<![CDATA[Martxelo Otamendi | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Fri, 21 Sep 2018 06:09:33 +0200 hourly 1 <![CDATA[Martxelo Otamendi | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[«Europako bozetara euskaldunak eta katalanak elkarrekin joatearen aldekoa naiz»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1942/016/001/2018-09-16/europako_bozetara_euskaldunak_eta_katalanak_elkarrekin_joatearen_aldekoa_naiz.htm Sun, 16 Sep 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1942/016/001/2018-09-16/europako_bozetara_euskaldunak_eta_katalanak_elkarrekin_joatearen_aldekoa_naiz.htm efektiboa izendatzeko krisi luze hari irtenbidea emateko asmoarekin, aitortu du ustekabe handia hartu zuela Carles Puigdemontek presidente izateko eskaera egin zionean. Badu desberdintasun nabari bat Puigdemontekin, hari ez zaiola gazta gustatzen; elkarrizketatuari, aitzitik, bai. Generalitateko jauregiko atea irekiago topatuko du besapean euskal gazta daramanak: «Ikaragarri gustatzen zait Idiazabalgo gazta, baina ikaragarri».

Azken bi presidenteak, edo ez ziren hauteskundeetara aurkeztu edo bakarrik hauteskunde zerrenda bateko kide izan ziren. Oso adierazgarria da.

Dudarik gabe, Kataluniako salbuespen egoeraren adierazgarri da hori. Presidentea izendatzeko lau saioren ondoren, lagunak kartzelan eta erbestean... Nire izendapena eta gobernuarena berarena ere bakarrik egoera berezia dugulako uler daitezke.

Askotan joaten zara Bruselara Puigdemontekin biltzera. Ez du horrek ematen menpeko itxura, zure kalterako?

Ez, inolaz ere ez. Puigdemont presidentea gure koalizioaren liderra da, eta nire lanetako bat da Puigdemont presidentea lehengoratzea, hura izatea Kataluniako gure presidentea hemen. Horrekin egiten dut amets, egun handia izango da hori.

Hark diktatzen du zure politika?

Ez, baina oso bat nator haren mezuekin; interesatzen zaizkit haren oharrak. Zortekoa naiz Puigdemont presidentearen aholkuak jasotzeko aukera daukadalako.

Diadak erakutsi du jendea oso bat eginda dagoela. Ez, ordea, arduradun politikoak...

Gure mugimenduaren indarra herritarren batasuna da, herritarrengandik sortutako mugimendua delako. Indarra ematen digu horrek.

Jendea joan zen, alderdien arteko desberdintasunen gainetik.

Jendeak hori gainditu egiten du, eta horrek indarra ematen digu. Denok daukagu helburu bera, eta erritmo desberdinak ari dira azaleratzen orain. Nire lan nagusietako bat hori da, jende askorekin hitz egitea eta batasun alorrak topatzea. Hori da aurreko asteartean eman nuen hitzaldiaren puntu nagusietako bat, batzen gaituzten kontuak lantzea.

Zer gertatzen ari da? Beharrezkoa da «ergel» deitzea estrategiarekin ados ez dagoenari? Hori orain ari da gertatzen, ez lehenago. Herritarra desanimatu egin liteke.

Lehenago ere eduki ditugu gure desadostasunak, bidean gurutzeak ikusi ditugu, baina gainditzeko trebetasuna eduki genuen. Prozesuaren barne mekanikaren parte da. Egunero egiten dut lan helburu komunak topatu eta denon artean Kataluniako Errepublikara iristeko.

Hori nola egiten da?

Egunero hitz egiten dut nire kontseilariekin, alderdi politikoekin, gizarte erakundeekin. Bakoitzak non dagoen jakin behar du.

Zatiketa hori orain arte eskutik helduta ibili diren ANCra eta Omnium Culturalera ere iritsi da.

Ni bi erakundeotan ibilia naiz, eta biek ibilbide desberdina daukate. Lehen ere esaten zen [Carme] Forcadell (ANC) eta Muriel [Casals] (Omnium) ez zetozela bat, baina beti hor zeuden. Garrantzitsuena da asteartean milioi bat lagunek bat egin zutela kalean.

Zerk eragin die min gehiago herritarrei? 155. artikuluak edo espetxeratzeek eta erbesteek?

Presoek eta erbesteek, 155. artikuluaren ondorio direnak. Epaiketetan ez dituzte bakarrik epaituko kartzelan daudenak, gu denok epaituko gaituzte, bi milioi herritar. Errepresaliatuek bi milioi horiek eskatu zietena egin zuten, eta espetxean daudenek esaten badute sententzia absolutorioa bakarrik onartuko dutela, nik gauza bera esaten dut, nik ere ez dudala zigorrik onartuko. Are gutxiago, Generalitateko presidentea izanda.

Udal hauteskundeak datoz, batasunerako lurra minaz josita dago.

Prozesu honetan, izan ditugu aurretik beste udal hauteskunde batzuk. Bartzelonako alkatetza lortzea da helburu nagusia. Asko lagunduko lioke prozesuari.

Zertan?

Bartzelonak erreferentzialtasun handia dauka mundu osoan. Ordaindu dugu Bartzelonako alkatea ez izatea independentziaren aldekoa 155.a ezarri zigutenean.

Zer ez du egin Colau alkateak independentziaren aldeko alkate batek egingo zukeena?

Kontrabotere lana egingo zukeen, lan politiko garrantzitsua, mobilizazioen buruan jarrita, munduaren aurrean, presoen askatasuna eskatzeko orduan, autodeterminazioaren alde...

ERCk, inkesten arabera, irabazi egingo lioke PDeCATi.

Ez nago alderdien arteko lehian, oinarritik nator. Kataluniako Errepublika lortzeko borrokan nago.

Nola ikusten duzu CUP?

Ondo ikusten dut. Prozesuan bakoitzak bere rola jokatu behar du, eta CUPek berea jokatzen du. Independentzia da gure herrian dagoen proiektu bakarra, erdiko erraila da, eta hor CUP badago. Denok gaude konprometituta horrekin. Eta presoen auzian are zabalagoa da erdiko erraila.

Lortuko dituzu CUPen botoak aurrekontuak onartzeko?

Oso zaila dago, aurreratu baitute ez dituztela babestuko. Guk negoziatzeko saioa egingo dugu CUPekin eta comuns-ekin. Ikusiko dugu zer gertatzen den, eta uste dut aterako ditugula.

Ez aurrera ez atzera dago erdiko erreia?

Halako zerbait egon da, urriaren 1etik aurrera kolpe handiak jasan ditugulako, eta egia da nahiko despistatuta egon garela, eta hilabete batzuk igaro direla gure garai bateko ahotsak berreskuratzeko.

Berreskuratu dituzue?

Bai. Parlamentuan, erbestean... Espetxeetatik mezu politiko interesgarriak ari dira bidaltzen, Jordi Cuixartek espetxetik esan duen legez, guk epaituko ditugu haiek egin digutenagatik. Eta ANC, Omnium eta CDRak indartu egin dira. Bakoitzak bere rola egiten du, eta nire lana da fronte horiek guztiek batera egitea aurrera.

Zatiketa eragin duen estrategia desberdintasuna nabaria da. Aldebakarreko independentzia %47rekin, edo erreferendum adostua Espainiako Gobernuarekin. Biak ala biak oso zailak, ezinezko ez esategatik.

Orain, badaukagu aukera ikusteko [Pedro] Sanchez eta [Mariano] Rajoy desberdinak ote diren. Hori oso garrantzitsua da. Ikus dezagun orain beste erantzun bat ematen ote duen Madrilek. Irtenbide bakarra ikusten dugu: Espainiako Gobernuak erreferendum adostu bat onartzea.

Orain arte ikusi duzu aldaketarik Moncloan maizter berriarekin?

Orain arte, ez. Gu beti joango gara Kataluniako autodeterminazioaz hitz egin den bilera batera. Itunzaleak gara.

Eta ez bada zuen eskaera onartzen?

Kataluniako herriak ikusi beharko du akordioaren bidea ezinezkoa dela, eta erabakiak hartu beharko dituela. Guk ez diogu aldebakartasuna deitzen, gure erreferentzia Kataluniako Parlamentuaren erabakiak dira.

Azken asteotan lanerako egutegi bat landu duzue Espainiako Gobernuarekin. Keinua al da mossoei sarbidea ematea CITCOn, Terrorismoaren Aurkako Inteligentzia Zentroan? Garai berrien adierazgarri al da?

Hori baino errazagoa da. Mossoek aspaldi eskatutakoa da, eta denon segurtasunaren alde lan egiteko modu bakarra da integratuta egotea.

Eta Pere Macias konbergente ohia Renfeko aldirikoen azterketaburu jartzea?

Hori ere ez. Ez dira keinuak. [Artur] Masek Rajoyri 45 eskaerako zerrenda eman zion, aspaldiko kontuez ari gara: zerga defizita, Mediterraneoko korridorea...

Presoak Kataluniako kartzeletara ekartzea ere ez?

Ez. Keinuak sakoneko gaietan neurtuko ditugu, autodeterminazioaren auzian, eta errepresaliatuak etxera itzultzeko eskaeran.

Bateragarriak dira eskaera horiek aztertuko dituen aldebiko batzordeen lana onartzea, eta autodeterminazio galdeketa legala eta presoen kaleratzea eskatzea?

Madrilek ikusiko du zer erantzun ematen duen, betikoa edo beste bat ematen duen.

Diada egunean, nazioarteko komunikabideen aurrean esan zenuen zuek eta Madril ados zaudetela bakarrik hitzaren hasieran: «auto»-n.

Hala da, haiek autogobernua proposatzen dute, eta guk autodeterminazioa. Oraingoz ez gara pasatu aurreko zatitik; «auto»-n gaude.

Zaila dago.

Sozialistek oso gogoeta serioa egin behar dute, erabakitzeko zer egin behar duten estatuan dauden herriekin. Itzuli behar dute autodeterminazioaren alde zeuden garaira. Ez dut onartuko eskoziar batek baino eskubide gutxiago izatea.

Espainiako Gorenean prozesuko buruzagien aurka urtarrilean edo egingo den epaiketak asko zailduko ditu harremanak Espainiako Gobernuarekin.

Gure herrian gertatu denaz denek egin behar dute gogoeta estatu egituretan, erregearekin hasi eta Goreneko azken magistratuarekin bukatu. Denek. Oso larria da politikari zintzoak kartzelan sartzea. Guk ez diogu inolako legezkotasunik ematen epaiketa horri.

Estatu gaietan, eta Goreneko epaiketa hori estatu gai bat da, fiskaltza Espainiako Gobernua izango da, eta Espainiako Gobernua, fiskaltza. Garrantzia ematen diozue fiskalaren bidez Sanchezek egin dezakeenari?

Berdin zait, ez dut onartuko inolako zigorrik.

Ezta fiskalak epaiketaren bukaeran zigor txikia eskatzen badu ere?

Ezta kasu horretan ere. Gure jarrera garbia da, ez dugu zigorrik onartuko, ez leunik ez gogorrik; ezin dugu, epaiketa fartsa bat da. Absoluzioa bakarrik onartuko dugu. Ez gaude keinuetarako. Onartzen dugun keinu bakarra da bihar presoak kalera ateratzea eta erbesteratuak itzultzea.

Maginot lerroa da zigorrik ez egotea?

Bai, inflexio puntua deitzen diot.

Eta zigortzen badituzte?

Herri honek gogoeta egin beharko du, ikusteko zer egin behar dugun. Kataluniako Parlamentua daukagu, eta hor hartu beharko dira egoerari dagozkion erabakiak.

Ikusten duzu posible epe laburrean fiskaltzak bat egitea kartzelan daudenak behin-behinean kalera ateratzeko defentsen eskaerarekin?

Horrela izan beharko luke, baina Madrildik datozen azken erabakiak ez datoz bide horretatik. Ukatu egin berri diote behin-behineko kaleratzea Joaquim Forn kontseilariari, nahiz ama oso gaizki daukan.

Azken egunotan martxa bat egiteko asmoa aipatu duzu. Zehaz dezakezu?

Eskubide zibil, sozial, politiko eta autodeterminazioaren aldeko martxa deitu izan diot. Mobilizazio iraunkorra izatea nahiko genuke, batean eta bestean antolatzen diren ekitaldientzako aterki bat sortzea, epaiketa bitartean.

Baina oinezko martxa bat izango da, herri batetik bestera etapaka trantsizio garaian egin zenuten bezala?

Osoagoa da, urriaren 1ean osatuko dugun Forum Zibiko, Sozial eta Eratzailea bide beretik doa. Mobilizazioa eta gogoeta. Baina bai, ez dut baztertzen oinezko martxa handiak egitea gure herrian barna.

Nolakoa da harremana Eusko Jaurlaritzarekin? Kexak entzuten dira independentziazaleen artean [Iñigo] Urkullu lehendakariaren rolaz.

Nik ez dut xeheki ezagutzen orduko harremanen sukaldea. Baina harremanak hobeak izan litezke. Urkullu lehendakaria eta biok ohartu gara badaukagula zertan hobetu, duela bizpahiru aste elkarri deitu diogu eta hitz egin dugu.

Nola ikusten duzu Euskal Herritik iritsi zaizuen elkartasuna?

Ni beti izan naiz oso Euskal Herri zalea. Oso gertu sentitu ditugu euskaldunak, eta poz handiarekin ikusi dut han ere sortu dela Gure Esku Dago. Nik animatu nahi ditut euskaldunak bide horretatik segi dezaten.

Eraginkorragoa izango zatekeen prozesu hau batera egin balute euskaldunek eta katalanek?

Horrek ez dauka soluziorik, aukera pasatu delako, baina Europako hauteskundeak dauzkagu aurki, datorren maiatzean. Ni euskaldunak eta katalanak elkarrekin joatearen aldekoa naiz.

Elkarrekin zerrenda bakarrean?

Oso aukera bikaina daukagu.

Alderdi batzuk bakarrik?

Autodeterminazioaren alde dauden guztiak, zergatik ez?

Galeusca bat, galegoak ere barruan?

Galeusca, Valentzia, Balearrak, Kanaria uharteak... sartuko nituzke. Eta Europaren aurrean erakutsi Herrien Espainia.

Gauza bera Madrilgo parlamenturako?

Ez, hor ez dut ikusten.

Baikor zara etorkizunarekin?

Erabateko konfiantza daukat gure herritarrekin. Oso polita izango da hori bizi izatea. Azkenaldian hiru kontzeptutan laburtzen dut gure arrakasta, hiru osagaitan: sakrifizioa, koordinazio antolaketa eta itxaropena.]]>
<![CDATA[Ikusi behar duenarentzat]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1982/022/002/2018-09-16/ikusi_behar_duenarentzat.htm Sun, 16 Sep 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1982/022/002/2018-09-16/ikusi_behar_duenarentzat.htm
Ikusmin handia zegoen ikusteko familia independentziazaleen artean nabarmenak diren desadostasunek desanimatu egingo ote zituzten hainbat herritar parte hartzeko orduan. Esperantza hori zeukaten prozesuaren aurkako analista eta politikari hainbatek. Ezta horrela ere. Herritarrek erakutsi zuten, beste behin, garbi daukatela helburua, eta ez dutela atzera egingo, haien boto hartzaileen haserrealdiak gorabehera.

Euskal kazetariok, oro har, baina ez denok intentsitate berarekin, asko praktikatu dugu, ETAk bukatu zuen arte, lerro arteak interpretatzeko kirola. Oso arriskugarria eta irristalaria da kirol hori. Politikari batek elkarrizketa batean esan ez baina iradoki duenari justifikazio bat bilatzeko, berehala esaten genuen aurreko astean beste batek esandakoari emandako erantzuna zela.

Kirol horren monoa izango da, baina atentzioa eman dit astebeteko tartearekin baino gutxiagorekin Espainiako Gobernuko bi ministro katalanek prozesuko preso politikoak behin-behinean kalera ateratzearen alde egindako adierazpenak. Lehena, Kanpo Arazoetako ministro Josep Borrellek —prozesua gehien gorrotatzen duen sozialista, eta prozesuzaleek gehien gorrotatzen duten sozialista, orain arte presoekin inongo humanitaterik erakutsi ez duena— Diada egunean eta BBCn; eta bigarrena, Meritxell Batetek, Lurralde Politikako ministroak, ostegunean: «Elkarrizketa errazagoa da jendea kartzelan egon gabe».]]>
<![CDATA[Estrategiaren eztabaida gaiztotua]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2043/004/001/2018-09-12/estrategiaren_eztabaida_gaiztotua.htm Wed, 12 Sep 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/2043/004/001/2018-09-12/estrategiaren_eztabaida_gaiztotua.htm
Oraintsu arte CiUkoak ziren formaren zaintzaile gorenak, sekula protokolo estutik ateratzen ez zirenak. Eta ERCkoak erreibindikatiboak, seriotasun instituzionala terminoa hiztegian ez zeukatenak eta zarata sortzaileak. Ez, ordea, aurten. ERCkoek, orain arte ez bezala, serio egin zuten lore eskaintza, zurrun, eta inolako propaganda euskarririk erakutsi gabe. CiU ohikoek bederatzi euskarri eta beste horrenbeste senyera eraman zituzten; Askatasunean bizi al gara? eta Askatasuna preso eta erbesteratu politikoentzat.

Atzo bertan, lore eskaintza bukatu eta hiru ordutara prentsaurrekoa eman zuten elkarrekin Torra presidenteak eta Maragall Kanpo Arazoetako kontseilariak atzerriko komunikabideentzat, alegia, Pirinioetatik gorako komunikabideentzat. Hantxe zeuden Europako komunikabide nagusiak, eta infiltratu bat. Bi familien arteko desberdintasunak kanpoko komunikabideenganaino iritsita zeudela jakitun, Palauko komunikazio arduradunen helburu nagusia izan zen puntu hori ez izatea zentrala prentsaurrekoan. Galdera nagusiak Torra presidentearentzat izan arren, Maragallek ez zuen aukerarik galdu behin eta berriro bere nagusiaren mezuari ñabardurak egiteko, aretoan zeuden komunikazio estrategen haserrerako. Torrak, aurreko asteotan ez bezala, mezu neurtuak eman zituen, debekuek, kolpeek, kartzelak eta erbesteak dakarten injustizian zentratuta. Etorkizunaz galdetuta, Torrak herritarrek emango dioten aginduaz erantzun zuen; Maragallek, aitzitik, irteera elkarrizketatuaren bidea hobetsi zuen, agerian utzita bi familien arteko dibortzio estrategikoa.

Nola sortu da arrakala hau orain arteko bidea elkarrekin egin duten familien artean? Kartzela eta exilioa dira giltzak gertatzen ari dena ulertzeko, hauteskunde lehiarekin gatzozpindua. Sekulakoa da, ERCren kasuan nabarmenago PDeCATen kasuan baino, hilabete batzuk barru Madrilgo Gorenean prozesuko auzipetuen aurka egingo den epaiketaren eragin zatitzailea. Ahaztu gabe ondoren Auzitegi Nazionalean eta Bartzelonako Lurralde Auzitegian egingo direnak. Zer esan nahi zuten astelehen gauean Borneko ekitaldi instituzionalean, erakunde eta alderdi nagusietako buruak bertan zirela, oihu nagusia izan zen Ni un pas enrere (ezta pausu bat ere atzera) oihukatu zutenek? Noren helbidea darama idatzita abisu horrek?

Epaiketak begi-bistan, PDeCATen ildo nagusia da prozesuarekin aurrera segitu behar den jarrera. Bat egiten du CUPek ideia horrekin, hau da, Espainiako Justiziak ezin dituela ez prozesuaren egutegia, ez erritmoa baldintzatu. ERCko buruan uste dute aldebakarreko prozesuarekin segitzeak kalte egingo diela Gorenean epaituko dituztenei, eta fiskalen eta zigor aretoko magistratuen jarrera aldatzeko ezinbestekoa dela tonua jaitsi eta erregistroa aldatzea: enfrentamendutik, Madrildik bidaltzen dizkieten elkarrizketa keinuak onartzera pasatu beharra dagoela. Zer argudiok zuritzen du estrategi aldaketa hori? Ezin dela alde bakarreko independentzia prozesua abiatu bakarrik botoen %47rekin. Hori da ERCkoek estrategia aldaketa eraiki duten hilabete hauetan maizen erabili duten argudioa. Esanguratsua bezain kezkagarria Tardak duela astebete «ergela» deitu izana %47rekin alde bakarreko independentzia proposatzen dutenei.

Bi familia horien arteko su gurutzatuak estrategia defizit bat ezkutatzen du, inork ez duela mahai gainean jartzen prozesuaren aldeko babesa %47an barik %60ren inguruan iraunkorki finkatzea. Eta hor dago irtenbidea, Europak orain arte baino zailagoa edukiko duelako beste aldera begiratzea.

Bien bitartean, urazpiko elkarrizketetan, estrategia aldaketaren ordain, presoak behin-behinean kalera ateratzea eskatu diete Palautik Madrilgo San Bernardo kaleko maizter homologoei.

Eskaera horri erantzuna Borrellek eman zion atzo BBCri eskainitako elkarrizketan: «Nik pertsonalki nahiago nuke pertsona horiek behin-behineko askatasunean egotea».

Erantzun dute herritarrek

Elkartasuna baino zerbait gehiago]]>
<![CDATA[Maravillas eta Bardea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/10/006/001/2018-08-19/maravillas_eta_bardea.htm Sun, 19 Aug 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/10/006/001/2018-08-19/maravillas_eta_bardea.htm
Nafarrenak izan eta nafar erakundeen esku ez dauden ondasunen zerrenda egiten hasita, zein lekutan egongo litzateke Maravillas gaztetxea hartzen duen jauregia, zerrenda hori merkatu prezioaren arabera egingo bagenu? Oso atzean, oso behean, zerrenda osatuko luketen ondasun lapurtuak edota okupatuak kontuan edukita. Ez da zaila asmatzea zein ondasunek hartuko lukeen lehen postua: Bardeak.

Demagogia ariketa litzateke Nafarroako Gobernuari eskatzea foruzainak bidaltzea Bardeara eta Espainiako armada handik kanporatzearekin batera praktika militarreko eremua erabat ixtea. Baina horretaraino iritsi gabe, logikoa al da nafarren ondasun interesak horren sutsuki defenditzen dituen Nafarroako Gobernuak arreta handiagoa jartzea Maravillas gaztetxeari, Bardeako okupazioari eta txikizioari baino? Zergatik? Maravillaseko gazteak baketsuak eta indargabeak direlako eta Espainiako armada indartsua delako?

Prentsaurreko eta adierazpen publiko gehiago egiten ditu Nafarroako Gobernuak Maravillasi buruz Bardeari buruz baino. Maravillas huts zezaten salaketa auzitegian jarri duen gobernuak zergatik ez du auzitegi berean jartzen Bardea husteko salaketa? Babesa ez zaio faltako, baita egunotan borra kolpeak jaso dituzten gazteena ere; ez, aitzitik, gobernuaren jarrera txalotu duten alderdiena.

Okupazioa, benetako okupazioa, Bardean gertatzen da, eta hori Solanak badaki. Baina isilik dago.]]>
<![CDATA[Eta Rajoyk estradizioa eskatu balu?]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1913/013/001/2018-07-21/eta_rajoyk_estradizioa_eskatu_balu.htm Sat, 21 Jul 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1913/013/001/2018-07-21/eta_rajoyk_estradizioa_eskatu_balu.htm
Alemaniako epaileek esan zioten Llarenari uste dutela Puigdemont delitu baten egilea dela, diru publikoaren erabilera bidegabearena. Llarenak berak horixe bera uste du. Hortaz, uko egin diezaioke magistratu batek gaizkile bat justiziaren aurrean eramateari, prestigioagatik komeni ez zaiolako? Legezkoa da Llarenak egin duena?

Alemaniako magistratuen eta Llarena magistratu espainiarraren erabakiak ikusi ondoren, seguru Rajoyk eta haren aholkulariek behin baino gehiagotan egin diotela ondoko galdera beren buruari: Espainiak Puigdemonten euroagindua barik, estradizioa eskatu balio Merkelen gobernuari, zer erabaki hartuko zukeen Berlingo buruzagiak? Erantzuna ezagutzeko aukerarik gabe geratu gara. Euroagindua justizien arteko eskaera da; estradizioa, aitzitik, gobernuen artekoa. Eta gobernuek konpromiso handiagoak dauzkate —zor diplomatikoak, interesak, babesak, aliantzak, maileguak...—, epaileek elkarren artean dauzkatenak baino. Askoz ere gehiago.

Rajoyren garaian, Espainiako Gobernuak eska ziezaiekeen Belgika eta Alemaniako gobernuei Puigdemonten estradizioa, baina Rajoyk Kataluniarekin zerikusia zeukan guztia justiziaren esku uztea erabaki zuenez —legelariek «epaileen gobernua» deitutakoa—, Goreneko magistratuak euroagindua jarri zuen martxan.

Puigdemont Europan ihes eginda dagoen bitartean, edozein unetan aktiba lezake LLarena magistratuak beste euroagindu bat Puigdemonten aurka. Bruselara itzulita, eta mugitzeko erabateko askatasunaren jabe, segituko al du Puigdemontek batetik bestera mugitzen Europan barrena? Eman dezagun Frantziara doala hitzaldi bat ematera, eta, horren berri edukita, berriro martxan jartzen duela Llarena magistratuak euroagindua. Zer egingo du Frantziako Justiziak? Seguru aspaldi eginda daukala Puigdemontek estatu seguruen zerrenda.

Europako mugetatik ateraz gero, Espainiako Gobernuak eska lezake estradizioa, estatu hartzailearekin horretarako akordioa edukiz gero.

Gogoratu behar da Puigdemont joan zela Finlandiara batere garrantzirik ez zeukan ekitaldi batera, alegia, hitzaldi arrunt bat ematera, eta arrisku handia hartu zuela. Horren ondorioz igaro zen arretagunea Belgikatik Alemaniara. Puigdemontek esan lezake orain ondo atera zaiola jokaldia, baina asteotan ia inon agertu ez izanak, hau da, erabat isilik egon izanak, pentsaraz diezaguke larri ibili dela, eta nahiago izan duela zaratarik ez atera epaileek erabakia hartu bitartean.

Madrilgo hodeiak irakurtzen dakitenen arabera, gero eta gehiago ziren Espainiako Gorenean, delitu txikia onartuta ere Puigdemont Espainiara eramatearen aldekoak. Zer adierazi nahi izan zuen Espainiako presidente Sanchezek, Alemaniako epaileen erabakia baloratzeko, esan zuenean «garrantzitsuena da Puigdemont Espainian epaituko dutela»? Zer mezu bidali zion esaldi horrekin Llarena magistratuari?]]>
<![CDATA[Frisiarren erru aurpegia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2124/003/002/2018-07-13/frisiarren_erru_aurpegia.htm Fri, 13 Jul 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/2124/003/002/2018-07-13/frisiarren_erru_aurpegia.htm Puigdemont presidentea Espainiaratzea. Frisiarren erreakzioa sutsua izan zen, «ez gara gu izan» irakur zitekeen haien aurpegietan. Frisian atxilotu zuten Puigdemont, eta hango kartzelan eduki zuten Frisiaren barruan dagoen Schleswig-Holsteingo Auzitegiko epaileek behin-behinean aske utzi zuten arte. Epaile horiek beraiek erabaki dute orain, gure bisitari frisiarren etsipenerako, Puigdemont Espainiari eman behar diotela, diru publikoaren erabilera bidegabeagatik. Ez matxinadagatik, baina bai urriaren 1eko erreferendumeko gastuak diru publikoarekin ordaintzeagatik.

Eman dezagun Puigdemonten defentsak jarriko duen helegiteak huts egiten duela eta Alemania prest dela Puigdemont Espainiara eramateko. Zer egingo du Auzitegi Goreneko magistratu Llarenak azken unean? Onartu Puigdemont Espainiaratzea delitu horrengatik bakarrik edo, azken hilabeteotan batean eta bestean filtratu denaren bidetik, uko egin euroaginduari eta jakinarazi Alemaniako Justiziari ez duela nahi Puigdemont ematea?

Espainiaratuz gero, prozesuko beste akusatuekin batera epaituko dute Puigdemont, kontraesan handi batekin. Komandoburua delitu txiki bategatik epaituko dute -diru publikoaren erabilera bidegabea-, eta nagusiaren menpekoak, aitzitik, askoz delitu larriagoengatik -matxinada, sedizioa...-. Jakina da, zigor kodeetan, logikaren aplikazioaz, gaizkile talde bateko arduradunek zigor gehigarri bat daukatela.

Espainiako Gorenak Rajoyren garaian zer nahi zuen badakigu; ez dakigu, ordea, zer nahiko duen auzitegi horrek Sanchez sozialistaren garaian.

Zer komeni zaio Sanchezi elkarrizketazale itxura eginez katalanekin denbora irabazi nahi duen garai honetan? Puigdemont Espainiaratu, hilabete batzuetan kartzelan eduki eta delitu txiki bategatik epaitzea, urte batzuetako zigorra jasotzeko aukera handiarekin, edo hurrengo urteetan libre uztea Belgikan, denborarekin bere figura eta eragina ahultzen joango diren itxaropenarekin?

Prozesuko arduradunen aurkako epaiketa egin bitartean agerikoa da Sanchezen estrategia: Generalitatearen eta Espainiako Gobernuaren arteko elkarrizketa prozesuaren bidez, lehendik nahiko pitzatuta dagoen independentziaren aldeko blokean beste pitzadura bat eragitea. Urte bukaerako epaiketara distentsio giroarekin iritsi nahi du Sanchezek, epaiketan fiskaltzak edukiko duen jokabidea, orain artekoa edo leunagoa, erabakigarria izango dela jakitun.

Sanchezek badaki erakundeen arteko elkarrizketa horretan ezin duela Kataluniako independentziazaleak aseko dituen ezer eskaini; ez orain, ezta bi urte barru egingo diren hauteskundeen ondoren ere presidentea baldin bada. Era berean, ez zaio komeni independentziazaleen aurkako zigor gogorra, bere asmoa lehertu egingo bailuke sententziak.

Kolpea Espainiaren kontakizunari

Karguak eteteaz txosten bat eskatu die Mahaiak parlamentuko abokatuei]]>
<![CDATA[Neurri eraginkorrak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1982/026/002/2018-07-01/neurri_eraginkorrak.htm Sun, 01 Jul 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1982/026/002/2018-07-01/neurri_eraginkorrak.htm
Etsaiaren espetxe politika gauzatu dute urteetan Espainiako Gobernuek; izan PSOE horiek gobernuan zeudela abiatu zuten, izan PP. Kataluniako prozesuko preso politikoekin egiten ari direna haien bizilekuetatik urrutiko kartzeletan edukitzea, egin dute hamarkadetan ehunka euskal presorekin. Zigorra, zigor erantsia besterik ez du bilatu espetxe politika horrek; ez zigor kodean, ez magistratuen sententzian ageri ez dena.

Erabaki politiko hutsa izan da, eragile eta babesleen ahotan urteetan «terrorismoaren aurkako tresna bat gehiago» moduan zuritu dutena, eta pertsona dezente senideak errepideetan eta presoak kartzela barruan hil dituena.

Espainiako Gobernuak adierazi du, aurrena, larri gaixo daudenak eta 70 urtetik gorakoak hurbilduko dituela. Eta gero, besteak. Ez da asko eskatzea bi multzo horietakoak zuzenean kalera ateratzea, haien egoera bereziagatik.

Preso politiko katalanak ere hurbiltzeko asmoa du Sanchezek. Berri ona. Hala ere, errealista izanda, prozesuko buruzagien aurkako epaiketa gelditzeak ezinezkoa ematen duenez, fiskaltzak hartuko du garrantzi berezia udazkenean hastekoa den epaiketan. Llarena instruktoreak egin duen auzipetze autoaren galgarari epaiketan fiskalak ikatza botatzen badio, etorkizun kezkagarria daukate epaituek.

Fiskaltzari, Sanchezen gobernuari alegia, dagokio ontzitzarra biratzea, eta akusazioak egitekotan, delitu txikiengatik egitea. Hor frogatu beharko du Sanchezek, hitz dotoreak esateaz gain, neurri eraginkorrak hartzeko erabakimena daukala.]]>
<![CDATA[Suak aurreratu dizkigute]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1982/021/002/2018-06-24/suak_aurreratu_dizkigute.htm Sun, 24 Jun 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1982/021/002/2018-06-24/suak_aurreratu_dizkigute.htm
Komeni da gogoratzea, konparazio gisa, Egunkaria auzian, bermea ordainduta, kartzela saihesteko aukera eduki genuenok 30.000 euroko ordaindu behar izan genituela.

Min handia sortu zuen zigor leuna erabaki zuten lehen sententzia kaleratu zutenean, jendeak bortxaketa espero eta magistratuek abusua hobetsi zutelako. Gurean, indarkeria matxistaren alorrean inoiz ikusi gabeko jendetza kaleratu zen, eta urrutira iritsi zen sententzia haren erantzuna, gure mugak aise gaindituz. Talde feministek eta legelariek ondo baliatu zuten gertatutakoa auzi horren inguruko gogoetak plazaratu eta lan pedagogikoa egiteko. Lan horren ondorioz, denok hobeto dakigu orain zer eta zergatik gertatzen den.

Mobilizazio haien arrakastak askori pentsarazi zigun ia denontzat bortxaketa izan zen auzi horretan erabaki berriak hartzeko orduan kontu handiarekin ibiliko zirela Nafarroako Auzitegiko magistratuak. Are gehiago helegiteak aztertu beharko dituzten Nafarroako Nagusiko magistratuak. Osteguneko su-emaileek bide okerra erakutsi dute, hierarkian haien gainean daudenek konpondu beharko dutena, sutea handituko ez bada. Justizia.]]>
<![CDATA[Komunikatzen segituko dugu]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1946/007/001/2018-06-17/komunikatzen_segituko_dugu.htm Sun, 17 Jun 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1946/007/001/2018-06-17/komunikatzen_segituko_dugu.htm Euskaldunon Egunkaria-ren segida izan zenak, sorreran babes animiko eta ekonomikoa eskaini ziguten eta hamarkada eta erdi honetan bultzada eman diguten milaka eta milaka euskaltzaleri esker. Aipamen berezia merezi dute etxeko langileek eta kolaboratzaileek, kalitatezko informazioa eta zerbitzuak irakurle eta erabiltzaileen eskura jartzean ahalegin handia egiten dutelako. Ez, zoritxarrez, baldintza egokietan.

Iragarleak -handiak eta txikiak- gure zutabe nagusietako bat izan dira urteotan, bereziki 2007ko krisiaz geroztik, publizitate sailetan dirua urri zenean, iragarkiak jartzeko modua topatu dutenak. Beste horrenbeste diru laguntzak ematen dizkiguten erakunde publikoak.

Zuek, irakurleok, egunero bide batetik edo bestetik gurera hurbiltzen zaretenok egiten duzue posible BERRIA. Zuengatik gaude, eta zuentzako ari gara daukagun onena emanez, eta Euskal Herrian eta munduan gertatu dena, eta gertatu ez dena, era azkar eta argian hainbat euskarritan azaltzeko ahalegina egin dugu eta egiten segituko dugu. Munduko interesgune askotan egon da BERRIA hamabost urteotan, han-hemen gertatu denaren berri zuei emanez; ez duzue gutxiago merezi.

Duela bi mende jaio zirenetik, munduko negoziorik aurreikuserrazenetako bat izan da egunkariena, aldaketa teknologiko mantso batzuk kenduta, negozio ereduak oso aldaketa gutxi eduki dituelako. Digitalizazioaren etorrerarekin, erabateko aldaketak ezagutu ditugu lan moduan eta negozioaren ereduan. Dena ez da, ordea, txarra izan aldaketarekin; digitalizazioak, merkeago izatearen ondorioz, laburtu egin baitu hedabide aberatsen eta diruz urri gabiltzan hedabideon arteko tartea. Dena eskuragarriago da orain, digitalizazioari esker.

Saio handia egin dugu teknologia horiek ahalik azkarren gureganatu eta zuen eskura jartzen; oso garbi eduki baitugu hasieratik euskarak, gure kasuan euskarazko informazioak, lehen lerroan egon behar zuela zabaltzen ari zen mundu berri eta ezezagun horretan. Ardura kontu bat izan da.

Oso urte gutxian, lanbide eta negozio aldakaitz bat izatetik, erabat aldakorra eta igarrezina den jarduna izatera pasatu da gurea, inork ez dakiela nola, eta zertan, egongo garen bizpahiru urte barru. Ezin esango dugu ez dela interesgarria bizi dugun suspense film hau. Datorrena aurreikustea ondo zaila denez, presta dezagun geure burua, behin etorrita, gureganatzeko; betiere, kalitatezko zerbitzuaren helburuarekin.

Beharrezkoa da sektorea eta erakunde publikoak, unibertsitateetako adituen aholkularitzarekin, hurrengo urteetan gure tamainako herri moderno batek, komunikabideen alorrean, osatu beharko lukeen ezinbesteko eskaintza zehaztu eta adostea: lehentasunak markatu produktuen eskaintzan eta inbertsioetan. Ezer sobra ez denez, zer faltako den irudikatu behar dugu. Azpiegituretan bezain moderno izan gaitezen komunikabideen alorrean.

Irakurleen, erabiltzaileen eta BERRIAlagunen bultzadarekin, datorrena datorrela, informatzen segituko dugu. Albistea dagoen lekuan egongo da, orain arte bezala, BERRIA. Horretan ez dudarik eduki.]]>
<![CDATA[Sarkofagotik atera dute]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1851/029/001/2018-06-17/sarkofagotik_atera_dute.htm Sun, 17 Jun 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1851/029/001/2018-06-17/sarkofagotik_atera_dute.htm
Horixe iradoki du asteon Grande Marlaska Barne ministroak adierazirik Llarena magistratuaren esku zegoela udazkenean-edo egitekoa den epaiketara arte Kataluniako prozesuaren presoak Kataluniako kartzeletara eramateko erabakia hartzea.

Llarenak ez du denbora asko behar izan ohartzeko Barne ministroa eskuak garbitzen ari zela, eta hari berari dagokion erabaki konplikatu baten zama bere bizkarraren gainean jarri nahi ziola. Argi utzi du Auzitegi Goreneko magistratuak, azken erabakia ez dela berea, oihal artean ezkutatu nahi izan duen ministroarena baino. Bakarrik falta izan zaio Llarenari galdetzea Grande Marlaskari nola lortu zuen zigor aretoko lehendakariaren ardura.

Vicent, zure irakurle erdiak ez dira gogoratuko Lech Walesa sindikalista poloniar eta Bakearen Nobel saridunarekin, eta beste erdiek ez dute ezagutuko. Espainiako egunkari batek, sarkofago politikotik atera, eta elkarrizketa egin dio, Madrilen Nazioarteko Demokraziarako Foroan hitzaldia eman zuela baliatuta.

Sekulakoak esaten ditu Walesak Kataluniako prozesuaz. «Kataluniak independentzia nahi badu, altxa dezala lau metroko pareta bat, katalanak Espainian sar ez daitezen», «dabiltzala Kataluniako hegazkinak Espainiako aire eremutik igaro gabe», «[katalanak] kaiola batean bizi daitezke, baina belauniko itzuliko dira eskatuz berriro onartuak izatea».

Eskerrak demokraziarako foro baten hartu behar zuela parte poloniarrak.]]>
<![CDATA[Esker txarrekoa eta desleiala]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1851/026/001/2018-06-10/esker_txarrekoa_eta_desleiala.htm Sun, 10 Jun 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1851/026/001/2018-06-10/esker_txarrekoa_eta_desleiala.htm
Sanchezen ahuldadea hain nabarmena izanda, aurreikus zitekeen gobernua osatzeko orduan kontu berezia edukiko zuela presidente sozialistak, ez katalanentzat eta ez euskaldunentzat arbuiagarriak izango ez ziren ministroak izendatzeko orduan. Bada, ez: Borrell zuentzat, eta Grande Marlaska guretzat. Salbazio nazionaleko gobernu baterako egokiagoak ezin topatu.

Esker txarrekoa izan beharra dago astebete lehenago zegoen krater politikotik ateratzen lagundu zioten Podemos, ERC, PDeCAT, EAJ, Compromis eta EH Bildu alderdiekin hain desleial jokatzeko. Zergatik ez zien bozketa aurretik jakinarazi katalanei Borrell Kanpo Arazoetan eta euskaldunei Grande Marlaska Barnean jarriko zituela gobernuan? Rubalcabaren bertsiorik txarrena izateko bidean doalako Sanchez.

Bi urte barruko hauteskunde kanpainaren mitinetako oholtzari eusteko erabili ditu Sanchezek bere alde botoa eman zuten alderdiak.

Gertatutakoa gutxi balitz bezala, alderdi horien botoa nahi eta beharko du Sanchezek abiatu duen hauteskunde kanpainan, Kongresuan lege aurrerazaleak aurkezten dituenean.]]>
<![CDATA[Kondena eta mezua]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1851/027/001/2018-06-03/kondena_eta_mezua.htm Sun, 03 Jun 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1851/027/001/2018-06-03/kondena_eta_mezua.htm
Nahita edo nahi gabe, Sanchezek garaipena lortu zuen ostiral berean iritsi zitzaigun Altsasuko gazteen epaiketaren zigor sententzia: 2 eta 13 urte arteko kartzela zigorra. Espero genezakeen gogorrena erabaki dute magistratuek, euskal auziaren garairik bortitzenean geundenean legez, «dena da ETA» garaian egiten zen bezala, «etsaiaren zuzenbidea» zenean magistratu eta fiskal askorentzako itsasargia.

«Terrorismo» delitua bazterrean utzi dute sententzia idatzi dutenek, jakinda eskandalu bat izango litzatekeela taberna bateko istilu bati kategoria hori ematea; baina zigorrik handienaren kasuan, urteak pilatuta, «terrorismo» delituaren pare jarri dute. Urteetan aurrera eraman duten estrategia erabili dute orain ere: urte asko eskatu, eta gero gutxiago zigortu. Halako «ez kexatu erori zaizunarekin, okerragoa izan zitekeen» moduko bat.

Oso aurrekari adierazgarria da, Vicent adierazgarritik daukan guztia dauka beldurgarritik, gazte horien aurkako zigorra, Kataluniako prozesuaren sustatzaileek udazken-neguetan edukiko dituzten epaiketei begira. «Zer daukate ikusteko Altsasuko gazteen epaiketak eta prozesuarenak?», galdetuko digu irakurle batek baino gehiagok, arrazoiarekin. Ezer ez, eta dena. Jarrera adierazten du, Espainiako goi mailako auzitegi horiek horrelako auzietan zer egiteko prest dauden ikusten laguntzen digu, pista bat ematen digu Kataluniako akusatuekin zer gerta litekeen. Baldin eta Sanchez presidente berriak fiskaltzan ez badu eragiten. Haren esku dago.]]>
<![CDATA[Rajoy, eta Galiziako zentsura mozioa]]> https://www.berria.eus/albisteak/152732/rajoy_eta_galiziako_zentsura_mozioa.htm Thu, 31 May 2018 21:31:33 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/152732/rajoy_eta_galiziako_zentsura_mozioa.htm <![CDATA[Izan nahi du Sanchezek Espainiako presidentea?]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1853/017/001/2018-05-30/izan_nahi_du_sanchezek_espainiako_presidentea.htm Wed, 30 May 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1853/017/001/2018-05-30/izan_nahi_du_sanchezek_espainiako_presidentea.htm
Sanchezek badaki aukera bakarra daukala Espainiako presidentea izateko: ostiraleko zentsura mozioa. Inork ez du espero hurrengo hauteskundeetan -aurreratu edo ez- buruzagi sozialistak irabaztea, nahiko lan izango duelako bere alderditik Ciudadanosera joaten ari zaion boto isuria ixten. Inkestek aurreratzen digutena betetzen bada, PPk eta Ciudadanosek gehiengoa lortuko dute hurrengo hauteskundeetan, eta, beraz, Sanchez ez da izango presidente. Ciudadanos da alderdi bakarra modu esanguratsuan beste hiru alderdi handietatik botoa jasotzen duena. Ondorioz, eskuineko blokea handitu egingo da, PPren galera Ciudadanosek hartuko duelako, eta alderdi horrek PSOEtik eta Podemosetik ere jasoko duelako. Ostiral honetan ez bada, Sanchez ez da sekula presidentea izango, eta berak inork baino hobeto badaki.

Zentsura mozioaren bozketa eguna horren azkar izateak aukera gutxi eman die Sanchezek alderdi barruan dauzkan kritikoei -Txinako jarroiak eta erregioetako agintari zenbait- eta komunikabideren bati aurkako kanpaina egiteko. Era berean, denbora gutxi dauka akordio sendo bat egiteko alde bozka dezaketenekin. Publikoan ezer ez esan arren, hasita daude, bestela ezin, lehen hurbilketa saioak.

Aldeko botoa eman dezaketenen artean, Podemos (67 eserleku) mozioaren alde dago, bere boto emaileek ez luketelako onartuko Rajoyri eustea. Ondoren, ERC (9) eta PDeCAT (8) datoz, eta, atzetik, EAJ (5), Compromis (4) eta EH Bildu (2). Katalanek daukate giltza nagusia, baina baita ahuldade egoerarik handiena. Oso urrutira iritsi dira estatu egiturak prozesuaren aurka eduki duten jokabide gogorrarekin. Katalanek badakite Sanchezek ezin diela publikoki mamizko ezer agindu; gehienez, prozesua kudeatzeko beste modu bat, Rajoyri oraintsu arte exijitu diona: politika eta elkarrizketa.

Egia da, Ciudadanosen espektatiba onek behartuta, azken asteotan gogortu egin du Sanchezek Kataluniako independentziazaleen aurkako diskurtsoa, eta horrek zaildu egingo die aldeko botoa ematea; baina, ederki asko dakite ERCk eta PDeCATek, Rajoyrekin baino hobetoxeago egongo direla Sanchezekin. Eta bi alderdi horiek alderdikideak dauzkate kartzeletan eta deserrian. Zer eskain diezaieke Sanchezek Miquel Icetaren bidetik? Egoera baretzea, Torra presidentearen gobernurako sailburu ez judizializatuak izendatzearen truke 155.a indargabetzea, preso politikoak Kataluniara hurbiltzea eta, hemen dago arazo potoloa, udazkeneko epaiketetan fiskaltzak jarrera aldatzea eta eskaerak dezente jaistea.

PDeCAT, itxurak itxurak, ERCren ia egoera berean dago, eta baterako balio duenak bestearentzat ere balio du. Pentsatzekoa da azkenean biek jarrera bera eramango dutela.

EAJk bi baldintza jarriko dizkio Sanchezi: lehena, aurretik zerrendan daudenekin ixtea tratua, eta, bigarrena, PPrekin lortu berri duen akordioaren puntu nagusiak bermatzea. Aurrekontuak luzatu arren, akordioan dauden hainbat puntu (pentsioen igoera...) dekretu bidez gauza daitezke. Are gehiago, nahi izatera, gehiengo berriak igoera sinboliko bat egin diezaieke PPk eta EAJk adostutako pentsioei. Pentsatzekoa da EAJk PPri baldintzatu ez dizkion puntuak (espetxe politika, gatazkaren ondorioak...) ez dizkiola exijituko orain Sanchezi.

Bien lasaitasunerako, EH Bilduren bi botoen beharrik ez du izango Sanchezek Podemos, ERC, PDeCAT, EAJ eta Compromisenak baldin badauzka. Non eta azken multzo horretako bi diputatu ez diren gaixotzen, ez daukaten istripurik.... Boto horiek ezin izango direnez ordezkatu, izerdi arrasto luzeak ikusiko genituzke Sanchezen eta EH Bilduko bi diputatuen kopetetan.

Sanchezen aldeko botoa eman dezaketenen artean, denek erantzun bera ematen dute egingo dutenaz galdetutakoan: «Besteekin akordioa egiten badu Sanchezek, ez gara gu izango Rajoyri eutsiko diogunak».

Ostiraleko bozketa, Sanchezen kanpainaurrearen lehen ekitaldia izan liteke, edo alderdiko primarioak galtzeko lehen saioa. Hurrengo hauteskundeetan Podemosera joan zitzaion botoaren zati bat berreskuratu nahi badu, astelehenean presidente bakarrik izanda lortuko du: politika sozialak egin eta bere botoa erabilgarria dela esan.

Oso irekita dago dena, ostegunean Sanchezek emango duen hitzaldian iradokiko dituen pisten zain daude denak, eta luzea espero da ostegun arratsaldea Madrilgo Kongresuko korridore eta bulegoetan. Ostiraleko 12:00etako bozketa arte, segur aski, ezer ez da erabakita egongo.]]>
<![CDATA[Txanponaren beste aurpegia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1851/028/001/2018-05-27/txanponaren_beste_aurpegia.htm Sun, 27 May 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1851/028/001/2018-05-27/txanponaren_beste_aurpegia.htm aurrekontu jeltzaleen onarpena, biharamunean Gurtel epaiketaren erabakia, eta hurrengoan PSOEren zentsura mozioa Rajoy Moncloatik kanpo uzteko.

Katalan askok ez dute ahaztuko EAJk PPri 2018ko aurrekontuak direla-eta emandako babes politikoa. PPren garairik ustelenean, eta bere magistratuak eta fiskalak jarrerarik gogorrenarekin Kataluniako buruzagi independentziazaleen aurka bidaltzen dituen garaian.

PSOEko idazkari nagusi Sanchezek aurkeztu duen zentsura mozioak bere bidea egiten badu 2016ko urtarrileko ministerio eskaera sinesgaitzaren ondoren, zaila dauka Pablo Iglesiasek berriro ministerioak exijitzen hastea, nahiko zukeen baino lehenago birplanteatu beharko du EAJk zein den bere aliatu nagusia Madrilen. Akordio gune gehiago dauzka EAJk PSOErekin PPrekin baino. Gai batzuetan antzeko jarrera daukate sozialistek eta popularrek: kontzertu ekonomikoa, AHTa... Beste batzuetan, aitzitik, gertuago daude EAJ eta PSOE: autonomia estatutuaren berrikuntza estentsiboaren beharra, espetxe politikaren berria, Kataluniako auzia... Hori nahikoa ez balitz bezala, gobernukide dira EAJ eta PSE-EE Araba, Bizkai eta Gipuzkoako Jaurlaritzan, aldundietan eta hiriburu eta hiri nagusietan.

PPri eusteko orduan, askoz sakontasun politiko handiagoa dauka zentsura mozioaren aurka botoa emateak, urteko aurrekontuak onartzen laguntzeak baino. Lehenengoan, identifikazioa erabatekoa da, teorian trukerik ez lukeelako babes horrek. Aurrekontuen kasuan, beti jantz liteke.

Politegia da dena egingarria izateko. Abantaila dauka Sanchezek: egun gutxiko kontua izanik, estatu aparatuek denbora gutxi daukate erreakzionatzeko.]]>
<![CDATA[Ateari zabalera neurtzen]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1851/030/001/2018-05-20/ateari_zabalera_neurtzen.htm Sun, 20 May 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1851/030/001/2018-05-20/ateari_zabalera_neurtzen.htm
Orain Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan indarrean dagoen estatutua Kataluniako lehena baino lehenago tramitatu zen Madrilgo Kongresuan. Zure irakurleei asko gustatuko zaien datu bat: jakinda Kataluniako testua bukatzear zegoela, Madrilera zuena gurea baino lehenago iritsiko zen beldur eta posta elektronikoa artean asmatu gabe, hegazkin txiki pribatu batean eraman zuten testua Madrilgo Kongresura Kataluniakora baino lehen hel zedin eta lehenago tramita zezaten.

Oraingoan zuen atzetik goaz, zuenarekin gertatu zena jakitearen abantailarekin, eta aspaldi ohartuta gaude, Espainiako estatu egiturak ere bai, Katalunian gertatu den sutearen pospoloa Espainiako Auzitegi Konstituzionalak 2006koari egindako mozketa izan zela.

Zuen estatu berrian hitzaurreak lan handiak eman zituen, nazioa kontzeptuagatik, nahiz lege baliorik ez eduki. Eusko Legebiltzarreko lantaldean hitzaurretik hasi dira behin betiko testua zehazten, eta hitz berean egin dute estropuz.

Hitzaurreak ez dauka lege baliorik, baina termometro ona da ondorengo testuak —hori bai lege balioarekin— edukiko duen atearen zabalera neurtzeko.]]>
<![CDATA[Muga egunetan erabaki behar]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1851/024/001/2018-05-13/muga_egunetan_erabaki_behar.htm Sun, 13 May 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1851/024/001/2018-05-13/muga_egunetan_erabaki_behar.htm
Ez du ematen Espainiako Justiziaren ardura daukatenei politikoa gobernuak eta korporatiboa Botere Judizialak asko axola dienik Europan ematen duten irudia. Lehenagotik oso balorazio ona ez bazeukaten inguru horretan, hartzen ari diren erabakiekin lan bikoitza egin beharko dute izena garbitzeko.

Hurbiltzen ari da maiatzaren 22ko muga data, hauteskundeak berriz egingo diren edo ez erabakitzeko unea, alegia, zirt edo zart egitekoa.

Torra da JxCk eta ERCk babestuko duten hautagaia, eta ostiralean idatzitako testu hau kaleratu ondoren hartuko du CUPek erabakia. Ezezkoa bada, badago 22a bitartean nahiko denbora akordioa in extremis lortzeko, baina orain arte lortu ez badute... independentziaren esparruan inori komeni ez zaizkion hauteskundeak egin beharko dira.

Ez da ahaztu behar, nahiz boto kopuruan gora egin, oraingo legebiltzarrak aurrekoak baino bi diputatu independentziazale gutxiago dauzkala: 72, lehen; 70, orain. Urontzia, halako batean hautsiko delakoan, etengabe iturrira eramatea Rajoyren estrategia da, gaizki atera zitzaiona abenduaren 21eko hauteskundeetan, baina behin eta berriro errepikatu nahi duena.

Prozesuari komeni zaiona eduki behar da argi, hori delako lehentasuna, baina txikia errespetatuz eta kontsiderazioan hartuz.]]>
<![CDATA[Helms-Burton, orain Iranen]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2063/020/001/2018-05-11/helms_burton_orain_iranen.htm Fri, 11 May 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/2063/020/001/2018-05-11/helms_burton_orain_iranen.htm Helms-Burton legea deitzen zaio 1996an indarrean jarri zuten hari, bultzatu zuten Helms senatariari eta Burton ordezkariari omen eginez.

Funtsean, Kubarekin harreman komertzialak —saldu, erosi, inbertsioak egin...— zeuzkaten edo etorkizunean eduki zitzaketen enpresek itxita aurkituko zituzten AEBetako merkatuetako ateak, eta enpresa horien jabeei galarazi egingo zien AEBetan sartzea. «Mundu asko dago AEBetatik kanpo, bai negozioak egiteko eta baita turismoa egiteko ere», esan zuen orduan Kuban enpresa bat zabaldu berria zuen enpresari gipuzkoar batek.

Iranen ezarri nahi dituen murrizketen bidez, Irango gizartea erradikalizatzea nahi du Trumpek, aldaketa aurrerazalea nahi duten gazteei eta haiekin bat egiten duten politikari moderatuei joko zelaia asko estutuz. Etsai bat behar du Trumpek, eta badaki nola xaxatu Iranen estatu teokratikoa nahi dutenak.

Ez dezagun ahaztu munduko enpresa gehienek ez dutela harreman komertzialik AEBekin, nahiz batzuei entzunda besterik ematen duen.]]>
<![CDATA[«Etsigarria da elkarrizketetan Madril ez egotea»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1795/005/001/2018-05-08/etsigarria_da_elkarrizketetan_madril_ez_egotea.htm Tue, 08 May 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1795/005/001/2018-05-08/etsigarria_da_elkarrizketetan_madril_ez_egotea.htm
Aurreneko aldia da euskal gatazkaren konponbidean parte hartzen duzuna?

Ez, urte asko daramatzagu lanean gatazka honetan.

Zer esparrutan egin duzu lan?

Gure oinarrizko lana elkarlanerako aukerak sortzea da; gatazkak eraldatzeko estrategiak landu ditugu Lokarrirekin, ezker abertzalearekin... Pedagogia moduko bat egitea da gure funtsezko lana.

Noiztik ari zara lanean ezker abertzalearekin?

Badira hamar urte baino gehiago. Oso lan diskretua egin dugu; elkarrizketa asko eduki ditugu beste gatazken konponbideen azterketa konparatzeko. Oinarrizkoa da elkarrizketarako aukera sortzea, eta horretarako asko lantzen dugu gizarte taldeen ikuspegia...

Zer ondorio atera duzu urteotan?

Oso gauza ezohikoa gertatu da: gobernuak ez du parte hartu nahi izan. Ez gaude ohituta halako prozesu aldebakarrekoak kudeatzera. Aldaketarako garaia gizarteak markatu zuen zuen herrian, ikusi baitzuen aldatu beharra zegoela. Gure lana gizarteari eztabaidarako eta subjektu aktiboa izateko era eskaintzea izan da.

Ikasle onak izan dira ezker abertzalekoak?

Gaur egon naiz haietako batzuekin, eta oso jarrera onean ikusi ditut haien esperientzia beste gatazka batzuetako eragileekin partekatzeko. Gu ez gara irakasleak izan, eta haiek ez dira ikasleak izan: arazoari irtenbidea bilatzen lagundu nahi zuen pertsona talde bat izan gara. Ikuspegia zabaldu dute, konfiantza hartu dute irtenbidea bazegoela.

Egun garrantzitsua da gaurkoa?

Bai, noski; atal bat itxi da gaur, baina oraindik konpondu beharreko hari asko daude. Harremanak berrosatzen hasteko garaia zabalduko da orain.

Nortzuen arteko harremana?

Bortxa jasan eta eragin dutenak, eragile sozialak, alderdiak... Denon artean egin behar dugu lan.

Asko dago egiteko?

Gaurkoa garrantzitsua da, baina lerro artean geratzen dira konpondu beharrekoak. Beste gatazka batzuetan ikasi dugu kosta egiten dela biolentzia ardatz izan den eskema batetik biolentziarik gabeko batera aldatzea. Urteetako ohitura da.

Nola baloratzen duzue Madrilek parte hartu nahi ez izatea?

Ez da gure ohitura gobernu baten jokabidea epaitzea, baina ezohikoa da. Gatazkak elkarrizketaren bidez konpontzen dira, konponbidea betirako izateko berme bakarra baita. Eskuzabal izatea ere garrantzitsua da behar bezala bukatzeko. Etsigarria da elkarrizketetan Madril ez egotea.

Eduki duzue inolako harremanik Espainiako Gobernuarekin?

Gatazka honetan ez. Gure lana gizarte eragileekin jardutea izan da. Beste kasu batzuetan gobernuekin egin dugu lan.

Herritar askori oso luzea egin zaio Aietetik Kanborako tartea.

Nola begiratzen duzun, ez da horren luzea; ez behintzat gatazka armatuak iraun duen denborarekin alderatzen baduzu.

Beste kasu batzuekin konparatuta?

Denbora luzea behar da jokabide batzuk aldatzeko. Ez da ona azkarregi joatea; hori eginez gero, azalean geratzeko arriskua dago. Aldaketa iraunkorra izan dadin, jendeak sinistu behar du jarrera batzuk aldatu egin behar direla.

Adiskidetzeko beharra aipatzen da sarri. Nola gaude Ipar Irlandarekin alderatuta, adibidez?

Ez dut asko ezagutzen zuen gizartearen egoera. Ipar Irlandakoarekin alderatuta, ematen du errazagoa beharko lukeela. Hemen, gizarte taldeak dauzkazue lanean; ekintzaile asko dago lanerako prest, eta horregatik da garrantzitsua Espainiako Gobernuak parte hartzea. Asko erraztuko luke adiskidetzea. Ipar Irlandan gobernuek eta gizarte zibilak parte hartu dute, baina herritar askoren partetik erresistentziak daude.

Nola animatu herritarrak urrats hori egitera?

Pazientzia handiarekin eta errespetuarekin, bakoitzak bere abiadura daukalako. Herritarrek ezin dute sentitu prozesutik kanpo geratzen ari direla, aurka jartzeko arriskua baitaukagu.

Espetxe politika da korapiloetako bat.

Esperientziak diosku elkarbizitzarako garrantzitsua dela presoek prozesuetan parte hartzea. Kanpotik gatozenok kontu handiz hitz egin behar dugu, gobernuak gaizki har gaitzakeelako, baina agerikoa da desagertu dela presoak urruntzeko argudiatutako arrazoia: ETAko kide izatea. ETA desegin da.

ETA desagertu izanak lagundu beharko luke?

Bai. Arazo bat kendu da. Baliatu beharreko aukera bat da, erraztu beharko lukeena Euskal Herrian eta Espainian erreferentzialak diren ahots batzuk agertzea aldaketa eskatzen. Gauza bera Europan.

Nola egiten da hori?

Boterean daudenengan eragina daukaten eragileekin egin behar da lan.

Bukatu da zuen lana euskal gatazkan?

Lan ederra egin dugu orain arte, eta gure asmoa da guk egin dezakeguna egiten segitzea. Urtean bizpahiru aldiz egon, egoera aztertu, analisiak egin, idatzi... Garrantzitsua da jende askoren elkarlana; elkarlan horretan, gu pieza txiki bat gara, eta rol jakin bat jokatzen dugu.]]>
<![CDATA[Distantzia eta pertzepzioa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1851/025/001/2018-05-06/distantzia_eta_pertzepzioa.htm Sun, 06 May 2018 00:00:00 +0200 Martxelo Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1851/025/001/2018-05-06/distantzia_eta_pertzepzioa.htm
ETAren bukaera antolatzen eta errazten ibili diren nazioarteko eragileek ontzat eman ohi dituzte ETAri eskatu eta ETAk egin dituen urratsak. Gurean sekulako isekak sortu zituen ETAk nazioarteko eragileei 2014ko otsailean arma gutxi batzuk eman zizkienean. Batzuei agortu egin zitzaizkien kualifikatibo negatiboak, baina nazioartekoek ontzat eman zuten lehen urrats txiki hura, atzetik etorriko ziren beste batzuen aurrenekoa zelako.

Berriki, eragindako biktimei buruzko autokritika egin du ETAk, bi biktima mota zehaztuz. Ulergarria da ETAren biktimen haserrea. Alderdi politiko gehienek eta erakunde publikoek oso gogor kritikatu dute bereizketa hori, nahiz horietako batzuek sariak eman Irlandan eredu hori babestu zutenei. Nazioartekoek ontzat eman zuten agiri horren edukia ostegunean Genevan, eta Kanbon ostiralean.

Hego Euskal Herriko bi lehendakariek, Urkulluk eta Barkosek, ez zuten parte hartu nahi izan Kanboko ekitaldian; ez zituzten gustuko, nonbait, ez edukia eta ez forma. Nazioartekoak egon ziren, ordea. Oso estuak gara etxean, eta oso ulerberak, aitzitik, etxetik oso urruti gaudenean. Gurean terrorista direnak gerrillariak dira Kolonbian; nahiz Kolonbian askoz hildako gehiago eragin, lurraldearen zati bat okupatuta eduki urteetan, nerabeak gerrillan sartu, legebiltzarrean hamar eserleku eskaini... Ordain politiko horiek eta gehiago dituen prozesuari babesa ematera joan zen Urkullu lehendakaria Kolonbiara. Kanbora, ez. Eta Kanbon ez zegoen ordain politikorik. Urruti dago Kolonbia.]]>