<![CDATA[Onintza Enbeita | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Thu, 09 Apr 2020 21:40:42 +0200 hourly 1 <![CDATA[Onintza Enbeita | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Etxea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2020-04-09/etxea.htm Thu, 09 Apr 2020 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2020-04-09/etxea.htm
Gure etxean goxo ateratako argazkiak sareetan jartzen ari garen bitartean, badira egunero jipoi bat eta beste bat eta beste bat jasaten ari diren emakumeak, senideek bortxatzen dituzten umeak, eskolara joan ezin direnetik egunero jatordu bat ere egin ezin duten neska-mutilak, haiena ez den etxe batean kontraturik gabe kartzelatuta geratu diren etxeko langileak. Loa kentzen dit nola egongo diren pentsatzeak. Etxean ez daude ondo, baina kalera ateratzeko ere ausardia behar da. Izan ere, kalean, nondik datozen eta nora doazen galdetu orduko, balkoietatik oihu egingo dien jendea badago.

Ez ahaztu eskaileran agurtzen dugun jendeak, okindegiko ilaran gure aurretik dagoenak, txakurra paseatzera gure atarira datorrenak, agian, gure laguntza behar duela. Ez ditzagun bakarrik utzi.]]>
<![CDATA[Terapia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/002/2020-04-08/terapia.htm Wed, 08 Apr 2020 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/002/2020-04-08/terapia.htm
Orain hemen nago. Geure etxean, bakarrik. Neure burua eta neu ohean, neure burua eta neu dutxan, neure burua eta neu sofan, neure burua eta neure gorputza elkarri plazera emanez, neure burua eta neu jaten, neure burua eta neu sutondoan, neure burua eta neu norbaitek deitzeko zain. Eta hauxe da beharrezko nuen terapia, hemen daude erantzun guztiak: neuregan. Batzuetan ordea, badakiguna ezpain arrotzetatik entzutea behar izaten dugu espabilatzeko.]]>
<![CDATA[Txikiak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/020/002/2020-04-07/txikiak.htm Tue, 07 Apr 2020 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/020/002/2020-04-07/txikiak.htm <![CDATA[Edertasuna]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1944/022/001/2020-04-05/edertasuna.htm Sun, 05 Apr 2020 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1944/022/001/2020-04-05/edertasuna.htm
Edertasuna kulturala dena badakigu honezkero: hemen lodia dena leku batzuetan ederra da, edo hemen arrunta dena beste batzuetan exotikoa da. Guztia baldintzatzen du gure begien heziketak.

Jende askok sufritzen du ispiluaren aurrean, hala ere. Telebistan, aldizkarietan, zineman, publizitate kanpainetan zein igogailuko elkarrizketetan askok ulertzen dugun mezua da «ni ez naiz polita». Baina, buelta eman behar genioke Breedloveren esaldiari eta gure sentipenari. Naturak gorroto izan bagintu ez gintuzkeen horrela sortu eta garatuko. Beraz, agian arazoa edertasuna leku batzuetan bakarrik ikusten duenak izango du. Ze, egotez, modu batera edo bestera, leku eta gorputz guztietan dago.]]>
<![CDATA[Osasuna eta lana]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/020/002/2020-04-04/osasuna_eta_lana.htm Sat, 04 Apr 2020 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/020/002/2020-04-04/osasuna_eta_lana.htm
Lasaitzeko esan beharko zaio lehendakariari. Ez estutzeko: ez dela hainbesterako osasuna eta lana eskatzea. Oinarrizko gauzak dira. Gainera, ekonomiaren, pribatizazioaren, koronabirusaren eta kapitalaren izenean hil diren zaharren pentsioak aurreztuko ditu estatuak berrogeialdiaren ondoren. Osasuna eta lana eskatzea gehiegi bada, zer da kudeaketa negargarri baten ostean, protestarik entzuteko prest ez egotea?]]>
<![CDATA[Desobedientzia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/002/2020-04-03/desobedientzia.htm Fri, 03 Apr 2020 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/002/2020-04-03/desobedientzia.htm
Garai gogorrak dira erromantizismorako. Baserrian bizitzea pribilegioa bihurtu da bat-batean, baina kontuz! Autoritateak ez du emoziona gaitezen nahi: kalekoek baino metro karratu gehiago ditugu, baina alferrik galtzen utzi behar ditugu. Izan ere, udan ezer jaso nahi duenak, orain du lanerako garaia, baina ezin du lurrik ondu.

Barkatuko didate gure agintariek, baina ez daukat obeditzeko asmorik. Confebask ekonomiaren martxan ibili beharraz ari zait, eta nik ezin dut patatarik erein? Ez daukat gure ortua belarrez eta sasiz bete arte begira egoteko asmorik. Eta ez daukat ortuan nabilenean ezkutatzeko gogorik ere.

Berdin dit munduak ekonomiaren oinetara makurtzeko asmoa baldin badu, edo gure agintariak zoratu egin badira: ekoizten jarraituko dugu. Etxerako, auzorako, nahi duenarentzat.]]>
<![CDATA[Esan nizuen]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2020-04-02/esan_nizuen.htm Thu, 02 Apr 2020 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2020-04-02/esan_nizuen.htm
Eta gero daude sujetadorerik gabe egotearen plazeraz mintzo direnak. Arrazoia daukate: aroak, gomak, tirak, kopak... kenduta, ederto egoten da bat. Kontua da, eta uste dut hori ere esan nizuela, behin neurri batera ezkero, mingarria dela zenbait gauza sujetadorerik gabe egitea. Beraz, ulertuko duzuenez, sujetadorea janzteko gogoa daukadanean hasiko naiz etxean kirola egiten.]]>
<![CDATA[Apirila]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2020-04-01/apirila.htm Wed, 01 Apr 2020 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2020-04-01/apirila.htm
Gu geldi gauden bitartean, belardiak bitxilorez bete dira, San Jose loreak ugaritu dira, eta Kuku-prakak ikusi genituen lehengo batean. Apirilak bidea egin behar dio maiatzari, eta honezkero loratzen ari ez diren zuhaitzak zahartu ote diren kezkatuta dago gure aita. Naturak bere denborak ditu, eta ez dauka gurekin batera gelditzeko inolako esperantzarik. Aitzitik, gu gelditu garenean, askoz errazago ari da bere bidea egiten. Eta ni, Sabinaren kantu hartan bezala sentitzen naiz: zerbait ari zaigu apirila osten. Aurten ez dugu odola aztoratzeaz hitz egingo. Izan ere, zertarako balio du aztoramenduak norekin konpartitu ez dugunean? ]]>
<![CDATA[Chato]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/002/2020-03-31/chato.htm Tue, 31 Mar 2020 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/002/2020-03-31/chato.htm
Errepresiorik gogorrenari eutsi zeniona koronabirusak eraman zaitu. Gorroto zenuen kapitalismoak indartsu egin duen birusak. Poz bat gelditzen zait: zeure denbora guztian kapitalismoaren eta frankismoaren kontrako birus nekaezina izan zarela pentsatzea. Muxu handi bat joan zaren lekuraino, Chato. Badakigu zein den poltsan zenekarkigun azken etxeko lana: ez dugu amorerik emango lortu arte.]]>
<![CDATA[Sareak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1944/022/001/2020-03-29/sareak.htm Sun, 29 Mar 2020 00:00:00 +0100 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1944/022/001/2020-03-29/sareak.htm <![CDATA[Denbora]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/020/002/2020-03-28/denbora.htm Sat, 28 Mar 2020 00:00:00 +0100 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/020/002/2020-03-28/denbora.htm
Eta denborari begira nagoela, konturatu naiz, orain denbora bezala ikusten dugula pasatzen bizitza berrogeialdirik ez denean. Ikusten dugu bizitza nola pasatzen den, baina ez dugu geuretik ia ezer aldatzen: lana, oporretan bidaia, hogei urterekin joaten ginen taberna berera garagardoa edatera, etxea, bikotea... Pasatzen ari den gauza bakarra gu egiten ari garen hori dela pentsatzen dugu. Baina ez da horrela: denbora bera da leku guztietatik pasatzen dena, baina oso desberdinak dira denbora hori pasatzen den bitartean etxe batean edo bestean egiten diren gauzak.]]>
<![CDATA[Karga]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/001/2020-03-27/karga.htm Fri, 27 Mar 2020 00:00:00 +0100 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/001/2020-03-27/karga.htm
Zer egingo dugu gero, orduan? Nora botako dugu gure barrura begiratzeko tartea hartu dugunean ikusi dugunetik gustatu ez zaiguna?]]>
<![CDATA[Ezin itxaron]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/020/002/2020-03-26/ezin_itxaron.htm Thu, 26 Mar 2020 00:00:00 +0100 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/020/002/2020-03-26/ezin_itxaron.htm <![CDATA[Matriuska]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/002/2020-03-25/matriuska.htm Wed, 25 Mar 2020 00:00:00 +0100 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/002/2020-03-25/matriuska.htm
Ahalegina egiteari ez zaio utzi behar, ordea, eta itxialdia une aproposa da armairuak aireztatzeko. Hasi naiz kaxak zabaltzen, eta terapiek lortu ez dutena koronabirusak lortu bide du. Gordetzeko tentazioaren aurrean, kutxa batzuk ere bota egin ditut. Garbitzen, oparitzen, botatzen nabilela, oroitzapenek hor jarraitzen dutela konturatu naiz.

Sorpresa atsegina izan da benetako matriuska neu naizela ulertzea: geruzaz geruza oroitzapenez eta bizipenez beteta nago. Izandako muxuen, algaren, mendien, bertsoen, azken agurren, ongietorrien, negarren, laztanen, ezkontzen, kantuen, errepideen, esanen, gonbidapenen, garagardoen zein azalen oroigarri fisikorik ez dut behar. Neure gorputza da bizi izan dudan guztiaren lekuko fisikoa, eta biziko dudanaren itxaropena gordetzen duena ere bai. Eta pisu itzela kendu dut gainetik; bai fisikoki eta bai metafisikoki ere.]]>
<![CDATA[Kapitala]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/002/2020-03-24/kapitala.htm Tue, 24 Mar 2020 00:00:00 +0100 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/002/2020-03-24/kapitala.htm
Txinatarrek argi esan zuten: ekonomia gelditzea beharrezkoa da koronabirusaren hedapena gelditzeko. Txina Txina da, ordea, eta Europan, kapitalak agintzen du. Eta kapitalarentzat bizitzak ez du balio. Eta gure agintarien laguntzaz, kapitala gerra hau irabazten ari da. Eta Nazioarteko Diru Funtseko buruak aspaldi esan zuen jendea urte gehiegi bizi dela. Eta jendea leihotik oihuka ari den bitartean, poliziak kalera irten direnak atxilotu ditzan, gugandik hain urrun ez dauden zenbait ordaindu beharko ez dituen pentsioak zenbatzen ari da. Kapitalak ez dauka bihotzik; kapitala psikopata da. Kapitala lehenesten ari direnek, ordea, badute (edo izan behar lukete) bihotza, badituzte izen-abizenak, badute ardura eta badute garaia erabaki psikopatak hartzeari uzteko.]]>
<![CDATA[Zaintza]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/021/001/2020-03-22/zaintza.htm Sun, 22 Mar 2020 00:00:00 +0100 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1943/021/001/2020-03-22/zaintza.htm
Argi dauka birusa aldean izateko aukera handiak dituela: lanera joateko kalean ibili behar du. Bere burua eskaini du, beharrezkoa balitz, egoitzan lo egiteko. Material egokirik gabe ari dira lanean bera zein bere lankideak: inor kutsatzeko moduan eta inork kutsatzeko moduan. Gure zaharrak zaintzen ari dira: gu baino lehen izan zirenak. Eta hori da kapitala lehenesten duen sistema honetan zaintzaileei ematen zaien tratua. Euskal oasiaren hutsuneak nabarmenak dira. Gizarte Zerbitzuetan inor baino aurrerago gaudela esateari utzi egin beharko zaio. Oso txarto dagoena baino hobeto egotea kontsolamendu eskasa da. Bizitzaren zaintzaz, gure bizitzen zaintzaz, hausnartzeko asko daukagu.]]>
<![CDATA[Lekutan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/020/002/2020-03-21/lekutan.htm Sat, 21 Mar 2020 00:00:00 +0100 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/020/002/2020-03-21/lekutan.htm
Nola diren gauzak: dagoeneko inork ez du horretaz hitz egiten. Whatsappeko taldeetako meme, txiste, lapiko jotzeetarako deialdi, gai zerrenda eta dena delako guztietatik kanpo gelditu da Zaldibar. Irregulartasunez beteta egindako zabortegiak langile bi harrapatu zituen azpian, bertara joaten ziren kamioilariek aitortu zuten ez zegoela hondakinen inolako kontrolik, han egon behar ez luketen gai kutsagarriak aurkitu zituzten garbiketa lanetan, eta orain, lekutan dago gure memorian.

Txarrenean jarrita nago: gorpuen bilaketa lanak bertan behera uztea erabakiko dute, eta nola guztiok gauden Txinako saguzar batengandik etorri omen den zerbaiti begira, ez digute berria eman ere egingo, eta abuztuan herriko jaietan gaudela, kuadrillako batek ahots goran pentsatuko du ea nola amaitu ote zen Zaldibarreko kontu hura, eta inork ez dugu erantzunik jakingo. Eta deskuidatzen bagara, betikoek jarraituko dute agintean ezer gertatu ez balitz bezala.]]>
<![CDATA[Egonarria]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2020-03-20/egonarria.htm Fri, 20 Mar 2020 00:00:00 +0100 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2020-03-20/egonarria.htm
Hor gaude gu estu eta larri, aita kutsa ez dadin, eta berak esaten digu ez zoratzeko, hil behar duenean hilko dela. Gauza bera esan die gure auzoko bikote batek seme-alabei: «egunen batean hil beharko dugu, bada, daukagun edadearekin». Batzuetan pentsatzen dut zein ederto biziko nintzatekeen lasaitasun hori banu, zoriontsua izateko munduan tokatu zaidan leku hau baino gehiago behar ez banu, egunero tabernara edo kafetegira joan beharrik ez banu... eta gero konturatzen naiz benetan ez dudala ia ezer behar, baina bizi gara behar ez duguna derrigor beharko bagenu bezala. Eta barrura bildu behar dugunean, ito egiten gara.]]>
<![CDATA[Autonomia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/002/2020-03-19/autonomia.htm Thu, 19 Mar 2020 00:00:00 +0100 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/002/2020-03-19/autonomia.htm
Gasteizen lan egiten duen lagun batek esan dit salbokonduktoak eman dizkietela lanera joan ahal izateko. Bueno, Jaurlaritzak esan dienez, kontroletan erakusteko agiriak dira, baina garai bateko salbokonduktoen edo pase foralaren antza daukate. Nola Jaurlaritza ez den gai izan haien lanpostuak ixteko, ertzainei, udaltzainei edo Espainiako armadari erakusteko paper ofizial bat dute. Eta haiek, beste asko herrian itxita dauden artean, herritik atera ahal izango dira lanera joateko.

Gauza izugarriak irentsarazten ari zaizkigu gaixotasun kutsakor eta korrikalari baten aitzakian. Batzuetan pentsatzen dut begiak irekitzen ditugunean Espainiako armadak gure kaleetan jarraituko duela. Autonomiak ez zuela ia ezertarako balio esaten genuenok arrazoia genuela ohartuko da orduan jende asko, baina, ordurako, berandu izango da.]]>
<![CDATA[Antsietatea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2020-03-18/antsietatea.htm Wed, 18 Mar 2020 00:00:00 +0100 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2020-03-18/antsietatea.htm Txoriak Txori, irratian jarriko dute ez dakit ze ordutan Ikusi mendizaleak, zumba egiteko programa hau dago, euskaraz ikusteko dokumental hauek, irakurtzeko halako liburuak... telebista pizten dut informatiboak dauden aldiro, eta etengabe kontatzen digute etxean ondo egoteko zer formula darabiltzan jendeak: bizikleta estatikoa, korrika egiteko zinta, puntua egitea... eta diot nik: ez dakigu geure kabuz etxean egoten? Ez gara gai geuretzat eraiki dugun zulo txiki horretan eusteko?

Antsietatea sortu zaio jendeari. Kalera atera nahi dute denek; zerbait egin. Baina etxean ez dakigu zer egin. Eta neure buruari galdetzen diot ea jendeak zertarako hipotekatu duen bere bizitza guztia etxebizitza bat izateko, gero ez badaki bertan zer egin. Badakit kalera irteteko debekuan pentsatzea izugarria izan daitekeela, eta benetako antsietatea diagnostikatuta daukatenentzat egun gogorrak izango direla. Baina beste guztiak zer? Jende askoren kaleko bizitza kontsumoan oinarritzen da: irten, kontsumitu, etxera. Hausnartzeko garaia dugu hau. Kapitalismoak sortu dizkigun zenbait antsietate ezabatu genitzake: banan-banan eta kolektiboki.]]>