<![CDATA[Mikel Rodriguez | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Mon, 16 Dec 2019 00:30:15 +0100 hourly 1 <![CDATA[Mikel Rodriguez | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[XXI. MENDEKO GERRA NAGUSIA]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1993/002/001/2019-12-15/xxi_mendeko_gerra_nagusia.htm Sun, 15 Dec 2019 00:00:00 +0100 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1993/002/001/2019-12-15/xxi_mendeko_gerra_nagusia.htm
Mundu gerra txiki horren ondorioek apokalipsia eragin dute Sirian. Masa hilketak, hiriguneen bonbardaketak, desplazamendu uholdeak, populazioaren ordezkapen etnikoa, exekuzioak —anitzetan ikuskizun mediatiko bihurtuak—, desagerrarazteak eta hobi komunak, esklabotza, sexu indarkeria, eraso kimikoak, muturreko islamismoaren hedapena, ekonomiaren eta oinarrizko zerbitzuen hondoratzea... Ia kontatzen ezinezkoa da Siriako herritarrek pairatu dituzten sufrikarioen zerrenda. Ondorioak zenbatzea hagitz lan zaila izan da urteotan, Siriako eremu anitz bakartuta egon baitira, eta alde guztiek kontrol zorrotza ezarri nahi izan baitiote informazioari.

Gerrak desegituratuta utzi du herrialdea. UNHCR Iheslarientzako Nazio Batuen Goi Mandatariaren arabera, iheslarien krisiaren unerik okerrenean Siriako 24 milioi biztanleen erdiak zeuden etxetik alde eginda. Horietako 6,6 milioi Siriako bertze eremu batzuetan babestu dira, eta bertze 5,6 milioi inguruk atzerrira egin dute ihesi. Atzerrian zeuden batzuk itzuli dira; alde batetik, eremu batzuetan segurtasun egoera hobetu delako, eta, bertzetik, babeslekutzat zituzten herrialdeak itzulera sustatzen hasi direlako, baina ez dirudi mugimendu handirik gertatu denik.

Izan ere, gerran jarraitzen du herrialdeak, eta etorkizuna ez da ziurra. Jeremy Bowen Erresuma Batuko BBC kateko berriemaileak 2016an Damaskora egin zuen bidaia batean idatzi zuen armadako jeneral batek erran ziola gerrak «hamar urte gehiago» iraun zezakeela. «Defentsa Ministerioan, Siriako jeneral batek erran zidan ongi baino hobeki zekitela Libanon gerrak hamasei urte iraun zuela».

MATXINADA

Urruti gelditu da 2011ko martxoko testuinguru hura. Herrialde arabiarrak eltze bat bezala borborka ari ziren, 2010eko abenduan Tunisian piztu zen matxinadak sortu zuen erreakzio katearen ondoren. Testuinguru horretan deitu zuen protestara Siriako Iraultza izeneko ekinbide batek, Facebook bidez. Damaskon antolatu zuen deialdia. Ehunka lagun elkartu ziren, eskatzeko bertze herrialde arabiarretan eskatu zituzten antzeko erreforma politikoak, eta ken zezatela 1963tik indarrean zegoen larrialdi egoera. Handik hiru egunera, Poliziak lau manifestari hil zituen tiroz Daraa hirian. Oraindik bukatu ez den biolentzia soka luzearen hasiera izan zen.

Siria berehalakoan murgildu zen krisi eta ezegonkortasuna politikoan. Lehenbiziko hilabeteetan, bertze herrialde arabiarren matxinaden testuinguruari lotuta egon zen, eta, gehienbat, Libiako gerra bihurtu zen ispilu. Afrika iparraldeko herrialde horretan NATOk esku hartu zuen Muammar Gaddafiren aurka eta haren kontra matxinatu ziren talde armatuen alde. Talde horiek 2011ko abuztuan Tripoli hiriburua konkistatu zuten, eta, urrian, Gaddafi harrapatu eta hil egin zuten. Gaddafi bezala, Al-Assad estu hartu zuten Mendebaldeak eta haren aliatuek, baina, espekulatu arren, ez zuten esku hartze militarrik egin, Siria Libiaren arrunt ezberdina baitzen: lau aldiz biztanle gehiago zituen, etnikoki eta erlijiosoki plurala zen, Ekialde Hurbilean aliantza sistema baten parte zen —Iranekin, Libanoko Hezbollah alderdi xiitarekin eta hainbat mugimendu palestinarrekin batera—, eta Errusiaren base militar bat zuen —Tartus portuan—, potentzia horrek herrialde sobietar ohi batetik kanpo zuen bakarra.

Hain zuzen, Errusiak, ahalegin diplomatikoan, Siriako Gobernua aktiboago defendatu zuen Libiakoa baino, eta esku hartze eta zigor proposamen guztiak blokeatu zituen NBEren Segurtasun Kontseiluan —Txinarekin batera—. Barrenean, berriz, 2011ko udaberrian, Al-Assadek zenbait neurri hartu eta erreformak agindu zituen protesta mugimendua baretzeko, matxinada kutsua hartu baitzuen, baina ez zuen egoera onbideratu. Gainera, gobernuak hiri batzuk militarizatu zituen egoera kontrolpean hartzeko —Daraa, Homs, Hama...—, eta boterearen aurkako ekintzek manifestazio soil izateari utzi zioten. 2011ko ekainean, talde armatuak erasoak eta inbasioak egiten hasi ziren ipar-mendebaldeko Idlib probintzian. FSA Siriako Armada Askea siglekin jarduten zuten brigada multzo ezezagun bat ziren. Paraleloan, SNC Siriako Kontseilu Nazionala sortu zen atzerrian, Libiako kontseiluaren antzera oposizioa bateratu eta indarrean zegoen erregimenaren alternatiba izanen zen aginte bat osatzeko. Gaur egundik begiratuta, urrutian gelditu diren sigla ahantziak.

GERRA IREKIA

2012rako, Sirian ez zegoen ez herri matxinadarik, ez manifestazio mugimendurik; gerra irekia zen nagusi. FSA siglak errealitate lauso bat bihurtu ziren, eta talde armatuen sail bat agertu zen; gehienek muturreko islamismo sunita zuten ideologiatzat. Muturreko biolentzia ekintzak eta sarraskiak ugaritu egin ziren; hilak dozenaka milaka hasi ziren kontatzen, eta errefuxiatuak, berriz, ehunka milaka. 2012an hasi ziren mendebaldeko hirietako bataila eta setio handiak: Alepon, Damaskoren kanpoaldean, Darayan, Homsen...

Nazioarteko lehenbiziko ahalegin diplomatikoak gerraren hastapeneko aro honetan sortu ziren. Arabiar Ligaren bake plana hilabete baten buruan zapuztu zen. NBEk eta Arabiar Ligak bitartekari izendatu zuten Kofi Annan, NBEko idazkari nagusi ohia, baina 2012ko abuzturako dimisioa eman zuen, etsita. Nazioarteko eragileak bertze modu batera ere inplikatu ziren. Siriako Gobernuak behin eta berriz salatu zuen Golkoko monarkiak talde armatuak finantzatzen eta antolatzen ari zirela. Turkia ere salatu zuen, bertzeak bertze, horietako talde anitzek ez baitzuten arazorik muga zeharkatzeko. Gainera, Turkiako armadak bonbardaketak egin zituen, eta Patriot misilak ezartzeko eskatu zion NATOri. Israelek ere 2012an egin zituen Siriaren aurkako lehenbiziko bonbardaketak, eta, ordutik, urtero egin ditu hainbat. Baina Siriako Gobernua ez zegoen bakarrik, eta, haren larritasuna ikusita, Iranek eta Hezbollahk gerran sartzea erabaki zuten 2013an.

Gerrak izan dituen gertakari handietako bat hasierako fase horretan gertatu zen: 2012ko uztailean, FSA eta matxino islamistak Rojavako hiriak hartu nahian hasi zirenean, armadak alde egin zuen kurduen lurraldeetatik, eta YPG Herriaren Babes Unitatearen miliziek hartu zuten haren tokia. PYD Batasun Demokratikoaren Alderdia buru zela, Kurduen Batzorde Gorena sortu zuten, eta horrela jaio zen Siriako kurduen eremu autonomoa.

Gerraren lehenbiziko fasea 2013ko udan bukatu zen. Damasko ondoko Duma hirian eraso bat egin zuten arma kimikoekin, eta ehunka zibil hil zituzten. AEBek Siriako armadari leporatu zioten erasoa egin izana, eta hango gobernuaren aurkako esku hartze bat prestatzen hasi ziren. Errusiak makineria diplomatikoa martxan paratu zuen orduan, eta akordio bat egin zuen Washingtonekin: Siriak armategi kimikoa deuseztatuko zuen, AEBek erasoaldia bertan behera uztearen truke. OPCW Arma Kimikoak Debekatzeko Erakundea arduratu zen armategiaren deuseztatzea gainbegiratzeaz eta Dumako erasoa ikertzeaz. Bakearen Nobel saria jaso zuen horregatik. Frogatutzat jo zuen Damaskok armategia desegin zuela, baina ezin izan zuen frogatu nork egin zuen Dumako erasoa. Arma kimikoen erabileraren inguruko salaketa anitz egin dira urteotan, eta AEBek iaz Siriako armadaren aurka bonbardaketa batzuk egiteko justifikaziotzat erabili zuten.

KALIFA HERRIA

Gerra irekiaren lehenbiziko fasearen bukaera markatu zuen bertze gertakari nagusia muturreko bi talde islamistaren hazkundea izan zen: Al-Nusra Frontea, eta, nagusiki, ISI Irakeko Estatu Islamikoa.

2013an, Siriako armadak herrialdearen ekialdeko hiri nagusiak galdu zituen, eta 2014ko urtarrilean ISIk bertze talde armatuei gailentzea lortu zuen, Raqqa hiria konkistatuta. Urte hartako ekainean, berriz, Irakeko Mosul hiria konkistatu, eta kalifa herria aldarrikatu zuen: EI Estatu Islamikoa deitu zion bere buruari, Abu Bakr al-Baghdadi liderrak kalifa izendatu zuen bere burua, eta, halaxe, estatu gisa funtzionatzeko ahalegina egin zuen.

Gerra etengabean zegoen estatu bat, ordea, eta etsaitzat jotako kolektiboak desagerrarazteko asmo deklaratua zuena. Kalifa herriaren aldarrikapenak ia mundu osoa astindu zuen. Ia kontinente guztietako muturreko talde armatu eta norbanako islamista sunita anitzek EIren jarraitzaile izendatu zuten beren burua, eta atentatuak egin zituzten haren izenean —gaur egun hari hori ez da eten oraindik—. Potentzia nagusi guztiek etsaitzat izendatu zuten EI, lehen mailako mehatxutzat.

Praktikan, muturreko taldeak ezabatu egin zuen Iraken eta Siriaren arteko muga, eta, horren ondorioz, handitu egin zen bi herrialdeetako gatazkek elkarrengan zuten eragina. Sirian, EI iparralderantz hedatu zen, eta desagertzeko arrisku larrian paratu zuen kurduen autonomia. 2014ko irailean Kobane hiria setiatu zuen, Turkiaren menpeko Kurdistanen mugan. Urrian, YPG miliziak hiria galtzeko zorian zirenean, AEBek Sirian esku hartzea erabaki zuten. Gerraren bertze aldaketa erabakigarrietako bat. Nazioarteko koalizio bat sortu zuten EIren aurka, eta, YPGrekin aliantza bat eginda, muturreko talde islamistaren aurkako kontraerasoa hasi zuten. Kobane 2015eko urtarrilean askatu zuten, eta YPGk, AEBen laguntzarekin, kalifa herria deuseztatzeko kontaerasoa hasi zuten. Hala ere, kalifa herriak 2015eko urtarrilaren eta ekainaren bitartean lortu zuen zabalkunde geografikorik handiena. Siriaren mendebaldean, EIk fronte gehiago ireki zituen, kasu horietan armadaren aurka —Palmira hiri historikoan, Damaskoko Yarmuk palestinarren kanpalekuan, Libanoko mugan, Alepo probintzian...—.

Ezegonkortasuna inoiz baino handiagoa zen Sirian, eta, horren eraginez, gerrako errefuxiatu exodorik handiena gertatu zen. Milioi bat iheslari inguru sartu ziren EB Europako Batasunean 2015ean, gehienak Siriakoak. Erreakzio xenofobo handia sortu zen, eta migrazioaren gaiak EBko herrialde anitzetako egoera politikoa astindu zuen. 2015eko udakoa izan zen NBEk gerran hildakoei buruz eman zuen azken zifra: 250.000 lagun 2011tik.

ERRUSIA GERRARA

2015eko udan, Siriako Gobernua gerra hasiz geroztiko egoerarik prekarioenean zegoen, eta zalantzan zegoen noiz arte eutsi ahalko zion. Irailaren 30ean, gerraren norabidea aldatu zuen iragarpen bat gertatu zen: «Buru-belarri sartu gara gatazka honetan. Hasteko, Siriako armadari lagunduko diogu terroristen aurkako borrokan». Vladimir Putin Errusiako presidenteak adierazpena egin bezain pronto hasi zituen Errusiako armadak talde matxinoen aurkako bonbardaketak.

Erabaki historikoa izan zen, zeren, SESB Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna desegin zenetik lehenbiziko aldiz, Errusia gerra batean sartu baitzen sobietar eremu ohitik kanpo. AEBek eta haren aliatuek esku hartzea salatu zuten, eta hasieratik argi gelditu zen ez zutela elkarlanik izanen etsai komunaren, EIren, aurka. Siriako armadarekin lurraldeak birkonkistatu eta estatuaren agintea berrezartzea zen Errusiaren helburua, eta mendebaldean hasi zuten ekinaldi hori. Batailarik handiena Alepo hiria berreskuratzekoa izan zen. Ia setiatuta zegoen Siriako armada; Errusiaren laguntzaz, 2016ko otsailean erasoaldia hasi, eta abenduaren 22an hiria ofizialki berreskuratutzat jo zuen Siriako Gobernuak. Guztiz suntsituta gelditu zen hiria. Gerra hasi aitzinetik, bi milioi biztanle inguru zituen Alepok; 2016ko erasoaldiaren hasieran, NBEk kalkulatu zuen 300.000 inguru gelditzen zirela, eta, erasoaldia bukatzean, berriz, 265.000 inguru.

KALIFA HERRIAREN AMAIERA

AEBen eta kurduen milizien ofentsibarekin eta Errusiaren esku hartzearekin, EI gibelera egiten hasi zen, eta 2017an kalifa herriak herio kolpea jaso zuen. Iraken menpean zituen lurralde guztiak galdu zituen, eta Sirian Raqqatik bidali zuten SDF Siriako Indar Demokratikoek —YPG indar nagusitzat zuen koalizioak—. Siriako armadak, berriz, bertze probintziako hiriburu batetik, Deir ez-Zorretik bidali zuen. Baghuz izeneko hiria izan zen EIren kalifa herriaren azken lurraldea, Siriaren hego-ekialdeko muturrean, Irakeko mugan. Irteerarik gabeko erresistentzia batean zokoratuta, 2019ko martxoaren 23an SDFk kalifa herria desegintzat jo zuen, Baghuz osoa kontrolpean hartu ondoren.

Herrialdearen mendebaldean, berriz, Siriako armadak hirigune nagusiak berreskuratu zituen 2018an, eta, EI mapatik ezabatuta, statu quo berri bat ezarri zen gerran: Eufrates ibaiaren ekialdea SDF Siriako Indar Demokratikoen kontrolpean; mendebalde gehiena Siriako Estatuaren agintepera itzulita; ipar-mendebaldeko Idlib probintzia Al-Nusraren eta bertze talde batzuen menpean; kurduen Afrin barrutia eta haren ekialdeko eskualdeak Turkiak inbadituta; eta, Jordaniako mugako basamortuko eremua AEBen base batek gobernatua.

POTENTZIEN ARTEKO LEHIA

Aurtengo martxoan sortu zen galdera nagusia zen: zer gertatuko da orain? Hainbat korapilo zeuden askatzeko: Idlib probintziaren etorkizuna, Siriako Estatuaren eta SDFren arteko harremana, AEBen presentzia militarraren etorkizuna, eta Turkiaren anbizioak. Egoerak argitu gabe segitzen du, baina joan den urrian gertatu zen mugimendu nabarmenak bata bertzearen gibeletik eragin die zalantza horiei. Donald Trump AEBetako presidenteak urriaren 6an Rojavatik erretiratzeko agindua eman zien tropei, eta Turkiak inbasioa hasi zuen handik hiru egunera. Horren eraginez, SDFk Siriako Gobernuari eta Errusiari laguntza eskatu zien, eta honela gelditu da egoera: urriaren 18tik, indarrean dago su-eten bat, nahiz eta Turkiak jarraitu duen operazio militarrak egiten, dioenez, SDFk ez duelako menia errespetatu —Ankararen erasoei erantzutera mugatu dela dio koalizioak—; bertzalde, Siriako armada Turkiako mugan eta Rojavako bertze eremu batzuetan hedatu da —2012tik lehenbiziko aldiz—, eta Errusiak eta Turkiak zaintza patruila bateratuak hasi dituzte.

Horrez gain, Idliben Siriako armadak eta Errusiak su-eten bat eman zuten abuztuan, baina hilabete honetan aire eraso handiak egin dituzte probintzian. Fronte guztiak behin-behinean daude, egoera hagitz korapilatsuetan. Turkiak bere lurraldean hartzen dituen Siriako errefuxiatuak inbaditutako eremuetara bidaltzea du helburuetako bat; hori egin du Afrinen, kurdu gehienek inbasiotik ihes egin eta errefuxiatu arabiarrak han ezarrita. SDFren posizioa, berriz, dezente ahuldu da, baina oraindik gaitasun militar handia du kontrolpean duen lurralde guztia bertzerik gabe emateko Siriako Estatuari. Eta, egoera borobiltzeko, AEBek, milizia arabiar batzuen babesarekin, Irakeko muga eta Damasko lotzen dituen hegoaldeko bidea kontrolatzen dituzte, eta ez dute handik erretiratzeko asmorik adierazi.

Potentzien lehia eta interes horiekin batera, kontuan hartu behar da EIren kalifa herria desagertu eta Al-Baghdadi hil bazuten ere —joan den urri bukaeran hil zuten AEBetako militarrek, Idlib probintzian—, muturreko talde islamista sunita bizirik dagoela oraindik, eta gerrilla borroka bat hasi du, nagusiki SDFren kontra.

Nazioarteko akordio bat egin ezean, zaila dirudi pentsatzeak gerra buka daitekeenik; alternatibak dira potentziak eta haien aliatuak elkarren aurka gerra ireki batean murgiltzea garaipen erabatekoa lortzeko —ez da probablea—, edo potentzia bakarrak eustea, bertzeak gerrak akituta erretiratu direlako. Ekinaldi diplomatikoei dagokienez, alde batetik, martxan dago Siriako Gobernuaren eta oposizioko ordezkari batzuen arteko batzorde konstituziogilea —duela hilabete elkartu zen azkenekoz—, eta, bertzetik, Errusiak, Iranek eta Turkiak duela bi urte hasi zituzten Astanako elkarrizketen hamalaugarren bilera egin berri dute. Bakerako bidean ez dute emaitza handirik lortu, oraingoz. Save The Children gobernuz kanpoko erakundearen arabera, gerra hasi zenetik bortz milioi haur inguru jaio dira Sirian. Gatazka bertzerik ezagutu ez duten belaunaldiak.]]>
<![CDATA[Giltzarrapoa hautsita]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2093/020/001/2019-12-14/giltzarrapoa_hautsita.htm Sat, 14 Dec 2019 00:00:00 +0100 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/2093/020/001/2019-12-14/giltzarrapoa_hautsita.htm
Giltzarrapo batekin itxi zuen atzo bere area Leganesek. Bi taldeen ibilbidea ikusita, partida gogorra, trabatua eta lehiatua espero zen, eta halakoxea izan zen. Javier Aguirrek planteatu zuen estrategiarekin eroso aritu ziren espainiarrak, lehenbiziko zatian gehienbat. Alaves, berriz, deseroso egon zen minutu gehienetan. Ezin jokaldiak ongi harilkatu, behin eta berriz pareta bat joko balu bezala. Bigarren zatiko ekinaldiek, ordea, fruitua eman zuten, eta hagitz mingarria zatekeen porrot bat eragozteko balio izan zuen Joseluren golak. Gazitik gehiago du atzoko berdinketak gozotik baino, baina partidaren bilakaera ikusita, Alavesek puntu bat salbatu du, eta ez du hirugarren partida jarraian galdu.

Bi taldeek ez zuten joko onik erakutsi. Lehenbiziko minutuetan gutxi landu zuten jokoa, eta bortzgarren minutura arte ez zen ikusi taxuz jositako jokaldi bat. Leganes Alavesen areara lehenbizikoz ailegatu zenean izan zen. Arabarrek baloia ebatsi, kontraerasoan bizkor atera, eta Lucas Perezen arrisku gutxiko erdiraketa batekin bukatu zen jokaldia.

Partidako lehenbiziko aukera argia kanpoko taldeak izan zuen, hamalaugarren minutuan. Kevin Rodrigues euskal herritarrak atearen aitzinean bakar-bakarrik errematatu zuen erdiraketa bat, baina harmailetara zuzendu zuen jaurtiketa. Baloiaren jabetza Alaves nagusi zen guztiz, baina ez zuen lortzen Leganesen harresiari arrakalarik egitea. Agirreren taldeak, berriz, kontraerasoa zuen arma bakar.

Ordu erdi baino gehiago behar izan zuen Alavesek lehenbiziko jaurtiketa egiteko; 32. minutuan, Lucas Perezek erdiraketa baten aldaratzea Cuellarren atetik goiti jaurti zuen. Baina, hain zuzen, Alavesek lehenbiziko zatiko minuturik onenak jokatu ondoren sartu zuen gola Leganesek. Gasteiztarrek zelai erdirantz urrutiratu zuten baloia, eta Leganesek jokaldi bizkor batekin ezustean harrapatu zituen; Rodriguesek erdiraketa bat area barrenean, eta Braithwaitek sareetara.

Bigarren zatian, erasora

Espero bezala, bigarren zatian erasora atera zen Alaves, joko bizkorrarekin. 50. minutuan Joseluk aukera ona izan zuen, baina Rodriguesek atearen aitzinean kendu zion baloia. Gasteiztarrak saiatu ziren espainiarren area setiatzen, eta minutu luzetan baloia Leganesen zelai zatian egon zen, baina ahaleginen ondorioak erremate ahulak eta atearen aitzinetik pasatzen ziren baloiak baino ez ziren izan. Madrildarrek, berriz, jokaldi arriskutsuak egiteko aukera izan zuten kontraerasoan. 80 minutu behar izan zituen Alavesek giltzarrapoa hausteko, Joseluk aldaratze bat errematatzen asmatu zuenean. Saiatu zen azken minutuetan partidari buelta ematen, baina Leganesek lortu zuen eustea.]]>
<![CDATA[Athleticek aise irabazi dio Logroñori (3-0)]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1992/026/002/2019-12-01/athleticek_aise_irabazi_dio_logroori_3_0.htm Sun, 01 Dec 2019 00:00:00 +0100 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1992/026/002/2019-12-01/athleticek_aise_irabazi_dio_logroori_3_0.htm
Partidaren hasiera hagitz bizia izan zen, eta bi taldeek aukera onak izan zituzten. Logroñok lehenbiziko zatian jokatu zituen partidako minuturik onenak, baina Athleticek lortu zuen atea zulatzea, 27. minutuan, Lucia Garciaren gol batekin. Handik bi minutu eskasera, Logroñok berdintzeko aukera ona izan zuen falta jaurtiketa batekin, eta Athletici arriskua sortu zion kontraerasoan, baina, atsedenaldiaren aitzinetik, Ane Azkonak bigarren gola egin zuen, buruz, eta bideratuta utzi zuen norgehiagoka. Bigarren zatian, berriz, nagusi izan ziren bizkaitarrak: 54. minutuan, Marta Unzueren golak erabakita utzi zuen partida, eta azken ordu laurdenean gol sorta bat sartzeko aukera onak izan zituzten.

Reala gaur, Zubietan

Reala gaur ariko da, Zubietan (18:30, Gol), Rayo Vallecanoren aurka. Irabaziz gero, Madrilgo taldeari aurrea hartuko dio sailkapenean. Horretarako, ordea, etxean izan duen joera aldatu beharko du: lau partida jokatu ditu Zubietan, eta azken biak galdu egin ditu, eta bakarra irabazi —hirugarren jardunaldian, Betisen aurka (2-0)—. Jokalari inportante bat berreskuratu du Realak, Nahikari Garcia kapitaina osatu baita. Hain zuzen, Betisen aurka min hartu zuenetik ez du jokatu —hark sartu zituen bi golak—.]]>
<![CDATA[Alemaniak, Frantziak eta Portugalek multzo berean jokatuko dute Eurokopan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1968/027/001/2019-12-01/alemaniak_frantziak_eta_portugalek_multzo_berean_jokatuko_dute_eurokopan.htm Sun, 01 Dec 2019 00:00:00 +0100 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1968/027/001/2019-12-01/alemaniak_frantziak_eta_portugalek_multzo_berean_jokatuko_dute_eurokopan.htm
Heldu den urtean 60 urte beteko dira Eurokopa lehenbizikoz jokatu zutenetik, eta, horregatik, UEFAk eredu berezi bat ezarri du, lehiaketa hamabi herrialdetako hamabi hiritan jokatuko baitute, herrialde bakar batean edo bitan jokatu beharrean. Ekainaren 12an hasiko da torneoa, Italiak eta Turkiak Erroman jokatuko duten partidarekin. Uztailaren 12an jokatuko dute finala, Londresko Wembley estadioan. A multzoan daude Italia eta Turkia, eta, hain zuzen, hori da osatuta gelditu direnetako bat. Aurkari izanen dituzte Gales —2016an finalerdietara ailegatu zen— eta Suitza —final-zortzirenetan kanporatua, 2016an—. B multzoa da osatuta gelditu den bertzea; Belgika da faboritoa, printzipioz koska bat beherago baititu Errusia, Danimarka eta Finlandia hasiberria.

Espainiak, ligaxka Bilbon

Multzo bakoitzak herrialde ezberdinetako bi hiri izanen ditu egoitza gisa. Ezarritako irizpidearen arabera, hiri horien estatua ordezkatzen duen selekzioa sailkatuz gero, han jokatuko ditu etxeko partidak. UEFAk 2014an Bilbo egoitzatzat onartu zuenez, Espainiak han jokatuko ditu ligaxkako hiru partidak. Italiak, Danimarkak, Herbehereek, Ingalaterrak eta Alemaniak beren herrialdeetako hirietan jokatuko dute ligaxka. Errusiak, berriz, hirutik bi San Petersburgon jokatuko ditu.]]>
<![CDATA[Baikortasun ezberdinak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/017/001/2019-11-22/baikortasun_ezberdinak.htm Fri, 22 Nov 2019 00:00:00 +0100 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1872/017/001/2019-11-22/baikortasun_ezberdinak.htm
Aurreko denboraldia bikaina izan zen Ampo Ordiziarentzat. Liga erregularrean laugarren amaitu zuen, eta titulurako kanporaketetan finalerdietara ailegatzea lortu zuen. Sasoi honen hasieran helburua hau jarri zuten, Iñigo Marotiasek (Ordizia, Gipuzkoa, 1989) azaldu duenez: «Azkeneko hiru edo lau urteetan bezala, aurreko denboraldikoa hobetzen saiatu nahi dugu. Jakinda hobetzea oso zaila dela». Ampo Ordiziako bi entrenatzaileetako bat da Marotias.

Taldea bide onean doa, hala ere. Bi partida baino ez ditu galdu: Alcobendasen aurka bigarren jardunaldian (34-28), eta El Salvadorren aurka laugarrenean (36-35). Dena den, neurketa horietan puntu bana urratzea lortu zuen, erasoko eta defentsako puntu gehigarriei esker. Marotiasen ustez, inportantea izan da hori. «Irabazi edo galdu, partida guztietan lortu ditugu puntuak, eta horrek erakusten du denetan lehiakor izan garela». Ibilbide onaren gakoetako bat taldearen egitura mantentzea izan da. «Azkeneko lau urteotan, gu taldea zuzentzen ari garenetik, saiatu gara blokea mantentzen. Ez da erraza izaten, beti baitago jendea lanarengatik edo beste gorabehera batengatik utzi egiten duena».

Ampo Ordiziaren «bizkarrezurra» harrobiko jokalariak dira, eta taldeko jokalarien heren bat baino gutxiago dira profesionalak. Espainiako Ohorezko Mailan, ordea, areagotzen ari da profesionalizazioa, eta taldeen aurrekontuak gero eta gehiago ari dira hazten. Marotiasek dioenez, horren ondorioz lehia gero eta handiagoa da. Urtea bukatu arte hiru jardunaldi falta dira; Ampo Ordiziak VRAC Quesos Entrepinares liderraren etxean jokatu beharko du, eta Eguberrietako etenaren aitzinetik Santboiana zuzeneko aurkariaren kontra jokatuko du Katalunian. «Oso partida gogorrak», baina emaitza onak lortuz gero, sailkapenean hagitz bultzada handia eman diezaioketenak Ampo Ordiziari. «Oraindik liga bukaera eta titulurako kanporaketak urruti ikusten dira, baina bide onean goaz».

Guztiz bertzelakoa da Hernanik duen helburua. «Denboraldi hasieran esan nuena errepikatuko dut: oso zaila izango da mailari eustea, eta oraintxe bertan horregatik gara azkenak», onartu du Patrick Polidori entrenatzaileak (Paris, 1975). Hernani 2012an igo zen Ohorezko Mailara, eta salbazioa izan du urteroko helburu nagusia. Talde guztiz amateurra da, gero eta ingurune profesionalagoan lehiatzen. Polidorik dio «epe luzera» ezinezkoa izanen dela talde amateurrek gorengo mailan jarraitzea. «Gero eta aurrekontu handiagoak daude, eta taldeak landu beharrean, gero eta gehiago fitxatzen da, enkante batean bezala». Gainera, Hernanik aldaketa handia jasan du, hamabi jokalarik utzi baitute taldea. «Ia talde oso bat da hori», zehaztu du Polidorik. «Gazte asko daude orain, eta egokitzapena konplikatua izaten da. Bi urtean ikasten dena, bi hilabetean ikasi behar dute».

Jokoarekin pozik

Baina Hernani ez dago etsitzeko prest. Nahiz eta partida guztiak galdu, hiru puntu ditu, hiru norgehiagoka alde txikiarekin galdu eta defentsako puntu gehigarriak pilatzea lortu duelako. Horri esker, UBU-Colina Clinic azken-aurreko sailkatua lau puntura du oraindik, eta Konplutentse Cisneros hamargarrena, berriz, seira —azken-aurrekoak jaitsierako kanporaketa jokatzen du—. «Partida asko gauza zehatzengatik galdu ditugu —uztartzeren bat eta horrelakoak—, baina jokoa ona izan da». Polidorik uste du aste hauetako geldialdia ongi etorriko zaiela, azkeneko partida Quesos Entrepinares liderraren aurka jokatuko baitzuten, eta hurrengoa El Salvador bigarrenaren aurkakoa baitute Landaren. Abenduko bertze biak: Bathco bederatzigarren sailkatuaren etxean, eta Bartzelonaren aurka Hernanin.

«Espero dut urtea garaipen batekin edo birekin bukatzea. Garaipen bat, eta berriz ere igogailuan sartuko gara besteekin». Polidorik itxaropena du etxean El Salvadorren aurka partida on bat egin eta taldeak«konfiantza» hartzeko.]]>
<![CDATA[Jagoba Arrasatek 2022ra arte luzatu du kontratua Osasunarekin]]> https://www.berria.eus/albisteak/173919/jagoba_arrasatek_2022ra_arte_luzatu_du_kontratua_osasunarekin.htm Mon, 18 Nov 2019 09:32:58 +0100 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/albisteak/173919/jagoba_arrasatek_2022ra_arte_luzatu_du_kontratua_osasunarekin.htm <![CDATA[Ipar-hego elkarlanean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/025/001/2019-11-12/ipar_hego_elkarlanean.htm Tue, 12 Nov 2019 00:00:00 +0100 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1893/025/001/2019-11-12/ipar_hego_elkarlanean.htm
Tsunami Demokratikoaren deiari erantzunez elkartu ziren herritarrek AP-7aren bi norabideak ixtea lortu zuten atzo, autoekin pilaketak eraginda, eta, gehienbat, errepidearen erdian manifestazioak, eserialdiak eta agertoki bat eta guzti altxatuta. Kontzertuak egin zituzten han —bertzeak bertze, Lluis Llach musikariak jo zuen—.

Baina ekintzak ez ziren mugatu Frantziako Errepublika eta Espainiako Erresuma banatzen dituen mugatik hegoaldera; hain zuzen, atzoko egunak utzi zuen irudietako bat izan zen mugaren bi aldeetako katalanen elkarlanarena, Tsunami Demokratikoaren deiari jarraikiz Ipar Katalunian A-9 errepideko zirkulazioa trabatu baitzuten ehunka lagunek. «Ez Frantzia, ez Espainia! Herrialde Katalanak!», oihu egin zuten mugaren bi aldeetako manifestariek Ipar Kataluniako Pertus eta Kataluniako Printzerriko Jonquera udalerrien arteko mugan.

Eguerdi aldera Jendarmeria mobilizatu zen errepidea libratzeko. Tentsio uneak izan baziren ere, ez zen liskarrik piztu, baina poliziek ez zuten lortu zirkulazioa berrezartzea. Ipar Kataluniako Prats de Mollo herriko alkateak, Claudi Ferrerrek, Frantziako banderaren koloreen zinta jantzita, jendarmeen eta manifestarien artean bitartekari lana egin zuen. Poliziei erran zien «manifestari baketsuak» zirela han bildutakoak, eta herritarrek txalo egin zioten alkateari.

Brusela, entzungor

Kataluniako patronalak Quim Torra Generalitateko presidenteari eskatu zion mobilizazioaren aurka «adierazpen irmo bat» egiteko, «Kataluniaren bakartzea eta blokeo ekonomikoa eragozteko». CETM Merkantzien Garraioko Espainiako Konfederazioari, berriz, iruditu zitzaion Espainiako Gobernua «modu pasiboan» ari zela jokatzen. Mina Andreeva Europako Batzordeko bozeramaileari errepide mozketari buruz galdetu zioten Bruselan, eta erabat gutxietsi zuen ekintza. «Ez digu arreta handirik erakartzen».

Tsunami Demokratikoa, ordea, nazioarteari «alertarako dei bat» egin diolakoan dago. «Gaurko ekintzarekin argi utzi dugu Kataluniaren eta Espainiaren arteko arazo politikoa Europaren arazo bat dela», adierazi zuen mugimenduak iluntzean argitaratu zuen ohar batean. Gaua errepidean pasatzeko prestatu ziren manifestari asko; gaur, mozketari eusteko asmotan dira.]]>
<![CDATA[Pedro Sanchez: «Gobernu aurrerakoi bat lortuko dugu, seguru»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1892/011/005/2019-11-11/pedro_sanchez_gobernu_aurrerakoi_bat_lortuko_dugu_seguru.htm Mon, 11 Nov 2019 00:00:00 +0100 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1892/011/005/2019-11-11/pedro_sanchez_gobernu_aurrerakoi_bat_lortuko_dugu_seguru.htm
Sanchezek ez zuen ez galerarik, ez hankasartzerik interpretatu atzoko emaitzetan. «Alderdi Sozialistak hirugarren aldiz irabazi ditu hauteskundeak aurten: apirilean, maiatzean eta azaroan», izan ziren jarraitzaileei pozarren zuzendu zikien lehenbiziko solasak. Ironia eta txantxa tonua erabiltzeko beta ere aurkitu zuen: «Baina plana ez da hauteskundeak irabazten jarraitzea, gobernu egonkor bat osatzea baizik».

Gobernu hori osatzeko negoziazioetan «eskuzabal» jokatuko dutela erran zuen, baita PSOEk zuzenduko duela, eta «aurrerakoia» izanen dela ere. Ondoan nahi dituen bazkideen izenik ez zuen eman. «Guztiei dei egiten diegu, haien burua bizikidetzatik kanpo utzi eta gorrotoaren mezua zabaldu dutenei izan ezik».

Lau urte gorabeheran

PSOEren eta PPren arteko txandakatze aldia pitzatu zen urtean hartu zuen Sanchezek alderdi sozialistaren gidaritza, 2015ean. Eta harenak izan ziren, hain zuzen, PSOEk 1977tik izan zituen emaitzarik txarrenak, 2015ean eta 2016an.

Sanchezek hartu zuenerako beheranzko joera hartua zuen PSOEk, bipartidismoaren azken hauteskundeetan, 2011n, Alfredo Perez Rubalcabaren hautagaitzarekin ordura arteko emaitzarik kaskarrena izan baitzuten. Horregatik, apirileko emaitzak 1977-2011 artekoekin konparatuta hagitz apalak baziren ere, testuinguru politiko berrian hagitz onak ziren, bozak irabazi eta beheranzko joerari buelta ematea lortu baitzuen Sanchezek, neurri handi batean bi faktoreri esker: 2015-2016 arteko krisi aldian Podemosen eta haren koalizioaren aitzinetik eutsi ziolako, eta 2018an zentsura mozio baten bidez presidentetza eskuratu zuelako. Atzo, apirileko abantaila kamustu egin zitzaion.]]>
<![CDATA[Evo Moralesek dimisioa eman du]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1905/021/001/2019-11-11/evo_moralesek_dimisioa_eman_du.htm Mon, 11 Nov 2019 00:00:00 +0100 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1905/021/001/2019-11-11/evo_moralesek_dimisioa_eman_du.htm
AEE Amerikako Estatuen Erakundeak atzo jakinarazi zuen bozen prozesuari buruz egin duen ikerketaren emaitza, eta ondorioztatu du sistema informatikoaren «manipulazio argia» egin zela boto kontaketan. Presidenteak emaitza onartu, eta, AEEren gomendioari jarraikiz, atzo lehen orduetan erran zuen berriz eginen dituztela hauteskundeak. Oposizioak ontzat jo zuen, baina ez zen konforme geratu: exijitu zuen Morales eta Alvaro Garcia Linera presidenteordea ez daitezela aurkeztu, eta armadak, berriz, bere dimisioa eskatu zuen ohar batean. Moralesek ez ezik, Linerak ere kargua utzi du.

William Kaiman armadako buruak Moralesi «iradoki» zion dimisioa eman zezala, «baketzea eta herrialdearen egonkortasuna» bermatzeko. Presidenteak, azkenean, etsi egin du, ohartarazpen hau egin ostean: «Kolpe zibiko, politiko eta poliziala izan da». Kubako presidente Miguel Diaz-Canelek eta Venezuelako Nicolas Madurok ere bide beretik jo dute, baita Luiz inacio Da Silva Lula Brasilgo presidente ohiak ere: salatu dute «estatu kolpea» izan dela, eskuinak demokraziari egin dion «eraso larria eta onartezina».

Azken egunotan izan diren protesta bortitzen ondorioz erabaki du atze ra egitea. Moralesek atzo goizeko prentsaurreko batean erran zuen hauteskundeak berriz eginda «Boliviako herriak demokratikoki» aukeratuko dituela «agintari berriak, eragile politiko berriek parte hartuta». Hauteskunde Auzitegi Gorena arduratzen da bozen antolaketaz eta prozesu osoaz, eta presidenteak jakinarazi zuen organo horren ordezkari guztiak aldatuko dituztela. Gainera, La Paz Departamentuko Fiskaltzak prozedurak hasi ditu auzitegiko kideak auzipetzeko.

«Abertzaletasun izpiren bat bazenu, erretiratu egin beharko zenuke», erantzun zion Mesak Moralesi. Mesa hauteskundeetako arerio nagusia izan bada ere, bertze lider bat nabarmendu da Moralesen eta MASen aurkako oldarraldian: Luis Fernando Camacho. Abokatua da lanbidez, eta Santa Cruz hiriko Batzorde Zibikoko presidentea. Hark bultzatu ditu karrikako mobilizazio gehienak, eta La Pazera joan zen Moralesekin elkartzeko asmoz, baina presidenteak ez zion jaramonik egin. Azken egun hauetan, hainbat eskaera eta exijentzia egin dizkio gobernuari —hauteskundeak berriz egitea, 48 orduren buruan dimisioa ematea, matxinadarako deiak...—, eta nazioarteko zenbait liderren babesa lortu du —Luis Almagro AEEko idazkari nagusiak Boliviako Gobernuari eskatu dio Camachoren «mugimendu askatasuna» bermatzeko—.

Moralesek, berriz, eskaera nagusi bat egin du: «Erabaki hau hartu ondoren, tentsioa gutxitzeko eskatu nahi dut. Denok dugu Bolivia baketzeko betebeharra». Presidenteak «guztiei» eskatu die «bizikidetza baketsua bermatzeko». Izan ere, eraso bereziki larriak gertatu ziren ortziraletik atzora arte, eta Poliziako kide anitz presidentearen aurka matxinatu dira hiri batzuetan, eta armadak ere bizkar eman dio.

Erasoak MASeko kideei

Erasoei dagokienez, nabarmentzekoak izan dira Moralesek Twitter bidez jakinarazi dituenak, bertzeak bertze: etxeak erre dizkiete Chuquisaca eta Oruro eskualdetako gobernadoreei, eta presidentearen arreba bati. Presidentearen alderdiko ordezkariek eta egoitzek ere izan dituzte erasoak —hau da, MAS Sozialismorako Mugimenduaren egoitzek—. Moralesek azken egunotan salatu du «estatu kolpe bat» direla indarkeria ekintza horiek.]]>
<![CDATA[Evo Moralesek dimisioa eman du]]> https://www.berria.eus/albisteak/173552/evo_moralesek_dimisioa_eman_du.htm Sun, 10 Nov 2019 22:42:12 +0100 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/albisteak/173552/evo_moralesek_dimisioa_eman_du.htm <![CDATA[Askatu dute Lula]]> https://www.berria.eus/albisteak/173465/askatu_dute_lula.htm Sat, 09 Nov 2019 10:19:10 +0100 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/albisteak/173465/askatu_dute_lula.htm Urte eta erdiz eduki dute Lula preso, 580 egunez. Espetxearen atarian jendetza elkartu da Lularen zain. «Estatuak, Polizia Federalak eta Ministerio Publikoak» alde «ustel» bat dutela, eta horren aurka borrokan aritu dela nabarmendu du haien aurrean, hunkituta, eta ezkerra «kriminalizatzeko» ahaleginak salatu ditu. Askatu baino ordu batzuk lehenago, Jair Bolsonaro presidenteak Polizia Federalaren formakuntza ikasturtearen ekitaldi batean parte hartu du, eta kazetariek Lula aske gelditzeko aukeraz galdetu diotenean, atzamar lodiak altxatu dizkie eta autoan alde egin du. Lehia politiko gogorra hasi da Brasilen, Lula libre egotea aktibo politiko garrantzitsua izanen baita Bolsonaroren oposizioarentzat. Auzitegi Gorenak bertan behera utzi du 2016an ezarritako jurisprudentzia. Horren arabera, auzipetuak lehenbiziko apelazioa galdu ondoren hasi behar zuen espetxe zigorra betetzen, bigarren instantzian. Lula bigarren instantzian zigortuta espetxeratu zuten iazko apirilean, hamabi urterako. Lularen defentsak, ordea, argudiatu zuen helegite guztiak agortu arte bigarren instantzian zigortutakoak ez lituzketela espetxean eduki behar, oinarrizko eskubideak urratzen zaizkielakoan. Auzitegi Gorenak arrazoia eman dio, erabaki baitu ez dutela kartzelan sartu behar baldin eta «gizartearentzat arriskutsuak» ez badira. Erabaki horren ondorioz, Lula ez ezik, bertze 4.800 preso inguru daude askatasuna eskatzeko moduan, bigarren instantzian zigortu zituztenak. Horietako 38 dira Lava Jato auziarengatik zigortuta daudenak, Lularen prozesu berekoak. Brasilek 800.000 preso inguru ditu guztira. Lula 2003-2011 artean izan zen presidente, eta gertakari historiko bat izan zen hori Brasilen, lehenbiziko aldiz PT Langileen Alderdiak irabazi baitzituen hauteskundeak, eta buruzagi sindikal izandako militante ezagun bat bihurtu baitzen estatuburu. Sergio Moro epaileak Petrobras enpresa publikoari lotutako ustelkeria sarearen parte izatea leporatu zion Lulari, Lava Jato operazioan, eta presidente ohiari horregatik jarri zioten hamabi urteko espetxe zigorra, ustelkeria eta diru garbiketa egotzita. Konspirazio salaketa Brasilgo ia alderdi nagusi guztietako kideak daude nahasita Lava Jato-n, bai zigortuta, bai ikerketapean. Herrialdearen historiako ustelkeria ikerketa nagusia da. Horien artean daude, errate baterako, PTren eta Lularen bi etsai, PDMB Brasilgo Mugimendu Demokratikoaren Alderdiko kideak biak: Eduardo Cunha Diputatuen Ganberako presidente ohia (2015-2016), eta Michel Temer herrialdeko presidente ohia (2016-2018). Espetxean dituzte biak; Cunhari hamabortz urteko zigorra ezarri zioten iaz, eta Temer baldintzapean aske dago, ustelkeriagatik dozena inguru auzitan prozesatuta. PTren eta ezkerreko sektore zabal baten ustez, ordea, Lularen aurkako akusazioak konspirazio bat dira ezkerrak berriz ere boterea har ez dezan. 2013an hasi zuen Moro epaileak Lularen aurkako ikerketa, eta Brasilgo egoera politikoak aldaketa nabarmenak jasan ditu ordutik. Lularen alderdia zegoen orduan boterean, Dilma Rousseff presidente zela, Lulak gainditua baitzuen agintaldiei ezartzen zaien muga. 2016an, ordea, Senatuak kargugabetu egin zuen Rousseff, lege fiskalak urratzea eta Kongresuari erabakien berriek gordetzea leporatuta. Kongresuak Temer izendatu zuen haren ordezko, 2018ko hauteskundeetara arte agintzeko. Hor gertatu zen PTk eta ezkerrak salatzen duten konspirazioaren bigarren zatia, PTk iragarri baitzuen Lula izanen zela hautagaia. Bozen aitzineko hilabeteetan argitaratu zituzten inkesta guztien emaitza izan zen presidente ohiak aise irabaziko zuela, baina auzitegiek debekatu egin zioten aurkeztea, espetxean zegoelako. Ezusteko bertze protagonista bat agertu zen panorama horretan: Bolsonaro ultraeskuindarra. Aise irabazi zituen bozak, eta, Brasilgo egoera politikoa ez ezik, Latinoamerika osokoa ere irauli zuen. Irabazi eta gutxira, gainera, jakinarazi zuen Moro izendatuko zuela Justizia ministro; hain zuzen, Lula kartzelara bidali zuen epailea. Bolsonaro, Mororekin Mororentzat kolpe pertsonala izan da Auzitegi Gorenaren erabakia. Gaur Bolsonarok eta biek Polizia Federalaren ekitaldian parte hartu dute, eta ez dute adierazpenik egin. Baina adierazgarriak izan dira zeremoniako hitzaldian Bolsonarok Morori buruz erran dituenak: «Bere eginkizuna egoki bete ez balu, ni ere ez nintzatekeen hemen egonen. Brasilgo politikaren oraingo egoera Sergio Morori zor diogu hein batean. Kate batekin konparatzen badugu, agian, kate horretako katebegirik azkarrena da». Aurten, ekainean, zenbait hedabidek argitaratu zuten Morok fiskaltzarekin hitz egin zuela behin baino gehiagotan, Lula kartzelatzeko.]]> <![CDATA[Lehia politikoa hasi da Brasilen]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2019-11-09/lehia_politikoa_hasi_da_brasilen.htm Sat, 09 Nov 2019 00:00:00 +0100 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2019-11-09/lehia_politikoa_hasi_da_brasilen.htm Lula presidente ohia, eta handik ordu batzuetara kalean aske zen. Auzitegi Gorenak ezarritako jurisprudentzia berriak bete-betean eragin dio presidente ohiari; helegiteen prozesu guztia bukatu arte akusatuek ez dutela kartzelan egon behar ebatzi du Gorenak. Urte eta erdiz eduki dute Lula preso, 580 egunez. Espetxearen atarian jendetza elkartu zen Lularen zain. «Estatuak, Polizia Federalak eta Ministerio Publikoak» alde «ustel» bat dutela, eta horren aurka borrokan aritu dela nabarmendu zuen haien aurrean, hunkituta, eta ezkerra «kriminalizatzeko» ahaleginak salatu zituen.

Askatu baino ordu batzuk lehenago, Jair Bolsonaro presidenteak Polizia Federalaren formakuntza ikasturtearen ekitaldi batean parte hartu zuen, eta kazetariek Lula aske gelditzeko aukeraz galdetu ziotenean, atzamar lodiak altxatu zizkien eta autoan alde egin zuen. Lehia politiko gogorra hasir da Brasilen, Lula libre egotea aktibo politiko garrantzitsua izanen baita Bolsonaroren oposizioarentzat.

Auzitegi Gorenak bertan behera utzi du 2016an ezarri zen jurisprudentzia. Horren arabera, auzipetuak lehenbiziko apelazioa galdu ondoren hasi behar zuen espetxe zigorra betetzen, bigarren instantzian. Lula bigarren instantzian zigortuta espetxeratu zuten iazko apirilean, hamabi urterako. Lularen defentsak, ordea, argudiatu zuen helegite guztiak agortu arte bigarren instantzian zigortutakoak ez lituzketela espetxean eduki behar, oinarrizko eskubideak urratzen zaizkielakoan. Auzitegi Gorenak arrazoia eman dio, erabaki baitu ez dutela kartzelan sartu behar baldin eta «gizartearentzat arriskutsuak» ez badira. Erabaki horren ondorioz, Lulare ez ezik, bertze 4.800 preso inguru daude askatasuna eskatzeko moduan, bigarren instantzian zigortu zituztenak. Horietako 38 dira Lava Jato auziarengatik zigortuta daudenak, Lularen prozesu berekoak. Brasilek 800.000 preso inguru ditu guztira.

Lula 2003-2011 artean izan zen presidente, eta gertakari historiko bat izan zen hori Brasilen, lehenbiziko aldiz PT Langileen Alderdiak irabazi baitzituen hauteskundeak, eta buruzagi sindikal izandako militante ezagun bat bihurtu baitzen estatuburu. Sergio Moro epaileak Petrobras enpresa publikoari lotutako ustelkeria sarearen parte izatea leporatu zion Lulari, Lava Jato operazioan, eta presidente ohiari horregatik jarri zioten hamabi urteko espetxe zigorra, ustelkeria eta diru garbiketa egotzita.

Konspirazio salaketa

Brasilgo ia alderdi nagusi guztietako kideak daude nahasita Lava Jato-n, bai zigortuta, bai ikerketapean. Herrialdearen historiako ustelkeria ikerketa nagusia da. Horien artean daude, errate baterako, PTren eta Lularen bi etsai, PDMB Brasilgo Mugimendu Demokratikoaren Alderdiko kideak biak: Eduardo Cunha Diputatuen Ganberako presidente ohia (2015-2016), eta Michel Temer herrialdeko presidente ohia (2016-2018). Espetxean dituzte biak; Cunhari hamabortz urteko zigorra ezarri zioten iaz, eta Temer baldintzapean aske dute, ustelkeriagatik dozena inguru auzitan prozesatuta.

PTren eta ezkerreko sektore zabal baten ustez, ordea, Lularen aurkako akusazioak konspirazio bat dira ezkerrak berriz ere boterea har ez dezan. 2013an hasi zuen Moro epaileak Lularen aurkako ikerketa, eta Brasilgo egoera politikoak aldaketa nabarmenak jasan ditu ordutik. Lularen alderdia zegoen orduan boterean, Dilma Rousseff presidente zela, Lulak gainditua baitzuen agintaldiei ezartzen zaien muga. 2016an, ordea, Senatuak kargugabetu egin zuen Rousseff, lege fiskalak urratzea eta Kongresuari erabakien berriek gordetzea leporatuta.

Kongresuak Temer izendatu zuen haren ordezko, 2018ko hauteskundeetara arte agintzeko. Hor gertatu zen PTk eta ezkerrak salatzen duten konspirazioaren bigarren zatia, PTk iragarri baitzuen Lula izanen zela hautagaia. Bozen aitzineko hilabeteetan argitaratu zituzten inkesta guztien emaitza izan zen presidente ohiak aise irabaziko zuela, baina auzitegiek debekatu egin zioten aurkeztea, espetxean zegoelako. Ezusteko bertze protagonista bat agertu zen panorama horretan: Bolsonaro ultraeskuindarra. Aise irabazi zituen bozak, eta, Brasilgo egoera politikoa ez ezik, Latinoamerika osokoa ere irauli zuen. Irabazi eta gutxira, gainera, jakinarazi zuen Moro izendatuko zuela Justizia ministro; hain zuzen, Lula kartzelara bidali zuen epailea.

Bolsonaro, Mororekin

Mororentzat kolpe pertsonala izan da Auzitegi Gorenaren erabakia. Atzo Bolsonarok eta biek Polizia Federalaren ekitaldian parte hartu zuten, eta ez zuten adierazpenik egin. Baina adierazgarriak izan ziren zeremoniako hitzaldian Bolsonarok Morori buruz erran zituenak: «Bere eginkizuna egoki bete ez balu, ni ere ez nintzatekeen hemen egonen. Brasilgo politikaren oraingo egoera Sergio Morori zor diogu hein batean. Kate batekin konparatzen badugu, agian, kate horretako katebegirik azkarrena da».]]>
<![CDATA[Sanchezek zuzendu egin du fiskaltzari buruz errandakoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1834/019/001/2019-11-08/sanchezek_zuzendu_egin_du_fiskaltzari_buruz_errandakoa.htm Fri, 08 Nov 2019 00:00:00 +0100 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1834/019/001/2019-11-08/sanchezek_zuzendu_egin_du_fiskaltzari_buruz_errandakoa.htm
Espainiako presidentetzarako hautagaiek joan den astelehenean egin zuten debatean, Sanchezek hitzeman zuen hauteskundeak irabazten baditu lortuko duela Belgikak Puigdemont Espainiari entregatzea. Egiteko hori, ordea, ez dagokio gobernuari, botere judizialari baizik. Jarduneko presidente eta iganderako PSOEren hautagai denak atzo zehaztu zuen haren nahia zela erakustea gobernua «prest» dagoela botere judizialari laguntzeko Kataluniako ordezkari independentista erbesteratuen jazarpenean.

Kataluniako Generalitateak herenegun adierazi zuen «hagitz larria» dela Sanchezek erran zuena, eta kritikatu dutenen artean daude Fiskalen Elkartea eta Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakaria. Maria Jose Segarra fiskal nagusia atzo mintzatu zen auziaren inguruan. «Kasu honi buruz erran daitekeen bakarra da gobernuko presidenteak ñabardura egin duela, adierazpena zuzendu duela, eta nik ez dudala deus gehiago errateko».

Euroaginduek sortu dute kanpaina bukaerako kalapita, eta horri buruzko bi erabaki jakinarazi zituen atzo Bruselako Kontseiluaren Ganberako epaileak: Belgikan erbesteratuta dauden Antoni Comin eta Lluis Puig Kataluniako kontseilari kargugabetuak aske utzi zituen, kautelazko neurriekin, Espainiaren entrega eskariari erantzun arte. Herenegun, euroaginduak aztertzen dituen Erresuma Batuko agentziak ez zuen tramiterako onartu Clara Ponsatiren aurkakoa, «neurrigabea» zela iritzita, eta informazio gehiago bidaltzeko zehaztu zion.

Iluntzean, berriz, lehenbiziko oharra zuzendu zuen agentzia horrek, eta erran zuen ez duela uste eskaera «neurrigabea» denik, baizik eta «oinarrizko informazioa» falta duela. «Deitoratu egiten dugu gaizki-ulertua». Sanchezek barkamen eskaeratzat interpretatu du bigarren ohar hori.]]>
<![CDATA[Saria justifikatzeko erronka]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/014/001/2019-11-02/saria_justifikatzeko_erronka.htm Sat, 02 Nov 2019 00:00:00 +0100 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1877/014/001/2019-11-02/saria_justifikatzeko_erronka.htm
Gatazka Oromia eskualdean piztu da, herrialdeko eskualderik handienean. Etiopiako Gobernuak Jawar Mohammed ekintzaile politiko oromoa egin du liskarren erantzule, eta erran du hildakoak etnien arteko borroketan gertatu direla —«zentzurik gabeko biolentzia ekintzak», erran zien herenegun Billene Seyoumek, lehen ministroaren bozeramaileak—. Etiopiako Giza Eskubideen Batzordearen arabera, ordea, estatuko indarrek gutxienez hamar pertsona hil dituzte.

Gatazkaren motiboa Jawarren eta Abiyen arteko ezinikusia izan da, eta funtsa, berriz, Etiopiako etnien arteko historia eta harreman zaila. Abiyek 2018an EPRDF Etiopiako Herri Fronte Demokratiko Iraultzaileko buruzagitza hartzeko lehia irabazi zuen, eta, hortaz, lehen ministro aukeratu zuten. Oromo etniako lehenbiziko agintaria da. Haren aitzinekoak, Hailemariam Desalegnek, protestek eta matxinada giroak behartuta utzi zuen agintea, eta sistema politikoa erreformatzeko promesa egin zuen Abiyek.

Matxinadaren protagonista nagusia oromo etnia izan zen, eta Abiyek Jawarren Querroo mugimenduaren babesa izan zuen boterea hartzeko. Ordutik, ordea, okerrera egin du bien arteko harremanak. Jawarrek Abiyen politikak kritikatu ditu, eta Abiyek, berriz, etnien arteko liskarrak sustatzea egotzi dio Jawarri.

Konspirazio salaketa

Iragan hilaren 22an, Abiyek parlamentuan ohartarazpen bat egin zion Jawarri, izenik aipatu gabe. «Etiopiako pasaportea ez dutenek ere jakin behar dute, gure bakea eta segurtasuna mehatxatzen badituzte, neurriak hartuko ditugula». Jawarrek AEBetako pasaportea du, eta mehatxu zuzentzat hartu zuen. Handik gutxira jakinarazi zuen Poliziak eskolta kendu ziola, eta konspirazio bat salatu zuen, zeinaren arabera gobernuak sustatu nahiko zukeen jende multzo batek Jawarren etxeari eraso egitea. Horregatik, haren etxea defendatzera dei egin zituen aldekoak, eta ehunka jarraitzaile elkartu ziren. Jarraian piztu ziren liskarrak Oromiako hainbat hiritan, Jawarrek salatutakoa oromo etniaren aurkako bertze neurri baten gisan hartu zutelako herritar anitzek. Dozenaka hildakoren eta 409 atxiloturen ondoren, egoera baretzeko bidean dela adierazi du gobernuak. Zazpi hilabete falta dira hauteskundeetarako, Abiyen erreforma politikoentzat suzko proba bat izanen den hitzordurako. Haren ekintzen neurgailutzat hartuko da Suediako Akademiaren saria.]]>
<![CDATA[Libanon gobernu krisia piztu du kaleko protesten mugimenduak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/020/001/2019-10-30/libanon_gobernu_krisia_piztu_du_kaleko_protesten_mugimenduak.htm Wed, 30 Oct 2019 00:00:00 +0100 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1879/020/001/2019-10-30/libanon_gobernu_krisia_piztu_du_kaleko_protesten_mugimenduak.htm
Haririk erran du dimititzeko erabakia herritarren alde hartu duela: «Libanoko herriak hamahiru egun eman ditu egoera okertzea eragotziko zuen erabaki baten zain. Eta denbora horretan saiatu naiz bide bat aurkitzen herriaren ahotsa entzuteko». Michel Aoun presidenteari aurkeztu zion atzo dimisioa, eta estatuburuak du azken hitza.

Gobernuak ekonomiari eta zerbitzu publikoei eragiten zieten hainbat neurri iragarri zituen duela bi aste, eta horietako batek piztu zuen txinparta: Interneteko sare sozialen bidez egiten diren deiei ezarri nahi zien zergak. Bereziki Whatsapp sare soziala erabiltzeagatik ezarri nahi zuenak haserretu zituen herritar anitz, eta, horregatik, Whatsapparen zerga erran zioten. Lehen protesten ondoren, gobernuak zerga kentzea erabaki zuen, baina horrek ez zituen mobilizazioak eten.

Milaka pertsonak hartu dituzte hiri nagusietako karrikak eta plazak, eta errepideak moztu dituzte. Hasierako eskakizunaz gain, ustelkeria bukatzea eta egoera ekonomikoa hobetzeko exijitu dute. Gainera, protesten ondorioz hornikuntza arazoak sortu dira, eta banku gehienek hamar egun egin dituzte itxita, baita eskola eta bertzelako negozio anitzek ere.

Armadak joan den astean adierazi zuen manifestariek arrazoia zutela, baina errepideak ez mozteko ohartarazi zien. Hala ere, alderdiak dira Libanoko egitura politikoaren elementu garrantzitsuena; handienak izaera erlijiosoen arabera osatuta daude, eta auzoen eta udalerrien kontrol eraginkorra dute —milizia propioak dituzte, segurtasuna kontrolatzen dute, eta bertzelako zerbitzuez arduratzen dira—. Estatuko aginte postu nagusiak konfesio erlijiosoen arabera banatuta daude, eta, horren ondorioz, anitzetan etsai diren alderdiek ere ados paratu behar dute.

Istilu handiak Beiruten

Horixe da Haririren Etorkizuna Mugimendua alderdiaren —nagusiki arabiar sunitek babestua— eta Hezbollah eta Amal alderdien kasua —nagusiki arabiar xiitek babestuak—. Hezbollah eta Amal protesten aurka lerratu dira, eta Hassan Nasrallah Hezbollahko buruak iragan astean erran zuen «atzerritik ezarritako agenda bati» jarraitzen diotela. Atzo, Haririk dimisioa eman aitzinetik, zibilez jantzitako talde handi batek indarrez desegin zuen manifestariek Beirut erdigunean ezarria zuten kanpamentua. Libanoko hedabide batzuen arabera, Hezbollahren eta Amalen jarraitzaileak ziren. Hezbollahren Al-Manar telebistaren arabera, ordea, errepideak ireki nahi zituzten «bertako herritarrak» ziren. «Manifestari kopuru handi bat gaizkile bihurtu da, Libanoko hainbat hiritan autobideak blokeatuta», idatzi zuen atzo webguneko ingelesezko bertsioan, Beiruteko istiluen berri emateko kronikan.]]>
<![CDATA[Trumpek sari sinbolikotzat aurkeztu du EIko liderraren hilketa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1834/015/001/2019-10-29/trumpek_sari_sinbolikotzat_aurkeztu_du_eiko_liderraren_hilketa.htm Tue, 29 Oct 2019 00:00:00 +0100 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1834/015/001/2019-10-29/trumpek_sari_sinbolikotzat_aurkeztu_du_eiko_liderraren_hilketa.htm kalifa, joan den asteburuan, Siria ipar-mendebaldean. «Baghdadi errukirik gabea eta biolentoa zen, eta errukirik gabe eta modu biolentoan hil da», adierazi zuen Donald Trump AEBetako presidenteak, herenegun Etxe Zurian egin zuen agerraldi berezian. Trumpentzat une berezia denean hil dute Al-Baghdadi, Siriako Kurdistandik erretiratzeko agindua eman ondoren, haren Ekialde Hurbileko politika auzitan paratu baitute, oposizioak ez ezik, baita aldeko anitzek ere. Balio sinboliko handia du EIren liderraren hilketak, baina ez du berebiziko aldaketarik eraginen gerraren garapenean.

Trumpek herenegun jakinarazi zuen hilketa, eta atzo xehetasun gehiago eman zituzten AEBetako iturriek. Horien arabera, EIko burua Barixa izeneko udalerri batean hil zuten, Turkiako mugatik hurbil, eta herrialde horrek Sirian duen base militarretako batetik kilometro gutxitara. Trumpek kontatu zuenez, bi ordu iraun zuen AEBetako armadako indar bereziek egin zuten erasoak, eta Al-Baghdadik bere burua leherrarazi zuen «zokoratuta» zegoenean. Trumpek aise erabili zituen kalifikatiboak: «txakur bat bezala hil da», «negarrez, intzirika eta garrasika hil da»... Al-Baghdadiren hiru seme-alaba ere hil zirela jakinarazi zuen AEBetako presidenteak.

SDF Siriako Indar Demokratikoen goi ordezkariek adierazi dute AEBei lagundu dietela Al-Baghdadi harrapatu eta hiltzen, eta, egun berean, Siriako Jarabulus hiritik gertu Abu al-Hassan al-Muhajir hil zutela, Al-Baghdadiren «eskuin besoa». Nahasgarriagoa da Turkiaren rola, EIko buruzagia non hil duten kontuan hartuta. Herrialde horretako ordezkariek kontraerranezko mezuak eman dituzte; atzo, Ibrahim Kalin presidentetzako bozeramaileak Reuters agentziari erran zion «elkarlan sakona» izan zutela AEBetako armadarekin operazio militarrean. Al-Baghdadi hil duten Siriako probintziako zati gehiena Al-Qaedari lotutako taldeen menpe dago.

Al-Baghdadik 2014an hautsi zuen Al-Qaedarekin, eta urte horretako ekainean aldarrikatu zuen kalifa herriaren sorrera Irakeko Mosul hirian, bere burua kalifa izendatuta. EIk 2017an galdu zituen menpean zituen hiririk inportanteenak, eta aurten desegin da erabat kalifa herri hori. Dena den, Sirian eta Iraken hilketak eta erasoak egiten segitzen du; herrialde anitzetako muturreko taldeek haren izenean jarduten dute; eta haren jarraitzaileek nazioartean atentatuak egiteko asmoari eusten diote.

SDF erretiratzea

Siriako gerra, berriz, bertze fasean batean dago. SDFk atzo adierazi zuten Turkiako mugatik 30 kilometro hegoaldera erretiratu direla, eta Siriako Gobernuak mugimendu horri «ongietorria» egin dio, eta Turkiari eskatu dio «erasoa gelditzeko». Ankarak, ordea, erantzun du kurduen miliziak ez direla «guztiz erretiratu mugatik».]]>
<![CDATA[Bartzelonak gainezka eginen du gaur epaia salatzeko martxarekin]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2631/014/001/2019-10-26/bartzelonak_gainezka_eginen_du_gaur_epaia_salatzeko_martxarekin.htm Sat, 26 Oct 2019 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/2631/014/001/2019-10-26/bartzelonak_gainezka_eginen_du_gaur_epaia_salatzeko_martxarekin.htm
Paluziek azaldu zuen manifestazioaren leloa, Askatasuna, «preso guztien askatasuna defendatzen duten pertsona guztiak» elkartzeko aukeratu dutela. Zeharka edo zuzenean interpelatu dituzten eragileetako batek, Catalunya En Comu ezkerreko alderdi unionistak, ez duela manifestazioarekin bat eginen jakinarazi zuen atzo, «izaera transbertsala» ez duela iritzita.

Hilaren 14an jakinarazi zuen Espainiako Auzitegi Gorenak buruzagi independentisten aurkako epaia, eta ordutik Katalunia osoan egin duten mobilizazio sortaren lehen fasearen bururatzea izanen da gaurko manifestazioa. Egunero egin dituzte mobilizazioak herrialde osoan; atzo, errate baterako, milaka pertsonak manifestazio bat egin zuten iluntzean Bartzelonan Arran gazte erakundeak eta Ikasleen Sindikatuak deituta errepresioa salatzeko.

Tsunamiaren deia

Eta Tsunami Demokratikoa mugimenduak bigarren mobilizazio fase bat osa lezakeen deialdi sorta baten berri eman zuen atzo. Azaroaren 9rako, 11rako, 12rako, 13rako eta abenduaren 18rako egin ditu, hagitz xehetasun gutxi emanda. Lehenbizikoa «estatu osoan» izanen dela erran du, hurrengo hirurak «ezusteko toki batean», eta, azkena, berriz, «etxean jokatuko» dutela.

Arlo instituzionalean, berriz, Bartzelonako Udalak Auzitegi Gorenaren epaiaren aurkako adierazpen bat onartu zuen atzo, alkatetzan den Barcelona En Comu alderdi unionistaren eta ERC eta JxC independentisten botoekin.]]>
<![CDATA[Johnsonek «geldialdian» utzi du 'brexit'-erako legedia onartzeko bidea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/023/001/2019-10-23/johnsonek_geldialdian_utzi_du_brexit_erako_legedia_onartzeko_bidea.htm Wed, 23 Oct 2019 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1893/023/001/2019-10-23/johnsonek_geldialdian_utzi_du_brexit_erako_legedia_onartzeko_bidea.htm brexit-aren data gibelatzearen inguruan bidalitako eskutitzari. Johnsonek Bruselari erran dio Erresuma Batuko Parlamentuak data gibelatzeko eskatu diola, baina bera ez dagoela ados. Aldi berean, lehen ministroak Komunen Ganberara jo du EB Europako Batasunarekin egin duen akordioa onartzeko, eta, atzo, emaitza gazi-gozoa izan zuen: alde batetik, akordioak lehenbiziko tramitea igaro zuen, Theresa May lehen ministro zenean lortu ez zuena; baina, bertzalde, diputatu gehienek ezetz erran zioten Johnsonek proposatutako bide orriari. Hortaz, lehen ministroak «geldialdian» utzi du legedia onartzeko prozesua.

Zortzi egun eskas falta dira irteerarako, eta «egoera ezezaguna» da oraingoa, Johnsonek berak atzo erran zuenez. Europar Kontseiluak epea luzatzeari buruz eman beharreko erantzuna eta horrek ekarriko dituen ondorioak dira brexit-aren prozesuan espero diren hurrengo pausoak. Akordioaren legearen bigarren irakurketari baiezkoa eman zion Komunen Ganberak, eta, orain, batzordeen atalera igaroko da. Parlamentariek aldaketak proposatu ditzakete atal horretan, eta, horren ondotik, behin betiko akordioa berriz ere osoko bilkurara eramanen lukete, eztabaidatzeko eta bozkatzeko.

Johnsonek atzo hasi eta etzi arteko epean egin nahi zuen bide osoa, baina Komunen Ganberak ezetz erran dio, oposizioaren ustez ez zaiolako behar adina denbora utzi itunaren legea ongi aztertzeko —astelehenean argitaratu zuten—. Johnsonek mehatxu egina zuen bide orria baztertuz gero hauteskundeetara deituko zuela, baina bozketen ondoren ez zuen halakorik erran. Izan ere, legeak lehenbiziko tramitea igaro izana «une nabarmena» iruditu zitzaion. Ez da gutxiagorako, hemeretzi diputatu laboristak babestu baitzuten lehen ministro toryaren proposamena. Aldeko 329 boto lortu zituen, eta kontrakoak 299 izan ziren.

Itunik gabeko 'brexit'-a

Bide orriaren bozketan, ordea, 322 ordezkarik egin zuten lehen ministroaren kontra, eta 299k alde. Johnsonek parlamentariei ohartarazi zien datozen egunotarako duen «aukera bakarra» akordiorik gabeko brexit baterako prestakizunak «bizkortzea» dela.]]>
<![CDATA[Sanchezek Katalunia bisitatu, eta uko egin dio Torrarekin elkartzeari]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1973/013/001/2019-10-22/sanchezek_katalunia_bisitatu_eta_uko_egin_dio_torrarekin_elkartzeari.htm Tue, 22 Oct 2019 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1973/013/001/2019-10-22/sanchezek_katalunia_bisitatu_eta_uko_egin_dio_torrarekin_elkartzeari.htm
Espainiako Poliziak Bartzelonako Via Laietanan duen prefekturan hasi zuen bisita Sanchezek. Poliziak egoitza horretatik zuzendu ditu manifestarien aurkako ekintza anitz azken astean, eta haren inguruan sortu dira protesta eta istilu anitz. Espainiako presidenteak babes osoa erakutsi zien poliziei, eta erran zien «profesionaltasunaren eredu» direla, eta «moderazioa ordezkatzen» dutela. Prefekturatik Sagrat Cor eta Sant Pau ospitaleetara joan zen, aitzineko egunetan zauritu diren poliziak bisitatzera.

Presidenteak bisitatu zituen hiru tokietan aditu behar izan zituen manifestarien oihuak, eta prestatu zuen laugarren hitzorduan ere, Espainiako Gobernuaren ordezkaritzan, zain zuen Tsunami Demokratikoak deituta bildu zen jendetza. Lurrean eserita eta eskuak altxatuta elkarretaratze handi bat egin zuten han; elkarrizketa onartzeko exijitu zion Tsunami Demokratikoak. Espainiako presidentea, ordea, ez zen agertu, eta Madrilera itzuli zen.

Sanchezek solas egin zuen Kataluniako ordezkari batzuekin: Ada Colau Bartzelonako alkatearekin eta Nuria Marin Bartzelonako Diputazioko presidentearekin —Catalunya En Comu ezkerreko alderdi unionistakoa Colau, Sanchezen alderdikidea Marin—, baina ordezkari nagusiari, Torra Generalitateko presidenteari, ez zion jaramonik egin. Laura Borras Torraren alderdikide eta Espainiako Kongresuko ordezkariak salatu zuen «mespretxu» ekintza bat izan zela.

Generalitateko presidenteak bertze eskutitz bat bidali zion atzo Sanchezi, eta Espainiako presidenteak Torrak duela bi egun bidali zionari erantzun zion. Hiru baldintza paratu zizkion bilera bat egiteko; lehenbizikoa, manifestarien indarkeria gaitzestea, Espainiako presidenteak ez ditu-eta kontuan hartzen Torrak aitzineko egunetan horri buruz errandakoak. Kataluniako hedabideen arabera, Torraren kabineteburuak, Joan Ramon Casalsek, Sanchezen kabineteburu Ivan Redondori deitu zion atzo, baina hark ez zion erantzun.

«Nolatan du halako azala?»

«Bartzelonara etorri da, eta ez da gai ez Torrarekin, ez Kataluniako Gobernuarekin elkartzeko», salatu zuen Marta Vilalta ERC Esquerra Republicanako bozeramaileak —ERC da Junts Per Catalunyaren bazkidea Kataluniako Gobernuan—. «Zer uste du? Nolatan du halako azala?».]]>
<![CDATA[Sturgeonek "urtea bukatu baino lehen" eskatuko du independentziari buruzko erreferenduma egiteko baimena]]> https://www.berria.eus/albisteak/172464/sturgeonek_urtea_bukatu_baino_lehen_eskatuko_du_independentziari_buruzko_erreferenduma_egiteko_baimena.htm Tue, 15 Oct 2019 09:42:39 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/albisteak/172464/sturgeonek_urtea_bukatu_baino_lehen_eskatuko_du_independentziari_buruzko_erreferenduma_egiteko_baimena.htm