<![CDATA[Maddi Ane Txoperena Iribarren | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Sat, 17 Apr 2021 20:43:41 +0200 hourly 1 <![CDATA[Maddi Ane Txoperena Iribarren | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Kaleratzeak legea betez egiteko prestasuna berretsi du EPPK-k]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/010/001/2021-04-17/kaleratzeak_legea_betez_egiteko_prestasuna_berretsi_du_eppk_k.htm Sat, 17 Apr 2021 00:00:00 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/paperekoa/1872/010/001/2021-04-17/kaleratzeak_legea_betez_egiteko_prestasuna_berretsi_du_eppk_k.htm
Presoek haien «ekinbidean» eragindakoa «onartzen» duten gisan, presoei haiei eragindako «minaren errekonozimendua» ere galdegin du EPPK-k: «Torturatu gaituztela onartuz, zuzenbidearekin zerikusirik ez duten epaiketen errealitatea onartuz, espetxealdiak luzatzeko lege bihurritzeak, berrogei urtera arteko edo bizi osorako zigorrak, kartzela aldiak luzatu eta zigorra gogortzeko legediak espresuki prestatu izana eta abar onartuz».

Joan den asteazkenean Sortuk egindako hitzaldian Rufi Etxeberriak eta Oihana Garmendiak nabarmendu bezala, halaber, EPPK-k azpimarratu du presoen kolektiboko anitzek baimenekin, hirugarren graduan ala baldintzapean aske behar luketela: «%90ek betea dugu zigorraren laurdena, eta irteera baimenak legozkiguke; %70 kidek betea dugu zigorraren erdia, eta hirugarren gradua legokiguke; %30 kidek beteak ditugu zigorraren hiru laurdenak, eta baldintzapeko askatasuna dagokigu». Eritasun larriak eta zigor luzeak dituzten presoen egoera ere salatu dute, eta nabarmendu dute presoentzat ez ezik «Euskal Herriarentzat» ere «beharrezkoa» dela «espetxeak hustea eta iheslari eta deportatuak etxeratzea»: «Aspaldi honetan Euskal Herrian bizi den egoera berriak ezin du onetsi arrazoi politikoengatik inor espetxean, ihesean edo deportazioan egotea. Aspektu horiek konpontzea beharrizan bat da demokrazia eraikiko bada».

Gaur da Preso Politikoen Nazioarteko Eguna, eta bezperan kaleratu zuen EPPK-k oharra, atzo. Salatu zuenez, aurtengo urteak erakutsi du «espetxeak bere alderik zaurtzaileenean» presoen «osasuna eta bizia lapurtzen» dituela. Oharrean bereziki salatu dute senide eta lagunekiko komunikazioak eten izana: «Gehienok hilabeteak daramatzagu bisitak egin ezinik, guraso edo seme-alabekin elkartu gabe, etxekoekin harremana izateko aukerarik gabe». Kolektiboak gaitzetsi du, halaber, Madrilek eta Parisek «uko» egin diotela «pandemiaren aurrean espetxeetan hartu beharreko neurrien inguruan nazioarteak emandako gomendioak» betetzeari.

«Lehen urratsa», egiteke

EPPK-k adierazi du «kontuan hartzen» dituela «2018az geroztik espainiar eta frantziar gobernuek» egindako «urrats propioak», baina, haren hitzetan, hori ez da aski presoen egoerari «zentzu gizatiarra» emateko: «Gaur ikusten duguna ere ez da, inondik inora, nahi genukeen mapa». «Lehen urrats» gisa ezarri dute euskal preso guztiak Euskal Herrian eta bigarren edo hirugarren graduan egotea, eta Frantziako Estatuan betetako zigorrak Espainiakoan batzea. «Salbuespenezko neurri eta legediak behingoz ezabatzea» ere galdegin dute: «Preso, iheslari eta deportaturik gabeko egoerara iristeko, ezinbestekoa da Madrilek eta Parisek salbuespen politikak eta legedi berezituak, ordainsaria eskatu baizik egiten ez duten espetxe politikak, albo batera uztea guztiz».

Kolektiboak oroitarazi du Aieteko Adierazpenaren laugarren puntuak dioela «gatazkaren oinarrian arrazoi politikoak» daudela, «eta politikoak direla, beraz, gatazka horren ondorioak». Hori aitortzeko eskatu dute: «Oinarrian dauden arrazoi horietara jo behar da gure herrian konponbide eta elkarbizitza demokratikorik izango bada». Independentziaren bidean gazteei «konpromisoa» eskatu diete.

EPPK-k kaleratutako ohar osoa BERRIAren webgunean irakurgai: www.berria.eus]]>
<![CDATA[Lau Euskal Herriratze, hirugarren gradu bat, eta bi hurbiltze gehiago]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1888/010/002/2021-04-17/lau_euskal_herriratze_hirugarren_gradu_bat_eta_bi_hurbiltze_gehiago.htm Sat, 17 Apr 2021 00:00:00 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/paperekoa/1888/010/002/2021-04-17/lau_euskal_herriratze_hirugarren_gradu_bat_eta_bi_hurbiltze_gehiago.htm
Euskal Herriratuko dituzten bertze hirurak Igor Martinez de Osaba Arregi, Ugaitz Perez Zorriketa eta Garikoitz Arruarte Santa Cruz dira: Martinez de Osaba ere Zaballara ekarriko dute, Zueratik (Espainia, 245 kilometro); Perez Zorriketa, Basaurira (Bizkaia), Logroñotik (Espainia, 170 kilometro), eta Arruarte, Iruñera, Soriatik (Espainia, 260 kilometro).

Hurbilduko dituztenak Gregorio Eskudero eta Itsaso Zaldua euskal presoak dira. Eskudero Teixeiron dago gaur egun (Galizia, 600 kilometro), eta Dueñasera eramanen dute (Espainia, 310 kilometro). Galizian dagoen azken euskal presoa da, eta, hura hurbilduta, ez da euskal presorik geldituko Galiziako kartzeletan. Zaldua, berriz, Topasetik mugituko dute (Espainia, 460 kilometro), Villabonara (Espainia, 385 kilometro).

Aitzinetik iragarritakoen mugimenduak ere ari dira gauzatzen pixkanaka. Etxerat-ek jakinarazi duenez, azken egunotan bortz euskal preso eraman dituzte helmugako espetxeetara: Ibai Beobide, Burgosera (Espainia, 215 kilometro), Juan Ramon Karasatorre eta Asier Badiola, Duesora (Espainia, 170 kilometro), eta Ion Troitiño eta Jon Olarra, Logroñora.]]>
<![CDATA[«Kaleratze bidea espetxe legediaren baitan egiteko prestutasuna» berretsi du EPPK-k]]> https://www.berria.eus/albisteak/196345/kaleratze_bidea_espetxe_legediaren_baitan_egiteko_prestutasuna_berretsi_du_eppk_k.htm Fri, 16 Apr 2021 19:16:45 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/albisteak/196345/kaleratze_bidea_espetxe_legediaren_baitan_egiteko_prestutasuna_berretsi_du_eppk_k.htm 2017an hartu zuen EPPK Euskal Preso Politikoen Kolektiboak «kaleratze bidea espetxe legediaren baitan egiteko prestutasuna», eta horretan jarraituko dute aurrerantzean ere, gaur BERRIAri bidalitako oharrean jakinarazi dutenez: «Etengabean jarraitzen dugu ahalegin horretan, eta euskal preso politiko guztiak kaleratu arte jarraitzeko erabakia berresten dugu». Salatu dute, ordea, bidea ez dela izaten ari «traba eta zailtasunik» gabea: «Salbuespeneko epaitegiek ezarritako zigorrek mendeku izaera hartzen dute guregan, eta horren ondorio dira aspalditik kalean eta aske behar luketen kideen egoerak». Horien artean legea «bihurrituta» jarritako espetxe zigor luzeak aipatu dituzte, baina baita tortura testigantzen ondorioz ezarritako kondenak ere: «Estatu espainiarreko espetxeetan gaudenon artean ehundik gora kidek, %57k zehazki, torturak salatu zituzten atxiloketa ondoren, eta torturapean erauzitako deklarazioak baliatu zituzten zigorrak ezartzeko». Presoek haien «ekinbidean» eragindakoa «onartzen» duten gisan, presoei haiei eragindako «minaren errekonozimendua» ere galdegin du EPPK-k, «torturatu gaituztela onartuz, zuzenbidearekin zer ikusirik ez duten epaiketen errealitatea onartuz, espetxealdiak luzatzeko lege bihurritzeak, berrogei urtera arteko edo bizi osorako zigorrak, kartzela aldiak luzatu eta zigorra gogortzeko legediak espresuki prestatu izana eta abar onartuz». Joan den asteazkenean Sortuk egindako hitzaldian Rufi Etxeberriak eta Oihana Garmendiak nabarmendu bezala, halaber, EPPK-k azpimarratu du presoen kolektiboko anitzek baimenekin, hirugarren graduan ala baldintzapean aske behar luketela: «%90ak betea dugu zigorraren laurdena, eta irteera baimenak legozkiguke; %70 kidek betea dugu zigorraren erdia, eta hirugarren gradua legokiguke; %30 kidek beteak ditugu zigorraren hiru laurdenak, eta baldintzapeko askatasuna dagokigu». Eritasun larriak eta zigor luzeak dituzten presoen egoera ere salatu dute, eta nabarmendu dute presoentzat ez ezik «Euskal Herriarentzat» ere «beharrezkoa» dela «espetxeak hustea eta iheslari eta deportatuak etxeratzea»: «Aspaldi honetan Euskal Herrian bizi den egoera berriak ezin du onetsi arrazoi politikoengatik inor espetxean, ihesean edo deportazioan egotea. Onartezina da etorkizunari begira, eta aspektu horiek konpontzea beharrizan bat da demokrazia eraikiko bada». Bihar izanen da Preso Politikoen Nazioarteko Eguna, eta bezperan kaleratu du EPPK-k oharra. Salatu duenez, aurtengo urteak erakutsi du «espetxeak bere alderik zaurtzaileenean» presoen «osasuna eta bizia lapurtzen» dituela. Bereziki salatu dute senide eta lagunekiko komunikazioak eten izana: «Gehienok hilabeteak daramatzagu bisitak egin ezinik, guraso edo seme-alabekin elkartu gabe, etxekoekin harremana izateko aukerarik gabe». Gaitzetsi dute, halaber, Madrilek eta Parisek «uko» egin diotela «pandemiaren aurrean espetxeetan hartu beharreko neurrien inguruan nazioarteak emandako gomendioak» betetzeari. «Lehen urratsa»: Euskal Herrian eta bigarren graduan EPPK-k adierazi du «kontuan hartzen» dituela «2018az geroztik espainiar eta frantziar gobernuek» egindako «urrats propioak», baina, haren hitzetan, hori ez da aski presoen egoerari «zentzu gizatiarra» emateko: «Gaur ikusten duguna ere ez da, inondik inora, nahi genukeen mapa, eta oraindik bide luzea dugu». «Lehen urrats» gisa euskal preso guztiak Euskal Herrian eta bigarren edo hirugarren graduan egotea ezarri dute, eta Frantziako Estatuan betetako zigorrak Espainiakoan batzea. «Salbuespenezko neurri eta legediak» behingoz ezabatzea ere galdegin dute, «ibilbidean bihar-etzirako ostertz berri bat eraikiz». Espainiako eta Frantziako gobernuei eskatu dizkiete urratsak: «Preso, iheslari eta deportaturik gabeko egoerara iristeko ezinbestekoa da Madrilek eta Parisek salbuespen politikak eta legedi berezituak, ordainsaria eskatu baizik egiten ez duten espetxe politikak, albo batera uztea guztiz». Gazteei deia EPPK-k oroitarazi du Aieteko Adierazpenaren laugarren puntuak jasotzen duela «gatazkaren oinarrian arrazoi politikoak» daudela, «eta politikoak direla, beraz, gatazka horren ondorioak», haiek preso egotea «barne». Hori aitortzeko eskatu dute: «Oinarrian dauden arrazoi horietara jo behar da gure herrian konponbide eta elkarbizitza demokratikorik izango bada. Ezinbestekoa da Euskal Herriaren nazio aitortza egitea, eta Euskal Herriaren borondate demokratikoa inoren inposiziorik gabe errespetatuz hastea etorkizunaren eraikuntza». Bide horretan gazteei egin diete borrokarako deia: «Etorkizunean nahi genukeen Euskal Herriak gaurko gazteen eta belaunaldi berrien konpromisoa eta ahalegina behar du; gure herri izaera eta burujabetza, menpekotasun eta ezberdintasunik gabeko gizartea, feminismoa, gure hizkuntza, gure ingurunea, osasuna eta herritarren eta Herriaren eskubideak defendatuko dituzten belaunaldi berrien eta gazteen konpromisoa eta ahalegina ezinbestekoak ditugu Herri izaten jarraituko badugu». EPPK-ko kideek ere «prestutasuna» erakutsi dute Euskal Herri independentearen bidean «bidea egiteko»: «Etorkizuna dugu zain, eta bidean aurkitzen ditugun edo ezartzen dizkiguten oztopo eta zailtasunei aurre egingo diegu».]]> <![CDATA[Lau euskal preso Euskal Herriratuko dituzte, bi hurbildu, eta bati hirugarren gradua emanen diote]]> https://www.berria.eus/albisteak/196338/lau_euskal_preso_euskal_herriratuko_dituzte_bi_hurbildu_eta_bati_hirugarren_gradua_emanen_diote.htm Fri, 16 Apr 2021 18:27:24 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/albisteak/196338/lau_euskal_preso_euskal_herriratuko_dituzte_bi_hurbildu_eta_bati_hirugarren_gradua_emanen_diote.htm iaz atxilotu zuten-, eta Asier Bengoa 2019tik dago Espainiako Estatuko espetxeetan, orduan Espainiaratu baitzuten Frantziako Estatutik. Zazpi urte eta sei hilabeteko zigorra ezarri zioten Espainian. ]]> <![CDATA[Gizon batek andrea hil du Miarritzen, eta bere buruaz bertze egin du gero ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/004/001/2021-04-16/gizon_batek_andrea_hil_du_miarritzen_eta_bere_buruaz_bertze_egin_du_gero.htm Fri, 16 Apr 2021 00:00:00 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/paperekoa/1877/004/001/2021-04-16/gizon_batek_andrea_hil_du_miarritzen_eta_bere_buruaz_bertze_egin_du_gero.htm BERRIAk 2003az geroztik zenbatzen ditu hilketa matxistak-, eta, lurraldeka, hilketa gehien Bizkaian eragin dituzte: berrogei. Ondotik Lapurdin jazo dira gehien: atzokoarekin 24, orotara. Biztanleria kontuan hartuta, Lapurdi da proportzioan hilketa gehien duen lurraldea. Aurtengo bertze bi hilketak Gipuzkoan eta Bizkaian gertatu dira: urtarrilean Aintzane Pujana izeneko 32 urteko emakume bat atzeman zuten hilda Aizarnazabalen (Gipuzkoa), eta 23 eta 24 urteko gizon-emakume batzuei egotzi zieten hilketa. Pujana legez kanpo atxiki eta hura sexualki esplotatu izana ere leporatu zieten. Otsailean gertatu zen bigarrena, Sestaon (Bizkaia): gizonezko batek etxean hil zuen 56 urteko Conchi Gonzalez emaztea, eta ondoren ibaira bota zuen bere burua. Gizonezkoaren gorpua aurkitu zutenean, familiari berri ematera joan ziren poliziak, eta orduan aurkitu zuten Gonzalezen hilotza. ]]> <![CDATA[Hurrengo urratsa: kaleratzea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1858/010/001/2021-04-15/hurrengo_urratsa_kaleratzea.htm Thu, 15 Apr 2021 00:00:00 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/paperekoa/1858/010/001/2021-04-15/hurrengo_urratsa_kaleratzea.htm ad hoc» sortutako espetxe legedia baliogabetzea ere jarri dute hurrengo pausoen artean, eta Madrilen teilatura bota dute pilota: «Hori aldatzeko, Espainiako Gobernuak erabaki politiko bat hartu behar du».

Adierazpen horiek egin zituzten atzo Rufi Etxeberria gatazkaren konponbidearen alorreko Sortuko arduradunak eta Oihana Garmendia presoen batzordekoak, alderdiak Donostian duen egoitzan egindako ordubete eskaseko solasaldi mamitsuan. Edukiera mugatuko aretoan baina streaming bidez ere hedaturiko hitzaldian datu zehatzak jarri zizkieten haien ustez egin beharreko hurrengo urratsei. Garmendia: «Espainiako Estatuan dauden EPPK-ko 185 preso politikoetatik 168k kalea zapaltzen egon beharko lukete gaur egun, zigorraren laurdena betea dutelako». Kalea zapaltzen: hots, gutienez bigarren graduan eta baimenekin kalera atera ahal izanda. Harago ere bai, ordea: «Horietatik 134k hirugarren graduan egon beharko lukete, zigorraren erdia betea dutelako, eta beste 63k, baldintzapean aske, hiru laurdenak beteak dituztelako».

Ez dira preso guztiak sartzen zifra horietan, baina Garmendiak gainerakoentzat ere egin zituen proposamenak: «Kondena luzeak bete behar dituztenen kasuak egoera berrira egokitu behar dira». Bertzeak bertze «justizia trantsizionala» eta «kaleratze aurreratuak» bezalako neurriak aipatu zituen Sortuko presoen batzordeko arduradunak egoera horretan diren presoentzat, baita Espainiak «bihurritutako» legeak bertan behera uztea ere. Horien artean legoke, erraterako, Frantziako Estatuko kartzeletan betetako urteak Espainiakoan kontuan ez hartzearen «trikimailua»: Garmendiaren arabera, hori bertan behera uzteak 50 euskal presori eraginen lieke, eta, betetako zigorrak batuko balitzaizkie, horietatik 11k kalean behar lukete jada —bertzeen zigorrak ere «laburragoak» lirateke—.

Bide juridikoen «emaitzak»

Etxeberriaren eta Garmendiaren ustez, EPPK Euskal Preso Politikoen Kolektiboak 2013an eta 2017an hartutako erabakiek fruituak eman dituzte azken urteotan. Garmendia: «Estatuek prozesua blokeatu nahi zuten, baina kolektiboak jakin zuen hori gainditzen eta eskema berritu bat eratzen». Kaleratzerako helburuz bide juridikoak erabiltzea izan zen erabaki nagusia, eta, Etxeberriak atzo nabarmendu bazuen ere bide legalen erabilera ez dela «oraingo kontua», adierazi zuen EPPKren erabaki horrek «emaitzak» izan dituela: «Bide legalen garapenak demostratu du bide horrek zuen balioa». Sortuko kideek nabarmendu dutenez, hain zuzen, presoak Euskal Herriratzeko, hurbiltzeko eta bigarren gradura igarotzeko ez zen ezinbertzekoa bide horiek urratzea, baina preso batzuk harago ailegatu dira: «Batzuek bide juridiko osoa egin dute: atera dira, baldintzapean aske», nabarmendu zuen Etxeberriak. Zehaztu zuten, era berean, EPPK-ko kide «gehienek» aurkeztuak dizkiotela «idatziak» espetxe administrazioari, «ekimen propioz»: bide «soilik» politiko eta demokratikoen aldeko «apustua», eragindako minaren «aitortza» eta biktimen sufrimenduarekiko «enpatia» biltzen dute idatzi horiek, Etxeberriaren hitzetan: «Adierazpen horiek badute sakonera politiko eta etikoa». Sortuko gatazkaren konponbidearen alorreko arduradunak ez du beharrezkotzat jotzen harago joatea: «Egia da etengabe daudela eskaerak, baina horien atzean dago interes politiko makur bat; irabazle eta galtzaile eskema horretan alde bat birrindu nahi duen estrategia bat, azken finean». Haren hitzetan, «gauzak egitera behartzeak» ez dauka «legitimotasunik».

Presoek harturiko bide legalek dituzten «oztopoak» ere aipatu zituzten atzo Sortuko presoen alorreko bi arduradunek: erraterako, «epailetzak» jarritakoak. Etxeberriak gogoratu zuen, hain zuzen, 2003an Madrilen zentralizaturiko Espetxe Zaintzako Epaitegiak ukatu egiten dituela hainbat gradu garapen: «Irizpide politikoz eraikitako epaitegi zentral horrek segitzen du salbuespenezko politikak garatzen». Fiskalen trabak ere aipatu zituzten: kasu honetan, baita Frantziakoenak ere; espetxean 31 urte daramatzaten Jakes Esnal eta Ion Parot adibide. Espetxe batzuetan, halaber, tratamendu batzordeek «gerra koordenatuetan» segitzen dutela salatu zuen Garmendiak.

Iheslarien eta deportatuen egoeraz ere mintzatu ziren atzo, eta datuak eman zituzten hor ere: Etxeberriaren hitzetan, Lizarra-Garaziko garaitik hona 200 bat iheslari itzuli izanen lirateke sorterrira, eta gaur egun 34 iheslari eta zortzi deportatu daude, Euskal Herrira itzuli ezinda. Espainiako Auzitegi Nazionalak haien egoera juridikoari buruzko informazioa ematea «ukatzen» duela salatu zuten, eta preskripzioa era «tranpatian» erabiltzen duela.

Preso Politikoen Nazioarteko Egunaren harira eskaini zuten atzo solasaldia, Ion Telleria kazetariak gidatuta. Larunbaterako deia ere egin zuten: manifestazioak eginen dituzte Donostian, Bilbon, Gasteizen eta Iruñean, presoen «askatasuna» eskatzeko.]]>
<![CDATA[Hurrengo urratsa: kaleratzea]]> https://www.berria.eus/albisteak/196251/hurrengo_urratsa_kaleratzea.htm Wed, 14 Apr 2021 22:22:06 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/albisteak/196251/hurrengo_urratsa_kaleratzea.htm manifestazioak eginen dituzte Donostian, Bilbon, Gasteizen eta Iruñean, presoen «askatasuna» eskatzeko.]]> <![CDATA[Zio politikodun bortxaren aurka batu dira EAJ, PSE-EE eta EP-IU]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1835/010/001/2021-04-14/zio_politikodun_bortxaren_aurka_batu_dira_eaj_pse_ee_eta_ep_iu.htm Wed, 14 Apr 2021 00:00:00 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/paperekoa/1835/010/001/2021-04-14/zio_politikodun_bortxaren_aurka_batu_dira_eaj_pse_ee_eta_ep_iu.htm
EH Bilduko koordinatzaile nagusi Arnaldo Otegiren ustez, EAJk haren aurkako «jaurtigai» gisa erabili nahi izan du testua. Bertze ohar baten bidez jakinarazi duenez, izan ere, koalizio subiranistak ez du idatziarekin bat egin EP-IUk bidalitako «jatorrizko» adierazpenetik «desitxuraturik» gelditu delako. EH Bilduk adierazi du berak ere «argi gaitzesten» dituela «beti pertsona, elkarte eta erakunde politikoen egoitzen aurkako erasoak», baita Cartagenakoa ere, baina ohartarazi du «zalantzagarria» iruditzen zaiola «duela ia bi aste» gertaturiko eraso horretaz Eusko Legebiltzarrak irakurketa politiko bat egin behar izatea. EH Bildu «prest» zegoen «ariketa» hori egiteko, «faxismoari beti eta leku guztietan aurre egin behar zaiolako». Ordea, EH Bilduk uste du EP-IUk hasieran proposaturiko testuak «helburu argia» zeukala, hots, «eskuin muturraren indarkeria goraldia eta faxismoa zuritzeko saiakerak salatzea»; eta, haren ustez, ez da horrela gertatu azken adierazpenean, «EAJ eta PSEren esku sartzeak eskuin muturraren erantzukizuna difuminatzea ekarri duelako, adierazpenaren fokua zehaztu nahi izan ez dituzten bestelako erantzukizunetan ipinita». Horregatik ez du sinatu.

EAJ: EH Bildu, eskuinarekin

EAJk EH Bilduri egotzi dio PPrekin eta Voxekin «geratu» eta «indarkeriaren erabilera errefusatzeari eta alderdi politikoen egoitzen aurkako erasoak gaitzesteari uko» egin izana: «Otegiri konparazioak gustatzen ez bazaizkio ere, bere ekintzak eta jarrerak bat datoz eskuin muturrekoekin». Jeltzaleen ustez, «ezker abertzaleak esan zezakeen indarkeria iraganaren parte dela, baina ez du egin». EAJk uste du EH Bilduk «berriro urratu» duela «zoru etikoa»: «Haien kontakizuna selektiboa da, beste alderdi batzuena bezala».]]>
<![CDATA[«Bigarren mailako biktimarik» ez sortzeko eskatu du Foro Sozialak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1885/010/002/2021-04-14/bigarren_mailako_biktimarik_ez_sortzeko_eskatu_du_foro_sozialak.htm Wed, 14 Apr 2021 00:00:00 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/paperekoa/1885/010/002/2021-04-14/bigarren_mailako_biktimarik_ez_sortzeko_eskatu_du_foro_sozialak.htm
Foro Sozialaren ustez, ordea, «biktima guztiek dute egiarako, justiziarako eta erreparaziorako eskubidea, eta giza eskubideen urraketa berberek errekonozimendu politiko eta legal bera izan behar dute, alde batera utzita zein izan den urraketa horren eragile biolentoa». Printzipio hori «ezinbestekoa» da, foroaren ustez, «bizikidetza demokratikoaren behin betiko oinarriak ezartzeko, giza eskubideen eta bakearen kulturan oinarrituta».]]>
<![CDATA[Herrera de la Mancha, euskal presorik gabe]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1873/008/001/2021-04-10/herrera_de_la_mancha_euskal_presorik_gabe.htm Sat, 10 Apr 2021 00:00:00 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/paperekoa/1873/008/001/2021-04-10/herrera_de_la_mancha_euskal_presorik_gabe.htm
Euskal presoen senideen elkarteak jakinarazi duenez, San Pedroz gain bertze sei euskal preso mugitu dituzte asteon helmugako kartzelara —Espainiako Espetxe Erakundeek lehendik iragarria zuten mugituko zituztela—. Atzo, berriz, bertze hiru euskal preso hurbilduko zituztela iragarri zuen Madrilek: Fernando Elejalde Tapia Puerto I-etik (Espainia, 1.020 kilometro) Mansillara mugituko dute (Espainia, 370 kilometro); Iñigo Vallejo Franco, Dueñasetik Duesora (Espainia, 170 kilometro); eta Garikoitz Etxeberria Goikoetxea, berriz, Sevilla II-tik (Espainia, 990 kilometro) Dueñasera. Elejalde zen Puerto I-eko espetxean zegoen azken euskal presoa, eta, beraz, hura mugituta, laster euskal presorik gabe geldituko da kartzela hori ere. Senide batzuek Cadizera bidaiatu beharko dute oraindik, halere: izan ere, Puerto III espetxean bederatzi euskal preso dauzkate oraino.

Presoen %60, hurbil

Dagoeneko 131 euskal preso daude Euskal Herritik 300 kilometro ingurura edo gutxiagora: hau da, euskal presoen %60 —217 euskal preso dira guztira—.

Etxerat-ek atzo jakinarazi zuenez, bertzalde, hauek dira San Pedroz gain asteon helmugako kartzelara eraman dituztenak: Juan Carlos Subijana Izquierdo, Basaurira (Bizkaia); Josune Arriaga Martinez, Iruñera; Ainhoa Barbarin Iurrebaso, Zaballara (Araba); Iñaki Etxeberria Martin, Duesora; Arkaitz Goikoetxea Basabe, Logroñora (Espainia, 170 kilometro); eta Gorka Palacios Aldai, Estremerara (520 kilometro).]]>
<![CDATA[Herrera de la Manchan ez da jada euskal presorik, eta laster Puerto Ien ere ez da izanen]]> https://www.berria.eus/albisteak/196024/herrera_de_la_manchan_ez_da_jada_euskal_presorik_eta_laster_puerto_ien_ere_ez_da_izanen.htm Fri, 09 Apr 2021 16:36:30 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/albisteak/196024/herrera_de_la_manchan_ez_da_jada_euskal_presorik_eta_laster_puerto_ien_ere_ez_da_izanen.htm Herrera de la Manchako espetxean jada ez da euskal presorik. Argazki hori utzi dute asteon Espainiako Espetxe Erakundeek egindako mugimenduek. Izan ere, Etxerat senideen elkarteak gaur jakinarazi duenez, aitzinetik iragarritako zazpi mugimendu egin ditu Madrilek azken egunotan, eta horien artean zen Jon Mirena San Pedro Blancorena: Herrera de la Manchako (Espainia, 640 kilometro) azken euskal presoa izan da, Dueñasera hurbildu baitute (Espainia 310 kilometro). Bertze mugimenduetatik, hiru Euskal Herriratu egin dituzte: Juan Carlos Subijana Izquierdo Leondik (Espainia, 370 kilometro) Basaurira (Bizkaia) ekarri dute;Josune Arriaga Martinez, Topasetik (Espainia, 460 kilometro) Iruñera; eta Ainhoa Barbarin Iurrebaso, Picassentetik (Herrialde Katalanak, 600 kilometro) Zaballara (Araba). Iñaki Etxeberria Martin, berriz, Topasetik Duesora (Espainia, 170 kilometro) hurbildu dute;Arkaitz Goikoetxea Basabe, Villenatik (Herrialde Katalanak, 700 kilometro) Logroñora (Espainia, 170 kilometro);eta Gorka Palacios Aldai, Murcia II-tik (Espainia, 820 kilometro) Estremerara (Madril, 520 kilometro). Mugimendu horiekin, dagoeneko 31 dira Euskal Herrian dauden euskal presoak: hamabortz Zaballan daude -horietatik hiru ez dira EPPK-koak-, zazpi Martutenen, bortz Iruñean, eta bi Basaurin. Bertze biak zentro berezietan daude: Aita Mennin bat (Arrasate, Gipuzkoa) eta Besarkada zentroan bertzea (Gasteiz).]]> <![CDATA[Euskal presorik ez dago jada Herrera de la Manchako espetxean]]> https://www.berria.eus/albisteak/196018/euskal_presorik_ez_dago_jada_herrera_de_la_manchako_espetxean.htm Fri, 09 Apr 2021 13:57:44 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/albisteak/196018/euskal_presorik_ez_dago_jada_herrera_de_la_manchako_espetxean.htm ]]> <![CDATA[ETA armagabetu eta lau urtera, presoen auzia konpontzeko eskatu dute]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1902/008/002/2021-04-09/eta_armagabetu_eta_lau_urtera_presoen_auzia_konpontzeko_eskatu_dute.htm Fri, 09 Apr 2021 00:00:00 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/paperekoa/1902/008/002/2021-04-09/eta_armagabetu_eta_lau_urtera_presoen_auzia_konpontzeko_eskatu_dute.htm
Haiekin batera atxiloturiko Frederic Haranburu Xistor baldintzapean aske utzi zuten joan den azaroan, baina ez, ordea, bertze hirurak. Eragileek salatu dute, halaber, Ion Parotek positibo eman zuela martxoan koronabirusean. 70 urte ditu euskal presoak, baldintzapean aske uzteko eskatzen duen seigarren aldia da, eta, Bakegileen eta Bake Bidearen ustez, kutsatzeak ez zuen «gertatu behar»: «Ekidin zitekeen, Ion Parot ez balitz salbuespeneko neurrien menpe izan».

Ez da horiena «salbuespenezko» kasu bakarra. Izan ere, euskal presoen eskubideen aldeko eragileek oroitu dute Frantziako Gobernuak pandemiaren hasieran hartutako neurriek ez zituztela euskal presoak kontuan hartu -egoerarik zaurgarrienean ziren hainbat preso askatu zituzten-. «Salbuespen egoera hau dela eta, Ion Paroti, Jakes Esnali, Frederic Haranbururi, Josu Urrutikoetxeari, Gurutz Maiza Artolari eta Ibon Fernandez Iradiri ez zaizkie beren eskubideak bermatzen, haien adina eta eritasunak direnak izanik ere». Ibon Fernandez Iradiren kasua nabarmendu dute: larriki eri da, eta hark ere pasatu zuen COVID-19a. Haren kasuan ere, 2019an epaitegiak zigorra etetea onartu bazion arren, preso segitzen du.

Bake Bideak eta Bakegileek salatu dute denbora aurrera doala eta arazo horiek konpontzeko «presa» dagoela: «Ezin dugu errealitate bikoitz hau gehiago onartu. Kontraerranean ezartzen ditu, alde batetik euskal jendarte dinamiko eta asmamen handikoa, Euskal Herriaren testuinguru politikoan aldaketa erradikala ekarri duena; eta, bestetik, terrorismoaren kontrako ministerio publiko anakronikoa». Eragileen ustez, «bakea» lortzeko gatazkaren ondorioak eta, horrenbertzez, «presoen gaia konpondu» behar dira.

Ekainaren 26an, martxa

Bake Bideak eta Bakegileek jakinarazi dutenez, ekainaren 26an martxa bat eginen dute Baionatik Donibane Lohizunera (Lapurdi). Jakes Esnal eta Ion eta Unai Parot preso diren urte bakoitzeko kilometro bat eginen dute, erreleboka: 31 kilometro guztira.]]>
<![CDATA[Euskal presoei legeria arrunta aplikatzeko eskatuko diote udalek Madrili]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1871/008/001/2021-04-09/euskal_presoei_legeria_arrunta_aplikatzeko_eskatuko_diote_udalek_madrili.htm Fri, 09 Apr 2021 00:00:00 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/paperekoa/1871/008/001/2021-04-09/euskal_presoei_legeria_arrunta_aplikatzeko_eskatuko_diote_udalek_madrili.htm
EAJk, EH Bilduk, Elkarrekin Podemos-IUk, ELAk, LABek, UGTk, CCOOk, Steilasek, EHNEk, ESK-k, Hiruk, Etxaldek, CGTk eta CNTk egin zuten bat adierazpenarekin abenduan: euskal presoak hurbiltzeko plan bat egitea eta horiei legeria arrunta aplikatzea eskatu zuten, eta Espainiako Gobernuari jakinarazi zioten babesa emanen ziotela, baldin eta «euskal presoei legeria arrunta eta espetxe politika normalizatua aplikatzeko beharrezko urratsak» egiten bazituen. Gauza bera eginen dute udalek orain. Izan ere, abenduaren 11 hartan testuaren sinatzaileek berek adierazi zuten «beharrezkoa» zela «konpromisoa sozializatzea eta ezagutaraztea», eta horren hurrengo urratsa izanen da udalena. Testua Sanchezi berari, Iñigo Urkulluri, Maria Txibiteri eta Jean Rene Etxegarairi ere bidali zioten, baita Espainiako Espetxe Erakundeei ere.

Sareren eta Etxerat-en arabera, adierazpen hori egin izanak «egiaztatu» egiten du «euskal gizarteak salbuespenezko espetxe politika behin betiko gainditzeko egiten duen apustua osatzen duen adostasun politiko eta sindikala». Jakinarazi dutenez, ontzat ematen dituzte Espainiako Gobernua egiten ari den lekualdaketak, baina oroitarazi dute «euskal preso guztiak Euskal Herrira» ekarri arte ez dela urrunketa bukatuko. Bide horretan eskertu egin dute udalek adierazpenarekin bat egin izana: «Oso positibotzat jotzen dugu bultzada berri hori, udalerriek bultzatuko dutena, eta beste ekimen batzuk gehitzea espero dugu, hala nola euskal gizartearen mobilizazioa, salbuespenezko espetxe politikaren amaierari behin betiko bultzada ematen laguntzeko».]]>
<![CDATA[Euskal presoei legeria arrunta aplikatzeko eskatuko dute Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako udalek ere]]> https://www.berria.eus/albisteak/195965/euskal_presoei_legeria_arrunta_aplikatzeko_eskatuko_dute_arabako_bizkaiko_eta_gipuzkoako_udalek_ere.htm Thu, 08 Apr 2021 15:25:02 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/albisteak/195965/euskal_presoei_legeria_arrunta_aplikatzeko_eskatuko_dute_arabako_bizkaiko_eta_gipuzkoako_udalek_ere.htm bertze espetxe politika bati ekiteko sostengua eman zioten Hego Euskal Herriko hainbat alderdik eta sindikatuk Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteari. Bilboko Euskalduna jauregian egindako ekitaldian jakinarazi zuten Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako udalei ere igorriko zietela adierazpena, eta, gaur Etxerat-ek eta Sarek Gasteizen egindako agerraldian jakinarazi dutenez, «egun hauetan eta datorren apirilaren 21era arte» udalek «berretsi» eginen dute alderdi eta sindikatuek Espainiako Gobernuari egindako eskaera. Apirilaren 21ean prozesuari buruzko xehetasun gehiago emanen dituzte presoen eskubideen aldeko mugimenduak eta presoen senideen elkarteak. Abenduaren 11n EAJk, EH Bilduk, Elkarrekin Podemos-IUk, ELAk, LABek, UGTk, CCOOk, Steilas-ek, EHNEk, ESK-k, Hiru-k, Etxalde-k, CGTk eta CNTk egin zuten bat adierazpenarekin: euskal presoak hurbiltzeko plan bat egitea eta horiei legeria arrunta aplikatzea eskatu zuten, eta Espainiako Gobernuari jakinarazi zioten babesa emanen ziotela baldin eta «euskal presoei legeria arrunta eta espetxe politika normalizatua aplikatzeko beharrezko urratsak» egiten bazituen. Gauza bera eginen dute udalek orain, Etxerat-en eta Sareren arabera. Izan ere, abenduaren 11 hartan testuaren sinatzaileek berek adierazi zuten «beharrezkoa» zela «konpromisoa sozializatzea eta ezagutaraztea», eta horren hurrengo urratsa da udalena. Adierazpena publiko egin eta berehala, halaber, testua Sanchezi berari, Iñigo Urkulluri, Maria Txibiteri eta Jean Rene Etxegarairi ere bidali zioten, baita Espetxe Erakundeetako Idazkaritza Nagusiari ere. Sareren eta Etxerat-en arabera, adierazpen hori egin izanak «egiaztatu» egiten du «euskal gizarteak salbuespenezko espetxe politika behin betiko gainditzeko egiten duen apustua osatzen duen adostasun politiko eta sindikala». Jakinarazi dutenez, ontzat ematen dituzte Espainiako Gobernua egiten ari den presoen lekualdaketak, baina oroitarazi dute «euskal preso guztiak Euskal Herrira» ekarri arte ez dela urrunketa bukatuko. Bide horretan eskertu egin dute udalek adierazpenarekin bat egin izana: «Euskal presoen urruntzearen amaierarako urratsak begi bistakoak diren honetan, oso positibotzat jotzen dugu bultzada berri hori, kasu honetan, udalerriek bultzatuko dutena, eta beste ekimen batzuk gehitzea espero dugu, hala nola euskal gizartearen mobilizazioa, salbuespenezko espetxe politikaren amaierari behin betiko bultzada ematen laguntzeko».]]> <![CDATA[ETAren armagabetzetik lau urtera, presoen auzia konpontzeko eskatu dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/195964/etaren_armagabetzetik_lau_urtera_presoen_auzia_konpontzeko_eskatu_dute.htm Thu, 08 Apr 2021 09:33:29 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/albisteak/195964/etaren_armagabetzetik_lau_urtera_presoen_auzia_konpontzeko_eskatu_dute.htm ETA erakundeak armagabetu egin zela, eta, Bake Bidearen eta Bakegileen ustez, urteurrenak «kontrajarriak diren bi errealitate» jarri ditu parez pare. Izan ere, egun hartan Baionan irakurri zuten manifestuak zioenez, bakea ez da «indarkeriarik eza bakarrik». Ordea, presoen auzia konpondu gabe dago oraindik, bi eragileen ustez, eta horretan datza, hain justu, kontraerrana, «2021eko apirilaren 8ak Ion Paroten, Jakes Esnalen eta Unai Paroten 31 urteko kartzelaldiarekin bat egiten baitu». Haiekin batera atxiloturiko Frederic Haranburu Xistor baldintzapean aske utzi zuten joan den azaroan, baina ez, ordea, bertze hirurak. Eragileek salatu dute, halaber, Ion Parotek positibo eman zuela koronabirusean; 70 urte dituela, eta baldintzapean aske uzteko eskatzen duen seigarren aldia duela. Bakegileen eta Bake Bidearen ustez, horrek ez zuen «gertatu behar»: «Ekidin zitekeen, Ion Parot ez balitz salbuespeneko neurrien menpe izan». Ez da horiena «salbuespenezko» kasu bakarra. Izan ere, euskal presoen eskubideen aldeko eragileek gogorarazidute Frantziako Gobernuak pandemiaren hasieran hartutako neurriek ez zituztela euskal presoak kontuan hartu -egoerarik zaurgarrienean ziren hainbat preso askatu zituzten-. «Salbuespen egoera hau dela eta, Ion Paroti, Jakes Esnali, Frederic Haranbururi, Josu Urrutikoetxeari, Gurutz Maiza Artolari eta Ibon Fernandez Iradiri ez zaizkie beren eskubideak bermatzen, haien adina eta eritasunak direnak izanik ere». Ibon Fernandez Iradiren kasua nabarmendu dute: larriki eri da, eta hark ere pasatu zuen COVID-19a. Hark ere,2019an epaitegiak zigorra etetea onartu bazion ere, preso segitzen du. Galdera bat egin dute Bake Bideak eta Bakegileek: «Aieteko Nazioarteko Adierazpenetik hamar urtera iritsiko garen honetan, nola uler daiteke zuzenbide arrunta etengabe indargabetzea?». Salatu dute denbora «badoala» eta arazo horiek konpontzeko «presa» dagoela: «Ezin dugu errealitate bikoitz hau gehiago onartu. Kontraerranean ezartzen ditu, alde batetik euskal jendarte dinamiko eta asmamen handikoa, Euskal Herriaren testuinguru politikoan aldaketa erradikala ekarri duena,eta, bertze alde batetik, terrorismoaren kontrako ministerio publiko anakronikoa, logika lehengotar eta liskartiarren logiketan segitzen duena». Bake Bidearen eta Bakegileen ustez, «bakea» lortzeko gatazkaren ondorioak konpondu behar dira, eta, horrenbertzez, «presoen gaia konpondu». Ekainaren 26an, martxa Bake Bideak eta Bakegileek jakinarazi dutenez, ekainaren 26an martxa bat eginen dute Baionatik Donibane Lohizunera. Jakes Esnal eta Ion Parot preso diren urte bakoitzeko kilometro bat eginen dute, erreleboka: 31 kilometro guztira.]]> <![CDATA[Sarek eskatu du larriki eri diren presoen osasuna ere «lehenets» dezatela]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/008/001/2021-04-08/sarek_eskatu_du_larriki_eri_diren_presoen_osasuna_ere_lehenets_dezatela.htm Thu, 08 Apr 2021 00:00:00 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/paperekoa/1893/008/001/2021-04-08/sarek_eskatu_du_larriki_eri_diren_presoen_osasuna_ere_lehenets_dezatela.htm
Sareren arabera, bi arazo nagusi dituzte larriki eri diren euskal presoek. Batetik, ezartzen zaien «salbuespenezko» espetxe politikak osasunean eragiten die, euskal presoen eskubideen aldeko taldearen hitzetan: «Bakardadeak, zigorraren luzapenak eta urruntze politikak eragin zuzena dute preso dagoen pertsonaren osasunean, eta ezegonkortasuna, arazo psikologikoak, antsietatea eta harremanak garatzeko arazoak sortzen dituzte». Eri diren presoen kasuan, gainera, gaixotasunari aurre egiteko aukerak murrizten ditu espetxe politika horrek, Sareren arabera; gertukoen babesa, bizi baldintza duinak edota konfiantzazko medikuen jarraipena ez izateak «eragin zuzena» baitu. Bertzalde, kartzeletan osasun arta falta dela gogoratu du, eta preso guztiek pairatzen dutela arazo hori: «Espetxeak, instituzio gisa, hala nola zentroak, medikuen jarrerak eta baliabide faltak osasunean eragin negatiboa izaten dute». Egoera are gehiago okertu da koronabirusarekin, Sareren ustez.

Mugimenduak gogoratu du osasuna «pertsona guztiei dagokien eskubidea» dela, «baita preso diren pertsonei» ere: «Ezin dugu onartu segurtasun politiken aitzakian presoen oinarrizko eskubideak zapaltzen dituen politikarik».]]>
<![CDATA[Burlatako Navarra Sumak ez du nahi Pirritx, Porrotx eta Marimototsen ekitaldirik]]> https://www.berria.eus/albisteak/195927/burlatako_navarra_sumak_ez_du_nahi_pirritx_porrotx_eta_marimototsen_ekitaldirik.htm Wed, 07 Apr 2021 18:39:43 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/albisteak/195927/burlatako_navarra_sumak_ez_du_nahi_pirritx_porrotx_eta_marimototsen_ekitaldirik.htm <![CDATA[Eri diren presoen osasuna ere «lehenesteko» eskatu du Sarek Iruñean]]> https://www.berria.eus/albisteak/195909/eri_diren_presoen_osasuna_ere_laquolehenestekoraquo_eskatu_du_sarek_iruntildeean.htm Wed, 07 Apr 2021 13:16:48 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/albisteak/195909/eri_diren_presoen_osasuna_ere_laquolehenestekoraquo_eskatu_du_sarek_iruntildeean.htm <![CDATA[Aske gelditu da Juan Mari Etxabarri euskal presoa]]> https://www.berria.eus/albisteak/195827/aske_gelditu_da_juan_mari_etxabarri_euskal_presoa.htm Mon, 05 Apr 2021 09:34:48 +0200 Maddi Ane Txoperena Iribarren https://www.berria.eus/albisteak/195827/aske_gelditu_da_juan_mari_etxabarri_euskal_presoa.htm ]]>