<![CDATA[Julen Aperribai | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Mon, 14 Jun 2021 06:42:47 +0200 hourly 1 <![CDATA[Julen Aperribai | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Mossadeko buru ohiak onartu du Israelek Iranen baliabide nuklearrei eraso ziela]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/015/001/2021-06-12/mossadeko_buru_ohiak_onartu_du_israelek_iranen_baliabide_nuklearrei_eraso_ziela.htm Sat, 12 Jun 2021 00:00:00 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/paperekoa/1877/015/001/2021-06-12/mossadeko_buru_ohiak_onartu_du_israelek_iranen_baliabide_nuklearrei_eraso_ziela.htm
Bost urteko agintaldia amaituta, kargua utzi berritan iradoki zuen Cohenek Israel egon zela Natanz zentral nuklearraren aurka azken urtean egindako erasoen atzean, Israelgo Channel 12 telebista kateari eskainitako elkarrizketa batean; Mossaden beste operazio baten inguruko xehetasunak ere eman zituen: inteligentzia zerbitzuak Teheranen egindako lapurreta bati buruzkoak. Halaber, programa nuklearrean lanean ari diren zientzialarien aurka egin izana ere aitortu zuen, eta mehatxu egin zien, esanez haiek ere bihur daitezkeela inteligentzia zerbitzuen helburu.

Azken urtean, bi leherketa izan dira Natanzen. Uranioa aberasteko Iranek duen zentralik garrantzitsuena da, eta lurpeko zentrifugagailuak erabiltzen dituzte horretarako. Iazko uztailean, zentrifugagailu horietako zenbait suntsitu zituen leherketa batek. Duela bi hilabete antzeko beste eztanda bat izan zen, eta lur azpiko areto handi bat birrinduta geratu zen. Iranek Israel jo zuen erruduntzat, eta «erregimen sionistaren aurkako mendekua» iragarri.

Iranen gune nuklearrak «gertutik» ezagutzen dituela azaldu zuen Cohenek, eta Ilan Dayan elkarrizketatzaileari esan zion, aukera izango balu, Natanzeko «sotora» eramango lukeela, «zentrifugagailuak biraka ibiltzen ziren lekura». Kazetariak galdetu zion ea gailu horiek dagoeneko ez ote duten funtzionatzen, eta Cohenek erantzun zion ezetz, «konpondu ez badituzte behintzat». Ez zuen guztiz argitu zenbaterainoko inplikazioa izan zuen zentralaren kontrako sabotajean, baina esan gabe utzitakoekin erantzun zion elkarrizketatzailearen jakin-minari: «Oso argi esan genion [Irani] ez diogula utziko arma nuklearrak lortzen. Zer da ulertzen ez duzuna?».

Mohsen Fakhrizade Irango zientzialari nuklear nagusiaren hilketaz ere aritu ziren. Iazko azaroan hil zuten Teheranen, tirokatuta, eta Cohenek azaldu zuen aurretik ere Mossaden jopuntuan zegoela. Hala ere, azaldu zuen zientzialariaren kasuan bere ezagutza zela mehatxu nagusia, eta ezagutza hori biltzea izan zela inteligentzia zerbitzuen lana. Haren aurkako atentatua ez zuen bere gain hartu Cohenek, baina hala iradoki zuen kazetariak: «Yossi Cohenek ezin du ekintza honen erantzukizuna bere gain hartu, baina haren sinadura dago operazioan».

Israelek «etsaitzat» dituenak hiltzea defendatu zuen inteligentzia zerbitzuetako buru izandakoak, «baldin eta Israelgo herritarrak arriskuan jartzeko gaitasuna badute». Hilketa horiek aldi berean ohartarazpenak ere badirela azaldu zuen, Israelek mehatxatuta dituen zientzialariek ikusten baitute abisu horiei kasurik egin ezean zer gertatuko zaien.

Bestelako operazioez ere aritu zen, espioitza kasuez eta antzekoez. Esaterako, xehetasunak eman zituen Teheran hegoaldeko almazen batean Mossadek milaka artxibo sekretu ostu zituenekoaz. Aitortu zuen operazioa berak gidatu zuela, Tel Avivetik. Iranen programa nuklearrarekin lotutako askotariko materiala atzeman zuten bertan, Cohenen arabera. Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroarekin koordinatuta egin zuten operazioa, argitu zuenez. Israelek hasieratik onartu zuen ekintza hori egin izana. Netanyahuk berak prentsaren aurrean eman zuen egindakoaren berri, eta esan zuen operazioa «Israelen historian inteligentziak izandako lorpen handienetako bat» izan zela.

Vienara begira

Elkarrizketak zeresana eman du Israelen, ez baita ohikoa iturri militarrek euren operazioen inguruan hain modu irekian hitz egitea. Aitzitik, elkarrizketen edukiak aurrez gainbegiratu ohi dituzte zentsore militarrek. Horregatik, Cohenek aho bilorik gabe hitz egin izanak eta horrek zentsura neurri oro gainditu izanak pentsarazten du Irani mezu bat bidaltzea zela haren asmoa.

Baita elkarrizketa orain egin izanak ere, gaur berrartuko baitituzte AEBek eta Iranek 2016ko akordio militarra berriz aktibatzeko negoziazioak, Vienan. Lehenengoak 2018an utzi zuen ituna, eta isunak jarri zizkion Irani. Horiek bertan behera uzteko eskatzen du azkenak. Herenegun, Etxe Zuriak baliorik gabe utzi zituen Irango Gobernuari eta herrialde horretako bi enpresari jarritako zigorrak.]]>
<![CDATA[Espainiako Auzitegi Gorenak amaitutzat eman ditu Mundoren, Borrasen eta Vilaren kontrako zigorrak]]> https://www.berria.eus/albisteak/198996/espainiako_auzitegi_gorenak_amaitutzat_eman_ditu_mundoren_borrasen_eta_vilaren_kontrako_zigorrak.htm Fri, 11 Jun 2021 16:55:48 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/albisteak/198996/espainiako_auzitegi_gorenak_amaitutzat_eman_ditu_mundoren_borrasen_eta_vilaren_kontrako_zigorrak.htm <![CDATA[Bruselak errieta egin dio Marokori migratzaileak presio egiteko ibiltzeagatik]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/017/001/2021-06-11/bruselak_errieta_egin_dio_marokori_migratzaileak_presio_egiteko_ibiltzeagatik.htm Fri, 11 Jun 2021 00:00:00 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/paperekoa/1893/017/001/2021-06-11/bruselak_errieta_egin_dio_marokori_migratzaileak_presio_egiteko_ibiltzeagatik.htm
NBE Nazio Batuen Erakundeak haurren eskubideei buruzko hitzarmenean jasotakoaren inguruan ardaztu zuten taldeek ebazpena. «Haurren, adingabeen eta familien» erabilera gaitzesten du testuak, eta horien «bizitzak eta segurtasuna arriskuan» jarri zirela nabarmentzen. Era berean, «erabateko elkartasuna» agertzen die Ceutako herritarrei, eta zehazten du haiek izan zirela, gobernuz kanpoko erakundeekin, Espainiako segurtasun indarrekin eta armadarekin batera, «benetako tragedia bat» eragotzi zutenak.

Brahim Gali Fronte Polisarioaren burua eta SEAD Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoko presidentea Espainiako ospitale batean artatu ostean sortutako tirabira diplomatikoek eraman zuten Marokoko Gobernua migratzaileei Ceutarako bidea irekitzera, Europako Parlamentuaren arabera. Migrazio krisiaren arrazoi nagusitzat hori jo arren, Mendebaldeko Saharako okupazioaz Bruselak duen jarrera orain arteko bera dela zehazten du ebazpenak: «Nazioarteko legediaren erabateko errespetua, NBEren Segurtasun Kontseiluan oinarrituta». Gatazka horretan Espainiako Gobernuak duen posizioarekin bat egiten du parlamentuak onartutako testuak. Madrilen eta Rabaten artean krisia areagotu izana «deitoratzen» du, baina azpimarratuz horrek ez lukeela «arriskuan jarri» behar bi herrialdeen arteko harremana.

Hala ere, Espainiaren eta Marokoren arteko harremanaz aritzean, azken horren eta Bruselaren artekoaz ere ari da. Izan ere, ebazpenak oroitarazten du EBren kanpo muga bat dela Ceuta, eta, horrenbestez, haren babesa eta segurtasuna berari dagozkiola.

Espainiako alderdien ekimenez eraman dute eztabaida Bruselara, eta, batez ere, Ciudadanos alderdiko Jordi Cañas eurodiputatua izan da bultzatzailea. Atzoko eztabaidan ere, bera izan zen Marokok mugak zabaldu izanaren kontra irmoen hitz egin zutenetako bat. «Haurrak itsasora jaurtitzea ez da politika egiteko modu bat», adierazi zuen, eta «xantaia» egin izana egotzi zion Rabati. Are, duela 46 urte Mendebaldeko Sahara inbaditu zuen Martxa Berdearekin parekatu zuen migratzaileek Ceutaraino egindako bidea.

Hark bultzatutako ekinbideari ganberako gainerako talde parlamentarioek beren testuak kontrajarri zizkioten, eta horien arteko negoziaziotik sortu da amaierako ebazpena. Edonola ere, denak bat zetozen Maroko krisi migratorioaren erantzule egitearekin eta herrialde horrek egindakoak EBko muga politika hausten zuela esatearekin.

Aurrez aurrekoaren bila

Bi aldeko gatazkatzat duena «europartu» izana egotzi dio Marokoko Gobernuak Espainiari, eta azken egunotan ahaleginak egin ditu eurodiputatuak ebazpena bozkatzera irits ez zitezen. EBk eta Marokok osatutako batzorde parlamentarioko presidente Cahoui Belassalek gutun bana bidali zien hainbat eurodiputaturi, «Europako Batasuna modu okerrean inplikatzeko» saiakera kritikatuz.

Herenegun, Nasser Burita Marokoko Atzerri ministroak ohartarazi zuen krisia «ez zela amaitu» ekainaren 1ean, Galik Espainia utzi zuen egunean. «Krisia hor dago, erroko arrazoiek bere horretan dirautelako», abisatu zuen. Haren ministerioak ohar bat argitaratu zuen maiatzaren 31n, eta bertan zehazten zuen bi herrialdeen krisiaren arrazoia ez zela Espainiak Galiren aurka egin ez izana, baizik eta Mendebaldeko Saharako gatazkarekiko Madrilek duen posizioa.]]>
<![CDATA[Bruselak errieta egin dio Marokori, migratzaileak presio egiteko ibiltzeagatik]]> https://www.berria.eus/albisteak/198948/bruselak_errieta_egin_dio_marokori_migratzaileak_presio_egiteko_ibiltzeagatik.htm Thu, 10 Jun 2021 19:05:27 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/albisteak/198948/bruselak_errieta_egin_dio_marokori_migratzaileak_presio_egiteko_ibiltzeagatik.htm <![CDATA[Zibilez jantzitako Israelgo polizia agenteek hiru palestinar hil dituzte Zisjordanian]]> https://www.berria.eus/albisteak/198934/zibilez_jantzitako_israelgo_polizia_agenteek_hiru_palestinar_hil_dituzte_zisjordanian.htm Thu, 10 Jun 2021 16:33:39 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/albisteak/198934/zibilez_jantzitako_israelgo_polizia_agenteek_hiru_palestinar_hil_dituzte_zisjordanian.htm <![CDATA[HRWek dio Kolonbiako Poliziaren abusuak ez direla «kasu bakanak»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/014/001/2021-06-10/hrwek_dio_kolonbiako_poliziaren_abusuak_ez_direla_kasu_bakanak.htm Thu, 10 Jun 2021 00:00:00 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/paperekoa/1893/014/001/2021-06-10/hrwek_dio_kolonbiako_poliziaren_abusuak_ez_direla_kasu_bakanak.htm
«Kolonbiako Poliziak egindako giza eskubideen urraketak ez dira diziplinarik gabeko agenteek egindako gertakari bakanak, sakoneko eta egiturazko akatsen emaitza baizik», azaldu zuen Jose Miguel Vivanco erakundeak Ameriketan duen zuzendariak, eta erroko arazoari heltzeko beharra azpimarratu zuen ondoren: «Erreforma serio bat behar da, modua egingo duena Polizia eta indar armatuak bereizteko, eta ikuskaritza egoki bat ziurtatuko duena, abusu horiek berriz gertatzea edo ziurgabe geratzea eragozteko». Izan ere, Kolonbiako Defentsa Ministerioak du bai Poliziaren eta bai militarren gaineko kontrola, eta protesten testuinguruan sarritan elkarrekin jardun dutela salatu du gobernuz kanpoko erakundeak, «bi indar horien funtzioen bereizketa argirik ez egitea» eragin baitu horrek.

Halaber, gobernuz kanpoko erakundeak auzitan jarri du gobernuak bere segurtasun indarrek egindakoak ikertzean duen zorroztasuna. Azaldu du abusuetan inplikatutako poliziak sarritan auzitegi militarretan epaitzen dituztela, eta «aukera gutxi» dagoela horietan «agenteek egindako abusuengatik ordaintzeko», auzitegi horiek «opakoak» baitira, eta ez baitute «independentziarik».

Igandean, Ivan Duque Kolonbiako presidenteak zenbait neurri iragarri zituen Polizia «eraldatzeko». Baliteke neurri horietako batzuek «eragin positiboa» izatea abusu polizialak eragozteari eta zigortzeari begira, HRWen ustez: hala nola Poliziaren barruko sistema diziplinarioa gogortzeak. Gainerakoak, ordea, neurri «kosmetikotzat» jo zituen, eta salatu ez direla nahikoa «giza eskubideen urraketak eragozteko eta abusuen ostean justizia egingo dela bermatzeko».

Abusuen ondorioak ere zerrendatu zituen HRWek. Orain arte 68 heriotza «salaketa sinesgarri» jaso dituztela zehaztu zuen, eta horietako 34 protesten testuinguruan hil zirela baieztatzeko modua izan dutela: bi polizia, ikertzaile judizial bat eta 31 manifestari. Azken horien kasuan, gutxienez hogei poliziaren eskuetan zirela hil ziren, erakundearen arabera. Gainera, erakundeak jakinarazi zuen gutxienez hamasei manifestari suzko armen tiroen ondorioz hil direla, eta hildakoek zauriak zituztela buruan eta toraxean, besteak beste. «Hiltzeko intentzioz» eginiko tiroak izan zirela erakusten du horrek, ikerketaren arabera.

Horrez gain, Defentsa Ministerioak bere datuetan jasoa du 1.100 manifestarik eta oinezko pertsonak lesioak izan dituztela, baina HRWek azaldu du litekeena dela kopuru hori handiagoa izatea, kasu asko ez baitira salatu agintarien aurrean.

Gatazkaren erdigunean

Segurtasun indarren jokabidearen inguruko eztabaidak protagonismoa hartu du Kolonbian azken egunotan, eta horixe izan da Ivan Duqueren gobernuaren eta greba batzordearen ezin ulertuaren jatorrietako bat —greba batzordeak negoziazioak eten zituen igandean, eta beste greba egun bat deitu zuen atzoko—. Protesta baketsuak egiteko bermeak ematea eta kaleen militarizazioa amaitzea eskatu zion batzordeak gobernuari, eta leporatu zion ez zuela negoziatzeko borondaterik.

IACHR Giza Eskubideen Batzorde Interamerikarrak Kolonbiara egingo duen bisitak ere ez dio lagunduko Duqueri orain arte segurtasun indarrek egindakoen gaineko eztabaida isilarazten, eta horregatik adierazi du mesfidantza, hein batean, nazioarteko erakunde horren iritsierarekiko. Hasieran ez zuen beharrezkotzat jo, baina, nazioarteko komunitatearen kritikek behartuta, onartu egin behar izan zuen.

Azkenean, IACHRen ordezkaritza astelehenean heldu zen Kolonbiara. Giza eskubideen urraketen testigantzak biltzea izango da haren zeregina, eta, argazki orokorra osatu ondoren, gomendio sorta bat ematea. «Sektore guztiak entzutea oinarrizkoa da guretzat, ikuspegi zabala izateko eta ondo ulertzeko Kolonbian zer gertazen ari den azken asteetan», adierazi zuen Antonio Urrejola erakundearen zuzendariak.

Herenegun, ordezkaritza Duquerekin bildu zen, eta Diego Molano Defentsa ministroarekin eta Jorge Vargas Poliziaren zuzendariarekin ere egin zituen bilerak. Espero da segurtasun indarrek egindako gehiegikeriei buruzko informaziorako sarbidea izatea eskatuko diola erakundeak gobernuari, eta horiek bideratzeko moduaren inguruko xehetasunez ere galdetuko diola.]]>
<![CDATA[Israelek airez eraso egin diola salatu du Siriak]]> https://www.berria.eus/albisteak/198886/israelek_airez_eraso_egin_diola_salatu_du_siriak.htm Wed, 09 Jun 2021 14:48:41 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/albisteak/198886/israelek_airez_eraso_egin_diola_salatu_du_siriak.htm <![CDATA[CUPek Junquerasen gutunaz: «Ezin diogu uko egin aldebakartasunari»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1870/019/001/2021-06-09/cupek_junquerasen_gutunaz_ezin_diogu_uko_egin_aldebakartasunari.htm Wed, 09 Jun 2021 00:00:00 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/paperekoa/1870/019/001/2021-06-09/cupek_junquerasen_gutunaz_ezin_diogu_uko_egin_aldebakartasunari.htm Ara egunkariko gutun batean. Bezperan, Junquerasek aldebakarreko bidea alboratu beharraz hitz egin zuen, eta horri kontra egin zion CUPek: «Garbi dagoena da mundu guztiak dakiena: ezin diogula uko egin askatasuna lortzeko borroka demokratikorako ezein bideri, ezta aldebakartasunari ere».

Eredutzat Eskozia hartzea proposatu zuen Junquerasek, baina antikapitalistek bereizi egin zituzten bi herrialdeetako gatazka politikoak, gogoratuz Erresuma Batuko Gobernuak «independentismoak bozkalekuetan lortutako garaipena» onartu zuela, «borrekin eta errepresioarekin eraso egin beharrean». Espainiako Gobernuak, aldiz, «erreferenduma demonizatzen» jarraitzen du, alderdiak esan zuenez, eta horrek «iragan triste eta autoritario baten mamuak» haizatu besterik ez dituela egiten. CUPek oroitarazi zuen Espainiak Konstituzioa onartzea jartzen duela elkarrizketarako baldintzatzat, eta bide horrekiko eszeptiko agertu da: «Espainiako Konstituzioaren barruan elkarrizketaz aritzea sarraila bat okerreko giltzarekin zabaltzen saiatzea bezala da; ez du zentzurik».

Herri mobilizazioaren garrantzia nabarmendu zuen CUPek idatzian, argudiatuz elkarrizketa mahaia Tsunami Demokratikoa mugimenduaren mobilizazioen emaitza izan zela. Uste du mahai horrekin Madrilek «tentsioa baretu» nahi duela, eta estrategia horretan kokatu zituen indultuak ere: «Borroka eta antolakuntza ziklo bat itxi nahi dute indultuekin».

Horren aurrean, «langileen eskubideak eta askatasuna defendatuko dituen gobernu independentista bat» aldarrikatu zuen, eta aitortu horrek «indarra» eskatuko duela: «2017ko urrian jendeak gorputza eta bihotza jarri zituen, eta, orain, instituzioak ez direnean maila ematen ari, berriz ere jendea behar dugu: desobedientzia zibila etxegabetzeen aurka eta familiak etxetik kanporatzen dituzten agindu judizialen aurka». COVID-19ak eragindako krisiari aurre egin, eta «babesgabeenak» defendatu behar ditu Generalitateak, CUPen iritziz.

ANC Biltzar Nazional Katalaneko presidente Elisenda Paluzie ere ez dago ados Junquerasek esandakoarekin: aitortu zuen «autodeterminazio eskubidea gauzatzeko modurik onena» Madrilekin erreferendum bat adostea litzatekeela, baina ñabartuz hori Espainiako Estatuaren esku dagoela, eta hark ez duela «inolako borondaterik autodeterminazio eskubidea errespetatzeko». Horrenbestez, bide guztiak zabalik mantentzearen alde mintzatu zen, horietatik salbuetsita soilik indarkeria erabiltzea eskatzen dutenak. Gainera, Marta Vilalta ERCko bozeramaileak atzo esandakoa gogorarazi zuen: hots, ez dutela «inolako biderik» baztertzen. Alderdiko presidentearen eta bozeramailearen hitzen arteko «kontraesana» argitzeko eskatu zion ERCri.

Izan ere, alderdi independentisten arteko adostasuna trabatu duen gai nagusietako bat independentziarako bide orriarena izan da, eta, hain zuzen horregatik, akordioa itxi ondorenerako utzi zuten. Ikusteko dago Junquerasek artikuluan esandakoak zenbateraino tenkatu duen haien arteko harremana, baina Patricia Plaja gobernuaren eledunak argitu zuen ERCko presidentearen testuak «ez duela ezer aldatzen» adostutakoaz. Madrilekiko harremanari buruz, Plajak esan zuen «negoziazio fase berri batean» sartuta daudela, «etengabeko elkarrizketa» izango duena.

Aragonesi ere kritika

Generalitateko presidenteak ere jaso ditu kritikak, Sanchezekin elkartzeagatik, baina, batez ere, La Vanguardia egunkariko jabe Javier Godo omentzeko ekitaldi batean egiteagatik. CUPek esan zuen Espainiako Gobernua eta Kataluniakoa «elkar ulertzearen aldeko apustu instituzionala irudikatzen» aritu ziren bertan, eta gogorarazi zuen antolatzaileak Foment patronala eta La Vanguardia egunkaria zirela: «Gure herriak bere etorkizuna erabakitzeko duen borondatearen aurka posizionatu ziren publikoki, hitzekin eta keinuekin». Orduko irakaspen bat izan zen, CUPen arabera, «oligarkia beti kokatzen dela indartsuenaren aldean».

Paluziek «Espainiako Gobernuarekiko sumisioa» erakusten duen keinutzat hartu zuen herenegungo ekitaldia: «Ahoa instituzionalizazio errepublikanoz bete eta gero, ez dugu ulertzen gobernuko presidentearen eta Generalitateko presidentearen lehen topalekua Foment del Traballek antolatutako ekitaldi bat izatea, zeina metropolien interesen kudeatzaile den eta ANCk salatu izan duen».]]>
<![CDATA[CUPek Junquerasen gutunari erantzun dio: «Ezin diogu uko egin aldebakartasunari»]]> https://www.berria.eus/albisteak/198832/cupek_junquerasen_gutunari_erantzun_dio_ezin_diogu_uko_egin_aldebakartasunari.htm Tue, 08 Jun 2021 13:59:45 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/albisteak/198832/cupek_junquerasen_gutunari_erantzun_dio_ezin_diogu_uko_egin_aldebakartasunari.htm atzo argitara emandako artikuluak, eta hari erantzun dio gaur CUPeko talde parlamentarioak, Ara egunkarian publikatutako beste artikulu batean. Aldebakarreko bidea alboratzea defendatzen zuen Junquerasek. CUPek, berriz, bide hori ere irekita mantentzearen beharra nabarmendu du: «Garbi dagoena da mundu guztiak dakiena: ezin diogula uko egin askatasuna irabazteko borroka demokratikorako ezein bideri, ezta aldebakartasunari ere». Kataluniako gatazka konpontzeko, Eskozia eredutzat hartzea proposatu zuen Junquerasek, baina antikapitalistek gogoratu diote Erresuma Batuko Gobernuak «independentismoak bozkalekuetan lortutako garaipena» onartu zuela, «borrekin eta errepresioarekin eraso egin beharrean». Egungo Espainiako Gobernuak oraindik ere «erreferenduma demonizatzen» duela dio, eta horrek «iragan triste eta autoritario baten mamuak» haizatu besterik ez dituela egiten. Espainiako Konstituzioa onartzea elkarrizketarako baldintzatzat jartzen duela oroitu du CUPek, eta bide horrekiko eszeptiko agertu da: «Espainiako Konstituzioaren barruan elkarrizketaz aritzeasarraila bat okerreko giltzarekin zabaltzen saiatzea bezala da; ez du zentzurik». Herri mobilizazioaren garrantzia nabarmendu du CUPek idatzian, argudiatutaelkarrizketa mahaia Tsunami Demokratikoa mugimenduaren mobilizazioen emaitza izan zela. Mahai horrekin Madrilek «tentsioa baretu» nahi dutela uste du CUPek, eta estrategia horretan kokatu ditu indultuak ere: «Borroka eta antolakuntza ziklo bat itxi nahi du indultuekin». «Babesgabeenen» alboan Horren aurrean, «langileriaren eskubideak eta askatasuna defendatuko dituen gobernu independentista bat» aldarrikatu du, eta horrek «indarra» eskatuko duela gaineratu. «2017ko urrian jendeak gorputza eta bihotzak jarri zituen, eta orain, instituzioak ez direnean ari maila ematen, berriz ere jendea behar dugu: desobedientzia zibila etxegabetzeen aurka eta familiak etxeetatik kanporatzen dituzten agindu judizialen aurka». COVID-19ak eragindako krisiari aurre egin, eta «babesgabeenak» defendatu behar ditu Generalitateak, CUPek azaldu duenez. Ildo horretan, kritika egin dio Pere Aragones Kataluniako presidenteari ere, Pedro Sanchez Espainiakoarekin batera La Vanguardia egunkariaren jabe Javier Godo omentzeko ekitaldi batean parte hartzeagatik. Espainiako Gobernua eta Kataluniakoa «elkar ulertzearen aldeko apustu instituzionala irudikatzen» aritu ziren bertan, CUPen irudiko, eta antolatzaileak Foment patronala eta La Vanguardia egunkaria zirela gogoratu du, zeinak «gure herriak bere etorkizuna erabakitzeko duen borondatearen aurka posizionatu ziren publikoki, hitzekin nahiz keinuekin». Orduko irakaspen bat izan zen, CUPen arabera, «oligarkia beti kokatzen dela indartsuenaren aldean». ANC Kataluniako Biltzar Nazionaleko presidente Elisenda Paluzie ere desados agertu da Junquerasek esandakoekin, eta, halaber, Godo omentzeko ekitaldian Aragonesek parte hartu izana kritikatu du, Catalunya Radio irratian emandako elkarrizketa batean. «Ahoa instituzionalizazio errepublikanoz bete eta gero, ez dugu ulertzen gobernuko presidentearen eta Generalitateko presidentearen lehen topalekua Foment del Traballek antolatutako ekitaldi bat izatea». Eta gaineratu duhalako keinuekinAragones ez dela betetzen ari «haren jardun instituzionalarekin eskatzen geniona». Independentziara iristeko bideaz ere aritu da Paluzie, eta aitortu du «autodeterminazio eskubidea gauzatzeko modurik onena» Madrilekin erreferendum bat adostea litzatekeela, baina ñabartu du hori Espainiako Estatuaren esku dagoela, eta hark ez duela «inolako borondaterik autodeterminazio eskubidea errespetatzeko». Horrenbestez, «munduko estatuak independentziara eraman dituzten» bide guztiak zabalik mantentzearen alde mintzatu du, horietatik salbuetsitasoilik indarkeriaren erabilera eskatzen dutenak.]]> <![CDATA[Junquerasek adierazi du aldebakarreko bidea ez dela «bideragarria»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1871/014/001/2021-06-08/junquerasek_adierazi_du_aldebakarreko_bidea_ez_dela_bideragarria.htm Tue, 08 Jun 2021 00:00:00 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/paperekoa/1871/014/001/2021-06-08/junquerasek_adierazi_du_aldebakarreko_bidea_ez_dela_bideragarria.htm Ara egunkarian publikatutako gutun batean: «Sinesten dugu egiteko modurik onena, beti defendatu izan dugun bezala, Eskoziako bidea dela: adostasunaren eta akordioaren bidea, erreferendum adostuarena. Nazioartean berme eta aitortza gehien sortzen duen bidea da. Badakigu beste bideak ez direla bideragarriak, ezta desiragarriak ere, lortu beharreko helburutik urruntzen gaituztelako».

Gobernu berriaren eraketa baliatu zuen Junquerasek bere gogoeta plazaratzeko: azaldu zuen ERCk «hausnarketa sakon bat» egin duela, 2017ko erreferendumaren ondoko «akatsetan eta ondo egindakoetan» oinarrituta, eta horietatik «irakaspenak» atera dituela. Duela lau urte Espainiako Estatuari emandako erantzuna da horietako bat: «Kontziente izan behar dugu gizartearen zati batek ez zuela gure erantzuna guztiz zilegizkotzat jo». Horregatik, eskua luzatu zien atzo «beren burua baztertuta ikusi ahal izan zuten guztiei», azaldu zuenez, helburua «denak barne hartuko dituen etorkizun bat» sortzea baita.

Independentismoak «alde guztietan» zilegitasuna lortu behar duela azpimarratu zuen Junquerasek, eta, hortaz, inoiz ez diotela uko egingo «ez elkarrizketari, ezta negoziazioari ere». Aitortu zuen elkarrizketa politikoak berehalakoan «emaitza ukigarriak» emango dituela pentsatzea «sineskortasun handikoa» litzatekeela, baina, hala ere, bide hori alboratzea «arduragabea» litzatekeela nabarmendu zuen. «Konpontzen diren gatazka politiko guztiak, lehenago edo beranduago, mahai baten bueltan konpontzen dira, zeinetan alde guztiek libreki beren posizioak azaltzen dituzten». Zentzu horretan, zehaztu zuen independentismoak mahai horretan egin beharreko eskakizunak «herrialdean kontsentsu handia» dutenak izan behar direla: autodeterminazioa eta «errepresioaren» amaiera.

Esan zuen horretara iristeko amnistia dela lehentasuna, eta irtenbide hori, «preso politikoei» eta erbesteratuei ez ezik, gatazka politikoarekin lotutako auzi judizialen bat zabalik duten 3.000 lagunei ere aplikatu behar zaiela. Hala ere, badira «gatazka arindu, errepresioaren mina leundu eta Kataluniako gizartearen mina eta sufrimendua gutxitu ditzaketen keinuak», ERCko presidentearen esanetan, eta «gatazkaren desjudizializazioan» koka daitekeen edozein keinu «lagungarria» dela esan zuen, indultuei buruz.

Junquerasek gutunean esandakoak hizpide hartuta, JxCren bozeramaile Elsa Artadik esan zuen independentismoak «bide guztiak aztertzeko eta bakar bat ere ez baztertzeko betebeharra» duela, eta zehaztu zuen alderdi independentista guztiek partekatzen dutela irakurketa hori. «Errazena litzatekeen bidea negoziazioarena da», erantsi zuen, baina azpimarratu zuen Espainiako Estatua dela «independentismoaren eskubideen aurka» aldebakartasunez ari dena, eta hark erabakitzen duela jorratu beharreko bidea.

Indultuak emateko eta sedizio delituaren erreforma egiteko Espainiako Gobernuaren asmoez ere aritu zen Artadi: «Ongietorriak» liratekeela esan zuen, baina, aldi berean, nabarmendu zuen ez luketela inolako aldaketarik eragingo gatazkaren konponbidean. Gainera, Espainiako Gobernuak halakorik egitekotan, borondate politikoagatik bainoago, Europa egiten ari zaion «presioengatik» egingo du, Artadiren esanetan.

Vilaltaren ñabardura

Gainerako alderdiak ez ezik, berak gidatutakoa ere argibideak ematera behartu zuen Junquerasek. Marta Vilalta ERCko bozeramaileak azaldu zuen ez dutela «inongo biderik» baztertzen Kataluniako gatazka konpontzeko. Hala ere, Junquerasen azalpenak «argiak» direla adierazi zuen, eta bat egin zuen hark independentziara iristeko defendatutako moduarekin; «Eskoziako bidearekin», alegia: «Esaten duen bakarra da hitz egiteko garaia dela, gatazka politikoa konpontzeko».

Elkarrizketarako borondatea agertu izana begi onez hartu zuen Madrilek ere. Jose Luis Abalos Espainiako Garraio eta Mugikortasun ministroak «gobernuak defendatzen duen elkarrizketaren politikarekiko erreakzio» moduan hartu zuen Junquerasen gutuna: «Eskatzen genuen bere garaian independentismoa aldebakartasunez defendatzen zutenen artean egon zitezela ahotsak beren bozkatzaileei ausardiaz zuzenduko zirenak eta errealitatea zein den planteatuko zienak». ERCk «autokritika eta egindakoaren berrikuspena» egin duela nabarmendu zuen.

Elkarrizketaren beharraz ados daude bi aldeak, baina ez hitz egin beharrekoaz, eta hori berretsi zuten, beste behin, Abalosen hitzek: «[Independentistek] Defendatzen duten markoak legediaren barruan egon behar du. Ez diegu eskatzen pentsatzen dutenari uko egin diezaioten, legediaren barruan defendatu dezaten baizik».

Hain justu, atzo goizean ekitaldi berean izan ziren Pere Aragones Kataluniako presidentea eta Pedro Sanchez Espainiakoa, Bartzelonan, eta aldeen arteko tentsioa gutxitu egin dela irudikatu zuten biek; keinu abegikor batekin lehenik, eta adierazpenekin ondoren. «Alda ditzagun mehatxuak proposamenengatik», esan zuen Sanchezek. Elkarrizketaren beharra nabarmendu zuen Aragonesek: «Kontuan izanda zer-nolako zailtasunak ditugun aurrean, etapa berri bati ekin behar diogu, eta irtenbideak jarri mahai gainean»,]]>
<![CDATA[Junquerasek adierazi du aldebakarreko bidea ez dela «bideragarria»]]> https://www.berria.eus/albisteak/198783/junquerasek_adierazi_du_aldebakarreko_bidea_ez_dela_bideragarria.htm Mon, 07 Jun 2021 16:42:28 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/albisteak/198783/junquerasek_adierazi_du_aldebakarreko_bidea_ez_dela_bideragarria.htm <![CDATA[CDUk aise irabazi ditu Saxonia-Anhalt landerreko hauteskundeak]]> https://www.berria.eus/albisteak/198774/cduk_aise_irabazi_ditu_saxonia_anhalt_landerreko_hauteskundeak.htm Mon, 07 Jun 2021 15:10:31 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/albisteak/198774/cduk_aise_irabazi_ditu_saxonia_anhalt_landerreko_hauteskundeak.htm <![CDATA[Nor bere munduan gotortuago]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2052/006/001/2021-06-06/nor_bere_munduan_gotortuago.htm Sun, 06 Jun 2021 00:00:00 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/paperekoa/2052/006/001/2021-06-06/nor_bere_munduan_gotortuago.htm
Txertaketaren erritmoan aurreratuen dauden herrialdeetako bi dira Txile eta Israel, eta, horrenbestez, neurriak arintzen azkarrenak izan direnetako bi ere bai. Apiril amaieran utzi zion maskararen erabilerak derrigorrezkoa izateari Israelen, eta, horrekin batera, talde txikietan biltzeko debekua eta beste hainbat neurri murriztaile ere altxatu zituen gobernuak. Ordurako, baina, Osasun Ministerioak emana zien baimen berdea deiturikoa txertoaren bi dosiak hartuta edo izurria gaindituta zeukatenei. Baimen horrek aukera ematen zien gimnasiora eta jatetxeetara joateko eta beste hainbat jardueratan parte hartzeko. Txertoa hartzeko borondatea saritzea izan da helburua, transmisioa gutxitzearekin batera, eta mugarri bat ezarri du egiteko modu horrek, datozen hilabeteetan hedatu litekeena: txertatuek eta immunizatuek eskura izatea gainerakoek ez dituzten zenbait aukera.

Israelen, biztanleria osoaren %63k hartua du gutxienez txertoaren dosi bat, eta %59,3k, bi dosiak. Horrek kasuen kopurua apaltzean izan duen eragina dela eta, lehendik ere leundutako neurriak are gehiago arindu zituen gobernuak iragan asteartean. Printzipioz, espazio itxietan maskara jantzia izan beharra eta mugikortasunari jarritako mugak izango dira salbuespenak. Hala ere, gobernua hasia da dagoeneko bidaiarien joan-etorriak baimentzen. Turismoa berrartzeko plana hiru fasetan banatu du: ekainaren 15era arte, txertaketa erritmoa aurreratua duten eta Israelekin harreman diplomatiko ona duten hamalau herrialdetako bisitariak jasoko dituzte, betiere txertatuta edo immunizatuta badaude eta taldeetan badatoz. Bigarren baldintza horrekin, bidaiarien jarraipena errazagoa izan dadin lortu nahi dute. Ondoren, turista kopuru handiagoari sartzen uzteko asmoa dute, eta, uztailetik aurrera, bakarrik datozenei ere horretarako aukera ematekoa.

Txile ere eredu izan da txertaketan, baina ez horren kudeaketan, eta neurrien arintzearen arriskuen adibide bilakatu da. Apirilaren 9an 9.000 kasu positibo baino gehiago zenbatu zituzten herrialde horretan, eta, aldi berean, biztanleria txertatuaren proportzio handiena zuten herrialdeetan hirugarrena zen. Sebastian Piñeraren gobernuari triunfalismoz aritu izana eta pandemiaren gorabeherak aurreikusi ez izana egotzi diote harekin kritikoak direnek. Gorakada azaldu dute, batez ere, argudiatuz neurri murriztaileen deuseztapena udako oporren garaian izan dela, batetik, eta Brasilen atzemandako aldaeragatik, bestetik.

Berriz ere neurriak gogortzera behartu zuen osasun krisiak gobernua, baina kasuek beheranzko joera hartu dute, eta egoera onbideratu izana eta CoronaVac txertoaren milaka dosi berriren iritsiera baliatu du gobernuak «mugimendu baimen» bat iragartzeko. Txertoaren bi dosiak hartuak dituztenei emango zaie baimen hori, eta gainerakoek ez dituzten abantaila batzuk izango dituzte. Halaber, nazioartean mugitzeko aukera ere aztertzen ari dira.

Europan, hirugarren sektorearekiko dependentzia ekonomikoa dutenen eskaria izan da, batez ere, joan-etorriak baimentzea, turismoari lotutako jarduera ekonomikoa berrabiarazteko. Europako Batasunak EB COVID ziurtagiri digitala martxan jarriko du uztailaren 1ean, hilabetetako eztabaidaren ondoren. Greziako Gobernua izan da sustatzaile nagusietako bat. Talde komunitarioaren barneko herrialde guztietan bidaiatzeko aukera emango die ziurtagiri horrek COVID-19a azken sei hilabeteetan izan eta antigorputzak garatu dituztenei, EMA Sendagaien Europako Agentziak oniritzia emandako txertoren baten gutxienez dosi bat hartua dutenei eta PCR proba batean negatibo emandakoei.

Sarbidea ez galaraztea izango da EBko estatu kideen betebeharra atzerritik iritsitako herritarrekin, baina haien esku geratuko da sartzeko berrogeialdia egin beharko duten ala ez zehaztea. EBtik kanpokoek ere herrialdean sartzeko aukera izango dute, eta, horiei dagokienez ere, gobernuek zehaztuko dute modua. Kasu askotan, herrialde seguruen eta ez-seguruen arteko bereizketa egiten ari dira, bisitariaren jatorrizko herrialdearen egoera epidemiologikoaren arabera, hiru eremu bereizita: gorria, laranja eta berdea.

Turismoaren garrantzia ere bada irizpidea sailkapena egiterakoan zenbait herrialderen kasuan. Alemaniak, esaterako, berriki debekatu egin du Erresuma Batura bidaiatzea, ezinbesteko kasuak salbuetsiz, herrialde horretan Indiako aldaeraren agerraldiak izaten ari direla eta. Kontrako noranzkoan doazenei ere gogortu dizkie baldintzak, eta Erresuma Batutik iristen direnek COVID-19an negatibo eman izanaren agiria aurkeztu beharko dute, eta berrogeialdia egin. Europa hegoaldeko herrialdeek iparraldetik datozkien bisitariak erakartzeko ahaleginarekin talka egiten du erabakiak. Espainiako Gobernuak, esaterako, Fitur turismoaren topagunea baliatu zuen herrialdea nazioarteko bisitarien eskura egongo dela iragartzeko, eta dei berezia egin zien Erresuma Batukoei, herrialde horren turismo iturri nagusia dela jakitun.

Beste aldekoak

Immunizatutako herritarren zenbatekoaren araberakoa da herrialde bakoitzaren posizioa, baina aldaera berrien presentzia duten herrialdeak bihurtu dira mehatxu nagusi, eta, ondorioz, gainerako herrialdeekin loturak izateko zailtasun gehien dituztenak haiek dira. Bi aldagaiak kontuan hartuta, Mendebaldeko herrialdeekiko eta herrialde garatuenekiko harremanei eusteko zailtasunak ditu munduaren zati handi batek; nagusiki, Hego hemisferioko herrialdeek, eta, bereziki, Afrikakoek. Adierazgarria da, esaterako, Afrikako herrialdeak direla bidaiarien mugimenduari murrizketa gutxien jarri dizkietenak, oro har, nahiz eta horretan ere badiren salbuespenak.

Txertaketa erritmo motelak eta aldaera berrien presentziak bat egin duen herrialderik ere bada, ordea; India eta Hegoafrika izan dira horietako bi, nahiz eta lehenengoak nabarmen azkartu duen txertaketa erritmoa, azken hilabeteetan izan duen egoera kritikoari erantzuteko. Premiazko erantzun horrek hornidura gabe utzi ditu nazioarteko Covax programaren menpe dauden herrialdeak. Izan ere, programa horren txerto ekoizle nagusia Indiako Serum institutua da. Konpainia horrek eten egin zituen esportazioak, Indiako txertaketa bizkortzeko, eta Afrikan espero zituzten milioka dosi ez dira iritsi oraindik. Hango txertaketa datuek erakusten dute pandemiaren beste fase batean daudela: kontinente horretako biztanleriaren %2k soilik hartu dute COVID-19aren aurkako txertoaren dosi bat;%1ek hartu ditu biak.]]>
<![CDATA[«Apartheid egoeran dago Afrika, txertoei dagokienez»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1997/007/001/2021-06-06/apartheid_egoeran_dago_afrika_txertoei_dagokienez.htm Sun, 06 Jun 2021 00:00:00 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/paperekoa/1997/007/001/2021-06-06/apartheid_egoeran_dago_afrika_txertoei_dagokienez.htm
COVID-19ak gogorren jo duen Afrikako herrialdea izan da Hegoafrika. Zein da egoera?

Gorakada bat izaten ari gara, negura gerturatu ahala. Txertoen horniduraren zati bat heldu da, eta kolektibo zaurgarrietakoak hasi dira txertatzen, baina biztanleriaren gehiengo handi batek ez du oraindik txertoa hartu. Txertaketaren erritmoa lehenbailehen azkartu beharra daukagu, baina ez daukagu horretarako nahikoa hornidura. Hortaz, neguaren inpaktua ahal beste gutxitzen saiatzen ari gara.

Txertaketa Covax programaren esku dago Afrikan, hein handi batean, baina mesfidatia zara programa horren eraginkortasunarekin.

Herrialde batzuetara ari dira iristen txerto dosiak, baina ez nahikoa, eta horrek eragin du gobernu bakoitzaren estrategia desberdina dela. Batzuk Covaxek emandako dosien zain geratu dira, beste batzuek beren akordio propioak egin dituzte farmazia etxeekin, eta beste batzuk Covaxetik atera dira, ikusita dosiak ez zirela iristen. Europako Batasunak bere akordio propioak egin ditu farmazia enpresekin, eta programa horren bitartez Afrikara iristekoak ziren zenbait dosi ez dira iristen. Uste dut gertatzen ari dena dela, txertoen produkzioa eskaria asetzeko moduan ez dagoenez, horien inguruko erabakiak hartzen dituztenak txerto aukeraketa aldatzen ari direla eta edozein txerto ahal bezala lortzen saiatzen ari direla. Mendebaldeko gobernuek eta erakundeek farmazia enpresekin akordioak egiten dituzte, baina, akordio horiek huts egiten dutenean, horrek esan nahi du hornidura guztia aldatu egiten dela, eta horren ondorioak pairatzen ditu Afrikak, gainerako herrialdeek lortzen dituztelako Afrikara bidaltzekoak ziren dosiak.

Botika etxeak ez dira ari betetzen Covaxekin duten konpromisoa, beraz?

Gobernuekin sinatu dituzten akordioak lehenesten dituzte, programaren aurretik. Gero, dosi batzuk donazioan ematen dituzte, hirugarren munduko herrialdeentzat, baina, finean, ez dira ari betetzen programa. Nire diru guztia bihar Covaxi emango bagenio ere, arazoa ez litzateke konponduko, ez baitago nahikoa dosi. Horregatik ari gara eskatzen, beraiek ezin badute, beste konpainia batzuek lagun diezaietela txertoa sortzen.

Horregatik egin duzue halako presioa patenteak kentzeko?

Aspalditik ari gara hori eskatzen, bagenekielako zer gertatuko zen. Nahasgarria dena da Afrikako herrialde batzuk eskuragarri dauden txerto guztiak ari direla erabiltzen, eta beste batzuek bi bakarrik aukeratu dituzte; hala nola Hegoafrikak. Horrek ez du zentzurik: zergatik ez dituzu aukeratuko Errusiako edo Txinako txertoak, eraginkorrak direla frogatuta badago? Interesgarria izango da ikustea ea datozen hilabeteetan Afrikako zein herrialdek uzten dioten AstraZeneca, Pfizer eta halakoetan konfiantza izateari, eta beste txertoak erosten hasten diren.

Neurriak arintzen ari dira gainerako kontinenteetan, kasuak gutxitzen ari direla eta. Pandemiaren zein fasetan dago Afrika?

Gurea ez da, inondik inora, garatutako herrialdeen kasuaren berbera. Herrialde askok ez dute nahikoa jende txertatua, eta, horrenbestez, ez zaie baimentzen bidaiatzea. Hegoafrikaren kasua hori da, adibidez. Apartheid egoeran dago Afrika, txertoei dagokienez, eta horren ondorioak pairatzen ari gara. Munduaren iparraldeko zatia nolabaiteko normaltasunera itzultzen ari da, eta gu bestelako arazoei aurre egiten saiatzen ari gara. OMEk esan zuen munduaren zati honetakook 2023an edo 2024an egongo garela erabat txertatuta. Hortaz, bide luzea daukagu oraindik zuek orain zaudeten egoerara iritsi arte.

Erritmo desberdin horrek areagotu egingo du orain arte handia zen herrialde garatuen eta azpigaratuen arteko arrakala?

Txertaketak erakusten du banaketa gero eta larriagoa dela. Mundu osoan emandako txerto guztien %3 soilik eman dira Afrikan. Gure kontinentearen tamaina eta biztanleria kontuan hartuta, eskandalagarria da hori; lotsagarria. Ondorioa da osasun langile asko eta asko oraindik zain daudela. Eta kontua ez da txerto bakarra dagoela eta mundu guztiak hori erabili beharra duela; ez, hamaika txerto daude, frogatu dutenak eraginkorrak eta seguruak direla. Hortaz, ez du zentzurik ezin erabili izateak. Gainera, denon interesekoa da guztiok aldi berean txertatzea, mundu mailako immunitatea lortzeko. Zenbat eta denbora gehiago igaro gu txertatu arte, orduan eta aukera gehiago egongo da aldaera berriak sortzeko.]]>
<![CDATA[Frantziako Poliziak ehunka migratzaile kanporatu ditu Calaisko kanpaleku batetik]]> https://www.berria.eus/albisteak/198676/frantziako_poliziak_ehunka_migratzaile_kanporatu_ditu_calaisko_kanpaleku_batetik.htm Fri, 04 Jun 2021 14:12:20 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/albisteak/198676/frantziako_poliziak_ehunka_migratzaile_kanporatu_ditu_calaisko_kanpaleku_batetik.htm <![CDATA[Asilo eskatzaileak EBtik kanpora eramateko lege bat onartu du Danimarkak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/018/001/2021-06-04/asilo_eskatzaileak_ebtik_kanpora_eramateko_lege_bat_onartu_du_danimarkak.htm Fri, 04 Jun 2021 00:00:00 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/paperekoa/1877/018/001/2021-06-04/asilo_eskatzaileak_ebtik_kanpora_eramateko_lege_bat_onartu_du_danimarkak.htm
Asilo eskaerak gutxitu nahi dituzte horrela, Rasmus Stoklund Alderdi Sozialdemokrataren Migrazio bozeramaileak herrialdeko irrati publikoan atzo goizean aitortu zuenez: «Danimarkan asiloa eskatzen baduzu, badakizu Europatik kanpoko herrialde batera bidaliko zaituztela. Hortaz, espero dugu jendeak Danimarkan asiloa eskatzeari uztea».

EB Europako Batasunetik kanpo harrera etxeak zabaltzea aurreikusten du legeak, eta zentro horietara bidaltzea asilo eskatzaileak, haien kasuak aztertzen dituzten bitartean. Salbuespen gutxi batzuetan soilik ez litzateke aplikatuko prozedura; gaixotasun larriak dituztenen kasuan, esaterako. Asilorik ez ematea erabakitzen den kasuetan, migratzailea kanporatu egingo dute behin-behineko epean harrera eman dion herrialde horretatik. Baina tramitazioa onartu eta estatus hori jasotzen dutenak ere ezingo dira Danimarkara itzuli; asilo politikoa aitortuko diete, bai, baina harrerakotzat hartutako herrialde horretan.

Gobernuak oraindik ez du argitu herrialde horiek zenbat eta zein izatea nahi duen, baina Eritrea, Egipto, Etiopia eta Ruanda dira aipatuenak herrialdeko hedabideen artean. Azken horretara bidaiatu zuen Mattias Tesfaye Migrazio ministroak maiatzean, ezustean, eta errefuxiatuentzako kanpamentu bat sortzeko asmoa ote duten susmoa zabaldu zen. Bi herrialdeetako gobernuek asilo eta migrazio politiketan kooperatzeko akordio bat sinatu zuten, baina Danimarkako Gobernuaren iturriek garrantzia kendu zioten bidaiari.

Gobernuz kanpoko zenbait erakunde atezuan jarri zituen bidaiak, ordea. AI Amnesty Internationalen Europako zuzendari Nils Muiznieksek ohartarazi zuen asilo eskatzaileak Ruandara eramateko edozein saiakera «gaitzesgarria» ez ezik «potentzialki ilegala» ere izango litzatekeela. «Oso kezkagarria da herrialde aberatsek nazioartean dituzten betebeharrei ez erantzutea, eta, aldiz, asilo eskatzaileek euren eskariak Danimarkan aztertuak izateko duten eskubidea ez betetzea», erantsi zuen.

Legezkotasuna ezbaian

Danimarkako Parlamentuak atzo onartutako legeak kritikak eragin ditu ikuspuntu humanitariotik harago, eta nazioarteko legediarekin bateragarria ote den zalantzan jarri dute zenbaitek. Europako Batzordeak berak ere auzitan jarri zuen atzo legea. «Asilo eskaeren prozedura herrialdetik kanpo egiteak oinarrizko galderak sortzen ditu asilo prozeduretarako aukeraren inguruan eta babesa jasotzeko aukeraren inguruan», adierazi zuen Adalbert Jahnz Migrazio bozeramaileak. Irmoago amaitu zituen adierazpenak: «Europako Batasunaren migrazio eta asilo akordioaren legeen eta proposamenen barruan, ez da posible».

Legezkotasunari buruzko argibideak ematera behartu zuten kritikek Danimarkako Gobernua. Asilo sistema berriak «nazioarteko akordioak betez» ezarri behar direla nabarmendu zuen Tesfayek: «Hirugarren herrialde batekin akordioa egin aurretik kontuan hartu beharreko baldintza izango da».

EBko estatu kideen artean eztabaida ez da berria, 2016ko migrazio akordioaren testuinguruan ere mahai gainean izan baitzuten herrialdeetatik kanpo harrera guneak sortzeko aukera. Kezka legalek, humanitarioek, finantzarioek eta bestelakoek proposamena baztertzera eraman zuten talde komunitarioa orduan.

Dena den, Bruselak bere lege irizpideak inposatzeko ahalmena mugatua izango du oraingoan, migrazio eta justizia gaietan Danimarkak ez baitu bat egiten EBrekin. Aitzitik, migrazio gaietan nabarmen aldendu da inguruan dituen herrialdeetatik. Lars Lokke Rasmussen liberalak gogortu egin zituen migratzaileen aurkako neurriak duela bost urte, lehen ministro zela, baina haren ondotik kargu berean jarritako Mette Frederiksenek, Alderdi Sozialdemokratakoak, bide berari jarraitu dio. Asilo eskatzaileen kopurua zerora eraman nahi zuela esan zuen urtarrilean, eta pixkanaka ari da helburu horretara gerturatzen, migratzaileei Danimarkan bizitzeko geroz eta zailtasun gehiago jarriz. Horren erakusle dira datuak: 2015ean, migrazio krisi betean, 10.000 asilo eskaera onartu zituzten, eta 2020an, 600 baino ez.

Eztabaida politikoaren erdigunean kokatu da migrazioa Danimarkan, eta afera horretan bere alderdiaren ohiko jarreretatik urrundu da Frederiksenek gidatutako gobernua. Eskuin muturra besarkatu izana leporatu izan diote ezkerreko alderdiek eta gizarte eragileek.

Haren neurriek arriskuan jarri dituzte, bereziki, Danimarkan bizi diren milaka errefuxiatu siriar. Gobernua horietako askori asilo estatusa kentzen eta herrialdea uzten ez dutenak deportazio zentroetara bidaltzen hasia da, Siria dagoeneko leku segurua dela argudiatuta. Erabaki hori hartu duen Europako lehen herrialdea da.]]>
<![CDATA[Puigdemontek Bruselari eskatu dio Espainia immunitatea errespetatzera behartzeko]]> https://www.berria.eus/albisteak/198633/puigdemontek_bruselari_eskatu_dio_espainia_immunitatea_errespetatzera_behartzeko.htm Thu, 03 Jun 2021 13:52:40 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/albisteak/198633/puigdemontek_bruselari_eskatu_dio_espainia_immunitatea_errespetatzera_behartzeko.htm behin-behinean immunitatea berreskuratu ostean, agerraldia egin dute gaur Carles Puigdemont presidente ohiak eta Toni Comin eta Clara Ponsati kontseilari ohiek, eta txalotu egin dute Europako Batasuneko Auzitegi Orokorrak atzo hartutako erabakia, ingelesez, katalanez eta gaztelaniaz irakurritako komunikatu batean. Auzitegiak onartutakoa «garrantzitsua» dela azpimarratu dute, eta «bi aurrekari» ezartzen dituela, lehenengo aldia delako Europarlamentuak kendutako immunitatea epaitegietan berreskuratzen dena, batetik, eta erbesteratutako politikarien argudioak «arrazoituak» direla erakusten duelako, bestetik, argudiatu dutenez. «Neurriok ez balira onartu, eskubide politikoak urratuko ziratekeen», adierazi dute. Horregatik, euren eskubideak defendatzea «Europako Parlamentuaren eskubideak defendatzeko modu onena» dela azaldu dute. Halaber, ganbera horri eskatu diote ez diezaion jarri helegiterik Europako Batasuneko Auzitegi Orokorraren erabakiari. Euren esanetan, gainerako europarlamentarien «baldintza berberak» izango dituzte aurrerantzean eta behin-behineko neurria indarrean den bitartean, baina «anomalia» batekin. Hala deitu diote Espainiari eta hango justiziari, eta azaldu dute gobernuak «sakoneko aldaketak» egin nahi dituela Espainiako epailetzan; hala nola epaileak aldatuz. Espainia Europarentzat «arazo» bihurtu dela nabarmendu dute, eta Europak hori ezin duela «ahaztu». Kazetarien galderei erantzunez, Espainiako Justiziaren eta Europakoaren irizpide desberdinez hitz egin du: «Ez sinestekoa da gorenak Europako Justiziaren ebazpenei entzungor egitea. Europak ezin du jarraitu arazo hori ezkutatzen Hungaria, Polonia eta Eslovenia herrialdeak jopuntuan dituen bitartean». Alde horretatik, Puigdemontek eskatu dio Europako Batasunari behartu dezala Espainia erabakia errespetatzera, eta ez diezaiola men egin Espainiako Auzitegi Goreneko doktrinari: «Europako instituzioen betebeharra da arauak hausten dituen bere kide bat ohartaraztea. Horregatik diogu arazo hau Europaren arazoa dela». Eurodiputatu moduan EBren barruan mugitzeko eskubidea berreskuratu dute hiru politikariek, baina, hala ere, ezingo dute Espainiarako muga zeharkatu, euren aurkako atxilotze agindua emana baitu Espainiako Auzitegi Gorenak. Horregatik, Ponsatik argitu du ez dutela horretarako asmorik: «Espainiara sartu? Jazarpen politikoaren mehatxua ez da gutxitu Espainia barruan, eta Europako Batasunaren lana da Europaren ebazpenak betearaztea».]]> <![CDATA[Protestak hasi dituzte Nigerian, bahiketez eta segurtasun faltaz gogaituta]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1871/014/001/2021-06-02/protestak_hasi_dituzte_nigerian_bahiketez_eta_segurtasun_faltaz_gogaituta.htm Wed, 02 Jun 2021 00:00:00 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/paperekoa/1871/014/001/2021-06-02/protestak_hasi_dituzte_nigerian_bahiketez_eta_segurtasun_faltaz_gogaituta.htm
Aldiro eragiten dute zirrara gisa horretako gertakariek herrialdean, baina, kezka eta beldurra ez ezik, haserrea ere eragin du azken kasuak, eta protestak izan dira Nigeriako hainbat lekutan, segurtasunik eza salatzeko. Zamfara estatuan, esaterako, errepide bat moztu zuten herenegun protestariek, eta Poliziak sakabanatu zituen ondoren. Lagos hirian, berriz, manifestazio handi bat egin zuten. Ehunka lagun elkartu ziren segurtasun neurriak indartu ditzatela eskatzeko. Giza eskubideen aldeko erakundeek, sindikatuek eta gizarte erakundeek deitu zuten manifestazio horietara, eta agintarien utzikeriarekin eta herritarren bizi baldintzen artean dauden desorekekin lotu zuten erasoen ugaritzea.

Igandean gertatutakoaren inguruko nahasmenak eta informazio lausoak ere ez du lagundu giroa baretzen. Nigeriako hedabideek zabaldu dute bahituak 200 inguru direla, baina agintariek ez dute kopuru zehatzik eman. Niger estatuko Poliziaren bozeramaileak eman zuen erasoaren berri, egunean bertan. Jakinarazi zuen «gizon armatuek» Tegina hiriari eraso egin ziotela, «indiskriminatuki» tiroak botaz. Ondoren, erasoa baieztatu zuen estatu horretako gobernadore Abubakar Sani Bellok, eta talde armatuak egin zituen erantzule. Halaber, adierazi zuen pertsona bat hil zela tiroketan, eta hamar lagun baino gehiago artatu zituztela Wushishiko ospitalean.

Salihu Tanko eskola zuten jomugan erasotzaileek, baina, eraikin horri ez ezik, haren inguruei ere eraso egin zieten. Gertakarien lekuko izan zen Abubakar Tekina ikastetxearen jabea, eta hark Reuters berri agentziari esan zion 150 ikasle inguru eraman zituztela: «20 eta 25 motor ikusi nituen, eta horien gainean, armaz jositako beste hainbeste lagun. Eskolara sartu, eta 150 ikasle edo gehiago eurekin eramanda joan ziren». Hala ere, aitortu zuen ez zela gai bahitutako haurren kopuru zehatza emateko, «gertakariaren momentuan haietako gehienak ez baitzeuden ikastetxean». Azaldu zuen 300 haur inguru hartzen dituztela ikastetxean, baina klaseak dituztenean soilik izaten direla zentroan bertan.

Herenegun jakin zen bahitutakoetatik 11 aske utzi zituztela. «4 eta 12 urte arteko 11 ikasle aske utzi dituzte gaizkileek; seguruena, txikiegiak zirelako», azaldu zuen Mary Noel-Berjek, Niger estatuko gobernadorearen bozeramaileak. Aitortu zuen artean ez zekitela zenbat haur bahitu zituzten, eta nabarmendu informazioa argitzeko lanean zebilela gobernua. Halaber, azaldu zuen «segurtasun talde bat» mugiarazi zutela, «bahitzaileak topatzeko eta haurrak askatzeko». Bila jarraitzen zutela azaldu zuten atzo gobernuko iturriek. Zehaztu zuten hegazkin militar batekin ustez bahitzaileek egindako bidea arakatzen ari zirela horretarako.

Sistema baten erakusle

Igandekoaren bezperan, beste bahiketa batean atzemandako hamalau ikasle askatu zituzten, eta zibilei zer maiz erasotzen dieten erakusten du horrek. Hilabete baino gehiago zeramaten bahituta Nigeriako ipar-ekialdean dagoen Greenfield Unibertsitateko hogei ikaslek, eta horietako bost duela egun batzuk hil zituzten, gainerakoen familiak estutu eta erreskatea ordaintzera behartzeko. Larunbatean jakinarazi zuen Poliziak gobernuaren esku zeudela, baina ez zuen azaldu nola iritsi ziren horretara.

Izan ere, iturri ofizialek sistematikoki ukatzen dute ordainketa posible batekin lotzen dituen edozein informazio, eta errefusatu egiten dituzte publikoki bahitzaileen eskarietara makurtu direla iradoki dezaketen zurrumurruak.

Bada bahiketen atzean negozio sare bat dagoela pentsatzen duenik ere, ordea, eta sare horretan ere onura ekonomikoak izaten dituztela dioenik. Lur eremuengatik eta baliabide geroz eta urriagoengatik borrokan ari diren talde armatuek beren burua finantzatzeko duten bidea dira bahiketak, eta geroz eta uste zabalduagoa da halakoak egiteko darabilten motibazio nagusia ekonomikoa dela.

Uste hori elikatzen du zenbait estatutako gobernadoreek halako bahiketetan izandako rolak. Estatu federala da Nigeria, eta banaketa administratibo horrek segurtasun indarren gaineko eskumena ematen dio estatu bakoitzeko gobernuari. Talde armatuek euren kontrolpean dituzte zenbait eremu; batez ere, herrialdearen iparraldean. Segurtasun indarrek horien aurkako neurri gogorrik ez dutela hartzen leporatu izan diete agintariei, eta pasibotasun horren trukean erreskateetatik lortutako ordainsariaren zati bat poltsikoratzen dutela.

Muhammadu Buhari presidenteak ere kritikatu izan du zenbait estatutako gobernuen jokabidea. «Ordainsari gisa gaizkileei dirua eta ibilgailuak ematea berrikusi beharko lukete. Politika hori kaltegarria izan daiteke, eta ondorio oso txarrak izan ditzake», adierazi zuen Twitterren, iragan otsailean.

Abenduan Katsina estatuan izandako 300 haurren bahiketaren egile nagusitzat jotzen direnak indultatu egin zituen Zamfara estatuko gobernadore Bello Matawallek, eta horren ostean egin zituen hitzok Buharik. Indultuaz gain, «haien bizi baldintzak hobetzeko laguntza materiala» eskaini zien Matawallek hark «gaizkile» deiturikoei, egindakoagatik damua agertu eta armak entregatu zituztela eta. Matawallek berak behiak hitzeman zizkien talde armatuetako kideei, armak ematearen truke, iazko udan

Talde horien egiteko moduetan ere sumatzen da aldaketa, ikasleen eta haurren aurkako erasoak egiteak aukera ematen baitie gobernu federalekin negoziatzeko. Duela urte gutxi arte, ohikoagoak ziren eurek kontrolatutako errepideetan bidaiatzen ari zirenen kontrako erasoak, baina halakoak gutxitu egin dira aspaldian, eta ugaritu, aldiz, instituzioen esku hartzea eskatzen duten ekintzak.]]>
<![CDATA[Duquek militarrez bete du Cali, protesten argudiopean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1942/020/001/2021-05-30/duquek_militarrez_bete_du_cali_protesten_argudiopean.htm Sun, 30 May 2021 00:00:00 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/paperekoa/1942/020/001/2021-05-30/duquek_militarrez_bete_du_cali_protesten_argudiopean.htm
Calin bertan izan zen presidentea herenegun, segurtasun kontseiluak hirian egindako bileran, eta horren ostean eman zuen hartutako neurriaren berri. Sindikatuek eta gizarte eragileek beste greba nazional baterako deialdia egina zuten egun horretarako —protestak hasi zirenetik seigarrena—, eta istilu handiak izan ziren. Poliziaren eta manifestarien artekoak ez ezik, zibilen artekoak ere izan ziren liskarrak. Gertakari larriena La Luna auzoan izan zen. Armatutako gizon batek hainbatetan tiro egin zien errepide bat ixten ari ziren protestariei, eta haren kontra jo zuten bertan elkartutakoek. Hiru lagun hil zirela jakinarazi zuen Jorge Ivan Ospina Caliko alkateak; tartean, tiroketa hasi zuena. Francisco Barbosa Kolonbiako fiskalburuak baieztatu zuen haren heriotza, eta argitu zuen fiskaltzako kide zela, nahiz eta nabarmendu nahi izan zuen tiroketa hasi zuen momentuan ez zegoela lanean.

Hiru horiez gain, hildako laugarren bat ere bazegoela zabaldu zen hasieran, baina kopuru hori motz geratu zen geroago Ospinak berak emandakoarekin alderatuta. Atzo jakinarazi zuen gutxienez hamahiru lagun hil zirela istiluetan. «Hiriaren hegoaldean erabateko konfrontazio egoera izan dugu. Jende askok bizia galtzeaz gain, zauritu asko izan dira», erantsi zuen.

Hiri bereko Ciudad Jardin auzoan ere izan ziren liskarrak. Gobernuz kanpoko zenbait erakundek eta Comunes alderdiak salatu zutenez, zibilek tiro egin zieten manifestariei, eta prentsaren aurkako erasoak ere egin zituzten, Poliziak babesten zituen bitartean.

Greba deialdiak jarraipen zabala izan zuen herrialdeko beste zenbait hiritan; hala nola Medellinen, Bucaramangan eta Cartagenan. Horietan ez zen istilurik izan. Bai, ordea, Bogota hiriburuaren inguruko Madrid hirian. Polizia oldartu egin zitzaien manifestariei, eta hainbat orduz luzatu zen bi aldeen arteko enfrentamendua.

Armada gehiago mobilizatuta, gaitasun militarra «hirukoiztu» nahi duela azaldu zuen Duquek, eta neurri horrek garrantzizkotzat jotako zenbait puntutan ikusitako «bandalismo, indarkeria eta intentsitate baxuko kaleko terrorismo» gertakariak geldiarazten lagunduko diola gobernuari. Helburutzat jarri zuen, halaber, manifestariek moztutako errepideak desblokeatzea.

Gobernua garrantzi handia ematen ari zaio afera horri, eta manifestariek moztutako errepideak lehengoratzea marra gorritzat jarri du. «Puntu hori eztabaidaezina da gobernuarentzat», berretsi zuen Emilio Archilak, greba batzordearekiko negoziazioetan gobernuaren ordezkari moduan jarduten duenak. Greba batzordeak, zeina erakunde sindikal eta sozialek osatzen duten, berriz, lehentasunezkotzat du lehenbailehen korridore humanitarioak zabaltzea.

Negoziazioak, trabatuta

Manifestariek negoziazioetan parte hartzeko jarritako baldintzetatik urrun jarraitzen du Duqueren gobernuak, eta trabatuta jarraitzen dute irtenbide adostu baterako ahaleginek, nahiz eta horretarako oinarriak finkatu zituzten duela bi aste. Polizia mobilizazioetan ez jazartzea eta segurtasun indarrek egindako gehiegikeriak salatzerakoan presidentea irmoa izan dadin eskatzen du etengabe greba batzordeak, baina beste aldeak dio errepideetako blokeoak desegin arte ez dela mahaiaren bueltan eseriko.

Erroko arazoari heldu gabe jarraitzen du gobernuak, horrenbestez, zerga erreformaren aurkako protesta moduan hasitakoa gobernuaren eta haren egiteko moduen aurkako mobilizazio bihurtu baita, hasi zenetik hona. Gobernuaren eta oligarkia handien arteko harremanen salaketari segurtasun indarren gehiegikeriena batu zaio, eta protesten irudiek higatu egin dute Duqueren gabinetearen irudia.

Horrek ez du atzerarazi Duque oraingoz, ordea. Asteon, gainera, gobernuak indarrak bideratu ditu lan diplomatikoa egitera, eta Marta Lucia Ramirez presidenteordea AEBetako Estatu idazkari Antony Blinkenekin bildu zen herenegun. Kolonbiako protestetan izandako heriotzengatik «kezka» agertu zuen Blinkenek, eta herritarrek «modu baketsuan protesta egiteko eskubidea» dutela adierazi zuen. Hala ere, babesa adierazi zion Bogotari, eta gobernuak manifestariekin hasitako negoziazioa txalotu zuen.]]>
<![CDATA[Hong Kongeko Justiziak hamalau hilabetera zigortu du Lai magnatea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1892/019/001/2021-05-29/hong_kongeko_justiziak_hamalau_hilabetera_zigortu_du_lai_magnatea.htm Sat, 29 May 2021 00:00:00 +0200 Julen Aperribai https://www.berria.eus/paperekoa/1892/019/001/2021-05-29/hong_kongeko_justiziak_hamalau_hilabetera_zigortu_du_lai_magnatea.htm Apple Daily egunkariaren fundatzaileari. Iazko abenduan espetxeratu zuten, gobernuko enpresa bati iruzur egitea, eta «atzerriko indarrekin» batera jardutea egotzita Txinak onartutako Segurtasun Legearen aurkakotzat jotzen da hori. Bada, atzo, Hong Kongeko Justiziak beste zigor bat ezarri zion, 2019an herrialdean izandako protestetan edukitako parte hartzeagatik. Zehazki, hamalau hilabeteko kartzelaldira kondenatu zuten, urte hartako urriaren 1ean egindako martxa bat antolatzeagatik.

Harekin batera, gobernuaren aurkako beste zortzi lagun ere zigortu zituzten. Horietako bik ez dute espetxera joan beharko baldin eta jarrera egokia erakusten badute datozen bi urteetan, baina bai gainerakoek. Horien artean daude, besteak beste, Lee Cheuk Yan, Leung Kwok Hung eta Albert Ho diputatu ohiak, zeinak, Lairen moduan, aurrez ere zigortu zituzten protestak antolatzeagatik.

Atzo zigortutako guztiek aitortu zuten 2019ko urriaren 1eko martxan parte hartu zutela. Protesta hori Txinako Herri Errepublikaren 70. urteurrena ospatzeko egunean izan zen. Poliziak debekatu egin zuen, baina, auzitegiak argudiatu duenez, zigortuek herritarrak hartan parte hartzera deitu zituzten, irailaren 30ean eman zuten prentsaurreko batean. «Martxa baketsu, arrazional eta ez-indarkeriazko batera deitu zuten, baina hori sineskorra zen eta ez oso erreala, kontuan hartuta egunero gertatzen ari zena guztiz kontrakoa zela», argudiatu zuen Amanda Woodcock epaileak. Egun horretan piztu ziren asteetako protestetan izandako istilurik larrienak. Poliziak negar eragiteko gasarekin eta kargekin sakabanatu zituen manifestariak, eta haiek molotov koktelak eta bestelakoak jaurtiki zizkieten. Ehunka atxilotu izan ziren.

Uda eta udazken beroak izan ziren 2019koak Hong Kongen. Protesta jendetsuak izan ziren gobernuak onartu asmo zuen estradizioen lege proiektuaren aurka. Lege proiektu hori onartuta, Hong Kongek aukera izango zukeen edozein iheslari Txinara estraditatzeko. Azkenean, Carrie Lam Hong Kongeko gobernuburuak bertan behera utzi behar izan zuen proposamena.

Txinako Gobernuak Segurtasun Legea onartu zuen, ordea, eta, lege hori baliatuta, Hong Kongeko oposizioko hainbat kide atxilotu ditu.

Ezaguna oposizioan

Duela bi hilabete antzeko epai bat izan zen, eta orduan ere zigortu zuten Lai, «demokraziaren aldeko» mugimenduko beste bederatzi ekintzailerekin batera. 2019ko abuztuaren 18ko eta 31ko manifestazioetan izandako parte hartzea leporatu zieten orduko hartan.

Lai Hong Kongeko eta Txinako agintarien aurkako ekintzaile ezagunenetako bat da, nahiz eta azken urteetan komunikabideen arloan izandako ibilbideak bihurtu duen haren ahots kritikoa hain sonatu. Familia dirudun batean jaio zen, eta are gehiago aberastu da arroparen industriaren bidez. Next Digital komunikazio taldearen %70en jabe egin zen gerora, eta, hedabideen esanetan, 870 milioi euro inguruko ondasunak ditu egun. Next Digital komunikazio taldea Apple Daily egunkariaren jabe da, eta Laik sarritan idatzi ohi du hartan, Txinaren aurka eginez eta hark Hong Kongen gain duen kontrola kritikatuz.

Horrek oposizioaren erreferente bihurtu du, eta Mendebaldeko potentzien lagun. Urte hasieran, Txinaren aurkako borrokan laguntzeko eskatu zion Donald Trump AEBeko presidente ohiari, besteak beste. Txinak jo puntuan du, ordea, eta Xi Jinpingen gobernuak hainbatetan aplikatu dio Segurtasun Legea. Duela bi aste, diru kontuak izoztu zizkion. Reuters berri agentziak zabaldu zuen Txinako Segurtasun Legeaz arduratzen den bulegoak gutunak bidali zituela HSBC eta Citibank bankuetara, ohartaraziz magnatearen kontuekin tratuak eginez gero, banku horietako ordezkariek zazpi urtera arteko zigorra jaso zezaketela. Reutersen arabera, gutun horien helburua zen Apple Daily atzerritik kontrolatutako funtsen bidez finantza zedin eragoztea.]]>