<![CDATA[Nagore Arin | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Wed, 22 Jan 2020 08:56:01 +0100 hourly 1 <![CDATA[Nagore Arin | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Berdintasuna, doinu eta aldarri]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1949/038/001/2020-01-21/berdintasuna_doinu_eta_aldarri.htm Tue, 21 Jan 2020 00:00:00 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/paperekoa/1949/038/001/2020-01-21/berdintasuna_doinu_eta_aldarri.htm San Sebastian martxa abesten ari da haur talde bat, oraindik hutsik dauden korridoreak beste ikastetxeetako haurrez betetzeko esperoan. Korridore pare bat igarota, ea danborrada noiz hasiko den galdetu dio haur batek alboan duen arduradunari. «Orratz biak hor goian batzen direnean», erantzun dio udaletxeko erlojua seinalatuz. Urduritasuna eta ezinegona batetik, ilusioa eta erantzukizuna bestetik; klasikorik ez da falta San Sebastian egunean. Edo, bai.


Hamabiak izateko hamar bat minutu falta dira, eta Aitor Ikastolako ikasleak balkoira noiz igo zain daude udaletxeko atarian. Aurtengoan, Haur Danborradaren historian lehen aldiz, ez da Easo Ederrik balkoira igotzeko esperoan. Aitor Ikastola arduratu da aurten pertsonaiak hautatzeaz, eta gurasoen elkarteak Easo Ederraren irudia estanpatik ezeztatzea erabaki du; baita haren Ohorezko Damen figurak ere. Berdintasun balioekin bat egiten ez duten pertsonaiak direla iritzita hartu dute erabaki hori. Horien partez, bestelako paisaia bat osatu dute: jenerala eta haren laguntzailea, alkatea, notarioa, batelaria, inudea, artzaina, urketaria, mandazaina, dendaria, arrantzalea, irulea, eta bi herritar izan dira protagonista.

Hain justu, bi horiek arduratu dira erdiguneko balkoira igo eta Alderdi Ederren bildutako jendetza agurtzeaz. Malena Cornago eta Bittor Gaztelu ikasleek interpretatu dituzte bi herritar horiek, eta Cornagoren hitzetan, erantzukizun handia izan dute: «Asko entseatu behar izan dugu». Gazteluren arabera, esperientzia dute; izan ere, laugarren eta bosgarren aldia da parte hartzen dutela, baina udaletxeko balkoira igotzen diren lehen aldia da. «Ilusio handiz jaso genuen albistea», azaldu du. Donostia koloretsu baten aldeko aldarria egin dute: berdea, euskalduna, parekidea, alaia eta dibertigarria. Bertso bat ere abestu dute, eta agurrean aipatu dituzten balioen garrantzia berretsi: «Gure egun handia bete danbor soinuz / beti gure hitzetan euskara mantenduz / ta ezberdin den oro gurekin onartuz». Txalo zaparrada batekin amaitu dute bertsoaldia, eta Aimar Capa Danbor Nagusiaren aginte makilaren mugimenduek eman diote hasiera danborradari. Harri Berri Oleta ikastetxearen izenean hartu du ardura hori.

Irati Lasterra, aldiz, Axular Lizeoa ikastetxeko ikaslea da: 11 urte ditu, eta parte hartu duen bigarren aldia da. «Aurreko urtean oso ongi pasatu nuen, eta horregatik etorri naiz aurtengoan ere», adierazi du. Lasterrarekin batera joan dira Maite Juantegi eta Katixa Urruzmendi; haien lehen aldia da. «Probatzeko gogoa genuen, eta aukera eman zigutela ikusita, aprobetxatu egin genuen», kontatu dute. Jon Otegi, aldiz, Zurriola Ikastolako ikaslea da: 10 urte ditu, eta 6 urte zituela atera zen lehen aldiz. «Laugarren aldia den arren, apur bat urduri nago; egun berezia da niretzat», aitortu du. Donostiakoak dira guztiak, baina bada inguruko herrietatik etorri den zenbait gazte ere. Horietako bi dira Nora Davila eta Enara Aranburu. Villabonatik (Gipuzkoa) etorri dira: iaz ere parte hartu zuten, eta aurtengoan esperientzia hura errepikatzeko asmoz etorri dira. Euskal Bilerarekin batera zeharkatu dituzte hiriko kaleak, eta apur bat urduri egon diren arren, «pozik eta ilusioz» aritu dira. Guztira, 48 konpainia atera dira, eta 41 ikastetxek hartu dute parte.

9 elkartetan, andrerik ez

Igandean hasi zen jaia Donostian. Helduen 152 danborrada atera ziren kalera, San Sebastian eguna danbor burrunba batez hasteko asmoz. Horietatik, mistoak izan dira gehienak, baina ez guztiak: oraindik bederatzi elkarte dira emakumeen parte hartzea onartu ez duten danborradak. Datuei begira, 19.004 pertsonek parte hartu dute: 10.884 gizonek eta 8.120 emakumek. Danbor Nagusien jardunari dagokionez, 175 pertsona arduratu dira lan horretaz, eta 35 soilik izan dira emakumeak.

]]>
<![CDATA[Mundu sakon eta zuri-beltza]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1901/032/001/2020-01-17/mundu_sakon_eta_zuri_beltza.htm Fri, 17 Jan 2020 00:00:00 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/paperekoa/1901/032/001/2020-01-17/mundu_sakon_eta_zuri_beltza.htm Juxe argazkilaria (Errenteria, Gipuzkoa, 1968) musikari buruz. Juxe goitizenez sinatzen ditu bere argazkiak, eta bi hamarkada pasatxo daramatza musikaren munduaren printza ugariak «kamera zahar» baten bitartez harrapatzen. Zu barik eztau izena du haren erakusketa berriak: Zarauzko (Gipuzkoa) Photomuseum museoan dago. Asteartean inauguratu zuten, eta otsailaren 23ra arte egongo da ikusgai.

Musikaren eskutik ikasi zuen argazkiak ateratzen: «26 edo 27 urte daramatzat horretan lanean. Gazte nintzela hasi nintzen, baina iritsi zen momentu bat hori guztia erretratatu nahi izan nuena. Beti izan dut argi erretratuak egin nahi nituela». Hala, kontzertuetan sortutako uneak harrapatzetik erretratuak egiten ditu orain. Azkenengo hamar urteetan eginiko hainbat erretratu biltzen ditu erakusketa berriak: 60 bat, gutxi gorabehera. Argazkilariak esan duenez, ez da musikariei buruzko erakusketa bat: «Margolariak, antzezleak, soinu eta argi teknikari zenbait, kontzertuetan lehenengo ilaran dagoen jendea, lagunak... guztiak biltzen ditu. Musikari dezente agertzen da, baina helburua ez da izan musikarien erakusketa bat egitea».

Erretratatu dituen pertsona horiei guztiei egiten die keinu izenburuak: «Agertzen den jende guztiari eskerrak ematea izan da izenburuaren helburu bat. Gero, fonetikoki zein esanahi aldetik indar asko duela iruditu zait». Orain arte egin dituen lanetatik «pertsonalena» dela aitortu du, erretratu bat egitea bere horretan ere «zerbait pertsonala» delako. Horixe da ibilbide profesionalean egin dituen kontzertuetako argazkiekin alderatuta ikusten duen bereizgarri bat: «Argazki horien kasuan, unea harrapatzen saiatzen zara, argia harrapatzen... eta ez dago zure esku. Erretratuak egiteko garaian, desberdina da; zuk jartzen duzu argia, hondoa... askoz ere gehiago kontrolatzen duzu prozesua». Estudioan egindako argazkiak dira gehienak, eta, haren hitzetan, orduan sortzen den konexioa «berezia» da: «Trago bat hartzen duzu haiekin, komentatzen diezu nola izango den, estudiora etortzen zara, eta musika jartzen duzu... Denbora bat eskatzen du argazkiak atera aurreko momentuak. Lehenengo mota oso lan bat-batekoa da; eta bigarrena, aldiz, pausatuagoa».

Prozesua, mimo handiz

Argazkia atera aurreko bideari ez ezik, argazkia atera ondorengo prozesuari ere mimo eta magia handiz erreparatzen dio: «Neuk egiten dut kopien prozesu guztia, eta bi arrazoirengatik egiten dut hori. Lehena, prozesu guztiaren ardura eta kontrola duzulako; eta, bigarrena, luzatu egiten delako azken emaitza lortu arteko bidea». Era horretan, argazkiaren bideaz gozatu gura du argazkilariak: bide hori ahal bezainbeste disfrutatu. «Gaur erretratu bat egiten badut, agian kopia bi hilabetera lortuko dut. Oso polita eta oso erakargarria da laborategiko lana».

Hain justu, prozesu horren xehetasunez hitz egingo du gaur argazkilariak: hitzaldi bat emango du Photomuseumen, 18:00etan. Martxel Altuna museoko zuzendariaren arabera, ikuslea testuinguru horretan kokatzeko baliatuko dute solasaldia.

Juxeren aburuz, «erretratu bat egitea ez da pertsona bat kamera aurrean jartzea eta kliskagailuari ematea»; horren atzean lan bat dagoela adierazi du. «Pozik» azaldu da erretratatu duen jende guztiaren jarrera eta inplikazioa direla eta. Agian, horregatik du erakusketa osatzen jarraitzeko helburua: «Prest dagoen jende gehiagoren izenekin osatutako zerrenda bat dut, eta aurrerago 90 edo 100 erretratu izatea espero dut». Hala ere, badu bestelako ideia bat buruan: «Erretratuekin izango da proiektu hori ere, baina teknika zaharrago bat erabiliz egingo dut».]]>
<![CDATA[Ahots gazte bat sagardo berriari ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1984/030/001/2020-01-16/ahots_gazte_bat_sagardo_berriari.htm Thu, 16 Jan 2020 00:00:00 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/paperekoa/1984/030/001/2020-01-16/ahots_gazte_bat_sagardo_berriari.htm ]]> <![CDATA[«Hiriak gero eta arinago ari dira aldatzen»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1891/032/001/2020-01-16/hiriak_gero_eta_arinago_ari_dira_aldatzen.htm Thu, 16 Jan 2020 00:00:00 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/paperekoa/1891/032/001/2020-01-16/hiriak_gero_eta_arinago_ari_dira_aldatzen.htm Le Petit Paris. Horrela izendatu du Donostia Berta Etxeberria EHUko irakasleak (Donostia, 1988) doktoretza tesian. Lan mardula egin du: 1864-1920 artean Frantziak Donostiaren modernizazio prozesuan izan zuen eragina aztertu du.

Zergatik deitzen zaio Donostiari Le Petit Paris?

Liburu eta testu askotan horrelako goitizenarekin ikusi nuen, baina ez da goitizen bat soilik: sentsazio bat da. Jendeak beti esan izan du oso hiri frantsesa dela. Esango nuke goitizen horren atzean ideia hori sintetizatu nahia dagoela: sortu zen hiri berri horrek badituela edo jasotzen dituela Paris modernoaren ideiak.

1864. urtea ezarri duzu abiagune gisa. Orduan hasi zen eragin hori?

Frantsesen presentzia hiria sortu zenetik dago, baina 1864an handitu zen, harresia botatzean. Hiri berri bat eraikitzen hasi ziren: Donostiak Frantzian gertatzen ari ziren modernitateak kopiatu edo egokitu nahi zituen. Era berean, frantses batzuk Donostiara etorri ziren, eta inbertitzeko aukera ikusi zuten. Bi faktore horiek elkar elikatu zuten.

Zer esparrutan antzematen da gehien eragin hori?

Ideia frantses estetiko horren ideia hirigintza eta arkitektura arloan ikusten da. Donostiara etorri zen komunitatearen pisua, bestalde, gehiago antzematen da sektore ekonomikoan, sektore turistikoan, finantzekin erlazionatutakoetan, industrian eta hezkuntzan.

Miarritze ere erreferente izan zen modernizazio prozesu horretan?

Donostia birsortu zenean, pentsatu zuten ea zer hiri mota egin nahi zuten, eta, hiri turistiko bat sortzear zegoenez, Miarritze hartu zuten eredu posibletzat. Zerbitzu anitzen eredua hartu zuten: golfa, tenisa eta hipika, adibidez. Miarritzen pare, bainuetxe hiri bilakatu zen.

Zer ezaugarri zituen Donostiako frantziar komunitateak?

Komunitate gaztea zen. Emakume eta gizonen kopurua nahiko paretsua zen, baina XIX. mendetik aurrera, emakumeen presentzia handitu egin zen. Ezkongabe asko zeuden, alfabetatuak ziren gehienak, eta ofizio bat zuten. Oro har, turismoarekin erlazionatutako pertsonak ziren, eta erlijiosoak. Frantzia osotik etorri ziren, baina erdia-edo, Akitania ingurutik.

Egun, zer geratzen da tesian ikertu duzun Donostia horretatik?

Geroz eta gutxiago. Hiriak gero eta arinago ari dira aldatzen; Donostia ere bai. Donostiako Arte Ederrak antzokia, adibidez, Parisen dagoen Gaumont jauregiaren oso antzekoa da. Han bota egin zuten; beraz, kontuz ibili behar dugu gure ondarearekin: altxor bat da... Nik uste dut irudimen kolektiboaren ideia hori gelditu dela gehienbat.

Airean dagoen ideia kolektibo hori lurreratu nahi izan duzu?

Imajinario hori lurrera jaitsi nahi izan dut, eta zertan zehazten den ikusi: historikoki zergatik izan den eta historikoki nola justifika daitekeen ikusi.

Dokumentazio lan handia izan da?

Zazpi urte izan dira. Dokumentazio ikaragarri handia nuen, eta, aparte, bibliografia. Lau urteko beka jaso nuen, eta amaitu zenean oraindik tesia idazten ari nintzen. Bizi ere egin behar dugu, eta ikerketa ez da behar bezala sustatzen, ekonomikoki ez da asko laguntzen. Hala ere, polita izan da prozesua, nahiz eta oso lan bakartia eta luzea izan.]]>
<![CDATA[Izaro Andresek hasiera eman dio txotx garaiari]]> https://www.berria.eus/albisteak/176190/izaro_andresek_hasiera_eman_dio_txotx_garaiari.htm Wed, 15 Jan 2020 16:45:17 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/albisteak/176190/izaro_andresek_hasiera_eman_dio_txotx_garaiari.htm

Hasi da 2020ko txotx denboraldia. “Gure sagardo berria" oihu eginda eman dio hasiera @IzaroAndres abeslariak, Alorrenea sagardotegian bildu diren sagardozale, gonbidatu eta kazetari guztien aurrean @berria #txotx2020 #sagardoberria pic.twitter.com/F4rBEqrUI4 - Nagore Arin (@nagorearin) January 15, 2020 ]]> <![CDATA[Gai eta doinu ugariren printza]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/025/001/2020-01-11/gai_eta_doinu_ugariren_printza.htm Sat, 11 Jan 2020 00:00:00 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/paperekoa/1872/025/001/2020-01-11/gai_eta_doinu_ugariren_printza.htm
Ordutik, bi lan kaleratu dituzte: Unidad Alavesa 2017. urtean, eta Martin Martin 2019. urtean. Orain gutxi plazaratu dute bi lan horiek biltzen dituen diskoa, Gor diskoetxearen bitartez. Taldeak autoekoizpen bidez kaleratutako kantu guztiak jasotzen dituen disko bikoitza da. San Danetio du izena, Artolaren esanetan, «bi diskoen bilduma bat delako eta denetarik biltzen duelako». Hala ere, badu beste esanahi bat ere: «Gazteak ginenean erabiltzen genuen espresio bat da. Gaur egun, zaharrago garela, nostalgia puntu batekin gogoratzen dugu, eta berreskuratu egin dugu». Gaur Donostian joko dute, Ttan Ttakun irratiaren jaian. Unidad Alavesa taldearekin batera, beste lau taldek joko dute Gazteszena aretoan: Señor No, Dogo, Bullet Proof Lovers eta Koban. Gogotsu azaldu da abeslaria: «Aspaldiko lagunak dira batzuk, eta mundu berdintsutik gatoz. Desiratzen gaude joan, lagun zaharrekin egon, eta jotzeko».

Sortzaile izatea, handietsita

Ez da taldearen izena bitxia den bakana; izan ere, ezizenez deitzen diote elkarri. Cantaro Garrafa du izena, esaterako, Haritz Artola abeslariak: «Eboluzioa nondik nora doan ikusita, Valtonycen antzera ez amaitzeko egin dugu ezizenen hautua. Autozentsura da guztiok nahiko barneratuta dugun zentsura erarik gogorrena. Orain dagoena orain dela 25 urte ez zegoen, baina orain bai, eta gero eta gehiago». Talde gaztea den arren, musikaren munduan ibilbide luzea egin dute gehienek: «Guztiok gatoz ia-ia trogloditen urteetatik. Denbora daramagu musika jotzen. Ternario Aja [Iker Artza] eta ni, Cantaro Garrafa, 1996. urtetik; 25 urte daramagu elkarrekin. Gainera, Ternario Aja eta San Pete [Eneko Dorronsoro], lehengusuak dira. Bartolo Pichi [Gurutz Bikuña] ere ataundarra da, eta Nabosin Origen [Unai Munduate] ere bai... Oso erraza izan da. Hain da txikia Ataungo herria, ia-ia esfortzurik egin gabe elkartu gara». Talde askotan jo dute elkarrekin. Artola, adibidez, Brigada Criminal, Los Rockinson, Fist Fucking, Bizardunak eta Fiachras taldeetan aritu da. Artza, aldiz, Brigada Criminal, Stanislaw eta Los Rockinson taldeetan egon da. Dorronsorok Los Zopilotes Txirriaos, Errebal eta Deack Hicks taldeetan jo du. Bikuña, bestalde, Ancha es Castillarekin aritu da, eta Benito Lertxundirekin batera dabil egun. Eta Munduate, kiderik gazteena, Kuntu taldeko partaide izan zen.

Artolari zaila egiten zaio taldea genero musikal batean kokatzea: «Gure generoa da ia gaur egun genero identitateekin dagoen arazoa bezala; hainbeste musika entzun dugu bizi guztian zehar, hainbesteko fase bizi izan ditugu, bakoitza hain toki diferenteetatik dator...». Hortaz, haien diskoetan denetarik aurkitu daitekeela esan du abeslariak: «Elkarren osagarri izan gara, eta abesti oso diferente asko daude. Folka dago, rocka, punka... Nahasketa bat da». Bi diskoen berezitasunei so, lehena «leunagoa» dela aitortu du, eta bigarrena, aldiz, «rockeroagoa», Nabosin Origen bateria jotzailea batu zelako. Disko bat sortzeko prozesua ardatz, «sortzaile izatea handietsita» dagoela adierazi du abeslariak, «arlo musikalean behintzat». Abeslariaren aburuz, «nahiko arin» egiten dute sortze prozesua, eta ez dute «aparteko inspiraziorik» behar. Orain, kontzertuak ematea da taldearen helburua: hilabetean bi. Biraren ondoren, hirugarren disko bat sortu nahi dute, betiere, zuzenekoetatik aldenduta.]]>
<![CDATA[Mugarik ez duen antzezpena]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/032/001/2020-01-11/mugarik_ez_duen_antzezpena.htm Sat, 11 Jan 2020 00:00:00 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/paperekoa/1872/032/001/2020-01-11/mugarik_ez_duen_antzezpena.htm Atopia RPG. Baina, zer da rol joko bat? Xabier Landabidea Atopia RPG rol jokoaren sortzaileetako bat da, eta, haren arabera, «taldean bizi den elkarrizketa bat da, joko forma hori hartzen duena eta inork aldez aurretik aurreikusi ez dituen eta zoriaren esku gelditzen diren elementuak dituena». 2018. urteko Durangoko Azokan antolatutako Sormen Beka dela-eta garatu dute rol joko hori. Orduan egin zen lehenengoz lehiaketa hori, eta rol jokoaren proposamena aurkeztu zuten. Aurkeztu, eta irabazi. Urtebete izan dute hamabost orrialdeko proposamen hori garatzeko eta gorpuzteko, eta iragan abenduan aurkeztu dute emaitza: Atopia RPG, euskarazko lehen rol jokoa.

«Fikziozko mundu batean koka daitekeen proposamen bat da», esan du Landabideak. Atopiaren kasuan, «Euskal Herri alternatibo, surrealista, paralelo bat da mundu hori», adierazi du, eta elementu asko gehiegikeriaz azalduta daude, fikzioari ere bide emanez. «Izan daiteke zientzia fikziozko istorio bat, espioiei buruzko istorio bat, historikoa, fantasiazkoa, erromantikoa... Azkenean da existitzen ez den mundu batean pertsonaia bat interpretatzeko proposamen bat edo joko bat», argitu du. Ohiana Kalparsoro liburuaren diseinuaz eta maketazioaz arduratu den kidearen arabera, «zuzenean antzezteko joko bat da». Nerea Ansa kidearekin batera ondu du liburua, Alaiondo estudioaren izenpean. Liburu mardula da: 400 orrialde ditu. Kalparsororen arabera, «Atopiaren unibertsoa» biltzen du, eta jokatzeko ezinbesteko tresna da.

Landabidearen hitzetan, modu asko daude rol jokoan jokatzeko: «Rol joko klasiko bat mahai baten inguruan jokatzen da, eta hartzen duen forma izaten da bi, hiru, lau edota ordu gehiagoko partida bat. Normalean pertsona batek hartzen du partida horren ardura, eta horri zuzendaria, masterra, gidaria edo narratzailea deitzen zaio. Kasu honetan, maizterra da proposatu dugun terminoa». Kalparsorok azaldu duenez, «liburua irakurri duen eta mekanismoa ezagutzen duen pertsona» litzateke maizterra. Landabideak erantsi duenez, «gainerako jokalariei elkarrekin istorioak eta abenturak bizi ahal izateko markoa ematen diena».

Abiapuntu bat, eta aurrera

Sei aldeko dadoekin jokatzen da, eta maizterra arduratzen da jokoa bideratzeaz: abiapuntu bat edo jokaleku bat jartzen du, eta horri erantzuten diete jokalariek. «Gai jartzaile batek bertsolariekin egiten duen bezala», azpimarratu du Landabideak. Behin abiagune hori zehaztuta, jokalari bakoitza bere pertsonaia interpretatuz hasten da jokoan: «Izan zaitezke, adibidez, banku lapur bat; ni izan naiteke lehendakaria, eta beste bat izan daiteke Txinatik etorri den zientzialari bat. Eta, orduan, norberak pertsonaiaren arabera jokatzen du, ez gu benetan bizitza errealean garen bezala». Hala, «elkarrizketa izaera» sortzen da. «Ez dago ezer aurretik definituta, eta inork ez daki zer gertatuko den. Pertsonaiek elkarren artean elkarrekintzak eta elkarrizketak dituzte. Horien arabera, istorioa norabide batean edo beste batean joango da», adierazi du. Horrela, posible da abiagune bera izanik istorio erabat diferenteak sortzea, eta hori «oso interesgarria» dela nabarmendu du Landabideak.

Liburuak biltzen ditu fikziozko pertsonaia horiek, eta bost fakzio bereizitan banatzen ditu: STMA, Internazional ikus(t)ezina, Lur4a, Marxialistak eta Agentzia. Fakzio bakoitzak mugimendu, korronte edo talde bat irudikatzen du: «Euskal Herri paraleloaren izaera azaltzeko planteatu ditugu fakzioak. Konspirazioaren joko antzeko bat egitea da ideia. Guk proposatzen duguna da egunero irakurtzen ditugun albisteen atzean azalpen eroagoak egon daitezkeela, eta bost fakzio horiek interes talde zoroak irudikatzen dituzte. Nahiko eroak dira haien planteamenduak. Aldi berean, uste dut oso igartzeko modukoak direla. Guztiok ezagutzen dugu gutxi gorabehera fakzio horiek bezala funtzionatzen duen talde bat edo pertsona bat».

Kidearen esanetan, Atopia ez da onak eta txarrak alde banatan bereizten dituen joko bat, eta hori hastapenetik izan zuten garbi: «Planteatzen genuena da denok dugula fakzio horietatik zerbait. Inguruan identifikatu ditzakegun korronte askoren bertsioak dira, apur bat surrealistak. Aukera eta jokoa ematen dute haien artean borrokatzeko. Hala ere, egia da partidetan pertsonaiek elkarren artean kolaboratu behar izaten dutela». Era horretan, gogoeta egiteko parada ere eskaini nahi izan dute: «Egin nahi genuen joko bat fikzio hutsa izango zena, ez zuena edukiko ezer dokumentaletik, baina, aldi berean, fikzioaren bitartez gauza askoren inguruan pentsatzeko eta hitz egiteko aukera emango zuena».

Landabideak esan duenez, «esploratu gabeko beste lerro bat zabaltzen du» Atopia rol jokoak: «Euskaraz argitaratuko diren rol jokoen artean txarrena izatea espero dugu». Aspalditik zuten gogoa euskaraz horrelako zerbait egiteko, eta Durangoko Azokako Sormen Beka «aitzakia bikaina» iruditu zitzaien. Erantzukizuna eta poza sentitu dute proiektua egiterakoan, eta, «lan ganberroa» izan arren, «serio eta gogotsu» egin dute lan. Harrera ere beroa izan du proiektuak: «Feedback ona jaso dugu; jendeari grazia handia egin dio proposatu dugun munduak; barre asko egin dute. Helarazi digutena da liburua oso txukuna eta kalitatezkoa dela».

Zuzeneko partida zenbait ere egin dituzte, eta halako gehiago antolatzea espero dute: «Nahi beste ekitaldi egiteko ez dugu aukerarik izan, baina 2020an ekitaldi gehiago egiten saiatuko gara». Jadanik partida batzuk grabatuta eta entzungai daude Etzi.pm atarian. Bideo tutorialak egitea ere pentsatzen ari dira: «Bat, azaltzeko zer den rol joko bat; beste bat, azaltzeko nola sortzen den zure pertsonaia eta nola jokatzen den; eta azkeneko bat, azaltzeko partida bat nola zuzentzen den».]]>
<![CDATA[Astoei balioa emateko]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1909/033/001/2020-01-11/astoei_balioa_emateko.htm Sat, 11 Jan 2020 00:00:00 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/paperekoa/1909/033/001/2020-01-11/astoei_balioa_emateko.htm Egiptorako ihesa antzezlana eta Gipuzkoako Bertsolari Txapelketako zortzi finalisten bertso saioa, besteak beste.

Eguneko ekitaldi nagusietako bat Egiptorako ihesa antzezlana izango da. Lazkao Txiki Zelaian egingo dute, bihar, 13:00etan. 1652. urtean du jatorria jaiak, Lazkaoko zistertarren komentuaren inguruan: mojek Familia Santuak Egiptora egin zuen ihesa azaltzen zuten zenbait irudi jarri zituzten Elizan, eta, urtetik urtera, ohitura bihurtu zen irudi horiek ikustera joatea.

1980ko hamarkadan, herritar talde batek antzezlan gisa jokatu zituen irudion rolak. Garai horretatik, ohiko ekintza bilakatu da Egiptorako ihesa antzezlana, Zawopi elkartea arduratuko da antolamenduaz eta antzezpena egiteaz. Guztira, ehun herritarrek baino gehiagok parte hartuko dute. Arratsaldean, berriz, bertso saioa egongo da 18:30ean: Gipuzkoako Bertsolari Txapelketako zortzi finalistak izango dira: Nerea Elustondo, Beñat Gaztelumendi, Oihana Iguaran, Ane Labaka Maioz, Agin Laburu, Beñat Lizaso, Jon Maia eta Alaia Martin .

Jarduera horiez gain, izango dira urtez urte egin ohi diren klasiko gehiago; kasurako, Gipuzkoako Asto erakusketa eta lehiaketa. Enkarterri izeneko arrazakoak izango dira astoak, eta epaimahai bat arduratuko da astoak arraza horretakoak direla baieztatzeaz. Erakusketaren eta lehiaketaren XXI. aldia izango da. Ondoren, asto ar eta eme onenak zein diren eta ederrenak zeintzuk diren hautatuko dituzte.

Lazkaon duela 25 urte inguru hasi ziren bertako asto espezie hori leheneratzeko lanean. Hori dela-eta sortu zuten Gipuzkoako Astozale Elkartea, Giasel izenez. Astoak haztea eta babestea da haien helburua; baita ondorengo belaunaldiei animalia horrekiko miresmena transmititzea ere. Lazkaotarra eta astozalea da Joxpi Intxausti, eta astozaletasun hori sustatzea du helburu hark ere. Haren arabera, Astotxo Egunaren harira hasi ziren lanean, astorik ez zegoela eta arraza amaitzen ari zela iritzita. Horrela hasi ziren, eta astoak zaintzen dihardute egun, arraza mantentzeko asmotan.

Astotxo Eguna




Bihar, 10:00etatik aurrera, Lazkaon (Gipuzkoa).

EGITARAUA
10:00. Asto diana, kalean barrena.
11:00. Meza nagusia Zisterraren komentuan. Enkarterriko astoen kalifikazioa, plazan.
12:00. Gipuzkoako XXI. astoen erakusketa eta lehiaketa.
12:30. Astotxo txikia antzezpena.
13:00. Egiptorako ihesa antzerkia.
18:30. 2019. urteko Gipuzkoako Bertsolari Txapelketako finalisten bertso saioa, Areria antzokian.


]]>
<![CDATA[Zimmermann biolin jotzaileak ezin izango du Euskadiko Orkestrarekin jo, bigarrenez]]> https://www.berria.eus/albisteak/175950/zimmermann_biolin_jotzaileak_ezin_izango_du_euskadiko_orkestrarekin_jo_bigarrenez.htm Thu, 09 Jan 2020 15:09:33 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/albisteak/175950/zimmermann_biolin_jotzaileak_ezin_izango_du_euskadiko_orkestrarekin_jo_bigarrenez.htm <![CDATA[Negu giroko doinuen bilduma]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/024/001/2020-01-08/negu_giroko_doinuen_bilduma.htm Wed, 08 Jan 2020 00:00:00 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/paperekoa/1877/024/001/2020-01-08/negu_giroko_doinuen_bilduma.htm Negua. Iker Lauroba (Donostia, 1975) abeslariaren azken lanaren izena da. Hamabost urteko bidea egin du musikaren munduan; azkenekoak bakarlari. 2015ean plazaratu zuen lehen bakarkako lana, Zeru tolesgarria, eta laugarren diskoa du Negua. Ez da ustekabean etorri; izan ere, Udazkena izenekoaren segida da: «Kasualitatez sortu zen proiektua. 2018ko udazkenean idatzi nuen Udazkena. Pentsatu nuen polita izan zitekeela sasoi horretan idatzitako kantu guztiak bildu eta, kontzeptu hori oinarri hartuta, abestiei udazkenaren ukitu hori ematea». Hala, ideia horri tiraka sortu zen urtaroen proiektua garatzeko burutapena: «Urtaroek dituzten ñabardurak abiapuntu, urtero haietako bati buruzko lan bat egitea pentsatu nuen, urtaro bakoitzari dagokion ukituarekin. Tonu eta kolore anitz transmititzen saiatu naiz disko desberdin bat izateko, betiere urtaro guztien kontzeptua oinarri hartuta».

Durangoko Azokan aurkeztu zuen diskoa, eta pozik dago izandako harrerarekin: «Ongi sentitzen naiz; kontzertua ongi joan zen. Ahotsenea guneko kontzertuak oso laburrak izaten dira, eta, egia esan, ez du denbora askorik ematen disfrutatzeko, baina jende asko bildu zen, eta diskoen salmenta ere ongi joan da. Orain arte jaso ditudan mezuak oso politak izan dira guztiak». Leire Berasaluze, Olaia Inziarte eta Urbil Artola musikariekin igo zen agertokira. Horiek osatzen dute zuzeneko taldea: «Abestiek dituzten ñabardura guztiak hartu, eta zuzeneko formatura egokitu ditugu, gure instrumentaziora. Saiatzen gara geure esku, aho eta belarriekin abesti guztiak gure formatura moldatzen, eta, egia esan, oso gustura lan egiten dut haiekin. Oso ongi ulertzen dute nire musika ikusteko modua eta nire musika sentitzeko modua».

Laurobaren esanetan, «negu kutsua» dute abestiek. «Neguari zegokion kolorea transmititzen saiatu naiz. Nire kantuak ez dira, normalean, alaiak eta baikorrak izaten, baina saiatu naiz neguko giroa duten abestiak sortzen. Hala ere, badira musika aldetik askoz ere alaiagoak diren abesti pare bat ere; izan ere, neguan ere badira egun eguzkitsuak». Salbuespen horiez gain, besteak «negurako girotutako kantuak» direla esan du, «suaren inguruan bilduta edo tximinia piztuta entzuteko horietakoak». Gaiei dagokienez ere, askotarikoak landu ditu, baina oro har iluntasuna islatzen dutela azaldu du: «Era guztietako gaiak landu ditut, baina nahiko ilunak atera zaizkidala uste dut. Munduak hartu duen norabidearekin gero eta ezkorragoa naiz, eta hori islatu dut abestietan. Maitasuna ere azaltzen da, baina ez da maitasun erromantiko hori; maitasunaren eta maitasunik ezaren arteko hitzak dira».

Hasi da loratzen 'Udaberria'

Urtebeteko lan prozesu baten ondoren aurkeztu du Negua. Abeslariaren hitzetan, etxean grabatzen ditu abestiak, eta horrek lasaitasuna ematen dio: «Hasten naizenetik amaitu arte, kantuz kantu lan egiten dut. Kantu batekin hasten naizenean, saiatzen naiz abesti hori hasten eta bukatzen. Estudio batean larritasuna handiagoa da; guztia hiru astean egin behar hori... Denbora dut kantu batekin guztiz gustura ez banago berriz hasieratik hasteko, zerotik, bilatu nahi dudan hori lortu edo gustura gelditu arte». Gainera, «gero eta erosoago» sentitzen da hitzak idaztean, hastapenetan ez bezala.

Abenduaren 7an egin zuen aurkezpen kontzertuaren ondotik, beste hainbat dauzka iragarrita abeslariak. Otsailean, adibidez, Donostiako Doka aretoan izango da: aurkezpen bikoitza egingo du, Ainhoa Larrañagarekin batera. Kontzertu horien artean, baina, hurrengo lana prestatuz joango da: Udaberria. Aitortu duenez, dagoeneko bederatzi abesti konposatu ditu, eta apurka-apurka horiek grabatzea da musikariaren asmoa: «Azoka pasatuta, jada hasi naiz abestiren bat grabatzen. Aurreratuz joan nahi dut; adibidez, hilero kantu bat prest izan».

Asko eskertu du jasotako berotasuna, baina diskoa amaitu aitzinetik sentimendu kontrajarriak izan dituela aitortu du: «Lana amaitu baino lehenago zalantzati izaten naiz ea esfortzu horrek guztiak merezi duen edo ez. Ez da gauza erraza hasieran guztiaren kargu egitea, karga ekonomikoa poltsikotik jartzea. Diskoen ekoizpenaren ardura guztia hartze hori neketsua da. Ez da soilik irabazi ekonomikorik ez ateratzea; izan ere, sarri galera ekonomikoak ere izaten dira». Alabaina, Negua lanaren harira jaso dituen mezuak «hain dira politak», ezen aurrera jarraitzeko eta lanean segitzeko nahikoa indar sentitzen baitu: «Lau urtaroak kaleratzen ditudanean ikusiko dut norantz jo; agian gogotsu egongo naiz eta indarra izango dut jarraitzeko. Orain indartsu nago Udaberria kaleratzeko, eta gero etorriko da Uda. Ideia hori dut buruan». Jardun horretan jarraituko du Iker Lauroba musikariak: «Musika ogibide izateko ahaleginean».]]>
<![CDATA[Sormena, bizipozaren zentrora ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1891/025/001/2020-01-08/sormena_bizipozaren_zentrora.htm Wed, 08 Jan 2020 00:00:00 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/paperekoa/1891/025/001/2020-01-08/sormena_bizipozaren_zentrora.htm BERRIAn ere ikusgai izango dira astezkenero ]]> Dapa. Kultura eta sorkuntza ditu hizpide, irudigintza eta soinua lengoaia. Azaroaren 27an plazaratu zuten bildumaren lehen atala: Juan Palacios zinemagilea gonbidatuarekin. Geroztik, beste bost atal kaleratu dituzte; kultur adierazpenarekin eta sormenarekin lotura estua dute guztiek: Rouge Elea zirkularia, Danele Sarriugarte idazlea eta itzultzailea, Xabier Luberriaga luthier profesionala, Barbara Stammel pintorea eta Iñigo Astiz idazlea eta kazetaria. Gaur argitaratuko dute zazpigarrena: Garazi Pascual zirkuko artista izango da protagonista. Xabier Gantzarain da proiektua sortu eta garatu duten kideetako bat. Haren hitzetan, «sorkuntza bizipozaren epizentroan jartzeko proiektu bat» da Dapa. Hala, sormena lan tresna duen jendea da saio bildumaren ardatza, baina, zehaztu duenez, «erakundeak ere izan daitezke; baita lekuak edo gertaerak ere». Hutsuneetatik baino gehiago, desioetatik abiatuta sortu dute: «Badira sorkuntza eta kultura ardatzean jartzen dituzten saioak, eta eskertzekoa da. Guk, baina, gure erara egin nahi genuen lan, guretzat interesgarria den hori erakutsiz». Kulturaz-ek ekoizten du proiektua Azpeitiko Kultur Mahaiaren Kooperatibak, Dinamoa sormen gunean kokatua-, eta, Gantzarainekin batera, Ander Mujika, Yuri Agirre, Nora Alberdi, Iker Trebiño eta Aitor Bengoetxea kideek osatzen dute lantaldea. Jalgi egitasmotik sustatuta, iragan ekainean osatu zuten taldea. Guztien artean erabaki dituzte ikus-entzunezkoek bete beharreko ezaugarriak: «Sarean jarriko genituela erabaki genuen, sorkuntzari buruz izango zirela, eta formatu hori esploratzen hasi ginen». Oinarrizko elementu izan dute komunikazioa: «Bakoitzari gustatzen zaizkigun gauzak elkarri aipatu dizkiogu. 'Honekin egin beharko genuke Dapa bat, edo honek merezi du'. Jakinik, betiere, saioa beste batzuek ikusiko dutela, eta horien interesekoa ere izan behar duela». Asteazkenero jartzen dute atal berri bat Dinamoaren web orrian. Edukien sustapenean laguntzeko asmoz, aurrerantzean BERRIAk ere erakutsiko ditu lanak berria.eus/berriatb/dapa helbidean. Saio bat, mundu bat Bost eta zortzi minutu bitartean dituzten ikus-entzunezkoak izan dira emaitza; ez dute, ordea, iraupen mugarik zehaztu: «Libre gabiltza horretan, izan daitezke motzagoak, baita luzeagoak ere; ez dugu telebista batek izan ohi duen kortsea edo formatua. Pieza bakoitzak eskatzen duena egiten dugu. Inportantea da momentu bakoitzean kontatu behar duzun horrekiko koherentea izatea». Horregatik, nortasun berezi bat dute saio guztiek: elkarren artean dituzten antzekotasunekin eta desberdintasunekin sortzen den «izaera berezi» bat. «Badira saioetan errepikatzen diren konstante ugari, baina, aldi berean, saio bakoitza desberdina da. Batzuek beste narratibitate mota bat eskatzen dute». Adibidez, desberdina da Juan Palaciosek bere zinemagintza eta egiten dituen lanak kontatzea, eta Rouse Elearen emanaldi bat kontatzea. «Inportantea da saio bakoitzak bere nortasuna eta autonomia edukitzea, izateko modu berezi bat. Saiatzen gara pentsatzen kontatu nahi dugun horrek zer kontaera behar duen. Agian, bat bisualagoa izango da, eta bestea, aldiz, narratiboagoa», azaldu du. Hala ere, nolabaiteko lotura bat sortzen da saio guztien artean, eta horrek proiektuari «bestelako nortasun bat» ematen diolakoan dira. Bakoitza pieza independente bat baldin bada ere, guztien artean oreka bat lortu nahi izan dute: «Adierazpide diferenteak hartuta, gauza guztiak erakutsiz: antzerkia, literatura, artea, musika...». Azpeititik (Gipuzkoa) Euskal Herrira begira eginiko proiektu bat dela esan du Gantzarainek, eta oinarrizkotzat jo du inguruko sortzaileen lanak ere plazaratzea. Dioenez, gustura ari dira lanean, eta horrela segitzea dute xede. Zazpigarren atala gaur, eta beste asko kaleratzeko prest. ]]> <![CDATA[Plex aplikazioa plataforma digitalen lehia estura batu da]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1861/028/001/2019-12-28/plex_aplikazioa_plataforma_digitalen_lehia_estura_batu_da.htm Sat, 28 Dec 2019 00:00:00 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/paperekoa/1861/028/001/2019-12-28/plex_aplikazioa_plataforma_digitalen_lehia_estura_batu_da.htm Plex du izena, eta lehen pausoak 2010. urtean eman zituen arren, azken hilabeteetan izan du sonarik handiena. Ikus-entzunezko ugari biltzen dituen plataforma bat da, eduki horiek guztiak kudeatzea ahalbidetzen duena. Streaming bidez funtzionatzen du, eta ikus-entzunezko formatu guztietako edukiak ikus daitezke: dohainik. Hain justu, doako zerbitzu bat izatea da beste plataformetatik bereizten duen ezaugarria; izan ere, eskaintza urriagoa duen arren, edonork kontsumi ditzake ikus-entzuneko guztiak. Filmak ikusteko ez ezik, podcast ugari entzuteko aukera ematen du aplikazioak. Atal horiez gain, ikuskizunen txoko bat, albisteak biltzen dituen atari bat, musikari lotutako sail bat eta telebista ikusi ahal izateko gune bat biltzen ditu plataformak.

Zerrenda sorta asko biltzen ditu eduki mota bakoitzeko. Pelikulen kasuan, adibidez, gaiaren arabera bereizita ageri dira. Eskaintzari dagokionez, berriz, 2019. urtean estreinatutako film gutxi daude: Jordan Hillek zuzendu duen Freddie Mercury: The King of Queen filma dago horien artean. 2018. urtean estreinatu zirenen artean, Bob Marley: Roots of the Man filma aurki daiteke. Podcast formatuen kasuan, apur bat zabalagoa da eskaintza hori: ezagunenetariko bat TED Talks Daily izeneko podcast sorta da, TED erakundeak ekoitzia. Hala, Netflix, HBO, Amazon Prime edo bestelako plataforma digitaletan ikus daitezkeen edukiak topatu daitezke Plex plataforman ere; kasu honetan, ordaindu beharrik gabe.

Iragarkiak daude plataforma digitala doan izatearen atzean. Iragarkiak dira zerbitzuaren diru iturri nagusia; izan ere, edukia kontsumitzearekin bat, iragarki horiek ere kontsumitzen dituzte ikus-entzuleek. Hala ere, iragarki kopurua telebista tradizionalekoa baino txikiagoa da. Edukiari so, oraindik nahiko murritza da ikus-entzunezkoen eskaintza. Hizkuntzari begira ere eskaintza oso urria da: ingelesa da nagusi.

AEBetan sortu zen plataforma; hori dela eta, edukia oraindik nahiko bideratuta dago AEBetako bezeroaren profilera. Hemendik aurrera, eskaintza hori zabaltzea da lantaldearen asmoa. Datuen arabera, Plex plataforma 220 herrialdetan baino gehiagotan egongo da eskuragarri, tartean Euskal Herria.

Kudeatzaile bat

Ez da kontsumoa Plex zerbitzuak eskaintzen duen gauza bakarra. Norberaren edukiak igo eta nahi bezala antolatzea ahalbidetzen du: hala bideoak nola argazkiak eta kantuak. Gainera, norberaren eduki horiek beste gailuetan ere erreproduzitzeko aukera ematen du. Disko gogor baten bitartez, posible da gailu bat beste batekin konektatzea, eduki hori bezeroak nahi duen bezala kontsumitzeko. Aplikazio hori telefono batean ala ordenagailu batean deskargatu daiteke: Android zein iOS sistema eragileetan dago erabilgarri.

Doako zerbitzu bat baldin bada ere, Premium formatua ere badu. Formatu horren bidez, bezeroek eduki eskaintza zabalagoa izango dute. Esaterako, musika zerbitzu propio bat, filmen zerbitzu propio bat eta telebista zerbitzuaren hainbat hobekuntza biltzen ditu Premium formatuak. Oraingoz, hiru ordainketa mota plazaratu dituzte, bakoitzaren beharretara egokitzeko.]]>
<![CDATA[Zirrikitu bat memoriaren izurren artean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1873/023/001/2019-12-27/zirrikitu_bat_memoriaren_izurren_artean.htm Fri, 27 Dec 2019 00:00:00 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/paperekoa/1873/023/001/2019-12-27/zirrikitu_bat_memoriaren_izurren_artean.htm Hamahiru Arrosak izenez deitu zieten fusilatutako emakume haiei. Ordutik, hamaika egitasmo eta proiektu egin dituzte gertakaria oroitzeko. Donostian, esaterako, Hamahiru arrosak izeneko erakusketa bat jarri dute, Arteztu arte galerian. Veronica Domingo (Bilbo, 1989) artistak eginiko lanak biltzen ditu erakusketak, eta otsailaren 18ra bitartean egongo da ikusgai.

«Istorio horren harira hainbat lan egin dira, hala kantuak nola filmak eta liburuak, baina nik ez nuen aldarrikapen plastikorik edo bisualik aurkitzen. Istorio hori irudietara iraultzea erabaki nuen», adierazi du Domingok. Erakusketaren izena Hamahiru arrosak den arren, ez da arrosarik ageri galeriaren hormetan. Hain justu, beste ikuspegi bat landu nahi izan duelako. Arrosetatik urrun. «Erakusketaren ideia edo helburua hamahiru arrosa horiek zerraldoen estalki gisa irudikatzea izan da, eta irudi horiek grabatuan eginda daude». Sortzaileak nabarmendu duenez, zerraldo estalkien baliabideak beldurraren ideia biltzen du. Erantsi duenez, fusilatu ondoren hobi komunetan jartzen zituzten hilotz guztiak; zenbait kasutan, ordea, egurrezko hilkutxetan: «Hamahiru emakume horien kasuan, hilkutxa txikitan sartu zituzten».

Komunikatzea helburu

Erakusketan bildutako piezak 2018. urtean zehar eginda daude, eta, artistaren arabera, «gertaera lazgarri horren oroigarri dira». Hamahiru arrosa horiek modu bateratu batean irudikatzea izan da Domingoren asmoa, baina, aldi berean, «independenteki» gorpuztu nahi izan ditu, «inongo menpekotasunik gabe». Kontatu duenez, mokurito teknika erabili du: «Egurraren gainean eginiko litografia da». Bestalde, silografia ere jorratu duela esplikatu du, eta horren bitartez keinuak lantzea eta irudi figuratibo anitz nahastea lortu duela, «eta atmosfera apur bat abstraktuagoa lortu».

Erakusketako pieza guztiak zuri-beltzean eginik daude, eta egurra dute mihise. Domingoren aburuz, material umila eta xaloa da egurra, eta «transmititu nahi den ideiara eta garai horretara gerturatzeko balio du». Trazuari dagokionez, «oso oldarkorra» iruditzen zaiola nabarmendu du, baina baita «erakargarria ere». Detaile horiekin eta matrizearen zerraldo itxurarekin, «ikusleari gogoeta egiteko bide ematea» du helburu: «Komunikatzea». Iker Antia galeristaren arabera, beharrezkoa da memoria ariketa hori egitea: «Gertaera lazgarria da, baina ez da inolaz ere ahaztu behar». Bat dator Domingo ere: «Istorio honetan kontatzen dena ez da gaur egun gertatzen gure inguruan, baina herrialde askotan eguneroko kontuak dira. Kontzientziatzea nahiko nuke, erakusketa ikustera etortzen direnek jakin dezaten hau gertatu izan dela eta gertatzen ari dela».]]>
<![CDATA[«Nire ametsa estudio honetan dago; beste lanak osagarriak dira»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1958/040/001/2019-12-22/nire_ametsa_estudio_honetan_dago_beste_lanak_osagarriak_dira.htm Sun, 22 Dec 2019 00:00:00 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/paperekoa/1958/040/001/2019-12-22/nire_ametsa_estudio_honetan_dago_beste_lanak_osagarriak_dira.htm Zatzaizkit izeneko diseinu marka sortu zuen 2017. urtean. Geroztik, oihartzun handia izan du proiektuak, baina beste hamaika saltsatan ere ari da lanean. Unibertsitateko irakaslea izan da bi urtez, baina uko egin zion jardun horretan segitzeari, hain zuzen, txikia zenetik berezko duen sormenari bide ematen jarraitzeko.

Zatzaizkit diseinu marka dela-eta ezagutzen zaitu jende askok.

2017. urteko uztailean sortu nuen Zatzaizkit, baina hazia lehenago sortu zen, ikasle nintzela. Diseinu ikasketak egin nituen, eta urte batean Italiara joan nintzen, Erasmusera. Han beste diseinu mota bat ezagutu nuen, askoz ere bisualagoa. Beste era bateko diseinuak lantzen hasi nintzen, sentimenduak azaltzeko. Gauza ugari egiten hasi nintzen, eta Bñt Artist izenarekin saltzen nituen. Jendeak esaten zidan papertegi gisa saltzetik harago joan behar nuela, egiten nuen hori jantzi nahi luketela. Inflexio puntu bat izan zen hori. Hala, jauzi bat eman, eta Zatzaizkit marka sortu nuen.

Izena oso esanguratsua da, ezta?

Minimalismo abstraktua deitzen diodan hori transmititu behar zuen markaren izenak. Nik inoiz ez dut deskribatzen sortzen dudan obra, gero bakoitzak harrapatzen dio zentzua: diseinu bat abiapuntutzat hartuta munduan adina pertsona deskripzio daude. Halaber, izen euskaldun bat nahi nuen, z eta tz soinuak izango zituena. Zatzaizkit izena bururatu zitzaidan: nor-nori forma bat da, zu-niri. Diseinua izan liteke zu hori.

Bi urte pasatu dira ordutik. Nolako bilakaera izan du proiektuak?

Aldaketa handienetariko bat izan da duela bi urte beste lan baten menpe nengoela, eta, gaur egun, Zatzaizkit proiektu orokorretik bizi naizela. Estrategia aldaketa bat ere egon da: proiektua martxan jarri nuenean, nire anbiziorik handiena proiektua mundu osora zabaltzea zen. Denborarekin konturatu naiz erosle profila oso ardaztuta dagoela Euskal Herrian, eta agian nahasten ari nintzela. Diseinu aldetik, ikasi dut euskal kontsumitzaileak zer estilo mota kontsumitzen duen, eta estandar horietara mugatzen naiz. Hala ere, arriskatzea gustatzen zait.

Salmenta eta zifra aldetik, lortu al duzu egonkortasunik?

Lehen bi urteetan beste lan bat ere egiten nuen, proiektua finantzatu ahal izateko; ez nenbilen %100 proiektu honetan. Orain, aldiz, %100 nabil. Hasieran beti dago boom txiki bat; gero jaitsi egin zen, eta estandar mantendu da. Hala ere, beti daude ezustekoak: promozioen ondoren, adibidez. Azkenengo lau hilabeetetan bilakaera positiboa izan da; apurka gorantz noa, baina ez da aberasteko modukoa.

Unibertsitateko irakasle lanpostua utzi zenuen proiektuan erabat zentratzeko. Egongo da, akaso, zoratuta zaudela uste duenik.

Master amaierako lanaren ondoren eskaini zidaten lanpostua. Baietz esan nuen, nire proiektua bizirik mantentzeko behar nuelako. Hala ere, banekien aldi baterako zerbait izango zela: nire ametsa Zatzaizkit eta haren deribatuak dira, horretan lan egitea. Gustura eta pozik bizi nahi dut, eta diru gutxiago irabazi behar badut, berdin zait. Egunen batean iristen ez bazait, joango naiz lan bila, baina lan hori proiektua finantzatzeko izango da. Azkenean, nire ametsa estudio honetan dago, eta beste lanak osagarriak dira.

Zein dira deribatu horiek?

Zatzaizkit Atelier, Aldai eta Kuku: serigrafia, packaging deiturikoa eta haurrengan artea eta diseinua sustatzeko proiektuk dira. Beste proiekturen bat ere badago, baina oraindik ezin dut esan.

Zer da zuretzat diseinua?

Dena: denbora librean diseinatu egiten dut, lanean diseinatu egiten dut. Diseinuaz inguratuta bizi naiz. Diseinua, sormena eta artea, hiru horiek ditut zaletasun. Txikitatik izan dut sormenerako joera hori.

Eta zure diseinua?

Minimalista naiz, eta hori erabat iraultzen da nire obretan. Eboluzio txiki bat ere izan dut: Zatzaizkit proiektuak imitatu egiten nau apur bat, baina beste proiektuen bidez gauza berriak probatzen ari naiz.]]>
<![CDATA[Marrazkien soiltasunera jauzi]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/025/001/2019-12-21/marrazkien_soiltasunera_jauzi.htm Sat, 21 Dec 2019 00:00:00 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/paperekoa/1879/025/001/2019-12-21/marrazkien_soiltasunera_jauzi.htm Coll, hitzik gabe erakusketan. Atzo inauguratu zuten; otsailaren 15era bitartean egongo da ikusgai. Luis Gorbayo izan da erakusketa osatzearen arduraduna, eta, haren esanetan, «Collen jatorrizko esentziara eta egiara itzultzea izan da helburua». Harekin batera aurkeztu du erakusketa Susana Busterok, Okendo kultur etxeko zuzendariak: «1984. urtean hil bazen ere, oraindik gaurkotasuna duen artista da. Marrazkien bidez transmititzen zituen mezu ugari gaur egungoak dira».

Hain justu, erakusketaren izenburuan transmititu nahi izan duten ideia nabarmendu dute aurkezpenean ere. «Istoriotxoek ez dute hitzen beharrik; hitzik eta testurik gabe asmatzen zituen», azaldu du Gorbayo komisarioak. TBO izeneko aldizkariarentzat egin zituen komikirik gehienak, argitalpen horretako zutarrietako bat bilakatu arte. Baina istorioak testurik gabe sortzen bazituen ere, hitzekin argitaratzen zituzten astekarian, Gorbayoren arabera: «Espainiako gerraostean sortu zen aldizkari bat da TBO. Astekari horren ildo politikoaren arabera, istoriotxoek bazituzten testuak, denbora gehiagoz irauten zuten irakurleen eskuetan. Ondorioz, horiek egiteagatik marrazkilariei ordaindutako dirua justifikatuta zegoela uste zuten».

Coll ez zetorren bat horrekin; izan ere, sortzailearen aburuz, marrazkiek ez zuten ez testuen ez hitzen beharrik. «Hala eta guztiz ere, testuak jartzera behartzen zuten. Batzuetan, Collek berak jartzen zituen testuak. Beste kasu batzuetan, aldiz, haren lankideek jartzen zituzten testu horiek», kontatu du komisarioak. Hori dela eta, artistaren jatorrizko eta berariazko espiritua islatu nahi izan dute: «Marrazkilariak haren istoriotxoak hasieran planteatzen zituen modura, hain zuzen ere». Jatorrizkoak baino handiagoak dira aretoan bildu dituztenak, Gorbayoren hitzetan: «Eskala handiagoan jarri ditugu, ikustea ere erosoagoa izan dadin».

Pertsonaia finkorik ez

Testu eta hitz aldetik soilik ez, marrazki aldetik ere soiltasuna eta adierazkortasuna izan zituen berezitasun Collek. Pertsonaiak, adibidez, guztiz anonimoak dira: ez du pertsonaia finkorik lantzen; izan ere, izaera prototipoak sortu beharrean, egoera prototipoak sortzen zituen. Erakusketan ere horrela daude bereizita marrazki guztiak: egoeraren arabera. Gizon bakartiak dira gehien erabiltzen dituen pertsonaiak, eta ezaugarri ikoniko batzuekin agertzen dira: atributu horien bidez irakurleari gauza bat pentsarazi, eta ondoren ezusteko bat emateko asmotan. Hala, egoera xelebreak sinesgarri egitea zen helburua: espazioaren, denboraren eta logikaren muga ugariak hautsiz.

Aurkezpenean azpimarratu dutenez, umorea ulertzeko modu berezi bat zuen, eta errespetuz lantzen zuen arlo hori. Teknikoki erreparatuta, «zinta mutuaren maisu» gisa definitu dute, estilo zinematografikoan oinarritzen baitzen. Marra argiak eta garbiak erabiltzen zituen, fintasuna eta uniformetasuna xede. Artistaren marrazteko modu hori hobeto ulertzeko, jatorrizko marrazkiak eta TBO aldizkarian agertutakoak jarri dituzte elkarren ondoan: bata bestearekin alderatzeko.

Josep Coll 1947. urtean hasi zen komikigintzan. 1949. urtean hasi zen TBO aldizkarian marrazten, eta hor argitaratu zen haren obraren zatirik handiena. 1964. urtean alde batera utzi zuen marrazkigintza, ekonomikoki ez zelako jasangarria. 1984. urtean hil zen, bere buruaz beste eginda. Edonola ere, TBO astekariak bere komikiak argitaratzen jarraitu zuen 1998. urtera arte.]]>
<![CDATA[Txiki geratu da amaren etxea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/036/001/2019-12-21/txiki_geratu_da_amaren_etxea.htm Sat, 21 Dec 2019 00:00:00 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/paperekoa/1872/036/001/2019-12-21/txiki_geratu_da_amaren_etxea.htm ama. Gertutasunaren isla da sarritan hitz hori, eta, hain justu, gertutasunaren kontzeptu horren isla da Gorka Rico eta Javi Rivero sukaldarien taberna ere: Ama. 2018. urtean ireki zuten, maiatzean. Tolosako (Gipuzkoa) alde zaharrean dago, Aroztegieta kalean, eta, leku txikia baldin bada ere, handia izan da ireki zutenetik izan duen harrera eta oihartzuna. «Ia bi urte egitera goaz, eta nik uste dut ez dugula galdu hasierako txinparta hori, hasierako indar hori; mantentzen ari gara. Nik uste dut hori galtzen dugun egunean itxiko dugula: hori gabe, azkenean, ez dago ezer. Hori da motibatzen gaituena, egunero erronka berriak izatea», adierazi du Riverok. Hau gehitu du Ricok: «Urtebete baino gehiago pasatu da, eta oraindik gogotsu gaude aurrera egiteko».

Maiatzean bi urte beteko dira Ama ireki zutenetik, eta bigarren urteurrenarekin batera iritsiko da proiektu berri bat ere: jatetxea. «Amak erakutsitako ibilbidetik jarraitzeko behar genuen espazio bat izango da jatetxea, Ama baino handiagoa: gure ideiak hobeto transmititzeko. Aurrerapausoak ematea bermatuko duen espazio bat izango da; hazten segitzeko, jatetxe horren beharra dugu», azaldu du Riverok. Gogoz daude etapa berriari ekiteko, baina Ama alde batera utzi gabe. Ricoren eta Riveroren arabera, hasieran bat eta bat hasiko dira, baina, aurrera begira, biak jatetxean egotea da xedea, «jardun horretan ere bion ideiak islatzeko». Horretarako, baina, ezinbestekoa izango da lantalde osoaren inplikazioa, eta, nabarmendu dutenez, «zorte izugarria» dute horrekin.

«Inguruaren erakusleiho bat», horrela definitu du Riverok Ama. Haren esanetan: «Hornitzaileen erakusleiho moduan definitu genuen hasiera batean. Inguruko produktua, tokiko produktua, tokiko elikagaiak lantzen dituen pertsona bat da hornitzailea, eta modu orekatu batean lan egiten duena: oreka sozial, ekonomiko eta jasangarri batean, hain zuzen ere. Eta, hornitzailea hori izanik, guk haien lana erakutsi eta transmititu nahi izan dugu». Baina hornitzaileen erakusleiho bat baino gehiago dela gaineratu du: «Inguruaren erakusleiho bat da; gertatzen ari dena erakusten dugu. Kultura, elikadura edota gastronomia munduko isla txiki hori sustatu nahi dugu, gero gure bitartez jende askoren oreka hori bermatzeko. Harremanak sortu nahi ditugu, kalitatea-prezioa pertzepzioaren borroka horretan sartu eta oreka bat lortzeko. Ama izenaren jatorria ere bada guk kontatu ohi dugun istorio erromantiko hori: ama batek seme-alabentzat bezala lan egitea».

Etxean, etxean bezala

Filosofia horren zimenduetako bat da garaian garaiko eta tokian tokiko produktuen eta elikagaien erabilera. Mokaduak eskaintzen dituzte, sasoiari so egin, prestatu eta platerera eramanda. «Mokadu txikiak eta errazioak eskaintzen ditugu. Banatzeko izan ohi dira sarritan, baina plater oso gisa ere jan daitezke. Banatzeko esperientzia hori eskaintzen dugu, eta heziketa edo jakintza puntu bat oparitzen saiatzen gara bezeroari, esperientzia on baten bitartez: plater goxo bat, eta guk uste dugu plater hori goxoagoa izango dela garaia errespetatzen badugu», adierazi du Riverok. «Gu beti saiatuko gara bertakoari itxaroten, eta hori garairik onenean dagoenean, orduan emango dugu», erantsi du Ricok.

Manuela olagarroa da bezeroek gehien eskatzen duten mokadua; baita bikotearen kutunena ere. «Hasieratik dago gurekin», esan du Ricok, eta mokaduari izena ematen dion emakumeari egin dio erreferentzia Riverok: «Guri gehien Manuela gustatzen zaigu, bai olagarroa, bai pertsona bera. Emakume borrokalari bat da, bizitza zaila izan duen emakume bat, baina aurrera atera da. Guri bizitza ematen digu olagarro bila joaten garen bakoitzean». Beste mokaduak ere garaiaren arabera gailentzen dira: «Urtaroz urtaro aztertuta, onddoak nagusitzen dira onddoen garaian; abakando entsaladilla denbora luzez eskatu izan dute; uda garaian zimarroia da gehien eskatzen dena; ilarra, ziza eta zainzuria udaberrian», azaldu dute biek.

Riveroren esanetan, «trajea neurrira egiten» saiatzen dira: «Bezeroekin hitz egiten dugu; galdetzen diegu ea gose diren, inoiz lehenago izan diren. Gero hasten gara janariaz hitz egiten, eta harreman berezi bat sortzen da bi aldeen artean, esperientzia hau neurrira bizitzeko». Azaldu dutenez, bi bezero mota joaten dira nagusiki, Riveroren hitzetan: «Batetik, ongi jan nahi duen jendea eta bizitza eginik duena: alegia, 55 urtetik gorako jendea, diru apur bat gastatzeko prest dagoena, eta prezio horren balioan dagoena ulertzen duena. Bestetik, une eta esperientzia berezi baten bila etortzen diren bikote gazteak».

Lau urteko aldea dute Riverok eta Ricok: 1991n jaio zen lehena, Villabona-Amasan (Gipuzkoa), eta 1995ean bigarrena, Asteasun (Gipuzkoa). Ingurukoak izanik, elkar ezagutzen zuten lehenago, baina ikasketen harira gurutzatu ziren haien bideak: Basque Culinary Center unibertsitatean. «Gradua ikasten hasi nintzenean, ez nekien Javi gradu hori ikasten ari zela. Unibertsitatea bisitatzera joan nintzenean egin genuen topo, ate irekietan», esan du Ricok. Hala, sendotuz eta forma hartuz joan zen haien harremana, Riverok esan duenez: «Bigarren mailan nengoela, Galiziara joan nintzen praktikak egitera. Gorka bigarren mailan zegoenean ere toki berera joan zen praktikak egitera: oso toki berezia zen, eta hortik jaio zen gure laguntasuna». Horrez gain, inguruko herrietan antolatu dituzten hamaika egitasmotan parte hartu dute elkarrekin, eta hala gorpuztu da haien harremana. «Elkarrekin lana oso gustura egiten genuen. Galiziako horren moduko zerbait egitea pentsatu genuen, eta horrela sortu zen Ama», erantsi du. Orain, bigarren etxea irekiko dute, tabernarekin hasitako bideari jarraitzeko.]]>
<![CDATA[Erakusketa areto berri bat irekiko dute Tabakaleran, arte garaikidearen presentzia indartzeko]]> https://www.berria.eus/albisteak/175316/erakusketa_areto_berri_bat_irekiko_dute_tabakaleran_arte_garaikidearen_presentzia_indartzeko.htm Thu, 19 Dec 2019 09:29:47 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/albisteak/175316/erakusketa_areto_berri_bat_irekiko_dute_tabakaleran_arte_garaikidearen_presentzia_indartzeko.htm <![CDATA[Ikusgaitasuna ardatz]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1909/035/001/2019-12-14/ikusgaitasuna_ardatz.htm Sat, 14 Dec 2019 00:00:00 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/paperekoa/1909/035/001/2019-12-14/ikusgaitasuna_ardatz.htm
Baionako zenbait koruk, musikarik eta abarrek parte hartuko dute ekintzetan: 10:00etan egingo da lehena. Jarraian, ibilaldia egingo dute Errobi ibaitik beherantz, 12:00etan. Jende gehien biltzen duen ekintza 15:30ean izango da: Olentzero itsasontziz iritsiko da Xaho kaira, eta Mari Domingi eta gainerako ikusleak zain izango ditu.

Urtez urte egitarau antzekoa osatzen duten arren, aurten bi berrikuntza egin dituzte, Irigoienek esan duenez: «Eguberriko argia piztuko du Olentzerok Euskal Museoan, eta abenduaren 14tik urtarrilera arte egongo da piztuta; Olentzero ikusgarri egongo da hamabost egunez. Garai hauetan, gauak gaina hartzen dio egunari, gauak egunak baino luzeagoak baitira, eta hori aldatzera dator Olentzero. Argiak berriz ere iluna gaindituko du». 17:00etan izango da hori, eta bigarren berritasuna 18:00etan izango da: Txistor Gaua egingo dute. «Jarraipen bat eman nahi genion arratsaldeari, eta Txistor Gaua antolatu dute beste elkarte batzuek; Olentzero ere joango da. Lortutako diru guztia Seaskaren integrazio batzordeari emango zaio», adierazi du Irigoienek. Bi ekintza horien artean, gozokiak banatuko dituzte Olentzerok eta Mari Domingik, 17:15ean, Roland Barthes plazan. Gozokiak banatu bitartean, kantuan arituko dira haurrak eta gazteak.

Euskara, lehen lerrora

Arraroa suerta litekeen arren, badu arrazoi bat Olentzeroren Eguna abenduaren 14an antolatu izanak: «Normalean, abenduko oporretan izaten zen, oporretako azken larunbatean, baina ohartu gara asko kanpora joaten direla asteburu horretan». Hala, data aurreratzea erabaki dute, guztiek Olentzeroren Egunaz gozatzeko parada izan dezaten. «Oraindik sumatzen dut, hogei urteren ondoren ere, txoko batean geratzen dela Olentzero, eta uste dut euskal kulturaz, Euskal Herriaz... ardura dutenek gehiago baliatu beharko lituzketela Olentzero eta halako pertsonaiak, kultura irudikatzen dutelako eta euskararen erabilera ziurtatzen dutelako», esan du.

Olentzeroren Eguna



Gaur, 10:00etatik aurrera, Baionan.]]>
<![CDATA[Herritarren eta ekoizleen topagune]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/037/001/2019-12-13/herritarren_eta_ekoizleen_topagune.htm Fri, 13 Dec 2019 00:00:00 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/paperekoa/1879/037/001/2019-12-13/herritarren_eta_ekoizleen_topagune.htm
Guztira, 393 postu egongo dira aurtengo azokan; horietatik 258 Zumarragan, eta gainerako 135 postuak Urretxun. Abeltzain eta nekazarien artean ospe ona duen azoka da: «Bertako produktuen eta lehen sektoreko produktuen aldeko apustua egiten du». Hala, topagune garrantzitsua izan ohi da ekoizleentzat eta erosleentzat. Serranoren arabera, «erreferente bat izaten da, lehen feria izanik, gustura etortzen da jendea, eta erostera etortzen direnek ere begi onez ikusten dute». Alkatearen esanetan, «giro aparta» sortzen da, eta, garai batean ez bezala, produktu guztiak bertatik bertara ikusi, ukitu, ezagutu eta dastatu egin daitezke.

Egitarau zabala antolatu dute aurtengorako ere. Horien artean daude urtez urte sona hartuz joan diren sariketa ugari: adibidez, abere azokaren sariketa; Errezil Sagar, fruta eta barazki sariketa; edota oilasko eta kapoi sariketa. Horiez gain, baina, egongo da bestelako jarduera eta ekitaldirik. Zaldi aziendari egin dio erreferentzia alkateak: «Abeltzaintza apustu garrantzitsua da azokan, batez ere, zaldien inguruan. Leiho hori indartu dugu; izan ere, beste azoka batzuek ez dute egiten abereen erakusleiho izateko horrelako apusturik. Guk sariketak egiten ditugu, eta, era horretan, balioa ematen diogu».

Arrakasta duten ekintzetako bat da zaldien erakusketa, baina artisautza postuek ere jende ugari erakartzen dutela nabarmendu du Serranok: «Plazako postuek ere arrakasta izaten dute. Horiek erlazio zuzena dute lehenengo sektorearekin, baina sariketetan egoten diren fruitu, sagar, barazki eta bestelakoek ere arrakasta izan ohi dute. Halaber, gorakada izan dute artisautza postuek».

Azoka bat baino gehiago

Lehen sektoreko produktuez, abereez eta sariketez gain, ekintza ugari antolatu dituzte egunean osoan. Zaldien ibilaldiak, adibidez, ohiko ekintza bilakatu direla esan du alkateak. Horrez gain, herri kirolak edota pilota partidak ere egingo dituzte, eta aizkolarien eta harri-jasotzaileen erakustaldiak ere ez dira faltako. 18:00etan, esaterako, idi proben finala egingo dute.

Erdi Aroan du jatorria Santa Luzia azokak, Serranok adierazi duenez: «Ezkion sortu zen, baina XVIII. mendean, azpiegitura falta zela eta, Urretxu aldera bideratu zen. XVIII. mendetik hona, bi udalen artean antolatu dugu, eta bi herrien arteko erlazio horretan mugarri garrantzitsua izan zen». Hala, «bi herriak bateratzen gaituen azoka» moduan definitu du alkateak Santa Luzia azoka: «Urretxuarra edo zumarragarra izan, egun handia da denontzat».]]>
<![CDATA[Musika urbanoa euskaraz sortuko duen proiektu batek jaso du Sormen Beka]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2108/032/001/2019-12-07/musika_urbanoa_euskaraz_sortuko_duen_proiektu_batek_jaso_du_sormen_beka.htm Sat, 07 Dec 2019 00:00:00 +0100 Nagore Arin https://www.berria.eus/paperekoa/2108/032/001/2019-12-07/musika_urbanoa_euskaraz_sortuko_duen_proiektu_batek_jaso_du_sormen_beka.htm
Aguilerak Jon Maia bertsolariaren hitzak baliatuz azaldu du proiektuaren muina. «Gure proiektua periferian sortzen da, euskararen periferian. Garrantzitsua da periferiako euskal nortasun eta identitate berriak proiektatzea, euskaraz eta Euskal Herri osora». Bazterreko musika estiloak garatzeko beharra nabarmendu du Aguilerak, betiere Maiaren hitzak bere eginez. «Proiektu hau bultzatzea garrantzitsua da euskararentzat, laguntzen duelako heldulekuak sortzen zein egungo belaunaldientzat erreferente diren musika eta kultura adierazpide berriak sustatzen».

Fikzioaren aldarrikapena

Atopia RPG kolektiboko kideek umorez aurkeztu dute beren rol jokoa. 400 orrialde inguruko liburu formatua du, eta, azaldu dutenez, material gutxi beharko da jokatu ahal izateko: jokalari bakoitzaren fitxen fotokopiak, orri zuriak, arkatzak, dadoak eta liburua bera. Gutxienez hiru pertsona mahai baten bueltan elkartu, eta fikzio inprobisatu bat sortu beharko dute. Batzuetan, kooperatu; besteetan, elkarren aurka aritu. Jokalari bakoitzak bere pertsonaia sortu beharko du, eta harentzako fakzioa aukeratu: Agentzia, Internazional ikusezina, marxialistak, Lur4a edo STMA. Baina jokalariek aukeratuko dute nola jokatu nahi duten.

Euskal fikzioaren aldeko aldarria ere egin dute: «Euskarak fikzioa behar du, euskal politikak fikzioa behar du, euskal gizarteak fikzioa behar du, Euskal Herriak fikzioa behar du. Edo, bestela esanda, euskara asmatu behar da, euskal politika asmatu behar da, euskal gizartea asmatu behar da, Euskal Herria asmatu behar da, bizirik irauteko».

Zuzeneko rol partida bat jokatuko dute gaur Kabi@ gunean, 16:30ean, eta harekin podcast saio bat egingo dute gero.]]>