<![CDATA[Mikel Rodriguez | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Fri, 14 Aug 2020 03:41:56 +0200 hourly 1 <![CDATA[Mikel Rodriguez | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Taktika zaharra]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/012/001/2020-08-11/taktika_zaharra.htm Tue, 11 Aug 2020 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1904/012/001/2020-08-11/taktika_zaharra.htm
Ekuazioak nahiko argia dirudi oraingoz: txertorik edo sendabiderik aurkitu ezean, distantzia fisikoa da birusa ez hedatzeko modu bakarra. Ia erabateko kontsentsua du baieztapen horrek; ez, ordea, hori aplikatzeko moduak. Hego Euskal Herriko agintari nagusiek errietaren bidea hartu dute; bertze modu batera erranda: errua norbanakoari leporatzea, norbanakoaren portaera okerrak behartuko balitu bezala nahi ez dituzten neurriak hartzera. Jarrera horrekin, txanda-pasa egin diezaiekete gertatutakoaren eta gertatzen ari denaren analisiari, norbere erabakiak berrikusi edo horiengatik kritikak jasotzeari, eta, azken finean, eztabaida publikoari berari. Agintearen existentzia bezain zaharra den taktika.]]>
<![CDATA[Publikoa hondatzearen arriskuak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/014/001/2020-08-07/publikoa_hondatzearen_arriskuak.htm Fri, 07 Aug 2020 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1904/014/001/2020-08-07/publikoa_hondatzearen_arriskuak.htm Mad Max filmeko agertokien antza hartu duen portua bisitatu duen bitartean.

Libano kolonizatu zuen herrialdea da Frantzia. Hagitz ezaugarri berezia du Libanok, erlijio banaketa eta pluraltasun handiko herrialdea baita, eta sistema politikoa banaketa horretan oinarritu du. Osagai erlijioso eta sektario handiko gerra zibil bat ere pairatu zuen (1975-1990), eta horren guztiaren ondorio da Libanoko gizartean erreferentziazko egiturak, estatua baino gehiago, banaketa erlijiosoaren arabera antolatuta dauden alderdiak izatea. Estatuaren paraleloan jokatzen duten miliziak, zerbitzu sistemak eta bezero sareak dituzte.

Horren ondorio da sistema publikoa hondatzea. Eta sistema publikoa degradatzeak hondamendiak eragiten ditu; bai Libanon, bai edonon. Herrialde bakoitzak esplikazio eta ezaugarri propioak ditu azaltzeko zer dela-eta hartzen duen utzikeriak eta ustelkeriak kolektiboa zaindu eta antolatu beharko lukeen egitura, baina emaitza berbera da: herritarren bizitza arriskuan paratzea.]]>
<![CDATA[Oroimen soila gaindituta]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1951/019/001/2020-08-02/oroimen_soila_gaindituta.htm Sun, 02 Aug 2020 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1951/019/001/2020-08-02/oroimen_soila_gaindituta.htm
Bertzelako funtzioak ere baditu. Injustiziak ez ahaztearena, edo kolektiboaren alde egindako ekarpenak aitortzea eta eskertzea. Biak zor zaizkio Joan Mari Torrealdairi, memoria kolektiboan gordetzea pairatu zuen injustizia, eta aitortzea eta eskertzea euskaldunen alde egin zuen lan eskerga.

Oroimena mantentzeak lana eskatzen du, taldeen ekina eta gogo tematia, aldarrikatu nahi den hori sozializatzeko, belaunaldiz belaunaldi. Eta beti ez da lortzen nahi adinako ezagutza edo horren kontzientzia zabaltzea. Baina, Torrealdairen tamainako pentsalari eta ekintzaile baten kasuan, egindakoak oroimen soila gainditzen du. Euskaldunek euskaraz bizi ahal izateko helburua inoiz erdietsiko badute, gaur egun dituzten makina bat lanabesetan dago Torrealdairen legatua —euskarazko egunkari bakar honetan, kasurako—. Min eman ziotenek ere ezinen dute hori ezabatu.]]>
<![CDATA[Potentziak, hauteskunde lehian]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/020/003/2020-07-28/potentziak_hauteskunde_lehian.htm Tue, 28 Jul 2020 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1904/020/003/2020-07-28/potentziak_hauteskunde_lehian.htm gerra hotza terminoa erruz zabaldu da hamaikagarren aldiz, azken urteetan AEBen eta Errusiaren arteko tentsioa handitu denetan bezala.

Donald Trumpek eta haren gobernuak bide argi bat hartu dute Txinaren aurka, eta, pixkanaka, irudikatu nahian ari dira hura dela AEBen nemesi berria. Pandemian argi azaleratu da hori, AEBetako presidenteak etengabe errepikatu baitu «birus txinatarra» esapidea SARS-CoV-2aren errua egozteko. Azaroan dituzte presidentetzarako bozak AEBetan, eta Txina kanpainako gai bihurtu da. Trumpek demokratei leporatu die Pekinen eraginpean egotea. Badirudi hor bilatu nahi duela aurka egiteko modua demokratek leporatzen dioten Errusiaren eraginpeko izatearen akusazioari. Atzerriko potentziak hauteskunde lehia baldintzatzen, garroak ia munduko botere lehia guztietan hedatuak dituen superpotentzia batean. Ironikoa, gutxienean.]]>
<![CDATA['B planik' ez, oraingoz]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/019/003/2020-07-25/b_planik_ez_oraingoz.htm Sat, 25 Jul 2020 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1904/019/003/2020-07-25/b_planik_ez_oraingoz.htm
Lehenbiziko olatu betean jada esamesa anitz sortu ziren bertze olatu posible bati buruz, neguan etor zitekeela eta are gogorrago joko zuela. 1918ko gripearen pandemian, bigarren olatua izan zen hilgarriena —lau izan zituen guztira—, eta paralelismo historikoak egitea ariketa tentagarria izan ohi da beti. Herrialde batzuetan hasiak dira erraten bigarren olatuak jasaten ari direla, eta Euskal Herrira ere ailegatu da beldurra, positibo berrien kopurua egunak joan egunak etorri 200en bueltan dagoela ikusita. Egoera ez da duela lau hilabeteko berbera, zehazki: agerraldiak lokalizatzen dira, PCR testak egiten dira, ospitaleetan ezagutu dute gaitza... Baina badirudi kutsatzeak kontrolik gabe handituz gero ez dagoela konfinamendua ez den B planik, egoera zehazki berbera ez bada ere, funtsean ezezaguna baita gertatzen ari dena, aurrekaririk gabekoa.]]>
<![CDATA[Ura]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/021/003/2020-07-22/ura.htm Wed, 22 Jul 2020 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1904/021/003/2020-07-22/ura.htm gerra solasa ere aipatu da. Gerra, uragatik?

Badira urte dezente nazioarteko hainbat erakundek adierazpenak eta txostenak argitaratzen dituztela errateko ura izanen dela etorkizuneko gatazka anitz pizteko arrazoia; edo, zehatzago erranda, ur baliabideen gaineko kontrola eskuratzea. Ez petrolioa, ez koltana, ez diamanteak, ezta metal preziatuak ere: ura. Oinarrizkoena, bizitza posible egiten duen gaia. Klima berotu eta planeta idortu ahala, funtsezko elementua nork segurtatu borrokan hasiko omen dira gizataldeak.

Zientzia fikziorako iturri ere izan da iragarpen apokaliptiko hori. Gerrarik sortuko al da urarengatik? Zenbateraino orokortu litezke baliabide hori kontrolatzeko gatazkak? Europako eremu idorrenetako bat Iberiar penintsula da. Idorteak arazo handia izan ohi dira eremu anitzetan, baina bertze batzuek klima euritsua dute, edo emari handiko ibaien ibilguen bazterretan daude, eta ez dute baliabide arazorik. Horien artean, Euskal Herria. Ur eskasiaren aurreikuspen apokaliptikoak betetzen badira, eraginik izanen ote du Euskal Herriaren burujabetzaren auzian?]]>
<![CDATA[Kontzientzian pizgarri]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/017/003/2020-07-18/kontzientzian_pizgarri.htm Sat, 18 Jul 2020 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1904/017/003/2020-07-18/kontzientzian_pizgarri.htm
Hiru urte eta erdi egin ditu Euskal Hirigune Elkargoak. Hiru urte eta erdi, Frantziako Errepublikaren 231 urtetako historian. Hiru urte eta erdi Frantziako administrazioarentzat Ipar Euskal Herria existitzen denetik. Ez da estatu baten barreneko autonomia egitura bat, are gutxiago ofizialki aitortutako nazio bat. Munduan estatu zentralizatuen eredu nagusietakoa den errepublika bateko administrazio mailarik txikienetakoa da, egiazki. Hurbileko hainbat zerbitzuren kudeaketa du egiteko nagusia, baina ez da hor bukatzen Elkargoaren erranahia. Izan ere, ordezkari identifikagarri bat —lehendakari bat— eta muga ofizial definituak ditu Elkargoak. Ipar Euskal Herriari lehendakari bat eta muga zehatzak eman dizkio, eta horren indar sinbolikoa ez da gutxiesteko modukoa. Euskal Herria bitan banatzen duen mugatik iparraldera herri kontzientzia azkartzeko pizgarri izan da Elkargoa. Banaketa lerrotik hegoaldera ere izan liteke hala; errate baterako, aitortuz gero Etxegarai Euskal Herriko zati bateko lehendakari dela, bertze bi dauden bezala, bakoitzaren eskumenak eskumen.]]>
<![CDATA[Bezperaren bezpera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1951/027/003/2020-07-05/bezperaren_bezpera.htm Sun, 05 Jul 2020 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1951/027/003/2020-07-05/bezperaren_bezpera.htm
Udako besten berezko egutegia hasi dela eta, urduritasuna, ezinegona, jarrera kritikoa eta asaldura nabari dira Euskal Herriko udalerri anitzetan, baina baita hilabeteetako debekuen ondoren, senideekin eta lagunekin elkartu eta ospakizunak nola edo hala egitekoa ere. Adituen errana argia da: jende pilaketek SARS-CoV-2 birusaren kutsatzea errazten dute. Baina jada ez dago ez konfinamendurik, ezta mugitzeko mugarik ere Euskal Herrian. Hori da «normaltasun berria», nolakoa den inork argi ez duen oreka hori bilatzea, arduragabekeriaren eta kontrol sozial kaltegarrien artean. Eta jakinda, pandemia ez dela bukatu. Izan ere, gaur, uztailaren 5a, Iruñetik autoz ordu batzuetara dagoen eskualde bat, Katalunian, itxita dago.]]>
<![CDATA[Legearen aurrean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/019/003/2020-06-24/legearen_aurrean.htm Wed, 24 Jun 2020 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1904/019/003/2020-06-24/legearen_aurrean.htm Legearen aurrean ipuinean, herritar batek zaindari bat gainditu behar du legera ailegatzeko. Zaindaria boteretsuegia da haren gainetik pasatu ahal izateko, eta, gainera, ohartarazten dio atez ate dauden bertze zaindariak are boteretsuagoak direla.

Interpretazio anitz egin dira Kafkaren istorio horiei buruz. Mende bat pasatuta, idazle horren obrak jarraitzen du gaur egungo errealitatea interpretatzeko baliozkoa izaten. GALen biktimek, biktimen senideek eta erakunde parapolizial horrek jomugan paratu zituen gizarteko sektoreek hiru hamarkada baino gehiago egin dituzte ateetako zaindariak gainditzeko ahaleginean. Atzo bertze ate bat itxi zieten, Espainiako Kongresuko Mahaiak ezezkoa eman baitzion Felipe Gonzalez presidente ohiak izan zuen ardura ikertzeko batzordea sortzeari. Behinola ireki zen ate bat, eta gobernuko bi kide ohi eta Guardia Zibileko buruzagi bat zigortzeko balio izan zuen, bertzeak bertze. Sententzia luzeekin eta espetxealdi laburrekin itxi zuten. Zaindariek ez dute bertzerik ireki nahi, baina ahalegin gehiago etorriko dira, zaindarien temak erakusten baitu zerbait ezkutatu nahi dutela ateen gibelean.]]>
<![CDATA[Keyser Soze eta X jauna]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/021/003/2020-06-16/keyser_soze_eta_x_jauna.htm Tue, 16 Jun 2020 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1904/021/003/2020-06-16/keyser_soze_eta_x_jauna.htm The Usual Suspects filmeko asmakizuna da Keyser Soze. Inork inoiz ikusi ez duen gaizkile boteretsu bat da, krimen antolatuaren figura mitiko bat, sarraskiak eta mendekuak egin eta inork arrastorik ere harrapatu gabe desagertzeko gaitasuna duena. Horregatik, AEBetako segurtasun agentziek egiazkoa ote den ere zalantzan paratzen dute. Norbaitek filma ikusi ez badu —erne, spoiler-a dator eta—, Keyser Soze existitzen da, eta guztiek une oro begien parean izan dute.

1995ean estreinatu zen The Usual Suspects; hain zuzen, GAL auziak Euskal Herriko eta Espainiako egunkarien tituluak bete zituen urte berean. Horiek X jauna zuten protagonista, Espainiako Erresumak antolatu zuen GAL talde parapoliziala zuzendu zuen buruzagi misteriotsua. Hain misteriotsua, kazetari batek zuzeneko elkarrizketa batean galdetu baitzion Espainiako Gobernuko presidente bati ea berak antolatu al zuen GAL. Izan ere, The Usual Suspects-en ez bezala, GALen auzian badirudi tramak ez duela misterio handirik. Orain jakin da CIAk nahiko argi zuela X jauna existitzen zela. Ez litzateke batere bidezkoa izanen —eta erne, hemen heldu da-eta bigarren spoiler-a— fikziozko Keyser Sozek eta errealitateko X jaunak bukaera bera edukiko balute.]]>
<![CDATA[Erantzunik ez]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/018/003/2020-06-11/erantzunik_ez.htm Thu, 11 Jun 2020 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1904/018/003/2020-06-11/erantzunik_ez.htm
Jaurlaritzak agertu du interes gehien mugak irekitzeko, baina bai hark, baita Nafarroako Gobernuak ere ez dute elkarrekiko tratu berezirik erakutsi, eta erabaki hori aztertzeko harremanak Espainiako erkidegoekiko bilera sortaren partetzat aurkeztu dituzte. Horregatik, egoera horrek sor litzake hainbat paradoxa, Aguraindik Nojara bidaiatzea posible izan baitaiteke hurrengo astean, baina Arabako herri horretatik Altsasura joatea ongi justifikatu beharko zaio Poliziari. Edo Bidasoa ibaiaren bazterrean dauden udalerriek kontuan hartzen jarraitu beharko dute muga bat dutela tartean, baina Bidaso Beherekoak Balmasedaraino joan daitezke, eta ibilguaren goitiko partekoak, berriz, Tuteraraino. Birusak ez omen zituen mugak kontuan hartzen, baina hesiak paratu behar zitzaizkion. Mugak errealitate eta amets nazionalak baino zerbait gehiago dira, ordea: mugetan komunitateak bizi dira, eta harremanak dituzte elkarrekin. Eta ez soilik «sozioekonomikoak» edo agiri batek justifika ditzakeenak, bizitza definitzen duten senidetasun eta afektibitate harremanak dituzte. Eta horiek bai, ez dituzte mugak kontuan hartzen. Euskal agintariek ez diete erantzun egoki bat eman komunitate horiei.]]>
<![CDATA[Aldaezina]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/028/003/2020-06-06/aldaezina.htm Sat, 06 Jun 2020 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1904/028/003/2020-06-06/aldaezina.htm Statu quo ezin solidoagoa zela uste zuten bai hura zutik mantentzea defendatzen zutenek, baita hura eraitsi nahi zutenek ere.

Espainiako Erresumak halaxe dauka euskal presoen auzia, errealitate aldaezin gisa, nahiz eta Euskal Herrian ia aho batez defendatzen den euskal presoek herrialdeko espetxeetan egon behar dutela. Patxi Ruizen gose grebak eragin du lozorroan edo apatian zegoen gai hori berriz ere eztabaida publikoen lehenbiziko mailetara igotzea. Oroitarazi du konpondu gabeko arazo kolektibo bat dagoela. Antzeko ezaugarriak izan dituzten bertze gatazka armatu batzuetan ez bezala, Espainiak presoen auzian aparteko erantzukizunik ez balu bezala jokatu nahi du Euskal Herrikoan, zigorrak sakabanatuta eta osorik betetzea ez den alternatibarik ez balego bezala. Eta errealitate hori aldaezina dela sozializatu du. Baina Ipar Euskal Herriko ordezkaritzak erakutsi du hori ez dela horrela. Frantziako Justizia Ministerioarekin elkartuko da berriz, eta sektore politiko aski ezberdinak biltzen dituen taldea hagitz gogor mintzatu zaio Parisi. Harresi ustez aldaezina Madrilen dago, baina Parisen mugimenduak sustatzeak beti ireki liezaioke arrakalaren bat.]]>
<![CDATA[Nazio baten adierazlea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1951/020/003/2020-05-31/nazio_baten_adierazlea.htm Sun, 31 May 2020 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1951/020/003/2020-05-31/nazio_baten_adierazlea.htm
Herriak herri eta nazioak nazio egiten dituen ezaugarri ezinbertzekoa da kultura. Hain zuzen, estatu propioa duten nazioek horregatik inbertitzen dute beren kulturaren sustapenean, badakitelako funtsezko inportantzia duela beren izatean. Hamaika eztabaida egin daitezke bakoitzaren ereduez, helburuez, bertuteez eta akatsez, baina guztien kezka bat da. Euskal Herriak ez du berezko estaturik, baina baditu erakunde publikoak mugaren bi aldeetan, irizpideak eta estrategiak bateratu ditzaketenak politika propio bat sustatzeko ahaleginean, mugen alde guztietako eragileak bilduta, euskal sortzaileak kultura minorizatu baten adierazletzat baino gehiago herri baten espresioen adierazletzat hartuko dituena.

Egungo panorama politikoa ikusita, ia utopiatzat edo inozokeriatzat har litekeen nahia. Baina Garbiñe Ubeda Euskal Idazleen Elkarteko lehendakariak BERRIAri erran bezala, «euskararena ez bada, ez dakit zein den gure muina».]]>
<![CDATA[Maskarak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/019/003/2020-05-20/maskarak.htm Wed, 20 May 2020 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1904/019/003/2020-05-20/maskarak.htm <![CDATA[Mugak ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/020/003/2020-05-13/mugak.htm Wed, 13 May 2020 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1904/020/003/2020-05-13/mugak.htm <![CDATA[Autonomien izatea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/021/003/2020-05-05/autonomien_izatea.htm Tue, 05 May 2020 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1904/021/003/2020-05-05/autonomien_izatea.htm <![CDATA[Nazio-estatua bukatu da]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1951/022/003/2020-04-26/nazio_estatua_bukatu_da.htm Sun, 26 Apr 2020 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1951/022/003/2020-04-26/nazio_estatua_bukatu_da.htm <![CDATA[Erretzeko arriskua]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/022/003/2020-04-14/erretzeko_arriskua.htm Tue, 14 Apr 2020 00:00:00 +0200 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1904/022/003/2020-04-14/erretzeko_arriskua.htm
Duela bi aste konfinamendu zorrotzagoa ezarri zenetik, hildakoen eta erregistratutako kutsatzeen kopuruek beheranzko joera izan dute. Espainiako Gobernuaren erabaki politikoa izan da gaurtik aitzinera neurriak laxatzea, eta Hego Euskal Herriko bi gobernu autonomoek babestu dute. Suzko proba bat da, eta proba horiek hor dute arriskua: erre egin daiteke. Oraingo honetan, erretzeak erran nahi du jende gehiago hiltzea, eta arazoa luzatzea. Baina, gainera, erredurarik gertatu ote den edo horien neurria nolakoa den ikusteko, gutxienez astebete beharko da. Tentsio handiko egunak datoz aitzinetik, jada tentsio ezin handiagokoa izan den hilabete baten ondoren.]]>
<![CDATA[Eten olinpiarraren duda argitu gabea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1913/026/001/2020-03-17/eten_olinpiarraren_duda_argitu_gabea.htm Tue, 17 Mar 2020 00:00:00 +0100 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1913/026/001/2020-03-17/eten_olinpiarraren_duda_argitu_gabea.htm
NOB Nazioarteko Olinpiar Batzordeak, ordea, ez ditu galdutzat eman nahi Jokoak, eta ez da espero berehalakoan hartzea horien inguruko behin betiko erabakirik. Ekitaldi batzuk, gainera, ia guztiz normal egin ditu. Errate baterako, joan den ortzegunean egin zuten zuzi olinpikoa pizteko zeremonia, Grezian, eta abian paratu zuten sugarra Tokioraino eramateko bidea -etzi entregatuko diote hori Japoniako antolatzaileei-.

«Hasierako ekitaldia egin baino hemeretzi aste lehenago, azkartu egiten dugu mundu osoko agintari eta kirol antolatzaile anitzek hartu duten konpromisoa, zeinak neurri inportante anitz hartzen ari diren koronabirusa hedatu ez dadin», adierazi zuen Thomas Bach NOBko presidenteak Greziako Olinpia Zaharrean egin zuten ekitaldian.

Uztailaren 24tik abuztuaren 9ra bitartean egitekoak dira Olinpiar Jokoak, baina, koronabirusaren hedapena eragozteko neurrien ondorioz, bertan behera gelditu dira nazioarteko kirol ekitaldi nagusi gehienak, eta horrek hankaz goiti paratu du Tokioranzko egutegi gehiena. Kirolari anitzentzat, urteko helbururik garrantzitsuenak dira Jokoak; kasu dezentetan, gainera, azken lau urteotako edo ibilbide oso bateko helburu handienak dira. Ziurgabetasun handia dute kirolari horiek; haien artean daude hainbat euskal herritar.

«Salbuespenezko egoera»

Nerea Pena eskubaloi jokalariak (Iruñea, 1990) argi ditu lehentasunak: «Egoera normal batean, Olinpiar Jokoak lirateke buruan edukiko nituzkeen lehen pentsamenduak, jakina, baina ez gaude egoera normal batean. Salbuespenezko egoera batean gaude; mundu osoko krisi bat da: osasun krisi bat, gainera, eta osasuna gauza guztien gainetik dago». Horregatik, Penari ez litzaioke gaizki irudituko Jokoak gibelatzea. «Osasuna da lehentasuna. Niri, esango balute urtebete atzeratuko direla, bikain irudituko litzaidake».

Nafarraren ustez, egutegian gibelatu den proba sailaren ondorioz, «ez dago denborarik» guztiak Olinpiar Jokoen aitzinetik egiteko. Izan ere, kirol anitzetan sailkapen probak egiteko dituzte oraindik. Horixe da, hain zuzen, Penaren kasua. Espainiako selekzioarekin jokatzen du, eta ortziral honetan hasi eta igandera arte aritzekoak ziren sailkapen torneoan, Llirian (Herrialde Katalanak). Joan den ortzegunean, IHF Nazioarteko Eskubaloi Federazioak adierazi zuen torneoa eginen zela, baina ateak itxita. Ordurako, ordea, nazioartean kirol ekitaldi gehienak bertan behera uzten ari ziren.

Pena ez zegoen batere ados torneoa egiteko erabakiarekin, eta halaxe jakinarazi zion Espainiako Federazioko ordezkariari. «Ez dut ulertzen gu kutsatzeko arriskuan egon gaitezkeen lehiaketa bat egitea. Logikoa den bezala, ez litzateke kontzertu batean edo ikusleak dituen ekitaldi batean bezainbeste jende egongo, baina nazionalitate askotako jendea elkartuko ginateke, giro ezberdinetatik bidaiatu eta gero, eta arriskutsua litzateke bidaia hori egitea». IHFk 24 orduren buruan aldatu zuen erabakia, eta erran zuen torneoa ekainean eginen dutela.

Espainia sailkatuko balitz, ziurtzat jo liteke Pena Olinpiar Jokoetarako jokalari zerrendan egonen dela, taldearen zutabeetako bat baita. Bigarren Jokoak lituzke, 2016ko Rio de Janeirokoen ondotik -2012ko Londreskoetara ere joatekoa zen, baina min hartu zuen-. «Argi dago: mundu guztiak lau urte eman ditu data horren esperoan; lehenbizikoa ni. Hala ere, arazorik gabe ulertuko nuke Jokoak halabeharrez atzeratzea».

Urtegian bakartuta

Penarentzat bezala, Tokioko Jokoak bigarrenak izanen dira Iñigo Peña piraguistarentzat ere (Zumaia, Gipuzkoa, 1990). Egoera ikusirik, Peñak ez du etsi nahi, eta Jokoak eginen direla pentsatu nahi du. «Lau urtetako ilusioa da. Oraingoz gauzak okerrera joan dira, baina ikusita Asian eta Australian hobeto doazela, baikorrak izan behar dugu, eta entrenatu». Izan ere, joan den astean mundu osoan probak bertan behera utzi bazituzten ere, Australian Olinpiar Jokoetarako sailkapenekoak jokatu zituzten. «Nik uste ez zaiela burutik pasatzen Jokoak ez direla antolatuko».

Espainiako Federazioak apirilaren 16an eta 17an egitekoak ditu sailkapen proba horiek. Peña hor lehiatzekoa da K2 1.000 metroko probako kidearekin, Paco Cubelosekin, eta bikotea Tokiorako sailkatzea litzateke normalena. Baina dena airean dago. «Ez dakigu zer gertatuko den: garapena ikusi beharko». Zumaiarra Madrilen harrapatu du koronabirusaren kaosak. Espainiako Txapelketak jokatzekoak zituzten joan den asteburuan, baina iragan asteartean jakinarazi zieten bertan behera utziko zituztela. Hurrengo egunean, berriz, Blume goi errendimenduko gunea hustea erabaki zuten. «Hasieran, esan ziguten Olinpiar Jokoak prestatzen ari ginenoi gelditzen utziko zigutela, baina bazkalostean esan ziguten zentro osoa itxiko zutela».

Espainiako Federazioak txalet bat alokatu die Peñari eta kideei Madrilgo Picadas urtegi ondoan. «Madrilen dago kutsatzeen foku handiena, baina urtegia herri txiki baten ondoan dago, eta hemen mugatuago dago dena. Pixka bat baztertuta gaude, baso batean, eta bakartzen saiatuko gara». Kanalean ezin dira entrenatu, baina egiteko nagusi bakarra paratu dio bere buruari: «Kontuan hartuta federazioak apirilera arteko estropada guztiak bertan behera utzi dituela, guk Jokoetara begira entrenatzen jarraituko dugu, eta, pentsatuko dugu egin egingo direla. Asko zaintzen saiatuko gara».

Peñak bezala, Alberto Munarriz waterpoloko jokalariak ere (Iruñea, 1994) soseguz hartu nahi du egoera. Harentzat ere bigarren Jokoak lirateke Tokiokoak. Espainiako selekzioa sailkatuta dago, eta Munarriz jokalari inportanteenetako bat da. Iruindarrak azaldu du waterpolo jokalari batentzat torneorik inportaneena direla Olinpiar Jokoak, «lau urte esperoan» eman dituztela, baina eginen ote diren zalantzan paratzeak ez dio ezinegon berezirik eragin. «Ez dut uste eragingo digunik. Uste dut denok berdin gaudela oraingoz, ez da deus aldatzen. Itxaron behar da ikusteko nola doan dena, baina oraingoz ez gaude urduri».

Espainiako selekzioak iazko Munduko Txapelketan lortu zuen Tokiorako sailkatzea -zilarrezko domina irabazi zuten-. Munarrizek prestaketa osoa normal egin du, joan den astera arte. Iragan asteartean bertan Serbiaren aurka jokatu zuten Belgraden, World Leagueko norgehiagokan. Hilabete hasieran, berriz, Munarrizek Espainiako Kopa irabazi zuen bere taldearekin, Atletic Barcelonetarekin.

Bertze kiroletan bezala, ordea, guztiz aldatu zaio egoera. Asteburuan bertan behera gelditu dira waterpoloko partidak ere, eta selekzioarekin AEBetara joatekoak ziren atzo, «entrenatzera eta lagunarteko partida batzuk jokatzera», baina ez dute bidaiatu ahal izan. «Entrenatzaileek informatzen gaituzte; haiek komunikatzen digute dena. Haiek federazioarekin edo klubarekin hitz egiten dute. Oraingoz horixe dakigu, eta ikusiko dugu nola doan kontua».

Gakoa, entrenamenduak

Arlo fisikoarekin ere, iruindarra oraingoz ez dago oso kezkatuta. «Gu klubarekin lehiatzen gara, eta dena nahiko banatuta egoten da. Hortaz, Olinpiar Jokoetarako prestaketa ekainaren erdialdean-edo hasten dugu, eta hilabete bat edo hilabete eta erdi irauten du». Orain, prestaketa klubarekin ari zen egiten, eta Espainiako selekzioarekin «topaketak» izan dituzte «noizean behin». Kirol instalazioak ixtea, ordea, «arazo handiagoa» da, entrenamenduak egitea eragozten duelako.

Munarrizek 26 urte beteko ditu aurten. 22rekin jokatu zituen lehenbiziko Olinpiar Jokoak. Lesio larririk edo bertzelako ezuste txarren bat gertatzen ez bazaio, kirol ibilbide oparoa du aitzinetik. «Agian, badago jendea azken Jokoak izango dituena, edo aurten erretiratuko dena, eta haien ekitaldi handia izanen da. Bai, pena handia izanen litzateke. Nik espero dut Joko gehiago bizitzea, baina hauek ere bizi nahi ditut».]]>
<![CDATA[«Lasterketa gogorretan protagonista izan behar dut»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1936/024/001/2020-03-12/lasterketa_gogorretan_protagonista_izan_behar_dut.htm Thu, 12 Mar 2020 00:00:00 +0100 Mikel Rodriguez https://www.berria.eus/paperekoa/1936/024/001/2020-03-12/lasterketa_gogorretan_protagonista_izan_behar_dut.htm
Sierra Nevadan zaudete orain. Nolakoak dira kontzentrazio horiek? Zein da egunerokoa?

Azkenean, entrenatu eta atseden hartzea izaten da. Goizean esnatu, ondo gosaldu, bakoitzak bere entrenamendua egiten du, eta, bazkaldu ondoren, ba siesta edo lasai egon. Eta gero, afaltzera eta lo egitera. Nahiko monotonoak dira egunak, baina Sierra Nevadan beste kiroletako jendea ere badago, eta askorekin elkartzen gara. Horrek errazago egiten du bertako egonaldia.

Koronabirusa dela eta, txirrindularitzaren egutegia nahasten ari da, eta, oro har, kirol profesional osoarena. Nola ikusten duzu egoera Sierra Nevadatik?

Guk ezin dugu beste ezer egin. Esperantza dugu gure hurrengo lasterketa, Kataluniako itzulia, egingo dela, eta, kontrakoa ez bada gertatzen, hori prestatu behar dugu; gurean zentratu entrenatzen, zaintzen eta gauzak ahalik eta hobekien egiten. Ea birusaren kontu hori ez doan txarrera, eta hor egon ahal garen. Gainera, gero etxeko lasterketa dator [Euskal Herriko Itzulia], eta pena izugarria eta oso txarra izango zen hori gabe geratzea, bai guretzat, bai zaleentzat, eta, azken finean, denentzat. Seinale izango zen egoera txarrera joan dela, eta hori inork ez du nahi.

Gauzak normal, beraz, Kataluniako Volta duzu hurrengo lasterketa.

Katalunia izango da lehenengoa, eta, gero, [Euskal Herriko] Itzulia, taldearen helburu garrantzitsuena, baita nirea ere. World Tourreko lasterketa bat da, eta, azkenean, hemen [Sierra Nevada] egiten dugun lana hori prestatzeko da.

Zuen taldea notizia izan berri da: Euskaltel babesletzat izanen du berriz, lau urterako. Nola hartu duzue hori txirrindulariek?

Oso albiste ona da. Lasaitasuna emate dio talde osoari, lau urterako segurtatuta edukitzea. Gainera, Euskaltel izatea oso pozgarria da: gu txikiak ginenean egon zen babesle berbera, zaleek harekin oso harreman estua eduki zuten, marea laranja hori...

Segurtasuna eta ilusioa, beraz.

Urte batzuk atzera egitearen modukoa da. Euskal Herrian Euskaltel beti hartu izan da bertako taldetzat, zale guztiak harekin identifikatuta sentitu dira, eta, orain, berriro bueltatzea eta talde horren parte izatea oso pozgarria da. Eta lasaitasunari dagokionez, ba noski, ez dira garai onak izan: taldeek ezin izan dituzte bermatu urte asko, ez da erraza izan urtetik urtera joatea, eta, orain, behintzat lau urterako aukera hor dugu.

Euskaltel sartuta, emaitzak lortzeko ardura edo behar handiagoa sentitzen duzue?

Ez, egoera ez da aldatu. Gu zentratzen gara ahalik eta ondoena prestatzen lasterketak, eta lana gogor egiten, gero ahalik eta emaitza onenak ateratzeko. Hori beti horrela izan da, eta orain ere horrela izango da. Uste dut denboraldia nahiko txukun hasi dugula, talde osoa maila onean, eta uste dut helburu horrekin gauzak ongi egiten baditu bakoitzak iritsiko direla garaipenak ere. Nahiko gertu egon gara orain arte, eta ea lortzen dugun.

Taldeko arduradunak, hain zuzen, kontent agertu dira zuen denboraldi hasierako lanarekin.

Lasterketa denetan ikusi da, maila polita eman dugu: Lobato irabaztear egon da, Ruben oso ondo airtu da, eta talde osoa, oro har. Protagonista izan gara lehiatu garen lasterketa ia denetan, eta hori da bidea. Gure artean oso harreman ona dugu, eta horrek gauzak errazten ditu. Gauzak ondo irteten ari dira.

Bereziki prestatu zarete indartsu hasteko? Espainiako Vueltako gonbidapena jokoan dagoenez...

Ideia ondo hastea zen, baina txirrindularitza asko aldatu da. Orain dela urte batzuk, txirrindulari indartsuenak lasai hasten ziren, eta besteentzat aukerak egoten ziren denboraldi hasieran, baina orain ikusten da denek indartsu hasi nahi dutela. Nik uste horrek meritu handiagoa ematen digula guri. Ikusi lasterketak nork irabazten dituen, txirrindulari onenak hor daude, eta haiengandik gertu eta borroka horretan egotea lortu dugu, nahiz eta indartsu hastea ez den erraza. Ea etorkizunean horrela jarraitzen dugun.

Orain, helburu handia, beraz, Euskal Herriko Itzulia duzue.

Bai, denboraldiko nagusia, etxeko lasterketa, maila handiko lasterketa, zaleekin, Euskaltelen albiste horrekin... oso-oso berezia izango da. Lehenengo etapa Arraten bukatuko da, eta igoera hori ziur nago dena laranja kolorez beteta egongo dela. Pentsatzeak bakarrik oilo ipurdia jartzen dit. Horretarako prestatzen ari gara.

Taldeko zaharrenak haur txikiak zineten orduan, baina badago antzekotasun bat 1994ko Itzuliarekin, Euskadi Fundazioak korritu zuen lehenbizikoarekin, orain berriz bueltatuko delako, zazpi urteren ondoren. Agustin Sagastik etapa bat irabazi zuen orduan, fundazioaren lehenbiziko garaipena. Historiaren errepikapen txiki baten protagonista zarete, orain.

Bai, eta nahiz eta oso zaila izan, oso polita izango litzateke horrelako emaitza bat lortzea. Badakigu oso zaila dela, baina helburua hori izango da, eta saiatuko gara gogotik, eta ahalik eta ondoena iritsita lasterketara, horrelako emaitza bat lortzen. Oso-oso berezia izango zen.

Zuk ongi hasi duzu denboraldia. Valentziako Itzulian hamaseigarren izan zinen, eta Andaluziakoan hamabortzgarren. Buruz buru ibili zara World Tourreko txirrindulariekin.

Nahiko ongi moldatu naiz, bai. Lasterketa politak izan dira, oso onak, eta buruz buru agian ez, baina haiengandik gertu egon naiz. Argi eta garbi ikusten da neguan egindako lana ona izan dela. Orain, ea egiten gabiltzan lanaren fruituak hurrengo lasterketetan ikusten diren. Behintzat, motibazio eta gogo aldetik ilusioz beteta nago.

Andaluziako Itzuliak irudi bitxia utzi du: Euskadi Fundazioko presidentea zuen lehiakide. Zer-nolako harremana duzue Mikel Landarekin errepidean?

Ona, baina, nire aldetik, lehendik ere bai. Nire edadekoa da, betidanik lehiatu izan naiz haren aurka. Kadeteak ginenetik harreman ona eduki dugu, urte asko dira, eta espero dut horrela jarraitzea.

Baina esprintean harekin lehiatu behar bada, erreparorik ez?

Hori da, batere ez [irri egin du]. Nik uste dut berak irabaziko zidala; bera ere ez da oso abila esprintean, baina nik ez daukat txinparta hori. Beste edonoren aurka bezala, garaipena inportantea da, eta inori ezin zaio aukera eman.

30 urte dituzu oraindik, baina taldeko beteranoenetako bat zara. Zer egiteko jarri dizute?

Egia da beteranoetako bat naizela, eta gazteei erakustea nire arduretako bat dela. Batez ere, lasterketa gogorretan protagonista izan behar dut, garaipenaren borroka horretan ibili, eta orain arte maila polita erakutsi dut. Hori mantentzea, erregularra izatea, eta borroka horretan ibiltzea.

Hain zuzen, Euskadi-Muriaseko azken bi urteetan ikusi zen aurrerapauso handi bat eman zenuela: Espainiako bi Vuelta korritu zenituen —batean hamazazpigarren bukatu zenuen sailkapenean, bertzean etapak irabazteko lehian ibili zinen—, eta esperientzia bat bildu duzu World Tourreko txirrindularien aurka lehiatzen.

Bai, egia da 30 urte ditudala, eta baten batek esango duela jada nahiko zaharra naizela, baina denboraldi asko Kontinental Mailan emanda, egutegi nahiko laburrekin, horrek egin du benetan gazteagoa naizela pentsatzea. Azkenean, benetako egutegi batekin eduki ditudanak azken bi urteak izan dira, eta horrekin nabaritu izan dut, lasterketa garrantzitsuak lehiatu ondoren, beste maila bat dudala. Egia da Espainiako itzuliak beste puntu bat ematen duela, eta azkeneko urteetan ematen du pausoak ematen ari naizela. Ea urte askotan pauso horiek jarraitzen duten, eta garapenak gora egiten duen. Nahiz eta urte dezente eduki, oraindik gazte sentitzen naiz.

Kuriositatez, badakizu Vueltan hamazazpigarren egin zenuenean zein utzi zenuen gibelean, hemezortzigarren postuan?

Ez, egia esan ez.

Richard Carapaz.

[Irri egin du] Begira, gero [Italiako] Giroa irabazi zuen. Carapaz izango zen, baina gogoan dut Movistarrek Valverde eta Nairo zeuzkala nagusirako, eta haientzako lanean ibili zela. Azkenean, anekdotikoa da hurrengo urtean Giroa irabazi zuen ziklista nire atzean izatea, horrek ez du esan nahi bere maila dudanik.]]>