariek, eta horretarako nahikoa ahal dutela erakusten ari dira. Baloia izatea eta zelaian agintzea gustuko dute, eta erasokor aritzea. Urtea garaipen batekin hastea «garrantzitsua» dela azpimarratu zuen atzo Arroyok , eta horrek emango zien bultzadan zentratu nahi dutela. «Urtea hiru punturekin hasi nahi dugu». Horretarako zer egin behar duten ere azaldu zuen: «Derbi guztiek eskatzen dute zerbait berria. Hori garrantzitsua izango da. Partidan sartuta egon behar dugu amaierara arte. Abantailak ditugun espazioak bilatu behar ditugu, ondo kudeatu jokoa noiz lasaitu behar dugun eta noiz azkartu. Denborak maneiatzen saiatuko gara, eta sortzen ari garen Reala izaten».]]>
<![CDATA[«Gogotsu gaude, derbia irabazteko ilusioarekin»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2003/019/001/2021-01-06/gogotsu_gaude_derbia_irabazteko_ilusioarekin.htm Wed, 06 Jan 2021 00:00:00 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/paperekoa/2003/019/001/2021-01-06/gogotsu_gaude_derbia_irabazteko_ilusioarekin.htm
Gabonetako etenaldiaren ondoren, gaur jokatuko duzue Realaren aurkako partida. Nola zaudete?

Gogotsu gaude, derbia irabazteko ilusioarekin. Gauzak ondo egin nahi ditugu. Azkenaldian izan dugun sentipen negatibo hori kendu nahi dugu, eta urtea ahalik eta ondoen hasi. Ea hiru puntu lortuta izaten den.

Zortzi norgehiagoka jarraian daramatzazue partidarik irabazi gabe. Atsedena ongi etorri zaizue?

Bai. Atsedena, apur bat giroz eta errutinaz aldatzea, familiarekin egotea... Baita Lezamatik irtetea ere, aire negatibo horretatik, ongi etorri zaigu. Pilak kargatu ditugu, eta gogotsu itzuli gara. Ona izan da guztiontzat.

Derbi batekin hasiko duzue urtea. Egoerari buelta emateko aukera ona da, ezta?

Partida garrantzitsua da. Ederra izango litzateke irabaztea, eta, gainera, derbietako garaipenak hiru puntu baino gehiago dira. Beste modu batean hasi nahi dugu urtea, azken jardunaldietan lortzea kostatzen ari zaigun garaipen batekin. Ahalik eta partida onena egiten saiatuko gara. Lehiatuko gara, eta ea guretzat oso garrantzitsuak diren hiru puntuak eskuratzen ditugun. Derbiak bereziak dira, bi kluben artean beste lehia bat dagoelako. Jokalari guztiak ondo ezagutzen dugu elkar, eta jokatzeko oso partida politak dira. 2021. urteko lehen garaipena lortu nahi dugu, eta guztiz dinamika desberdinean itzuli.

Zubietan jokatuko duzue. Sasoi honetan kostatzen ari zaizue etxetik kanpo puntuak biltzea.

Bai. Bueno, azken neurketak kontuan hartuta, orokorrean guztia ari zaigu kostatzen. Garrantzitsua da irabaztea, puntuak hirunaka batzen hastea. Etxetik kanpo egitea ere inportantea da. Konfiantza hartu nahi dugu. Badakigu defentsan azken partidetan aritu garen baino hobeto egon behar dugula. Erasoan ahal handia dugu, nabarmendu daitezkeen jokalariak ditugu, gola sar dezaketenak. Partida serioa egin beharko dugu hiru puntuak lortzeko.

Athletic irabaztera ohituta dagoen talde bat da. Bolada txarra dela eta, presio apur bat sumatzen duzue?

Bolada txarrak luzeak direnean, presio hori sortzen da. Kluba inoiz ez zen egon zortzi partida erreskadan irabazi gabe. Egia da hiru puntu horiek lehenbailehen lortzeko presio apur bat dugula. Arnasa pixka bat emango ligukete, eta konfiantza egiten ari garen horretan sinesteko. Uste dut gaurkoa egun aproposa dela horretarako: Errege egunez Realaren kontra.

Ondo hasi zenuten sasoia. Zertan huts egin duzue gero?

Zehazki ezingo nizuke erantzun. Oso ondo hasi ginen Ligan. Aurreko denboraldietan alderantziz izan zen. Hasieran kostatu egiten zitzaigun, eta gero hasten ginen puntuak hirunaka batzen. Aurten aldrebes izan da.

Gauzak gaizki doazenean, entrenatzailea izan ohi da jomugan jartzen aurrena. Berarekin zaudete?

Bai, talde bat gara. Guztion artean atera behar dugu hau aurrera. Teknikariek eta jokalariok badakigu zer egin behar dugun, zer hobetu behar dugun.

Zertan hobetu behar duzue?

Aukerak sortzen zizkiguten dinamika batean geunden, eta horietako askotan aurkariek golak sartzen zizkiguten. Guk, berriz, aukera garbiak izan bai, baina ez genuen lortzen ongi bukatzea. Defentsan sendoagoak izan behar dugu, eta aurrean sortzen ditugun aukeretan asmatu. Jokalari golegileek usaimen hori berreskuratu behar dute. Guztion lana da, defentsiboa eta erasokoa.

Nola jokatu beharko duzue garaipena eskuratzeko?

Partida serioa egin beharko dugu. Defentsan hobetu behar dugu, eta aurrean sinetsi behar dugu gola sartuko dugula. Haiek baloia dutenean eroso egoten dira, eta hori eragotzi behar dugu. Oso ondo jokatzen duen taldea da. Saiatuko gara haiek deseroso sentiarazten. Jokalari garrantzitsuak dituzte, eta adi egon beharko dugu.

Bukatzeko, zu nola zaude?

Orkatilan izan nuen lesioaren ondoren apur bat kosta egin zitzaidan sasoia hartzea. Atsedena ondo etorri zait. Gogotsu nago, zelaian disfrutatzeko gogoz, eta sentipen onekin.]]>
<![CDATA[Sua piztu duen aldaketa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/022/001/2021-01-05/sua_piztu_duen_aldaketa.htm Tue, 05 Jan 2021 00:00:00 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/paperekoa/1904/022/001/2021-01-05/sua_piztu_duen_aldaketa.htm
1. Athleticek herenegun jakinarazi zuen Gaizka Garitano botatzeko erabakia. Zer iruditu zaizu?
2. Zer iruditzen zaizu Garitanok Athleticen teknikari moduan egindako lana?
3. Marcelino Garcia Toralek hartu du haren tokia. Zer espero duzu?

Irakurri gehiago:Ekaitzak erdian harrapatu du

BEÑAT ZARRABEITIA Hamaika Telebistako kazetaria

«Itsusia izan da Gaizka Garitanoren agurra. Ez zaizkit gustatu moduak»

1. «Moduak nabarmendu behar dira; denboretan eta formetan oso desegokia iruditu zitzaidan. Kontuan hartuta Elxeren aurkako partida erosotasun nahiko handiarekin irabazi zuela, alde batetik ezustekoa izan zen. Baina behin ñabardurak eta bestelako informazioa jakinda, argi dago aldez aurretik hartutako erabakia zela. Esango nuke koktel oso adierazgarria izan dela Athleticen gaur egungo egoera ulertzeko eta klubak pairatzen duen norabide falta hori begi bistan jartzeko».
2. «Garitanok oso egoera konplikatuan hartu zuen kargua, eta ez zuen soilik taldea jaitsiera postuetatik atera; Europan sartzeko zorian ere egon zen. Bi mugarri azpimarra daitezke. Batetik, Kopako finalera heldu izana, eta horrek sekulako meritua dauka; balioa eman behar zaio. Etenaldiaren ostean, beharbada, taldeak zalantza gehiago utzi zituen. Hirugarren kapitulua denboraldi honetan ikusi dugu. Taldea oso irregular ibili da, baina, zenbakiak zenbaki, Europatik lau puntutara dago uneotan, bederatzigarren postuan. Eta jokoaren inguruko eztabaidak alde batera utzita, galdera nagusia hau litzateke: zein da Athleticek, uneotan dituen jokalariekin eta aurkariek duten mailarekin, Lehen Mailan izan dezakeen perspektibarik onena? Itsusia izan da Gaizka Garitanoren agurra. Erabakiak uler daitezke; hau futbola da, baina moldeak oso itsusiak iruditu zaizkit».
3. «Prestigio handiko entrenatzailea da; lan ona egin du iraganean; bere apustua sendotasuna da. Baina arazoak ere izan ditu. Athleticekin ere izan ditu bere liskarrak. Ikusi beharko da. Entzute handiko entrenatzailea da, baina nik asko sinisten dut ekosistemetan: ez da kasualitatea Guardiolak, Simeonek, Valverdek edota Imanolek duten arrakasta hori. Ingurua ulertu behar da; inguruarekin enpatizatu behar da. Ikusiko dugu Marcelinoren lana zein den. Prestigio handia du, eta erronka erraldoia aurretik».

EBA FERREIRA Athleticeko jokalari ohia

«Garitano botatzeko erabakia bidegabea iruditu zait»

1. «Garitano botatzeko erabakia bidegabea iruditu zait; ez dute pazientziarik izan. Kargua hartu zuen denboraldian, taldea salbatu zuen, eta aurten ez dute pazientziarik izan harekin. Bidegabea izan da. Gainera, kontuan izan behar da nola jokatzen ari diren sasoia: ez dago publikorik, eta horrek ere eragina du. Ez da justua izan».
2. «Lezaman, dagoena dago. Urtero ezin dute eman beste urte batzuetan eman duten fruitua; denbora eman behar zaie Morcillori, Vencedorri eta abarri. Esango nuke Garitanok, jokalariak nola ezagutzen zituen ikusita, egin ahal zuen guztia egin duela. Denbora eman behar zaie, bereziki gazteei. Badakigu zein den gure filosofia: gure jokalariak ditugu, eta apurka joan behar da, Garitano ari zen bezala. Asko nabari da Adurizen falta ere; erasoa ukituta geratu da. Garitano, pixkanaka, gazteak ateratzen ari zen. Ez badiegu denbora ematen... Prentsaren alde bat ere behin eta berriro aritu da Garitano botatzeko gaia ateratzen».
3. «Athletic larrutu zuen entrenatzaile bat jartzea, ba... Lehen kolpean ez zait gustatzen. Teknikari ugari daude behintzat Athleticen inguruan ezer txarrik esan ez dutenak. Nahasita egotea espero dut, eta taldeari gora tira egitea. Baina, oraingoz, ez zait entrenatzailea gustatzen».

ANDONI GOIKOETXEA Athleticeko jokalari ohia

«Garitanok Athleticen utzitako zerbitzu orria oso ona izan da»

1. «Athleticek hartutako erabakia da. Argi dago Gaizka Garitanok duen zerbitzu orria oso ona izan dela. Berizzoren ordez hartu zuen kargua, taldea beheranzko joeran zenean; hartu, salbatu, eta hobetu egin zuen. Aspalditik hutsik dago San Mames; uste dut horrek kalte handia egin diola Athletici. Eta hori gabe, denbora da sareetan Garitanoren inguruko kronika negatibo bat zegoela. Azkenean, kargugabetzea erabaki dute. Zuzendaritzako batek esan zuen honek gero eta antza handiagoa duela Valentziarekin, ezegonkortasuna aditzera emanez».
2. «Gaizkak egindakoaren balorazio oso ona egiten dut; lan handia egin duela uste dut. Emaitzei eta zenbakiei soilik begiratzen badiegu, bati baino gehiagori gustatuko litzaioke horrelakoak izatea. Baina beste zerbait jarri da aurretik, kalte egin dioten irizpideak, hain zuzen. Kasu askotan, pisuzkoak, baina ezin da ukatu oso baldintzatua izan dela».
3. «Munduko zorterik onena opa diot Marcelinori, eta arrakasta izan dezala. Babesa emango diogu Athleticek bere helburu guztiak lortzeko».]]>
<![CDATA[Ez du inor epel utzi]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1912/018/001/2020-12-30/ez_du_inor_epel_utzi.htm Wed, 30 Dec 2020 00:00:00 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/paperekoa/1912/018/001/2020-12-30/ez_du_inor_epel_utzi.htm
Bi dira hutsune nagusiak: Oinatz Bengoetxea eta Iker Irribarria. Hala, kanpoan geratu dira buruz burukoan txapeldun izandako bi pilotari. Zalantza zen ea zein izango zen Aspek aukeratuko zuen laugarren aurrelaria, Altuna III.a, Erik Jaka eta Joseba Ezkurdia ziurtzat jotzen baitziren, eta Danel Elezkanoren alde egin du enpresak. Alderantziz izan zen iaz: Elezkano II.a kanpoan geratu zen orduan, Irribarriaren mesedetan. Inaxio Errandonea Aspeko zuzendari komertzialak atzo aitortu zuen Irribarria kanpoan uztea «zaila» izan dela, eta badakitela «ez dela erabaki justua». «Maila handiko aurrelariak ditugu, eta laurentzat baino ez dago lekurik. Iaz, txapelduna izanda, Danel geratu zen kanpoan. Aurten, Ikerri tokatu zaio. Asko pentsatu ondoren, erabaki hori hartu dugu». Elezkano II.ak esan zuen beretzat «pozgarria» izan dela bere aldeko apustua egitea, eta txapelketa on bat osatzeko «gogotsu» agertu zen. «Pilotari asko gaude, aurrelari asko. Enpresarentzat ona da horrenbeste egotea hor lehian, baina kanpoan gelditzea beti izaten da gogorra. Kanpoan geratu direnei animoak bidaltzen dizkiet; niri aurreko urtean ere tokatu zitzaidan». Jose Javier Zabaleta izango du bikotekide. «Atzelari onenetakoa da. Oso gustura jokatuko dut. Ea hari laguntzeko gai naizen».

Unai Iglesias Baikoko ordezkariaren arabera, berriz, Bengoetxea VI.a ez hautatzeko erabakiaren atzean «kirol ikuspegia soilik» hartu dute kontuan. «Erabaki zaila izan da. Azkenera arte zalantzak izan ditugu, baina, lehenago edo beranduago, gazteei aukera eman behar zaie». Bestalde, estreinakoz arituko dira titular gisa Jon Ander Peña eta Aitor Aranguren. Bengoetxearen ordez sartu da zerrendan, hain zuzen, Peña II.a. «Txiki-txikitatik txapelketa honetan egotea amesten dute pilotan aritzen diren ume guztiek, eta ilusio handia dut. Atzelari oso ona tokatu zait [Jon Ander Albisu]. Ea bikote ona osatzen dugun». «Konfiantzarekin» dago, eta txapelketa on bat egiteko gogoz. Arangurenek, berriz, aitortu zuen «ilusio berezia» egiten diola binakakoa jokatzeak.

Badago bestelako berritasunik hurrengo txapelketan. Jakinarazi zen bezala, bi enpresen arteko desoreka murrizteko asmoz —Aspe nagusitu da azken urteetan—, Beñat Rezusta Baikorekin arituko da, Aspek utzita. Aimar Olaizola izango du kide, txapelketan eskarmenturik handiena duen pilotaria, eta txapela irabazteko asmoz lehiatuko diren bikote indartsuenetako bat izango da. Gustura zen Rezusta: «Aldaketa dago. Niretzat gauza berria izango da, baina nahiko normal hartzeko kontua da. Ea bikote moduan ondo funtzionatzen dugun. Asko ez dut jokatu harekin, torneoren bat edo. Orain arte uste dut nahiko ondo moldatu garela. Pilotari handia da». Adierazi zuen azkenaldian «gorabehera» batzuk izan dituela, baina ahalik eta ondoen iritsi nahi duela lehiara.

Jon Mariezkurrenak, berriz, Asperekin jokatuko du. «Oso pozik nago. Ez nuen espero dei hau hain goiz». Jokin Altuna izango da haren bikotekidea, lau eta erdikoan nagusitu berri den aurrelaria. Ez du kexarik. «Jokinekin jokatzea ikaragarria da niretzat. Badakigu nolakoa den. Orain dagoen hoberena edo hoberenetarikoa da. Espero dut biok lan ona egitea». Kantxetatik kanpo denbora bat eman duen arren, fisikoki «ondo» dagoela adierazi zuen, baita eskuetatik ere.

Azken aldian, Ezkurdiak eta Julen Martijak jantzi zuten txapela. Eta bolada gozoan dagoen aurrelaria egokitu zaio oraingoan ere Martijari: Erik Jaka. Buruz burukoa irabazi zuen duela gutxi, eta lau eta erdikoan txapeldunorde izan zen, Altunaren kontra galduta. Zalantzarik gabe, adi erreparatu beharreko bikotea izango da.

Ezkurdia, berriz, Ladis Galarzarekin arituko da. Pozik zegoen arbizuarra: «Ea lortzen dugun erregularrak izatea. Badakigu txapelketa zaila dugula aurrean, bikote on asko baitaude. Gu gurea egitean saiatuko gara, eta ea finalerdietan sartzen garen».

Sistemari eutsi diote

Txapelketari dagokionez, iazko sistema berari eutsiko diote. Zazpi jardunaldiko bi itzuli jokatuko dituzte hasieran. Bi bikote onenak zuzenean sailkatuko dira finalerdietako ligaxkarako, eta hirugarren eta seigarren postuen artean sailkatutakoek kanporaketak jokatuko dituzte. Gero, finalerdietako ligaxka bat izango da, eta bi onenak finalean ariko dira.]]>
<![CDATA[Iker Irribarria, Binakako Txapelketatik kanpo]]> https://www.berria.eus/albisteak/191665/iker_irribarria_binakako_txapelketatik_kanpo.htm Tue, 29 Dec 2020 15:02:07 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/albisteak/191665/iker_irribarria_binakako_txapelketatik_kanpo.htm Altuna III-Mariezkurrena II,
Jaka-Martija,
Ezkurdia-Ladis Galarza
Elezkano II-Zabaleta Baiko:
Olaizola II-Rezusta
Artola-Aranguren,
Urrutikoetxea-Imaz
Peña II-Albisu. Badago berririk gaur aurkeztutako aldian. Jakitenarazi denez, Rezusta Baikorekin arituko da 2021eko Binakako Txapelketan, Aspek utzita. Jon Mariezkurrenak, berriz, Asperekin jokatuko du. Hutsune nagusiak, berriz, Oinatz Bengoetxearena eta Iker Irribarriarena dira. Hala, kanpoan geratu dira buruz burukoan txapeldun izandako bi pilotari. Zalantza zen ea zein izango zen Aspek aukeratuko zuen laugarren aurrelaria, Altuna III.a, Jaka eta Ezkurdia ziurtzat jotzen baitziren, eta Danelen alde egin du enpresak. Alderantziz izan zen joan den urtean: Elezkano II.a kanpoan geratu zen orduan, Irribarriaren mesedetan. Iñaxio Errandonea Aspeko zuzendari komertzialak aitortu du Aramakoa kanpoan uztea «zaila» izan dela, eta badakitela «ez dela justua». «Maila handiko aurrelariak ditugu, eta laurentzat baino ez dago lekurik. Iaz, txapelduna izanda, Danel geratu zen kanpoan. Aurten, Ikerri tokatu zaio. Asko pentsatu ondoren, erabaki hori hartu dugu». Unai Iglesias Baikoko ordezkariaren arabera, berriz, Oinatz ez hautatzeko erabakiaren atzean «kirol ikuspegia soilik» hartu dute kontuan. «Erabaki zaila izan da. Azkenera arte zalantzak izan ditugu, baina lehenago edo beranduago gazteei aukera eman behar zaie». Txapelketari dagokionez, iazko formatu berari eutsiko diote. Zazpi jardunaldiko bi itzuli jokatuko dituzte hasieran. Bi bikote onenak zuzenean sailkatuko dira finalerdietako ligaxkara, eta hirugarren eta seigarren postuen artean sailkatutakoek kanporaketak jokatuko dituzte. Finalamaiatzaren 9an izango da, Bilbon. ]]>
<![CDATA[Txikitasunean handi]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/021/001/2020-12-29/txikitasunean_handi.htm Tue, 29 Dec 2020 00:00:00 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/paperekoa/1872/021/001/2020-12-29/txikitasunean_handi.htm
Horiek horrela, lau eta erdiko distantzian ehiztaria eta jabea dela berretsi zuen Altuna III.ak. Gustura zegoen atzo: «Txapeldun esnatzea gauza ederra da. Oso une polita da, ilusio handia egiten du. Askotan amesten duzu horrelako momentuekin. Irabaztearekin ez da aspertzen. Bat irabazitakoan, beste bat nahi izaten duzu. Eta hori lortzeak ilusioa egiten du».

24 urteko pilotariak aurkari bera izan du aurtengo banakako bi finaletan: Jaka. Txapelketen amaiera, berriz, guztiz bestelakoa izan da. Lizartzarra gailendu zen buruz burukoan, neurketa biribila eginda eta pronostiko guztiak hautsiz, baina ezinean aritu zen lau eta erdikoan. Eta egoerak emandako bira horrek badu azalpena: Altuna bera izan zen errudun nagusia. Erakustaldia eman zuen igandean, eta bizi eta erasokor jokatu zuen partida osoan zehar. Argi du non egon zen gakoa: «Sakatzen eta errestoan oso ondo aritu nintzen. Eta gero, berari ez nion utzi arnasa hartzen. Asko mugitu nuen. Aurreko partidetan berak jokatu zuen horrela, eta atzo [herenegun] alderantziz izan zen. Hor asmatu nuen».

Partidarako prestatu zuen gidoia «ondo atera» zitzaiola onartu zuen: «Abiadura eman nahi izan nion pilotari, eta Jakari hanketara jokatu, deseroso egon zedin. Leku asko duenean egundoko tantoak egiten ditu, eta deseroso sentiaraztea nahi nuen, min egiteko. Lortu nuen, eta gustura nago». Elkarrizketekin lepo ibili zen txapelduna biharamun gozoan, baina hartu zuen garaipena ospatzeko tartea ere: «Finalak ez dira egunero jokatzen. Garrantzitsua izaten da momentu horietan gozatzea, eta disfrutatu egin nuen. Etxe aurrean lagun batzuk zain nituen. Haiekin pixka bat egon nintzen. Baina gero, familiarekin-eta etxean ospatu nuen, ondo afaldu eta pare bat trago hartuta. Gaurko [atzoko] eguna bukatutakoan, lasai jarriko naiz etxean, eta orduan garaipena oraindik eta gehiago baloratuko dudala uste dut. Denbora pasatutakoan, are gehiago gozatuko dut». Egindako lanarekin «harro» agertu zen, eta aitortu zuen pandemia baten erdian jokatzea ez dela erraza izan: «Ea laster egoerak hobera egiten duen».

Buruz buruko finalean falta izan zitzaion txisparekin aritu zen igandean, freskoago eta arinago, eta funtsezkoa izan zen hori txapela eskuratzeko: «Oso ondo sentitu nintzen hasieratik. Garrantzitsua izaten da ondo sartzea partidan, eta sentipen onak izan nituen. Horrek lagundu zidan partidan zehar neure buruarengan konfiantza izaten».

Finala amaitutakoan, adierazi zuen «inoiz baino txapeldunago» sentitzen zela, eta horretan zegoen atzo ere: «Ilusio eta poz hori nuen barruan. Egia esan, lehenengo txapela irabazten duzunean, apur bat kolpetik etortzen zaizu. Ez duzu espero. Gero, ordea, goian sendotzen zarenean, ez da horren erraza izaten. Exijentzia handiagoa duzu, eta zuk ere irabazi nahi duzu. Kosta egiten da. Bi urteren ondoren, berriro txapeldun naiz, eta gauza ederra da hori». Garaipenari «balio berezia» ematen diola esan zuen. Ez dago konforme, baina; anbiziotsua eta izaera lehiakorrekoa baita. «Beti ahal den gehiena lortu nahi izaten dut». Eta ibilbide luzea du horretan segitzeko, 24 urte baino ez baititu. «Lanean jarraituko dut».

Orain, binakakoa

Atsedenerako apenas denborarik gabe, Binakako Txapelketari begira jarri beharko du, ostiralean hasiko baita. «Nahi nuke nire ibilbidea amaitutakoan txapel hori ere izatea. Zaila da, baina esperantza dut lortzeko. Saiatuko gara ahalik eta txapelketa onena egiten eta bukaeraraino iristen».]]>
<![CDATA[«Emakume migratzaileak bortxatu egiten dituzte diru truke» ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1934/016/001/2020-12-05/laquoemakume_migratzaileak_bortxatu_egiten_dituzte_diru_trukeraquo.htm Sat, 05 Dec 2020 00:00:00 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/paperekoa/1934/016/001/2020-12-05/laquoemakume_migratzaileak_bortxatu_egiten_dituzte_diru_trukeraquo.htm <![CDATA[Beste dinamika batean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1921/018/001/2020-12-04/beste_dinamika_batean.htm Fri, 04 Dec 2020 00:00:00 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/paperekoa/1921/018/001/2020-12-04/beste_dinamika_batean.htm Lotsaren kanpalekua ere esan zaiona, baina paterek etortzen jarraitzen dute, eta abisua heldu zaie Gurutze Gorriko kideei: itsas salbamendukoek beste erreskate bat egingo dute.

Antza, patera bat eta txalupa bat detektatu dituzte. Eguerdia da, eta migratzaileei hasierako arreta emateko karpak prestatzen hasi dira. Pare bat komun dakartzan kamioi bat iritsi da ondoren, eta kazetari batzuk ere hurbildu dira eremura. Geroago heldu da Polizia. Gogor jotzen du eguzkiak, eta bero itogarria egiten du. Ez da gauza berria. «Beti da horrela. Euria egiten duenean ere sekulako beroa egiten du hemen», esan du kazetari batek. Eta halako batean iritsi da erreskate ontzia. Migratzaileei arta ematen ari diren Gurutze Gorriko kideek BERRIAri azaldu diotenez, 70 pertsona inguru erreskatatu dituzte. Dozenaka lagun ari dira iritsi berriei laguntzen, eta oinarrizko beharrak ase ondoren heldu dira autobusak, migratzaileak beste espazio batzuetara lekualdatzeko. Baina ez dituzte kendu Gurutze Gorrikoek ordu batzuk lehenago jarritako karpak. Badu azalpena: «Beste patera bat dator». Anbulantziak prest daude, badaezpada. Kanarietan gaueko bederatziak heltzear direla iritsi da erreskate ontzia. «Ondo daude guztiak. 69 migratzaile dira: 68 gizonezko eta adingabe bat».

Giro horretan, hor jarraitzen dute herenegun gau eta atzo goizalde bitartean iritsitako bi paterak. Goizean gunea garbitzen eta desinfektatzen ari zen langile batek azaldu du horiek «suntsitu» egingo dituztela, «horrela errazagoa delako ontziak eramatea». Kaiko ertzetan daude heldu berri diren migratzaileen arrastoak ere: zapatak, motxilak, arropak... Izan ere, ez dira gutxi azken orduetan Arguineguinera iritsi direnak. Itsas salbamendukoek esandakoaren arabera, azken operazio horiek baino lehen beste 169 pertsona erreskatatu zituzten, tartean hamalau adingabe eta lau emakume.

Indarkeria

Arguineguinetik migrazio krisiaren berri ematen ari da Javier Bauluz kazetaria. Adierazpen gogorrak egin ditu bizi izandakoari buruz: «Hango kanpamentua gizagabea zen. Pertsonak ez balira bezala tratatu dituzte». Gobernuz kanpoko hainbat erakundek giza eskubideak urratu diren «zulo beltz» gisa definitu dute gunea. Beste dinamika batean ari dira orain bertan lanean, lehen arretarako espazio gisa.

Horrez gainera, Bauluzek Poliziaren jokabidea ere salatu du. Herenegun gertatutakoa azaldu du. «Patera bat iritsi zen, eta horren berri emateko portuan geunden kazetari batzuk, erreskate ontzia iristeko zain. Polizia batzuk zeuden, eta gero beste talde bat etorri zen. Modu txarrean gu handik botatzen hasi ziren. Polizia batek besotik heldu zidan, estutuz. Azkenean, Mozal legea ezarriz salatu ninduten: dokumentazioa eman nahi ez izateagatik eta autoritateari errespetu falta egiteagatik».

Kritikatu du, besteak beste, ez dutela «informatzeko askatasuna» errespetatzen. «Hemen gertatzen ari den guztiaren multzoa hau da: pertsonen eskubideen urraketa etengabe bat gertatzen ari da; tratuari, prozedurei eta beste guztiari dagokionez».]]>
<![CDATA[«Portua ez da arreta humanitarioa emateko espazio duin bat»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1938/019/001/2020-12-04/portua_ez_da_arreta_humanitarioa_emateko_espazio_duin_bat.htm Fri, 04 Dec 2020 00:00:00 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/paperekoa/1938/019/001/2020-12-04/portua_ez_da_arreta_humanitarioa_emateko_espazio_duin_bat.htm
Kanarietako migrazio krisiari erantzun bat emateko lanean ari zarete. Nola dago kontua?

Bueno, zertxobait hobetu da egoera. Esango nuke bi funtsezko aspekturen ondorio izan dela: alde batetik, Arguineguineko kanpalekua hustu delako. Jakinarazi den bezala, aste batzuetan pertsona ugari pilatu ziren bertan. Igande gauetik hutsik dago, ez dago inor ere. Egia da igandetik hona paterak heldu direla. Portuan eman diegu arta; bertan lehen arreta eskaini diegu, baina gero beste espazio batzuetara lekualdatu dituzte. Hori oso aspektu positiboa dela uste dugu. Garrantzitsua da portua lehen arreta horretarako soilik erabiltzea, eta gero beste espazio batzuetara eramatea.

Bestetik, egia da egunotan migratzaileak motelago iritsi direla, eta horrek portuko kanpamentua hustu ahal izateko modua eman digu. Hala, espazio bat ematen digu gure esku hartzea antolatzeko.

Aipatu duzun bezala, hiru hilabeteren ondoren desegin dute Arguineguineko kanpalekua. Lasaitua izan da?

Bai. Izugarrizko arindua izan da. Lehen momentutik adierazi dugu ez dugula uste portua espazio duin bat denik pertsona bati arreta humanitarioa eskaintzeko; bai, aldiz, lehen arreta horretarako: iristen direnean arropa garbia emateko, edatekoa eta jatekoa banatzeko, dutxatu ahal izateko... Baina gero eman beharreko arta guztiak beste espazio batzuetan eman behar dira.

Ezinbestekoa zen gune hori ixtea, beraz.

Bai. Esan bezala, ez zen espazio duin bat, eta beste alternatiba batzuk bilatu behar ziren.

Gainera, migratzaile batzuk 72 ordu baino gehiago izan dituzte atxikita, ezta?

Ez dakit hori erantzuten. Gu saiatu gara guri bideratzen zaigun momentutik -hau da, Poliziak pertsonak identifikatu eta erregistratzen dituenetik eta horiei egindako PCR probaren emaitza negatiboa denetik- 24 ordu baino lehen harrera ematen. Baina Poliziak izan du guneko sarreren eta irteeren kontrola. Hedabide askotan esan den arren Gurutze Gorriaren kanpamentu bat zela, ez da hala; ez zen Gurutze Gorriaren dispositiboa, Poliziarena eta osasun zerbitzuena baizik. Gu laguntza humanitarioa ematen ari ginen. Beraz, ez dugu izan sarrera-irteeretako kontrola.

Nolakoa zen kanpalekua?

Iristen diren pertsonak oso egoera konplikatua daude. Migrazio ibilbidea ez da soilik pateran ematen duzun denbora hori; Atlantikoko zeharkaldiak zortzi edo bederatzi egun baino gehiago iraun ditzake. Migrazio ibilbide horiek oso konplexuak dira. Paterara igo aurretik ere bi urtetik gora pasatu daitezke euren jatorriko herrialdetik irten direnetik. Pertsona horien egoerak eskatzen eta exijitzen du iristen direnean harrera baldintza duinak izatea. Eta ez daitezela oinarrizko beharrak soilik ase; arta psikologikoa ere eman behar zaie. Esku hartze sakonagoa egin behar da, zaurgarritasun egoeran dauden pertsonak detektatu ahal izateko. Egoera oso prekarioa da.

Garrantzitsua da zaurgarritasun egoeran dauden pertsonak hautematea?

Bai, oso. Batzuetan, pertsona batzuk adin nagusikoak bezala identifikatzen dira hasieran, eta gero ohartzen gara ezetz, oraindik adingabeak direla. Salerosketa egoeran dauden pertsonekin ere egiten dugu topo. Bortxaketak, giza eskubideen urratzeak eta beste. Baina hori guztia ez da lehen elkarrizketa batean atzematen. Konfiantzazko giro bat sortu behar da, eta beste pertsona seguru sentitu dadila. Pateratik jaitsitakoan, bizi izandako guztiarekin eta horrek sortutako traumekin, ez da hori egiteko garaia. Hori guztia lantzeko denbora bat behar da. Itxaron behar da.

Patera bat iritsitakoan, nolakoa da abian jartzen duzuen arreta protokoloa? Zein da prozesua?

Patera bat iritsi aurretik, abisua heltzen zaigu. Orduan, protokoloa aktibatzen dugu. Gure taldea martxan jartzen da. Portura joaten gara, eta migratzaileak iristeko zain egoten. Heldutakoan, tenperatura hartzen diegu, koronabirus sintomarik ote duten ikusteko. Eta hortik aurrera osasun azterketa bat egiten diegu, ikusteko hipotermiarik, erredurarik edo beste zantzurik duten. Hori beti egiten dugu. Eta osasun arreta sakonagoa behar duen pertsonaren bat dagoela uste badugu ospitalera eramaten dugu. Hori egindakoan, arropa garbia ematen zaie, dutxatzeko aukera, jateko eta edateko zerbait... Eta, hortik aurrera, Poliziaren esku geratzen dira.

Gero, horiek espazio duinetara eraman behar direla aldarrikatzen duzue.

Bai. Portua ez da arreta humanitarioa emateko gune bat; horrenbeste behar duten pertsonei beste espazio batzuk eskaini behar zaizkie. Gainera, ikaragarria da Arguineguineko kanpalekuak pilatu duen pertsona kopurua. Ezinezkoa da. Lehen arretarako ondo dago, leku guztietan egiten da, baina beste arreta guztia laguntza humanitarioa ematea ahalbidetzen duten espazioetan egin behar da. Eta portuak ez ditu baldintzak betetzen.

Jazotakoaren inguruko ikerketa bat egitea beharrezkoa dela uste duzu?

Ikusi da pertsonak zer-nolako baldintzatan egon diren. Agerikoa izan da. Hau berriro gertatzea eragotzi behar da. Ezin dira hainbeste pertsona modu horretan egon. Garrantzitsua da zentratzea hau berriro ez gertatzeko erantzunak ematean. Bagenekien jende asko iritsiko zela.]]>
<![CDATA[«Egungo migrazio politika arrazista da, eta horrek ondorioak ditu»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2119/018/001/2020-12-03/egungo_migrazio_politika_arrazista_da_eta_horrek_ondorioak_ditu.htm Thu, 03 Dec 2020 00:00:00 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/paperekoa/2119/018/001/2020-12-03/egungo_migrazio_politika_arrazista_da_eta_horrek_ondorioak_ditu.htm
Migrazio krisia dago Kanarietan. Zer irizten diozu?

Lurralde honetan sufritzen ari garena espektakulu ikaragarria da: eskubideen eta askatasunen falta izugarria. Nolabait, Kanarietako lurraldea bizitzen ari denaren isla da, dituen ezaugarri sozial, ekonomiko eta politiko eta militarrengatik. Bestalde, mugek duten zentzu horren errefortzu bat da: hots, boterearen tresna bat dela, aberastasuna metatzeko mekanismoei eusten diena, esku gutxitan banatuta; esplotaziorako kate globala betikotzen du.

Kanarietan beste elementu garrantzitsu bat ere ikusten ari gara: zein erraza den negozio baten erdigunea izatea, eta mugak hala dira: alde batetik, segurtasunarena, eta, bestetik, gerren negozioarena. Armak egin eta saltzen dituenaren industria bera da. Enpresa berak daude mugetako kontrolaren eta segurtasunaren eraikuntzaren atzean.

Hor dago negozio humanitarioa ere. Ikusten ari garenaren isla da, Blanca Garces egileak dioen bezala, muga espektakulua. Eskubiderik ez dagoen espazio batzuk daude, askatasunik gabeak. Eta mugako espazio hori salbuespen demokratikoko espazio bat da.

Kezkatzen zaitu egoerak?

Egoera benetan kezkagarria da. Indarkeria egoera bat da hau. Eta, horren barruan, giza eskubideen urraketa larriak egiten ari dira, oinarrizko askatasunarenak; ikaragarriak. Horrek egiten du gizateriaren proposamen garrantzitsuenek balioa galtzea. Eta etsaiaren eraikuntzari bide ematen ari zaio. Etsaiaren eraikitze horrek zera egiten du: ulertarazi migratzen duten pertsonak pagaburuak direla, gaitz guztien eragileak direla.

Garrantzitsua da testuinguruan kokatzea. Okupatutako Saharatik 97 kilometrora gaude, eta Europako kontinentetik 2.000 pasara. Sarrerako ate bat gara. Bizitzen ari garen testuinguruan, zortzi uharte gara, 2,1 milioi biztanle dituena, eta joan den urtean ia hamasei milioi turista hartu zituena.

Aldiz, adierazten da 20.000 migratzaile jasotzeagatik, antza, kolapsatuta dagoela. Begirada hori baliatzen dugu uste dugulako oso grafikoa dela argazki horretan planteatzen den arrazakeria instituzionala. Turismoaren eskura, bitarteko, aukera eta baliabide guztiak daude; oinarrizko giza eskubideen gisako elementuetarako, aldiz, ez dago ezer.

Politika sozialen hutsunea dago?

Kanarietan hiru pertsonatik bat baino gehiago pobreziaren bueltan bizi da, gabezia material larriarekin, eta etxeko guztiak langabezian daudela. Ez dute inbertitzen politika sozialetan. Kolapsoa da iristen direlako gizarte pobretu, esplotatu, prekarizatu batera. Kanarietako bost aberatsenek bost milioi euro gastatu ahal dituzte egunero, eta lotuta daude turismoko, eraikuntzako eta garraioko enpresekin. Bizi garen desberdintasun ageriko horren erdian, migrazioen inguruan planteatu beharreko kontzeptu garrantzitsua da Kanariak paradisu militarizatu bat direla.

Uhartedia Europako defentsaren geoestrategiaren erdigunea da, eta militarizazioak Afrikako kontinentean gerra prestatzen laguntzen du. Eta Espainiako Gobernuaren operazio militarren artean, mugaren militarizazioa dago. Kontu horrek ere asko kezkatzen gaitu. Material militarra ematen da, eta militarizazio ariketa horren helburua da inork ez ikustea Kanarien gisako lurralde bat, ustez Europako Batasunaren barruan dagoena, giza eskubideen urraketa larri horietara heltzen dela.

Bestalde, mugen militarizazioak berekin ekarri du migrazio ibilbideak aldatzea. Orain Atlantikora jotzen da, zeina zeharkaldi hilgarrienetako bat den. Uste da urtero 700 pertsona baino gehiago hiltzen direla; eta askoz gehiago dira itsasoan desagertu direnak; baita basamortuan hil direnak ere. Beraz, Kanarietarako migrazio ibilbidean gutxienez bi hilketa daude egunero mugetako migrazio politiken ondorioz.

Uste duzu migrazio krisi honekin arrazismoa eta xenofobia areagotu direla?

Honek berekin ekarri du arrazakeria estrukturala eta instituzionala sakontzea: Atzerritarren Legea, Espainiako Konstituzioko artikulu batzuk, Atzerritarrak Barneratzeko Zentroak, deportazioak... Elementu horiek guztiek, egiaz, hauxe egiten ari dira: mugetan dagoen errepresio eta indarkeria egoera hori sustatu edo indartu. Eta horrek egiten du bizitzen ari garen egoera ikaragarri hau planteatzea.

Protestak egon dira migratzaileen aurka. Diskurtso arriskutsuak dira?

Bai, noski. Arrazismoaren kontua oso arriskutsua da. Egiturazko arrazakeriak eta arrazakeria instituzionalak, bere mekanismoekin, giro bat baimentzen eta sortzen du arrazakeria sozialaren diskurtsoa legitimatzen duena, eta hori elikatzen du. Espainiako Gobernuak planteatzen du immigrazio irregularra mehatxu bat dela: terrorismoarekin lotuta dagoela, klima aldaketarekin eta halako arazoekin, gerrekin...

Nola asmatu daiteke hori? Horrek sortzen eta laguntzen du diskurtso erraz hori eraikitzea, pobreziaz betetako egoera batean. Horrela, despolitizatu egiten da egoeraren analisia. Eta, nolabait, erantzukizunen utzikeria eta esku garbiketa dago Espainiako Estatuaren aldetik.

Ez da ahaztu behar pertsona horiek muturreko egoeretatik ihes egiten ari direla.

Hori da. Batzuetan, ezabatu eta ahaztu egiten da migratzea ez dela delitua. Baina borroka egin beharko genuke ez bakarrik migratzea ez izateko delitu bat, baizik ez izateko derrigorrezkoa. Pertsonek eskubidea izan beharko lukete migratzeko nahiz ez migratzeko. Ariketa horretan, jende gehiena dator nahitaezkoa duelako. Ez bakarrik gatazka belikoengatik, baita desberdintasun edota natura baliabideen arpilatzeengatik ere. Arreta honetan jarri behar dugu: irabazten duena jende aberatsa da.

Uste duzu alternatiba bat proposatu behar dela migrazioak legalak, ordenatuak eta seguruak izan daitezen?

Bai, egoera honi bide alternatibo batzuk eskaintzen dizkioten elementuen alde gaude: horietako bat erregularizazioa da. Guztientzako paperak eskatzen ditugu. Horrela ez dadin inor egon administrazio egoera irregularrean, eta, beraz, aukera izan dezaten eskubide eta askatasun guztiak eskuratzeko. Horren sinplea eta agerikoa den kontu horrek arazo ugari sortzen ditu. Bide seguruak eta legezkoak eskatzen ditugu, beste pertsona bakar bat ere ez hiltzeko migrazio politiken ondorioz. Atzerritarren Legea deuseztatzeko eskatzen dugu, Atzerritarrak Barneratzeko Zentroak ixtea, deportazioak eta berehalako kanporatzeak amaiaraztea. Hori da benetan delitua.

Garrantzitsua da diskriminazio jokaleku hau bukaraztea?

Bai, premiazkoa da, eta lehentasunezkoa. Justizia egiten duten migrazio politikak eskaini behar dira, eskubideak bermatzen dituztenak, baita segurtasuna ere. Jendeak, migratu ahal izateko, ez dezala bizia jokatu.

Migrazio politikak moldatu behar dira, beraz.

Egungo migrazio politikak nekropolitikoak dira. Noren bizitzak axola duen eta norenak ez erabakitzen dute. Politika horiek begirada merkantilista, ekonomisizta eta arrazista dute. Politika horiek guztiz irauli behar dira, eta eskubideen bermea, babesa eta errespetua benetan lehenesten dituztenak sortu. Egungo migrazio politika arrazista da; egiturazko arrazakeria eta arrazakeria instituzional hutsa. Eta horrek ondorio larriak ditu. Hasteko, heriotza. Migrazio politika hauengatik, mugetan jendea hiltzen ari dira. Desagertzeak daude, torturak, giza eskubideen urraketak. Min eta sufrimendu asko sortzen dute. Arguineguinen gertatu dena ez da koordinazio faltaren kontu bat. Hori da dagoen migrazio politika, garatu nahi dena.

Bazterketa ez areagotzeko neurriak hartu behar dira?

Noski. Migrazio politiketan garatzen ari den bakarra bazterketa da, sufrimendua eta eskubideen urraketa. Neurriak lehenbailehen hartu behar dira. Beharrezkoa da justizia sozialeko ariketa bat egitea.

Zer iritzi duzu migratzaileen gizarteratze politiken inguruan?

Oro har, gaur egungo testuinguruan, apenas eskaintzen zaion giza eta ekonomia baliabiderik. Sustatu egin behar dira.

Zer arlotan identifikatzen dituzu gabeziak?

Gehienbat, ulertzen da eskubideak eta askatasunak bermatzeak erakarpen efektua dakarrela. Eta horiek politika neofaxistak dira, nekropolitikak. Migrazio politiken bitartez justifikatzen ari dira horrek ekarri dituen ondorio guztiak. Ziur gaude horiek aldatuz gero egungo egoerak bira bat eman dezakeela. Defizitik handiena egungo politiken ikuskeran dago: arrazistak, klasistak eta aporofobikoak dira.

Garrantzitsua da sentsibilizazioa?

Guztiz. Ezinbestekoa da zurrumurruen kontra lan egitea. Aurre egin behar diogu diskurtso hegemoniko honi, diskurtso menperatzaileari. Etiketatzen duten narratibek indarkeria ariketa hori hedatzen dute.

Egoera honetan guztian, zer-nolako eragina izan du COVID-19aren pandemiak?

Pandemiak eragin du artxipelagoaren bizi baldintzak okertzea. Turismoaren monolaborantzan oinarrituta dagoenez, diru sarreretan beherakada nabarmena izan da. Langabezia areagotu egin da; prekaritatea, miseria eta jendearen pobretzea. Baita Afrikan ere. Eta horrek guztiak mugikortasun arazoak handitzea eragin du. Beraz, jendeak migrazio ibilbide hau hartu du, horren hilgarria dena. Jendea alternatibarik gabe geratu da, pobretze egoera larrian dauden tokietatik bota ditu. Migratu duten askok esaten digute: «Hau edo heriotza: besterik ez dago». Oso gogorra da.]]>
<![CDATA[«Itxi duten kanpalekuan gauza oso larriak gertatu dira»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1957/002/002/2020-12-02/itxi_duten_kanpalekuan_gauza_oso_larriak_gertatu_dira.htm Wed, 02 Dec 2020 00:00:00 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/paperekoa/1957/002/002/2020-12-02/itxi_duten_kanpalekuan_gauza_oso_larriak_gertatu_dira.htm
Migrazio krisia piztu da Kanarietan. Kezkatzen al zaitu?

Bai. Arduratzen gaitu Espainiako Estatua egoera nola ulertzen ari den, eta kezkatzen gaitu nola ulertzen duen Europako Batasunak ere. Migrazio egoera larrituz joan da, eta erantzunak berandu eman dira. Orain aurkeztu dute Kanarietako Plana, harrerarako 7.000 plaza sortzeko. Azaroan soilik 7.000 pertsona iritsi dira. Gaur [atzo] abenduaren 1a da, eta bart 68 lagun heldu ziren. Ez dira ari analisia aurreikuspenekin egiten. Berandu iristen ari dira; berandu neurrietara, erantzunetara. Eta, gainera, erantzun zaharkituak ematen ari dira.

2005ean edo 2006an emandako irtenbideak, gutxienez egoera arindu zutenak, ez dira onartzen ari. Esaterako, migratzaile gehiago desplazatzea lurralde kontinentalera. Plana erabateko porrotera bideratuta dago ez badira jasotzen lurralde kontinentaleko babesak, ez bada ulertzen Kanarietan dagoen pertsona bat jada Europan dagoela. Geografikoki Afrikan gaude, baina ez politikoki. Ezin dugu onartu Kanariak kartzela moduan kontzeptualizatzea.

Igandean Arguineguineko kanpalekua hustu zuten. Urrats garrantzitsua da?

Bai, baina inondik ere ez garaipen bat. Pauso bat gehiago da, baina ez naiz ausartzen ospatzera ere. Azken hiru hilabeteetan Arguineguinen jazo dena gertatze hutsagatik, hura ixtea ezin da garaipen bat izan. Ezinbestean egin beharreko urrats bat zen. Giza eskubide oro urratzen zuten zulo beltz bat sortu zuten. Itxiera dela-eta, ezin dugu ahaztu hor gertatu dena. Oso gauza larriak jazo dira. Berriro gerta ez dadin, ikertu egin behar da Arguineguineko kanpalekuan zer gertatu den.

Salatu zenuten kanpaleku hori inoiz ez zela existitu behar izan harrera gune gisa.

Modu guztietako giza eskubideak urratu ziren. Haurrak amengandik banantzen zituzten, bertara iritsitako pertsonek ez zuten abokaturik, ehunka pertsona egon ziren atxikita 72 ordu baino gehiago, 150 koronabirus kasu egon dira... Osasun langileek zioten ezinezkoa zela segurtasun tartea mantentzea. Uste dut hartutako arriskuek marra gorri guztiak zeharkatu dituztela. Ezin dugu onartu erabaki hori zigorrik gabe geratzea.

Orain, zer neurri hartu beharko lirateke?

Egia da azken asteetan egoera hobetu egin dela. Kanpamentua hustu da legea bete dutelako, besterik gabe. Gu ordena eskatzen ari gara. Pertsonak balioetsi behar dira ez kontingente homogeneo moduan, baizik eta zaurgarritasunaren arabera. Ez da gauza bera Boli Kostatik hiru urte migratzen ari den emakume bat etortzea edota egoera ekonomikoa dela-eta Marokotik mugitu den pertsona bat. Biak migratzaileak dira, eta ziurrenik egoera zaurgarri batetik datoz, baina kalteberatasuna ez da maila berekoa. Ez da gauza bera gatazkan dagoen lurralde batetik etortzea.

Sumatu dugu iristen ari diren asko euren jatorriko herrialdeetan pandemiak izandako inpaktua dela-eta etorri direla. Ekonomikoan diot, ez osasun arloan. Euren lurretan ez dago bizitzeko beste alternatibarik. Ez da, agian, koronabirusak eragindako guztia salbuespeneko egoera humanitario moduan pentsatzekoa?

Beharrezkoa da migratzaileak Iberiar penintsulara lekualdatzeko prozesua martxan jartzea?

Ezinbestekoa da. Premia berezia dago adingabeekin. Kanarietan 2.500 adingabe baino gehiago daude. Populaziorik zaurgarrienetako bat dira bakarrik desplazatzen diren adingabeak. Oraintxe, ez dago nahikoa giza baliabiderik, ezta baliabide materialik ere horrenbeste pertsona artatzeko.

Haatik, Barne Ministerioak baztertu egin zuen aukera hori.

Egoera humanitario bat kudeatzen ari dira, Barne Ministerioaren ikuspuntutik. Optika da militarizatzea. Ez dute ikertzen zer arrazoik bultzatzen dituzten pertsonak lekualdatzera. Koherentzia eskatzen diot estatuari.

Zer deritzozue kudeaketari?

Oso egoera konplikatuan gertatu da migrazioa, pandemia baten erdian. Esfortzuak egin dira, baina ez norabide egokian. Berandu iritsi dira erabakietara. Ezinezkoa da lehen patera iritsi zenetik 26 urte pasatu ondoren Kanariak bezalako mugako lurralde batek ez izatea harrera sare bat, kontuan hartuta ordutik urtero iristen direla.

Egoera eta kudeaketa konplexua da, hori ulertzen dut. Milaka pertsona dira. Baina aurreikuspena falta izan da, eta tokiko erakundeak entzutea.

Migratzaileek duten babesgabetasun juridikoa ere salatu zenuten.

Bai. Azken hilabetean kontu batzuk hobetu dira, tartean hori. Agerian jartzen zuen estatua ez zela ari bere eginkizuna betetzen. Arguineguineko portura iristen ari ziren pertsonak ez ziren abokatuekin elkartzen ari. Abokatu batzuek itzultzeak sinatu dituzte euren bezeroekin egon gabe. Ez batek edo bik, abokatu askok baizik. Eta hori oso bidegabea da, pertsona baten funtsezko eskubidea ez delako errespetatzen.

Hobetu dira gauzak. Azaroan izan zen momentu bat non Barne eta Migrazio Ministerioaren arteko koordinazio faltaren ondorioz berrehun pertsona aterperik gabe utzi zituzten; kalean.

Krisiari aurre egiteko neurriak proposatu zenituzten. Tartean, asilo eskaria egiteko zerbitzurako sarbidea bermatzea.

Iristen ari ziren pertsona askori ez zitzaien beharrezko informazioa ematen, ez zitzaien azaltzen zer eskubide zituzten, adibidez nazioarteko babesa eskatzea. Pertsona guztien funtsezko eskubidea da: Maliko batena, Senegalgoarena, Kanarietakoarena edo euskaldun batena; denena. Oinarrizkoa da hori proposatzea.

Lurraldeen arteko elkartasuna beharrezkoa da?

Elkartasuna hitz polita da; denok gure ekintzetan izan beharko genukeen zerbait. Eskatzen duguna erantzukizuna da, estatuak migrazio krisia kudeatzeko duen erantzukizuna. Agian ardura hori estatuko beste lurraldeekin partekatuz. Baita Europaren erantzukizuna ere; ez ditzala uharteak kartzelatzat hartu. Europaren ardura beharrezkoa da baliabideak ez arpilatzeko.

Esaterako, Senegaldik datozen arrantzaleek esaten dute: «Nire lurraldean arrantzatu eta lan egiten nuen, baina Europako Batasunak eta bertako multinazionalek gure lehentasunak harrapatzen dituzte, eta niri ez didate uzten joaten. Etortzen zara, dena ustiatzen duzu, eta nik, ezer ez dudala, ezin dut hara joan?».

Erronka bezala dugu pertsonek migratu ahal izateko legezko bideak eta bide seguruak arautzea. Horiek urteetan migratu ahal izateko, eta lan egin, gero itzultzeko edo urte batzuetan etorri ahal izateko. Ez dakit. Horrelako ideiak jarri behar dira mahai gainean, eta ez Polizia baliabideak indartu. Hitz egin dezagun gizatasunaz.]]>
<![CDATA[Miseriatik ihes egin ezinda]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1932/002/001/2020-12-02/miseriatik_ihes_egin_ezinda.htm Wed, 02 Dec 2020 00:00:00 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/paperekoa/1932/002/001/2020-12-02/miseriatik_ihes_egin_ezinda.htm
Jokaleku horretan, kezka eragin du Kanarietako egoerak. Arguineguineko portuan etorkinek pairatutako tratuak agerian utzi du tragediaren tamaina. Lotsaren kanpalekua ere deitu diote han eraikitako kanpalekuari. Hasiera batean, 400 etorkin hartzeko diseinatu zuten, baina 2.600 lagun ere pilatu dira kaiko lurretan gauak pasatzen. Kopuru horrek behera egin du egunotan, migratzaileak jasotzeko gune gehiago atondu baitituzte. Batzuk militarrek kudeatutako Barranco Seco kanpalekura eraman dituzte, eta beste batzuk eraikin turistikoetan kokatu, besteak beste. Hala, igandean lekualdatu zituzten Arguineguinen geratzen ziren 27 migratzaileak, eta gunea desegitea lortu dute hiru hilabete pasatu ondoren. Erakundeek etorkinak atxikita izandako tokiaren «baldintza lazgarriak» salatu dituzte.

Espainiako Gobernuaren kudeaketa puntu beltzez betea dago, eta portuko kolapsoa da horren erakusle. Herriaren Defendatzaileak ere agindu zuen kanpalekua «berehala ixteko», funtsezko giza eskubideak urratzen ari direlakoan. Gurutze Gorria erakundekoek aitortu zuten egoera «konplikatua» dela. Horiek horrela, gobernuak hoteletan hartuta dauden 7.000 etorkin lekualdatzeko plana abiatu zuen, eta horretarako espazio berriak prestatzen ari da.

Hainbatek Greziako Lesbos uhartearekin ere alderatu dute egoera, Moriako muturreko baldintzak gogoan. Eta plan eta ekintza egoki baten hutsuneak eta berandu emandako erantzunek krisia okertu baino ez dute egin. Espainiako Gobernuren eta Kanarietakoaren arteko desadostasunek tentsioa sortu dute, baita koalizio gobernuko ikuspuntu desberdinek ere.

Angel Victor Torres Kanarietako presidenteak esan zuen ez dutela onartuko uharteak «kartzela bat» edo Europako «horma» bilakatzea. «Kanariak muga batzuk ditu. Ezin gara izan sarrera lekua eta amaierako puntua». Europarengana ere zuzendu zen, esanez ezin dutela «beste aldera begira egon».

Migratzaileak Iberiar penintsulara lekualdatzeko eskatzen dute Kanarietako agintariek, harrera baldintzak hobetzeko, baina Madrilek baztertu egin du aukera hori. Adierazi zuen «egoera zaurgarrian» dauden horiek lekualdatuko dituztela. Eusko Jaurlaritzak hirurogei etorkin hartzeko proposamena egin du.

Krisiak bultzatuta, Ylva Johansson Europako Batzordeko Barne komisarioa Marokora joan zen atzo. Gobernuko ministroekin bilduko da han, eta hainbat kontu jorratuko dituzte: besteak beste, deportazioen eta Marokoko kostako mugako kontrola sendotzeko neurriak. Izan ere, azkenaldian igo egin da Kanarietara iritsi diren marokoarren ehunekoa. Fernando Grande-Marlaska Espainiako Barne ministroak ere azaroan bidaiatu zuen Rabatera.]]>
<![CDATA[Abiyk Tigray erasotzeko duten «erantzukizuna» justifikatu du]]> https://www.berria.eus/albisteak/190375/abiyk_tigray_erasotzeko_duten_erantzukizuna_justifikatu_du.htm Fri, 27 Nov 2020 21:46:35 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/albisteak/190375/abiyk_tigray_erasotzeko_duten_erantzukizuna_justifikatu_du.htm <![CDATA[«Espainiako enpresek probetxua ateratzen dute okupaziotik»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1855/020/001/2020-11-27/espainiako_enpresek_probetxua_ateratzen_dute_okupaziotik.htm Fri, 27 Nov 2020 00:00:00 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/paperekoa/1855/020/001/2020-11-27/espainiako_enpresek_probetxua_ateratzen_dute_okupaziotik.htm Ocupacion S.A, —Okupazioa S.A. izenekoa. Atzo aurkeztu zuten, modu birtualean. Proiektuaren inguruan aritu da Antonio Montoro erakundeko koordinatzaile nagusia.

Nola otu zitzaizuen lan hau egitea?

Ideia funtsezko bi elementutatik sortu zen. Alde batetik, Mundubatek Mendebaldeko Saharan lan egiten du duela ia 30 urtetik. Eta, lan horren esparruan, lurralde okupatuetan gertatzen denaren inguruko analisia egitea gure eginkizunaren parte garrantzitsua da. Linea estrategiko espezifikoa ere badugu, eta erreferentzia esplizitua egiten dio enpresaren rolari.

Bestetik, sentsibilizazioan eta hezkuntzan egiten dugun lan guztia dago. Hori Saharako erakundeek landutako informazioaz eta aktibismoaz elikatzen da. Guk lagundu egiten diegu, eta ahotsa eman behar diegu.

Apur bat sakonduta, zer kontatzen du dokumentalak?

Lehen atal bat du. Espainiako enpresek Mendebaldeko Saharako lurralde okupatuetan duten rolaren inguruko xehetasunetan sartu aurretik, erakusten da zer eragin zuzen duen pertsonengan: Mendebaldeko Saharan giza eskubideak babesten ari direnek jasandakoa erakusten da, kartzela, bortxaketa, torturak eta beste pairatu dituztenak.

Pertsonengan duen eragin jakin horretaz gain, dokumentalak errepaso historiko labur bat egiten du: egungo okupazio egoerara iristeko prozesua zein izan den: Espainiako kolonia izatea, Mendebaldeko Sahararen estatus aldaketak kolonia aldian... eta gero sartzen da Espainiako enpresek okupazioan duten esku hartzean. Nola probetxua ateratzen duten okupaziotik, eta enpresek egiten dituzten jarduera ekonomikoek nola posible egiten eta bideratzen duten Marokoren okupazioa.

Zer enpresa ageri dira?

Euskal Herriak ere badu tokia. Hor agertzen dira Siemens Gamesaren moduko enpresak. Euskal kapitaleko enpresa bat. 2.800 milioi euroko akordio bat du Marokorekin bost parke eoliko instalatzeko, eta horietako bi Mendebaldeko Saharan daude kokatuta, Marokok okupatutako lurraldeetan. Nazioarteko zuzenbidearen arabera, hori ilegala da: ez zaie kontsultatu biztanleria autoktonoaren agintariei; kasu honetan, Fronte Polisarioari.

Kasu espezifiko bat dago argi erakusten duena zein den Espainiako eta Euskal Herriko kapitalen eta okupazioaren arteko lotura. Parke eoliko horietako batek Fos Bucraa meategiak behar duen energiaren %99 sortzen du. Fosfatoak erauzten dira meategi horretan: XX. mendean Espainiako estatu koloniala espoliatzen hasi zen lehen aberastasun naturala, hain justu.

Beste enpresa batzuen rola ere ageri da: Cepsa, Repsol... Petrolioa eta haren aldaerak emateaz arduratzen dira, eta okupazioari bide ematen diote. Energia hori hornitzen ari ez balira, zaila izango litzateke lurralde okupatuetan eguneroko bizitzari eustea.

Sektore gehiago ere azaltzen dira?

Beste hiru sektore daude nahiko adierazgarriak direnak. Horietako bat industria militarra da. Gainera, enpresa publiko bat dago hor. Marokoko Gobernuarekin hitzarmenak sinatu ditu. Material belikoa saltzen ari da, gero okupatutako lurraldeetan errepresio zibila egiteko asmoz. Beste sektore bat hondarrarena da: nola Mendebaldeko Saharatik lapurtzen den hondarra eraikuntzarako erabiltzen den, eta turismo sektorerako, gehienbat Kanarietan. Eta beste bat, denok buruan izan dezakeguna, arrantza sektorea da. Balioesten da urtero 1.600 milioi euroko negozioa mugitzen duela. Dokumentalean adibide gehiago ageri dira. Uste dut, gainera, oso modu grafikoan ikusteko aukera ematen duela, eta oso arin.

Arrazoi horiengatik guztiengatik esaten duzue Espainia Mendebaldeko Sahararen okupazioaren erantzule nagusietako bat dela.

Bai. Hasteko, Espainiako Auzitegi Nazionalaren hiru autotan onartu du Espainiak oraindik Mendebaldeko Sahararen potentzia administratzailea dela. 1975eko azaroaren 14an Madrilgo Akordioak sinatu ziren, baina horiek baliorik gabeak dira. Gainera, inoiz ez ziren argitaratu aldizkari ofizialean. Espainiak gainetik kendu nahi izan zuen lardaskeria bat izan zen. Beraz, erantzukizun hori du. Lurraldearen potentzia administratzailea da.

Nazioarteko komunitatearen markoan ere ardura du. Ez duelako politika proaktibo bat aurrera eramaten gatazkari irtenbidea emateko. Soluzio posible bakarra autodeterminazio erreferenduma egitea da. Espainiako Estatuaren atzerri politiken interes eta lotura esplizitu eta inplizituak oso lotuta daude Marokoren interesekin. Eta horrela jokatzen dute.

Horretarako, giza eskubideak urratzen dituzte?

Noski. Bi bidetatik. Batetik, Marokoren indar okupatzaileek giza eskubideak urratzen dituzte etengabe. Okupazioa ilegala denetik ari dira horretan, eta, gainera, bortxaketak, torturak, erbestea eta beste egiten dituzte. Baina, gainera, lurralde okupatuetan enpresen presentzia hori legez kanpokoa da: inbertsioek giza eskubideak urratzen dituzte; ez dute agintari legitimoen baimenik. Kasu honetan,Saharako herriaren ordezkari legitimo bakarra Fronte Polisarioa da, eta ez Marokoko monarkia.

Zeintzuk dira Marokoren interesak?

Marokok, interes ekonomikotik harago, ezaugarri inperialak dituen proiektu nazional bat du, ezaugarri espantsionistak dituena.

Arpilatzean parte hartzen ari direnak nazioarteko legediaren kontra ari dira?

Hausten ari dira kasu askotan. Enpresa gehienek uko egin diote Mundubatekin eta dokumentala egin dutenekin hitz egiteari. Cepsak soilik bidali digu komunikatu bat, esanez ez duela onartzen nazioarteko zuzenbidea urratzen duenik, biztanleria autoktonoaren mesederako ari dela planteatzen duelako. Enpresek eta Espainiako kapitalak aprobetxatu egiten dute nazioarteko zuzenbidea eta nazioarteko zuzenbide humanitarioa oso ahulak direla. Ez dira aplikatzen, eta baliatu egiten dira laxotasun horretaz.

Dokumentalean saiatzen gara ez ilegala edo legala den aztertzen, hori dagokion prozesu judizialean eman behar baita, baizik okupazio erregimenak Espainiako enpresen kolaborazioa zein beharrezkoa duen erakusten. Okupazioak modua ematen die Espainiako enpresei zapore oneko negozioak garatzeko.

Uste dut, enpresa batek argi badu zer egiten ari den eta egiten ari den hori legezkoa dela, ziurrenik ez duela inongo arazorik izango hori azaltzeko, argudiatzeko eta babesteko. Ez dute parte hartu nahi izan. Ulertzen dugu ez zutela astirik izango edo oharkabean pasatu nahi duten gai bat dela, ez konplikatzeko.]]>
<![CDATA[Bruselak laguntzak emango ditu migratzaileen integraziorako]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/020/001/2020-11-25/bruselak_laguntzak_emango_ditu_migratzaileen_integraziorako.htm Wed, 25 Nov 2020 00:00:00 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/paperekoa/1893/020/001/2020-11-25/bruselak_laguntzak_emango_ditu_migratzaileen_integraziorako.htm
Margaritis Schinas Europako Batzordeko bozeramaileak eta Ylva Johansson Barne komisarioak eman zuten ekinbidearen berri, eta planak lau aplikazio eremu hartzen ditu aintzat: hezkuntza, enplegua, etxebizitza eta osasuna.

Hezkuntzari dagokionez, beste ekintza batzuen artean, Europako funtsak erabiltzearen alde egiten du migratzaileei maila guztietako hezkuntza eta prestakuntza emateko, eskolaurretik hasi eta goi-mailako irakaskuntzaraino. Lan aukerak eta gaitasunen aintzatespena hobetzea ere proposatzen du, eta adierazi batzordeak enpresekin eta beste eragile batzuekin lan egingo duela lan merkatuan integrazioa sustatzeko.

Bestalde, planak azpimarratzen du beharrezkoa dela osasun mentala ere barne hartuko duen osasun laguntza bermatzea etorkinei. Kontuan hartu behar da pandemiak inoiz baino ageriago utzi dituela osasun zerbitzuetarako sarbidean dauden arrakalak. Etxebizitza «egoki eta eskuragarria» izatea da planteatutako beste helburuetako bat, Europako Eskualde Garapenerako Funtsaren eta beste tresna batzuen laguntzarekin; baita etxebizitzaren merkatuko diskriminazioari eta bereizkeriari aurre egiteko tokian tokiko eta eskualdeko esperientziak trukatzea ere, besteak beste.

«Inklusioa eskubidea eta betebeharra da», esan zuen Schinasek. «Integrazio eta inklusio politikak ezinbestekoak dira etorri berrientzat, tokiko komunitateentzat». Batzordearen esanetan, «integrazio inklusiboak pertsonaren eta harrera komunitatearen ahalegina eskatzen du», eta ekintza planak «tokiko komunitateei lagunduko die integrazio programetarako tokiko eta eskualdeko agintarien gaitasuna garatzen».

Europako Batzordeak jasotako datuen arabera, Europako Batasunean kanpoko beste herrialde batzuetatik iritsitako 34 milioi pertsona bizi dira, biztanleria osoaren %8 inguru. Ordea, migratzaile askok oztopoak dituzte lana bilatzeko orduan, baita hezkuntza jasotzeko aukeretan ere.

Jokaleku horretan, atzo aurkeztutako plana 2016an egindakoaren jarraipena da, eta aurrerapauso gehiago behar diren arloak identifikatu nahi izan dituzte. Esaterako, adierazi zuten aurreko ahaleginak gehienbat etorkin iritsi berrietan zentratzen zirela, bigarren belaunaldiak kontuan hartu gabe. Plan berriak «errefuxiatu bakoitzaren ezaugarriak kontuan hartuta neurrira egindako ekintzak proposatzen ditu». Azpimarratu zuten migratzaileen integrazioaren eta inklusioaren arrakasta «ekintza goiztiar baten eta epe luzerako konpromiso baten mende» dagoela. Horiek horrela, migratzaileen gizarteratzea bultzatzeko aholkuak eta laguntzak eman zituen batzordeak, baina herrialdeen ardura izango da horretarako benetako politika «sozialak sortzea nahiz bultzatzea».]]>
<![CDATA[Frantziako Poliziak errefuxiatuen kanpaleku bat hustu du Parisen]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1911/020/002/2020-11-25/frantziako_poliziak_errefuxiatuen_kanpaleku_bat_hustu_du_parisen.htm Wed, 25 Nov 2020 00:00:00 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/paperekoa/1911/020/002/2020-11-25/frantziako_poliziak_errefuxiatuen_kanpaleku_bat_hustu_du_parisen.htm
«Legez kanpoko migratzaileen kanpalekuko sakabanaketaren irudi batzuk harrigarriak dira. Gertakarien inguruko txosten bat eskatu dut», adierazi zuen ebakuazioa egin eta berehala Darmaninek. Atzo Polizia prefeturak txostena entregatutakoan, jakinarazi zuen agenteen esku hartzea ikertzeko eskatu diola IGPN Frantziako Poliziaren Ikuskaritza Nagusiari; 48 orduko epea eman zion. Barne ministroaren arabera, jazoera batzuk «onartezinak» dira.

Anne Hidalgo Parisko alkate sozialistak adierazi zuen ezin dela ebakuazio bat abiatu «aurretiko diagnostiko sozialik gabe eta kalteberez arduratu gabe». Poliziaren jarrera gaitzetsi zuen. Amnesty International erakundeak ere kritikatu egin zuen agenteen esku hartzea.

Duela astebete egindako operazioaren ondorio izan zen herenegun Errepublika plazan eraikitako migratzaileen kanpalekua. Frantziako Poliziak ehunka migratzaile bizi ziren kanpalekutik aterarazteko operazio bat egin zuen orduan Paris inguruan, Stade de France futbol zelaitik gertu. Sena-Saint-Denisko prefeturaren arabera, 2.800 lagun inguru atera zituzten, eta, hain justu, horko kideetako hainbat ziren herenegun bildutakoak.

Salatu zuten ebakuazioaren ondoren ez zietela irtenbiderik eskaini, ezta aldi baterako ostaturik ere. «Ezin zaio miseriari matrakekin erantzun. Kalean geratu diren Saint-Denisko kanpalekuko migratzaileei babesa ematea premiazko da, ezinbestekoa eta eztabaidaezina», adierazi zuen France Terre d'Asile erakundeko zuzendari Delphine Rouilleaultek.]]>
<![CDATA[EBk test azkarren aldeko apustua egin du, eta horien erabilera bultzatu]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1896/005/001/2020-11-20/ebk_test_azkarren_aldeko_apustua_egin_du_eta_horien_erabilera_bultzatu.htm Fri, 20 Nov 2020 00:00:00 +0100 Jone Bastida Alzuru https://www.berria.eus/paperekoa/1896/005/001/2020-11-20/ebk_test_azkarren_aldeko_apustua_egin_du_eta_horien_erabilera_bultzatu.htm
Estatu kideek egindako bileraren ondoren, prentsaurrekoa egin zuten Charles Michel Europar Kontseiluko presidenteak eta Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidenteak. Michelek adierazi zuen Europako egoera «larria eta kezkagarria» dela oraindik ere, baina azken bilkuratik «esperantza ematen duten seinaleak» daudela. Estatu kideek antigeno test azkarrak erabiltzeko ikuspegi bateratua izan dezaketela azaldu zuen, eta horien aldeko apustua egin. «Kutsatze tasa handia bada, antigeno testak oso baliagarriak dira. Probetxugarriak izan daitezke agerraldi bat kudeatzeko edota zaurgarrienak direnei jarraipena egiteko; esaterako, ospitaleetan erabiltzeko», adierazi zuen Von der Leyenek. Horretarako, testen sentikortasun maila gutxienez %80koa izatea komeni dela esan zuen.

Txertoaren inguruan, Michelek jakinarazi zuen azken entseguen emaitzak «pozgarriak» direla. Baikor agertu zen Von der Leyen ere, eta lehen txertoak abendurako baimendu daitezkeela azaldu zuen. Txertatzeak duen garrantzian ere jarri zuten azpimarra.

Neurri murriztaileak arintzeko prozesuari dagokionez, berriz, bat egin zuten bi presidenteek: urratsak modu gradualean eta koordinatuta egin behar dira. Lehen olatuan «arinegi jokatu» zutela erantsi zuen Von der Leyenek. «Iraganetik ikasi behar dugu», esan zuen Michelek.

Argibideak

Antigeno test azkarra kutsatuak ahalik eta lasterren atzemateko baliabide ezinbestekotzat jo zuen Europako Kontseiluak joan den urriaren 28ko bilkuran, eta horiek PCR probekin batera erabiltzea gomendatu zien batasuneko estatu kideei. Aholku horri jarraikiz, Europako Batzordeak hainbat neurri hartu zituen herenegun. Batetik, gida bat osatu zuen ECDPC Europako Gaixotasunen Prebentziorako eta Kontrolerako Zentroaren ekarpenak eta estatu kideenak aintzat hartuta. Horrek zenbait irizpide jasotzen ditu zehazteko zer antigeno test aukeratu behar diren, noiz erabili behar diren eta nork ezarri behar dituen. Estatuek probak egiteko duten gaitasuna indartu nahi duela adierazi zuen batzordeak, eta, horretarako, hitzarmen bat sinatu zuen Gurutze Gorriarekin eta Ilargi Gorriarekin. 35,5 milioi euro bideratuko ditu bi erakunde horietara.]]>