<![CDATA[Onintza Enbeita | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Tue, 15 Jun 2021 17:26:10 +0200 hourly 1 <![CDATA[Onintza Enbeita | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Ondo lo egin]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/002/2021-06-15/ondo_lo_egin.htm Tue, 15 Jun 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/002/2021-06-15/ondo_lo_egin.htm <![CDATA[Bikotea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1944/022/001/2021-06-13/bikotea.htm Sun, 13 Jun 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1944/022/001/2021-06-13/bikotea.htm
Binaka bizi garenok, ordea, hirunaka bizi bagina bezala hitz egiten dugu. «Hau nire bikotea da», esaten dugunean, nahastu egiten naiz esan nahi dugunaren eta esaten dugunaren artean. Bikoa norekin osatzen dugun esateko bikotea hitza erabiltzea ez dakit zuzena den hizkuntzari dagokionez, baina gure bikoteaz hitz egiten dugunean, ematen du gutaz aparte beste bi pertsonaz ari garela. Inuzentekeria bat izango da agian, baina inoren laranja erdia ez garela ikasi dugun moduan, bikoteka bizi garenean, bikote horren erdia garela onartu behar genuke. Hori bai: banaka osoak garela buruan ondo sartuta. Burbuilak modan dauden garaiotan, ez genuke ahaztu behar nahikoa ohituta egon garela burbuiletan bizi izaten. ]]>
<![CDATA[Ume hilak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2021-06-12/ume_hilak.htm Sat, 12 Jun 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2021-06-12/ume_hilak.htm
Gero, telebista pizten dut eta ikusten dut badirela emazteari bizitza hondoratzearren euren umeak hiltzen dituzten gizonak. Entzuten ditut halako jazoera batean matxismoaren salaketa baino gehiago, sentsazionalismoa bilatzen duten kazetariak ere, eta dena pasatzen zait. Zalantza guztiak desagertzen zaizkit, eta oraindik eta estuago lotzen natzaio feminismoari, eta behinola ama izateko ilusioz erditu zen emakume haren amorruak barruak astintzen dizkit.]]>
<![CDATA[Ezkontza]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2021-06-11/ezkontza.htm Fri, 11 Jun 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2021-06-11/ezkontza.htm
Ezkontza instituzio indartsua da oraindik ere. Hil arte, edo kode zibilaren artikuluen arabera, sinatu arazten digun orri horrek intentzio gaiztoak ditu, eta pribilegioak ematen ditu ezkondu ez diren bikoteekiko. Jendeak ezkondu izana justifikatzeko erabiltzen dituen arrazoiak ikusita, ez dirudi ezkontza bera elkarbizitzan oinarrituta dagoenik: herritartasuna lortzea, herentzia hobeto banatu ahal izatea, familiaren presioa saihestea, alarguntasun pentsioa, umeen adopzioa erraztea, familia liburua, larrialdi batean bikotearen izenean erabakiak hartu ahal izatea… Gauza asko egiten ditugu maitasunagatik, zorionez, baina askotan pentsatzen dut ezkontzea ez dela horietako bat.]]>
<![CDATA[Aurre egin]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2021-06-10/aurre_egin.htm Thu, 10 Jun 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2021-06-10/aurre_egin.htm
Adierazpen askatasunak ez du dena justifikatzen. Ustezko gutxiengoen kontrako gorrotoa ez litzateke horrela sustatu behar hedabideetan. Gauza bat da iritzia libre ematea, eta beste bat zure iritziak zure modukoak ez diren guztiak paredoiaren kontra jartzea. Eskuak burura eramatea alferrik da; homofobiari, matxismoari, arrazakeriari... aurre egin behar zaie.]]>
<![CDATA[Euliak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/022/002/2021-06-09/euliak.htm Wed, 09 Jun 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/022/002/2021-06-09/euliak.htm Euli-giro ipuin liburuko lehen ipuina. Baserri zahar bat euliek nola hartzen duten kontatzen du Alberdik, eta ikasleei galdetu nien ea haien ustez ipuineko euliek zer sinbolizatzen duten. Barre egin genuen klasean bata bestearen erantzunekin: umea, maitasuna, betebeharrak, ametsak... eta, nola ez, dirua. Horiek izan ziren erantzunak.

Egun hauetan nire etxea hartu nahian dabiltzan euliak irakurtzen saiatu naiz. Lehen deskartea dirua izan da. Edonork asmatuko luke etxean euli gehiago dagoela dirua baino. Maitasuna eta ametsak izan behar dute; edo nahi dut izan daitezen. Edozein etxe da ederragoa barruan bizi direnek elkar maite badute, edo elkarrekin ametsak eraikitzen badituzte. Etxe aurrean, ostera, mundua izaten dugu zain, bere gizarte egitura lehiakor eta bortitzarekin. Ez dago hori baino aerosol indartsuagorik gure ametsak akabatzeko. Ordea, euliak bezain ekinak izaten asmatzea da kontua.]]>
<![CDATA[Pribilegiatuak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/002/2021-06-08/pribilegiatuak.htm Tue, 08 Jun 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/002/2021-06-08/pribilegiatuak.htm
Bitartean, ez gara konturatzen aukeratu ahal izatea nolako pribilegioa den. Munduko biztanleen erdiak baino gehiagok ezingo du aukeratu txertoa hartu nahi duen edo ez: ez duelako halako aukerarik izango. Eta guk, haien herrialdeetara joateko, onartu egingo dugu gure txertaketa informatizatzea aireportuan zein behar den lekuan, egin behar genuena egin dugula frogatzeko.]]>
<![CDATA[Karma]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/025/001/2021-06-06/karma.htm Sun, 06 Jun 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1943/025/001/2021-06-06/karma.htm
Seguruenetik geure burua konbentzitzea izango da gakoa: ez haiek izango dira ematen duen bezain zoriontsuak, ez gu gara orduan bezain inozenteak. Eta geure burua geuk zaindu dezakegu karmak baino hobeto.]]>
<![CDATA[Errituak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2021-06-05/errituak.htm Sat, 05 Jun 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2021-06-05/errituak.htm
Gaur bezalako egun batez onartu zuen Paulo VI.a aita santuak katolikoak hil eta gero errausteko aukera. Ordura arte izandako errituak hartu eta haien sinesmenera egokitu zituzten, baina erraustutako gorputzen arimak ere zerura joango zirela onartu egin zuten. Historian eragin handirik ez duen erabakia da berez, baina errituek duten garrantziaz pentsarazten laguntzen du. Ez da fededunen kontua bakarrik: ateook ere buelta asko ematen dizkiogu bizitzaren aroak eta heriotza ospatzeko moduari.]]>
<![CDATA[Interesa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/022/002/2021-06-04/interesa.htm Fri, 04 Jun 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/022/002/2021-06-04/interesa.htm
Animalien artean bizirautea ez da erraza izango, baina gure aldean gardenak dira haien arteko harremanetan. Elkar jaten dute patariek, baina elkar loditzen urte betean egon gabe: goseagatik, interesagatik baino gehiago.]]>
<![CDATA[Mugak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/002/2021-06-03/mugak.htm Thu, 03 Jun 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/002/2021-06-03/mugak.htm
Izugarria da mugetan ateak irekitzeko zain dagoen jendea ikustea Ceutan zein Mexikon. Are izugarriagoa oraindik, mugak irekitzen direnean zergatik irekitzen diren ikustea. Bizitzak jokoan daudenean ere, harreman diplomatikoek agintzen dute. Herrialde batek beste herrialde baten etsai bat artatzen badu, mugak ireki eta artatu duen herrialde horretan milaka lagun sartzen dira. Ez dakit noiz utzi genion pertsonak izateari, baina orain, merkantzia baino ez gara gobernuen begietan.]]>
<![CDATA[Motxila]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/002/2021-06-02/motxila.htm Wed, 02 Jun 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/002/2021-06-02/motxila.htm
Amarekin hitz egiten dudan bakoitzean pentsatzen dut egon behar lukeela gauzak egiteko beste modu bat. Eta eskolako patioan ikusten ditudan umeen motxilei begira egoten naiz askotan. Zer eramango ote dute barruan? Zer geldituko ote zaie barruan liburuak eta koadernoak ateratzen dituztenean? Lehendik kargaren bat izan duenari urte honek ez zion zamarik arinduko, eta kargarik gabe zeudenek zamaren bat igarriko dute seguruenetik. Txertoa noiz ipiniko diguten begira gaude, baina etorkizuneko pertsona horien motxila gehiegi kargatzen ari gara urte honetan.]]>
<![CDATA[Pentsatu]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/001/2021-06-01/pentsatu.htm Tue, 01 Jun 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/001/2021-06-01/pentsatu.htm
Egia da azokara etortzeko ez dela master bat egin behar: neuk ere gero eta gutxiago dakit eta astelehenero postua jartzen dut. Ordea, astero azoka bat egiten den herrian, erosteko asmorik ez duenak ere eman dezake azokatik buelta bat, eta logikari lekua egin. Esate baterako, azokako baserritar guztien artean bat bakarrak ez badauka tomaterik, pentsatzekoa izango da ez dela tomate garaia. Edo bat bakarra baldin badago mahai bete gauza daukana eta beste guztiek gauza gutxi badituzte, pentsatu. Pentsatu eta gero erabaki zer erosi gura duzun.]]>
<![CDATA[Dosiak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1944/022/001/2021-05-30/dosiak.htm Sun, 30 May 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1944/022/001/2021-05-30/dosiak.htm
Zientziak salbatuko gaituela esaten digute, baina zientziaren gainetik negozioa dago hemen. Txertoekin darabilgun nahaste-borrastea merkatuaren arau eta erabakiekin lotzen duena ez dabil erabat oker. Osasuna lehenengoa dela esatea ondo gelditzen da, baina ederto aberastuko dira orain ere farmazia enpresa handiak. Ez dakit zenbat txerto faltako diren taldeko immunitatea lortzeko, baina zenbat pazientzia gelditzen zaidan hau dena jasateko: oso gutxi. Amaitu egin zait, dosika-dosika.]]>
<![CDATA[Euria]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/023/002/2021-05-29/euria.htm Sat, 29 May 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/023/002/2021-05-29/euria.htm
Akaso, gizakiok, egunen batean utziko diogu inguratzen gaituena menperatu eta kontrolatzeko asmo nekaezinari. Hobbesi arrazoia ematera derrigortzen dut neure burua askotan: gizakia otsoa da gizakiarentzat. Askok eguzkia hartzeko aukera duten bitartean, gutxi batzuk aberastu egingo dira, eta beste gutxi batzuek haien lurraren eta ekoizpenaren amaiera ikusiko dute. Ez dakit benetan egin ote dituzten euria saihesteko saiakerak, baina zientziak horretan denbora gal lezakeela pentsatze hutsak gizateriarenganako sinesmena ukatzen dit.]]>
<![CDATA[Helduak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/002/2021-05-28/helduak.htm Fri, 28 May 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/002/2021-05-28/helduak.htm
Egun batean ohetik jaikitzen zara, eta buruak leher egin behar dizula pentsatzen duzu. Orduan konturatzen zara, umetan izan zenuen ametsik inozoena, heldua izango zinenean gauzak errazagoak izango zirela pentsatzea izan zela.]]>
<![CDATA[Irabazi]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/022/001/2021-05-27/irabazi.htm Thu, 27 May 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/022/001/2021-05-27/irabazi.htm Corrugados auziari buruz. Gustatu egiten zait komunikabideek nolako izenak asmatzen ditugun gauzei deitzeko, ze alkateari entzunda, ez dago auzirik: ez egotearren, enpresa berriro zabaltzeko proiekturik ere ez dago. Kontua da norbaitek izan behar duela errua, eta Azpeitiko Udala tokatu dela parean. Gainera, Gipuzkoako Foru Aldundia eta Eusko Jaurlaritza ez bezala, Azpeitiko Udala Bilduk gobernatzen du. Azpeitiko alkateak enpresa lekualdatzeko benetako proiekturik ez dela egon esan arren, gainetik dituen instituzioetako politikariek behin eta berriro esan dute udalak nahi izan balu, proiektu hori egingarria zela. Eta albistegietan ere, sekula idatzi ez den proiektu hori bertan behera gelditu izanaz aritu dira. Antzerako zerbait gertatu zen gure herrian duela urte batzuk, eta orduan ere, enpresak isilik eutsi zion udal gobernuaren eta oposizioaren arteko eztabaidari.

Langileen kaleratzeek sekulako drama eragingo dute etxe askotan, eta herri askotan. Baina horrek ez die askorik ardura agintzen diguten zenbaiti. Ez genuke gure lana horrela erabil dezaten utzi behar. Han dago Laudion Tubacex, esate baterako, konponbide baten zain, baina lanpostuak baino zerbait inportanteagoa irabazi nahi dute antza denez zenbaitek Azpeitian.]]>
<![CDATA[Poz txikiak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/002/2021-05-26/poz_txikiak.htm Wed, 26 May 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/002/2021-05-26/poz_txikiak.htm
Gure poz txikiak txikiak dira askotan, baina ospatu egiten ditugu. Hitzaldi batean entzun nuen behin euskara bolada txar bat pasatzen ari zela: bi mila urteko bolada txarra. Eta batzuetan pentsatzen dut horixe dela edozein lorpen txiki ospatzeko beharraren arrazoia. Gero, ordea, txikiak eta handiak ahaztu egiten ditut, eta ospatzea bera ere eskubidea dela iruditzen zait. Eskubidea daukagu gure hizkuntza ospatzeko, baita lorpenik ez dagoenean ere. Eraso horien guztien aurrean bizirik irautea poz txiki handia delako. Honetatik ere ikasi egingo dugu, eta indartuta ateratzen asmatuko dugu. Egunen batean bolada txarra amaituko delakoan...]]>
<![CDATA[Landareak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/002/2021-05-25/landareak.htm Tue, 25 May 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/002/2021-05-25/landareak.htm
Agian horixe izango da azken urteak utzi digun irakaspenik handiena: oraintxe daukagunak balio du. Ez bakarrik hemen daukaguna delako, orainak gero egingo ditugun gauzak baldintzatzen dituelako baino. Egun ona dagoenean landatzen dugunak hantxe irauten du denborale garaian ere, baina eguraldi txarrarekin erosi dugun landareak, ezin jakin ona dagoenera arte iraungo digun. Beti dago ondo begi bat datorrenera adi izatea, eta bestea egindakoetatik ikasten. Hankak, ordea, hemen eta orain mugitzen dira, hemen eta orain dauzkagun baldintzetan. Beraz, saltzaileen aldean egon arren, ulertzen ditut atzo landarerik erosi ez zutenak.]]>
<![CDATA[Arnasa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1944/024/001/2021-05-23/arnasa.htm Sun, 23 May 2021 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1944/024/001/2021-05-23/arnasa.htm