<![CDATA[Onintza Enbeita | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Tue, 23 Jul 2019 22:04:45 +0200 hourly 1 <![CDATA[Onintza Enbeita | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Umeak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/002/2019-07-23/umeak.htm Tue, 23 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/002/2019-07-23/umeak.htm
Ez dakit zergatik, baina badago umeek euren onetik ateratzen duten jendea. Kartelak jartzen dituzte portalen ondoan umeak ez daitezen jolastu. Parkean ere estorbu egiten die umeen jolasak bankuan eserita lasai egon nahi dutelako. Umeren bat dendaren baten barrura sartzen usaintzen badute, kanpora ihes egiten dute.

Ez zaizkizu umeak derrigor gustatu behar, baina helduok ere mugitzen ditugu aulkiak, egiten dugu zarata, apurtzen ditugu gauzak, egiten dugu parkeetan estorbu. Eta garrantzitsua izan arren, beti ahazten zaiguna: gutako bakoitza umea izan zen noizbait.]]>
<![CDATA[Maria Magdalakoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/013/001/2019-07-21/maria_magdalakoa.htm Sun, 21 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1943/013/001/2019-07-21/maria_magdalakoa.htm
Komeni edo komeni ez, pentsatzen dut Magdalakoaren bizitza emakume askok errepikatu nahi izango lukeela munduan zehar: bere garaiko lider handienaren maitasun ezinezkoa, ahaztezina izan. Begira, baina, hura ere nola pasatu den historiara: ez dago garbi nor izan zen, inork ez daki seguru zer harreman izan zuen Jesu Kristorekin, hari buruzko datuak nahastuta daude, ez dakigu zer pentsatzen zuen etorri behar zuen salbatzaileari buruz...

Antza, Hollywood ez zen izan maitasun erromantikoaren asmatzailea; lehenago ere ahalegina egin zuten.]]>
<![CDATA[Elitearen bisitak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/012/002/2019-07-20/elitearen_bisitak.htm Sat, 20 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/012/002/2019-07-20/elitearen_bisitak.htm
Hegaldi pribatuetan etortzen diren horiek, bertokoontzat luxuzkoak kapritxoak betetzen dituzten horiek, zer irakurriko dute guregan?

Bistan dago gure turismo politikek erakusten dutena ez dela besteengandik hain desberdina. Baditugu desberdin egiten gaituzten gauzak, baina ez dira inportanteak. Badugu hizkuntza bat, baina gauza moderno guztiek ingelesezko izena dute. Badugu geure sukaldaritza xumea, egunerokoa, betikoa, baina Michelin izarrik ez daukanak ez du arreta berezirik pizten. Baditugu herriak, baina batez ere hiriburuak saltzen ditugu. Badaude hemen betiko ardandegiak, baina modernoenek balio dute erakusteko. Gauzak horrela, ez dut pentsatu ere egin nahi euskal kulturaren zer irudi eramango duten aberatsek haien palazioetara itzultzen direnean.]]>
<![CDATA[Lehortea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2019-07-19/lehortea.htm Fri, 19 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2019-07-19/lehortea.htm
Baserriarekin loturarik ez duenarentzat, ordea, oporretarako eguraldi aproposa dago. Gainera, gure herriko edozein dendetan eros ditzake ustez Gernikakoak diren piperrak nahiz beste edozer. Lelokeria irudituko zaie zerura begira egotea, eguraldi onak ematen dituen aukera guztiekin. Nola azaldu haiei euria behar dugula, derrigorrean?

Hamarkada bi inguru izango dira hiriburuetan ur mozketak egin zituztela uda batez. Urtegiak husten ari omen zirelako hartu zuten erabaki hori. Orduan, akaso, beharrak eraginda, gogo txarrez, jendeak euriaren garrantzia ulertuko zuen; baina sobera izan dugunean alferrik galtzen jarraitu dugu.]]>
<![CDATA[Altxamendua]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/013/001/2019-07-18/altxamendua.htm Thu, 18 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/013/001/2019-07-18/altxamendua.htm
Dena lausotu dute ondoren idatzi diren kroniketan. Badirudi ñabardurarik gabe defendatu zela errepublika, ez zela altxamendurik izan gerra zibila baino, gauza onak ere egin zituztela faxistek eta amorru handiena ematen didana: neba-arreben arteko gerra izan zela. Ez da egia.

Faxistak besteen gainetik pasatu ziren berrogei urte luzez: ostu zizkieten lurrak, kendu zizkieten etxeak, hil egin zituzten, bortxatu eta ilea moztu, elizara joatera derrigortu... Ez, ez dira neba-arreben haserre kontua Nafarroako troketan dauden gorpuak. Ondo antolatu zuten ezkerraren eta abertzaletasunaren desagerraraztea. Besteak ere ez ziren, ordea, lotan gelditu. Bazekiten zer zen defendatzen zutena, eta ondo irakatsi ziguten zer den defendatu behar duguna.]]>
<![CDATA[Heroiak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/013/001/2019-07-17/heroiak.htm Wed, 17 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/013/001/2019-07-17/heroiak.htm
Jaungoikoari eskerrak emango zizkioten mezatara sartu zirenean argal zeudenek, eta lodi sartu zirenek milagroa eskatuko zuten argal irteteko. Eta harrigarria bada ere, milaka haietatik guztietatik emakume bakarrak erreakzionatu zuen: igo agertokira eta abadea airean bota zuen. Milaka lagunetik bakarrak erreakzionatzea latza da, baina bada zerbait hainbeste zentzugabekeriaren aurrean. Halako heroi txikiek egiten dute mundua ederrago.]]>
<![CDATA[Ametsak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/022/002/2019-07-16/ametsak.htm Tue, 16 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/022/002/2019-07-16/ametsak.htm
Modu batera edo bestera denok ahalegintzen gara gure ametsak betetzen. Bakoitzak berea. Baina badira guztionak izatera irits daitezkeenak ere. Begira, bestela, Gure Zirkua. Iker Galartzak zirku bat izatearekin amets egiten zuen umea zenean, eta bada urtebete, egia bihurtu zuela. Ez da, ordea, berea bakarrik. Gure Zirkua ez da osorik Poxpolorena; ezta Don Martinena ere. Musikariek ere zati txiki bana baino ez dute, akrobatek bezala. Gure zirkua Galartzak eraiki du bere eskuez, baina gu guztiona ere bada. Euskaraz sentitzen dugun guztiona. Euskaraz bizi eta sentitzearren konplexurik ez daukagunona. Izango du zer hobetua, baina guztia eurotan neurtzen den garai honetan, preziorik ez daukan proiektua da. Zorionak!]]>
<![CDATA[Jaialdiak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1944/016/001/2019-07-14/jaialdiak.htm Sun, 14 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1944/016/001/2019-07-14/jaialdiak.htm
Eta asteburu honetan Bilbon izandako jaialdiaren harira, lan baldintzen auzia zabaldu da. Ausartzen naiz esatera, hala ere, icebergaren punta baino ez digutela erakutsi: jaialdi guztietan egingo dituzte halakoak eta okerragoak. Eta hala ere, guk ezin dugunez mundua aldatu, gu ez garenez kontratu horiek egin dituena, gu ere gure lanean baldintza txarretan ari garenez, jaialdietara joan egiten gara. Ez gara pentsatzen gelditu pentsatzen dugun baino erru handiagoa dugula, edo pentsatzen dugun baino gehiago egin dezakegula.

Urte batean BBK Live jaialdira ez balitz inor joango, eta argi utziko bagenu guztiok zergatik ez goazen, akaso lan baldintzak hobetzeko hautua egingo lukete antolatzaileek. Dirua ez baita sarreretatik eta saldutako garagardotik bakarrik ateratzen. Kapitalismoa asmatu zenetik hona, langileei eman ez zaien diruak puztu ditu etekinak.]]>
<![CDATA[Zuk nahi duzuna]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/014/002/2019-07-13/zuk_nahi_duzuna.htm Sat, 13 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/014/002/2019-07-13/zuk_nahi_duzuna.htm
Eta horrela etengabe.

Badago jendea ez duena egin nahi duenari edo benetan pentsatzen duenari buruzko iritzi argirik ematen. Beti daude prest, itxura batean, besteek nahi dutena egiteko. Egongo dira, ordea, izorratzen dituzten gauzak. Kontua da, beti isilik eta ustez konforme dagoen jendearen aurrean, iniziatiba hartzen duena seinalatzen dugula: agintzea gustatzen zaion jendea. Beti berak esaten du nora joan behar dugun, zer egin behar dugun, noiz elkartu behar dugun eta ez zaigu fidatzekoa iruditzen.

Nago, ordea, beti konforme dagoenaz gutxiago fida gaitezkeela. Askotan, agintzen ari den horrek, guztiok gustura egongo garen lekuak bilatzen ditu. Besteok joaten gara atzetik, eta itxura batean beti konforme dagoena hala ez badago taberna aldatzen dugu. Bizitzako beste edozein momentutara eraman dezakegu adibidea, eta ustezko konformistek isiltasunetik agindu egiten dutela ohartuko gara. Ezer ez baita dirudiena; ezta guregan ere.]]>
<![CDATA[Ura]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/013/002/2019-07-12/ura.htm Fri, 12 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/013/002/2019-07-12/ura.htm
Hala ere, ikasi egin behar dugu halakoetatik. Porlanak lehentasun izateari utzi behar dio, eta hobe gaur bihar baino. Lurra, ura eta airea ikusi, sentitu, arnastu eta zapaldu egin behar ditugu bizitzeko. Eta haiek ere bizirik behar dute. Aurrerantzean, edozein proiektu erraldoi aurkeztu baino lehen, hiru edo lau aldiz pentsatu behar lukete gure agintariek. Denak ez du balio. Atzera bueltarik gabeko zurrunbiloan sartuko gaituzte martxa honetan.]]>
<![CDATA[Kritika]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1891/012/002/2019-07-11/kritika.htm Thu, 11 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1891/012/002/2019-07-11/kritika.htm
Eta nik ezin dut ulertu zergatik derrigorrez egin behar dugun barre kultura kontsumitzen dugunean. Batetik, ez dut uste jendeari barrea eragiten dion guztia barregarria denik, eta, bestetik, arteak eta kulturak egoera politikoaren alde eta kontra egiteko balio dute. Literatura klasikoari erreparatuta, adibidez, kritika sozialez betetako obrak daude, eta, orain, guk, barre baino ez dugu egin nahi.

Pozik ateratzen naiz barre eragiten didan zerbait ikustetik, baina negar egiteak ere balio dit. Zer esanik ez, haserretzen banaiz, seinale ona izaten da, eta zer pentsatua ematen didaten gauzek bete egiten naute. Edozer zalantzan jartzeko eta kritika sozial zein politikorako klabeak ematen dituenean, askoz ere ederragoa da sorkuntza.]]>
<![CDATA[Eguraldia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/002/2019-07-10/eguraldia.htm Wed, 10 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/002/2019-07-10/eguraldia.htm
Kosta egiten zaigu gure eguraldiaren aldaketa eta klimaren aldaketa orokorra lotzea. Kosta egiten zaigu irteerarik gabeko bide batean sartzera goazela pentsatzea. Eta ezer ez badugu egiten, halaxe joango gara. Nik ez dakit zenbateraino egin dezakegun atzera gurpil zoro honetan, baina uste dut zerbait konpon dezakegula oraindik. Badago zer egin, badago nondik hasi, baina kosta egiten zaigu geure buruarengan ardura jartzea.

Eguraldia aldatzen ari da, eta lehen bezain gutxi gustatzen zaigu orain. Beti kexatzen gara euriaz, eguzkiaz, elurraz edo bizi garen egunean egiten duen denboraz. Kexatzeari utzi, eta klima aldatu den beste aldatu behar ditugu gure ohiturak, erosotasunak, kontsumoa eta dena.]]>
<![CDATA[Babesa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/014/002/2019-07-09/babesa.htm Tue, 09 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/014/002/2019-07-09/babesa.htm
Joan den asteburuan Getarian izan nintzen. Emakume batek galdetu zigun ea kamiseta hori haiek zergatik generamatzan hainbeste jendek. Esplikatu genien ez genituela militarrak nahi, eta hasieran irribarre egin zigun: mundu guztian berdinak dira militarrak. Eta jarraitu egin zuen gero: gertatzen dena da tarteka haien beharra izaten dugula.

Gernikako atzerritarrekin gogoratu nintzen. Zertarako behar ditugu militarrak? Itxura batean, emakume hari ulertu nionez, babesteko. Norengandik babesteko, ordea? Bada, beste militar batzuengatik. Eta momentuko interesen arabera, ustez, babestu egingo gaituzte, baina ez dira egongo lau katuren interes ekonomiko eta geopolitikoei eusten baino.]]>
<![CDATA[Intimitatea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/013/001/2019-07-07/intimitatea.htm Sun, 07 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1943/013/001/2019-07-07/intimitatea.htm
Orduan jende astuna iruditzen zitzaidan. Behin eta berriro galdetzen nion neure buruari ea zergatik hitz egiten zidaten beti niri. Pentsatzen egoten nintzen etxean ez ote zuten entzuten zituen inor. Jende jasangaitza iruditzen zitzaidan, bere intimitatea edonori kontatzen ari den jendea.

Orain inork ez du inorekin hitz egiten trenean, autobus geltokian, arrandegian, itxaron gelan... baina intimitateak lehen baino gutxiago balio du. Gero elkarren ondoan eserita gauden lekuetan, ez diogu elkarri ezer esaten, eta bakoitzak bere mobilean irakurtzen du ondoan dagoenaren bizitza.]]>
<![CDATA[Fitxaketak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2019-07-06/fitxaketak.htm Sat, 06 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/002/2019-07-06/fitxaketak.htm <![CDATA[Tonua]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/014/002/2019-07-05/tonua.htm Fri, 05 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/014/002/2019-07-05/tonua.htm
Dena dela, tonua asmatu ezin hori, gaitz hedatua dela uste dut. Edozein lekutan, edonorekin gaudela, politikaz, etorkizunaz eta bizitzaz ari garenean, bakoitza bere tonuan aritzen gara jo eta su: ea zeinek altuago esan esan beharreakoa, eztarria urratu egingo bazaio ere. Ederra litzateke bertsotan egiteko gai izaten garen ahalegin hori, bizitza errealean egingo bagenu. Tonuak bateratzeak ez baitu esan nahi iritzi bera izan behar dugunik: inor zapaldu gabe eztabaidatzeko eta geure pentsakera esplikatzeko aukera baizik.]]>
<![CDATA[Zorri biztuak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/012/002/2019-07-04/zorri_biztuak.htm Thu, 04 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/012/002/2019-07-04/zorri_biztuak.htm <![CDATA[Piratak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/002/2019-07-03/piratak.htm Wed, 03 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/002/2019-07-03/piratak.htm
Mundua aldatu egin digute, ordea: lehen altxorrak zeuden mapetan burdin hesiak baino ez daude orain. Eta hesiak zeharkatzen ari diren pertsonei laguntzea, legez kanpoko ekintza da. Horrek asko aldatu du ipuina: itsasoan itotzen ari den jendeari laguntzea pirateria ekintza bihurtu dute. Horrexegatik atxilotu dute, hain zuzen ere, Carola Racket kapitaina. Ez du egurrezko hankarik, ez du txoririk sorbaldan, ez dugu ron botilari helduta ikusi, baina piratarik ausartenak baino sendoago heldu dio lemari. Polizia bila joango zaiola jakinda ere, ez dio utzi jendea salbatzeari. Eskuarekin, goxotasunez, agurtu ditu babesa erakustera joan zaizkionak.

Ez dauka leiendetan bizi izan diren piratekin zerikusirik: altxorrak utzi, eta hiltzeko arriskuan egon den jendea batu du uretatik. Ronari kantatu ordez, elkartasunari bide eman dio. Bazekien agintariek ez dutela onartuko egiten ari dena, baina egin egin du. Eta, askorentzat xehetasun garrantzitsua ez den arren, Carola Racket kapitaina emakumea da.]]>
<![CDATA[Pintxoak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2019-07-02/pintxoak.htm Tue, 02 Jul 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2019-07-02/pintxoak.htm
Gaur egungo argazkia negargarria da. Esnea ekoizten zuten baserritar gehienek kendu egin dituzte behiak. Jarraitu dutenetatik gehienek enpresa handiei saltzen diete esnea. Badira hurbileko sare komertzialetan mugitzen direnak, baina gehienak merkatuaren logikan sartuta daude, eta zentimo gutxi batzuk hartzen dituzte esne litro bakoitzeko. Zentimoz zentimo soldata duin batera iristea ez da erraza, etxean duten belarrarekin aseko liratekeenak baino behi gehiago dituzte, eta pentsuaren prezioa gora eta gora doa. Euskal Herrian dauden esnetarako behirik gehienek ez dute eguzkirik ikusten.

Orain, belar berdezko pintxoak jaten dituzten behien esnea saldu nahi digute. Imajina ditzaket behiok ukuiluan esku batek belar berde pixka bat ematen diela, eta atzean beste esku bat errapeetatik tiraka dutela.]]>
<![CDATA[Kartzela]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/027/001/2019-06-30/kartzela.htm Sun, 30 Jun 2019 00:00:00 +0200 Onintza Enbeita https://www.berria.eus/paperekoa/1943/027/001/2019-06-30/kartzela.htm
Orain, ostera, alderantziz gabiltza. Frantzia iparraldera joaten gara lagunarengana, eta udarik beroenean ere anoraka eraman behar izaten dugu motxilan. Lagunek Kanarietako argazkiak bidaltzen dizkigute, edo Zarauzkoak, edo Karibekoak, edo Miarritzen ateratakoak, eta gu han: ipar haizetan. Zeru grisa gutxitan urdintzen zaigu abuztua izan arren, baina gaztelu zaharren arrastoak gozatzen ditugu.

Eta horrela pasatzen ditugu udak maite ditugun lagunen ondoan. Izan ere, urte askotan agur baino esan ez duzunean, bihar arte bat gauza ederra da. Eta distantziak laburtu nahian, bihar hasi eta abuztuaren 31ra arte, jende asko abiatuko da bere kabuz egundo abiatuko ez litzatekeen lekuetara maitasuna konpartitzera.]]>