<![CDATA[Onintza Enbeita | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Sun, 21 Apr 2019 16:21:40 +0200 hourly 1 <![CDATA[Onintza Enbeita | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Oporrak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/001/2019-04-21/oporrak.htm Sun, 21 Apr 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/001/2019-04-21/oporrak.htm
Kapitalismoak derrigor behar du jende hori kalean beste batzuk ondo bizitzeko. Kontua da ea zer egin dezakegun sistema kriminal hau errotik aldatu bitartean, errukian erori gabe.]]>
<![CDATA[Prozesioak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/014/002/2019-04-19/prozesioak.htm Fri, 19 Apr 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/014/002/2019-04-19/prozesioak.htm
Alferrik da pinuaren prozesionariari bezala katebegi bat kentzea. Pinuarenak sakabanatu egiten dira ilara apurtzen zaienean, prozesiolari moderno hauek, ostera, biderkatu egiten dira. Aita dira, semea dira eta espiritu santua dira. Gutxi izateko, denean daude. Eta haien ideiekiko ateo agertzen direnek hitz egiteko eskubidea dutela diote: ezin zaiela prozesioak egitea galarazi. Eta asko akonplejatu egin dira adierazpen askatasunaren izenean, eta haiei eskua jaso dezaten uzteko, besteei ukabilak txikitzen ari dira.

Berriro jarri dira modan prozesioak eta gurean markatu dute Meka: baldin badago behintzat, Jainkoak anpara gaitzala.]]>
<![CDATA[Judasen muxua]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2019-04-18/judasen_muxua.htm Thu, 18 Apr 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2019-04-18/judasen_muxua.htm
Asko maite izan genuen emakume bat oso haserre etorri zitzaigun behin. Bere alabari bizitza izorratzen saiatu zen gizonak muxu bi eman berri zizkion kalean ikusita. Judasen muxuak hartu dituela esan zigun. Hara, konparazioaren ederra: amari muxu eman eta alabari bizkarretik labana sartu. Hori izan zen bere amarrua ia hogei urtean. Judasek ere atzamarrez seinala zezakeen maisua, baina nahiago izan zion muxu eman. Horrela, miresmena azaltzen ari zelakoan, labankada galanta sartu zion bizkarretik.

Zein goxo hartzen diren muxuak, eta zein zaila den pentsatzea oste beltza ekar dezaketela. Baina albistegiek diotenez, muxu asko dira oraindik ere labankadaz lagunduta doazenak.]]>
<![CDATA[Notre Dame]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/002/2019-04-17/notre_dame.htm Wed, 17 Apr 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/002/2019-04-17/notre_dame.htm
Lagun batek mezu bat bidali dit; arraro samarra. Bertara joan orduko erre zaio aspalditik ikusi nahi zuen leku hori: «inbidia galanta ematen didazu. Badakit egona zarela bertan, eta irrazionala da, baina argazkiak ikusita zurekin eta zure zortearekin gogoratu naiz». Zerbait erantzun beharra sentitu dut nire zortea ez dela zorte hutsa azaltzeko: «gauzak pentsatu ahala egin behar dira, bestela halakoak geratzen dira». 800 urte erre daitezke gau bakarrean, eta gu, asko jota, 100 urte biziko gara. Eta beti gaude gauzak egiteko zerbaiten zain.]]>
<![CDATA[Lehen]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/001/2019-04-16/lehen.htm Tue, 16 Apr 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/001/2019-04-16/lehen.htm <![CDATA[Makrojuizioa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1944/028/001/2019-04-14/makrojuizioa.htm Sun, 14 Apr 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1944/028/001/2019-04-14/makrojuizioa.htm <![CDATA[Lekukoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/020/002/2019-04-13/lekukoa.htm Sat, 13 Apr 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/020/002/2019-04-13/lekukoa.htm
Ostegunean, Bilboko Kale Nagusian, Korrikaren lekukoa eraman genuen. Ordezkatzen dugun periferia guztia hantxe zegoen, erdi-erdian: enpresa, erdara, hiria, ekonomia, modernotasuna, kirol maskulinoa eta beste hainbat gauza epizentriko ordezkatzen dituen lekuan. Ez du mundua aldatzeko balioko, baina guri balio izan zigun periferiak erdigunera ekartzeko ze behar daukagun aldarrikatzeko; beste behin.]]>
<![CDATA[Indarkeria]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/023/002/2019-04-12/indarkeria.htm Fri, 12 Apr 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/023/002/2019-04-12/indarkeria.htm
Baina, egun batean, oinazez dagoen emazteari heriotza duina izaten laguntzen badiozu, genero indarkeria leporatu diezazukete. Kasualitatez horretan bai: horretan andreak eta gizonak ikusi ditu sistema judizialak. Heriotzaz heldutasunez hitz egiteko gai ez den gizarte batean bizi gara; doluen gainetik aurrera egin behar den gizarte batean. Eta heriotza duina berriz ere utziko dute agenda politikotik kanpo, baina hor dago: hor egon da beti eta ez da indarkeria. Indarkeria da bizi nahi ez duena bizitzera kondenatzea.]]>
<![CDATA['Kotxina']]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2019-04-11/kotxina.htm Thu, 11 Apr 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2019-04-11/kotxina.htm
«Gaur ere ez daukazu nondik heldu», esaten zidaten umetan. Ez zitzaidan asko gustatzen hori entzutea, baina altzoan hartu nahi nindutenek zail izaten zuten garbi neukan gorputz atalen batetik eusten. Ez dakit nola konpontzen nintzen, baina beti nengoen besteak baino zikinago. Jartzen zizkidaten arropa dotoreak, zapata paristarrak, baina ez nuen bakerik izaten dena belztu arte. Ez zitzaidan asko inporta esaten zutenak: ondo pasatzea zen asmoa. Plastikako klasean, bazkari familiarretan, parrandetan... beti amaitu dut besteak baino zikinago.

Eta ia berrogei urte daramatzat kotxinismoa disimulatzen. Umetan goitik beheraino zikin-zikin ibiltzen zen neska hura garbia dela erakusten diot munduari. Hala ere, ez naiz hasiko erratzari trapua jarri eta ez dakit zertan. Nahiago dut neure esentziara itzuli burua galdu baino lehen. Lehen ondo pasatzea nuen helburu eta orain ere bai. Ez ditut tabernan, larrutan edo irakurtzen pasa ditzakedan orduak erratzari trapua jarri eta sabaiak garbitzen pasatuko.]]>
<![CDATA[Sorginak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2019-04-10/sorginak.htm Wed, 10 Apr 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2019-04-10/sorginak.htm
Baina etorri ziren Kristau Katoliko Erromatarrak eta itsustu zituzten, kriminalizatu zituzten eta erre zituzten. Eta bostehun urte beranduago jarraitzen dugu erratzak eta kapelak jantzita izan ginenaren esentzia itsusten eta erretzen.]]>
<![CDATA[Gorrotoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/022/002/2019-04-09/gorrotoa.htm Tue, 09 Apr 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/022/002/2019-04-09/gorrotoa.htm
Matxismoak emakumeak hiltzen ditu, bortxatu egiten ditu, umeak hiltzen ditu emakumeen zoriona izorratzearren, lanetik botatzen ditu haurdun dauden emakumeak, ez du onartzen emakumeek plaza publikoa askatasunez okupa dezaten... eta inork ez du gorrotoarekin lotzen. Tradizioaz, ohiturez, arazo mentalez, ezjakintasunaz eta halako gauzez hitz egiten digute matxismoa eta haren indarkeria zuritzeko.

Feminismoak ez du gizonik hiltzen, ez du gizonik bortxatzen, ez du gizonik lanetik kaleratzen, ez du umerik hiltzen gizonen zoriona izorratzearren, ez du espazio publikoan ari diren gizonen askatasunik mugatzen, ez du inor isilarazten... eta, hala ere, gorrotoa ikusi nahi dute feminismoan.

Historia errepasatuta, pozik egon behar lukete gizonek: mendekua eska genezakeen, eta aukera berdintasuna eskatzen dugu, eskubideak eskatzen ditugu. Eta ez, feminismoa ez da matxismoaren beste muturra, ez da gorrotoa: gure buruari zor diogun maitasuna da.]]>
<![CDATA[Korrika txikia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1944/020/001/2019-04-07/korrika_txikia.htm Sun, 07 Apr 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1944/020/001/2019-04-07/korrika_txikia.htm
Oraingo Korrika Txikiarekin alderatuta, gutxi ginen, baina guk ez genekien gutxi ginenik. Eta balio handiak hartu genituen: asko izan garenean ere ahaztu ez ditugunak. Eta Korrika badatorrela entzuten dudan aldiro, Albertorekin gogoratzen naiz, eta Julenekin, eta amarekin, eta izeko Pilirekin, eta Bedarekin, eta Igonerekin, eta Karmenekin, eta izeko Goranerekin. Eskerrik asko!]]>
<![CDATA[Korrika]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/002/2019-04-06/korrika.htm Sat, 06 Apr 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/002/2019-04-06/korrika.htm
Badakit euskararen aldeko aldarrikapena dela Korrika, eta mundu idealean bizi bagina ez genukeela aldarrikatu beharko. Baina, gure hizkuntza zapalduta ez dagoenean ere, Euskal Herria independentea eta euskalduna denean ere, Korrika egin egin behar genuke: poza zabaltzeko, bidea non hasi genuen ez ahazteko, eta batez ere, geure nortasunaren alde erokeriak egiteko ere gai garela munduari erakusteko.]]>
<![CDATA[Insistentzia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/022/002/2019-04-05/insistentzia.htm Fri, 05 Apr 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/022/002/2019-04-05/insistentzia.htm
Bada, ez da horrelakorik gertatu. Gure beldurren kontra, arretaz entzun gaituzte eta guk uste baino gehiago ulertu gaituzte. Ez lexikoki, kontzeptuz baino. Ofiziotan ari garela «pelea de gallos» esan du norbaitek. Pena izan da nork esan duen ikusi ezina. Kontua da motibatu egin direla. Azken puntua kantatu eta oihu egiten zuten eta isildu. Eta berriz oihu. Eta berriz isildu. Eta bertso saio arrunt batean egonda ere, zerbait berezia sortu da. Polita.

Litekeena da euskal astea hainbestegarrena izateak ekarri izana une desberdin hori. Lehenengoan ez zen enpatiarik izango akaso, baina hamarkada bi eta gero, aliantzak nabarmenak dira. Insistentziak balio du, beraz, zubiak eraikitzeko. Antolatzaileen nekeaz hitz egin dugu saio hasieran, lorpen txikiez amaieran.]]>
<![CDATA[Nahiko nuke]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/001/2019-04-04/nahiko_nuke.htm Thu, 04 Apr 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/001/2019-04-04/nahiko_nuke.htm
Nik ere nahiko nuke urte bat iragan nire sexuak nire agerpen publikoak baldintzatu gabe. Nahiko nuke hamabi hilabetez ikustea emakumeak telebistan nahi duten moduan jantzita, eta ez bero zein hotz tirantedun soinekoekin. Nahiko nuke urte bat iragan esaten dudana esaten dudala ere, berdinetik berdinera eztabaidatzen didan jendearekin; inork isiltzeko agindu gabe. Nahiko nituzke 52 aste iragan notizietan hildako ahizpen gorpurik ikusi gabe. Nahi nuke kurtso bat iragan iloba negarrez ikusi gabe irakasleak ez duelako ulertzen bakoitza nahi duena izan daitekeela. Nahi nuke urte bat iragan agintariak benetako politika feministak zorrozten dituztela ikusten. Nahi nuke urte betez bizi, bizitza erdigunean jartzen duen sistema batean. Nahiko nuke bizitza oso bat iragan gauez etxera etortzeko beldurrik gabe.

Baina hori horrela izan dadin beharrezkoa da gauzei euren izenez deitzea. Eta hiltzen gaituena matxismoa bada, alferrik deituko diegu hilketei familia barruko drama. Zeren, nola desagerraraziko dugu existitzen ez dena?]]>
<![CDATA[Aberatsak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/002/2019-04-03/aberatsak.htm Wed, 03 Apr 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/002/2019-04-03/aberatsak.htm
Munduko diru guztia izateak ere ez du automatikoki ondo jateko botoia norbere eskura jartzen. Are gutxiago konplexuz beteta zaudenean, eta zure herria, bere nortasuna, lurra, ura eta airea gutxiesten dituzuenean. Nekez emango diozu zure herriari duen balioa bere lehengai guztia mundu ustez aberatsari saldu diozunean.

Transgenikoak, Londreseko pizzak, edozein modutan ekoitzitako okela, plastikoz betetako arraina, supermerkatu handien hozkailuetan zaporea galdutako barazkiak... hori da munduko aberatsek jaten dutena. Ez dutelako ikusi nahi euren ondoan, euren herrian, munduko jakirik onenak ekoizten direla. Eta ez dira onenak onenak direlako; bertakoak direlako baizik.]]>
<![CDATA[Kontzientzia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2019-04-02/kontzientzia.htm Tue, 02 Apr 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2019-04-02/kontzientzia.htm
Barre egin dut. Inkontzienteak ez daki nora sartzen den. Ausartak badaki nora doan, eta, hala ere, joan egiten da. Inkontzientea izan ez banintz, ez dakit bertsolaria izango nintzatekeen. Ausardiarekin, ordea, sasi askoren gainetik ibili naiz. Ez dio nire erantzunak hainbeste inporta. Kontua da berak kontzientziaz egin duela galdera. Igarrita zegoen, gero azaldu dit baietz, emakumeei gehiago kostatzen zaiela jendearen aurrean hitza hartzea eta itxaron egin du. Gero, gertatzen ari dena jakinda ere, bere galdera egin du. Eskubidea zeukan horretarako, jakina. Baina ausarta izan da. Ausarta ez galdera egiterakoan. Gure ondora etorri eta bere erraztasunaz kontziente dela esatean baizik.]]>
<![CDATA[Plastiko gehiago]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/023/001/2019-03-31/plastiko_gehiago.htm Sun, 31 Mar 2019 00:00:00 +0100 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1943/023/001/2019-03-31/plastiko_gehiago.htm <![CDATA[Hegaldi merkeak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2019-03-30/hegaldi_merkeak.htm Sat, 30 Mar 2019 00:00:00 +0100 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2019-03-30/hegaldi_merkeak.htm <![CDATA[Itzulpena]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/014/002/2019-03-29/itzulpena.htm Fri, 29 Mar 2019 00:00:00 +0100 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/014/002/2019-03-29/itzulpena.htm
Borrell, Espainiako Atzerri Gaietarako ministroak, ostera, elkarrizketa amaitu egin du halako ondorio logikoetara iritsi orduko. Amaitu, amaitu esan du. Mundu globalizatu honetan itzulpen handirik behar ez duten hitzekin erakutsi du bere deserosotasuna. Baina euskarazko itzulpena zalantzan jarri dutenek normaltzat itzuli dute keinu hori: ez zaie larria iruditu politikari batek kazetariari egin behar dituen galderen inguruko kontuak hartzea. Eta hor bai, hor, beraiek dira egoeraren itzulpen okerra egiten ari direnak.]]>