<![CDATA[Miren Manias | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Tue, 25 Sep 2018 17:03:30 +0200 hourly 1 <![CDATA[Miren Manias | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Non daude tb-ko desagertuak?]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1876/036/002/2018-09-21/non_daude_tb_ko_desagertuak.htm Fri, 21 Sep 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/1876/036/002/2018-09-21/non_daude_tb_ko_desagertuak.htm Ekografiak zutabean gai biziki interesgarria ekarri zuen Lander Arretxea zutabekideak. Gure telebistako desagertuak, hain zuzen ere. Gutxienez bi urte dira euskarazko fikziozko telesailik gabe bizi garela. Partikularki deigarria da egoera hori; izan ere —zutabe honetan hainbatetan aipatu dugun bezala—, ikus-entzunezkoen kontsumoak gorako bidea hartu du azken urteetan. 2005ean, produkzio gaitasunik indartsuena duten Europako bost herrialdetan —Erresuma Batua, Italia, Alemania, Espainia eta Frantzia—, pertsona bakoitzak ia 220 minutu igaro zituen telebistako produktuak ikusten, sarean naiz gailu tradizionalean. Hamar urte geroago, 2015ean, 250 minututik gora jarri da zenbateko hori.

Europako ikus-entzunezkoen merkatuari dagokionez, 2011-2016 bitartean, behera egin du nabarmen bideo fisikoen eta digitalen urteko hazkundeak (%6,3). Bitartean, gora egin du harpidetza zerbitzuena (%4,3), telebista edukiak barne. Zerbitzu horien ikus-entzunezko eskaintzan, aldiz, zinema eta telebista fikzio edukiek oraindik osatzen dute zerrendako bigarren postua (23%). Beraz, ulergarria da pentsatzea telesailik gabeko edozein telebista kate noraezean dabilela. Areago, funtzio publikoa duen telebistaren kasuan, komunitateari ukatzen dion zerbitzuaz galdegin daiteke.

Bannan telesailaren ekoizle Sarah Janek uste du fikzioa telebistaren elementu garrantzitsua dela. Eskoziar gaelikoz Eskozian, 60.000 hiztun inguru dituen hizkuntza- errodatzen den bigarren telesaila da, eta berriki eskuratu dute lau urteko kontratua BBC Alba katearekin. Gaur-gaurkoz, sekulako berria izango litzateke edozein euskal produkzio etxek maila bereko hitzarmenik lortuko balu ETBrekin; baita poztekoa eta ospatzekoa ere. Pentsatu nahi dut halakorik gertatuko balitz Hego Euskal Herriko hainbat egunkariren titularrak beteko lituzkeela. Aipatu nion Janeri bi urte daramagula euskarazko fikziozko telesailik gabe gure telebistan; aldiz, 2005etik fikziozko bi film luze ekoizten ditugula urtean batez bestez —gehi dokumentalak, animazioa eta film laburrak—. «Zuek behintzat filmak ekoizten dituzue, guk ez; eta hara, agian, hor egon litezke zuen telebistako desagertuak», adierazi zuen. Astebururako galdera potoloa, lagunok.]]>
<![CDATA[Memoria historikoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/028/003/2018-09-19/memoria_historikoa.htm Wed, 19 Sep 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/1879/028/003/2018-09-19/memoria_historikoa.htm The Silence of others (2018) dokumentalaren protagonistetako bati. 28 urte geroago irakurri zuen bera ez zela izan gertakari hura bizi izan zuen emakume bakarra. Oker zaude haur lapurtuen auziaren gaineko lana dela uste baduzu; izan ere, Francoren diktadurak utzitako biktimak zein bizirik irtendako pertsonen istorioak ekartzen ditu dokumental honek.

Almudena Carracedo eta Robert Bahar zinemagileek zuzendutako lana da, Pedro Almodovar zinemagilearen ekoizpen laguntzarekin. Bizitza pertsonalean ere bikote dira Carracedo eta Bahar. Hain justu, dokumentala egiteko motibo izan zen elkarrekin alaba izan zutela 2010ean, hau da, haur lapurtuen auziak medioetan eztanda egin zuen urtean. Francoren diktadura garaian, bereziki Espainiako Gerra Zibilaren ondotik, ustezko «genoma gorria» zeramatela argudiatuta, haurrak kentzen zizkieten erregimenaren kontra egiten zuten familiei. Franco hil ondoren, gainera, praktika hori ez zen eten. Trantsizio garaian, arrazoi politikoetatik moraletara egin zuten salto: senarrik gabeko emakumeei edota jada haur askokoei lapurtzen zizkieten jaioberriak. Dokumental horri esker, 2.000 kasu argitu dira; baina erantzunik gabe jarraitzen dute 100.000 kasuk baino gehiagok.

Atzerrian ezaguna da Espainiak izandako jarrera memoria historikoa berreskuratu nahi dutenekiko. Hainbat herri ekimen egin dituzte Francoren diktadura garaian gizateriaren kontrako krimenak egin zituztenak epaitzeko eskatuz. Ordea, handiagoak izan dira Madrilgo gobernuak jarritako oztopoak. Halako lanak ikusita, ohartzen zara generazio horren parte zarela, zeinari eskolan ez zioten kontatu Gerra Zibila benetan nola gertatu zen. Horregatik dira beharrezkoak lan horiek, halakorik berriro gerta ez dadin.]]>
<![CDATA[Aktibistak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/025/002/2018-09-14/aktibistak.htm Fri, 14 Sep 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/1881/025/002/2018-09-14/aktibistak.htm Euskalonski saio berriaren protagonistetako batek. Areago, nork egingo du guk egiten ez badugu? Programak mugarik gabeko euskaldunak munduan erakutsi nahi ditu.

«Batzuek euskara daramate munduan barrena, eta beste batzuk euskarara datoz munduko edozein zokotatik». Tristea ere izan daiteke atzerrian bizi den lagun baten ahotik entzun behar izatea zein garrantzitsua den erabilera. Euskararen hiztun kopuru handiena Euskal Herrian dago, eta aldi berean zenbakaitzak dira euskaraz bizitzeko oztopoak egunerokoan —batzuk azpimarratu zituzten gonbidatuek—. Ondorioz, euskara hitz egitea aktibismoa bilakatzen da. Zurea den lurraldean galduta sentitzeraino, akaso. Kilikagarria izan badaiteke sentsazio hori; komeni da ziurtatzea arriskurik ez egotea, irtenbidea aurkituko dugula. Euskararen erabilera urriak ba ote du irtenbiderik? Ironikoki, etorkizun iluna iradoki zezakeen saioetako batean Pello Reparazek abestutako Sex Pistols taldearen No future kanta mitikoa.

Bestalde, «mapa geografikoetan baino, mugak gure buruan daude». Nork pentsatuko luke euskaldun batek Parisko glamourra inork baino hobeto ezagutzeaz gain, Julio Iglesias abeslariaren zale amorratua ere badela? Aurreiritziak apurtzeko bide ere izan liteke ETB1en saio berria. Besteak beste, batasuna eta aniztasuna osagarriak direla erakusteko. Euskalonski ikusita, ohartzen zara baita ere zein baliotsuak diren teknologia berriak eta euskarazko hedabideak atzerriko euskaldunentzat. Mugarik gabeko hiztun bati entzun nion esaten maiz kontsumitzen dituela ETB1, Euskadi Irratia eta euskal literatura. Aktibista sutsua. «Aupa zu», Reparazek esango lukeen bezala. Eta kritikariak ere ez ote gara aktibistak? Telebista saioak guk gurtzen eta egurtzen ez baditugu, nork egingo du?]]>
<![CDATA[Politika eta praktika]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/025/002/2018-09-12/politika_eta_praktika.htm Wed, 12 Sep 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/1881/025/002/2018-09-12/politika_eta_praktika.htm brexit-aren alde, baina denbora laburregia izaten ari da Mayren gobernuarentzat fronte guztiei egoki heltzeko —2019ko martxoaren 29an utziko dute batasuna—.

Hizkuntza politikari dagokionez, Westminsterrek ez du plan jakinik. Erresuma Batuko nazioetan eta erregioetan hitz egiten diren hizkuntzekiko brexit osteko praktikaz, alegia. Bi norabideetan, betiere. Herrialdearen muga barruko eta kanpoko harremanetan izango duelako eraginik. Behin-behinean, Europako Batasunetik ateratzeak ondorio negatiboak izango ditu hizkuntza ez hegemonikoentzat. Batetik, hizkuntza erregionalak eta minoritarioak babesteko Europako Kontseiluaren itunak zein diru-laguntzak ezingo dira aplikatu Erresuma Batuan —aurrez, bestelako hitzarmenik adosten ez bada—; eta bestetik, nazioarteko salerosketak egiteko ingelesa hobetsi liteke ia sektore guztietan —hizkuntza ez hegemonikoak are gehiago zokoratuta—. Etxeko adituak kexu dira, politika zehatzik gabe ezin dituztelako etorkizuneko hutsuneak identifikatu; ezta plangintzarik egin ere.

Ez dago praktikarik politikarik gabe, hain zuzen ere. Azken urteetako euskarazko zinemaren arrakasta horren adibide perfektua da —ondo azaldu zuen Olatz Beobidek BERRIAn—. Politika batek ezartzen ditu alor batean eskuratu beharreko helburuak, eta plangintza, berriz, horiek lortzeko mekanismoez arduratzen da. Horretarako behar da aurrez ikerketa egitea, jakina. Ez dago ebidentzia argirik telebistak komunitate batengan izan dezakeen eraginaz, hizkuntza biziberritzeko eta erabilpena sustatzeko. Baina iruditzen zait ahalegin publikoa, profesionala eta akademikoa egin behar dela egungo ikus-entzunezkoen egoera ulertzeko, etorkizuneko joerak identifikatzeko. Bizi dugun mundu globalean, non hedabideen eguneroko erabilera nabarmen handitu den, nekez sinets dezaket telebistak ez duenik inolako eraginik.]]>
<![CDATA[Munduko euskaldunei (II)]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/026/002/2018-09-07/munduko_euskaldunei_ii.htm Fri, 07 Sep 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/1904/026/002/2018-09-07/munduko_euskaldunei_ii.htm DantzanGo! saioarekin. Minutu eta erdiko bideoan soilik zenbatu daitezke zortzi hitz euskaraz. Gainerako guztia, nola ez, ingeles hutsez egin dute.

Twitterreko post batean partekatuta —egun, ikus-entzunezkoen kontsumoa gehiago bihurtu delako norekin eta nola erlazionatzen zaren horien bitartez—, Mikel Alvarez lagunak berehalaxe erantzun zuen: «Lanbada brasildarren bertsio bat ingelesez, Euskal Herrian, argi asko, likra, famatuak, potolo bat, eta nola ez, guztiak sudurretik kantari behar den bezala. Nahikoa izan dut, mila esker Miren». Hego Euskal Herrian, akaso, hobe esanda legoke. Dena den, garrantzitsuena da DantzanGo! saioak ikusle potentzial bat galdu izana —eta ez, beharbada, soilik iragarkian euskararik sartu ez dutelako—. Garai berriak zer diren. Telebista saioaren audientzia gutxi gorabehera aurreikusteko modua egon liteke? Zehatzago, norentzat nahi dute ETB1?

Sasoiaren arabera, audientzia alda daiteke. Abuztuan, 2012ko apiriletik lortutako emaitza onena lortu du ETB1ek. Hain zuzen ere, telebista kontsumoak inoizko daturik txikiena eman duen unean —44 milioi ikusle potentzialetik 3,9 milioik ez zuten telebistarik ikusi abuztuan, Espainian—. Euskarazko katea ikusi duzuenok nabarituko zenuten kirola izan dela jaun eta jabe. Maiz kritikatzen zaigu ETB1en programazioa egurtzen dugula zutabe honetan, baina hausnartzekoa da azken datu hori. Hain zuzen ere, abuztuan izandako datuen atzeko audientziaren profila. Ziur asko, euskararik ez dutenek ikusiko zutelako ETB1. Programazioaren arabera ere alda daiteke audientzia. Ur handitan horren adibidea da. Iragan denboraldia sendo amaitu zuen: 88.000 ikusle eta %5,5eko kuota —%15,2koa euskaldunen artean—. Oraindik datu zehatzak ez badakizkigu ere, iraila bide onetik hasi dutela dirudi —sare sozialetan irakurritako mezuak ikusita, kasurako—. Lantaldeak ahalegina ere egin du horretarako. «Herrialde horietan aukeratutako gaiarekin zerikusia duten euskaldunak aurkitzea, hori bai izan da lan zaila», adierazi du Xabier Madariaga saioaren aurkezleak BERRIAn bertan. Bejondeizuela.]]>
<![CDATA[Oporretan ikusitako bat]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/019/002/2018-09-05/oporretan_ikusitako_bat.htm Wed, 05 Sep 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/1886/019/002/2018-09-05/oporretan_ikusitako_bat.htm Ekografia-n Lander Arretxea zutabekide berriak. Ugariak izan dira festak eta urriagoak (telebista) funtzionarioen lanorduak —akaso, azken horrek azal lezake abuztuko Gaur Egun-en iraupen laburra—. Baina «garaian garaikoa», esan du Arretxeak. Bueltatu da Ekografiak, telebista «gurtzeko eta egurtzeko». Ikasturte berriari martxa hartzen diodan bitartean, hasi nahi nuke oporretan bizitako eta telebistarekin lotutako esperientzia batekin —nola ez—.

Estonia eta Letonia bisitatu ditut, Tallinn eta Riga hiriburuak hain zuzen ere. Lehenengoan, harrigarria iruditu zitzaidan zinema nazionalari eskainitako museoa aurkitzea. Herrialdeak 1,3 milioi biztanle besterik ez ditu, eta batez besteko produkzioa bost film luzekoa da urtean, estonieraz —errusiar hiztun komunitate handia dute, biztanleriaren laurdena edo herena—. Museoak erakusketa iraunkorra du —filmatze prozesua azaltzen du, etxeko zinemaren historiaren bitartez—, eta beste bat aldiro aldatzen dute.

Beste gauza batek ere arreta eman zidan, Tallinnetik Rigarako autobusean. Ia bost orduko bidea zen eta eserleku bakoitzak bazuen pantaila bat Interneteko konexioa, mahai joko digitalak, filmak eta liburuak zeuden eskuragarri—. Film bat ikustea aukeratu nuen, eta segidan agertu zitzaidan azpitituluak ezartzeko zerrenda. Guztira, munduko hamalau hizkuntza. Zoragarria.

Euskal Autonomia Erkidegoan, aldiz, bi milioi lagun bizi dira, eta urtean fikziozko bi film ekoizten dira euskaraz. Ez dugu etxeko zinemaren historia biltzen duen museorik, ezta telebistan nahiz bestelakoetan azpitituluak erabiltzeko politikarik ere. Bitartean, Euskal Kultura Ondarearen Lege berria aurkeztu dute; aurrera ateratzen bada, ondasun immaterialak babestuko ditu lehen aldiz. Adibidez, bertsolaritza eta euskal dantza. Azpitituluez ez dator ezer. Agian merezi du gogoratzea Hizkuntza Minoritarioak eta Erregionalak babesteko Europako Gutunak (1992) sinatzaileei ezartzen diela hizkuntza minorizatuetan ekoizten diren lanen sarbidea errazteko obligazioa, itzulpen, bikoizketa, post sinkronizazioa eta azpitituluen jarduerak garatuz. Momentuz, gurean inork erabili nahi ez duen kultura ondasun immateriala.]]>
<![CDATA[Muturreko normaltasuna]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1878/021/002/2018-07-27/muturreko_normaltasuna.htm Fri, 27 Jul 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/1878/021/002/2018-07-27/muturreko_normaltasuna.htm Youtube idatzi nuen Googlen. Bideo digitalen gordailua erreminta baliagarria da edozein motatako edukiak aurkitzeko; edozein momentutan eta edozein tokitan zaudela. Nahikoa da bilatzailean idaztea ikusi nahi duzun gaia edo hitza, segundo batean eskaintzen dizkizu milioi batetik gora bideo; dibulgatzaileak, informatiboak, dokumentalak edota korporatiboak. Guztiak ere, ikusi nahi duzun horri lotutakoak.

Ohitura dut Public Broadcasting idazteko eta emaitzen artean dokumentalak aukeratzeko. Hainbat herrialdetan ekoiztutako lanak izaten dira eskuragarri, baina gustuko dut AEBetakoak ikustea. Ez dakit zehazki zergatik egiten dudan haien aldeko haututa. Agian, kontsumitzen dudan bestelako eduki gehiena Europakoa delako. Edozelan ere, kontatu nahi dizuet igande arratsalde aspergarri hartan zer ikusi nuen. Datu masiboen gaineko dokumental puska, hain zuzen: Big Data Revolution (2016); Bitcoin TV kanalean duzue eskuragarri. Honela hasten da: «Munduko objektu guztiek informazioa ekoiztuko dute etorkizun hurbilean; etxeak zein norberaren ibilgailuak, baita gure gorputzak ere». Horren eraginez, bizitzeko, lan egiteko eta pentsatzeko moduak aldatu egingo dira, errealitate berri horretara egokitzeko.

Dena da muturrekoa normala bilakatzen den arte. Alegia, lagunak dauzkat egunaren amaieran jakin nahi dutenak zenbat kilometro egin dituzten, zenbat kaloria erre dituzten, zenbat proteina —eta zeintzuk— jan dituzten, baita euren loaren kalitate maila ere. Datu horiek begiratzeko, gainera, informazioa ekoizten duten gailu pertsonalizatuak dituzte. Eskuko telefonoa balitz bezala. Muturreko jarrera iruditzen zait. Pentsatzen hasita, baina, badira urte batzuk Twitter egunero begiratzen hasi nintzela. Informazio edo entretenimendu bila, erdi beharra bilakatu den arte. Egun, ia orduero begiratzen dut. Susmoa dut bestelako muturreko gertaerekin antzeko zerbait gertatzen ari dela. Adibidez, AEBetako presidenteak «animalia» esatea etorkinei; indarkeria sexistak 48 biktima eragitea urtean (2017); 'Manadako' erasotzaileak aske jarraitzea... normala bilakatuz?]]>
<![CDATA[Euskal akademia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/002/2018-07-25/euskal_akademia.htm Wed, 25 Jul 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/002/2018-07-25/euskal_akademia.htm
Valentziako ikus-entzunezko sektorearen egungo egoeraz eta ekoizpen baldintzez gogoeta kolektiboa sustatu nahi dute, edukien kontsumo eredu berriak ulertzeko eta finantzaketa aukerak egokitzeko. Funtsean, lurralde horretan sortzen diren edukien harrera maila hobetu nahi dute eta, aldi berean, balioan jarri sektorea osatzen duten askotariko profesionalen lana. Ikerketa gune zentrala ere bihurtu nahi dute akademia berria. Hala, ikus-entzunezkoei lotutako analisiak egingo dituzte, erakunde publikoei helarazteko eta ekimen berriak proposatzeko. Txosten zientifikoez harago, gainera, elementu teknikoen eta artistikoen gaineko eztabaidak bultzatuko dituzte. Akademia ez da hasi martxan oraindik, baina lehen pauso garrantzitsuena eman dute. Alegia, ofizialki eratzea.

«Sinestezina egiten zait 2018an oraindik Interneten kontsumitzeko euskarazko ikus-entzunezko produktuak sortzeko diru-laguntza espezifikorik ez izatea ez Eusko Jaurlaritzak, ez Foru Aldundiek». Xabi Payaren gogoeta da, BERRIA-n idatzitako Tren galduak zutabekoa. Sinestezina baino, atzerakoia iruditzen zait euskal erakunde publikoen jarrera. Zein da, bestela, Kulturaren Euskal Behatokiaren funtzioa? Agian, guk ere behar dugu alorreko eragileak batuko dituen Ikus-entzunezkoen Euskal Akademia.]]>
<![CDATA['VXM, Vascos por el mundo']]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/025/003/2018-07-20/vxm_vascos_por_el_mundo.htm Fri, 20 Jul 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/1881/025/003/2018-07-20/vxm_vascos_por_el_mundo.htm
Jakin badakit ohi baino zailagoa dela hizkuntza (minorizatuak) dakiten elkarrizketatuak aurkitzea, Eskoziako populazioaren %1ek soilik hitz egiten duelako gaelikoa: 57.600 lagunek. Dena den, hiztun komunitate horrekiko begirune falta iruditzen zait, ingelesa erabiltzen den kasuetan gaelikozko azpititulurik ez eskaintzea. Ez da ahaztu behar dagoeneko Eskoziak baduela ingelesezko BBC Scotland katea; ezta ere BBC Albaren estatutuetan jasotzen dela gaelikoa menderatzen duen audientziaz harago heldu behar dutela haien edukiek. Hor da koska. Izan al daiteke telebista saio gaelikoa beste hizkuntza hegemonikoaren erabilera nagusi denean?

Asteazkenean ikusi nuen ETB2ko VXM, Vascos por el mundo saio berria. Balira (Indonesia) bidaiatzeko gogo izugarria piztu zitzaidan, alde handia baita Glasgown (Eskozia) dugun eguraldi eskasarekin. Antzak ere ikusi nituen, bietan dago euskal herritarren komunitate handia. Herritar diot euskararik apenas erabili zutelako gonbidatuek; agur, kaixo eta eskerrik asko kasurako. Jakina, ETB2ko audientziarentzat eginiko programa da. Saioaren ideia ez da originala, horregatik, galdetuko nioke ETBko zuzendariari ea zergatik ez duten egin saio bera euskaraz, ETB1en emateko. Gutxienez, zerbait berria gehitzeko. Ohi baino zailagoa izan liteke euskaldunak aurkitzea munduan, baina, tira, dena da ahalegin kontua. Ekonomikoa nahiago baduzue; diot nik errentagarriagoa zaiola ETB2rako ekoiztea? Pena da; erraz sinistu daiteke TVEren produkzioa dela. ]]>
<![CDATA[Zatiketa, kezka eta desadostasuna]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/003/2018-07-18/zatiketa_kezka_eta_desadostasuna.htm Wed, 18 Jul 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/003/2018-07-18/zatiketa_kezka_eta_desadostasuna.htm
Albistegiek funtzio garrantzitsua dute herritarren burujabetza informatiboa bermatzen laguntzeko; kate publikoek zein pribatuek. Zer erakutsi eta zer gorde erabakita, herritarren iruditeria eraikitzen dute. Ikusleak pantaila txikian duen hori, mundu errealean gertatutakoaren errepresentazioa dela ulertzen du. Aurkezlearen keinuen, ahots tonuaren, isiluneen, begiradaren, gorputz mugimenduaren eta erabilitako hitzen eraginaz ahaztu gabe; izan ere, haiek ezartzen dizkigute uste baino gutxiago kontrolatu ditzaketen komunikazio baldintzak eta diskurtsoa.

Egun, ordea, zaila da kateen albistegiak ezberdintzea. Gai eta ordena bertsua jarraitzen dute gehienek; aurpegia eman ordez, audientziaren diktadurara eta konpetentzia arauetara errendituta. Jakina da gertaera odoltsuz, dramaz eta sexuz betetako edukiak erraz saltzen direla telebistan. Berdin da telebista komertziala ala publikoa izan, biak daude gobernu botereak eta erakunde ekonomikoak baldintzatuta. Honako hau ere kezkagarria da: ezberdintasun gutxi aurki daitezke jada egunkari eta telebista kate nagusiek lantzen dituzten berrien artean.

Sistema horretatik irteteko aferan, La2 kateko albistegia izan daiteke aukera bat. Iruditzen zait, haiek ezer esan aurretik, aztertzen dutela gainerako albistegiek dagoeneko landu dutena. Justuki, bestelako diskurtso bat emateko eta ikuslearen arreta bideratzeko oinarrizko informaziora. Irudietan baino gehiago sakontzen dute testuan; albistearen ibilbide historikoa berreskuratuz, gertaera bera zalantzan jarriz eta ikuslearen gogoeta bultzatuz. Sarri, ironia puntu bat erabilita. Kazetarien erdia baino gehiago dira emakumezkoak eta, oro har, protagonismo txikia ematen zaie kazetariei. Ez dago kirol tarterik —emakumezko bat omentzeko ez bada—, ezta eguraldiaren iragarpenik ere. Zatiketa, kezka eta desadostasuna bultzatzen duten elementuak, aldiz, ugari.]]>
<![CDATA['Guatxiniti']]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/021/002/2018-07-13/guatxiniti.htm Fri, 13 Jul 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/1879/021/002/2018-07-13/guatxiniti.htm Hauxa2 ETB1eko saioaren aurkezle biei. Bigarren emanaldira gonbidatu dituzte musikariak eta, haien iritziz, udako kanta neguan landu behar da. Pena ederra hartu dut. Dena den, nire uste apalean, Enbeitak eta Goitiak oraindik lana dute ahots tonu, koreografia eta letra orrazten. Beraz, agian, denbora gehiago eman beharko diegu saioaren protagonistei; 2019ko udara arte, gutxienez. Ez nuke arazorik izango igandero, 22:00etan, euskal umorez eta entretenimenduz betetako zein publiko zabalari zuzendutako telebista saioa ikusten jarraitzeko.

Izugarria da ikus-entzutea emakumeen presentziak agintzen duen telebista saio bat non, gainera, elkarri gauza ederrak esaten dizkioten. Ederra da aukera izatea Lekeitioko paraje politak ezagutzeko, etxeko sofatik mugitu gabe —ziurrenez, herria bisitatzeko motibo bilaka daitekeena ikusle askorentzat. Aberatsaren hurrengoa da Bizkaiko kostako euskaldunen bizimodua hedatzea erreferentziazko territorio geografikoaren beste puntuetara. Hunkigarria da telebista saioko gonbidatuen bizipen pertsonalak partekatzea; zehazki, askotariko adinak, erlijioak, lanbideak, azal koloreak, sexu identitateak... dituzten pertsonenak. Gauza naturalagorik ba al dago?

Hain da berezkoa programa, Goitiaren eta Enbeitaren bestelako aurpegiak ere ikus daitezkeela. Nork esango luke Rocio Jurado abeslariaren diskoetako bat dela Enbeitaren kuttunena? Topikoa litzateke kontrakoa pentsatzea. Gainera, ados nago Goitiak lagunari esandakoarekin: «Maitatu behar zaituenak zaren moduan egin beharko du, Onintza». Enbeita bikote bila dabil (saioaren lehen emanaldian, behintzat) eta, dirudienez, Lekeitio ez da leku txarra horretarako. «Mutil guapo asko daude», esan die Jose Ramon herriko arraunlariak. Hondartzan korrika egiten dabilen Haritz gaztearekin egin dute topo, baina ordu gehiegi pasatzen ditu lanean eta ez omen zaio bertsolaritza gustatzen. Bide batez esanda, hori ere bada apurtu beharreko beste topiko bat.

Udan beste erritmo bat eskatzen dizu gorputzak, eta ETB1ek behar du halako saio bat. Enbeitak eta Goitiak, gainera, graziaz betetako bikote ezin guatxinitiagoa osatzen dute.]]>
<![CDATA[Konfiantza eta boterea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1878/023/002/2018-07-11/konfiantza_eta_boterea.htm Wed, 11 Jul 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/1878/023/002/2018-07-11/konfiantza_eta_boterea.htm Brexit-erakoak. Ez dira, horregatik, ardura arrunta duten pertsonak, eta krisi sakona eragin dute kontserbadoreen alderdian. Johnsonek, gainera, honako hau ohartarazi nahi izan dio Mayri: «Brexit-aren ametsa hilzorian dago, beharrezko ez diren zalantza itogarrien erruz». Lehen ministroari bidalitako eskutitz batean azaldu du hori eta, ondotik, hedabideetan publikatu.

Gauza jakina zen Mayren gobernuko kideen artean desadostasunak zirela. Laburki esanda, nork bere modua hobetsi nahi duelako Europar Batasunetik irteteko. Hala ere, ezustekoa izan da lehen ministroarentzat. Mayk honela erantzun die Johnsonen adierazpenei: «Sentitzen dut —sorpresa txikia izan da— albiste hau jasotzea, ostiralean izandako bilera emankorraren ostean non proposamen xehea adostu zuen taldeak». Honek ere hedabideetan publikatu ditu bere hitzak eta bizkor bilatu gobernurako ordezkoak. Helburua da batasun irudia helaraztea eta ziurtatzea Jeremy Corbyn oposizioko liderra ez dela boterera iristen. Horretarako hogeita lau ordu baino gutxiago behar badira ere.

Laster amaituko dut Borgen (2010-2013) Danimarkako telesailaren lehen denboraldia, eta antz ugari ikusi ditut Erresuma Batuko egoera politikoarekin. Kasu honetan, ordea, ezustekoz bihurtzen da Birgitte Nyborg Danimarkako lehen ministro, eta koalizioan osatutako gobernuari eutsi behar dio. Herenegun ikusitako atalean, zehazki, gobernu taldeko kide batek eragindako eskandalu kasu bat kudeatu behar izan zuen. Areago, irtenbide bakarra dimisioa aurkeztea dela uste du Nyborgek. Kide horrek, baina, ez ditu nagusiaren aginduak beteko eta hedabideei deituko die, azalpenak ematen saiatzeko.

Zer da gobernu bat kideen arteko konfiantzarik gabe? Horretan datza boterea. Bistan da Danimarka eta Erresuma Batua ez daudela oso urrun botere politikoa kudeatzeko garaian. Koalizio gobernuko nahiz alderdi bereko kideak izan, boterean dauden bi emakumek aurre egin behar diete iritzi desberdina duten pertsonei; eta boterea oso erraz gal daiteke.]]>
<![CDATA[Aferaren muina (II)]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/026/002/2018-07-06/aferaren_muina_ii.htm Fri, 06 Jul 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/1879/026/002/2018-07-06/aferaren_muina_ii.htm
Eman dezagun zure eremu geografikoa (Eskozia) erreferentzia duen gaueko albistegi hori Errusiako Munduko Koparen emaitzarekin hasten dela. Alegia, estatu mailako futbol taldearen garaipenarekin. Titularretako bigarren albistea, aldiz, nazioartekoa da: Thailandiako Tham Luang kobazuloan harrapatuta dauden lagunen erreskatea. Ordea, albisteen korapilo tarteari nazioartekoaz ematen diote hasiera; ondotik, Errusiatik zuzeneko konexioak barne, Ingalaterraren futbol garaipenaz luze eta zabal aritzeko. Hala, albistegiaren lehen hamabost minutuak joan zaizkizu.

Eman dezagun zure eremu geografikoa erreferentzia duen albistegiaren hirugarren gai nagusia ere kanpokoa dela. Zehazki, estatu mailakoa. Chester-eko (Erresuma Batua) ospitalean, 2015-2016 bitartean, emakumezko erizain batek ustez egindako hamazazpi jaioberriren hilketa. Jada, albistegiaren 20-23 minutuak joan dira. Horrekin batera, ikusle gehienen arreta. Eskozian geratutakoei buruz, momentuz, ezta hitz bat bera ere telebista komertzialean. Bada, ez duzue imajinatu beharrik; asteartean bertan gertatu zen.

Horregatik behar dugu telebista publikoa; audientzia datuen eta etekin ekonomikoen aginduetara jarduten duten kateek eskaintzen ez duten zerbitzua bermatua egon dadin herritarrentzat. Hurrenez hurren, informazio, entretenimendu eta dibulgazio gaien gaineko programaz osatua. Prime time ordutegian eta hortik kanpo, gutxienez, telebista publikoa finantzatzen dutenek zer ikusi hautatzeko eskubidea izateko.

Tamalez, oraindik ere telebista publiko askotan ez da halakorik bermatzen, eta ikusleak berak egin behar du ahalegina ezartzen zaizkion eduki, hizkuntza eta erreferentzia geografikoetatik irteteko. ]]>
<![CDATA[Larria da]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/002/2018-07-04/larria_da.htm Wed, 04 Jul 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/002/2018-07-04/larria_da.htm
Nire esperientzia da euskaldunok ez dugula zer ikusi ETB1en. Nekatuta nago kirol, meza eta errepikapenez jositako asteburuko programazioaz. Horri erantsi euskarazko kateak dituen saiorik txukunenak —entretenimenduari, informazioari eta dibulgazioari dagokienez— ordutegi miserableetan ematen dituztela: EiTB Kultura Transit, Artefaktua eta Teknopolis tartean. Astegunetan egoera antzekoa da; Gaur Egun informazio eta Ahoz Aho kendu egin berri dute— analisi edo eztabaida saioez harago, aukera gutxi daude. Zaharrak berri udarako ere. Dirudienez, euskarazko saio berri bakarra uda honetan ETB1en Hauxa2 izango da.

Egoera larria da. Larria da euskaldunok ez izatea bermatua askotariko edukien emisio minimorik, euskaraz; larria da gure telebista publikoak ezin ekartzea herritarrak euskarara; eta larriena da, Josu Amezaga EHUko irakasleak dioen bezala, «euskaldun zaharrak, euskaldun berriak eta elebakarrak uxatzen direla hizkuntzatik». Maite Iturbe, EITBko zuzendari nagusi: programazio bera balu, ETB2k audientzia handiagoa lortuko luke ETB1ek baino? Datuak hor daude; Herri txiki, infernu handi umorezko eta Ur Handitan aktualitateko erreportajeen saioak asko estimatzen dira. Dakidan arte, gainera, telebistaz euskal kultura zabaltzeko bide dira.

Gustatuko litzaidake ikustea zenbakietan soilik oinarritzen ez den gogoeta eta erreakzioa ETB1en. Komunikabideek, telebistak barne, balio dutelako komunitate ezberdinek mundua nola ikusten duten erakusteko; kideen arteko harremana lantzeko; lurralde geografikoa identifikatzeko; balio kolektiboak indartzeko; imajinario soziala egituratzeko; eta erreferentzialtasuna sortzeko. Noski, jatorrizko hizkuntzan. Bestela, zaila da euskal gizartea euskarazko ikus-entzunezkoekin identifikatzea zein horiek kontsumitzea.

«Munduari eman diezaiokeguna eta beste inork eman ezin diona euskara da», dio Joxe Azurmendik Eusko Ikaskuntzaren Solasaldiak saioan. Zeren zain zaude, ETB?]]>
<![CDATA['Small is beautiful']]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/034/003/2018-06-29/small_is_beautiful.htm Fri, 29 Jun 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/1879/034/003/2018-06-29/small_is_beautiful.htm
Sophie Stephenson 27 urteko dantzari eskoziarra da. Inverness ingurukoa da, herri txiki batekoa. Unibertsitatean zebilela ikasi zuen gaelikoa —arbasoen jatorrizko hizkuntza ezagutu nahi zuelako—, eta orain SMOn egiten du lan. Marketin arduraduna da; sare sozialak eta bisitariekin harremanak lantzen ditu. Bitxia da: Stephenson Euskal Herrian bizi izan zen hiru hilabetez, Donostiako Kultura Hiriburuaren barnean antolatutako Tosta izeneko ekimenean parte hartzeko. Euskaraz hitz egiten hasi zitzaidan, Twitterren; nik ikasketa zentroa argazki batean etiketatu ondotik. Hura ezustekoa!

Beñat Muguruza 31 urteko filologian doktore euskalduna da. SMOn ezagutu nuen lehen aldiz, 2013ko maiatzean. Ikerketa egonaldian zen Muguruza, eta hara joan aurretik nik ez nuen bera ezagutzen. Ordutik, harremanetan jarraitu dugu. Hain justu, eskolaren argazki bat bidali nion astelehenean. «Ze ona! Eskuminak horko jendeari», eskatu zidan. Nik ez nituen bere lagunak ezagutzen, baina gauzak zer diren: Muguruza aipatu zuten bazkalorduan.

Graeme Macrae idazle eskoziarra da; tartean, The Disappearance of Adèle Bedeau, The accident on the A35 eta His Bloody Project nobelak idatzi ditu. Glasgowra etorri aurretik ezagutu nuen Macrae, komunean dugun lagun baten bitartez. Asteazken gauean, SMOn, telebista piztu nuen. BBC Alba katean utzi nuen —gaelikoz bada ere, ingelesezko azpitituluak erabiltzen dituzte— eta hara nor agertu zen: Macrae. Sar-sgeoil saioan haren His Bloody Project liburu ospetsua landu zuten; 1869an, Applecross-en (Wester Ross) gertatutako hilketa odoltsuaren testuari irudiak erantsita. Cathy MacDonald aurkezleak Graemeren istorioaren lekuak bisitatu zituen, idazlearen ikerketa eta fikzioaren zehaztasuna aztertzeko: leku ikusgarriak, gazteluak, presondegiak, jauregiak... Literatura adituekin, psikiatra batekin, bertakoen eta autorearen adierazpenekin osatu zuten saioa. Bikain.

Txikia izatea gauza ederra da.]]>
<![CDATA[Burkina Faso]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1878/028/002/2018-06-27/burkina_faso.htm Wed, 27 Jun 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/1878/028/002/2018-06-27/burkina_faso.htm
Afrikak autoerrepresentazio eskasia du. Hala dio Gaston J. M. Kabore zinemagile afrikarrak. Haren arabera, afrikar gazteen imajinario soziala kanpotik heldutako ikus-entzunezko edukiek hartu dute, eta arrisku larria dago herrialdearen etorkizuna beste norbaitek zuzentzeko. Horregatik sortu zuen Uagaduguko (Burkina Faso) Institut Imagine izeneko zinema eskola; burujabetza eta autoerrepresentazio moduak irakasteko ikus-entzunezkoen bitartez. Bereziki jende gaztearen artean. Ikasketa zentroaren helburua da afrikar gizartearen ikus-entzunezkoen ezagutza eta kritika gaitasuna indartzea.

Hizkuntzak afrikar kultura ondarearen funtsezko elementu dira. Arabiera, bambara, haussa, mooré, fulfulde, swahili, yoruba eta zulu hizkuntzetan bilerak, eztabaida saioak, ikastaroak eta klase praktikoak antolatzen dituzte, besteak beste. Tartean, ospe handiko nazioarteko irakasleak ere gonbidatzen dituzte; esaterako, Mette Hjort, zinema txikietan aditua. Kaborek uste du garaia dela Afrikak istorioak kontatzeko modu propioak bereganatzeko: «Bestela, identitate nazionala galduko da». Dioenez, jada zaila da hitz egitea Afrikaren nortasuna eraikitzen duten zinema arauez eta ezaugarriez.

Afrika munduaren kultura aniztasunaren zati da. Ez dut nik esaten, Unescok baizik. Horregatik, izan behar du eginkizunik etorkizuneko mundu proiekzioan. Kaboreren ikasketa zentroa, hain zuzen ere, saiatzen da egungo gazteei konfiantzazko mezua helarazten; izan ere, lan aukerak egon badaude herrialdeko ikus-entzunezko sektorean. Baita istorio propioak ere. Institutuaz kanpo, Burkina Fasoko bost herritako 50 lagun trebatu dituzte telebista, zinema eta multimedia sektoreetan.]]>
<![CDATA[Izarren boterea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1876/034/002/2018-06-22/izarren_boterea.htm Fri, 22 Jun 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/1876/034/002/2018-06-22/izarren_boterea.htm La decisión 30 minutuko dokumentalaren eskubideak; prime time ordutegian emateko, ordainpeko #0 katean.

Zergatik sortu du polemika? Batetik, bi aldeetako inori gustatu ez zaiolako Griezmannek erabilitako bidea; eta, frantsesak Bartzelonari ezetz esateaz gain, klub horretako jokalari baten produkzio etxeak ekoitzi duelako dokumentala. Egia esan, futbol jokalari baten etorkizunari lotutako albistea zuzenean zabaltzeko bide hori ez da ohikoa. Are gutxiago Leo Messiren, Cristiano Ronaldoren edota Neymar da Silvaren mailako jokalari baten kasuan. Realean lehen pausoak eman zituen gazte hura munduko onenen artean da jada. Horregatik, Bartzelonaren eta Atletico Madrilen arteko hautua ez zen gauza erraza. Griezmannek hilabeteak eman ditu klubekin negoziatzen; baita audientziarekin eta telebistekin jolasten ere.

La decisión baino lehenago, Atletico Madrileko jokalaria TF1 kateko Quotidien saioan izan zen. Zehazki, esan zuen giroz aldatzeko probabilitatea 6koa zela 1etik 10eko eskalan. Talde berean geratzeko aukera, aldiz, 7koa. Edozein kasutan, hurrengo bi asteetan erabakiko zuen zerbait. Maiatzean, Bein Sports kateko kazetari batek Real Madrileko fitxaketa posibleaz galdetu zion Griezmanni. Kasu horretan, baina, «nahikoa da» erantzunarekin amaitu zuen elkarrizketa. Orain aste batzuk, berriz, honako hau esan zuen prentsaurreko batean: «Erabakia hartua dut, baina gaur ez da eguna». Dokumentala eman gabe zen oraindik.

Frantsesak 63.000 euro irabaziko ditu egunean datorren denboraldian —23 milioi garbi urtean—. Soldata izarra; justuki, telebista kateak haien aginduetara jartzeko boterea ematen diena. 2007an, Portugaleko lehen ministro ohiaren zuzeneko elkarrizketa bat eten zuten SIC Noticias katean, Jose Mourinho futbol entrenatzailearen irudiak erakusteko. Nork du erantzukizuna?]]>
<![CDATA[Estonia, bi puntu]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2064/036/001/2018-06-20/estonia_bi_puntu.htm Wed, 20 Jun 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/2064/036/001/2018-06-20/estonia_bi_puntu.htm
Harrituta utzi ninduten hainbat gauza ikusi nituen Estonian. Horietako bat, orain dela hamar urte jada, sakelakoaren bitartez autoaren kaleko aparkaleku zerbitzua ordaintzeko aukera. Aplikazioa Internetetik jaitsi eta matrikularen zenbakia sartu besterik ez zenuen egin behar. Ez zen, beraz, TAO makinarik Tallinneko kaleetan. Gogoan dut urte batzuk zirela sakelakoa nuenetik, baina gailuaren bidezko ordainketa gauza berria zen niretzat. Areago, ez nuen imajinatu aukera hori laster irits zitekeela Euskal Herrira. Egia esateko, ez dakit egun existitu ere egiten den.

Tallinnek 450.000 biztanle inguru ditu eta urte gutxian hazi egin da modu izugarrian. Baina, ez populazio aldetik. Negozio-ideia berritzaileetan oinarritutako enpresa askoren lekua da Tallinn: pertsonako start-up kopuru handiena duen Europako lekua da. Estoniarren eta teknologia berrien arteko harremana, ordea, ez da gauza berria. Izatez, Skype Internet bidezko deiak egiteko softwarea garatzen duen konpainiaren jaioterria da. Luxenburgon badu egoitza nagusia, estoniarrek sortu zuten 2003an. Maite Iturbe EITBko zuzendari nagusiak honako hau adierazi du Legebiltzarrean, 2019-2030 plan estrategikoaren harira: «Telebista, agian, ez da tresnarik egokiena kultura zabaltzeko. Kultur eskaintzan sakondu ahal izateko, Internet izan daiteke bitartekotik egokiena». Iturbe anderea, hor duzu telebistako ordurik gehienak betetzen ari den Errusiako Munduko Kopa, non, guztira, hogeita hamabi herrialdetako taldeak lehiatzen ari diren. Hizkuntza, gastronomia, ekonomia, politika eta beste ezberdinen zerrenda luzea. Bururatzen zaizu orain aukera hoberik kultura eskaintzan sakontzeko?]]>
<![CDATA[Kopari ihes egiteko zerrenda]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2064/036/001/2018-06-15/kopari_ihes_egiteko_zerrenda.htm Fri, 15 Jun 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/2064/036/001/2018-06-15/kopari_ihes_egiteko_zerrenda.htm
Munduko Kopak hartuko ditu telebistako ordu gehienak uztailaren 15era bitartean. Egunean hiru eta lau partida artean ikusteko aukera izango da, batez beste. Bestela esanda, gutxienez, ia bost ordu. Horri erantsi, batetik, kate bakoitzak txapelketari eskainitako saio bereziak; bestetik, albistegietako kirol tarteetan landuko direnak gai berari buruz. Askok gozatuko dugun Munduko Kopa izango da, dudarik gabe. Lagunekin elkartzeko aitzakia ere izango da; agian, eguzkitan ikusteko aukerarekin.

Badira beste asko telebista ikuskizuna jarraitzeko irrika handirik ez dutenak. Areago, futbola edo kirola gorrota dezaketenak. Mundua librea da, aizue. Bestela, galdetu dimisioa aurkeztu berri duen Espainiako Kultura ministro ohi zein telebista gizonari; Maxim Huertak ozen adierazi ohi du ez duela gustuko kirolik praktikatzea. Ez dakit telebistaz ikusiko ote duen, baina gomendio bat emango nioke une zail honetan: distrai zaitez Munduko Koparekin.

The Guardian egunkariak zerrenda osatu du Erresuma Batuko telebista eskaintzarekin, Munduko Kopa ekidin nahi duenarentzat. Eskertzekoa izango da. Hona hemen nirea, astebururako, saio aipagarrienetako batzuekin. Gaurkoen artean: 22:00tan, Al otro lado de la cama (2002) filma, La2n —ez da zoragarria, baina, tira—. Larunbatean: 11:30ean, EiTB Kultura Transit aktualitateko programa ETB1en -Saioa Lara zinema jantzien diseinatzailea izango da; Goya saria irabazi zuen Handia filmarekin—. Ondoren, Artefaktua, literaturari buruzko saioa; 15:00tan, kate berean. Gauez, La1n, Erin Brockovich (2000) filma duzue —Julia Roberts aktorearen antzezpen bikainarekin—. Igandean, aukera gutxi daude. Interneteko konexioa duzuenontzat, jarraian proposamen bi: A Normal Life. Chronicle of a Sumo Wrestler (2009) eta Basque Hotel (2012) dokumentalak. Biak ditut ikusi gabe, baina eskuragarri daude La2 telebista kateko webgunean.]]>
<![CDATA[Sunday politics]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2064/036/001/2018-06-13/sunday_politics.htm Wed, 13 Jun 2018 00:00:00 +0200 Miren Manias https://www.berria.eus/paperekoa/2064/036/001/2018-06-13/sunday_politics.htm gandeetako politika kontzeptua ezaguna da Erresuma Batuan, igandea egun indartsua baita politika alorrari dagokionez. Egunkarietan zein telebistan, politika albisteen kontsumo pausatua bultzatzen da. Egunkariak, esaterako, astegunetako izena aldatuta argitaratzen dira igandeetan. The Guardian egunkaria The Observer bilakatzen da; Eskoziako The Herald, berriz, Sunday Herald da. Broadsheets izenez ezagutzen dira. Igandeetako aleak egunerokoak baino mardulagoak dira; kazetari ezberdinek egiten dituzte, eta astean gertatutakoen gaineko azalpen landuagoa eskaintzen dute. Jatorriz, broadsheets hitzak egunkarien inprimatze formatu handiago bati (60 cm x 40 cm) egiten dio erreferentzia; egun, konnotazio intelektuala du.

Erresuma Batuko igande goizetako telebista eskaintzan politikak agintzen du. Goizeko bederatzietan hasita, 60 minutuko The Andrew Marr Show eskaintzen du BBC Onek. Sunday papers (igandeko paperak) gainbegiratzen hasten da saioa; astero aldatzen dituzten kazetarien laguntzarekin. Oro har, politikari ospetsuak eta gaurkotasuneko pertsonak elkarrizketatzen dituelako da ezaguna —Gordon Brown herrialdeko lehen ministro ohia eta Nicola Sturgeon Eskoziako lehen ministroa izan ziren azken saioan—; baita Andrew Marr aurkezlea txepel samarra delako ere. Bi milioi ikusle inguru batzen ditu Marren programak, eta %30eko ikusle kuota du. Ondotik, 11:00etan, Sarah Smith kazetariak Sunday Politics saioa aurkezten du kate publiko berean; 75 minutuko programa da, Eskoziako, Galeseko eta Ipar Irlandako berrien 38 minutuko deskonexioak barne. Eztabaida politikoak, elkarrizketa espezializatuak eta aste politikoaren 60 segundoko analisi tarteak, besteak beste. Igande goizetako saioen arrakasta ikusirik, ITV kate pribatua Peston on Sunday emititzen hasi zen 2016ko maiatzean. Konpetentzia handia da, ordea, eta berriki erabaki dute asteazken gaueko albistegiaren ostera pasatzea. Jakina, audientzia datu eskasak dituelako hartu dute erabakia: 170.000 ikusle.

Hego Euskal Herriko telebista eskaintzan apenas dagoen politika saiorik igande goizetan. Justuki, astegunetako lan erritmo bizitik at egon gaitezkeen uneetako batean. Erresuma Batuko telebistetan politikariak harrapatzeko lehia handia da, baina gurean anestesia da nagusi.]]>