<![CDATA[Onintza Enbeita | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Fri, 01 Jul 2022 03:11:09 +0200 hourly 1 <![CDATA[Onintza Enbeita | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Ni ere bai]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/020/001/2022-07-01/ni_ere_bai.htm Fri, 01 Jul 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/020/001/2022-07-01/ni_ere_bai.htm <![CDATA[Jaiak ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2022-06-30/jaiak.htm Thu, 30 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2022-06-30/jaiak.htm <![CDATA[Kontuz]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2022-06-29/kontuz.htm Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2022-06-29/kontuz.htm homosexualen minbizia zela esaten zuten, eta handik urte gutxitara gehiago izan ziren gaixotasuna izan zuten heterosexualak gayak baino. Grabitatea grabitate denetik, bota duenaren aurpegira erortzen da gorantza botatako txistua.

Hala ere, kontuz ibiltzeko gomendio horrek kezka handia sortu dit. Izan ere, eraso homofoboek nabarmen gora egin dute; baita euskaldunon herrian ere. Ez da joera sexual konkretu bat izan behar halakoen aurrean asaldatzeko. Orain homosexualak dira dianan daudenak, baina azkenean faxismoak ez du inor bakean utziko. Instituzio publiko batean, haiekiko zalantza guztiak izanda ere, haiekiko konfiantzarik ez izanda ere, ezin da onartu ideia faxistak defendatzen dituen pertsona batek tentuz ibil dadila esatea beste inori. Ze badakigu faxismoak kontuz ibiltzeko esaten duenean zer egiten duen gero.]]>
<![CDATA[Ahulagoak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2022-06-28/ahulagoak.htm Tue, 28 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2022-06-28/ahulagoak.htm
Badira gazte migranteei barkatu ezingo zaizkien gauzak, ez dira santuak, jakina. Baina gu ere ez, eta guk ere egiten ditugu gauzak gaizki, eta gaizki egiten dugun gauzetako bat gure frustrazioa gu baino ahulagoengan deskargatzea da.]]>
<![CDATA[Sarrerak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/019/001/2022-06-26/sarrerak.htm Sun, 26 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1943/019/001/2022-06-26/sarrerak.htm
Bitartean guk, irailetik abendura bertsotan egin behar dugunok, orraztu gabe jarraitzen dugu. Txapelketarekin zerikusirik ez bagenu bezala.]]>
<![CDATA[Osagarriak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2022-06-25/osagarriak.htm Sat, 25 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2022-06-25/osagarriak.htm Astelehena Jai dauka izena eta, esaten dutenez, baserritarrei eskainia dago. Orduan zergatik orain emakume baserritarrei? Emakume baserritarrak ere baserritarrak dira. Kontua da unibertsala, neutroa eta orokorra beti gizonezkoa dela; gu osagarriak baino ez gara. Gu ez gara baserritarrak, emakume baserritarrak gara; ez gara bertsolariak, emakume bertsolariak gara; ez gara kirolariak, emakume kirolariak gara. Eta orain ere antzera. Eta halakoek sentimendu gaziak eragiten dituzte gozoak adina. Ez baikaude gizonekin, haien ondoan gaude, eta horrek gogoratu adina ahazten gaitu. Ikusgarri egin adina ezkutatu. Ze guk jarraitzen dugu neutroak eta unibertsalak diren gauzen ondoan egoten, eta gizonek jarraituko dute figura neutroak izaten. Eta bat aspertu egiten da beti osagarri izaten; guk ere nahi genuke traje osoa izan, eta ez beti beste norbaitek jositako zerbaiten osagarri.]]> <![CDATA[Hauspoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2022-06-24/hauspoa.htm Fri, 24 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2022-06-24/hauspoa.htm
Izan ere, suak komeni ez zaiguna erre dezan geuk ere inertzia erre behar dugu. Egoerak ez dira berez aldatzen, sua ere berez sortzen ez den moduan. Gustatzen ez zaizkigun gauzak geuk aldatu behar ditugu, edo behintzat gure eskuetan dagoena egin alda daitezkeen faktoreak alda daitezen.

Betikoa: ez dugula dena patuaren eskuetan utzi behar. Gauzek ez dute derrigor onera egiten: bere horretan utziz gero, atzera ere egin dezakete edo bertan gelditu betirako. Sua geuk pizten dugu, egurra bota, urarekin itzali, hauspotu... eta aldatu nahi ditugun gauzekin ere horixe egin behar genuke: hauspotu edo itzali.]]>
<![CDATA[Sua]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/001/2022-06-23/sua.htm Thu, 23 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/001/2022-06-23/sua.htm
Ez dira gogoeta garrantzitsuak. Gaur pozik egoteko eguna da: Euskal Herriko leku askotara jaiak itzuliko dira. Suak hainbat gauza erreko ditu eta gorputz askotara bakea bueltatuko du. Konformatu nadin ni ere agenda zaharrak, gehiegi erabilitako zapata pareren bat, belarra, sasia, oraindik gordeta ditudan eskuz idatzitako testuren batzuk eta gasolina apur bat erreta.]]>
<![CDATA[Lotsa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2022-06-22/lotsa.htm Wed, 22 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2022-06-22/lotsa.htm
Agian, umeen naturaltasun horretatik ikasi egin behar genuke geuk: hartu-emanari buelta eman. Geure buruari galdetu noiz egin genuen kalean dantza azken aldiz, eta egin; egin lotsarik sentitu gabe. Zoriona erakusteak edo askatzeko beharra dugula igartzeak ez diezagula lotsarik eman. Ezta demaseko barreak ere: etorriko da bizitza negar eragitera! Bizirik egoteak ez liguke lotsarik eman behar, eta batez ere sentimendu muturrekoek erakusten digute bizirik gaudela. Autobusean irakurtzen goazela, motibo gutxi izaten dira burua altxarazten digutenak. Senti ditzagun lotsarik gabe.]]>
<![CDATA[Umeen zaintza]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2022-06-21/umeen_zaintza.htm Tue, 21 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2022-06-21/umeen_zaintza.htm
Ez dakit zenbat aldiz entzun dudan asteburu honetan umeak hobeto daudela eskolan oporretan baino. Sutan jartzen naiz. Umeek ere merezi dute deskantsua. Badakit ez dela erraza umeak oporretan eta gurasoak lanean daudenean bizitza bideratzea, baina hori ez da umeen errua. Umeak ekartzera animatzen gaituzte eta ez digute inolako erraztasunik ematen haien zaintzaz arduratzeko. Gure belaunaldiari gurasoak esplotatzea leporatu zaio, baina askok ez dute beste aukerarik eduki. Izan ere, norbere soldata miserablea zati prekariotan banatzea ez da konponbidea. Ez behintzat gure umeak zaintzeko prest dagoenari ondo ordaindu nahi badiogu. Kontua da gure prekaritatea, gehiegizko kontsumoa, lan jardun amaigabeak, kontziliaziorako aukera urriak... ez direla umeen ardura. Beraz, umeak oporretan baino hobeto eskolan daudela esan ordez, esan dezagun gure ardura dela umeen zaintza bezain gauza oinarrizkoa ganoraz egitea ahalbidetzen ez duen sistema hau iraultzea.]]>
<![CDATA[Euria]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/025/001/2022-06-19/euria.htm Sun, 19 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1943/025/001/2022-06-19/euria.htm
Beroa gehiegizkoa denean ohartu gara ze beharrezkoa dugun euria. Hezurrei kalte egiten die hezetasunak, baina bero honek ere ez digu bizirauten laguntzen. Ez daukat federik, baina santuak pasiatzera ateratzeko zorian egon naiz egun hauetan. Kontua da, egin ditugun txapuza guztien atzean, gure existentziaren kontra eraiki dugun mundu hau eraiki eta gero, jainkoek ere ez gaituztela lagunduko.]]>
<![CDATA[Kontra]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/001/2022-06-18/kontra.htm Sat, 18 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/001/2022-06-18/kontra.htm
Gure aitona-amonek entzungo bagintuzte barre egingo lukete, baina gaur egun horiek dira protestarako arrazoiak: beroa eta gasolinaren prezioa. Hau da: nire erosotasuna eta kartera ez itzazue ukitu, beste guztiak niri bost. Edo sei, pentsatzen dut askotan: bost edo sei belarri-eskinako merezi dituzte askok. Neuk ere bai agian. Inozoa behar du espezie batek erosotasuna galtzearen beldurrez bere burua hiltzeko. Eta gu bizirik mantentzen gaituzten gauza guztien kontra ari gara, edo aritu izan gara behintzat.]]>
<![CDATA[Zatiketa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2022-06-17/zatiketa.htm Fri, 17 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2022-06-17/zatiketa.htm
Guk eztabaidan jarraitzen dugun bitartean, ez Bilbon, Gasteizen edo Donostian, baina bai Baionan, azterketak euskaraz egitea eskatzen duen jendearen kontra oldartu da polizia. Eta neure buruari galdetzen diot, orain eta hemen, Euskal Autonomia Erkidegoan, halakorik gertatuko balitz, zenbat gurasok eta irakaslek jarriko luketen bere burua egoera horretan. Momentuz, euskarari ordu batzuk kendu dizkiote, baina astrapala gutxi sortu da.]]>
<![CDATA[Erditisa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/001/2022-06-16/erditisa.htm Thu, 16 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/001/2022-06-16/erditisa.htm erditisa izeneko gaixotasuna. Askotan iruditu zait gipuzkoarrak direla min horrek gehien hartu dituenak, baina bizkaitarrok ere badugu geurea. Diagnostiko zehatza eginda, aitortzen dut arabarrek instituzioei dagokienez badutela, baina kulturalki bizkaitarron eta gipuzkoarron erditisak erabat janda daude. Gure gaixotasunaren sintoma nagusia da ez dugula gugandik harako euskaldunik bereizten. Ezin dugu gure lurralde historikoetan sortu ez den ia ezer garrantzitsua izan daitekeenik ulertu. Ezin dugu. Gaitzak su-etena ematen digunean gauza exotikoetara jotzen dugu; eta jakina, Zuberoa askoz ere esploragarriagoa da Arabako lautada baino. Zer esanik ez, Nafarroako Erriberan euskaraz egiten denik ahaztuta dugu, eta erditisa dugunontzat erabat diseinatutako telebista publikoak lagundu egiten digu zein garrantzitsuak garen sinisten jarrai dezagun.

Orain ere, Zuberoa, Lapurdi eta Nafarroa Behereko lagunak hauteskunde kanpainan daude, baina ez zaigu iruditzen ezer jokatzen ari garenik euskaldunok Frantziako bozetan. Askoz ere gehiago daukagu irabazteko Andaluzian, eta hauteskunde horiek bai, hauteskunde horietako hautagaien izenak badakizkigu. Besteak arraroak dira, frantsesak: erditisa dugunok ezin ditugu asimilatu.]]>
<![CDATA['Aita Mari']]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/002/2022-06-15/aita_mari.htm Wed, 15 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/002/2022-06-15/aita_mari.htm
Bitartean, gure aurrean eraiki dugun burdinazko hesi ikusezinaren beste aldean, jendea ito egiten da oraindik ere itsasoan. Herenegun goizaldean hamaika lagun erreskatatu zituen Aita Mari ontziak. Zoritxarrez, oraindik ere gehiago dira gurera iristen ez direnak, iristen direnak baino.]]>
<![CDATA[Inurriak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2022-06-14/inurriak.htm Tue, 14 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2022-06-14/inurriak.htm
Minbizia ez da bakarrik telebistak dioena, eta gaixoek esateko daukatena entzun egin behar genuke, «zergatik ez duzu ileorderik nahi?», edo «protesirik ez duzu jarriko?» galdetu ordez. Gaixoen emozioak ezin dira ikusezinak izan.]]>
<![CDATA[Munduaren tamaina]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/019/001/2022-06-12/munduaren_tamaina.htm Sun, 12 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1943/019/001/2022-06-12/munduaren_tamaina.htm
Eta jende asko bizi da oso eremu murriztuetan. Jende askok ikusten du munduaren zati oso txikia bera dagoen lekutik. Kontua da bizitza okupatzeko eta mundua bizitzeko moduak mugatu egiten dizkigutela besteoi. Izan ere, bizitza erdia pasatzen zaigu aukerarik ikusi nahi ez duenari aukerak esplikatzen. Eta ez du ezertarako balio: mundu txikian bizi nahi duena han biziko da. Azken batean, besteok ere interesatzen zaigun munduan bizi gara.]]>
<![CDATA[Mediku euskaldunak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/025/002/2022-06-11/mediku_euskaldunak.htm Sat, 11 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/025/002/2022-06-11/mediku_euskaldunak.htm <![CDATA[Feminaziak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/002/2022-06-10/feminaziak.htm Fri, 10 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/002/2022-06-10/feminaziak.htm feminazi eta puta. Gustu txarreko ekintza izatetik harantzago, feminazi hitzaren erabilerak eta intentzioak kezkatu egiten naute. Komunismoa diktadurarekin alderatzea bezain larria iruditzen zait feminismoa nazismoarekin alderatzea: batez ere, bai bata eta bai bestea intentzio jakin batetik egiten direlako. Feminismoak sistema kapitalistaren eta munduaren antolaketa ekonomiko basatiaren kontra ari diren sektore asko biltzen ditu bere baitan, edo haiekin bat egiten du bere eguneroko praktiketan. Gainera, ez du inor hiltzen.

Patriarkatuari eta matxismoari, ordea, ederto batean datorkie kapitalismoa, eta alderantziz. Gizonak eta andreak bereiztea ona da dirua egiten jarraitu nahi dutenentzat: gizonak esplotatzen dituzte lan merkatuan eta emakumeak leku guztietan. Kapitalismoari emakumeengandik interesatzen zaion bakarra da lan-esku merkeaz erditu daitezkeela, eta patriarkatuari horrek balio dio, gizonek noren gainean agindu eta plantxa nork egin izaten duten bitartean. Beraz, askoz ere termino errealagoa litzateke matxinazi, edo gizonazi, edo kapinazi, edo patriarnazi. Supremazismoarekin, gizonenarekin, erabat lotutako praktikak direlako, eta, esperientziak erakutsi digun moduan, hil egiten gaituztelako.]]>
<![CDATA[Josefina]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/002/2022-06-09/josefina.htm Thu, 09 Jun 2022 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/002/2022-06-09/josefina.htm
Josefinari esker jakin dugu zehaztasunez haren ahizparen berri, eta hari esker ulertu dugu bizitza asko itzali zirela ezer kontatzeko aukerarik gabe. Ez ditzagun Josefina, Maravillas eta haien aita ahaztu. Ez dezagun ahaztu hura egin zutenen ondorengoak lotsa galduta ari direla instituzioetan, kalean, gure aurrean. Ez gaitezen garenaz lotsatu. Memoria bagara, baina oraina ere bai, amorerik eman ez zuten Josefina askori esker.]]>