<![CDATA[Saioa Baleztena | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Sun, 20 Sep 2020 06:48:52 +0200 hourly 1 <![CDATA[Saioa Baleztena | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[«Vallsek iragan gehiago du etorkizuna baino»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1864/018/001/2018-10-06/vallsek_iragan_gehiago_du_etorkizuna_baino.htm Sat, 06 Oct 2018 00:00:00 +0200 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1864/018/001/2018-10-06/vallsek_iragan_gehiago_du_etorkizuna_baino.htm mondragonizatzeko gogoz. Kooperatibismoa da, dudarik gabe, eredu ekonomikorik justuenetako bat demokrazia ekonomikoari dagokionez».

Euskal Herrian zinen bitartean, Katalunian urriaren 1eko erreferendumaren urteurrena izan da. Nola ikusten duzu egoera?

Inplikazio handia izan nuen joan den urriaren 1ean. Nire semearekin pasatu nuen gaua botoa defendatzeko, bere institutuan. Egonezin, berotasun eta poztasun sentimenduak datozkit burura. Eta, noski, polizien eraso krudelak eragin zuen tristura ere. Urtebete geroago gertatzen dena da Generalitateko gobernua galduta dabilela, urriaren 1eko mobilizazioari erantzuna emateko bide-orri bat egiterakoan. Herritarrak desengainatuta daude, Torra presidentea gehiegi puztutako erretorikan murgilduta dagoelako.

Zein da testuinguru honetatik ateratzeko gakoa?

Iazko urriaren 1ean eta 3an ikusi genuen elkartasuna berreskuratzea. Alde bakarreko apustuaren akatsa izan zen jende gehiegi utzi zuela borrokatik kanpo. Eta, zeharkakotasun horri eusteaz harago, garrantzitsua da ziklo politiko berri bat eraikitzea, orain arteko mugak gainditu eta inklusiboa izango dena.

Aste honetako osoko bilkuran azaleratu da gobernuko bazkideen arteko banaketa.

ERCren adierazpenek orain antzekotasuna dute guk betidanik defendatu izan dugun planteamenduarekin. Larria iruditzen zait gobernuaren jarrera, batez ere, orain arte ikusi dugun bezala, independentismoaren zati baten kudeaketa txarrak puzten baitu Ciutadansen kontakizuna.

Zer deritzozu Quim Torra Kataluniako presidenteak Pedro Sanchez Espainiakoari egindako ultimatumaz?

Quim Torrak CDRen mobilizaziora deitu eta une berean euren kontra neurritik ateratako mossoen oldarraldia baimendu zuen bezala, orain, Espainiako eta Kataluniako gobernuen arteko aldebiko bilerak gauzatzen ari diren bitartean, bideragarritasunik gabeko ultimatuma egiten du.

Urriaren 27tik aurrera legeak bermatzen du hauteskundeak deitzea. Gertatuko da?

Ez zait aukerarik hoberena iruditzen, Kataluniak orain hiru behar funtsezko dituelako: errepresioaren kontrako fronte demokratiko bat osatzea; adostutako erreferendumaren aldeko estrategia sendotzea; eta, azkenik, herritarren bizimodua hobetzea bermatuko duen akordioen politika sustatzea. Ez dut uste ultimatum honek herritarren oinarrizko beharrak aseko dituenik.

Testuinguru honetan Bartzelonako Udalean abiatu da lehen legealdiaren azken txanpa. Nola aurre egiten diozue?

Batetik, orain arteko gure gobernuko ildoa sendotuz. Gogoratu beharra dago gobernura iritsi ginela botere ekonomikoen eta hedabideen babesik gabe. Eta egiaztatu dugu udalaren kudeaketa eraginkorra egin dugula, politika tradizionaletik ihesi eta etorkizunerako lerroak markatuta: politikaren feminizazioan, kutsaduraren kontrako borrokan, zientzian egindako apustuan eta beste hainbat kasutan, adibidez. Era berean, Generalitatearekin eta Espainiako Gobernuarekin akordioetara iritsi nahi dugu gure politikak bermatu ahal izateko. Ezinbestekoa da Mariano Rajoy gobernutik kanpo utzi zuen koalizioa gutxieneko adostasunetara iristea, Europan nagusi den eskuin muturraren hazkundearen kontra egiteko.

Manuel Vallsek joan den astean aurkeztu zuen Bartzelonako alkate izateko hautagaitza.

Vallsek iragan gehiago du etorkizuna baino. Legitimoa da bere hautagaitza, noski, nahiz eta Frantzian sustatu dituen politika denak zalantzan dauden han eta hemen. Bertzalde, zail egiten zait berak hautagaitza hau sinestea, kontuan hartuta lehenagotik adierazia zuela Frantziako hauteskundeak galduta politika utziko zuela. Tira, esango nuke bere hautagaitzak erantzuna ematen diola azken urteetan hautagai propiorik gabe zeuden Bartzelonako eliteen beharrari. Duen arazorik larriena da berak aukera moderatu eta moderno gisa aurkeztu nahi izan duen arren, babesa eman dion alderdi bakarra Voxetik geroz eta hurbilago dagoen Ciutadans izan dela.

Alderdi independentistak ere lanean ari dira Kataluniako hiriburuaren udala eskuratzeko.

Desadostasun gehiegi ikusten ditut alderdi independentisten artean hori bermatu ahal izateko. Guretzat desiragarriena da, esan bezala, ziklo politiko berri bat eraikitzea ezkerretako alderdiak ados jarriz. Bartzelonan sustatu ditugun politikarik eraikitzaileenak gauzatu ahal izan ditugu, oro har, ezkerretako alderdiak ados egon garenean.

Zuen alderdian dimisio garrantzitsu bat gertatu da: Xavier Domenechek Catalunya En Comuren buruzagitza eta parlamentuko diputatu akta utzi zituen. Barne krisi bat da?

Maiatzaren 15eko mobilizaziotik jaio zen Barcelona En Comuko proiektua esparru nazionalean sustatzeko erronka ez zen halamodukoa. Domenech oso gai zen hori egiteko, baina, noski, ondorioak izan ditu. Tira, krisi gisa ulertu daiteke, baina, krisia aukera ere bada hein batean. Irudi berriak agertzen ari dira, emakumezkoak, erronka hau asetzeko. Eta argi dago Kataluniak ezinbestekoa duela federalistak, konfederalistak eta independentistak elkartu eta proposamen errepublikano eta feminista ahalbidetzen duen Comuren esparrua.]]>
<![CDATA[«Dimisioak eta erantzuleak aldarrikatu ahal izatea desio dut»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1913/013/001/2018-08-05/dimisioak_eta_erantzuleak_aldarrikatu_ahal_izatea_desio_dut.htm Sun, 05 Aug 2018 00:00:00 +0200 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1913/013/001/2018-08-05/dimisioak_eta_erantzuleak_aldarrikatu_ahal_izatea_desio_dut.htm
Atzean dugun eskola honetan gertatu ziren polizia erasorik bortitzenak. Nola gogoratzen duzu une hura?

Minez, polizia erasorik larrienak hautetsontziak kendu zirenean gertatu baitziren. Erreferendumaren bezperan, hainbeste entzun genuen A por ellos aldarrikapena berretsi zuten. Esango nuke, polizia erasoaren bitartez erakutsi nahi zutela muturreraino iristeko gai zirela.

Gomazko pilotarekin zaurituta, begia galdu duzu. Zertan da Poliziaren kontra aurkeztu zenuen kereila?

Duela gutxi deklaratu zuten gure defentsaren lekukoek. Bitxia da, baina akusatzailerik ez zen agertu. Orain, zain gaude epaileak delitu zantzurik dagoen edo ez zehazteko, eta horren arabera epaiketa penalera bideratzeko.

Lortu al duzue gertakarien erantzule izan ziren poliziak identifikatzea?

Nire auziaren alde ona da erasoa gertatu zen unean nire atzean zeudela identifikatutako kazetariak, eta, beraz, gertakarien irudi asko lortu ditugu. Alde txarra, aldiz, eta ohikoa den bezala, zailtasunak ditugula poliziak identifikatzeko, plaka ez baitute behar bezala jarrita. Edonola ere, Ramon Llull eskolako bi buruzagi identifikatu ditugu, baita hamar eskopetadunetatik zortzi ere. Epaileak dekretuz agindu du operazioan parte hartu zuten agenteak identifikatzea, baina, egia esan, ez dugu konfiantzarik Poliziaren laguntzan: edozer egingo baitute, laguntzea salbu.

Noiz izango da epaiketa?

Esther Quintanaren auziaren [2012ko azaroan, Mossos d'Esquadrako kide batek pilotaka bat eman zion begi batean] denboretan oinarritzen naiz abiapuntu gisa, eta, beraz, esango nuke hemendik lau urte ingurura egingo dela. Hori da arazoa, gomazko balen biktimek pasatu behar dugun infernuaz haratago, prest egon behar dugula urrunera begiratzeko, luzerako baitoa. Oso zaila da egoera gainditzea.

Gomazko pilotak 2014an debekatu bazituzten ere, Espainiako Poliziak erabili izan ditu.

Parlamentuaren eta mossoen arteko akordio bat da, baina, ikusi dugun bezala, Espainiako Poliziak ez ditu arauak errespetatu. Espainiako toki askotatik etorri ziren, ez bakarrik erreferenduma eragozteko, baizik eta populazioa markatuta uzteko. Beldurra sustatu nahi zuten, eta bide bakarra zen indarkeria erabiltzea. Zoritxarrez, Esther Quintanarekin gertatutakoaren ondotik, bazekiten gomazko pilotak erabilita zauri berezia irekiko zutela Katalunian.

Katalunian debekatu izana garaipena izan zen. Zure auziak balio al dezake Espainian ere debekatzeko?

Noski, eta helburu horri helduta, Esther Quintana, Iridia, Ojo con tu ojo eta Stop Bales de Goma plataformekin batera, Espainiako Estatuan kanpaina bat abiatu dugu. Madrilen aurkeztu genuen, eta duela aste batzuk kontzertu bat antolatu genuen, kanpaina bermatu eta nire epaiketarako dirua biltzeko. Azken finean, nire epaiketaren ebazpenean sententzia akusatzailerik bada, estatuan jurisprudentzia izateko erabiliko dugu.

Duela aste pare bat gizon bat hil zuten Frantzian, taser pistola erabilita. Mossoek erabiltzen dituzte. Zer deritzozu?

Zoritxarrez, gomazko pilota madarikatuak debekatzean horiek bezain bortitzak diren taser pistolekin ordezkatu zituzten... Funtsean, gomazko balen kontrako borrokak balio behar du Katalunian eta Espainian nagusi den polizia eredua errotik aldatzeko.

Urriaren 1eko polizia erasoaren kontra aurkeztu ziren 50 salaketen artean sei artxibatuak dituzte.

Zoritxarrez, botere banaketarik gabe ez dago justiziarik. Ulertezina iruditzen zait epaile batek urriaren 1ean gertatutakoan delitu zantzurik ez ikustea. Indarkeria proportzionala izan zela baieztatzen duen epailea edo oso txarra da, edo presioren bat jasaten ari da nonbaitetik.

Diari Jornada-k aurreratutakoaren arabera, Espainiako Poliziak komunikazio bide alternatiboak erabili zituen urriaren 1ean.

Esango nuke delitua izan beharko lukeela. Polizia indarrek komunikazio kanalak dituzte, ez bakarrik euren artean komunikatzeko, baizik eta jendeari euren ekintzen bermeak eskaintzeko.

Zer iritzi duzu erakundeek izandako erantzunaz?

Erreferendumeko biktima izateagatik babestuta sentitu naiz, bai Generalitatearen aldetik, baita Bartzelonako Udalaren aldetik ere.

Egongo al da urriaren 1eko erasoaren erantzule politikorik?

Zaila izango da. Desio dut sententzia akusatzailea izan eta dimisioak eta erantzuleak aldarrikatu ahal izatea. Era berean, sekulako beharra dut urriaren 1eko erasoagatik banatu dituzten dominen eta soldaten plusen baliogabetzea eskatzeko. Horrek ematen dit min handien, eta, seguruenik, epaiketa gure alde ateratzen baldin bada, erretiratu beharko dituzte.]]>
<![CDATA[Euskal Herriko bakearen alde engaiatu da Bartzelonako Udala]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1941/004/001/2018-06-30/euskal_herriko_bakearen_alde_engaiatu_da_bartzelonako_udala.htm Sat, 30 Jun 2018 00:00:00 +0200 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1941/004/001/2018-06-30/euskal_herriko_bakearen_alde_engaiatu_da_bartzelonako_udala.htm
Atzoko urratsa ekainaren 13an Bartzelonako Udalak Foro Sozial Iraunkorrarekin eta Fundipaurekin elkarlanean antolatu zuen Bakea eraikitzen jardunaldien ondorioa izan zen. Mahai inguru ezberdinetan ateratako adostasunak biltzen dituen adierazpen instituzionala da, bertzeak bertze.

08:30ean, Bartzelonako osoko bilkura abiatzear zenean, Kataluniako hiriburuko alkate Ada Colauk harrera egin zien, Jaume Asens alkateorde eta gainontzeko alderdi politikoekin batera, Bartzelona Euskal Herriko bakearen alde manifestuaren sinatzaileei. Tartean ziren, bertzeak bertze, Foro Sozial Iraunkorreko kide Teresa Toda eta Etxerat Elkarteko Patricia Velez.

Adierazpenak jasotzen duenez, Bartzelonak «Euskal Herriko bizikidetzarako giza eskubideen babesa ardatz nagusitzat eta erreferentzia bakartzat hartzea» babesten du, baita giza eskubideen urraketak «ez errepikatzeko bakearen kultura sustatzea ere».

Horrez gain, biktimek egia, justizia eta ordainerako eskubidea dutela aldarrikatu du. ETAren biktimak eta «50 urteko gatazkan izan diren gainontzeko indarkeria adierazpenen» biktimak aipatu ditu.

Euskal presoei ere egin die erreferentzia. «Jaioterrira edo familien bizitokira gerturatzea, gaixo dauden espetxeratuen tratu humanitarioa eta beste estatuetan betetako kondenen pilatzea ahalbidetzen duen espetxe politikaren aplikazioa sustatzea» adostu dute taldeek, «legedi europarrak eta giza eskubideen estandarrek aurreikusten duten bezala». Presoei, «egindako mina aitortzea» aholkatu diete, «gatazkaren biktima desberdinen adiskidetzea eta elkar ezagutzea asetzeko».

Adierazpenaren esanetan, Euskal Herria «agertoki berri batean» dago, «bizikidetzaren, bakearen eta adiskidetzearen aldeko testuinguruan murgilduta». Bartzelonak «indarkerien kontrako manifestazio jendetsuen aurrekaria izanik eta, aldi berean, terrorismoaren basakeria pairatu ondoren, euskal gizartearen pluraltasuna babestu nahi du, etapa berri bat sendotzeko bidean».

Udalbatzarrak dio «Hipercor-eko atentatuaren 30. urteurrenarekin batera», beste urrats bat egin nahi duela hildakoen eta euren familien memoriaren oroimenean. «Eta egin nahi du, etorkizunera begiratuz, gertakari horiek sekula errepikatu ez daitezen, eta bakearen kultura eta ez errepikatzearena zailtzen duten mendeku jarreretatik urrun».

«Iritzi korronte bat sortzea»

Teresa Toda Foro Sozialeko kideak BERRIAri adierazi zionez, Bartzelonako adierazpen instituzionalak erakutsi du gehiengo politiko zabal bat dagoela, eta helburua orain «estatuan zehar, iritzi korronte berri bat sendotzea» izango da. Bere hitzetan, Bartzelonako adierazpena «erabakigarria» izango da aurrerantzean, han eta hemen, «hitz egin, entzun eta adostasunak lortzeko».

Etxerat elkarteko Patricia Velezek, gainera, gogoratu zuen, «gizarte zibilaren hausporik gabe» Bartzelonako adierazpena ez zela posible izango, eta aurrerantzean, Bartzelona bidelagun «ezinbestekoa» dela euskal gizartean sendotuta dagoen gizartearen kontsentsua zabaldu, eta dispertsioaren kontra eta bizikidetzaren alde «estatu mailako iritzi korronte berri bat sendotzea».

Jordi Armadans Fundipauko kideari ere garrantzitsua iruditu zitzaioan «estatuko bigarren udalik garrantzitsuenak» adierazpen hori onartu izana, «babes politiko hain zabalarekin».

Robert Manrique Hipercorreko biktimarentzat ere «pertsonalki garrantzitsua» da adierazpena, «agerian uzten du Bartzelona bakearen, elkarrizketaren eta konponketaren aldeko hiria dela».]]>
<![CDATA[Elkar ezagutzearen balioa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1736/006/001/2018-06-14/elkar_ezagutzearen_balioa.htm Thu, 14 Jun 2018 00:00:00 +0200 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1736/006/001/2018-06-14/elkar_ezagutzearen_balioa.htm Construint la pau jardunaldietan.

Foro Sozial Iraunkorrak, Fundipauk eta Bartzelonako Udalak antolatuta egin zituzten topaketak. Foro Sozialeko bozeramaile Agus Hernanek adierazi zuenez, Bartzelonako Udala Hipercorreko erasoaren 30. urteurrena antolatzen ari zenean sortu zen topaketak antolatzeko ideia. Horregatik, «ETAk Katalunian irekitako zauriak ikusita», Hernanek adierazi zuen atzoko hitzorduak, gogoetarako plaza izatetik haratago, balio behar zuela «euskal gizartearen eta Bartzelonako hiriaren arteko adiskidetzea bermatzeko». Jardunaldietara bertaratutakoak hunkitu zituen, «errespetuzko» isiltasun minutu bat eskatuz.

Ongietorriaren ondotik, Gorka Landaburu kazetari eta ETAren biktimak eta Robert Manrique Terrorismoaren Biktimen Arretarako Unitateko aholkulari eta Hipercorreko atentatuko biktimak hartu zuten hitza. Landaburuk azpimarratu zuen Katalunia izan dela «betidanik» euskal gatazka errespetuz jorratzeko interesa azaldu duen «toki bakanetako bat», eta adierazi zuen atzokoa eredugarria dela etorkizunari begira bake prozesua bermatzeko, «ahots guztiek askatasunez hitz egiteko» eta «sufritutako mina sekula ez errepikatzeko».

Bestalde, Manriquek gogoratu zuen, «ETAren bortz hamarkadako indarkeriaren ondoren», bakea eraikitzeko «ezinbertzekoa» izango dela biktimen ideologia aniztasuna errespetatzea. Erantsi zuen urteotan guztietan «bakarrik» sentitu direla, eta azpimarratu zuen sarri «terrorismoa banalizatu» dela. Presoen sakabanaketaren kontra zeudela ere esan zuten, eta Landaburuk baieztatu zuen presoak «gerturatzea» ez dela «espetxeetako ateak irekitzea», eta presoen sakabanaketak «familiak zigortzeko» balio duela soilik. Landabururen iritziz, «espetxeko barra lodiak» indar berdina du «Sevillan edo Gasteizen».

Bi hizlariek salatu zuten ETAk eragindako mina «indartsuena» izan zela, baina baita gaineratu ere «inpunitatez» egin diren «torturek eta estatu terrorismoak» eragindako mina aldarrikatzeko beharraren garrantzia.

Biktima denen onarpena

Jose Vargas AVCOT Erakunde Terroristen Biktimen Kataluniako Elkarteko lehendakariak, Ane Muguruza Egiari Zor fundazioko bozeramaile eta Josu Muguruzaren alabak eta Rosa Lluch ETAk hil zuen Ernest Lluchen alabak mahai-inguru bat osatu zuten, eta horrek sortu zuen ikusmin gehien atzoko jardunaldian. Vargasek hartu zuen hitza lehendabizi, eta azaldu bere elkartearen erronka nagusia dela erakunde publikoekin elkarlanean biktimek sufritutako mina «ahalik eta gehien baretzea». Jardunaldien funtsa zalantzan jarri zuen, eta ohartarazi bakea bermatzearen alde dagoela, baina adiskidetzerik ez dela egongo. «Zorionez, ETA garaitua» izan dela azpimarratuz amaitu zuen bere txanda.

Muguruzak garaile eta garaituen kontakizunari «bizkarra emateko beharra» adierazi zuen, gogorarazita «zaila» dela bakeaz hitz egitea «tortura eta sakabanaketa» sufritzen ari diren herritarrak daudenean. «Memoria poliedrikoaren garrantzia» aipatu zuen, iritzi denek balio bera izan beharko luketela iritzita. Egiari Zor fundazioaren ibilbidearen errepasoa egin ondotik gogorarazi zuen oraindik ere «bigarren eta hirugarren mailako biktimak» daudela Espainiako Estatuan, eta soilik egia osoa ezagututa aseko dela «minari bukaera jartzeko beharra».

Muguruzak errandakoari erreferentzia eginez, Rosa Lluchek nabarmendu zuen «isilduta» dauden biktimei ez zaiela arretarik jarri Katalunian, eta euren testigantza ezinbertzekoa dela. Era berean, «autokritikaren» beharra ere jarri zuen mahai gainean, oroitaraziz ETAk egin duen minak ez dituela «justifikatzen Espainiako Estatuak terrorismoaren kontra erabili dituen metodo antidemokratikoak».

Arratsaldeko hitzorduan, Gemma Calvet eta Iñigo Iruin abokatuak, Adriana Ribas Kataluniako Amnesty Internationaleko koordinatzailea eta Joseba Azkarraga Sare Herritarra plataformako bozeramailea aritu ziren hizketan. Bat etorri ziren ETAren behin betiko amaieraren ondoren espetxe zigorrak eta justizia sistema testuinguru berrira egokitu behar direla. Alde horretatik, Ribasek ohartarazi zuen Espainiako Estatuak maiz «dikotomian bilakatu duela» eskubideen babesa eta segurtasuna, giza eskubideak segurtasuna bermatzeko lanabes izanik.

Kataluniako alderdi politikoetako ordezkarien arteko solasaldiarekin amaitu zen jardunaldia. Ciutadans izan ezik, gainontzeko alderdietako ordezkariek parte hartu zuten, Xavier Domenech (Catalunya En Comu-Podem), Gabriela Serra (CUP), Eva Baro (ERC) Angels Esteller (PP), Ferran Pedret (PSC) eta Carles Campuzanoren (PDeCAT) ekarpenekin, hurrenez hurren.]]>
<![CDATA[Bartzelona, bakegintzan bidelagun]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1856/007/001/2018-06-13/bartzelona_bakegintzan_bidelagun.htm Wed, 13 Jun 2018 00:00:00 +0200 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1856/007/001/2018-06-13/bartzelona_bakegintzan_bidelagun.htm Construint la pau (Bakea eraikitzen) izenburuko jardunaldiak antolatu dituzte gaurko, 09:30etik 18:00etara.

Izan ere, joan den maiatzaren 14an Quim Torra presidente izendatu eta Generalitat berriaren zimenduak jarri zituenetik, salbuespen egoeratik ateratzen hasi da Katalunia. Eta, horrekin batera, poliki-poliki, aspalditik hozkailuan zeuden lan ildoak berreskuratzen hasi dira udalerriak. Tartean, hain zuzen ere, Ada Colau Bartzelonako alkatearen gobernuak Foro Sozial Iraunkorrarekin eta Fundipau bakearen aldeko fundazioarekin batera gorpuztu duen gaurko jardunaldia. Indarkeriaren biktimak, justizia eta salbuespen legeriaren amaiera eta alderdi politikoen jarrera izango dute mintzagai, eta soslai askotariko hizlariak ariko dira hizketan: besteak beste, biktimak, legelariak eta Kataluniako alderdi politikoetako ordezkariak.

Isildutako prozesua

Kataluniako testuinguruaz haratago, hala ere, azken hiru hamarkada luzetan bakearen kulturaren alde lanean aritu den Fundipau elkarteko zuzendari Jordi Armadansek azpimarratu du Euskal Herriko prozesuak ez duela «behar adina oihartzunik» izan. Haren ustez, joera hori saihetsezina zen, «hein batean», gatazka indartsuen ondoren, sarri, Euskal Herrian bertan eta handik kanpo, agertoki berriaz «deskonektatzen» baitu jendeak. Baina, haren iritziz, orain garrantzitsuena da kontuan izatea «oraindik ere» badagoela zer egin, hala nola «adiskidetzea, bizikidetza esparru berriak sustatzea, biktima guztien ezagutzea eta sakabanaketaren amaiera, besteak beste».

Foro Sozial Iraunkorreko bozeramaile Agus Hernanek azpimarratu du, gainera, Euskal Herritik kanpoko oihartzuna dela aurrerantzean ase beharreko ezinbertzeko erronka. «Azken hilabeteetan adierazi bezala», haren ustez, bake prozesuak biltzen zituen hiru helburu bete dira dagoeneko: bake eta normalizazioan aurrera egitearen aldeko gehiengo sozial eta politikoa lortzea Euskal Herrian; Euskal Preso Politikoen Kolektiboan egungo espetxe politikari egokitutako estrategia propioa sortzea; eta, azkenik, Nafarroan eta Euskal Autonomia Erkidegoan akordio politikoa bermatzea. Hurrengo urratsa, haren hitzetan, «Euskal Herritik kanpo, estatuan zehar, bake prozesuaren aldeko iritzi korrontea sustatzea da», eta, Bartzelonan ekin diote lan ildo berriari.

Bartzelona aliatu

Euskal Herriko bake prozesuak Kataluniako hiriburuan topatu du zabalkunderako lurreratze gunea. Hernanen esanetan, «Bartzelonako Udalak bake prozesua modu integralean jorratzeko hartu duen konpromisoa urrats garrantzitsua da». Izan ere, gaurko jardunalditik haratago doa elkarlana. Gaurko egunean aterako diren ondorioetatik abiatuz, hiru erakundeak lanean ari baitira bakearen aldeko manifestu bat sortu eta Bartzelonako osoko bilkuran «alderdi guztien edo gehiengoen sostenguari esker» tramiterako onartzeko. Bartzelonako alkateorde Jaume Asensek uste du gaurkoak balio behar duela, «euskal gizartean aspalditik nagusi diren kontsentsuetan oinarrituz, egindako minaren ezagutzearen eta salbuespenezko espetxe zigorren axolagabekeriaren arteko adiskidetzea bermatuz». Baina helmuga ez du Bartzelonako Udalean ikusten, eta haratago doa: «Hemen sortuko dugun bakearen aldeko aldarrikapenak, aldaketaren palankatzat erabili eta Espainiako Kongresuranzko ibilbidea jarraitu behar du, gobernu betearazle berriak iradokitzen duen politikaren irekitzea baliatuz».

Foro Sozialak ere azpimarratu du Kataluniako hiriburuaren ekimena «eredu» bilakatu nahi duela, eta, esperientzia horretan oinarrituz, Espainiako Estatuko udalerri gehiagok aldarrikapena bere egitea duela jomuga. Hala ere, onartu dute agenda berri bat osatzeko zailtasunak daudela, kontuan hartuta «udal hauteskundeetarako urte bakarra» falta dela.

Gaurko egitasmoak indar berezia du, Asensek azpimarratu duen moduan, ETAk Hipercor merkataritza zentroan bere jarduera armatuko atentaturik odoltsuena egin zuenetik hiru hamarkada bete berri direnean. Euskal Herrian hasita dagoen etapa berriaren atarian, zauritu, biktimen familia eta bizilagunekin elkartu eta, mina «enkistatzeko urrun, bakearen kulturaren aldeko fronte demokratikoaren higiarazlean bilakatu» nahi du Bartzelonako Udalak.

Gaur egitekoak diren egitasmoak interesa piztu du Katalunian eta, ondorioz, Euskal Herriko bake prozesua hizpide izango da aste osoan. Atzo, errate baterako, Kataluniako Kazetarien Eskolan lan gosari bat antolatu zuten bertako kazetariekin, euskal gatazkaren testuinguruari eta etorkizunean izango diren erronkei buruz hitz egiteko. Ekitaldian parte hartu zuten Foro Sozial Iraunkorreko Agus Hernanek eta Teresa Todak, Etxerat euskal presoen senide eta lagunen elkarteko kide Patricia Velezek eta Sare Herritarra plataformako bozeramaile eta Eusko Jaurlaritzako Justizia sailburu ohi Joseba Azkarragak.]]>
<![CDATA[«Zigortu nahi izan naute, ikonoa naizelako»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1761/020/001/2018-04-22/zigortu_nahi_izan_naute_ikonoa_naizelako.htm Sun, 22 Apr 2018 00:00:00 +0200 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1761/020/001/2018-04-22/zigortu_nahi_izan_naute_ikonoa_naizelako.htm
Pailazo sudurra janzteagatik auzipetu zaituzte. Noiz eta nola suertatu zitzaizun ideia?

Pallassos Sense Fronteres [Mugarik Gabeko Pailazoak] egitasmoko kidea naiz, eta 1993an Jugoslavia ohiko mugara egin genuen espedizioan du jatorria; zehazki, Kroaziaren eta Bosniaren artera. Gatazka lurraldetan sartzen uzten ez zigutenez, hango soldaduen ondoan pailazo sudurrak jarri genituen, sartzen utzi arte. Han egin genuen lehen aldiz, eta gerora beste hainbat testuingurutan errepikatu dugu.

Pailazoa izanik, sekula pentsatu zenuen pailazo sudurra janzteagatik auzipetua izango zinenik?

Inolaz ere ez. Hasteko, ez nuen uste Espainiako Estatuak ziklo aldaketarik egin ez zuenik; demokratikoa zela uste nuen, eta irailaren 20ko mobilizazioetan ikusi nuen oker nenbilela. Nire ekintza han eta hemen zabaldu zen, eta, milaka babes mezu jaso nituen bezala, irainak eta mehatxuak ere iritsi zitzaizkidan. Baita heriotza mehatxuak ere.

Zeinek mehatxatu zintuen?

Asko Guardia Zibilaren forumetik jaso nituen. Orduan konturatu nintzen auzia arriskutsua izan zitekeela. Mossoetan salaketa jarri nuen, eta eskuin muturreko taldeekin kontuz ibiltzeko esan zidaten. Zoritxarrez, salaketa hark ez du, orain arte behintzat, eraginik izan.

Zein delitu egozten dizkizute?

Urriaren 1ean, Guardia Zibila zuzenean etorri zen Sant Joan de Vilatorradan ni neu nintzen eskolara. Irailaren 20an pailazo sudurra jarri nuenetik, banekien fitxatua nindutela, eta eurengana joateko eskatu zidaten. Eskolan sartu nahi zutela esan zuten, erreferenduma ilegala zenez, hautetsontziak hartzeko. Guk sarrera ukatu genien, eta, beraz, borra kolpeka hasi zitzaizkigun, baina ez zuten sartzea lortu. Gertakari hori salatu nuenean jaso nuen jakinarazpena: nire salaketa baliogabetu, eta urriaren 1eko gertakariengatik eta irailaren 20ko ekintza sinbolikoagatik auzipetu ninduten.

Manresako fiskaltzak, aldiz, ez du deliturik ikusten.

Noski, eta, horregatik, nire defentsak aurki aurkeztu zuen auzia ixteko helegitea. Baina, denon harridurarako, epaileak ez zuen onartu, eta, hori gutxi balitz bezala, Guardia Zibilaren salaketa baten bidez inputatzen dizkit desobedientzia, gorrotoa akuilatzea, autoritatearen kontrako erresistentzia larria, eta zalapartaren liderra izatea. Denak aplikatuz gero, hiru eta hamalau urte bitarteko kartzela zigorra izango nuke.

Hainbat alkate zigortu dituzte urriaren 1ean poliziei eta guardia zibilei eskoletan sartzen ez uzteagatik. Zure herrikoa ere auzipetuta al dago?

Salaketa jarri zioten, baina, helegitea, aurkeztuta bertan behera gelditu zen. Zalantzarik gabe, zigortu nahi izan naute, ikonoa naizelako, pailazo sudurra jartzeagatik argazkia birala egin zenetik.

Bihar deklaratzera deituta zaude. Joango zara?

Oraingoan bai, delitu horiek guztiak egotzita defentsa ona prestatu behar baitut. Uste dugu epaileak Kataluniako Justizia Auzitegira ekarriko duela auzia, Manresako fiskaltzak ez baitu ontzat emango, eta nire defentsaren erronka da hori eragoztea. Edozein kasutan, akusazio partikularrik edo fiskaltzaren akusaziorik ez dagoenez, espetxeratze prebentiborik ezin didate aplikatu.

Kataluniaren kontrako jazarpenak ez du etenik. Nola bizi duzu?

Europa demokratikoko herri honetan, XXI. mendean nagusi den adierazpen askatasunaren kontrako jazarpena onartezina da. Baina okerrena da dena aldrebesten dutela; Valtonycen [rap abeslariaren] kontra gorroto delitua erabiltzen dute, zigor hori gutxiengoak defendatzeko sortu bazen ere; eta independentismoari dagokionez, indarkeria bilatzen ari dira mobilizazio baketsuetan, erasoa polizia indarrek soilik praktikatu zuten bitartean.

Zeurea ez da auzi bakan bat.

Zaintza intentsiboko gunean dago adierazpen askatasuna. Aitortu behar dut, azken hilabeteetan Espainiako auzitegietatik ateratako berriekin larrituta nengoela. Baina Alemaniak Carles Puigdemont aske uztea erabaki izanak gauzak alda ditzake. Zintzoki, espero dut Espainiako epaileak gogoeta prozesu batean murgilduta egotea. Hala ere, edozer gerta daiteke: baliteke errepresioa lausotzea, baina, aukera dago areagotzeko ere.

Puigdemont askatu zuten arren, atzerrian da, eta gainontzekoek kartzelan segitzen dute. Zer gertatuko da hemendik aurrera?

Sinetsi nahi dut aske geldituko direla, jazarpenak ez duelako ibilbide gehiagorik. Baina egia da, noraino iristeko gai diren ikusita, edozer gauza gerta daitekeela. Aske utziko dituzte, edo errepresioa areagotuko dute, erabat. Ez da erdibideko erabakirik egongo.

Nahikoa mobilizatzen ari al da Kataluniako gizartea?

Argi dago iraultza hau ez dugula irabaziko goizean manifestazio batera joan eta arratsaldean normal-normal joaten bagara zinemara krispetak jatera. Gizartearen erantzunak irmoa izan behar du. Baina esango nuke irmotasuna iristen ari dela: artearen mundua mobilizatzen ari da, CDRek ez dute etenik… Beraz, jendea prest dago testuinguruak eskatzen duena egiteko.

Errepresioa eteteko asmoz sortu da No Callarem [Ez gara isilduko] plataforma. Model espetxea izandako egoitzan hamaika ekitaldi egin dituzte berriki.

Egitasmo interesgarria izan da. Are gehiago Modelen egoitzak duen sinbolismoagatik: frankismoan askatasunez iritzia eman zuten preso politiko asko giltzapetu zituztelako han.

Jordi Sanchez ezin izan zuten joan den astean inbestitu. Zer deritzozu hauteskunde ondorengo egoerari?

ERCko kidea naizen arren, 155.a aplikatu aurretik zeuden erakundeetara itzultzearen aldekoa naiz, eta, beraz, Puigdemont inbestitzea nahi nuke, bera zelako presidente legitimoa. Gainontzeko formula guztiei ez diet zentzurik aurkitzen. Ez dakit zer gertatuko den, eta zalantza dut gobernua osatzea ere beharrezkoa den: genuen gobernua berreskuratu ezin bada, boterea herritarrei eman beharko genioke, agian.

Hauteskundeak egingo al dira?

Konfiantza osoa jartzen dut gobernu berria osatzeko lanean ari diren lagunengan. Hori bai, gomendio bat helarazi nahiko nieke. Mezuarekin gardenak izatea, gertatzen ari dena ikusita, uste baitut azken hauteskundeetan mezua ez zela argia izan: hautagai subiranistek irabazten badute, errepublikaren eraikitzea izango da konpromisoa.]]>
<![CDATA[«Judizializazioa dela medio, ez dugu arazoa konpontzeko alternatibarik»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1992/016/001/2018-02-22/judizializazioa_dela_medio_ez_dugu_arazoa_konpontzeko_alternatibarik.htm Thu, 22 Feb 2018 00:00:00 +0100 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1992/016/001/2018-02-22/judizializazioa_dela_medio_ez_dugu_arazoa_konpontzeko_alternatibarik.htm
Anna Gabriel CUPeko parlamentari ohiak erabaki du Auzitegi Gorenean ez deklaratzea eta Suitzan gelditzea. Zer deritzozu haren erabakiari?

Erabaki kementsua iruditzen zait, eta, aldi berean, eskuzabala. Gabrielek azaleratu du ez duela prozesu penal justurik izango Espainian, eta, era berean, gatazka nazioartekotzen ari da ahal duen neurrian. Suitzak estradizio eskaera aztertzen duenean, zalantzan jarriko da berriz ere Espainiako sistema judiziala.

Auzibideek markatu dute aste hau. Zer iruditzen zaizu Espainiako justiziak Kataluniako ordezkari politikoak judizializatzeko duen joera?

Demokraziaren gainbeheran bizi gara, eta, seguruenik, orain arte hitzartuta genuen kontratua agortzen ari da. Espainiako Gobernuak epaileen bitartez eta 155. artikulua aplikatuta lortu du PPk Katalunian gobernatzea eta, aldi berean, demokraziaren pobrezia Kataluniatik haratago hedatzea. Argi dago Espainiako Estatuan botere banaketa oso ahula dela, edo, zuzenean, ez dagoela. Dena judizializatzen dute, eta, ondorioz, ez dugu arazoak konpontzeko baliabide alternatiborik.

Pablo Llarena Goreneko epaileak aske utzi ditu Marta Rovira eta Marta Pascal, eta lehenari 60.000 euroko bermea eskatu dio.

Garai hauskorretan gaude: abokatu batzuk hasi dira epaileen prebarikazioaz ere hitz egiten. Larriena preso politikoak giltzapetuta edukitzea da, zalantzarik gabe. Ez dute preso egon behar. Epaileen ebazpenetan irakurketa politikoak egiten ari dira, inolako lotsarik gabe.

Bartzelonako Udalak eskatu die Espainiako auzitegiei presoak Kataluniako espetxeetara eramateko. Egingarria al da eskaria?

Egingarria bai, noski. Eta, horregatik, hein batean arrazoia dute preso politikoak bahituta daudela errepikatzen dutenek. Etxetik urrun dauzkate, apropos. Euskal Herrian badakizue dispertsioak zer eragin dituen. Eta hori bereziki larria da, Kataluniakoak, gainera, behin-behineko atxiloaldian daudelako espetxeratuta.

Iridia lanean ari da urriaren 1eko indarkeria salatzeko. Erantzukizun politikorik egongo al da?

Crowdfounding bidez, bederatzi egun baino gutxiagoan lortu genuen behar genuen gutxieneko dirua, eta, beraz, oso pozik gaude herritarren kolaborazioarekin. Badakigu zaila izango dela erantzuleak topatzea, Kataluniatik kanpoko arduradun politiko eta polizialak direlako; Madrilgoak, zehazki. Baina ez hori bakarrik, urriaren 1eko erasoetan parte hartu zuten poliziak Espainiako Estatu guztikoak zirelako. Horrek bilaketa zailtzen du, baina seguru gaude lehenago edo geroago agertuko direla urriaren 1eko indarkeriaren arduradunak.]]>
<![CDATA[«%47 gainditzeko adostasunak lortzea da irtenbide bakarra»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1875/002/001/2018-01-24/47_gainditzeko_adostasunak_lortzea_da_irtenbide_bakarra.htm Wed, 24 Jan 2018 00:00:00 +0100 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1875/002/001/2018-01-24/47_gainditzeko_adostasunak_lortzea_da_irtenbide_bakarra.htm
Bitxia da, Model presondegia izandakoan ari gara egiten elkarrizketa, Kataluniak lau preso politiko dituen abagunean.

Asaldura handiko egunak ditugu hauek, eta, zoritxarrez, indarkeria inposatzen ari dira elkarrizketa politikoaren gainetik. Espainiako Gobernuak oraindik ere motibazio politikoak zigortzeko espetxeratzea diktatzen du. Are gehiago, Model eraikinean egon nintzen azkenaldian Omnium Culturalek antolatutako ekitaldi batean izan zen. Han zegoen gaur egun espetxeratuta dagoen Jordi Cuixart, eta gaur hemen egon beharko luke.

Espetxeratze zigorrak espero zenituen?

Tira, herri mugimendutik gatozenok aspalditik ezagutzen dugu gizarte hau ezaugarritzen duen defizit demokratikoa. Badago bat baino gehiago orain enteratu dena, baina, zoritxarrez, kontu hau aspalditik dator. Hori esanda, egoera oso larria da, oinarrizko eskubideak zapaltzen ari dira, eta saiakera bat dago preso dauden kideak kriminalizatzeko, tira, ideologikoki desadostasunak egon daitezke, baina nabaria eta jakina da espetxeratuta daudenak ez direla pertsona erasotzaileak. PPk arazo larria du, eta Katalunian egiaztatu da: indarkeriaz eta errepresioaz haratago, historiako emaitzarik okerrenak atera ditu parlamentuan. Edozein modutan, orain ezinbestekoa da Kataluniako erakundeak berreskuratzea, 155. artikuluaren aplikazioa amaitzeko. Eta, noski, espero dut presoak aurki aske gelditzea.

Errepublika aldarrikatu eta biharamunean Rajoyk 155. artikulua aplikatu ondoren, alderdi independentistako hainbat ordezkarik onartu zuten Katalunia ez zegoela prest aldebakarreko biderako. Zer duzu errateko?

Aldebakarreko apustua eraginkorra ez izateaz gain, Kataluniako gizartea behartu zuten, eta, nire aburuz, hori da larriena. Generalitateko gobernuko kide ororen erantzukizuna izan beharko luke herritarren kohesioa sustatzea, erabakitzeko eskubidearen aldeko adostasunen gainean lan eginda, noski. Izan ere, ezin dugu ahaztu, adostutako erreferendumak batzen gaituela, independentismotik haratago. Gauza da Kataluniako Gobernuak, barne presioak direla tarteko, aldebakarreko bidetik joatea erabaki zuenean, herritarren erdiaren gogoz kontra jokatu zuela, eta biztanleria banatuta gelditu zen, ondorioz, hauteskundeetan. Zalantzarik gabe hori da Katalunian egin den huts egiterik handiena, eta erabaki horren ardura ez da Espainiako Gobernuarena, baizik eta tokiko politikariena.

Hala ere, herritarrek bere horretan eutsi diote alderdi independentisten babesari. Catalunya En Comu Podemen proposamena, aldiz, hertu da. Zein izan da arazoa?

Muturreko egoeran bizi izan gara hilabeteotan, eta sekula egon ez den polarizazioa nagusitu da. Testuinguru honetan, gure proposamena zigortuta gelditu da, nabarmenki, hauteskundeetan. Seguruenik, zer hobetu izango dugu, baina etorkizunerako gure proposamena inoiz baino gehiago berresten dut: zubiak eraikitzea. %47 gainditzeko adostasunak lortzea da irtenbide bakarra.

Adostutako erreferendumaren aldeko apustua egiten duzue, baina, jazarpenaren ondotik, Espainia ezkerrerantz aldatzea posible ikusten duzue?

Zalantzarik gabe argi dago azkenaldian, oro har, eskuineranzko desbideratzea nagusitu dela, ez bakarrik Katalunian, baizik eta Espainian, Europan, AEBetan… Tira, joera hori ez da kasualitatea. Baina, azken hiru urtetako analisia egitea ere garrantzitsua da, Espainiako panorama sekula baino irekiago baitago: lehenago dena kontrolatzen zuen bipartidismoa nagusi zen, eta orain, aldiz, erori bakarrik ez, indar berriek indarra hartu dute. Alde horretatik, esango nuke hurrengo udal hauteskundeak bereziki garrantzitsuak izango direla, aldaketa hori berresten den edo ez ikusteko.

Duela astebete inguru jakin zen Palau auzia-ren sententzia. Arduradun politikorik egongo da?

Gaur egun, PDeCAT deitzen den CDCko buruen erantzunik eza eskandaluzkoa iruditu zait. Palau auzia-ren sententziak argi eta garbi utzi du, gutxienez hamar urtez, eta agian gehiago, baina hamarkada bat asko da, Katalunia gobernatu duen alderdi politikoak agintea erabili zuela herritarrak engainatu eta iruzurtzeko. Baina, ez hori bakarrik, ilegalki finantzatzen, eta Palau de la Musica kultura elkarte entzutetsua alderdi interesen alde erabili zuten. Palau auzia-ren sententziak gertakari oso larriak utzi ditu agerian, eta, sententzia ezagutu zen egun berean, CDCren oinordekoa den PDeCATek ohar bat publikatu zuen sententzia errespetatzen zuela, baina CDCrekin harremanik ez zuela esateko. Herritarren adimenaren aurkako iraina da hori: hamar urte horietan kargudunak ziren, eta orain arte politikaren lehen lerroan egon diren guztiek barkamena eskatu eta azalpenak eman behar dituzte, zalantzarik gabe. Erantzukizun penalaz haratago ardura politikoa ere badagoelako eta onartezina delako inpunitatea. Ustelkeria salatu behar zaio Alderdi Popularrari eta CDCri, elkarren oso antzekoak direlako.

Bartzelonako Udaleko legealdia ere markatuta egon da Katalunian dagoen salbuespen egoeragatik. Nola bizi izan dituzu lehendabiziko hiru urteak?

Legealdi benetan zaila izaten ari da. Baina garrantzitsuena da erakutsi dugula politika egiteko modu berriak eta eraginkorrak egon badaudela. Agenda politika aldatu dugu, eta duela gutxi arte erakundeetatik at gelditzen ziren eskaerak gure egin ditugu. Adibidez, gardentasun neurriei dagokionez; Bartzelona gardentasun rankingen buru da, faktura denak eskuragarri daude Interneten, jokaera koderik zorrotzenetakoa sortu eta aplikatu dugu, irregulartasunak anonimoki salatzeko postontzi etikoa diseinatu dugu… Alegia, pentsaezinak ziren hainbat neurri barneratu ditugu eta, zalantzarik gabe, gelditzeko etorri dira. Baina, ez hori bakarrik, hiru urte hauetan lortu dugu Bartzelona izatea gizarte gastuan gehien inbertitu duen hiria.

Aurrekontuak sinatzear zaudete aurten, konfiantza moziorik gabe. Gutxiengoan gobernatzea zaila izaten ari da?

Gutxiengoan gobernatzen dugu, baina agerian gelditu da zenbait arlotan akordio gaitasun handia dugula ere. Elkarrizketa zabalik dugu alderdi politiko guztiekin, eta prest utzi ditugu sekula baino sozialagoa den aurrekontu hau onartzeko baseak. Beraz, aurrekontua arazorik gabe onartzea aurreikusten dugu. Edozein modutan, Katalunian nagusitu den norabide politikoak eragin zuzena izan du Bartzelonako Udalean. Esango nuke hauteskundeak irabazi genituenean pentsaezina zen testuinguru politikoa izan dugula. Gure erronka nagusia Bartzelonari ahalik eta biziena izan da, Katalunia baldintzatu duen blokeo egoerari aurre egiteko.

Batek baino gehiagok begi txarrez ikusi du aurrekontuak onartzeko zuen programari uko egitea. Zer deritzozu?

Gure programaren muina bere horretan gordetzen da, eta alderdi politikoen ekarpenek ez diote gure programari uko egiten. Negoziazioaren parte dira.

Programaren parte da frankismoaren ondorioak azaleratzea. Iruñeak Bartzelonari pasatu dio aste honetan Zigorgabetasun Frankistaren Kontrako Hirien Sarearen presidentetzaren lekukoa.

Balio bereziko ekitaldia izan da. Batetik, jardunaldiak frankismoaren errepresioaren habia izan zen Model presondegian egin direlako, eta, bestetik, ekitaldiaren bitartez elkartu ginelako Gasteiz, Iruñea, Madril, Zaragoza, eta beste hainbat udalerritako ordezkariak. Balio errepublikanoek ezaugarritzen gaituzte: askatasunak, berdintasunak eta senidetasunak, eta, azken hori azken boladan gutxien praktikatzen den arren, geuretzat etorkizuna hobetu nahi duen gizarte demokratiko ororen muina da. Beraz, orain sekula baino garrantzitsuagoa da, gaur egun dugun blokeo eta errepresio une honetan, behetik, alegia udalerrietatik, senidetasuna jostea. Gauza bat baita Espainiako Estatua, eta bestea tokiko herriak. Gehiago da batzen gaituena banatzen gaituena baino.

Memoria arduradunaren figura ere barneratu duzue Bartzelonako Udalean. Zergatik?

Gaur egungo defizit demokratikoari lotutako ahanztura asmodun gehiegi dagoelako. Memoria historikoa guretzat zutabe garrantzitsua da, eta ez hori bakarrik, inpunitatearen kontra bereziki ari gara lanean Jaume Asens zinegotziaren sailaren bitartez. Ezinbestekoa da ildo honetan aurkeztu diren kereiletan parte hartzea, gure kaleetan frankismoak utzitako hondarrak kentzea, edota gaur egun ulertezinak diren beste hainbat ekinaldi. Iraganik, memoriarik eta identitaterik gabe ez dugu ez askatasunik eta ez demokraziarik izango.

Bartzelonako Udalak babesten ditu, batetik, Buenos Airesen 1936an eta 1937an abiazio italiarraren bonbardaketaren kontrako akusazio popularra, eta, bestetik, eta Salvador Puig Antichen heriotza zigorraren sententzia sinatu eta gaur egun aktibo dagoen Carlos Rey Gonzalez abokatuaren kontrako kereila. Justizia egiteko asko falta al da?

Lan asko dago egiteko oraindik. Iraganean justizia egitea ez bada erraza izan, orain ere ez da samurra. Argi dago, gainera, urte askotan egin ez den hori lau urtetan gauzatzea ezinezkoa izango dela, baina garrantzitsuena da ez nekatzea. Gure ardura nagusia da hainbeste urteko borroka antifrankistan murgilduta egon direnen lekukoa hartu eta aurrera jarraitzea. Denbora asko pasatu da, frogak suntsitu dira, eta oztopo asko jarri dizkigute bidean. Baina, hori bai, injustizia eta hondamendiak zigorrik gabe ez gelditzeko nahimenak ez du etenik izan, eta, beraz, erakundeon ardura da herritarren eskaera horri irtenbideak bilatzea. Gure esku dagoen guztia egingo dugu.

Urte anitzetako eskaera bat ase berri duzue: Model presondegia itxi eta herritarrentzako zabaltzea. Zein izango da eraikinaren funtzioa hemendik aurrera?

Memoria hornikuntza gisa gordeko dugu hein batean, eta, horretaz gain, hiriaren birika berdea izango da, hainbat elkarterentzako hornikuntza eta errenta soziala sustatzeko ere erabiliko dugu. Hori guztia borroka honetan parte hartu duten elkarteen parte-hartze prozesu baten bitartez erabakiko da. ]]>
<![CDATA[«Badago parlamentuaren aritmetika aldatzeko ahalegin bat»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1744/005/001/2018-01-18/badago_parlamentuaren_aritmetika_aldatzeko_ahalegin_bat.htm Thu, 18 Jan 2018 00:00:00 +0100 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1744/005/001/2018-01-18/badago_parlamentuaren_aritmetika_aldatzeko_ahalegin_bat.htm
Abiatu da Kataluniako Parlamentuko legealdi berria. Zer deritzozu parlamentuko letratuek inbestidura telematikoa baztertzeko erabakiaz?

Argi zegoen ez zutela utziko. Noski, badago, era berean, parlamentuaren aritmetika aldatzeko ahalegin bat. Tira, atzoko saioa korapilatsua izan zen, baina legebiltzarreko mahaia gehiengo subiranistarekin osatu da. Hori urrats garrantzitsua da, eta ez dakigu zer gertatuko den hemendik aurrera.

Puigdemont inbestitzeko aukerarik badago?

Tramite desberdinak daude hemendik aurrera. Roger Torrent parlamentuko presidenteak, alderdi politiko guztien ekarpenak entzun ondoren, hautagai bat proposatu beharko du. Gaur-gaurkoz ez ditugu ezagutzen ez hautagaia, ez alderdien negoziazioak.

Rajoyk dagoeneko jakinarazi du Puigdemont Bruselatik telematikoki presidente izendatzen saiatzen badira indarrean mantenduko duela 155. artikulua.

Espainiako Gobernua kontra egongo da, garaitua izan delako. Beraz, alderdi independentisten saiakera orok handitzen du Rajoyren gobernuaren zauria.

Zein iritzi duzu abenduaren 21ean hauteskundeetara deitzeko erabakiaz?

Hauteskundeak Generalitatea desarmatzeko eragiketa frustratua izan ziren.

Alderdi independentisten indarra berretsi eta indartu zen.

Hori bakarrik ez, esango nuke Konstituzionalaren sententziaren ondoren sortu zen joera berretsi dela hauteskundeetan. Eta berretsi da joera independentista eta ez nazionalista, batez ere. Kontakizuna izango litzateke Katalunia independentista dela ongi zaintzen ez dutelako.

Nola interpreta daiteke Ciutadansen gorakada?

Emaitzak, emaitzak dira. Herria da demokrazian subiranoa den bakarra, eta, beraz, ezin zaio azalpenik eskatu. Gertatzen dena da Kataluniako sistema politikoan zentralitatearen indarrak desagertu egin direla. Alderdien sistema desagertu da, eta zentroko alderdirik ez dago, denek babesten dutelako muturreko zerbait.

Non kokatuko zenituzke, orduan, Comukoak?

Hauteskunde hauetako galtzaile handienetakoak direla esango nuke. Ez emaitzagatik bakarrik, baita zehaztasunik ezaren biktima izan direlako ere.

Konstituzionalista gisa definitzen duzu zeure burua. Zein iritzi duzu Espainiako Justiziaren jazarpenaz?

Espainiako Justizian denetarik dago, eta garrantzitsua da bereizketa hori egitea: aste honen hasieran Palau auziaren sententzia ezagutu genuen, urriaren 1eko polizia indarkeriaren kontrako diligentziak daude, eta El País zigortu dute TV3i buruzko informazioa manipulatzeagatik. Justizia, politikaren botere tradizionalarekin alderatuta, ez da monolitikoa.

Zer deritzozu Auzitegi Gorenaren erabakiez?

Auzitegi Gorena gehiago da gorena auzitegia baino. Haren munduaren ikusmoldea ebazpenetan ageri dena da, alegia, Espainiako Gobernuaren bera, soka ideologiko beretik datozelako.

Espainiako Gobernuak esaten du botere banaketa aplikatzen duela.

Tira, zuk sinisten duzu gobernuak esaten duen zerbait? Ez da egia. Botere banaketarik dagoen edo ez halako auzietan ikus daiteke. Izan ere, auzi sinpleetan ez dago arazorik, gobernua ez baita sartzen. Erregimen demokratikoek maskara kentzen dute, eta Kataluniarekin Espainiak kendu du bere mozorroa.

Erran izan duzu eskubideen bermea kriminalizatzen ari dela.

Historikoki, Espainian disidentzia gaizki bizitu da, ezkertiarren eta eskuindarren artean. Baita gai hutsaletan ere. Nor da hobea, Athletic edo Reala? Etsaitasun handiak eraiki dira behin eta berriz, eta politikaz hitz egiten badugu, zer esanik ez.

Hainbat adituk uste zuten preso independentistak hauteskundeen aurretik aske utziko zituztela.

Nik argi nuen presoak ez zirela hauteskundeen aurretik aterako. Are gehiago, uste dut hauteskundeen ondotik ere ez direla aterako. Presoak aske geldituko dira haien ideologiak arazo izateari uzten dion egunean.

Espainiako Gobernuak hainbat hedabide itxi zituen Euskal Herrian. Katalunian halakorik ikusiko dugu?

Esango nuke ezetz, baina kontuan hartu beharra dago gaur egun iragarpenak egitea lanbide arriskutsua dela. Hemengo hedabideetan gizarteko kapa guztien inplikazio handia dago, eta, beraz, egitura kulturalaren euskarri ere badira. Horrek zailtzen du jazarpena, baina zintzoki esaten dizut epaileen erabakiekin edozer gauza gerta daitekeela.

Palau auzia aipatu duzu arestian. Nola eragingo dio Junts Per Catalunyari?

Ez dut uste eragingo dionik. Kontrakoa esango nuke: Junts Per Catalunyaren sorkuntza akuilatzen duen arrazoietako bat da Palau auziaren kontingentzia posibleetatik baztertuta gelditzea.]]>
<![CDATA[«Miquel Icetaren gobernua babestuko dugu bakarrik»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1849/019/001/2017-12-15/miquel_icetaren_gobernua_babestuko_dugu_bakarrik.htm Fri, 15 Dec 2017 00:00:00 +0100 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1849/019/001/2017-12-15/miquel_icetaren_gobernua_babestuko_dugu_bakarrik.htm
Kataluniako hainbat udalerritako gobernuak desegin, eta hainbat ordezkarik dimisioa aurkeztu dute. Zer moduz dago PSC?

Azken bi urte hauetako gertakariek testuinguru korapilatsua sortu dute Katalunian, eta bizikidetza goitik behera hautsi da. 3.000 enpresak ospa egin dute, 300.000 herritarrek aurrezkiak kanpora eraman dituzte, eta ziurgabetasuna eta kezka nabarmendu dira. Porrotaren eta engainuaren aro honek ez du ezer onik ekarri. Beraz, norabidez aldatu eta gehiengo handiak sustatzeko garaia iritsi zaigu.

PSCk baieztatu zuen aldebakarreko deklarazioa eta 155. artikulua ukatuko zituela. Azken hori bermatu duzue, aldiz. Zerk aldarazi zuen erabakia?

Azken segundora arte borrokatu ginen independentzia aldarrikapenik ez egoteko. Carles Puigdemont presidentearekin elkarrizketak izan genituen, Mariano Rajoyrekin bezala. Puigdemonten esku zegoen erabakia: hauteskundeetara deitzeko prest zegoen, baina, jaso zituen presioak tarteko, independentzia aldarrikatzea erabaki zuen azkenean. Beraz, ez genuen beste irtenbiderik izan. Hala ere, azken erabakia Senatuak zuen, eta, PPk gehiengo absolutua duenez, beste botorik ez zuen behar 155.a aplikatzeko. Tira, gaur kaleratu dute Jordi Pujolek Puigdemonti bidali zion eskutitza, eta katalanen duintasuna mantendu eta hauteskundeetara deitzeko eskatzen zion. Ezin dugu ahaztu autogobernua desegin duena hura izan dela.

Independentzia aldarrikapenik gabe Rajoyren gobernuak ez zuen 155.a aplikatuko?

Ez, noski. Iñigo Urkulluk berak onartu zuen desilusionatuta zegoela Puigdemontek hitza bete ez zuelako. Guretzat hori zen jokaleku ideala. Are gehiago, PSOEk zuzenketa proposamena zuen hala izan zedin. Edozein modutan, 155. artikuluaren aplikazioaren ondorioak aurreikusi baino leunagoak izan dira. Ez zaigu gustatzen, baina irtenbiderik hoberena zen.

Ordezkarien espetxeratzea ez da hain samurra izan, ezta?

Heinetik kanpo dagoen kautela neurria da, eta egotzi zaizkien arriskurik ez dugu ikusten. Tira, Auzitegi Nazionaletik Gorenera pasatu dute auzia, eta larria izan da batzuk aske uztea eta besteak preso mantentzea. Oraindik ez dugu ulertzen erabaki horren zergatia. Ordezkari guztiak aske egongo liratekeen hauteskundeak nahi genituen.

Miquel Iceta preso dauden ordezkariak barkatzearen alde agertu da. Ados zaude?

Katalunia tenkatuta dago, garai gogorrak bizi ditugu, eta egokia izango litzateke normaltasuna ahalik eta azkarrena berreskuratzea. Beraz, gaitzespen epairik bada, indultua komeniko litzateke. PP bost urtez egon da ezer egin gabe, eta, agertu denean, auzitegietatik kudeatu du dena. Poliziaren indarra eta judizializazioa ez dira izan behar arazo politikoen irtenbideak.

Katalan gehienek uste dute erreferenduma dela irtenbidea. Nola da posible PSCk ukatzea?

Hausturaren aldeko erreferenduma ezin da izan konponbidea, biztanleria erditik banatuta dagoelako. Sozialistok estatuarekin adostutako akordio bat landu nahi dugu autogobernuaren, finantzaketaren eta gure kulturaren ezagutzaren hobekuntzen alde lan egiteko. Akordio horren bitartez bideratuko da erreferenduma.

Hauteskunde hauek konpontzen dute Kataluniako blokeoa?

Hauteskundeen deialdiak tentsioa baretu du, baina hauteskundeek ez dute ezer konpontzen, erreferenduma gauzatzeak konpontzen ez duen bezala. Baliabide hutsak dira. Irtenbidea abenduaren 22an abiatuko da.

Inkesten arabera, zalantzan dauden hautesle anitzek Ciutadansen alde bozkatuko dute. Zergatik?

Gizartea polarizatuta dagoelako erabat. Baiezkoaren edo ezezkoaren artean, jendea toki batean edo bestean kokatzen da, eta, beraz, independentistak ez direnak Ciutadans aukeratzen dute polaritate argiagoa marrazten duelako. Argi dagoena da ez PPk ez Ciutadansek ez dutela irtenbiderik mahai gainean politikaren judizializazioaz haratago. Zalantzak dituzten guztiek Iceta babestu beharko lukete.

Ines Arrimadas garaile aterako balitz, babestuko zenukete?

Ez dugu babestuko ez Arrimadas, ez Albiol, ezta alderdi independentistetako ordezkarien hautagaitzarik ere. Miquel Icetaren gobernua babestuko dugu bakarrik. Badakigu testuingurua zaila dela, baina boz berdintsuak jasoko dituzten lau alderdien artean, argi dago PSC dela konplizitateak josteko bide bakarra]]>
<![CDATA[«Gehiengo handiak josi behar dira»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2309/015/001/2017-12-14/gehiengo_handiak_josi_behar_dira.htm Thu, 14 Dec 2017 00:00:00 +0100 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/2309/015/001/2017-12-14/gehiengo_handiak_josi_behar_dira.htm
Inkestak ezkorrak dira zuentzat. Zer espero duzue bozetan?

Inkestek gure kasuan beti egin dute kale. Egia da guretzat hauteskunde zailak direla, indar berria gara, baina, blokeak hain polarizatuta egonda, jendeak eskertzen du gure koherentzia.

Ciutadans ere indar berria da, eta, aldiz, inkestek toki onean kokatzen dute. Nola ulertzen duzue gorakada hori?

Hain daude puztuta, gure abstentzioaren bila dabiltza. Prozesuaren B aurpegia dira: Ines Arrimadasek gidatzen du bloke bat, eta Carles Puigdemontek bestea, eta elkar elikatzen dute. Beraz, polarizatutako une hau bere alde doa. Geroz eta okerrago egon Katalunia, hobeto egongo da C's.

Azken legealdian Catalunya Si Que es Poten krisia azaleratu zen. Polarizazioaren ondorioz?

Aurreko legealdia korapilatsua izan da, eta konplexua da egoera, baina lan ona egin dugu. Joango zaizkigun botoak ez dira joango CSQPek egindako lanagatik, egoerarengatik baizik.

Podem ukituta dago Albano Dante Fachin eta gainontzeko kideen dimisioagatik.

Albano Dante Fachinek dimisioa aurkeztu zuen, zilegitasunik gabe geratu zelako. 17.000 lagunek baino gehiagok parte hartu zuten Podemen barne galdeketan, Catalunya en Comurekin batera joan edo ez erabakitzeko, eta batera aurkeztea erabaki zuten 13.000k baino gehiagok. Modu koherentean joatea erabaki zuen Dante Fachinek. Hala ere, gehiago da azken egunotan gehitu den jendea joan dena baino. Independentzia aldarrikatzen du orain, eta bera aske da nahi dituen alderdiak babesteko, baina gu adostutako erreferendumaren alde gaude.

Aldebakarreko bidea baztertzeko, Argitasun Ituna proposatzen duzue. Zer da?

Eredu kanadarrean oinarritutako egitasmoa da. Argitasun Itunaren arabera, Espainiako Gorteekin negoziatzera joan aurretik komeni da gehiengo handiak edukitzea. Katalanen %80 badaude adostutako galdeketaren alde, herri akordio bat ezinbestekoa da erreferenduma egiteko.

Junts pel Si ohiko hainbat ordezkarik diote independentzia oraindik ez dela egingarria. Zer deritzozu?

Argi gelditu da aldebakarreko bidea arduragabekeria izugarria izan dela. Aldebakarreko bidetik herrialde erdia baztertzen dute. Porrota izan da. Aldebakarreko bidea aukeratu dutenak bereiztea eta porrota aitortzea nahiko genuke. Zehazki, ERCk, Junts per Catalunyren pean egoteari utzi, eta katalanismo progresistara itzuli beharko luke, batetik, eta PSCrekin gauza bera; eskuinerantz egin duten biraketa baztertzen badute, aurkituko gaituzte.

Zein iritzi duzu PSCren biraketaz?

Ez dira argitzen. Ezinezkoa da duela hilabete batzuk Pedro Sanchezek primarioak irabaztea plurinazionalitatea hitzartuz, eta Miquel Iceta salbazio erreguka aritzea, eta, orain, Alderdi Popularra besarkatzea: edo engainatu gaituzte, edo ezkutuka ari da Susana Diaz agintzen. Agindu zutenaren kontrakoa aplikatzen ari dira.

Zuen ustez, irtenbidea Espainia aldatzea da. Egingarria da?

Espainia erreforma ezina dela baieztatzen dutenek ahazten dute maiatzaren 15a, hiru urteetan erabakitzeko eskubidearen alde Espainiako Gorteetan agertu diren bost milioi botoak, mareak... Badago Mariano Rajoyrena ez den Espainia bat. Espainiako %57k babesten dute adostutako erreferenduma, eta, beraz, ezinbestekoa da herritarren zentzu komuna alderdi politikoetara iristea.

Jendeari zail egiten zaio aldaketa horretan sinestea.

78ko erregimenaren zatiketaren hastapenak agertu dira, eta, aldaketak nahi bezain azkar iristen ez diren arren, geroz eta kontzientzia handiagoa dago gaur egungo sistemaren kontra. Kataluniak zeregina du, eta gehiengo handiak josi behar dira.

Zer egingo duzue abenduaren 22an?

Blokeen arteko borroka bukatzeko garaia iritsi da. Katalanismo progresista berreskuratzeko garaia da, eseri eta gehiengo handiak osatzeko. Guk ez diegu presidentetza oparituko %3 auziaren arduradunei, ez Ibex-35ekoei, ezta Gurtellekoei ere. Alde bakarreko bidea utziz gero eta katalanismo progresista berreskuratzen badute, ERC eta PSC bidelagun izan daitezke.]]>
<![CDATA[«Bozok ezinbestekoak dira normaltasuna berreskuratzeko»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/018/001/2017-12-13/bozok_ezinbestekoak_dira_normaltasuna_berreskuratzeko.htm Wed, 13 Dec 2017 00:00:00 +0100 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1943/018/001/2017-12-13/bozok_ezinbestekoak_dira_normaltasuna_berreskuratzeko.htm
Inkestek toki onean uzten dute Ciutadans. Nola hartzen dituzu hauteskunde hauek?

Ilusioz. Kataluniako benetako aldaketa guk irabazita bermatuko da bakarrik. Hiru hamarkadetan gobernu nazionalistak nagusitu ondoren, Ciutadansek du proces-aren amaiera eta aro berri baten hasiera bermatzeko giltza, Espainia sendo eta Europa batu baten altzoan.

Zertan izango dira erabakigarriak?

Alderdi independentistek demokraziaren muga gurutzatu ondotik, Katalunian eragindako egonkortasun eza berreskuratzeko balioko dute. Enpresek ihes egin dute, langabeziak gora egin du, hoteletako kontratazioek behera egin dute, eta, beraz, neurgailu guztiek egiaztatzen dute prozesu independentista kaltegarria izan dela katalanontzat. Hori gutxi balitz bezala, haustura egon da katalanon artean; lankideak, lagunak, familiak liskartu dira, edo, ez dute politikaz hitz egiten. Bozok ezinbestekoak dira normaltasuna berreskuratzeko.

Diozun egonkortasun faltak justifikatzen al du Espainiako Gobernuak politika judizializatzeko hartu duen joera?

Eskatzen didazu politikoki azaltzea epaileen erabakiak. Botere banaketaren alde gaude, eta ez dugu beste irtenbiderik epailearen erabakiak errespetatzea baino. Legeak bete ez dituzten horiek bazekiten zein arrisku zegoen, eta, hala ere, legeak ez betetzea erabaki dute.

Uste duzu botere judiziala independentea dela Espainian?

Gauza asko hobetu daitezke. Ciutadansek behin baino gehiagotan azaldu du, Auzitegi Konstituzionaleko eta botere judizialaren kontseiluko magistratuen izendapenean, besteak beste. Baina hori beste gai bat da, eta, noski, epaileek, bere horretan, independentzia bermeak dituzte.

Abokatua izanik, zer deritzozu Auzitegi Gorenak Carles Puigdemonten kontrako euroagindua bertan behera utzi izanari?

Magistratuak zuen auzibidearen aukeretako bat zen, eta bideratu zuen, auzipetuen artean delitu ezberdinak aplikatzea ekiditeko. Baina berriz diot, ez naiz epailearen erabakia baloratzen hasiko.

Hitz egin dezagun erabakitzeko eskubideaz. El País egunkariaren inkesta baten arabera, Ciutadanseko hautesleen %57 daude erreferendum adostuaren alde. Nola da posible zuek bide hori ukatzea?

Egia esan, ez dut kopuru horren aditzerik. [Datuak erakutsi dizkio BERRIAk]. Lehen albistea. Hala ere, eztabaida ez da erreferenduma bai edo ez. Oraingo eztabaida da edo aldebakarreko bidea, alegia, demokraziaren kontrako kolpea, edo legezkotasuna bermatzea. Erreferenduma sustatzen dutenak independentistak dira.

Inkesta berean ikus daiteke katalanen %82k babesten dutela erreferenduma, izan independentista edo ez. Ciutadansek demokrazia aldarri izanik, ez al dago erreferenduma baino lanabes demokratikoagorik?

Katalunia banatuta dago, eta, beraz, erreferendumaren bidez gehiago banatzea ez da irtenbidea. Guk erreformatutako Espainia baten aldeko apustua egiten dugu, globalizazioan mugak jartzeak ez baitu zentzurik. Erreferendum nazionalistek EBren hondamendia ekarriko lukete.

Ciutadans politikara iritsi zen inertziak aldatu eta ustelkeriarekin amaitu asmoz. Nola uler daiteke babesa ematea PPri?

Erraza da. Gure lehentasuna izan zen Pedro Sanchezekin gobernu ituna sinatzea. Aukera hori baztertu zen, besteak beste, Podemosek onartu ez zuelako. Ustelkeriaren kontrako gure konpromisoa erabatekoa da, hala ere. Katalunian, zoritxarrez ezin dute berdin esan: ERCk Convergenciarekin gobernatu du, CDCk %3aren auziaren azalpenik eman gabe.

Erreferendumaren aldeko mobilizazio jendetsuak baketsuak izan dira. C's-ek parte hartu duen mobilizazioetan eskuin muturrak eraso larriak egin ditu.

Ez da horrela: mobilizazio nazionalistak ezin baketsuagoak direla eta mobilizazio konstituzionalistak eskuin muturrak gidatuak direla. Gertakariak manipulatzea da hori. Gertatu da etxean zegoen jende asko, prozesuaz nekatuta, mobilizatzen hasi dela. Ez gobernuak gidatuta, mobilizazio nazionalistetan gertatzen den bezala. Eskuin muturraren erasoak kondenatzen dira, zalantzarik gabe, eta errotik atera behar dira, eraso oro bezala. Hori bai, nahi baduzu pasatuko dizut guk pairatu ditugun erasoen zerrenda ere. Polizien babesa behar dugu; beraz, esango didazu hau irribarreen iraultza baketsua den edo ez.

Zer gertatuko da abenduaren 22tik aurrera?

Espero dut alderdi konstituzionalistek garaitzea eta ados jartzea aldaketa aro berri hau bermatzeko. Orain arte ez bezala, guk irabaziz gero, katalan guztientzat gobernatuko dugu, prozesuaren lorontzia baztertu eta elkartzen gaituzten lan ildoak jorratuz.

Erreferendumaren nahiak bere horretan jarraituko du, ordea.

Gatazka erdigunetik kenduko dugu, benetan ezinbestekoak diren politikak sustatuz. Eta, noski, lan egingo dugu Espainiako Konstituzioa aldatzeko. Hori bai, argi dago independentziaren amorratuak direnentzat ez dugula ezer eskaintzeko.]]>
<![CDATA[«Ukatzen diren ideal politikoak herritarrek eskatutakoak dira»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1932/003/001/2017-12-12/ukatzen_diren_ideal_politikoak_herritarrek_eskatutakoak_dira.htm Tue, 12 Dec 2017 00:00:00 +0100 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1932/003/001/2017-12-12/ukatzen_diren_ideal_politikoak_herritarrek_eskatutakoak_dira.htm ONGC eta Catalan International View aldizkarietako zuzendaria da. Erreferendumaren Aldeko Itun Nazionaleko kide ere izan zen, eta argi du adostutako erreferendumaren aldeko aukera guztiak erreta daudela. Carles Puigdemonten zerrendaren komunikazio taldeak hauteskunde kanpainaren azken ukituak amaitzen dituen bitartean solastatu da BERRIArekin, alderdiak Gracia auzoan duen egoitzan.

Lleidako museoan zeuden Sixenako monasterioko lanak Aragoira eraman zituzten atzo. Mariano Rajoyren gobernuaren jazarpenaren albo kalteak…

155. artikuluaren aplikazioa babestu duen PSCko Angel Ros alkatea orain konturatzen ari da estatu batek autoritatearen bidea aukeratzen duenean ez duela mugarik. Parlamentua desegin dute, ordezkariak preso daude, eta Junts pel Si baliogabetuta utzi dute, beste behin banaketa sustatuz. Baina horrek azkenean eragingo du, Lleidan gertatu den bezala, Rajoyren errepresioa babestu duten alderdiengan ere.

Hamar egun gelditzen dira abenduaren 21erako. Zerrendaburua erbestean duzue, eta bigarrena, preso. Nola aurreikusten dituzue bozak?

Hauteskundeak legez kontrakoak dira. Gobernuko presidentea eta parlamentua, izan, bagenituen; beraz, salbuespen egoera honen barruan Espainiako Gobernuak inposatu dizkigu hauteskunde bidegabe hauek. Edozein modutan, hautetsontziek ez gaituzte beldurtzen, eta urriaren 1ean estatuaren aparatuek adierazi zutenez emaitza hura ez zela fidagarria, abenduaren 21eko bozketak balioko du herritarren nahimena berresteko, beste behin.

Abenduaren 7an presoen askatasunaren aldeko aldarria egin zuten milaka herritarrek Bruselan. Zer iritzi duzu?

Agerian utzi genuen katalanon europeismoak osorik jarraitzen duela, baina Europako erakundeena zalantzan dago. Europako Batasuna aintzat hartzen ari da Espainiako Gobernuaren estrategia, eta ez du erabakirik hartu, historiako beste hainbat kapitulutan egin zuen bezala; Hungariarekin edo Turkiarekin, esate baterako. Gertatzen ari den guztiaren gainetik, Europak oraindik ere esaten du anomaliarik ez dagoela, eta, ondorioz, Rajoyren bidea babesten du.

Kazetaria zara. Halako aldarrikapenik ezagutzen zenuen Europan?

Sekula ez. Erabakigarria da herritarren mugimendu baketsu hau Europara joatea Katalunian gertatzen ari dena azaltzera. Errotik harro sentitu nintzen agerian gelditu delako, beste behin, demokraziarekin dugun konpromisoa. Bide onetik goaz, eta PDECatek zeharkako zerrenda egiteko egin duen apustua berretsi da. Gure aldarria beti izango da salbuespen egoeraren amaiera.

Auzitegi Gorenak Oriol Junqueras, Joaquim Forn, Jordi Sanchez eta Jordi Cuixart preso mantentzea erabaki zuen abenduaren 4an. Nola eragiten du testuinguru horrek hauteskundeetan?

Kasu! Espetxeratuta ez daudenak ere Espainiaren Damoklesen ezpata dute gainean. Iritzi delitua egiten ari direla erabakitzen duten edozein momentutan haien askatasuna ere jokoan baitago, argi geratu denez, epaileek egiten duten gertaeren analisiarekin. Eta ezin dugu ahaztu ukatzen zaizkigun ideal politiko horiek, besteak beste, 2015eko irailaren 27ko hauteskundeetan Kataluniako herriak babestutakoak eta eskatutakoak direla. Testuinguruak erabat eragiten du, noski, bozetan.

Salbuespen egoeraren aurrean zein da irtenbidea?

Kataluniaren izaera gizalegekoa, baketsua eta demokratikoa berrestea. Junts per Catalunyak argi utzi nahi du Espainiak erbesteratu eta espetxeratu dituen kideek hauteskunde hauek aldarrikatzen dituztela, besteak beste, lidergoa berreskuratzeko. Errepresioaren eta demokraziaren arteko kontraesana da Junts per Catalunyak duen ondasun pizgarrienetako bat. Ohiz kanpoko irtenbideak eskaintzen ditugu salbuespen egoera honetan.

Aste honetan iskanbila egon da Carles Mundok egindako adierazpenen harira. Hark esan zuen zure zerrendak hauteskundeak irabaziz gero presidentearen inbestidura ezinezkoa izango dela. Zuek gizalegearekin erantzun duzue…

Ez dugu energiarik galduko bidelagun izan behar dutenen kontra aritzeko. Hautetsontzien mandatuarekin leialak gara, eta abenduaren 21ean gure erronka da emaitza hori bermatzea. Gizartearen termometro politikoa non dagoen jakiteko egun erabakigarria izango da A-21a. Tira, badakigu Espainiako legezkotasun demokratiko urria dela-eta zaila izango dela Puigdemonten presidentetza berrestea, baina Espainiako antidemokrazia eta demofobiak ezin gaitu baldintzatu: jende guztiak onartu beharko du hautetsontzietatik aterako den emaitza.

Kazetari gisa, uste al duzu hedabideek piztu nahi dutela ERCren eta Junts per Catalunyaren arteko talkarik?

Uste dut ERCk eta Junts per Catalunyak liskartu nahi ez badute ez direla liskartuko. Junts per Catalunyako kideok ez dugu orain arteko ibilbidea ahaztuko, eta kanpaina honetan bereziki dugu kontuan bai ERC eta bai CUP.

Azken asteetan Junts pel Siko hainbat kidek autokritika egin dute. Katalunia prest al dago aldebakarreko bidetik jarraitzeko?

Izugarri harritzen nau aldebakarraren inguruko eztabaida horrek. Bide honetan inor baldin badago aldebakarretik ibili dena, hori Espainiako eraikuntza politiko eta konstituzional osoa da. Tira, zoritxarrez, batek baino gehiagok ahazten du adostutako erreferendumaren alde egin dugun bidea. Ni Erreferendumaren Aldeko Itun Nazionaleko kidea izan nintzen, eta baiezta dezaket Madrilgo Gorteetara joan nintzela Joan Ignasi Elenarekin batera, besteak beste, gure proposamena aurkeztera. Bitxiki, 155. artikuluaren aldeko hirukoak ez zuen tarterik ere hartu proposamena entzuteko. Nola da posible, orduan, Miquel Iceta, Xavier Garcia Albiol eta Ines Arrimadas lotsatuta ez egotea orain, eztabaidarik nahi izan ez dugula baieztatzen dutenean? Ateak beti egon dira zabalik eztabaidarako.]]>
<![CDATA[«Hemendik aurrera sendoago jokatuko dugu, zentzu orotan»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1781/013/001/2017-12-07/hemendik_aurrera_sendoago_jokatuko_dugu_zentzu_orotan.htm Thu, 07 Dec 2017 00:00:00 +0100 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1781/013/001/2017-12-07/hemendik_aurrera_sendoago_jokatuko_dugu_zentzu_orotan.htm
Abokatu izanik, zer deritzozu Espainiako Auzitegi Gorenak Puigdemonten kontrako euroagindua bertan behera utzi izanari?

Badirudi estrategia hutsa dela. Antza, Belgikako auzitegiak baztertuko dituelako Espainiako Auzitegi Nazionalak leporatuak zituen matxinada eta sedizio delituak. Horrela, auzipetuta daude oraindik, eta zigor berak dituzte bizkar gainean, baina estraditatzeko agindurik gabe.

Begi onez ikusi zenuten zuek presidentea eta kontseilariak Bruselara joateko erabakia?

Errepresioaren aurrean erabiltzen den defentsa baliabide oro errespetatzen dugu. Hori bai, disidentzia politikoa ukatzen duten hainbat errepresio kasu izan ditugu CUPen ere, eta guk talde estrategiaren bitartez kudeatu ditugu.

Zer iritzi duzu aste honetan Gorenak Oriol Junqueras, Joaquim Forn, Jordi Cuixart eta Jordi Sanchez espetxeratuta mantentzeko hartu duen erabakiaz?

Argi dago erabakia ez datorrela bat irizpide juridikoekin, eta Espainiako Justizian ohikoa den bezala, irizpide politikoetan oinarritu da epaia.

Nola eragiten du testuinguru honek abenduaren 21eko hauteskundeetan?

Tira, Maria Dolores de Cospedalek [Espainiako Defentsa ministroak] aitortu du bozetara deitu dutela konstituzionalistek irabazteko asmoz. Hauteskunde Batzordea buru-belarri ari da preso politikoen askatasuna aldarrikatzen duen sinbologia guztia debekatzen, baina gure egoitza aurrean antolatzen diren agerraldi faxistak egiten, aldiz, uzten du. Kanpainan murgilduta gaude, eta jazarpenak ez du etenik: atzo Kataluniako Estatistika Institutuan izan zen Espainiako Polizia; Kataluniako hainbat tokitan kartelak bahitu zituzten kanpainako lehen egunean, eta hamaika adibide gehiago daude. Kanpaina hau ez da garatzen ari normaltasun baldintzetan, baizik eta salbuespen demokratikoaren barruan.

CUPek, hala ere, onartu du Mariano Rajoyk inposatutako hauteskunde hauetan parte hartzea. Zaila izan da erabakia?

Jokaleku guztiak aztertu ondoren erabaki genuen parte hartzea; izan ere, esku artean ditugun lanabesen artean beste bat da hau. Gure helburua da urriaren 1eko erreferendumean indartu zen herriaren nahia abiaraztea, eta CUPen funtsa errespetatuko duen proiektu politikoaren bitartez egingo dugu hori: gure dinamikak lehenetsiz, eta baldintzaturik egon gabe.

Azken hauteskunde autonomikoetan emaitza onak izan zenituzten: hirutik hamar aulkira pasatu zineten. Nola aurreikusten dituzue oraingo emaitzak?

Baikortasunez aurre egingo diegu bozei. Argi dugu atzera begiratuta 155. artikuluaren aplikazioa eta eskubideen gainbehera dagoela bakarrik. Beraz, gogotsu gaude: laneran jarraituko dugu herritarrak iritsi diren tokira erakundeak ere irits daitezen.

Aurreko legealdira begiratuz, CUPek babestu egin zituen Junts Pel Siren bide orriak. Zer iruditu zaizue bilakaera?

Junts Pel Sik aurkeztu zuen batasun zerrenda horretan parte hartzea arbuiatu genuen, proposamen hark biltzen zuelako independentzia hemezortzi hilabetean gauzatzea, legetik legera. Guk ez genuen abiapuntu hori babestu, besteak beste, hasieratik genekielako independentzia ez zela horrela iritsiko, Junts Pel Sik aurkezten zuen prozesismo magiko hartatik. Espainiako Estatu autoritarioak bere esku dituen baliabide guztiak erabiliko baititu independentzia blokeatzeko. Guretzat erreferenduma funtsezkoa zen, alderdi politikoen baldintzarik gabe herritar orok erabil dezakeen lanabes demokratikoa delako. Jakina da aurrekontuen gaiarekin Junts Pel Siren aldetik mesfidantza zuela gurekin. Baina aurrekontuak onartu genituen, eta erreferenduma egin zen, baina, noski, bidea kontraesanez beteta egon da.

Zein dira CUPek aurrerantzean saihestu beharko dituen hanka-sartzeak?

Autokritika beti da beharrezkoa, baina orain aurrera begiratu behar dugu errepublikaren eraikuntzan amorerik eman gabe. Edozein modutan, CUPek argi du hurrengo legealdian ez dugula autonomismoa kudeatuko, 2012an parlamentuan sartu ginenetik egin ez dugun bezala. Hemendik aurrera, sendoago jokatuko dugu, zentzu orotan.

Errepublikaren eraikuntzan, hala ere, orain ERC eta Junts Per Catalunyak zalantzan jarri dute herritarren oinarri sendo nahikorik dagoen aldebakarreko bidetik jarraitzeko. Nola hartu dituzue zuek baieztapen horiek?

Ez dakit zenbat froga gehiago behar dituzten egiaztatzeko Katalunia prest dagoela aldebakarreko bidea egiteko. Urriaren 1arekin aski ez, eta urriaren 3ko eta azaroaren 8ko greba orokorrak Kataluniaren nahiaren erakusleiho izan ziren. Jendearen indarrak xakean jarri du behin eta berriz Espainiako Estatua. Herri mobilizazioa geroz eta handiagoa da. Guk ere nahiko genuke adostutako erreferenduma, testuinguru horrek esan nahi baitu oinarrizko eskubideak errespetatzen dituen estatu bat dela Espainiakoa. Aldebakarreko bidea erabat inposatu digute.

Baina, Espainiako Gobernuaren errepresioa ikusita, aldebakarreko bidetik ere, egingarria da errepublika?

Noski, ahalik eta ordezkari politiko eta sozial gehien bilduta. Ez da egun batetik besterako erronka izango. Mantso joango gara, baina urruti iritsiko gara.

Joan den asteburuan, kanpaina hasi baino 48 ordu lehenago, CUPeko idazkaritza nazionaleko hamabost kideek jakinarazi zuten batzordea utziko dutela. Eraginik ba ote du erabakiak hauteskunde kanpainan?

Inola ere ez. Gogoratu behar dugu hemezortzi hilabete gogor izan direla, eta haiek dagoeneko bete dutela antolakuntzarekin zuten konpromisoa. Kide berriak iritsi arte, haiek lanean jarraituko dute, orain arte bezala.

Higadurarik badago CUPen?

Hau proiektu kolektiboa da, eta jende askok modu altruistan militatzen du, proiektu honetan sinisten dutelako. Higadura baino gehiago, esango nuke funtsezkoa den txandaketa baten beharra dagoela.]]>
<![CDATA[«Gure proposamenarekin identifikatuta sentituko dira sozialista asko»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1935/016/001/2017-12-06/gure_proposamenarekin_identifikatuta_sentituko_dira_sozialista_asko.htm Wed, 06 Dec 2017 00:00:00 +0100 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1935/016/001/2017-12-06/gure_proposamenarekin_identifikatuta_sentituko_dira_sozialista_asko.htm
Auzitegi Gorenak bertan behera utzi du Puigdemonten kontrako euroagindua. Nola hartu duzue albistea?

Bigarren eta hirugarren deribatuak dira hauek. Larriena da Espainiako Gobernua, eztabaida sustatzeko helburutik urrun, Kataluniako emantzipazio prozesuaren kontra agertu dela errepresioaren eta judizializazioaren bitartez.

Puigdemontek ongi egin zuen Bruselara joanda?

Erabakia ulergarria da, eta Kataluniako ordezkaritza politiko legitimoa erbesteratuta egoteak balio berezia eman dio testuinguruari. Baina egoera hau ez da berria, errepikatuz joan da historikoki, behin eta berriz.

Oriol Junqueras, Joaquim Forn, Jordi Sanchez eta Jordi Cuixart, aldiz, espetxean mantendu ditu epaileak.

Indarkeria inposatzen duen estatuaren hamaikagarren berrespena izan da erabaki hori. Eta agerian gelditu da, beste behin, Mariano Rajoyren gobernuaren bidegabekeria. Batzuk aske uztea eta besteak preso, arbitrarioa da erabat. Larriena da funtsean denak daudela preso, aske utzi dituztenak ere auzipetuta baitaude. Geure erakundeen eta herritarren autogobernua ukatzen ari dira.

Nola eragiten du testuinguru honek abenduaren 21eko hauteskundeetan?

Oinarrizko eskubideen urraketa nabarmena da, eta, noski, bozen bilakaeran eragingo du. Hauteskundeen kanpaina oso baldintzatuta egiten ari gara, eta hainbat alderdi desabantailez josita daude. Herrenka goaz, eta hori alderdi konstituzionalisten alde doa, noski. Kezkagarriena da 155. artikuluaren aplikazioa babestu dutenek errazagoak dituztela hauteskundeak.

Ibilbide zabala duzu bizkarrean. Nola bizi izan duzu Espainiako Gobernuak Kataluniaren kontra egin duen errepresioa?

Haserre eta tristuraz bizi dut egoera. Egiaztatu da Espainiako Estatuak izaera demokratikorik ez duela sendotu, eta, begi bistakoa da, Jose Maria Aznar gobernura iritsi zenez geroztik ikusita genuen Espainiaren homogeneizazio prozesuak indarra hartu duela, inoiz baino gehiago. Egiazko autogobernua dagoeneko murriztu dute. Baina, hori gutxi balitz bezala, orain beste muga gorri bat gurutzatu dute Katalunian autogobernu mugatuan sortu ziren hiru zutabeei jazarriz: eskola katalana, mossoak eta komunikabideak. Izan ere, horiek dira, gaur-gaurkoz, autogobernuan bizirik iraun duten bakarrak. Eta horiek ere esku hartu dituzte.

Uste duzu aldebakarreko bidea bateragarria dela, ikusi dugun errepresioaren aurrean?

Agerian gelditu da zapalketa hain denez esplizitua guk geuk sendotu behar dugula demokrazia saiakera oro. Gehiengo demokratikoak modu baketsuan eraikitzeaz haratago, gure ekinbideei balioa eman behar diegu, estatu barruan eta kanpoan eztabaidak sustatuz. Eskubideen bermea aldarrikatu behar dugu, Espainiak berezkoa duen zapalketaren gainetik. Baina, zer edo zer ikasi dugu ibilbide honetan, eta Espainiako Gobernuaren izaera begi bistan utzi dugu, behintzat: argi gelditu da zer diren eta nola jokatzen duten.

Aste honetako inkesten arabera, ERC eta Ciutadans parekatuta egongo dira A21ean. Sinisten dituzu?

[Kar-kar] Tira, nik inkestak ez ditut inoiz sinistu. Ez hauek eta ez besterik. Argi dago hauteskunde hauetan emantzipazio katalanaren neurketa jokoan dagoela, eta, beraz, neurketa hori independentziaren aldeko alderdien botoen batuketak argituko du gehiago, alderdi politikoen emaitzak baino. Beraz, alderdien arteko konparazioa ez zait interesatzen. Hori bai, argi dago Espainiako Gobernuak indarkeriaren bitartez ase duela Katalunian areagotu nahi zuen talka.

Zu zeu, Kataluniako herritar anitz gisa, PSCko federalismo katalanistarekin lotuta egotetik independentismorantz jauzi egin duzu. Nola ikusten duzu orain PSC?

Independentismoranzko jauzia baino, subiranotasunerantz eta errepublikaranzko biraketa egin dudala esango nuke. Independentzia ez baita ideologia, baizik eta lanabesa. Hori horrela, orain erronka da PSC edo Comuko hautesle legitimoei erakustea errepublikaren kontzeptuak barneratzen dituela. Ziur naiz, gure proposamenarekin identifikatuta sentituko dira bihotzez eta ideologiaz sozialistak diren hautesle asko.

PSCko hainbat hautesle ERCra joan badira, beste hainbat Catalunya en Comura mugitu dira. Zein iritzi duzu espazio politiko horri buruz?

Espazio oso duina betetzen dute, baina ez dira gai benetako haustura bermatzeko. Eurek Espainiako iraultza lehenesten dute, eta hortik aurrera kokatzen dute Katalunia. Onartezina bakarrik ez; ezintasun zantzua iruditzen zait. Ez dira gizartearen gehiengora irits daitekeen proiekturik sortzeko gai izan, 1980ko hamarkadan sozialismoa iritsi zen bezala. Hori esanda, hala ere, euren aldeko errespetu osoa agertu nahi dut. Positiboa da eurek duten espazioa, eta eskerrak badagoen. Aurrerantzean espero dut gai izatea, Katalunian zein Espainian, ekintza zehatzak elkarbanatzeko. Hori bai, eskertuko nuke eurek ulertzea gure emantzipazio mugimendua positiboa izango dela euren egitasmoa asetzeko. Elkarbanatzeak on egingo lieke, bestela gutxietsia izatera zigortuta egongo da.

Zertarako balioko dute hauteskunde hauek?

Berrespen hauteskundeak dira, eta sekula baino zailtasun gehiagorekin aurkezten gara. Baldintza berdintasunik gabe aurkezteko arriskua onartu dugu, eta, zalantzarik gabe, eztabaidaren bitartez irabaztea besterik ez zaigu gelditzen. Eta hori bai, errepublika eta konstituzioaren arteko dikotomiatik haratago iritsi beharko dugu, hainbat eta hainbat herritarren bihotza eta ideologia irabazteko.

Baina zer gertatuko da biharamunean? Rajoyren gobernuak onartuko al ditu hauteskunde hauetako emaitzak?

Tira, nahi dutena esango dute, baina emaitzak denok onartu beharko ditugu, bai guk eta baita eurek ere. Politikan emaitzek dute azken hitza. Zalantzarik gabe, abenduaren 21a aukera ona izango da horretarako, bai Espainiak eta bai Europak ondorioak ateratzeko.

Zer gertatuko zen Maragall presidenteak 2005ean Kataluniako Parlamentuan onartu zuen Autonomia Estatutuak aurrera jarraitu izan balu?

Oinarri sendoa izango litzateke Kataluniako singulartasuna ordezkatzeko. Ordukoa da lehen biraketa sozialista, alegia, PSCk agente bikoitzaren papera hartu zuenekoa: Parlamentuan onartu zuen Estatutua murrizteko lan egiten aritu zen Gorteetan. Katalunia orduan jabetu zen autogobernuak zituen gabeziez. Eta 2010etik aurrera abiatu zen erreakzioa: haserreak baieztapena ekarri zuen, baieztapenak proiektua, eta proiektuak erabakia. Katalunian ikusi duguna ohiz kanpokoa da Europako demokrazian. Gizarteak alderdi politikoak eta erakundeak herrestan ekarri ditu gauden tokira. Bidean Artur Mas presidente ohia saiatu zen egoera bideratzen, akordioen bitartez, eta amore eman behar izan zuen gizarte zibila askoz indartsuagoa zelako.

Bukatuz goaz, zein izan zen presidente hobea, Jose Montilla edo Artur Mas?

Ez iezadazue halakorik egin [kar-kar]. Begien bistakoa da presidente askoz hobea izan zela Jose Montilla. Baina ez dut nik esaten. Orain arte egin ez den praktika bat abiatu berri dugu: 2003tik 2010era bitarteko, Maragall eta Montillaren gobernuen gobernu ekintzen emaitzak aztertzen ari gara, objektiboki. Era honetan egiaztatuko da, Hirukoaren orekak mantentzeko zailtasunak zailtasun, Katalunian bermatu zen eraldaketa eztabaidaezina dela.

Eurodiputatua izan zinen 2016ko abendura bitarte. Han nahikoa ulertzen al da Katalunian gertatzen dena?

Geroz eta gehiago eta hobeto ulertzen dela esango nuke. Arazoa da Europa bere estatuen preso dela, mugatuta dago. Alemania, Frantzia, Italia eta Espainia bezalako estatu handiek dute protagonismoa, eta, ondorioz, erresistentzia bat dago Katalunia edo Eskoziako emantzipazio proiektuak onartzeko. Aldiz, jorratu beharko lituzke, ez oraingo egituraren kontra, baizik eta subiranotasuna birbanatzeko. Guk ildo honetan proposamenak egin ditugu; tartean, sezesio eskubidea arautzea.

Baikorra zara etorkizunari begira?

Oraingoz, lortu dugu Katalunian Europako Batasuneko estatuen kontrako erantzun, kasik, fisiologikoa. Eta ziur naiz abenduaren 21eko egiaztatze demokratikoaren ondorioz eta Europan martxan dauden mugimenduekin batera, ahalbidetuko dugula aipatzen dugun Europa demokratiko hori gorpuztuko duten alderdien sorrera. Baikorra baino, itxaropentsua naiz.]]>
<![CDATA[«Aldaketak gehiengo handien testuinguruan lortu daitezke bakarrik»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1849/015/001/2017-11-28/aldaketak_gehiengo_handien_testuinguruan_lortu_daitezke_bakarrik.htm Tue, 28 Nov 2017 00:00:00 +0100 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1849/015/001/2017-11-28/aldaketak_gehiengo_handien_testuinguruan_lortu_daitezke_bakarrik.htm
Hasteko, nola aurreikusten dituzu abenduaren 21eko bozak?

Gauza asko gerta daitezke. Gaur-gaurkoz neurtezinak diren aldagaiak daude mahai gainean. Nire ustez, hiru dira zalantzak. Hasteko, alderdi independentistek aldebakarreko erabakiaren aldeko apustua egin ondoren galdua zuten botoa berreskuratzen duten edo ez argitzea. Bestetik, ikustea ea ezezkoaren aldeko alderdiak, PP eta Ciutadans, gai izango diren 2015eko irailaren 27an mobilizatu zuten botoa baino gehiago mugitzeko. Eta, azkenik, ikusi beharko da ea hirugarren bideen aldeko alderdiak, Catalunya en Comu eta PSC, gai diren azken hauteskundeetan bezainbeste zigortzen dituen testuinguru polarizatua gainditzeko.

Zein dira gakoak boz hauetan?

Independentistak zerrenda desberdinetan aurkeztuta, kontakizuna konplexuagoa da. Irailaren 27ko plebiszituaren kontakizuna iraungita dago, eta alderdi bakoitzak eratu behar du bere proposamena. Hein batean ikusi dugu alderdi independentistek hasi dutela prozesuaren azken tartearen katarsia.

Junts Pel Siko zerrendari erreparatuta, hautagaiak kartzelan edo erbesteratuta daude. Nola eragingo du salbuespen egoera honek hauteskundeetan?

Agerian dago bozak ere salbuespenezkoak izango direla. 155. artikuluaren aplikazioaren bitartez deitu du bozetara Madrilek. Hala ere, esango nuke errealitate honek ez duela eraginik izango emaitzetan. Errepresioak berriz piztu du DUIarekin pozik ez zegoen boto independentista, baina ez dut uste erradiografia askorik aldatuko denik. Tira, halako testuingururik ez da izan inoiz, eta zaila da iragarpenak egitea.

Inkesten arabera, argazkia mantenduko da, baina, antza, 155. artikulua babestu duten alderdiek tokia irabaziko dute.

2015eko irailaren 27ko hauteskundeetan, baiezkoaren aldeko botoa kasik osorik mobilizatu zen, eta ezezkoaren aldekoa izugarri mobilizatu zen. Gogoratu behar dugu parte hartzea %76 izan zela, ohiz kanpokoa. Baina, seguruenik, ezezkoaren aldeko boto horri oraindik gelditzen zaio mobilizatzeko tartea, eta, seguruenik, abenduko bozetan hori mugitzen ari delako ikusten dugu aldaketa. Hain polarizatuta dauden hauteskunde hauetan, Ciutadansen irrika da are gehiago polarizatzea. Aldaketak gehiengo handien testuinguruan bakarrik lortu daitezke. Alde horretatik, uste dut independentismoa ez dela desagertuko errepresioaren indarrarengatik. Independentismoa 2012az geroztik indarra hartu duen errealitate bat da, eta Espainiak judizializatuta ez da desagertuko. Bada garaia Rajoyk analisi hori egiteko.

Zer gertatuko da abenduaren 22an, orduan?

Batetik, ikusi beharko, ardatz nazionalak duen pisua berretsita, nola jokatzen duen Rajoyren gobernuak. PPk autokritika egin behar du, bestela arazoa enkistatu egingo baita, are gehiago. Eta, noski, alderdi independentistek ere beren lana egin beharko dute. Irailaren 27an abiatu zuten bide orria zalantzazkoa zen, katalanen erdiek ez zutelako babesten.

Autokritika hori agertu da egunotan.

Noski. Agerikoa zen Puigdemonten bide orriak ez duela ondorio onik izan, errepublikaren aldarrikapena sortzez baliogabea zelako. Gehiengo handien testuinguruan bakarrik lortu daitezke aldaketak. Irtenbidea agertuko da bakarrik PPren gobernuak eta Kataluniakoak autokritika hori egiten badute.

Zer rol edukiko du En Comu Podemek honetan guztian?

Esango nuke espazio politiko honetan mediatikoki zein politikoki zail duela bere diskurtsoa mahai gainean jartzea. Gertakariek, edozein modutan, egiaztatu dute Comukoek defendatzen zuten horrek zentzua zuela, gutxienez. Seguruenik ez zen alderdi independentisten kontakizuna bezain liluratsua, baina bai errealista.

Zer bideri jarraitu beharko lioke Catalunya En Comuk?

Zail izango du. Alegia, alderdi independentistetako ordezkari nagusiek arrazoia eman dieten arren, denbora gutxiegi pasatu da oraindik ere Domenechen alderdiak testuinguru samurragoa izateko. PSCk eta Catalunya En Comuk indarra edukiko dute 155a eta DUIa baztertzen duten bitartean.

Albano Dante-Fachinek zer errana eman du azken hilabeteotan. Zer iritzi duzu gertatutakoaz?

Arazoetako bat izan da Catalunya Si Que Es Potek berezkoa duen antolaketa hauskortasuna. Beraz, ikusi dugu nola barne arazo bat hedabideen bitartez handitu den. Eta ildo berean, Albano Dante-Fachin eta Pablo Iglesiasen tirabirei dagokienez, esango nuke ardatz nazionalaren interpretazioa egin dela, eta arazoa egiturazkoa zen. Ezin dugu ahaztu ikuskizun gizarte batean bizi garela eta hainbat komunikabideren interesa hori dela, zauriak handitzea. Erraza zaie helburu hori betetzea, egitura organiko sendorik ez duen alderdi politiko honetan.]]>
<![CDATA[«Haga oso garrantzitsua izan da, baina ezin du ase biktimen justizia beharra»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1915/019/001/2017-11-23/haga_oso_garrantzitsua_izan_da_baina_ezin_du_ase_biktimen_justizia_beharra.htm Thu, 23 Nov 2017 00:00:00 +0100 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1915/019/001/2017-11-23/haga_oso_garrantzitsua_izan_da_baina_ezin_du_ase_biktimen_justizia_beharra.htm
Bizi guztiko kartzela zigorra ezarri diote Ratko Mladici. Pozik?

Erabakia pozez hartu dugu, noski. Bizi guztiko espetxeratzea da; beste edozein erabaki hartu izan balute, sekulako hanka sartzea zatekeen. Biktimen kontrako beste umiliazio bat izango zen. Pozik gaude, izan ere, egungo ordezkari politikoekin ez dugu itxaropenik; gerra hartan aktibo izan ziren, eta ez dute erantzukizun politikorik hartu.

Hagako auzitegiari esker, 161 lagun auzipetu dituzte. Hala ere, bide luzea dago oraindik justizia egiteko, ezta?

Zalantzarik gabe. Haga oso garrantzitsua izan da, baina, ezin du ase biktimen justizia beharra eta irrika. Justiziaren forma alternatiboak sortzeko beharra dago. Guk ezagutu ditugun biktimetako gehienek justizia leheneratzailea nahiago dute, penala baino, eta argi dute estatuak eta erakundeak epaitu behar direla. Horregatik, gure gerra auzitegiaren aurrean oroitarazi dugu gerra propaganda egin duten ordezkariak direla genozidioaren erantzuleak. Eskubide penaletik haratago joan beharra dago.

Bosniako gerrari 1995ean jarri zitzaion amaiera. Daytongo hitzarmenaren bitartez, ustezko adiskidetzea sinatu zen, baina errealitatea argi-itzalez josita dago.

Gerrako eta nazioarteko eliteek adostu zuten akordio hori. Bake itunek ez dute sekula aintzat hartu gizarte mugimenduaren eta emakumeon ekarpena. Hori larria da, eta egiaztatzen du bake itunak ere, nazioarteko justizia gehiena bezala, militarizatuta dagoela. Itunak gerra armatuaren amaiera irudikatu zuen bakarrik. Garrantzitsua izan zen, baina ez zen, inolaz ere, adiskidetzerik egon. Adiskidetasuna komunitateekin landu beharra dago.

Zeintzuk dira, gaur egun, Serbiak jazarritako zapalketaren ondorioak?

Ugariak. Arazoa da Serbiako Estatuak ez dituela gerrara bidali zituen gizonen kopuruari dagozkion daturik. Beraz, inongo erantzukizunik gabe itzuli ziren. Guk dakigunera arte, emakumeen kontrako indarkeriaren erantzuleen heren bat baino gehiago gerra beteranoak dira. Eta emakume horiek trauma ondoko sindrome dute, zalantzarik gabe.

Diozunez, erantzuleek aktibo jarraitzen dute erakundeetan.

Gerraren ondorioak nonahikoak dira kultura chauvinistan, ultra-nazionalistan eta militaristan. Eta larriena da testuinguru honetan inpunitatearen klima zabalduta dagoela. Izan ere, ezin dugu ahaztu gerrara joan eta sarraskia sustatu duten gizonak, arbuiatuak izan ordez, aberriaren heroitzat hartzen direla. Hori agerian dago, bai gizartean eta bai erakundeetan.

Eta Serbiako Gobernua nola ari da jokatzen?

Gobernua genozidioaren luzapena da. Ordezkari politikoak Slobodan Milosevicen konplizeak dira, eta boterera iritsi badira da ez delako justizia trantsizionalik egin. Europako Batasunak argi utzi zuen inpunitateari amaiera jarri behar zitzaiola, baina hori ez da egin. Gure mugimenduaren arazoa ez da feministak garela [barrez], gure arazoa da inpunitatearen kontrako borrokan murgilduta gaudela.

Inpunitateaz haratago ere doa zuen aldarrikapena. Serbiako presidente Aleksandar Vucicen adierazpenak salatu dituzue, armen industria adar ekonomikorik arrakastatsuena dela esan ostean.

Zoritxarrez, gisa horretako hamaika aldarrikapen entzun ditugu. NATOren bonbardaketan biktima asko dago Serbian eta Kosovon luku bonbengatik. Gobernuak biktimak erabiltzen ditu datuak manipulatzeko, eta ez du arma horien kontrako hitzarmenik sinatzen. Iturri desberdinen arabera egiaztatu da Balkanetako herrialde guztiak ari direla armak esportatzen Saudi Arabiara. Ezin da ahaztu Ekialde Hurbileko biktimen erantzuleak ez direla diktadurak bakarrik, baizik eta armen industria eta politika neokoloniala ere.

Gizarte mugimenduen internazionalismoa da zuen bertze aldarrikapena.

90eko hamarkadako unerik gogorrenak ez genituzke gaindituko ez balitz internazionalismoari esker. Bide horretan, gainera, gustatuko litzaidake azpimarratzea sostengu ikaragarria izan dela guretzat Carlos Martin Beristain. Emakumeon Auzitegia sortzeko pieza erabakigarria izan da. Eta, horretaz gain, gure herriaren mugetatik haratago sortu ziren Beltzezko Emakumeak elkarteen sostengua ere ezinbestekoa izan da, noski. Zoritxarrez, laguntza sareetatik haratago, orain arte inpunitateak irabazi du borroka oro.

Genozidioaren mina sendatu al daiteke erabat?

Ez, mina erabat konpontzea ezinezkoa da. Inork ez ditu genozidioak lapurtutako seme-alabak bueltatuko. Etorkizuna eraikitzeko ezinbestekoa da iragana garbitzea. Esperientzia honen bitartez pertsonalki ikasi dut bestelako guztia erabat faltsua eta zinikoa dela. Gure leloa hori da, ez dugu ahazten, ezta barkatzen ere.]]>
<![CDATA[«Presoak askatuko dituzte hil honetan»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1814/003/001/2017-11-18/presoak_askatuko_dituzte_hil_honetan.htm Sat, 18 Nov 2017 00:00:00 +0100 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1814/003/001/2017-11-18/presoak_askatuko_dituzte_hil_honetan.htm Eskubideak eta Presoak jardunaldien atarian.

Salbuespen egoera iraunkorrean dago Katalunia. Zer erradiografia egiten duzu testuinguruaz?

Iragarpenak egitea zaila da, gauzak egun batetik bestera hainbeste aldatzen ari diren honetan. Esango nuke orain zerumuga abenduaren 21eko hauteskundeetan dagoela, eta, nire ustez, horren emaitzaren bitartez ikusi ahal izango dugu nola metabolizatu duten katalanek prozesu hau guztia. Hauteskundeek balioko dute alderdi politiko bakoitzak hartu dituen erabakiekin hiritarrek egiten duten kontu garbiketa azaleratzeko.

Zer iritzi duzu Kataluniako Parlamentuak urriaren 27an egin zuen independentzia aldarrikapenaz?

Irudipen optikoa izan da: egiantzekotasunak izan ditu distantzian, eta desegin da gerturatu denean; ispilatze bat izan dela, alegia. Baina hori ez dut nik esaten; hainbat alderdi independentistatako ordezkariek ere onartu dute egunotan. Bien bitartean, Espainiar Estatuak gailu errepresibo guztiak aktibatu ditu, eta orain badirudi Auzitegi Gorenaren bitartez kudeatuko dituela.

Kataluniako hamar ordezkari daude preso. Zer gertatuko da haiekin?

Hilabete honetan behin-behinean aske utziko ditu Gorenak. Horrela, abenduaren 5ean hauteskunde kanpaina abiatzen denerako ez da inor kartzelan egongo. Eta, bitartean, independentzia aldarrikapena geroratuko da. Hori bai, ikusi beharko da abenduaren 22an zer gertatuko den.

Eztabaida zabalik dago. Preso politikoak dira, bai ala ez?

Espainia demokratikoki sortutako herrialde bat da, eta, noski, demokrazian, berez, ez dago preso politikorik. Arazoa da hamar ordezkari horiek espetxeratzeko erabili den prozedura ez datorrela bat demokraziaren egiturarekin. Espainiako Gobernuak modu arras desbideratuan jokatu du. Beraz, preso politikoez hitz egiteak badu sinesgarritasuna.

Independentzia aldarrikapena geroratu dela aipatu duzu. Kataluniako herritarren gehiengoak, ordea, erantzunak behar ditu.

Noski, eta hurrengo urratsa da herritarren gehiengoak bere etorkizuna erabakitzeko duen nahia kudeatzea. Adostutako erreferenduma hor dago, eta ikusteko dago hori nola itzultzen den hauteskundeen emaitzetan. Argi dagoena da arazo hau ezingo dela moldatu erreferendumik gabe.

Zenbateraino aldatuko da parlamentuko egitura abenduaren 21eko bozetan?

Espekulatzen ari gara, baina, nire ustez, aldaketak egongo dira; hasteko, gertatu den guztia gertatu delako. Nahiz eta emaitza, portzentajeei dagokienez, berdintsua izan, politika egiteko modua aldatzen da. Eta, alde horretatik, Espainiako Gobernuak ez du hauteskunde hauetako emaitzak onartu besterik. Hori bai, seguru gertutik zainduko duela hauteskunde horietatik ateratzen den gobernuak legediaren barruan jokatzen duen edo ez.

Hauteskundeak direla eta, aste honetan bertan subjektu aktibo eta pasiboen inguruan aritu zara Eldiario.es egunkari digitalean. Alderdi politiko guztiak ez dira baldintza beretan aurkeztuko?

Inola ere ez. 155. artikulua aplikatuta eta Mariano Rajoy izanik Katalunian bozetara deitu duena, ezin da baldintza berdintasunik egon. Espainiak kereilak jarri ahal izan ditu Kataluniako Gobernua baliogabetu dutelako. Ezin dugu ahaztu abenduaren 21eko bozetara aurkeztuko diren hainbat alderdi aske daudela, eta besteak, aldiz, askatasunik gabe. Are gehiago: parlamentuko mahaiko kideak aske utzi zituzten arren, askatasuna mugatua dute. [Carme] Forcadell andreak ezin izan zuen larunbateko mobilizaziora joan!

Beraz, argi dago demokraziaren mugak aspaldi gurutzatu dituela Rajoyren gobernuak, ezta?

Kataluniak desafio egiten dio Espainiaren lurraldetasunaren batasunari. Pultsu politiko baten aurrean gaude, eta Espainiak, irtenbide politikoak bilatu ordez, justizia auzitegietara bideratu ditu. Argi dago tamaina honetako arazo bat Justiziara bideratzen denean Justizia minberatzen dela…

Noizbait erran izan duzu Auzitegi Nazionala anomalia demokratikoa dela. Zergatik?

Estatu demokratiko orok estatu osoan eskumena izan behar duen organo bakarra behar duelako, eta Espainian Auzitegi Gorena dagoelako horretarako. Gainontzeko guztiek, epaileek eta magistratuek, banatuta egon behar dute, lurraldetasunari dagokionez. Beraz, Gorenaz haratago beste inork ezin du estatu osoaren jurisdikziorik izan. Espainian gertatzen dena da Frankoren Ordena Publikoaren Auzitegia zegoela eta, Konstituzioa terrorismoaren presio ikaragarriarekin idatzi zenez, auzitegi hori baliogabetu eta Auzitegi Nazionalaren dekretua onartu zutela. Baina, noski, ETA desagertu zenetik azken horrek ez luke egon behar. Basakeria bat da.

Abiapuntu hori zuk bakarrik ez, Espainiako Zigor Zuzenbideko 120 irakaslek defendatzen dute, Eldiario.es-ek argitaratu moduan. Nola uler liteke, orduan, Auzitegi Nazionalak bere horretan jarraitzea?

Zaila da jakiten. Kataluniako Legebiltzarreko Mahaiko kideen kontrako kereilan hamar orri daude Auzitegi Nazionalaren eskumena justifikatzeko. Eta justifikatzeko behar horrek agerian uzten du zentzugabekeria itzela dela.

Katalunian ordezkari politiko eta sozialak kartzelan giltzatuta dauden bitartean, PPri lotutako Espainiako ustelkeria auzi gehienen erantzuleak etxean dira. Ulergarria iruditzen al zaizu Katalunia minberatuta egotea?

Noski. Katalunian azken urteotan gertatutakoak ez du aurrekaririk, eta basakeria bat da. Horregatik, adostutako erreferenduma sekula baino beharrezkoagoa da, hori baita irtenbide bakarra.

Carles Puigdemontek eta harekin dauden Kataluniako Gobernuko lau kontseilarik atzo deklaratu zuten, Belgikako Justiziaren aurrean. Zer iritzi duzu Bruselara joateko hartu zuten erabakiaz?

Ongi ateratzen baldin bazaio eta Belgikak zalantzan jartzen baldin badu Espainiako Justizia, sekulako jokaldia dela iruditzen zait.]]>
<![CDATA[«Lehen mailako herritar gisa hartuko gaituen estatu bat behar dugu»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1781/018/001/2017-11-17/lehen_mailako_herritar_gisa_hartuko_gaituen_estatu_bat_behar_dugu.htm Fri, 17 Nov 2017 00:00:00 +0100 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1781/018/001/2017-11-17/lehen_mailako_herritar_gisa_hartuko_gaituen_estatu_bat_behar_dugu.htm
Ikerketan agerian gelditzen da katalanak pairatzen duen erasoa. Nola eragiten du diskriminazioak hizkuntzetan?

Larriena da Espainiaren jokabidearen eraginak daudela ez bakarrik hizkuntzetan, baizik eta baita hiztunengan ere. Hamaika adibide ikusi ditugu: badago katalanez epaiketetan deklaratu nahi izan duen jendea, pasaportea berritzera joan eta bere ama hizkuntzan egin ezin izan duena, eta abar. Guk, guztira, gisa horretako 239 kasu bildu ditugu dagoeneko. Eta horiek izozmendiaren erpina baino ez dira, ezin baitugu ahaztu gehiengoak zuzenean hizkuntza aldatzen duela, halako erasoak salatu gabe.

Zein zen txostenaren helburu nagusia?

Lan honekin egiaztatu nahi izan dugu Espainiar Estatuak bigarren edo hirugarren mailako biztanleen gisan hartzen gaituela. Baina ez hori bakarrik: sistematikoki Europako Hizkuntza Gutxituen Itunean sinatu zuenaren kontrakoa egiten ari dela ere bai. Eta hori, hiruzpalau urtetik behin hainbat adituk ohartarazpena bidaltzen dutela, esateko ez direla ari betetzen aipatutako hitzarmenean sinatutakoa. Espainiar Estatuak, hala ere, bere horretan jarraitzen du.

Zer harrera izan zenuten Europako Parlamentuko agerraldian?

Zalantzarik gabe, aurkeztutako gaiak interesa piztu zuen. Guztira, 50 lagun inguru etorri ziren, tartean, 16-18 eurodiputatu. Zenbaitzuek bazekiten katalana ez dela hizkuntza txikia, baina datuak ezustean hartu zituzten. Beste hainbatek, aldiz, ez zuten informaziorik, eta hamar milioi hiztun ditugula esan genienean harrituta gelditu ziren, besteak beste, maltera hizkuntza ofiziala delako hiztun gutxiago izan arren, eta katalana, hainbeste hiztunekin, aldiz, ez. Anomalia bat gara.

Katalana Europako Batasuneko hamalaugarren hizkuntza da. Hiztun asko badu ere, gutxituen zerrendan dago. Zer gertatu behar da ofizialtzeko?

Teorikoki, ofizial bilakatzeko behar den bakarra da Espainiako Estatuak eskaria bidaltzea katalana erakundeetan hizkuntza ofiziala izateko. Praktikan, aldiz, lehenengo mailako herritar gisa hartuko gaituen estatu bat behar dugu. Izan ere, badira gure antzeko testuinguruan dauden herrialdeak dagoeneko: Irlanda eta Malta, adibidez. Bakoitzak bi hizkuntza ofizial ditu, eta ez dago inongo arazorik.

Espainiako Estatuak duen hizkuntza aniztasunaren aberastasuna oztopotzat hartzen du Madrilek. Zergatik?

Horrela izan da beti. Belgikan, Suitzan, Kanadan eta beste hainbat herrialdetan praxiak erabat desberdinak dira. Bruselan Finlandiako suediar hiztun batekin bildu ginen, eta hark azaldu zigun administrazio kudeaketa guztiak suedieraz egiteko eskubidea zutela. Baina kontuz: kontuan hartu behar da Finlandian suediarrak ez direla iristen %6ra. Gu Espainiaren %20 baino gehiago gara, eta testuinguru hartatik urruti gaude.

Europako Parlamentuan katalanaren erabilera sustatzea izan zen zuen eskakizunetako bat. Gertatuko da?

Europako Parlamentuko dinamikak aldatuko balira ere, jokaleku horretatik urruti gaude, Espainiako Estatuak saiakera oro blokeatzen jarraituko duelako. Alde horretatik ezkorra naiz, erabat. Hori bai, espero dut luze gabe merezi dugun moduan hartuko gaituen estatu bat izatea eta, ondorioz, katalana Europako Batasunean sartzea, noski.

Zenbait hedabideren arabera, egunotan jakin da Generalitateko funtzionarioak txostenak gazteleraz idaztera behartu dituela Espainiako Gobernuak. Zer duzu errateko?

Tira, guk ezin dugu halakorik baieztatu. Nacio Digital hedabidearekin harremanetan jarri gara iturriak eskatzeko, eta haiek goi kargudunen kasuak jaso dituztela adierazi digute. Horrekin lanean ari gara. Hala ere, gertakari horiek egiaztatzen badira, agerian geldituko da Espainia defendatzen ari den legediaren kontra jokatzen ari dela, beste behin. Noski, dagoeneko ikusi dugu nahi bezainbeste aldiz pasatuko dituztela legearen mugak; beraz, edozer gauza espero dugu.

Tira, salbuespen egoera luzatzen ari da Katalunian. Nola bizitzen ari zara hori?

Sentsazio nahasketa ikaragarriarekin. Batetik, noski, inpotentziarekin eta sekulako amorruarekin. Baina, aldi berean, baikorra naiz, eta badut itxaropena. Gertatzen ari dena heldu ezina da, eta Kataluniaren arazoak moldatzeko irtenbide bakarra estatu independentea lortzea da, zalantzarik gabe.

Plataforma Per La Llenguak 24 urteko ibilbidea du. Betidanik izan zarete independentistak?

Elkartearen lehen 15-17 urteetan ez genuen geure burua definitzen independentziaren aldeko egitasmo gisa, sinesten eta pentsatzen genuelako, Europako Batasunean beste hainbat herrialderekin gertatzen zen bezala, estatuek hizkuntza desberdinak errespetatu ahal zituztela. Baina egunerokoa desberdina zen erabat hemen, eta gertakariek bideratu gaituzte independentziaren aldeko borroka honetan murgiltzera. Espainiak ez baitu sekula katalana onartu.

Jordien espetxeratzea lehendabizi, eta gobernu erdiaren kartzelatzea ondoren. Noraino luzatuko da egoera hau?

Azken mobilizazioek argi utzi dute Katalunian gehiengoak independentzia nahi duela. Erabakitzeko eskubidearen aldeko ahotsak ere geroz eta gehiago dira Kataluniako mugetatik harago. XXI. mendean ezin da egon herritarren ahotsa hautetsontzietan entzutea ez den beste irtenbiderik.

Eta, testuinguru honetan, zeintzuk dira zuen erronkak aurrera begira?

Kataluniaren etorkizuna ahalik eta hobekien marrazteko bide honetan gure ekarpena egin nahi dugu. Bestalde, hizkuntzari dagokionez, ahal bezala aurrera egitea da xedea, eta, batez ere, salbuespen egoera honetan, gure esku dagoen guztia egitea hizkuntza eta hiztunak gauden baino diskriminatuago ez egoteko.]]>
<![CDATA[Irribarreen iraultza, belztuta]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1736/005/001/2017-11-03/irribarreen_iraultza_belztuta.htm Fri, 03 Nov 2017 00:00:00 +0100 Saioa Baleztena https://www.berria.eus/paperekoa/1736/005/001/2017-11-03/irribarreen_iraultza_belztuta.htm
Goizeko lehen ordutik, begirada guztiak Auzitegi Nazionalean zizelkatu ziren atzo, 155. artikuluaren aplikazioaren ondorioz kargugabetutako kontseilariak deklaratzera deituta zeudelako. Eguna belztu zen fiskaltzak auzipetuentzat baldintzarik gabeko espetxeratzea eskatu zuenean. Berri txarrak areagotu ziren 17:00 pasatxo zirela, Carmen Lamela epaileak Oriol Junqueras eta gainontzeko kontseilariak kartzelatzeko agindu zuenean. Albisteari burrunba erraldoi batekin erantzun zioten herritarrek.

Jordi Sanchezen eta Jordi Cuixarten kartzelatzeen ondoren, kolpe gogorra jaso zuen, berriro, Kataluniak. Kataluniako irribarreen iraultza nabarmenki minduta geratu zen bart. Baina herri horrek azken urteotan erakutsi duen bezala, atzo ere agertu zuen Espainiako Gobernuaren indarkeriak zail izango duela geldiaraztea. Lehen mobilizazioak 12:00ak inguruan hasi ziren, Generalitateko kargudunek deklaratu berri zutenean. Eta arreta guztia Madrilgo azken orduan zegoen bitartean, lanuzteak egin zituzten Kataluniako hainbat lantoki eta erakundetan. Sant Jaume plaza izan zen protagonistetako bat, eta han bildu ziren Bartzelonako Udaleko eta Kataluniako Gobernuko hainbat ordezkari, «preso politikoen askatasuna!» oihukatzeko.

Bazkaldu ostean, 16:00en bueltan, Sants tren geltokian nagusitu ziren mobilizazioak. Bertara iristekoak ziren, bertzeak bertze, goizean Auzitegi Gorenaren aurrean deklaratzera joanak ziren legebiltzarreko mahaiko kideak.

Hamarkada beltzak gogoan

«Erregimen frankista amaitu zenetik Kataluniako herriak ez du, sekula, bizitzen ari garen errepresio eta tratu txarraren parekorik jaso», zioen Joel Joan eta Carme Samsa aktoreek irakurritako manifestuak. «Ezin dugu onartu 2015eko irailaren 27an hautetsontzietan erabaki genuen hori indarraren bitartez oldartzea». 19:00etatik aurrera parlamentuaren aurrean elkartu ziren ehunka milaka lagunen aurrean irakurri zuten.

Ekitaldiak hainbat alderdi eta ideologiatako ordezkariak bildu zituen. Solastatu ziren, bertzeak bertze, Neus Munte eta Albert Bortran Junts Pel Siko eta CUPeko diputatuak. Nuria de Gispert parlamentuko presidente ohiak ere parte hartu zuen agerraldian, eta kritika gogorra egin zion «Espainiako justizia bidegabeari». Bere hitzetan, «Barcenas, Rato, Mato eta beste hainbeste ordezkari ustel kalean dauden bitartean, Katalunian jendea ideologiarengatik giltzapetzen dute».

Alderdi independentistetako ordezkarietatik haratago, Podem eta Catalunya En Comuko ordezkariak ere mintzatu ziren. Podemeko diputatu Albano Dante-Fachinek argi eta garbi utzi zuen atzokoak «dena» aldatu duela, eta abenduaren 21eko hauteskundeetan Espainiako Estatu «antidemokratikoaren» zimenduak «dardaraka» jarri behar direla».

Ekitaldia amaitzeko, eragile subiranistetako ordezkariek hartu zuten hitza. Omnium Culturaleko bozeramaileak nabarmendu zuen «mobilizazio baketsuen uholdea» abiatzear dela. Horien artean, Katalunian inoiz egindako «mobilizaziorik jendetsuena» egingo dutela hilaren 12an, mundu zabalari jakinarazteko Espainia ez dela «demokrazia bat».

Mobilizazioak aldarri

Atzoko egunak indarrak hartzeko balio izan zion herritar askori; azken urteetan modu baketsuan mobilizatu den gizartearen mina eta tristura partekatu zuten berriro. Gizarte eragile eta ordezkari politikoetatik haratago, Kataluniako herritarrak aurrekaririk gabeko gertakariak bizitzen ari direlako azkenaldian. Agerraldira gerturatu zirenen artean entzuten zen «demokratikoki» aukeratutako gobernua giltzapetuz, «herri osoaren kontra» egiten ari direla.

Hori bakarrik ez, eta Espainiako Gobernuak «mozorroa kendu eta beti izan duen aurpegirik krudelena» erakutsi duela azpimarratzen zuen, bertzeen artean, azken mobilizazioetara batu den 50 urteko emakume batek. «Independentista izan edo ez, moduren bat topatu behar dute ordezkari politikoek, Espainiaren inboluzio demokratikoa gelditzeko», gehitu zuen.

Hala ere, eta atzoko jardunaldiaren ondorioak gaindituta, Kataluniako herriak indarrak batuko ditu eta kalera aterako da, modu baketsuan, datozen egunetan. Albistea jakin eta minutu gutxira Neus Lloveras AMI Independentziaren Aldeko Udalerrien Elkarteko presidenteak azaldu zuen: «Europak beste alde batera begiratzen duen bitartean, Espainiako Gobernuak demokrazia lurperatzen duen une honetan, gaitzidura baztertu eta lasaitasunera deitzeko unea da».

Gaurko (19:00) agerraldi gehiago antolatu dituzte Kataluniako udaletxeen aurreetan, eta datozen egun eta asteetarako ekitaldiak ere prest dituzte; igande honetan, esate baterako, kartelada erraldoiak egingo dituzte bateko eta besteko herrietan, eta azaroaren 12an, 12:00etan, manifestazio handia Bartzelona erdigunean, Preso politikoen askatasuna lelopean.]]>