<![CDATA[Unai Ugartemendia | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Thu, 20 Sep 2018 09:43:00 +0200 hourly 1 <![CDATA[Unai Ugartemendia | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[«Banekien itzuliko nintzela. Noraino? Hori zen zalantza»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1925/026/001/2018-09-18/banekien_itzuliko_nintzela_noraino_hori_zen_zalantza.htm Tue, 18 Sep 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1925/026/001/2018-09-18/banekien_itzuliko_nintzela_noraino_hori_zen_zalantza.htm
Bi aste baino gehiago igaro dira UTMBko podiumera igo zinela. Nola ari zara lehengoratzen?

Osasunez ondo nago, nekatuta, baina ondo. Hala ere, loaldia lehengoratzen ari nintzenean, izugarrizko parranda egin nuen, eta berriro ere logurak jota nabil, baina orain hau tokatzen da [barreak]. Logurarena da gauza guztien artean okerrena. Uda guztia ordutegirik gabe ibili eta gero, UTMB jokatu eta hurrengo egunean lanean hastea tokatu zitzaidan, gainera. Egun batzuk behar izaten ditut berriro ere ordutegietara moldatzeko. Egia da UTMB honek giharrak oso ukituta utzi dizkidala, denbora ez da alferrik pasatzen, eta denbora pasatu dut halako ahalegin bat egin gabe. Oinez edo bizikletaz ibili naiz, baina oraindik ezin izan dut korrikarik egin.

Iazko hutsunearen ondoren, zer esan nahi izan zuen zuretzat aurten berriro lasterketan izateak?

Iaz, ez nintzen korrika izan, baina bai anaia jarraitzen, eta orduan konturatu nintzen berriro ere Chamonixen egon nahi nuela. Lasterketa desberdinak ikusten egon nintzen 2017an. Batzuetan, Zegaman eta Ehunmilietako asteburuan, esaterako, emozioz gainezka, hunkituta, negar ere egin nuen. UTMB ikusten, argi nuen berriro ere itzuli behar nuela. 2016an hirugarren egin ondoren, zalantzak sortu zitzaizkidan itzuliko nintzen ala ez, baina iaz konturatu nintzen asko emozionatzen nauen lasterketa bat dela oraindik. Beraz, itzuli nahi nuen.

Hala ere, zalantza askorekin joan zinen UTMBra.

Ia bi urte horrelako lasterketa bat egin gabe egoteak zalantza dakar; ez nuen argi nola erantzungo zidaten gorputzak eta buruak. Halere, nire lanak eginda joan nintzen UTMBra, eta lesioa guztiz ahaztuta. Beste kontu bat da emaitza, baina emaitza beti dago besteen menpe. Faktore askok baldintzatzen dute emaitza. Askotan, inoizko lasterketarik onena egin eta gero, podiumetik kanpo gera zaitezke, eta alderantziz, sartu ere bai. Ez dago norberaren esku. Oro har, pozik nago egindako lasterketarekin, eta betiko mamuak azaldu bazitzaizkidan ere, beste modu batera kudeatu ahal izan nituen. Noski, orain, etxetik, beti dago zer hobetua eta zer aldatua. Ez dakit sorpresa izan zen 26 orduan amaitzea, bi urteren ostean ez delako erraza jakitea, baina horretarako entrenatu naiz, eta edozer gauza gerta zitekeen.

Bi urteko geldialdiaren ondoren, zein izan zen lasterketarako planteamendua?

Ez dut inoiz planteamendu zehatzik eramaten. Aurreko urteetako denborak ere ez nituen gogoan, nire anaiak eta entrenatzaileak bai. Irteeran oso aurrean jarri ninduten, baina lehen kilometroetan emakume askok aurreratu ninduten, agian hamabost baziren aurretik. Handik aurrera, jendea aurreratzen joan nintzen. Ez nuen erreferentziarik izan lasterketaren zatirik handienean. Asko harritu ninduena zera izan zen, nahiko azkar harrapatu nituela lasterketa irabazteko faboritoak iruditzen zitzaizkidanak.

Kilometroak aurrera, eta faboritoak erortzen. Asko harritu al zintuen?

Niretzat, Mimmi Kotka suediarra zen irabazteko faborito nagusia, baina jasotako mezuren batengatik susmoa hartzen ari nintzen zerbait gertatzen zela. Ez zen ezer ziurra, baina banekien zerbait bazuela. Gero, Caroline Chaverot ere ez nuen batere ondo sumatu lasterketan aurreratu nuenean. Clare Gallagher ere aurten ez da iaz bezala ibili... Ni nire lana egitera atera nintzen.

Noizbait haserre ere ibili omen zinen zeure buruarekin.

Contaminesen [31. kilometroa] asko haserretu nintzen neure buruarekin. Oinetakoak aldatu nituen, baina ez nintzen batere gustura ibili, janari pila bat hartu nuen, nahiz eta jakin ez nuela jango, pisu asko, denbora asko pasatu nuen anoa gunean... Jende askok aurreratu ninduela pentsatzen jarri nintzen, baina, dirudienez, jada hirugarren jarri nintzen. Ez nuen ezer ulertzen. Asko kontrolatzen ditut gauza hauek, baina orduan oso galduta nengoen. Dirudienez, aurretik nituenak orduan atzetik nituen eta aurreratutako batzuk berriz aurrean. Beraz, kontuak ez zitzaizkidan ateratzen.

Noiz konturatu zinen bigarren postuan zindoazela?

Egia esan, ez nintzen gehiegi konturatu. Denbora gehienean hor ibili nintzen, lehenik laugarren, gero hirugarren... Aldaketa asko izan ziren lasterketan. Amaieran argiago izan nuen, eta banekien Canepa aurretik nuela hamabost minuturen abantailarekin, baina nik denbora guztian atzera begiratzen nuen. Amaiera aldera, emaitza zela eta, neure burua asko estutu nuen, estresatua nindoan. Hori da beste mamuetariko bat. Egia da Chamonixera jaisten eta helmugan egina oparitu niola neure buruari. Azken jaitsieran aurkitutako jendeak esan zidan bizpahiru minututara nuela, baina jada Chamonixen nintzen.

Amaieran, lau minutuko tartea izan zenuen irabazlearekiko. Askotan pentsatu al duzu irabazteko zorian egon zinela?

Han bertan ez nuen pentsatzen, baina etxera itzulita, batzuetan pentsatu dut, denbora zertan galdu nuen: azken jaitsieran, bi aldiz gelditu nintzen txiza egitera, anoa guneak, agian uneren batean korrika gehiago egitea, uf... Baina gauza bera esan dezake han bildutako edonork. Lasterketa Chamonixen hasten eta bukatzen da eta norberak kudeatzen du, ahal duen bezain ondo.

Chamonixen izan zaren lau urteetan lehen bosten artean sailkatu zara: 2014an bosgarren, 2016an hirugarren, eta 2015ean eta 2018an bigarren. Zerbait bada…

Oso zaila da urtero hor egotea. Nik, azken urteetan, UTMB izan dut helburu nagusia, eta erabaki hori hartzea ere ez da batere erraza. Asko ez dira urtero joaten.

Batzuen iritziz, aurtengoan ez da maila handirik izan emakumeen artean. Hala ere, sei emakume 27 orduren azpitik helmugaratzeak aurkakoa adierazten du. Zer pentsatzen duzu horretaz?

Gizakiak beti izan du gauzei balioa kentzeko gaitasuna. Oso erreza da esatea, «bai, irabazi du, baina ez zegoen mailarik». Ez mendi lasterketetan bakarrik, bizitzan esaten den zerbait da. Horrelakoak gara. Aurten, mutilengatik ere hori esan dute, baina aurten ere lehen hamarren artean sartzea izugarria izan da. Ez nuke nahi goraipatuko den zerbait izatea, baina ez zait bidezkoa iruditzen egindakoari balioa kentzea. Datuak hor daude, irabazlearen denborak ez dira izan azken urteetakoak, 26 ordu azpitik, baina 27 ordu azpitik sei korrikalari sartu dira, 12 korrikalari 28ren azpitik... Nire ustez, historiako lasterketarik onena izan da, kopurua eta egindako denborak aintzat hartuta.

Gustura amaitu al zenuen?

Bai, oso zoriontsu amaitu nuen, eta hori nabari zen helmugan. Ez nuen espero hainbeste oihartzun izatea. Jende asko emozionatu zen, eta horrelako gauzek asko betetzen naute.

Nola gogoratzen duzu 2016ko abenduaren 11, istripuaren eguna?

Banekien hor ez nuela egon behar, bazegoen zerbait hori esaten zidana. Ez nengoen gustura, eta, azkenean, istripua izan nuen. Eskiatzen ari nintzela apurtu egin zitzaidan lotailu gurutzatua. Hasieran, lasai nengoen, eta gogoratzen dut Adur Mendizabalek ekarri ninduela nire autoan Vielhatik [Herrialde Katalanak]. Etxera itzuli eta hiru egunera esan zidan traumatologoak zer neukan. Ezin nintzen oinez ibili, eta erresonantzia magnetikoak dena baieztatu zuen.

Zer etorri zitzaizun burura?

Egia da urte hura nahiko nekatuta amaitu nuela. Hurrengo urterako egutegia prestatzen ari nintzen, Donostiara itzuli berritan nengoen, denen beharra nuen... Anaiak eta amak asko lagundu zidaten, eta pazientzia handia izan zuten nirekin. Asko diet eskertzeko.

Denbora nola pasatzen zenuen?

Gauza ezberdin asko egiteko aprobetxatu nuen. Ondo etorri zitzaidan Donostian denbora gehiago pasatzeko, eta, nik esaten dudan moduan, «bakoitza gelditzen ez denean, bizitzak gelditzen du bakoitza». Beste bizitza bat hasteko aukera eman zidan. Asko lagundu didaten gauzak egin ditut handik aurrera, gimnasioan orduak eta orduak pasatu ditut, Atletico San Sebastianeko lagunekin elkartu, bizikleta, pintxo-potea... Inoiz egingo ez nituen gauza asko egiten hasi nintzen.

Askotan pentsatu al zenuen dena pikutara bidaltzea?

Uste dut ezetz.

Berriro ere korrika egiteko esperantza galdu al zenuen?

Egun batzuetan, bai. Egun gogor asko izan ditut bidean. Banekien itzuliko nintzela. Noraino? Hori zen zalantza.

Lesioaren ondoren, berriro ere korrika hasi zineneko eguna oroitzen al duzu?

Lehengoratzeko lan asko egitea tokatu zitzaidan. Asko saiatu behar izan dut bi hankak aldi berean indartsu izateko. Asko lagundu didate Mikel Arcek hasieran eta Javi Hernandez Bellok gero. Hala ere, atzerapauso bat izan nuen lehengoratzean, 2017ko irailean. Beste bi hilabete eman nituen korrika egin gabe, gimnasioan eta bizikletarekin lanean. Berriro ere hasi behar izan nuen beste prozesu batean. Probak egiten nituen, eta esan dezaket 2018ko urtarrilean hasi nintzela berriro ere korrika. Hura izan zen abiapuntua, mugarria.

Korrika ez, baina geldirik ere ez omen zinen egon lesioaren ostean.

Ez ez, geldirik ez nintzen egon. Makuluekin nengoela ere, berrogei minutuko ariketa taulak egiten nituen, abdominalak, flexioak... Aurrerago ere, egunero egiten nuen zerbait, bizikleta ez bazen, igeri, bestela gimnasioa... eta batzuetan denetarik pixka bat.

Geldirik egon zinen denboran, korrika egitearen falta sumatzen zenuen?

Egia esan, ez. Ezina onartzea oso gogorra da, eta horregatik uste dut hasieran ez nuela faltan ematen korrika egitea. Negar asko egin nuen Estanis Sarasua masajistarenean, inpotentzia asko sentitu dut denbora honetan.

Chamonixko helmugan bigarren sartu bazinen ere, kolokan utzi zenuen berriro ere han izatea. Oraindik berdin pentsatzen al duzu?

Nik argi neukan aurten itzuli nahi nuela, eta, oraindik argiago, lesio batek ez ninduela erretiratuko. Baina nik gauzak prestatzeko dudan modua oso gogorra da. Uztailean eta abuztuan korrika jarraitu behar dut, askotan, bakarrik gainera. Aurten, asko kostatu zait, eta udari amaiera polita eman diot, baina ez dakit hau dena berriro ere pasatu nahi dudan. Bestalde, egia da UTMB prestatzeko oso ondo datorkidala uda, oporretan nagoelako eta denbora gehiago dudalako ondo prestatzeko. Bi aldeak ditu, ona eta txarra. Egon ziur, itzuliko naiz, agian 50 urterekin, agian hurrengo urtean, baina zalantza asko ditut. Noski, ez orain, orain itzuliko nintzateke, baina gogoan ditut abuztuko egun batzuk, ez horren gozoak.

Aurten, G2H Goierriko Bi Handien arantza gelditu omen zaizu.

Bai. Izugarrizko gogoa nuen etxean korrika egiteko. Oso gutxitan egin izan dut korrika Euskal Herrian, eta gogo berezia nuen. Lasterketan asko gozatu nuen, bertan behera gelditu zen arte. Baina esan behar dut erabaki zuzena izan zela. Izugarrizko arantza gelditu zait.

Itzuliko al zara?

Ez dakit, aurten egin nahi nuen. Datorren urtean? Kolokan uzten dut erabakia.

Zazpi urte daramatzazu ultra distantziako lasterketak egiten. Azkar pasatu al dira?

Bai, oso azkar.

1974an jaiotako lau korrikalari izan zarete aurten UTMBn. Laurok dakizue zer den UTMBko podiumera igotzea. Azken dortsala jarri omen dute bik: Iker Karrerak eta Zigor Iturrietak. Noiz arte izango dugu Uxue Fraile?

Ez dut ezer berririk esango Karrerari eta Iturrietari buruz. Gauza handiak egin dituzte biak ere. Javi Dominguez ere hor dago, urtero bere onena ematen. Uxue Fraile korrikalariari ere ez zaizkio urte asko falta erretirorako. Ondokoak ari dira gutxinaka eta niri ere ez zait asko falta. Betiere onena emateko helburuari buruz hitz eginda. Guztiok jarraituko dugu gure irteeratxoak egiten, baita dortsalen bat jartzen ere. Hori gure erraietan dago.

Jarraipenik izango al duzue Euskal Herrian?

Ultren mundua oso zabala da Euskal Herrian. Askotan pentsatzen dugu ultrek duten zailtasunei ez diegula aurre egiten baldintzarik onenetan. Dena ultra da, baina nik uste dut ultrek bere bidea behar dutela. Beti pentsatu izan dut ultretara iristeko bide luze bat egin behar dela. Ni ez naiz moden aldekoa, eta iristen ari dira geldialdi larriak. Niri ere iritsi zait, lesio moduan, neke moduan, aldaketa organikoak eta fisikoak... Kontuan hartu beharreko gauza asko ditu ultren munduak.

Zure ametsetako bat AEBetako Hardrocken lehiatzea da (161 kilometro, + 10.500 metro). Oraindik ere bai?

Bai. Egia da ez dakidala zergatik, baina betidanik izan dut hara joateko gogoa. Oso altuera garaian lehiatzen den lasterketa da, baina entrenatzeko oso zaila. Gero, egia da zozketa egiten dela eta zortea behar dela, baina tokatuz gero, ez nioke ezezkorik esango.]]>
<![CDATA[«Utzi egin nahi dut lehen postuetan ibiltzeak egunero eskatzen didana»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1923/026/001/2018-09-11/utzi_egin_nahi_dut_lehen_postuetan_ibiltzeak_egunero_eskatzen_didana.htm Tue, 11 Sep 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1923/026/001/2018-09-11/utzi_egin_nahi_dut_lehen_postuetan_ibiltzeak_egunero_eskatzen_didana.htm ]]>
Gorputzaldi txarra utzi omen dizu azken lasterketak.

Bai, ez zait batere gorputzaldi ona gelditu. Pena handia ematen dit horrela amaitzeak, eta gaur egun, oraindik, ez dakit zer egingo dudan. Ez nuen inondik inora horrelako emaitzarik espero.

Azken lasterketa zenuela iragarri zenuen.

Bai. Ez zen aspalditik pentsatua nuen zerbait izan, baina aspalditik nenbilen buruari bueltak emanez. Fisikoki oraindik ongi lehiatu naitekeela pentsatzen dut. Azken bi urteetan, fisikoki okerrago ibili naiz; azkenaldian, ordea, nahiko sasoiko eta maila onean ibil naitekeela ikusi dut. Baina Salomon taldean egoteak beste mota batetako konpromisoak ere eskatzen dizkit, eta gauza horiek gehiago nekatu naute.

Zer konpromisoz ari zara?

Gaur egun goi mailan egon nahi duenari eta marka baten laguntza duenari gauza batzuk eskatzen zaizkio: sare sozialak erabiltzea, esaterako. Hori onartu beharra dago. Horrek, jakina, konpentsazio batzuk ekartzen ditu. Horretaz haratago, jendeak jarraitu egiten gaitu, jakin-mina du... Beste gauza horiek guztiek nekatu egin naute. Oro har, kirolaz gain, sare sozialak sortzen ari diren gauzak ez zaizkit batere gustatzen.

Ez zara inoiz sare sozialen zalea izan.

Ez, aurretik nituen konpromisoengatik ez balitz, ez nuke ezer egingo. Egia da zerbait komunikatu nahi izan dudanean, barruak eskatzen zidalako, egin izan dudala, baina ez da egunero egin beharreko komunikazio mota bat izan. Nik aukeratua izaten zen, ez derrigortua. Iruditzen zait jendeak, ez dakit nola esan, adikzioa duela, zerbait erakutsi beharra... Askotan pentsatzen dut jende asko dagoela besteek egiten dituzten gauzekin bere ametsak bete nahian dabilena, besteek egiten dutenari begira... Ez al litzateke hobea bakoitzak oinetakoak janztea eta mendi buelta bat egitea? Ez dago Mont Blancera igo beharrik horretarako. Horrek balio handiagoa luke.

Askotan entzun izan dugu ez zarela saltzaile ona izan.

Baina zer saldu behar dut? Egin izan dudan diziplina hau ez dut inoiz hartu saltzeko. Gustatzen zitzaidalako egiten nuen; une jakin batean emaitza on batzuk lortu nituen, marka bat azaldu zen, eta laguntza horrek aukera ematen du proiekzio bat izateko eta mundu mailako ateak irekitzeko. Nik hori aurkitu dut, baina inoiz ez dut saltzeko beharrik izan. Hori bai, markek saldu egin behar dute, eta gu horretarako tresnak izan gara. Joko horren barnean egon naiz, eta onartu dut urte batzuetan, baina, orain, nekatuta nago, besterik gabe. Argi daukat gauza batzuetara berandu iritsi naizela. Jende gazteak modu naturalean egiten dituen gauzak niri gehiago kostatzen zaizkit. Inoiz ez zait burutik pasatu entrenatzera irten aurretik sakelakoa hartu eta argazki bat ateratzea.

Ez al zaizu burutik pasatu babesleak alde batera uztea eta beste era batean lehiatzea?

Bai, baina, nire burua ezagututa, zaila ikusten dut. Askotan pentsatu izan dut gutxinaka maila jaitsiz joatea, baina ez dakit... Ziur nago egunen batean lasterketaren batean izango naizela, baina ez errendimendua lortu nahian. Denbora luzean ibili naiz lehen postuetarako lehian, eta horrela ibiltzeak beste exijentzia bat du. Hori da utzi nahi dudana: lehen postuen borrokan ibiltzeak egunerokoan eskatzen didana. Horregatik iruditzen zait nire ibilbideak mozketa bat behar zuela.

Hamabost urte joan dira bidean. Lehen urteetan, lasterketa motzagoetan ibiltzen zinen; Espainiako Kopan hirugarren izandakoa ere bazara, baina mugarria 2011ko UTMB Mont Blanceko Ultratraila izan zen.

Zalantzarik gabe. 2010eko Ehunmilietako desastrearen ondoren, denboraldia nahiko txukun amaitzea lortu nuen. Orduan etorri zen Salomon taldean sartzeko aukera. 2011ko UTMBko lasterketa izugarria izan zen. Kilian Jornetekin batera kilometro asko egiteko aukera izan nuen gainera, eta bertan lortu nuen bigarren postuak asko esan nahi zuen.

2012an, berriro ere irteeran egoteko entrenatu zinen, baina, azkenean, ez zinen atera. Zer gertatu zen?

Taldeko lau korrikalari joan ginen lasterketa jokatzera: Miguel Heras, Francois D'Haene, Julien Chorier eta ni. Oso-oso ondo prestatuta joan nintzen, eta helburua lasterketa irabaztea zen. Eguraldi oso txarra egin zuen, eta, egunean bertan, goizean, argi esan zuten ez zela jokatuko benetako ibilbidean. Nik ez irtetea erabaki nuen, ez zen nire gogoa Chamonixeko haranean gora eta behera ibiltzea. Agian, nire ibilbidean kontraesan batzuk izango nituen, baina nire motibazioa eta helburua UTMB lasterketa irabaztea zen, baina benetako UTMB. Hasieratik garbi utzi nien taldekoei nik ez nuela parte hartuko.

Egoskortu, eta ez zinen irteeran izan, baina taldekide batzuek ateratzea erabaki zuten.

Niretzat, ez zuen merezi. Argi neukan ez nuela lasterketa alternatibo bat irabazi nahi. Egun hartan asko ikasi nuen gizakiak nolakoak garen. Erabakia hartzeko garaian tentsio asko egon zen. Salomonek askatasuna eman zigun nahi genuena egiteko. Herasek argi zeukan atera egingo zela, beti irabazi nahi izan duelako. D'Haenek ez zuen atera behar, baina, nik ez nuela atera behar esan nuenean, berak baiezkoa eman zuen...

Zer izan da zuretzat UTMB?

Mendiko lasterketetako Txapeldunen Liga da. Munduko Txapelketa irabazteak ez du UTMB irabaztearen balio erdirik. Chamonixen podiuma zapaltzea ezin daiteke beste ezerekin alderatu, eta nik hori bizi izan nuen. Gehiago esango dut: inor ez zaio iristen itzalik egitera ere, inor ez. Han izaten dira distantzia luzeetan ibiltzen diren munduko korrikalaririk onenak, ez bada UTMB lasterketan, TDSn edo CCCn. Denek egon nahi dute.

2013an, kilometroetan behintzat, jauzi handia egin zenuen, Tor de Geantsera joan zinenean (Alpeak, 330 kilometro, 24.000 metroko desnibel positiboa).

Oso urte gogorra izan zen hura. Progresio logiko bat zuen egutegia prestatu nuen, non helmuga Tor de Geants zen. Lau urte lehenago, lasterketaren berri jakin nuenean, erokeria bat iruditzu zitzaidan. Baina behin mundu honetan sartzean, distantziak igoz joan nintzen, eta zera pentsatu nuen: zergatik ez? Urte guztiko helburu nagusia izan zen. Gaur egun onartu behar dut ez dela metodologiarik onena hara joan aurretik dortsala jantzita 500 kilometro egitea bost lasterketatan.

Urte askotan gehiegi entrenatu izan zarela pentsatzen duzu?

Bai, zalantzarik gabe. Gaur egun ez nituzke horrelako entrenamenduak egingo, baina, orduan, eta gaur egun ere esan dezaket, ez genuen ideiarik distantzia luzeak nola prestatu. Uste dut zerbait ikasteko aukera izan dela guk egin ditugun okerretatik. Astakeria bat iruditzen zait distantzia luzeak jokatzeko egunero-egunero distantzia luzean entrenatzea. Kilian Jornet bera da adibiderik argiena; hark ez ditu hainbeste erokeria egiten. Uste dut garrantzitsuena entrenamendu luzeak eta kalitatezko entrenamendu motzak tartekatzea dela. Zergatik ez noizean behin kilometro bertikal bat topera egin ultrak prestatzeko? Gorputzak memoria dauka, eta bi egunean ez du galtzen. Askotan iruditzen zaigu egun pare bat geldirik egonda dena pikutara doala, baina kontrakoa gertatzen da. Atsedena ezinbestekoa da kirol honetan.

Europan jokatzen diren lasterketa garrantzitsuenetan ibili zara, eta ondo gainera. Ameriketan egindakoak, ordea, ez dira hain ondo atera. Arantzarik bai?

Bitan izan naiz Hardrock lasterketan. 2015ean izan nintzen lehenbizikoz, eta, joan nintzen moduan joanda, esan dezaket bederatzigarren postu hura ona izan zela. Aurretik izandako emaitzei begiratuta, badirudi ez zela ezer, baina orduan ez nintzen batere sasoiko joan. Lesionatuta joan nintzen, baina Hardrocki ezin zaio ezezkorik esan. Iazko udan, berriz, sasoiko nengoen, baina gauzak ez ziren pentsatu bezain ondo atera. Lasterketa bakoitza mundu bat da, eta uste dut lasterketa aurreko egunetako oker batzuek eragina izan zutela lasterketan. Sabeleko minarekin ibili nintzen. Bestela, agian Kilianen aurretik ez, baina uste dut harengandik gertu ibil nintekeela. Hala ere, gustura gelditu nintzen, lanak ondo eginda joan nintzelako. Arantza? Ezetz esango nuke.

Jornet aipatu duzu. Taldekide eta lagun izan duzu kataluniarra. Hainbesteko aldea al dago haren eta besteen artean?

Bai. Nik, nirekin alderatuta behintzat, horrela bizi izan dut, maila bat edo bi gorago ikusi izan dut. Distantzia guztietan ibiltzen da lehian, eta bera da denetan irabazteko edo oso goian ibiltzeko gaitasuna duen bakarra; nik, behintzat, argi daukat.

Eta hori? Mendi lasterketentzat ona al da diziplina guztietan onena izatea?

Nik uste dut etorkizunean ezinezkoa izango dela mendi lasterketetan ere, baina dena diru kontua izango da. Egunen batean benetan dirua sartzen bada, jendea espezializatuz joango da distantzietan, baina, gaur-gaurkoz, ez dago. Ziur korrikalari onak aterako direla, eta bateren batek markaren bat ere kenduko diola, baina Kilianek hainbeste urtean eta hainbeste diziplinatan erakutsi duen mailan nik behintzat ez dakit besteren bat ezagutuko dudan. Izan dira uneren batean diziplina batean saiatu eta asko entrenatu ondoren itzala egitera iritsi direnak, baina, diziplina horretatik irtetean, ez diote azkurarik ere egin. Horrek erakusten du kirol honek hobetzeko duen tartea.

Hamabost urte hauetan, inoiz sentitu zara garaiezin?

Ez dakit... Kirol honetan emaitzak ez du beti erakusten egindako lana. Aldagai asko daude emaitzan eragina dutenak eta gure esku ez daudenak. Aire zabalean egiten den dizplina bat da, mendian egiten dena, eta norberak kontrolatzen ez dituen faktore asko daude. Zientifikoki egon zaitezke goren-gorenean sasoiari dagokionez, baina emaitzarik ez da atera.

Eta ahaztuko zenukeen momentu bat?

Lasterketa askotan askok pentsatzen dugu: «Eta nik zer egiten dut hemen?», «Zer behar daukat nik horrela ibiltzeko»... 2016an Alpeetan jokatu nuen Alpen X 100 [160 kilometro, 9.224 metroko desnibel positiboa] irabazi banuen ere, ez dut gogoan hain gutxi gozatutako lasterketarik. Lasterketa gehienean lasterketatik kanpo egon nintzen, ez nuen ateratzeko gogorik ere, eta gaua igaro ondoren bikotekideari ere zerbait esan nion, baina hark, eguna argituko zuela, eta jarraitzeko esan zidan. Animatu egin nintzen eguna argitzearekin batera, eta amaitu nuen, baina batere gozatu gabe.

Jende askok huts egin al dizu edo saldu al zaitu urte hauetan guztietan?

Askok ez.

Zure ibilbidea ikusita, gogobeteta gelditu al zara? Edo arantzaren batekin gelditu zara?

Harro egoteko moduko ibilbidea egin dudala iruditzen zait. Denetik egon da, emaitza hobeak eta okerragoak. Uste dut denborarekin, pertsonalki perspektiba bat hartzen dudanean, gehiago jabetuko naizela egindakoaz, eta ni horrekin gelditzen naiz. Ziur beste gauza asko egin nitzakeela, baina hemen erabakiak hartu behar dira egunero eta segundoero, eta erabaki horien ondorioa gara.

Nola ikusten duzu mendi lasterketen mundua hemendik hamar urtera?

Hiru lasterketa mota ikusten ditut: lehiaketa ofizialak, lasterketa nagusiak (UTMB, Zegama-Aizkorri...) eta dortsalik gabe baina norberaren erronkak saltzeko gaitasuna izango duten aktibitateak. Uste dut mendiko lasterketen inguruan badagoela asko gara daitekeen merkatu bat. Eta, bestalde, lehen aipatu dizudan bezala, iruditzen zait espezializazio bat izango dela distantziatan.

Zer egingo duzu aurrerantzean?

Argi daukat kirola egiten jarraituko dudala; uste dut hori dela onena, eta nik, gainera, behar dut. Hala ere, mendiak bere osotasunean ematen dituen aukerez gozatu nahiko nuke: eskalatu, alpinismoa, mendiko eskiaz neguan gehiago gozatu... Seme bat eta alaba bat ditut, eta bizitzan beren erabakiak hartuko dituzte, baina gustatuko litzaidake haiei mendiaz gozatzen erakustea. Nork daki gero zer egingo duten, baina zaletasuna sartzea gustatuko litzaidake.

Himalaian ere ibilitakoa zara zu. Ikusiko al zaitugu 5.000 metrotik gorako mendietan?

Lehen galdetu didazu ea arantzaren bat gelditu zaidan, eta agian hori da bat, nire sasoirik onenean egon naizenean ez probatu izana. Mendi korrikalaria izan naiz, baina beti argi izan dut mendia bere osotasunean hartuta bertan egin daitekeen diziplinarik osoena alpinismoa dela. Ez dut alpinismoa barrutik ezagutu, baina betidanik izan dut pentsamolde hori. Oraindik ez da berandu, baina ezin dizut ez baiezkorik ez ezezkorik esan.]]>
<![CDATA[Erronkarako prest]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/018/001/2018-08-29/erronkarako_prest.htm Wed, 29 Aug 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1872/018/001/2018-08-29/erronkarako_prest.htm

JAVI DOMINGUEZ

Mendi korrikalaria

«Oso garesti dago lehen hamarren artean sartzea»

Gutxik bezala ezagutzen du Javi Dominguezek (Gasteiz, 1974) UTMB lasterketa. Askotan aritu da bertan, baita podiumera igo ere, 2013an. Lasterketaren maila urtetik urtera handituz doa etengabe, eta Dominguezek oso gertutik bizi izan du azken urteetako bilakaera. Azken urteak garaipenez osatu ditu, eta aurtengorako ere gogotsu azaldu da bezperan. «Sasoiko» dagoela dio, «lesiorik gabe eta lasterketa osatzeko gogoz». 2013koa ezustekoa izan bazen ere, handik aurrera irabazitako lasterketek podiumerako igotzeko hautagaien artean jarri dute. Iaz ez zen aritu.

«Beste lasterketetan bezala, nire lana egitera aterako naiz, nahiz eta proba honetan munduko onenekin lehian ibili beharko dudan». Askok bezala, Kilian Jornet kataluniarra jo du faborito nagusitzat. «Beti da erreferentzia lasterketa guztietan; berdin dio kilometro bertikala jokatu edo munduko ultrarik luzeena jokatu. Kilian beti hor egoten da».

Berak ere begiz joa du Mont Blanceko ultratraila. Urteko helburu nagusia du. «Ez da nire lasterketarik gogokoena, baina ultra distantzian mailarik handiena duena da. Postu on bat lortzeko, lan handia egin beharra dago». Zerekin egongo litzateke konforme? «Izango den mailarekin, handia litzateke lehen hamarren artean sartzea», aitortu du. Iazko garailea, Francois D'Haene, ez da ariko, eta Dominguezek, Jornetez gain, beste bi izen nabarmendu ditu, estatubatuarrak biak: Jim Walmsley eta Zach Miller.

ION AZPIROZ

Mendi korrikalaria

«Ez dut inori ezer erakutsi beharrik»

Gogotsu dago Ion Azpiroz (Berastegi, Gipuzkoa, 1980). Gorakada handia izan du azken bost urteetan, eta horrek ultra distantziako ikusleen erakusleihora eraman du. 2013an izan zen lehenbizikoz Chamonixen, baina 2015ean lortutako 13. postuak eta iaz TDS Traces des Ducs de Savoie lasterketan lortutako laugarrengoak aurtengo ekitaldian aurrean egon daitezkeen korrikalarien artean jarri dute. Hala ere, ez du sentitzen presio berezirik. «Ez dut inori ezer erakutsi beharrik, eta horrek lasaitzeko eta gozatzeko aukera gehiago ematen dit. Ez dut pentsatu nahi postu jakin batean. Lasterketa aurrera doan heinean daraman bideak zehaztuko dit zertarako gai naizen. Azken urteetan, lasterketaren maila asko handitu da, batez ere aurten, sarietan diru dezente jarri baitute».

Zuhurtziak zuhurtzia, Azpirozek azpimarratu du «sasoiko» dagoela. «Azken bi asteetan asko entrenatu naiz mendian, eta, horren ondorioz, nekea pilatu dut, baina, azken orduko ezbeharrik ez bada, ondo iritsiko naizela uste dut».

Azken urteetan oso distantzia luzeetan aritu izan da, baina, hala ere, oraindik errespetu handia sortzen dio ehun milien distantziak. «Distantziak ematen dit beldurrik handiena. Nahiz eta azken urteetan ultretan ibili, ehun milietako lasterketa batek beti ematen du beldur pixka bat, batez ere UTMBn, lasterkarien maila izugarria izaten baita». Argi du non egon daitekeen lasterketako gakoa. «Erritmo egokia ez badut hartzen, bukaeran oso garesti ordain dezaket».

UXUE FRAILE

Mendi korrikalaria

«Orain bi urte baino lasaiago noa»

Ez du berehalakoan ahaztuko Uxue Frailek (Donostia, 1974) 2016ko abenduaren 11. Mendiko eskian entrenatzen ari zela, ezker belauneko lotailu gurutzatua eta meniskoa apurtu zituen. Ikusgarri ari zen ordu arte: UTMBn eta Ultra Trail World Tourrean hirugarren izan zen. Eten luzea izan zuen iaz, baina indarberrituta dago.

Ez du aitzakiarik jarri nahi. «Lesiotik ongi nago. Belauna gogor dago oraindik, eta hankak denbora gehiago behar du indarra parekatzeko». «Gogotsu» eta aldi berean «urduri samar» dagoela ere aitortu du, denbora pixka bat pasatu delako horrelako proba batean bere burua estutu ez duenetik, ez fisikoki eta ezta psikologikoki ere. Orain bi urte lortutako podiumarekin ez du pentsatu ere egin nahi. «Orduan presio handiagoa nuen. Orain ere bai. Izan ere, errazena litzateke esatea amaitzearekin konformatzen naizela, baina orain arteko emaitzak ezin hobeak izan dira, eta nork daki». Aurrean ikusten dute askok, baina berak izen bat azpimarratu du, Mimmi Kotka suediarrarena. Argi du nolako lasterketa nahi duen. «Neure buruarekin lasai geratzeko adinako lasterketa egitea gustatuko litzaidake».

RAUL MACARRO

Mendi korrikalaria

«Ez dut ezer sinatzen irten aurretik»

Debutaria da Raul Macarro (Bilbo, 1984) Chamonixen, eta CCC Courmayeur-Champex-Chamonix lasterketan ariko da etzi goizetik—101 kilometro eta 6.100 metroko desnibel positiboa—. Bi urte besterik ez daramatza ultretan korri egiten. Halere, iaz Euskal Herriko txapeldun izan zen. Chamonixen lehiatzeko irrikan da. «Azken egunetako sentsazioak kontuan hartuta, oso indartsu nago, urteko sasoirik onenean. Gero beste gauza bat izaten da halako sentipenak ehun kilometroko proba batean azaltzea».

Ez du kezkatzen faboritoen artean ez egoteak. «Hala ere, beti egiten dugu amets ezusteren bat ematearekin. Maila handiko korrikalari asko ariko dira, eta haiek izango dute presio guztia. Erokeria izango litzateke hain denbora gutxi daraman nire moduko korrikalari batentzat CCCren moduko lasterketa bat izatea urteko helburu nagusia. Irteeran egote hutsa sari handia da niretzat».

Prestakuntza «uste bezala» joan dela azaldu du. Ekainean, Euskal Herria Mendi Erronka irabazi zuen —67 kilometro eta 3.600 metroko desnibel positiboa— , eta Goierriko Bi Handietan aritu zen, baina bertan behera gelditu zen. Horrek, hala ere, ez du eraginik izan. «Han maila onenean aritu nahi nuen, gehienbat konfiantza eta segurtasuna emango zidalako CCC lasterketari begira».]]>
<![CDATA[Azken dortsala du]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1873/017/001/2018-08-28/azken_dortsala_du.htm Tue, 28 Aug 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1873/017/001/2018-08-28/azken_dortsala_du.htm
Karrerak ibilbide luze eta oparoa osatu du. Izan ere, hamabost urtez ibili da amezketarra garaipenez garaipen mendi lasterketetan. Oroeleko maldetan (Jaka, Espainia) jantzi zuen dortsala lehen aldiz, 2003ko abuztuan, eta ehunka lasterketa joan dira bidean, baita makina bat marka, ahalegin eta erronka ere. Lehen errekor saiakera etxean egin zuen, Txindokin: 11 aldiz igo eta jaitsi zen 24 ordutan. 2006an, euskal selekzioko kide zela, hirugarren izan zen Espainiako Kopan. Sasoi amaieran jaso zuen saria: Salomon kirol arropa enpresak fitxatu zuen bere talderako.

Baina Karrera ezagutarazi zuen lasterketa 2011ko UTMB lasterketa izan zen —170 kilometro eta 12.000 metroko desnibel positiboa—. Inor gutxik ezagutzen zuen irteeran, baina zur eta lur utzi zituen guztiak. Bigarren sailkatu zen. Postu horrek mundu guztiaren ahotan ipini zuen haren izena. Ordura arte, izen bakarra existitzen zen: mendi lasterketetako erregea, Kilian Jornet kataluniarra. Handik aurrera, edozein lasterketara joan dela ere, amezketarra faboritoen artean izan da beti.

Baina haren ibilbidea ez da izan arantzarik gabekoa. Zorigaiztokoa izan zen Ehunmiliatan aritu zen lehen aldia, 2010ean. Beasainen hasi eta bukatzen da lasterketa, eta hor egin zuen estreinakoa distantzian. Probaren lehen ekitaldia zen, halaber. Karrera lider zen ibilbidearen 130. kilometroan, eta ia bi orduko abantaila zeukan bigarren sailkatuaren aldean. Baina utzi egin behar izan zuen lasterketa. Kolpe latza izan zen, baina etorkizunerako oso baliagarria. «Ikaragarri ikasi nuen lasterketa hartan», dio ordukoaz galdetuta.

Tor des Geants eta Nolan's 14

Garaipenez jositako ibilbidea du, eta horien guztien gainetik aipagarriak dira 2013an Tor des Geantsen lortutakoa eta iaz Nolan's 14 AEBetako mendi erronka ezagunean egindako marka. 2013an, Karrerak jokatutako bost lasterketak irabazi zituen, eta ez nolanahiko lasterketak, 100 kilometrotik gorako lautan nagusitu baitzen. Baina denboraldia amaitzeko asmoarekin Aostako (Alpeak) bailarara joan zen, mendi lasterketetan dagoen probarik gogorrena jokatzera; Tor des Geants, 330 kilometro eta 24.000 metroko desnibel positiboa duen lasterketa. Irteeran, bera zen faborito argia, eta, lasterketa gehienetan bezala, han ere ez zuen hutsik egin. 70 ordutan egin zuen, eta sei ordutan jaitsi zuen aurreko marka. Horrelako erronkatan aritzeko diziplinatua, saiatua eta odol hotzekoa izan beharra dago, eta Karrera hiru dohain horien jabe izan da ibilbide osoan. Horri esker, gai izan da lesioei aurre egiteko, zeina onena ematea eragotzi baitzioten 2014an, 2015ean eta 2016an.

Indartsu iritsi zen iazko udara. Aspalditik begiz-jota zuen Nolan's 14, Coloradon (AEB) jokatzen den mendi erronka ezaguna. Ez zen nolanahiko desafioa; hamalau mendi kateatu, denak 4.000 metrotik gorakoak, eta tartean 160 kilometro. Aukera paregabea zen hain gogoko dituen mendizaletasuna eta abiadura uztartzeko, eta ez zuen inor utzi ez hotz ez bero. 60 orduko muga zuen erronka amaitzeko, eta sei ordu sobera izan zituen. Metodikoa izan da beti lasterketak prestatzeko garaian, bai prestakuntzan eta baita elikaduran ere.

Karrerak gutxik bezala ezagutu du mendi lasterketen bilakaera, eta jarrera kritikoa ere izan du askotan. «Burua joan zaigu mendi lasterketekin», esan zion BERRIAri iazko otsailean. Ez da inoiz sare sozialetan aritu zalea izan, baina kazetarientzat beti izan da plazera harekin hitz egitea.]]>
<![CDATA[Hastear da Ehunmilien festa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1876/022/001/2018-07-12/hastear_da_ehunmilien_festa.htm Thu, 12 Jul 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1876/022/001/2018-07-12/hastear_da_ehunmilien_festa.htm
Azeri zahar asko dago irabazteko hautagaien artean. Gizonezkoetan, Javi Dominguez gasteiztarra da izenik aipagarriena, irabaziz gero bosgarren txapela lortuko bailuke. Dominguezek Jon Aizpuru beasaindarra izango du aurkaririk zuzenena; gorakada handia izan du azken bi urteetan -2016an hirugarren izan zen, eta iaz, bigarren-, eta aurtengoan jaso dezake sari nagusia.

Emakumezkoetan, berriz, baliteke lehia polita egotea. Ewa Majer poloniarra da denen ahotan dabilen izena. Iaz kilometro askotan lehen postuan izan zen, baina gero erretiratu egin zen. Badirudi iazko arantza ateratzeko prest dagoela. Gainera, iazko garailea, Silvia Trigueros abadiñarra, ez da irteeran izango aurtengoan. Beste bi euskal korrikalari daude garaipena lortzeko hautagaien artean: Elena Calvillo -bigarren 2014an eta iaz- eta Jone Urkizu -hirugarren 2014an eta iaz-.

Ehunmiliak ez da izango asteburuan jokatuko den lasterketa bakarra. Gaur, 23:00etan, Goierriko Bi Handiak lasterketa hasiko da, 88 kilometro eta 6.000 metroko desnibel positiboa duen proba. Lasterketa horretarako izen emateak ordu gutxitan amaitu ziren, eta 500 korrikalari baino gehiago izango dira irteeran. Irabazteko hautagaien artean izen ugari dago: gizonezkoetan, Dani Agirre nafarra eta Pedro eta Mikel Etxeberria anaiak; emakumezkoetan, Monica Grajera kataluniarra, Mayi Mujika euskal selekzioko korrikalaria eta Esther Casajuana. Horien guztien gainetik, baina, izen handi bat izango da irteerako marran: Uxue Fraile donostiarra. Ultra distantzian ospe handiko hainbat lasterketa irabazitakoa da Fraile, baina, azken urtean lesioak izan dituenez, korrika gutxi egiteko aukera izan du, eta gogotsu dago lasterketarako. Estreinakoz ariko da Beasainen.

Igandean jokatuko da azken lasterketa, Marimurumendi maratoia, goizeko hamabietan. Proba horretarako dortsalak ere ziztu bizian agortu ziren. 42 kilometro egin beharko dituzte korrikalariek.

Ehunmiliak, Goierriko Bi Handiak eta Marimurumendi batuta, ia 1.300 korrikalari ariko dira asteburuan Goierriko mendietan, eta badirudi eguraldia aldeko izango dutela.

1.Zein probatan hartuko duzu parte?

2.Zenbagarren aldiz ariko zara?

3.Zein lasterketa egin dituzu aurretik?

4.Zer helbururekin zoaz lasterketara?

5.Zerekin konformatuko zinateke?

6.Zenbat denbora daramazu lasterketa prestatzen?

7.Urteko erronka izango al da hau?

MIGUEL ARBURUA BERRUETA(Hondarribia, Gipuzkoa, 1968)

«Amaitzea da lehen helburua, eta, gero, 32 orduren bueltan ibiltzea»

1«Ehunmilietan hartuko dut parte».

2«Laugarrenez ariko naiz Ehunmilietan. G2H ere egin dut».

3«Berako maratoia erdia eta Tolosako T3T maratoia».

4«Nire helburua izango da 32 orduren inguruan ibiltzea».

5«Ultra guztietan bezala, lehenengo helburua amaitzea izango da. Lortuz gero, pozik egongo nintzateke».

6«Zazpi hilabete daramatzat hau prestatzen, baina oinarri bat behar duzu; bestela, epe luzeago bat behar da horrelako erronka bat gainditzeko».

7«Bai, aurtengo erronkarik garrantzitsuena izango da. Agian, irailean edo urrian zerbait gehiago egingo dut, baina helburu nagusia Ehunmiliak da».

ELENA CALVILLO(Beasain, Gipuzkoa, 1970).

«Aurrekoetan lortutako markaren bueltan egon nahi dut, 30 orduan»

1«Ehunmiliak lasterketan ariko naiz».

2«Seigarren aldia da: hiru aldiz G2H-an, eta beste hirutan Ehunmiliatan».

3«UT Llastres Tarragonan [Herrialde Katalanak], Sztafeta Gorska [Polonia] eta Euskal Herria Mendi Erronka Leitzan».

4«Lehenengo helburua bukatzea da, eta, ahal bada, beste Ehunmiliatan egindako denboratan ibiltzea: 30 ordu inguruan».

5«Esandako helburuak betetzearekin».

6«Urte hasieran martxoko eta apirileko lasterketak prestatu nituen. Ondoren, atseden hartzen eta indarberritzen egon nintzen, eta maiatzean berriz entrenatzen hasi nintzen, orain arte».

7«Handiena behintzat bai».

JON AIZPURU LARRAÑAGA (Beasain, Gipuzkoa, 1988)

«Aurten iaz baino lasaiago ikusten dut neure burua»

1«Ehunmiliatan ariko naiz».

2«Laugarrenez hartuko dut parte Ehunmiliatan. Aurretik G2H-a egina dut, 2013an».

3«Garingo [Beasain], Xabier Mendizabalen Oroimenezkoa [Beasain], Kolazino Mendi Eguna [Bedia], Beasaingo Herri Lasterketa, Kilimon Trail [Mendaro], Euskal Trail 130 kilometroko Ultratraila [Baigorri] eta T2T maratoi erdia [Tolosa]».

4«Aurten iaz baino lasaiago ikusten dut neure burua. Egia esan, 2016an ia 25 orduko lana egin eta gero, 2017an banuen halako barne presio bat 24 ordu azpitik egiteko, eta helburua lortu nuen. Egia esan, lortutakoa ez nuen espero».

5«Helburuak ezberdinak dira: lehena, minik ez hartzea eta lasterketa amaitzea; bigarrena, ahal bada ikusleentzat jarraitzeko interesgarria den lasterketa baten parte izatea, eta hirugarrena, gehiengotara joanez gero, aurreko urteko denbora hobetzea».

6«Esango nuke otsailean hasi nintzela 2018ko denboraldia prestatzen. Gasteizko maratoi erdia prestatzen ari nintzela, min hartuta amaitu nuen 2017a, eta otsailera arte ez nintzen ia guztiz osatu».

7«Ehunmiliak aurtengo bigarren erronka izango litzateke. Maiatzean Euskal Trailen parte hartu nuen, eta, Ehunmilietara begira, ondo etorri zitzaidan bertan parte hartzeak. Ehunmilien ondoren, baliteke beste lasterketaren batean parte hartzea, baina ikusiko dugu».

BITTOR ANDRES ALKORTA(Orio, Gipuzkoa, 1971)

«Proba bukatzeko eta asko ez sufritzeko esperantza daukat»

1«G2H-an hartuko dut parte».

2«Nire lehenengo aldia izango da aurten».

3«Aurten, Zegama-Aizkorri eta Tolosako T3T lasterketa».

4«Bukatzeko esperantzarekin eta asko ez sufritzeko esperantzarekin noa Beasainera».

5«Amaitzearekin konforme».

6«Urte osoa daramat lanean».

7«Ez. G2H-a probatzeko gogoa nuen aspalditik, eta ez daukat errepikatzeko asmorik».

JOKIN GIJARROIRURETAGOIENA(Zumaia, Gipuzkoa, 1987)

«Lagun artean gozatzera noa, sufrituz gozatzera»

1«G2H-an hartuko dut parte».

2«Lehen aldiz ariko naiz».

3«Kobaz Koba [Zestoa], Talaia bidea [Donostia], Rioja Ultratrail [Espainia], Goizutrail [Goizueta] eta Flysch trail [Zumaia].

4«Lagunartean gozatzera noa, sufrituz gozatzera. Bi lagunekin eta anaiarekin joateko asmoa dut».

5«Beasainera iritsi eta lasterketa hau prestatzeko egindako entrenamenduek fruitua eman dutela ikustearekin».

6«Urtarriletik nabil prestatzen».

7«Bai; bi urtetik behin sartu dut erronka luzeren bat, eta aurten G2H egitea pentsatu nuen».

ANA AZPILIKUETA(Madril, 1983)

«Konforme nengoke irribarre handi batekin iritsita»

1«G2H lasterketa egingo dut».

2«Lehen aldia da».

3«Hiru Handiak, Gran Trail Peñalara, Zegama, Alto Sil...».

4«Amaitzea da helburua».

5«Irribarre handi batekin iristearekin konformatuko nintzateke. Nahiko nuke Gipuzkoaz gozatu, ahalik eta gutxien sufritu eta ideia askorekin itzuli».

6«Urtarriletik ari naiz prestatzen bereziki proba hau».

7«Helburu nagusia dela konturatzen zara amesgaiztoak dituzunean, iritsi ezinak, galdu zarenaren sentsazioa duzula amestean... Horrela bizitzen ari naiz. Eguna iristeko irrikan nago».

IZASKUN SANZ ELDUAIEN(Iruñea, 1977)

«Lehen aldiz ariko naiz mendiko maratoi batean; amaitzea da helburua»

1«Marimurumendin».

2«Lehen aldiz parte hartuko dut Ehunmilien festan».

3«Berako maratoi erdia [Nafarroa], Xtreme Higa de Monreal [Nafarroa], Mitxarro bira [Araba], Camille Xtreme [Nafarroa] eta Triku Trail [Nafarroa]».

4«Nire lehen mendi maratoia izango da, eta amaitzea da helburu bakarra».

5«Amaitzea eta lasterketaz gozatzea».

6«Sei hilabete daramatzat lasterketa hau buru-belarri prestatzen».

7«Bai, zalantzarik gabe».

SONIA REYES UNANUA(Beasain, Gipuzkoa, 1973)

«Gozatu egin nahi dut, eta gutxienez duela bi urteko marka egin»

1«Marimurumendi maratoian parte hartuko dut».

2«Bosgarren aldia izango dut Ehunmilietan. Hiru aldiz parte hartu dut G2H lasterketan, eta beste behin Marimurumendi maratoian».

3«Orain dela bi aste, Ordiziako lehen mendi maratoia, eta aurretik Tolosako T2T».

4«Helburua beti bezala disfrutatzea da».

5«Konformatuko nintzateke orain dela bi urte egindako denbora berdintzea edo hobetzea lortuko banu».

6«Prestakuntzak azkenean bere denbora behar du. Marimurumendi prestatzeko urtarrilean hasi nintzen, eta astean bost egunez entrenatzen dut normalean. Astean mendian, gimnasioan eta errepidean ibiltzen naiz korrika, eta asteburuetan mendian egiten dut entrenamendu saio luze bat».

7«Aurtengo erronkak bi ditut: asteburu honetan Marimurumendi, eta abuztuan Suitzan jokatuko den Zermatt Matterhorn Ultraks proba [48 kilometroko ibilbidea du, eta 3.600 metroko desnibel positiboa]».]]>
<![CDATA[«Azalpen asko eman behar izan ditut, baina ez dago atzera-bueltarik»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1918/022/001/2018-07-06/azalpen_asko_eman_behar_izan_ditut_baina_ez_dago_atzera_bueltarik.htm Fri, 06 Jul 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1918/022/001/2018-07-06/azalpen_asko_eman_behar_izan_ditut_baina_ez_dago_atzera_bueltarik.htm
Igandean, Euskal Herriko txapeldun izatea lortu zenuen hirugarrenez. Gustura lanarekin?

Oso gustura; gehienbat, bukaeran sentitu nuelako nire onena eman nuela.

Ilusio berezia egin zizun mezurik jaso al zenuen?

Bai, Alatzne Etxaburuak eta Igor Esnaolak bidalitakoak. Haiek ere nire antzera daude, sega uztekotan baitira. Azkenaldian asko hitz egiten dugu elkar, eta berezi sentiarazten dizute.

Nola ospatu zenuen?

Familiakoekin eta lagunekin bazkaltzera joan nintzen. Gero, anaiak erakustaldia zuen Aristerrazun, eta hara joan ginen. Hura amaitzean, erromeria zegoen, eta hantxe ibili ginen. Ez nuen etxera joateko gogorik!

Txapeldun zinen, eta kolpetik erretiroa hartuko zenuela esan zenuen.

Askok pentsatu zuten bero kolpe baten ondorioz hartutako erabakia izan zela [barreak]. Askok galdetu zidaten ea egia zen esaten ari nintzena. Baina aspaldi hartutako erabaki bat zen. Ez du atzera-bueltarik.

Zergatik utzi duzu?

Ez da arrazoi jakin batengatik izan. Ni ez nago berdin, animo aldetik behintzat. Ikusi dut ez dudala lehen nuen ilusio hori. Gaur egun, askotan, entrenatzera joatea ere gainkarga bat bezalakoa da. Urtarrilean, lesio bat ere izan nuen, eta arnasa hartzeko ere arazoekin ibili naiz. Hiru hilabeteko geldialdia gomendatu zidaten. Marka egitera joateko garaia nuenean, debekatu egin zidaten harria jasotzea. Martxora arte geldirik egon ondoren, maiatzean deitu zidaten, txapelketa uztailean izango zela esateko.

Arazo gehiegi denbora gutxian.

Bai. Orduan esan nion neure buruari: «Merezi al du horrela ibiltzea?». Ez nengoen ondo. Baten batek erakustaldi baterako deitzen baninduen, konpromiso batean jartzen ninduen. Bi anaiak lanean ari dira, mutil-laguna ere bai... Bakarrik gaizki ibiltzen naiz, eta ,horrelakoetan, Joseba Ostolazak lagundu izan nau, baina haren lana albo batera utzita etorri izan da.

Hala ere, azken txapelketa jokatu nahi izan duzu. Zergatik?

Bai, Karmele Gisasolari eta Julia Martinezi deitu nien lehendabizi. Uztekotan nintzela, eta galdetu nien ea txapelketa antolatzen lagunduko ote zidaten. Federaziora abisua pasa eta hurrengo egunean, Karmelek deitu zidan esanez biak izena emanda zeudela, eta entrenatzen hasteko. Gauza asko eskertu behar dizkiet biei, txapelketa jokatzeko ilusio handia zuten, baina niri mesede bat egiteagatik ere eman zuten izena hein handi batean. Haiek gabe ezinezkoa izango litzatekeelako txapelketa antolatzea.

Ilusiorik gabe zenbiltzala diozu. Zer dela eta?

Bai, batere gogorik gabe nenbilen azkenaldian. Anaiek egin beharra zegoela esaten zidaten arren, ez nuen freskotasunik, eta horrela zaila da aurrera egitea. Gauza askorekin errudun sentitu izan naiz. Erakustaldiren bat itxi, anaiari komentatu laguntzeko, eta hark beste konpromisoren bat hartuta agian. Nire galdera beti bera izaten zen: «Eta ezin al zara geroago joan?» Zenbatetan egin izan ote diodan.

Ez al zara gazteegia uzteko?

Asko 25 urterekin hasi egiten dira herri kiroletan, eta ni berriz uztera noa. Oso gazte hasi nintzen, 14 urterekin, eta oso gertutik bizi izan dut dena. Hasieratik, erakustaldi askotatik deitzen zidaten, modan zegoen harri-jasotzea, eta gainera beste bi neska ere ibiltzen ziren, Mari Jose Sardon eta Miren Urkiola. Orduan antolatu zuten lehen txapelketa.

Askok ez dute ulertu 25 urterekin erretiroa hartzea.

Ez, askok esan didate. Esaterako, Donato Larretxeak eta Agustin Ostolazak. Danba bota zidaten, «25 urterekin, duzun sasoiarekin utzi!». Nik zera erantzun nien: «Nireak egin du!». Eta haiek atzetik; «Guk zer esango dugu orduan?». Azalpen asko eman behar izan ditut, baina denak aldarte onean izan dira. Askok oso erabaki ona izan dela esan didate.

Hamabi urte joan dira bidean. Azkar pasatu al zaizkizu?

Bai, oso. Bakardadearekin antzeman ditut gehienbat. Hainbeste urtetan egon naiz tiraka eta tiraka... Lehen urte haietan oso giro ona geneukan hiruren artean. Leku askotatik deitzen ziguten, askotan hirurak izaten ginen… Lehen erakustaldi haietan beldur handiarekin joaten nintzen. Handik gutxira, biek utzi egin zuten, eta nahiko bakarrik gelditu nintzen. 2014an, Estitxu Almandoz animatu zen txapelketara, baina handik gutxira ere txapelketak utzi zituen. Orain berriro ere hiru ibili gara.

12 urterekin hasi zinen.

Hala da, bai. Aita ibiltzen zen Orion sokatiran ibiltzen ziren gazteei erakusten. Hiru laguntzaile ibiltzen ziren herri kiroletan, tartean Pello Saizar Luxarbe, eta orduan Itsaso Legorburu bakarrik ibiltzen zen harria jasotzen. Behin hura ikusi, eta nik ere probatu nahi nuela esan nion aitari. 35 kiloko egurra jaso nuen egun hartan, eta 55 kiloko zilindroa ere bai. Amari ez zion grazia handirik egin, baina...

Orain pena handiarekin omen dago ama.

Bai, berak handiena [barreak]. Orain nola utziko dudan esaten dit! Esana nion azken txapelketa ondo ateraz gero utziko nuela.

Gogoan al duzu lehen plaza?

Aizarnazabalen [Gipuzkoa] izan zen. Hasiberria nintzen, 55 kiloko zilindroa eta 42 kiloko borobila jaso nituen. Zeharo urduri joan nintzela gogoratzen dut, eta familia osoa joan zela ikustera.

Egun txar asko pasatu al dituzu plazetan?

Bakarra dut gogoan, Aian [Gipuzkoa]. 2010eko martxoaren 27an izan zen.Trabatuta gelditu nintzen kubikoarekin. 17 urte nituen, eta etxean erraz altxatzen nuen harria. Zortzi altxaldi egitera joan, eta bi egin nituen. Ezina nabaritu nuen, eta, gainera, Aiako plazak badu zerbait berezia… Lehen lau jasoaldiak ustelak izan ziren, eta, gero, beste bi egiteko gai izan nintzen. Jota gelditu nintzen. Asko kostatu zitzaidan egoera hari buelta ematea. Gainera, jendeak zera esaten zuen: «ikusi dugu trebezia baduzula, baina ezin...». Hori zen txarrena

Lesiorik ere ez zaizu falta izan.

Bai, beti izan ditut arazoak. Urtebete ere pasatu nuen geldirik gerritako minez, bizkarrezurrean arazo bat aurkitu zidatelako. Ez zela txarra esan zidaten, baina zaintza berezia behar nuela.

Gerora ezagutu zenuen Jose Ramon Unanue, zure lehen entrenatzaile ofiziala.

Lehen bi urteetan luxarbetarrekin ibili nintzen, baina hark esan zidan jada berak ezin ninduela entrenatu, erabateko ardura behar nuela handik aurrera. Aiako desastrearen hurrengo egunean erabaki bat hartu behar izan nuen: utzi edo serio jardun. Serio hastea erabaki, eta Jose Ramon Unanuerengana joan nintzen fabore eske. Hark entrenatzea nahi nuen, banekielako Goenatxo eta Ostolaza ere harekin ibilitakoak zirela. Segituan esan zidan gogorik banuen hark lagunduko zidala. Urte oso batean, egunero egunero, etxe aurrean jaso eta Usurbilera [Gipuzkoa] eramaten ninduen entrenatzera. Bi edo hiru ordu entrenatzen ibili eta berriro etxean uzten ninduen. Izugarrizko harremana egin genuen. Askotan hala esaten zidan: «Zu zara inoiz izan ez dudan alaba».

Hura galtzea izan omen zen kolperik gogorrenetakoa.

Bai, zalantzarik gabe. Orduan bai, orduan dena utzi nuen! Ez nuen ezertarako gogorik. Depresio bat pasatzen ari nintzela esaten zidaten, zerbaiten falta nuela. Handik urtebetera, Luxarbek deitu zidan berriro ere txapelketa antolatu nahi zutela eta prestatzen hasteko. Telefonoa utzi, eta anaiei esan nien berriro ere hasi behar nuela. Anaiek baietz, Jose Ramonentzako omenaldirik onena hura zela, berriro ere hastea.

Zer izan da ibilbide honetako gauzarik gogorrena?

Markak egin osteko hurrengo eguna. Dena amaitu dela ematen du, izugarrizko hutsunea nabaritzen da. Marka egiteko egunera arte ondo moldatzen nintzen, baina behin dena pasatzen denean... Uf, hankak gogortuta, buruko minak, giharminak... Markak lortzean denak poza eta zoriona behar zuenean, aurkako sentimendua izaten nuen.

Ostolazarekin hasi zinen gero. Zer irakatsi dizu urte hauetan?

Tenplea izaten. Une bakoitzean zer egin behar nuen irakatsi zidan, txapelketa aurretik, egunean bertan, ondoren… Zein harrirekin berotu, zein harrirekin estutu… Diziplina oso garrantzitsua da kirol honetan ere. Oso pixkanaka eta seguru joan den entrenatzailea izan da Joseba. Pauso gutxi, baina indartsuak.

Urte hauetan guztietan sakrifizio asko egin al dituzu?

Batzuk bai, baino gustura. Askotan, lagunek deitzen zidaten esanez afaria zegoela eta gero parranda egiteko asmoa zegoela, eta nik zera pentsatzen nuen: «Nik nahiago bihar erakustaldira joan». Parranda ondo dago, baina beti...

Baskula arazo handia izan al da zure kirol ibilbidean?

Lotsarengatik bai, jendearekiko lotsarengatik. Epaileek harri-jasotzaile bakoitzak duen pisua esango ez balute, beste gauza bat izango zen. Gizonezkoei berdin zaie, baina emakumeekin ezberdina da. Zergatik esan behar da bakoitzaren pisua!

Zer esaten dizu 2010eko abuztuaren 10ak?

Miren Urkiolaren aurka jokatutako lehen txapelketa izan zen. Batera entrenatzen ginen. Hura ikusten nuenean, zera pentsatzen nuen: «Jasoko al dut nik halakorik?». Garai hartako bitxikeria bat badaukat. Txapelketaren aurreko egunetan entrenatzen ari ginela, zera esan zidan: «Idoia, txapela zure neurrikoa eskatu, e!». Brometan ari zela pentsatu nuen. Niretzat izugarria izan zen hori entzutea. Hura izan da nire erreferentea urte askotan.

Osasuntsu al dago herri kirola?

Bai, oso. Ni sartu nintzenean baina jende gehiago dabil, eta hobea.

Eta emakumeena?

Lehen osasuntsuago zegoela uste dut. Esaterako, Karmelek eta Juliak, azken txapelketan aurkari izan ditudanak, urtebete daramate harri jasotzen. Uste dut emakume harri-jasotzaileen mailarik onena 2010. urtean izan genuela, lehen txapelketa hartan. Aizkoran, berriz, aurkakoa pasatzen ari da. Lehen ez zegoen, eta orain gu baino indar handiagoa dute.

Eta hemendik aurrera, zer?

Fraisoron basozain izateko ikasketak egin ditut, eta lanean aritzea gustatuko litzaidake. Animaliekin, ganaduarekin...]]>
<![CDATA[«Aurrekoek dena erakutsi dute; guk ez dugu ezer egin»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2006/028/001/2018-06-26/aurrekoek_dena_erakutsi_dute_guk_ez_dugu_ezer_egin.htm Tue, 26 Jun 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/2006/028/001/2018-06-26/aurrekoek_dena_erakutsi_dute_guk_ez_dugu_ezer_egin.htm
Nolakoa izan da Dhaulagiriko esperientzia?

Izugarrizkoa. Beti egon behar da pozik etxera itzultzean, gauzak ondo egin diren seinale izaten baita. Luxua da Himalaiara berriro itzultzeko aukera izatea, eta han igarotako denbora ondo aprobetxatzen saiatu behar dugu, han une oro bizitakoa ikasketa hutsa baita.

Zer falta izan zaizue gailurrera heltzeko?

Oso zuzena izango naiz: garena izatea falta izan zaigu. Urte osoa pasatu dugu honetarako entrenatzen, izugarrizko gogoa geneukan, eta motibazio oso handiarekin ekin genion mendiari. Hori dena transmititzea falta izan zaigu. Orain ez da kexaka ibiltzeko unea, baina zaletasun honen alderik politena hori dela esango nuke, eta berriro itzultzeko gogoa ematen du, berriro ere akats berak ez egiteko. Akats horiek gailurretik aldentzen zaituzte, eta egunak azkar pasatzen dira helburua lortzeko ahaleginean.

Eguraldia lagun izan zenuten ia espedizio guztian. Zer gertatu zen gailurrera iristen saiatzeko egunean?

Egia da aurreko egunetan elur asko egin zuela eta haizea ere bortizki ibili zela. Horrek goi kanpalekuak kaltetu zituen, eta, aldi berean, eragina izan zuen alpinisten alde psikologikoan ere. Baina egia da Juan Pablo Mohr txiletarrak eta biok saiakera egin nahi izan genuen egunean izugarrizko eguraldia egin zuela. Alpinista orok gailurrera heltzeko egunean nahiko lukeen eguraldia.

Ez zen eguraldiaren arazoa izan, orduan.

Zera gertatu zen: beheko kanpalekuan geunden guztiok oso nekatuta iritsi ginen hirugarren kanpalekura, 7.200 metrora. Nire iritzia da, e! Oso motibatuta geunden ordu gutxira saiakera egiteko, baina, gure harridurarako, jendeak ez zuen garbi ikusten, eta atseden hartzea erabaki zuen, hurrengo egunean berriro ere beheko kanpalekura jaisteko. Juan Pablok eta biok eutsi egin genion gure hasierako asmoari, baina egia da aldaketa horiek guztiek eragina izan zutela gure buruan. Gu ere pentsatzen hasiak ginen ea ordu egokian irten ginen ala ez. Horrelako gauzek erabaki garrantzitsuak hartzera kondenatzen gaituzte, eta norberaren eta ondokoaren segurtasuna bermatzera eraman. Bizitzaren eta heriotzaren arteko soka fina da, eta betiere itzultzeko erabakia hartzera eramaten gaitu.

Carlos Soria alpinistarekin batera egin zenuten espedizioa. Haren hamahirugarrena izango litzateke, 79 urterekin.

Carlos eta haren taldea beheko kanpalekuan zeuden, eta haiekin egin genituen mendian egin beharreko lanak eta eguraldiaren iragarpenak. Izugarrizko laguntza zen guretzat, bera askotan egon baita mendi horretan.

Zuk bat badaukazu, Annapurna.

Bai, eta oso pozik nago. Ikusi dut altuerara ondo egokitzen naizela, eta horrek helburu eta erronka berriez pentsatzeko ziurtasuna ematen dit. Baina hori bakarrik da. Ez diet buelta gehiago ematen igotako zortzimilakoei. Orain helburu berriak jorratu nahi ditut. Ezin naiz bizi Annapurnan egindakoaz; hori iraganeko zerbait da.

Urte batzuk daramatzazu goi mendietan, baina nola hasi zinen mendian?

Egia da beti egon naizela kirolari lotuta. 19 urtera arte, futbolean aritu nintzen. Utzi egin behar izan nuen, lanarengatik, eta 2011n mendian hasi nintzen. Lasterketaren batean parte hartu nuen. Haiek izan ziren nire hastapenak.

Gogoan al duzu norekin joan zinen lehenbizikoz mendira?

Bakarrik murgildu nintzen mendizaletasunean. Nire lehen gailurrak Euskal Herrian eta Europako mendietan izan ziren. Bakarrik igo nituen. Gerora, Anetora joan nintzen lankide batekin.

Etxean ba al duzu mendizalerik?

Ez, gure etxean inoiz ez da izan mendirako zaletasunik. Orain, berriz, amak askotan laguntzen dit mendira, eta batera gozatzen dugu mendiaz.

Nola hasi zinen goi mendietan?

Alpeetatik Andeetara pasatu nintzen, nire helburua etorkizunean zortzimilako bat igotzea zelako. Cervinotik Aconcaguara igaro nintzen. 2013ko udan, bakarrik joan nintzen mendira, eta laumilako batzuk igo nituen. Gero, 2014ko urtarrilean, Aconcagua igo nuen bakarrik. Bakarrik joateko mendi egokia iruditzen zitzaidan; altueran nola moldatzen nintzen probatu nahi nuen.

Handik gutxira, zortzimilako batera jauzi egin zenuen. Nola sentitu zinen?

Altuera atsegin dut. Esperientzia berriak bizitzea eta nire onena ateratzea gustatzen zait, eta oso ondo egokitu nintzen.

Zure lehen zortzimilakorako ezin zenuen sokalagun hoberik izan, Alberto Zerain.

Inoiz galdetu izan balidate norekin iritsi nahiko nukeen zortzimilako batera, berarekin esango nuen. Bi pena izugarri sentitzen ditut: lehena, oso berandu ezagutu nuela; bestea, zein azkar utzi gintuen.

Zer ikasi zenuen harengandik?

Gauza asko ikas zitezkeen egun bakar batean. Garrantzitsuena, zera ikasi nuen: mendiaz gozatzea, benetan merezi duen estilo batean, eta etxera itzultzean balorazio bat egitea. Han igarotako egunen balorazioa, han igarotako uneekin gustura egotea, eta itzultzeko gogoa izatea.

Aholku asko eman al zizkizun?

Bai, asko. Baina pare bat oso gogoan ditut: ez galtzeko eskalatzeko neukan gogoa eta grina, eta gauzak ahal nuen hobekien egiten saiatzeko, horrek urte askoan honetan jarraitzeko aukera emango zidalako.

Harekin espedizioren bat egindako denek oso ondo hitz egiten dute hari buruz.

Normala da denek ondo hitz egitea. Hura ezagutzeko zortea izan nuen, eta espedizio bat elkarrekin egitekoa ere bai. Horrelako egoera gogorretan ezagutzen da jendea, eta horrelako egoerek batzen gaituzte, tentsio une asko izaten baitira bertan.

Zer oroitzapen duzu Annapurnako gailurraz?

Oso berezia, sentimendu asko batu baitziren. Nire lehen zortzimilakoa, Zerainekin, egin genuen estiloan, eta mendian hain jende gutxi egonda.

Jende askok hitz egiten du Iker Madoz nafarraz eta zutaz, Oiarzabal, Iñurrategi eta aurreko belaunaldiko alpinisten oinordeko gisa. Zer duzu esateko?

Barregurea sartzen zait. Ez dakit nork esan dizun, baina afari bat zor diet [barreak]. Serio jarrita, gure aurrekoek dena erakutsi dute, eta guk oraindik ez dugu ezer egin, nik behintzat ez. Ez dut pertsonalki Iker ezagutzen, baina badut haren balentrien berri, eta benetako alpinista bat dela iruditzen zait. Hala ere, Oiarzabalek eta Iñurrategik bidaia batzuk badituzte egiteko. Errespetu handia diet halako alpinistei.

Zein dira hurrengo urteetarako zure helburuak?

Mendiak eskalatzen jarraitu nahi dut, eta sokalagun egokiak aurkitzen jarraitu, hor baitago arrakasta. Hobetzeko entrenatzen jarraitzen dut, oso lehiakorra bainaiz neure buruarekin. Egunetik egunera hobeto egon nahi dut. Datorren udazkenean Himalaiara itzuli nahiko nuke, baina beti horma berarekin jarraitzen dugu borrokan, diruarekin.

Zortzimilakoen gurpilean sartuko al zara?

Neure buruarekin koherente izanda, uste dut ez duela zentzurik hamalau zortzimilakoen proiektuan sartzeak. Nire hurrengo helburua ikasten jarraitzea da, eta esperientzia handiagoa hartzea, horrek emango baitit ziurtasuna. Gaur egun, egoera ekonomikoa ikusita, oso zaila da horrelako proiektu erraldoietan pentsatzea.

Zein ezaugarri behar ditu XXI. mendeko alpinista batek?

Uste dut garai batekoek zituzten ezaugarri berak behar dituela oraindik ere. Egia da garaiak aldatu egin direla; mendia eta materialak ez dira lehengoak bezalakoak. Luze joko luke eztabaidak, baina oraindik ere berdin diraute mendira joateko motibazioak, jarrerak eta helburuak lortzeko gogoak. Egia da gaur egungo egoerara moldatu behar dugula. Lehen, agian, estilo bakarrean eskalatzen zuten; gaur egun, ordea, bakoitzak berea du. Norbera zoriontsu egiten duenak balio du.

Zein dira zure ezaugarriak?

Nirekin mendian ibili den beste edonork erantzun beharko lizuke, baina gauza bat aitortuko dizut. Egunero entrenatzea eta egunero aurreratzen ari naizela ikustea gustatzen zait. Atsegin dut etorkizunean gerta daitekeen proiektu berriren baterako prestatuta egotea.

Zer duzu hobetzeko oraindik?

Entrenatzetik, 1.000 metroko mendi batetik edo 8.000 metroko mendi batetik itzultzean, balorazio bat egitea gustatzen zait. Horrelakoetan ikusten ditut egindako okerrak, eta halakoak berriz ez egiteko ahaleginean pentsatzen hasten naiz. Oso burugogorra naiz, baina, aldi berean, oso diziplinatua eta metodikoa. Oso ondo sentitzen naiz akatsak zuzendu ditudala ikusten dudanean.

Ezagutzen zaituztenek diote mendiak azkar igotzea gustatzen zaizula. Horrela al da?

Askotan, mendiak markatzen eta exijitzen du azkartasuna. Sarritan joaten naiz mendi berberetara entrenatzeko garaian, horrek erakusten didalako hobekuntza eta progresioa. Egia da mendiak ahalik eta azkarren igotzeko entrenatzen naizela, uste baitut horrela asko murrizten direla arriskuak.

Nola dago espedizioak aurrera ateratzeko diru laguntzen gaia?

Oso zaila. Oso zaila da norbaitek ekonomikoki laguntzea norberaren ametsak lortzeko. Gaiak eta helburuak asko landu behar dira trukean zerbait jaso nahi baduzu, eta, horretarako, asko entrenatzea besterik ez zaigu gelditzen.

Eta zuk, ba al duzu laguntzarik?

Orain arte zortzimilakoetara egin ditudan lau espedizioetatik, azken bietan aurrekontu guztiaren %7 bakarrik izan dut laguntza moduan. Pentsa...

Mendi gidari izateko ikasten ere ari zara.

Bai, ea egunen batean mendi gidaria naizela esateko moduan naizen [barreak].]]>
<![CDATA[«Kirol ezberdin bat dirudi eskaladak»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2355/034/001/2018-06-19/kirol_ezberdin_bat_dirudi_eskaladak.htm Tue, 19 Jun 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/2355/034/001/2018-06-19/kirol_ezberdin_bat_dirudi_eskaladak.htm
Bilboko trafikoak ez dio asko lagundu. Korrika eta presaka azaldu da hitzordura, eta barkamena eskatu du lehenik. Gustuko du gaiak sakontzea. Argi hitz egiten duen horietakoa da, eta aho bizarrik gabe hitz egin du orain ere.

Nola hasi zinen eskaladaren munduan?

Nahiko zaharra nintzela hasi nintzen [barreak]. Gaur egungo eskalatzaileekin alderatuta, oso berandu, 17 urterekin. Nahiko erraza da Turinen eskalatzen hastea, Alpeen azpian baitago. Eskaladaren aldaketa iritsi zenean hasi nintzen, mendiko eskaladatik kirol eskaladara igaro zenean. Gogoan dut Turingo mendi azokan hasi nintzela lehenbizikoz. Ordura arte eskiatu egiten nuen batez ere, baina eskaladan hobeto moldatzen nintzela konturatu nintzen, oso argala nintzelako. Orduan hasi, eta ez naiz gelditu.

Turinen eskalatzaile asko al dago?

Bai, bai. Eskalada tradizio eta kultura handia dago. 1970eko hamarkadan eskaladaren aldaketa handiena inguruan izan zen; lehen eskalatzaile handiak bertan ibiltzen ziren.

Zergatik utzi zenion eskaladan lehiatzeari?

Alde batetik, 30 urte nituelako; bestetik, motorrarekin istripu bat izan nuelako. Bi besoak eta eskafoidea apurtu nituen. Eliteko kirolaria izatea oso sakrifikatua da, eta niri asko gustatzen zitzaidan parranda egitea eta festetara joatea [barreak]. Gainera, besoan izandako arazoengatik urtebete geldirik egon behar izan nuen, eta geroztik albo batera utzi nituen goi mailako eskalada lehiaketak. Asko kostatu zitzaidan sendatzea eta, behin osatuta, ez nuen lehiara itzultzeko gogo berezirik.

Italian bakarrik edo mundu mailako probetan ere lehiatzen al zinen?

Ez, ez, Munduko Kopan ere lehiatutakoa naiz. Italiako selekzioarekin jokatzen nuen, eta askotan iritsi nintzen finalerdietara Munduko Kopan. Eskalada oso ezberdina zen orduan. Ez zegoen hainbeste hedabiderik, ez zegoen hainbesteko alderik arrokako eskaladaren eta kirol eskaladaren artean... Egia esan behar badut, gure garaiarekin alderatuta, gaur egun beste kirol ezberdin bat dirudi eskaladak.

Eta jendea entrenatzen noiz hasi zinen?

Egia esan, oso gazte hasi nintzen. Nik 18 urte nituenean ez zegoen gaur egun gazteek duten mailarik, ezta gutxiagorik ere. Zenbakiez hitz egingo bagenu, orduan 7c+ edo 8a bistara eginda, Munduko Kopako finalerdietan izaten ginen. Gaur egun ezinezkoa litzateke.

Nolatan otu zitzaizun Bilbon eskalatzeko horma bat muntatzea?

Lehiaketak utzi nituenean, eskalatzen jarraitu nuen. Bertan aurkitzen nuen giroa asko gustatzen zitzaidan, eta eskaladari lotutako ikasketak egiten hasi nintzen. Entrenatzaile izateko titulua lortu nuen, eta nazioarteko entrenatzaile izateko ikasketak ere egin nituen, Erroman, urtebetean. Emazteak Bilbora itzuli nahi zuen, eta banekien eskalada oso errotuta zegoela Euskal Herrian. Ordura arte ia ez nuen besterik egin bizitza guztian, eta hemen ere saiatu nahi nuen honekin jarraitzen.

Erraza izan al zen eskalatzeko horma bat egiteko lekua aurkitzea?

Urte eta erdi pasatu genuen leku egokia aurkitzeko.

Zer aurkitu zenuen Euskal Herrira etorri zinenean?

Oso hutsune handia. Europako beste leku askotan eskalada nola zegoen ikusita, hemen gauza asko falta zirela konturatu nintzen. Garai batean, Patxi Arozena eta Patxi Usobiaga izan ziren eskalatzailerik ezagunenak Euskal Herrian. Baina horiek berezko eskalatzaileak ziren, ez entrenamendu espezifikoak egiteagatik eskalatzaile bihurtutakoak. Eskalatzeko hormak falta dira, tresna asko falta dira, teknifikazioa falta da... Izugarria da halako baldintzetan eta hain gauza gutxirekin Patxi Usobiagaren neurriko eskalatzaile bat izatea Euskal Herrian.

Behin eskalatzeko horma muntatuta, nolakoa izan zen hasierak?

Leku egokia aurkitu, eta alokatzea erabaki genuen. Beste eskalatzeko hormekin alderatuta, esan dezaket europarragoa dela. Boulder bat ere badugu. Ireki genuen egunean jende asko zegoen, gehienbat debaldekoa zelako [barreak]. Ate irekiak izan genituen hamabost egunetan, eta jendez lepo egon zen. Gero, berriz, gutxi batzuk gelditu ziren. Lehen urteak oso gogorrak izan ziren; gaur egun, ordea, argia ikusten hasita gaudela esan dezaket.

Hogeita hamar urte daramatzazu eskaladan, eta denetik ikusi duzu. Asko aldatu al da eskalada urte hauetan guztietan?

Izugarri. Pentsa, ni urte askotan lehiatu nintzen Munduko Kopan, 7c+eko zailtasuna eginda nuela. Espainian agian ez, baina Frantzian, esaterako, ez nuke eskualdeko lehiaketa bat pasatuko. Atletismoan bezala, garai bateko markak lekutan gelditu dira.

Zuk ere asko eboluzionatu behar izan duzu?

Bai, noski; bestela ezinezkoa izango zen honetan lanean aritzea.

Askok goraipatzen dituzte entrenamendurako dituzun ezaugarriak. Nondik edan duzu?

Asko mugitu behar izan dut, eta asko ikasi dut. Alde horretatik, erraza egin zait, ez baitzegoen ezer aurretik. Europan asko lantzen dute teknifikazioa, fisiologia... Hemen ez dago hain garbi eskaladako entrenatzaile baten irudia. Gaur egun, gimnasiaren antz handiagoa hartzen ari da eskalada: gastu energetikoa zaindu behar da, oreka landu... Gauzak asko espezializatu dira, eta niri garai bateko medikuekin alderatzea gustatzen zait. 1900. urtean mediku batek denetik egiten zuen, kardiologoa zen, traumatologoa... Gaur egun, ordea, bakoitzak bere espezialitatea du. Eskaladan ere antzekoa gertatu da. Ni, esaterako, azkenaldian laguntza eskatzen ari naiz gimnasia erritmikoko irakasle bati.

Zein da gaur egun herrialderik aurreratuena eskaladari dagokionez?

Hiru direla iruditzen zait: Frantzia, Alemania eta Austria. Horrek ez du esan nahi beste herrialde askotan izarrak atera ezin direnik, baina talde on bat ateratzeko lantalde handia behar izaten da atzean. Ni orain fisioterapeuta batekin eta gimnasta batekin ari naiz elkarlanean taldean.

Euskaldunak oso urruti al daude herrialde aurreratuetatik?

Ez, ez, ezta gutxiagorik ere. Esaterako, Mikel Linazisoro, Andoni Esparta, Bittor Esparta, Eneko Carretero, Itziar Zabala... Eskalatzaile onak dira, baina inguruan ditugun laguntzailerik gabe gauzak asko zailtzen dira.

Espainiako taldearekin ere lan egiten duzu. Nolatan hasi zinen?

Nik entrenatzen nituen kirolariak lehiaketak irabazten hasi zirelako. Bestalde, Marco Jubesek, gazteen entrenatzaileak, arazo batzuk izan zituen, eta ni haren ordez hasi nintzen. Asmo bakarra dago: Olinpiar Jokoetarako proiektu bat sortzea. Talde polit bat sortu nahi dugu.

2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetarako?

Tokiora euskal herritar bat eramateko mirari bat beharko genuke, baina ez da ezinezkoa. Hogei txartel daude jokoan, eta herrialde bakoitzeko bi gehienez. Herrialderik indartsuena Japonia da, zorionez, herrialde antolatzailea. Haiek eskalatzaile bat ziurtatua dute, baina beste bat soilik sar dezakete. Pentsa zer esaten ari naizen: Munduko Kopako finalerdi batzuetan hogei eskalatzailetik hamar izaten dira japoniarrak. Horiek horrela, munduko zortzi eskalatzailerik onenetakoak ez dira Olinpiar Jokoetan izango. Horrela ez balitz, ezinezkoa litzateke euskal herritarrik Olinpiar Jokoetan ikustea.

Beraz, zaila da…

Bai. Japoniarrek ez ezik, ia ziur frantziarrek, esloveniarrek, austriarrek eta alemaniarrek bi eskalatzaile sartuko dituzte, eta horien atzetik beste herrialde asko daude eskalatzaileren bat sartzeko itxaropenarekin.

Eskalatzaile batek ehuneko zenbat behar du ahalmen fisikotik eta ehuneko zenbat buruaren ahalmenetik?

Bi eratako kirolariak daude. Esaterako, 1999an, Usobiaga 61. sailkatu zen Ingalaterran. Baina handik bost urtera, Europako txapeldun izan zen, eta hamar urtera, munduko txapeldun. Adam Ondra, berriz, inoiz ez zen bosgarren postutik jaitsi. Hori da aldea eskalatzaile bikainen artean. Burua duen eskalatzaile batekin lan egin daiteke, baina talentua duen eta bururik ez duen batekin ezin daiteke. Ondrak talentua eta burua du; Usobiaga, berriz, eskalatzaile ona da, baina izugarrizko burua du.

Jende askorekin lan egiten duzu. Nola antolatzen duzu astea?

Bilbon baldin banago, goizetan eskalatzeko hormara joaten naiz, eta bide berriak prestatzen ditut eskalatzaile herrikoientzat. Eliteko jendearekin bakarrik ezin dugu bizimodua aurrera atera, eta edozeinentzako moduko bideak prestatzen ditugu. Bazkaldu eta gero, denbora baldin badut, ikasi egiten dut. Arratsaldean, lehenik, 4 eta 6 urte artekoekin aritzen naiz. Ikaragarri gozatzen dut haiekin. Horiekin amaitutakoan, 18:00etatik 21:00etara goi mailako jendearekin entrenatzen aritzen naiz, astelehenetan, asteartetan, ostegunetan eta ostiraletan. Eskalatzaile horien artean daude Mikel Linazisoro, Andoni eta Bittor Esparta anaiak, Itziar Zabala... Bakoitzak bere helburuak ditu denboraldirako, eta bakoitzarekin arlo ezberdinak lantzen ditut.

Izenak aipatzen hasita, lehena, Mikel Linazisoro. Zer duzu esateko?

Izugarrizko kirol gaitasunak dituen gizakia da. Sokarekin ibiltzeko gaitasunik ez du, baina jartzen denean, onena da. Abiadura ere ez da bere ezaugarririk onena, baina 7.90 egin du, batere entrenatu gabe. Izugarrizko emaitza da, kontuan izanda espezialistak ez diren eskalatzaileek 7.40 egiten dutela. Buruz oso argia da, eta lehiaketetan bere onena ematen du beti. Oso mutil ona da, oso azkarra. Oraindik ere aurrera egiteko aukera handiak ditu, nahiz eta ez duen eskalatzaile batek beharko lukeen gorputzik [barreak].

Itziar Zabala.

Fisikoki, gaitasun handikoa. Teknikoki arazo handiak zituen ezagutu nuenean. Boulderrean oso indartsua da, eta Munduko Kopako finalerdietan egon zitekeen. Soka eta abiadura asko landu behar ditu, baina esperantza handia dut harengan. Gorabehera handiko neska da, eta kostatu egiten zaio motibazioari eustea.

Esparta anaiak.

Biak oso ezberdinak dira. Andonik eskalatzaile batek behar dituen dohain guztiak ditu gauzak ondo egiteko. Gorputz pixka bat falta zaio, baina buruz oso argia da. Asko sinesten du bere buruarengan, eta oso azkarra da. Bittorri, berriz, indarra falta zaio. Eskalatzeko ahalmen izugarria du, eta ahalik eta azkarrena errekuperatu nahi dugu falta zaion indarra. Eskalatzen gorputz berri batekin ikasten ari da, eta bide onetik doa. Inoiz ez dut hainbesteko grina duen beste eskalatzailerik ezagutu. Egunean 25 ordu entrenatuko litzateke. Anaiaren kontrakoa da, beti txarrena dela pentsatzen egoten da.

Eskalatzaile gazte horietakoren bat ikusiko al dugu Olinpiar Jokoetan?

2020koetan oso zaila izango da. Agian 2024an ikus genitzake, Parisen.

Izenen bat eskatuko banizu, noren aldeko apustua egingo zenuke?

Horietariko bat bertan izango da; dirua jokatuko nuke. Baina izen bat eskatuz gero... bueno, bi esango dizkizut: Mikel Linazisoro edo Andoni Esparta.

Eskalada olinpiar kirola izango da aurrerantzean. Zer ekarriko dio halako kirol bati?

Dirua, ikasketak, inbertsioak... Duela sei urte ez zegoen arropa markarik eskaladan. Gaur egun, ordea, Adidas, The North Face eta abar daude. Nik uste dut gauza onak baino ez dituela ekarriko.]]>
<![CDATA[«Zortzimilakoez bakarrik idazten da oraindik, oro har»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2370/026/001/2018-06-12/zortzimilakoez_bakarrik_idazten_da_oraindik_oro_har.htm Tue, 12 Jun 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/2370/026/001/2018-06-12/zortzimilakoez_bakarrik_idazten_da_oraindik_oro_har.htm
Nola hasi zinen kazetaritzan?

18 urte bete nituenean, unibertsitatera joateko aukera izan nuenean, nahiko galduta sentitu nintzen. Ez ninduen ezerk bereziki erakartzen eta, aldi berean, zerbait erromantikoa egin nahi nuen, mendian denbora asko pasatzera eramango ninduen zerbait. Arazoa zera zen: ez nekiela zer egin. Orduan ez nekien mendi gidariak bazirenik ere. Gurasoei proposatu nien, eta izugarrizko nahigabea hartu zuten. Beraz, haiengatik, eta ez nekielako nire ibilbidea mendira nola eraman, kazetaritza ikastea erabaki nuen, irakurtzea eta idaztea oso gustuko nituelako bereziki.

Inoiz ahaztuko ez duzun elkarrizketarik?

Inoiz ez dut ahaztuko mendiari lotuta egin nuen lehen elkarrizketa. Surrealista izan zen. Alberto eta Felix Iñurrategi Nepalera zihoazela jakin nuen, eta Madrilgo Barajasko aireportutik abiatuko zirela. Garai hartan Madrilen bizi nintzen, As egunkarian lan egiten nuelako. Haiek elkarrizketatzeko baimena eman zidaten, eta aireportura joan nintzen. Felixek zera esaten zidan, ea ziur nengoen elkarrizketaz, eta nik baietz, behin eta berriz. Felixekin bakarrik hitz egin nuen, garai haietarako Albertok jada ez baitzituen elkarrizketak maite. Gaur egun Albertoren laguna naizela esan dezaket, eta bizitza zein bitxia den pentsatzen dut.

Zein izan da orain artean mendiari buruz idatzi behar izan duzun albisterik okerrena?

Mendiari buruz hitz egiteko orduan, derrigorrezkoa da mendian bizia galdu dutenez hitz egitea. Inoiz ez zara ohitzen horrelako gauzetara. Iñaki Otxoa de Olzaren heriotza izan zen inoiz idatzi behar izan dudan albisterik okerrena. Lagun handia nuen. Beti pentsatu izan nuen erreskatatu eta bizirik irtengo zela, eta, bizia galdu zuenean, oso gogorra izan zen. Ez nuen ezer idatzi nahi, baina ez nuen nahi inork ezer idatz zezan ere.

Zertan aldatu da azken urteetan mendiko kazetaritza?

Mendia modan dagoela esan dezaket. Espezializazio moduko bat gertatzen ari da, eta gaur egun ez da alpinismoari buruz bakarrik idazten. Hor daude kirol eskalada, boulderra, mendiko eskia, mendiko lasterketak... Baina orokorrean, oraindik ere zortzimilakoez bakarrik idazten da, nahiz eta badiren erronka bikainak, askoz ere interesgarriagoak, punta-puntakoak eta gaur egungoak. Bada garaia kazetariok uler dezagun altuagoa ez dela zailagoa, baizik eta altuagoa. Kultura kontua da. Kazetariok esfortzu handiagoa egin behar dugu hori ulertzeko. Esan dezaket kazetaritza aurrera joan beharrean atzera joan dela. Geroz eta gutxiago irakurtzen dugula ere konturatu behar dugu. Tituluak oso gustuko ditugu denok, baina gehiago sakondu behar dugu gaietan.

Himalaian izana zara espedizioetan. Norekin?

Lehen espedizioan, Annapurnan izan nintzen [8.091 metro], 1999an, Juanito Oiarzabalekin. Nire lehen bidaia izan zen Himalaiara, eta gasteiztarrari hamalau zortzimilakoak osatzeko gelditzen zitzaion bakarra kontatzeko aukera izan nuen. Geroago, kazetari eta alpinista moduan, Iñaki Otxoa de Olzarekin izan nintzen Everesten [8.848 metro], K2n [8.611 metro], Broad Peaken [8.051 metro] eta Nanga Parbaten [8.126 metro]. Zazpimilako pare batean ere izandakoa naiz.

Inoiz izan al duzu esperientzia txarrik mendian?

Niretzat Himalaia ezagutzea izugarrizko esperientzia izan zen, inoizko handiena agian, baina aldi berean oso gogorra izan zen ikustea ez nintzela ondo egokitzen altuerara. Orduan konturatu nintzen beste gauza batzuk egiten hasi behar nuela. Ez dut inoiz ahaztuko Nanga Parbaten bizi izan nuena. Buruko edema batekin jaitsi nintzen bigarren kanpalekutik, eta Otxoa de Olzarengatik eta Simone Mororengatik izango ez balitz, agian ez nintzen bizirik aterako. Haren ondoren, erabaki nuen Himalaia amaitu zela niretzat.

Noiz erabaki zenuen mendi gidaria izatea?

2003an izan zen, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntzak Sailak mendi gidarien prestakuntza bere gain hartu zuenean. Ez nuen mendi gidari gisara lanean hasi nahi, baizik eta ikasten jarraitu, eta pentsatu nuen prestakuntza horrekin hobeto ulertuko nuela mendiaren mundua. Asmatu egin nuen, eta niretzat oso aberasgarria izan zen. 18 urterekin ez nengoen prestatuta horretarako. Opari baten gisan hartu nuen. Oso prestakuntza zorrotza da, konplexua, askotarikoa, eta denbora eta ardura handia eskatzen duena. Grina handia izatea eskatzen du.

Zer da mendi gidari izatetik gehien gustatzen zaizuna?

Berekoia izanda, mendian denbora asko igarotzeko denbora izatea da. Oso polita da, bereziki, jende berriarekin leku eta une bereziak partekatzea, beren ametsak eta erronkak betetzen ikustea. Gidariaren alde gizatiarra kontuan hartzen ez badugu, beste edozein lanen antzekoa da.

Esperientzia txar asko izan al duzu bezeroekin?

Bai, noski ! Ez istripuak, baina bai harremanei dagozkienak. Egia esan, hamabi urte hauetan bi desadostasun izan ditut, betiere mendi gidarien lana errespetatzen ez duten bezeroekin eta mendia kontsumo moduan ulertzen dutenekin.

Urte batzuk badaramatzazu honetan, baina, zer da zuen langintzaren gauzarik zailena?

Alde batetik, oso zaila da arriskua ondo kudeatzea eta erabaki zuzenak hartzea. Esaterako, jakitea noiz egin behar den atzera edo noiz itxaron behar den. Beste alde batetik, ez da erraza bezeroen motibazioak zein diren jakitea, eta haiek nahi dutena eskaintzea. Langintza honetan alde psikologikoa erronka handia da, eta bezeroekin izaten den elkartasunean atera daiteke ogibide honen onena.

Zein da ogibide honetan lan egiteko herrialderik onena?

Ez dakit bat bereziki existitzen den, baina lanbide honetatik bizitzeko ia derrigorrezkoa da udak Alpeetan edo Chamonixetik [Frantzia] gertu pasatzea. Euskal Herria ere izan zitekeen herrialde oparoa mendi gidarientzat, nahiz eta mendi garairik ez izan. Baina askotan ez dugu estimatzen inguruan duguna kultura faltagatik, edo ez dugulako laguntza eskatzeko beharrik ikusten. Erakundeek oraindik ez dute ulertzen gure mendiek duten indarra kanpotik turismoa erakartzeko.

Errazagoa al da mendi gidari izatea beste herrialde batzuetan?

Baietz esango nuke. Mendi gidarien lana errotuagoa dagoen herrialdeetan, esaterako, askoz ere naturalagoa da mendi gidari bat kontratatzea mendiari loturiko edozer gauza egiteko. Baina geroz eta gehiago egiten dugu lan gure lurraldean, eta iritsiko da eguna hemen ere gidari bat kontratatzea normala izango dena. Gidari batek ez du soilik bezeroa gidatzen, baizik eta mendia ulertarazten eta bertan modu ziurrean ibiltzen irakasten dio.

Askotan tokatu al zaizu atzera egin behar izatea?

Bizitza profesionalean oso gutxitan, zorionez. Kirol bizitzan, berriz, askotan, amorratuta eta frustrazio handiarekin, baina jakinda erabaki zuzena hartu dudala. Norberak sentitzen badu ez duela ezer erakutsi behar eta bere egoa alde batera uzten badu, betiere errazagoa izango zaio atzera itzultzea, teknikoki, fisikoki edo psikologikoki ondo ez dagoela konturatzen denean. Azken unean beti gogoratzen naiz aitak askotan esaten zuen esaldi batez: «Mendia beti hor egongo da; ez da mugituko». Beti da estimulu handia berriro ere bide edo mendi berrietan saiatzea.

Bezeroekin joateko mendirik gustukoena?

Mendiko eskiekin joateko aukera dudan edozein. Eskalatzeko garaian, berriz, horma guztiak ditut maite, nahiz eta agian Naranjo [Asturias, Espainia] izan gustukoena, eskalatzen bakarrik igo baitaiteke bertara.

Irakaslea zara Kirolenen. Nola hasi zinen bertan?

Orain dela zazpi urte izan zen. Lehiaketa publikoa izan zen, nahiz eta ni pixka bat geroago hasi nintzen bertan lanean. Hasi nintzenean, urte asko zeramatzaten irakasleen laguntza handia izan nuen.

Zenbat ikasle igarotzen dira handik urtero?

Urtero ehun ikasle inguru pasatzen dira. Diziplina ezberdinak ditugu: esaterako, mendi ertainetako gidari lanak, goi mendia, eskalada...

Jendeak zer eskatzen dizue?

Ikasleen soslaia asko aldatzen da urtetik urtera. Lehen, ikasle gehienek mendi gidari izateko edo etorkizunean mendian lanean aritzeko prestakuntza eskatzen zuten. Gaur egun, ordea, gazteak, ikasteko eta formakuntza on bat izateko asmoz etortzen dira, eta ez horretatik bizitzeko asmoarekin soilik. Zurrumurruek diote exijentzia handiko eskola bat dela gurea, baina asko ikasten da bertan, eta, gezurra badirudi ere, beste langintza batzuetarako ere prestatu izan dugu jendea.]]>
<![CDATA[«Europan beste maila bat dute maldan behera»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2975/032/001/2018-06-05/europan_beste_maila_bat_dute_maldan_behera.htm Tue, 05 Jun 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/2975/032/001/2018-06-05/europan_beste_maila_bat_dute_maldan_behera.htm
Zegama-Aizkorriren aitzakian Euskal Herrian pasatu zituen bi asteetan bi argazkilariren itzala izan zuen etengabe Zegaman, bere egonaldia jasotzeko asmoz. Ez da oso erraz moldatzen ingelesarekin, baina lortzen du esan nahi duena ulertaraztea. Lasai hitz egitea gustatzen zaio.

Noiz hasi zinen korrika?

Eskola garaian futbolean eta korrika ibiltzen nintzen. Geroago, ekiden probak egiten hasi nintzen unibertsitatera joan aurretik. Errepidean jokatzen diren proba oso luzeak dira, sarritan txandakakoak. Gero, mendian hasi nintzen, gutxi gorabehera orain dela bost urte.

Ekiden probak aipatu dituzu. Zenbat urterekin egin zenuen lehen proba luzea?

Lasterketa famatuenak unibertsitatean jokatzen direnak izaten dira. Aurrean ibiltzen direnak profesionaletara pasatzen dira. Urteberri egunean jokatzen da lasterketarik ezagunena. Nik ez dut inoiz unibertsitateko probarik egin, baina aurretik asko egindakoa naiz. Txandaka eginak ditut batzuk, hogei kilometroko txandetakoak, eta irabaziak ere baditut batzuk.

Eta mendian, berriz, nola hasi zinen korrika?

Errepidean jokatu nuen ultra bat, eta gerora egin zidaten mendian hasteko gonbidapena. Ehun kilometroko proba bat zen, eta bosgarren postuan amaitzea lortu nuen. Proba hura egin eta gero, Columbia markak haiekin korrika egiteko aukera eskaini zidan. Mendian ere ondo ibil nintekeela esan zidaten. Japonian egin nuen lehen lasterketa, eta 65 kilometroko proba bat izan zen.

Japonian, historian zehar, maratoilari on asko izan dira, baina zer-nolako jarraipena eta zaletasuna dute mendiko lasterketek?

Mendi lasterketena oso kirol berria da oraindik Japonian. Betidanik oso maratoilari onak izan dira Japonian, eta errepidean ibiltzeko zaletasun handia dago. Ekiden diziplinan, enpresa handiek, Toyotak esaterako, talde propioak dituzte. Enpresan bertan lan egiteaz gain, haien taldeko korrikalaria ere bazara. Egia da jendea hasi dela mendian korrika egiten. Ultra oso ospetsu bat ere jokatzen da Japonian, Fuji mendian barrena egiten dena. Urtetik urtera jende gehiago ari da mendian korrika, eta dirua ere sartzen ari dira; baina oraindik urte batzuk igaroko dira kirol ezaguna izateko.

Eta zu famatua al zara Japonian mendi korrikalaria zarelako?

Ez, ez [barreak]. Hiri handietan ez, ez nau inork ezagutzen. Hala ere, mendi korrikalarien artean nahiko ezaguna naiz.

Azken bi urteetan oso ondo zabiltza. Zein dira zure gaitasunak?

Esan dezaket mendian aldapan gora ondo moldatzen naizela; asko gustatzen zaizkit malda handiak dituzten lasterketak. Bestalde, esan dezaket Japoniako lasterkarien artean nahiko ondo moldatzen naizela jaitsieretan; baina, gero, Zegamaren moduko lasterketetan konturatzen naiz oraindik ezin naizela lehiatu munduko onenekin. Europan, korrikalariek beste maila bat dute maldan behera korrika.

Beraz, esan dezakezu arlo hori daukazula hobetu beharra munduko onenekin lehian aritzeko?

Bai, dudarik gabe. Europako lasterketetan maldan behera ere kilometro asko izaten dira, eta hor galtzen dut denbora gehien. Stian Angermunden mailako korrikalari batekin, esaterako.

Ultra distantziatan ere ibili zara. Parte hartu zenuen Mont Blanceko lasterketa luzeetako batean, 100 kilometroko CCCn. Zein lasterketa dituzu gustukoen?

Distantzia luzeetan ibilitakoa naiz, bai, baina zalantzarik gabe nire distantziarik gustukoenak 20 eta 40 kilometro arteko lasterketak dira. Ultrak oso gogorrak dira [barreak]. Egia da etorkizunean asko gustatuko litzaidakeela egunen batean Mont Blanceko Ultratraila egitea [168 kilometro], baina oraindik oso gaztea naiz, eta izango dut aukera egunen batean bertan parte hartzeko. Oraindik ez daukat inolako presarik.

Dagoeneko munduko onenekin lehian ikusi zaitugu, bai Transvulcanian, bai Zegaman bertan. Baina zer falta duzu Munduko Kopako lasterketaren bat irabazteko?

Oso zaila da. Asko hobetu dezaket, badakit, eta agerian utzi dut azken bi urte hauetan, baina asko falta zait [Stian] Angermundekin, Kilianekin [Jornet] edo [Remi] Bonnettekin lehian aritzeko.

Zertan lan egiten duzu?

Iaz Columbia enpresan aritu nintzen lanean, astean hiru edo lau egun pasatzen nituen bertan; baina aurten esan dezaket korrika egitetik bizi naizela. Horregatik ordaintzen didate, enpresan bertan jarraitzen dut, baina korrikalari gisa. Etorkizunean, korrika egitea bukatzen baldin bada, pentsatzen dut bertan gelditzeko aukera izango dudala. Ezin dut esan izugarrizko dirutza irabazten dudanik, baina erdi mailako langile baten soldata dut Japonian.

Ba al duzu entrenatzailerik?

Ez, ez. Neure kasa entrenatzen naiz. Astean sei egunetan entrenatzen naiz. Hilabetean 300 eta 400 kilometro artean egiten ditut. Nahikoa da gaur egun egiten ditudan lasterketak egiteko.

Bigarren aldiz etorri zara Zegama-Aizkorrira. Gustura etortzen al zara Euskal Herrira?

Ikaragarri gustatzen zait Zegamara etortzea. Giroa, jendea, eguraldia... Niretzat askoz ere hobea da aurten egin duen eguraldia iazkoa baino. Asko gustatu zait, esaterako, bertako gazta [barreak].

Bi aste pasatu dituzu Euskal Herrian. Zer egin duzu denbora horretan?

La Palman Transvulcania lasterketa [Kanaria uharteak, Espainia] amaitu, eta hona etorri nintzen jarraian. Denetarik egin dut: kirola, turismoa... Donostian eta Zumaian egoteko aukera izan dut, eta flyscha ere ikusi nuen. Egia esan, izugarri ondo tratatu gaituzte aurten ere, eta ahal dudan guztietan itzuliko naiz.

Zegamaren ondoren, zein lasterketa egingo dituzu?

Orain, Japoniara itzuliko naiz, baina udan, Europara bueltatuko naiz, eta hilabete baino gehiago pasatuko dut bertan. Skyruning zirkuituko lasterketak egiteko asmoa dut, eta Golden Serieseko batzuk ere bai: Sierre Zinal [Suitza], Glen Coe [Eskozia], Dolomitak [Italia], Comapedrosa [Andorra]... Horiek egin nahiko nituzke. Egia esan, oso zaila da erritmo hori eustea, baina oso gustuko dut, eta horrela jarraituko dut, aurten behintzat.

Eta ez al duzu pentsatu Europara etortzea bizitzera?

Bai, datorren urtean Europara etorriko naiz bizitzera. Alpeetara joateko asmoa dut, baina oraindik ez dakit Italiara edo Frantziara joango naizen. Emaztearekin etorriko naiz.]]>
<![CDATA[Zubizarretak eta Macarrok irabazi dute Leitzako EHME]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2877/033/001/2018-06-05/zubizarretak_eta_macarrok_irabazi_dute_leitzako_ehme.htm Tue, 05 Jun 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/2877/033/001/2018-06-05/zubizarretak_eta_macarrok_irabazi_dute_leitzako_ehme.htm
Postuen dantza izan zen lasterketan, gizonetan batez ere. Macarro bilbotarrari garaipena zaildu zioten aurrena Ugaitz Artolak eta gero Igor Amantegik. Macarro ez zen lasterketaren buruan jarri Ireberreko gainera arte (56. kilometroa).

Igor Amantegi izan zen eguneko ezustea. Irabazteko zorian izan zen urnietarra. Bigarren amaitu zuen azkenean, irabazlearengandik minutu eta hogei segundora. Macarrok 6.59.52ko denbora behar izan zuen helmugan. Lasterketa irabazteko hautagai nagusiak, Iker Karrerak, hirugarren amaitu zuen, irabazlearengandik ia zazpi minutura.

Zubizarreta, hasi eta buka

Emakumeetan Izaskun Zubizarreta izan zen protagonista nagusia. Azken urteetan izandako arazo fisikoak ahaztuta, oraindik ere lehian aritzeko gai dela erakutsi zuen helmugan. Oso erritmo azkarrarekin ekin zion lasterketari, eta hasieratik abantaila hartu zuen. Lehen kontrol gunetik Elena Calvillori eta Uxoa Irigoieni abantaila handia ateratzen ziela pasatu zen. Kilometroak aurrera joan ahala, tartea handitu zuen. Irigoien izan zen atzetik jarraitzeko gaitasun handiena erakutsi zuena. Irigoienek lehen aldia zuen halako distantzia luzean, eta ondo moldatu zen. Calvillok ezin izan zion hirugarren postuari eutsi, aurrea hartu baitzion Silvia Trigueros abadiñarrak. 8.32.38ko denbora egin zuen Zubizarretak. Lau minutura sartu zen Irigoien, eta ia hamahirura Trigueros.]]>
<![CDATA[Bonnet eta Nilsson garaile]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1875/026/001/2018-05-29/bonnet_eta_nilsson_garaile.htm Tue, 29 May 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1875/026/001/2018-05-29/bonnet_eta_nilsson_garaile.htm
Giro sargoriak, hezetasunak eta lokatzak bat egin zuten lasterketaren garaian. Irteera eman orduko, beste urte batzuetan ez bezala, Aritz Egeak indarrak gordetzeko hautua egin zuen lehen kilometroetan, eta Otzaurten (7. kilometroa) taldean sartu ziren lehen korrikalariak. Handik aurrera, Bonnet izan zen lasterketan jaun eta jabe. Aratzen bi minututik gorako abantaila ateratzen zien beste guztiei, eta handik helmugaraino, bere tartea kudeatu beharrik ez zuen izan. Atzetik, Angermund-Vik postuetan aurrera egin zuen kilometroak igaro ahala, eta Oltzen (27. kilometroa) bigarren postuan jartzea lortu zuen. Azken hamabost kilometroetan gauzak ez ziren asko aldatu lehen bi postuetan. Ezta helmugan ere. Hirugarren posturako lehia bost kilometro falta zirela erabaki zen, eta askorentzat aurtengo sorpresa izan zitekeen Bartlomiej Przedwojewski poloniarrarentzat izan zen. Sinistu ezinik zeharkatu zuen Zegamako helmuga.

Egea saiatu zen beste behin. Azken egunetan adierazi bezala, inoiz baino lasaiago zegoen aurtengorako. Bere betiko erakustaldiak alde batera utzi, eta indarrak gordetzeko asmoa erakutsi zuen. Hala ere ez zen nahikoa izan lehen bosten artean sartzeko. Arranpekin egin behar izan zituen kilometro asko, eta horrek ez zion bere onena ematen utzi. Bere markatik oso urrun gelditu zen urretxuarra herenegun (4.05.13). Egearena ez ezik, euskal selekzioko Ander Iñarraren lasterketa ere aipatzekoa da: hamazazpigarren postuan helmugaratu zen, 4.14.05eko denborarekin.

Emakumeetan, Maite Maiora iazko irabazleak ez zuen bere egunik onena izan. Orain bi aste ultra distantziako Munduko Txapelketan parte hartu zuen, eta badirudi ez zela berak uste bezain ondo indarberritu. Otzaurtetik nahiko atzean igaro zen mendaroarra, eta handik aurrerako bidea sufrikarioa izan zen, Sancti Spiritun lasterketa bertan behera uztea erabaki zuen arte. Ordurako, argi zegoen azken garaipena Ida Nilssonen, Laura Orgueren, Ruth Croften eta Emelie Forsbergen artean jokatuko zela. Aizkorrira iristerako, lehia Nilssonen eta Orgueren eskuetan gelditu zen. Eguneko azken gailurrak, Andraitzek erabaki zuen garailearen izena. Bertan, Nilssonek minutu eta erdiko abantaila ateratzen zion Orgue kataluniarrari. Handik aurrera, abantaila areagotu besterik ez zuen egin. Croft izan zen hirugarren.

Oihana Azkorbebeitia izan zen Euskal Herriko lehen emakumea (4.57.18). Sasoiko zegoela adierazi zuen bezperan, eta munduko onenekin lehiatu zen. Ohi bezala, oso lasterketa erregularra egin zuen abadiñarrak, eta seigarren postuan amaitu zuen.]]>
<![CDATA[«Askotxo izango litzateke aurten Zegamako lehen bostetan sartzea»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1833/024/001/2018-05-22/askotxo_izango_litzateke_aurten_zegamako_lehen_bostetan_sartzea.htm Tue, 22 May 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1833/024/001/2018-05-22/askotxo_izango_litzateke_aurten_zegamako_lehen_bostetan_sartzea.htm
Zer moduz itzuli zara Kanarietatik?

Ondo, oso ondo. La Palman beti sentitu izan naiz ondo, gusturen egoten naizen toki horietako bat da. Hala ere, ez dut denbora gehiegirik izan lasai egoteko: ostegun eguerdian iritsi nintzen, eta arratsaldean kilometro bertikala jokatu nuen; larunbatean, berriz, maratoi erdia; eta igandean itzultzea tokatu zitzaidan.

Zenbat urte ziren ez zenuela kilometro bertikal batean parte hartzen?

Izango dira hiru urtetik gora. Egia esan, asko gozatu nuen, aspaldiko partez estutu eder bat hartu nuen.

Eta, maratoi erdian, nola sentitu zinen?

Oso lasterketa polita da. Leku zoragarrietatik igaro ginen, eta emaitza ere gustukoa izan zen. Lehen biekin lehian ibili nintzen, lehertu ninduten arte. Ia bi minutura sartu nintzen, baina biak oso indartsuak ziren: irabazlea, iazko Zegamako garailea, Stian Angermund norvegiarra, eta bigarren Ruri Ueda japoniarra.

Nola ikusi duzu zeure burua?

Ondo, batez ere ikusi dudalako Stianengandik gertu amaitu dudala. Iaz Zegaman atera zidan aldea ikusita, zerbait gerturatu naitekeela ikusi dut. Kilometro bertikalean minutu eta gutxi atera zidan, eta maratoi erdian ere bi minutu inguru. Ez dago batere gaizki. Hala ere, oso urruti nago berarengandik. Koska bat gorago dago, eta berezkotik asko duela ikusi dut. Asko entrenatzen den tipoa da, baina ez du ez entrenatzailerik, ezta elikadura zaintzen dion inor ere...

Nola zaude Zegama-Aizkorrira begira? Uste bezain ondo iritsiko al zara?

Oso ongi sentitzen ari naiz, oso-oso ongi. Jokin Lizeagari [bere entrenatzailea] hori komentatu izan diot, oso ondo suspertzen ari naizela. Entrenamenduak oso erraz egiten ditut, eta lasterketetan oso ongi sentitu izan naiz orain artean. Ez dut kexarik.

Aurreko urteekin alderatuta, askoz ere lasterketa gutxiago jokatzen ari zara aurten. Zergatik?

Argi neukan ez nituela lasterketa asko egingo, aurreko urteetan ez bezala. Orain arte, lau besterik ez dut egin. Azken urteetan, fisikoki ez hainbeste, baina psikologikoki oso nekatuta amaitzen nuen. Bidaiak, lasterketen estresa, larunbatean irten, igandean korrika egin, berriro itzuli... Askotan, etxean gelditu beharra, hurrengo egunean lasterketa duzulako... Aurten, hamabost lasterketa egitea pentsatu nuen, baina dagoeneko bat ez dut egin, eta besteren bat ere ez egitea erabaki dut. Urte askotan, hogei lasterketetatik gora egin izan ditut.

Urteko lehia nagusia gainean da: Zegama-Aizkorri.

Azken denboraldietan bezala, maiatzera arte besterik ez da izaten, Zegama eta Zegama. Aurten, egia esan, inoiz baino lasaiago nago, eta ez dakit hori ona ala txarra den. Iritsiko dira urduri jartzeko egunak [barreak]. Gogo handia daukat, eta uste dut inoizko Zegama onena izango dela, datorren jendearengatik.

Jende gehienaren esanetan, faboritoen artean zaude.

Esatea egitea baino errazagoa da. Nik beti esaten dut faboritoen artean nagoela, baina ez naizela faboritoa. Beste urte batzuetan lehenengo bosten artean sartzea izan da helburua; baina aurten askotxo izango litzateke lehenengo bosten artean sartzea. Oso jende ona dator. Gero, gerta daiteke sorpresaren bat egotea, eta gure ezaugarriekin beste lasterketa mota bat izatea, baina, bestela, oso zaila ikusten dut. Ahal badut, nire denborarik onena egitera joango naiz. Dena normal joanda, podiuma zapaltzea posible litzateke, baina, gaur egun, ezinezkoa dut irabaztea.

Nork esan behar zizun orain dela hamar urte Zegaman faboritoen artean izango zinenik, triatloietan ibiltzen zinenean.

Pentsa... Orduan buru-belarri nenbilen triatloietan eta orain, berriz, askoz ere zentratuago nago mendi lasterketetan. Lehen baino denbora gutxiago behar dut orain, baina esan dezaket lehen baino gehiago murgiltzen naizela. Orain bost urte Zegama egin nuenetik, nire eboluzioa sekulakoa izan da: 4.38 egitetik 3.55 egitera. Denbora hori hobetu dezaket.

Triatloiaren falta sumatzen duzu?

Ez, ezta gutxiagorik ere.

Urteotan ez al duzu izan lasterketaren batean parte hartzeko gogorik?

Ez, ez. Akaso denbora gehiegi eskaini niolako-edo, baina ez dut inoiz gogorik izan. Hawaiiko Ironmanera ere iritsi nintzen, eta, orduan, 21 orduan entrenatzen nintzen aste osoan; orain, berriz, hamarrean aritzen naiz gehienez.

Zergatik utzi zenuen?

Agian Hawaiiko Ironmanaren ondoren sentitu nuen hutsunearengatik. Helmuga igaro nuenean, pentsatu nuen: «Eta orain zer?». Askok, denbora hobetzearekin amestuko lukete, baina niri ez zitzaidan horrelakorik gertatu. Lehen aldia nuen han, oso denbora ona egin nuen, eta banekien ez nintzela berriro itzuliko, izugarrizko aho zapore gozoa utzi zidalako. Sarritan pasatzen zitzaidan, larunbatean bizikletan ibiltzeko gogoa izan, baina atseden hartu beharra igandean lasterketa nuelako. Bikotekideak, Saioak, askotan esaten zidan nirekin egoteko aukera bakarra zela ni korrika nenbilen bitartean ondoan bizikletarekin joatea [barreak]. Bitxikeria da, baina triatloia utzi baino hamabost egun lehenago, Ondarroako triatloia irabazi nuen.

Eta mendian lasterka hastea noiz erabaki zenuen?

Beti izan naiz erronkazalea. Triatloia utzi eta gutxira izan zen, eta helburua bakarra zen: Zegama-Aizkorri korritzea. Ez zen bat-batekoa izan. Bizikletan asko ibiltzen jarraitzen nuen, baina igerilekua erabat utzi nuen. Korrika, errepidean ibili beharrean, mendira joaten hasi nintzen. Halako batean, Zegama-Aizkorri egin nahi nuela erabaki nuen, eta 2011n horretan hasi nintzen.

Gogoan al duzu mendian egindako lehen lasterketa?

Bai, Mendaron izan zen. Garai hartan ez nuen batere serio hartzen. Egia esan, Mendaron ateratzerako, banuen Zegamarako dortsala.

Zer gogoratzen duzu zure lehen Zegama-Aizkorri lasterketaz?

2012an izan zen. Asko gozatu eta sufritu nuen. Helburua amaitzea zen, eta lau ordu eta 38 minutuan amaitu nuen. Ezjakintasun handiarekin joan nintzen hara, ez nekien ongi zer ziren mendi lasterketak, lesionatuta iritsi nintzen helmugara... Orduan, ez nuen inor ezagutzen, eta gogoan dut oso luze egin zitzaidala. Otzaurten Jokin Lizeagarekin topo egin nuen. Lasai joateko eta denbora ona egingo nuela esan zidan. Berak izugarrizko lasterketa egin zuen. Esperientzia polita izan zen.

Asko sufritu zenuen arren, argi zeneukan mendian korrika jarraituko zenuela?

Bai. Mendi lasterketetan hasi aurretik, banekien ongi arituko nintzela. Ironmanetako erreferentzia nuen, korrika ondo moldatzen nintzen, eta mendian ere horrela izan zen. Eta mendi lasterketen gurpilean sartuta, lehen helburua Zegama egitea zen; gero, euskal selekzioan sartzea.

Gutxira sartu zinen selekzioan.

Deitu bainoago, Eneko Aliende hautatzailearekin hitz egin nuen. Aukera batzuk sortu zitzaizkidan lehen urte hartan, eta Enekori zera galdetu nion: ea selekzioan sartzeko ere aukera banuen. Baiezkoa erantzun zidan. Beste aukera guztiak baztertu nituen, eta selekzioan murgildu nintzen. Lehen urtean, Espainiako Kopa egin behar nuela esan zidan, eta emaitzen arabera Munduko Kopa egiteko aukera izango nuela. Espainiako Kopan ondo hasi nintzen, eta, handik gutxira, Munduko Kopan lehiatu ahal izan nintzen. Oso urte gogorra izan zen. Lasterketa asko eta bidaia asko egin nituen, baina asko gozatu nuen. Oso oroitzapen politak ditut 2013az. Talde giro aparta izan genuen.

Bost urte igaro dituzu euskal selekzioan, baina iaz uztea erabaki zenuen. Zergatik?

Ez nuen arrazoi berezirik izan. Ziklo bat ixteko aukera ona zela ikusi nuen. 2016. urtea oso urte gogorra izan zen niretzat, bai emaitzen aldetik eta bai motibazioaren aldetik ere. Familia kontuak ere izan nituen, bigarren umea... Zegama ere oso txarra izan zen. 2017a berriz, gogo ikaragarriarekin hasi nuen, emaitza bikainak lortu nituen; agian, inoiz egin dudan urterik onena egin nuen, eta argi neukan selekzioa uzteko egoera ona zela, maila gorenean uzten nuelako gehienbat. Baina dena ez da hain polita. Selekziokideekin beti harreman ona izan dut, baina, askotan, euskal selekzioaren pisua nire gain hartu behar izan dudala iruditu zait. Begirada asko nituen gainean, eta askotan txorakeria asko entzun behar izan ditut. Argi daukat oraindik ez dudala nahiko diru irabazten mendi lasterketetatik, txorakeriak entzuten jarraitzeko. Gauzak oso modu pertsonalean hartu izan ditut. Niri esandakoak, bale, baina hautatzaileei zuzenean egindako kritika txar asko ere nireak sentitu ditut. Lagunak ditut, eta badakit musu truk ibiltzen direla. Oso erraza da gauzak kritikatzea.

Uzteko erabakia noiz hartu zenuen?

Denboraldi erdian banekien utzi egingo nuela. Nahiz eta askok ez sinistu, ez nuen beste eskaintzarik orduan. Ez nuen selekzioan jarraitu nahi, eta ez nuen Munduko Koparik egin nahi. Zerbait etortzen bazen ondo, eta, bestela, lau lasterketa egin eta kito. Egia da eskaintza batzuk jaso nituela selekzioa utzi behar nuela esan nuenean. Argi neukana zera zen: Salomon etxeak deituz gero, hara joango nintzela. Aspalditik pentsatzen nuen hori, baita selekzioan nengoenean ere. Niretzat, beste maila batera jauzi egitea zen, beste zerbait ezberdina ezagutzea.

Salomonen egonda ere, txapelketetara selekzioarekin joateko aukera baduzu. Deituko balizute, zer egingo zenuke?

Joateko aukera badugu, deituz gero, ez dut zalantzarik izango, joango naiz. Bost urte bikain pasatu ditut, eta uste dut zorretan nagoela. Haiek eman didatena itzultzeko modu polita izan daiteke.

Zerbait ematen al duzu faltan selekziotik?

Salomonekin alderatuta, selekzioa talde baten antzekoa da. Salomonen, berriz, noizean behin lasterketetan elkartzen gara, baina bakoitza bere kasara aritzen da, ez gara joaten talde gisa. Hala ere, oso gustura egon naiz orain arteko bidaietan. Exijentziarik ez daukat haien aldetik, eta hori ere eskertzekoa da. Gauza asko ikasten ari naiz hango jendearekin. Pena bat badut, taldeko beste bi euskaldunekin, Iker Karrerarekin eta Oihana Kortazarrekin, ez topo egin izana.

Dena aldatzea erabaki zenuen, entrenatzailea ezik. Jokin Lizeagarekin jarraitzen duzu.

Urte batzuk daramatzat berarekin, eta denak ondo funtzionatu dit. Ez nuen aldatzeko asmorik, eta argi daukat ezin naizela entrenatu nire parean dabiltzanen ordu kopurua. Jokinek ulertzen gaitu, eta badaki aste barruan ezin garela hogei orduan entrenatu. Hamar edo hamabi orduko asteak izaten dira gehienez, baina errendimendu mailan hura bezalakorik ez dago. Konfiantza handia ematen dit, eta esango nuke %98an kasu egiten diodala. Nirekin oso ondo asmatzen du.

Ultra distantzian ikusiko al zaitugu egunen batean?

Ez dut gehiegi pentsatzen horretan, baina buruan dut egunen batean Transvulcaniako ultra egitea. Zazpi edo zortzi ordu arteko lasterketa bat da, eta maratoiko entrenamenduekin moldatu ninteke. Begiz jota dudan beste lasterketa bat Mont-Blanceko CCC [100 kilometro] lasterketa da. Behin Jokini komentatu nion ideia, eta zera esan zidan: hemezortzi orduan entrenatu beharko nintzela astean, han errendimendua lortu nahi banuen, eta horrek ez zidan graziarik egin [barreak]. Hala ere, nire muga 100 kilometroren inguruan ibil daiteke.

Nork irabaziko du Zegaman?

Uste dut berriz ere Stian Angermundek irabaziko duela. Iazko erakustaldia ikusi eta gero, hura da faboritoa. Haren atzetik, zalantzak ditut. Entzun dut Kilimonen irabazi zuen poloniarra, Bartlomiej Przedwojeski, oso indartsu dagoela. Zer esan Marc Lauenstein eta Remmi Bonnet suitzarrei buruz... Ez dakigu oraindik Kilian Jornet iritsiko den, baina etorriz gero ez dut uste denbora pasatzeko etorriko denik. Izugarrizko maila egongo da.]]>
<![CDATA[«Ez naiz sekula ikuslea izan»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/026/001/2018-05-15/ez_naiz_sekula_ikuslea_izan.htm Tue, 15 May 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1943/026/001/2018-05-15/ez_naiz_sekula_ikuslea_izan.htm Oxigenoa euskarari 6.000 metroan ere egitasmoarekin.

Adinagatik erretiroa hartuta behar zuen, baina ez da geldirik egotekoa. Kafe baten bueltan, Aloña mendiaren itzalean, denetarik hitz egin du.

Abenduan izandako iktusaren ondoren, zer moduz zaude?

Ondo esan beharko. Gure amak esaten zuen moduan, gauean ondo lo eginez gero, eta komunetik buelta egiteko eta gosaltzeko moduan gauden bitartean, ondo gaudela esateko moduan gaude [barreak].

Sustoa pasatua duzu orduan.

Ez, ez, hori hor geratzen da, baina medikuek esan didate zorte handia izan dudala. Urteko azken egunean izan zen, Candanchun [Aragoi, Espainia]. Goizean jaiki eta, eskiak jartzera nindoala, gorputzaren eskuineko aldea pixkanaka inurritzen arituko balitz bezala sentitu nuen. Komunean harrapatu ninduen. Egongelara joan, aulki batean eseri eta bikotekideak esan zidan aurpegi txarra nuela. Segituan konturatu nintzen zer zen, eta azkar batean deitu genion anbulantziari. Ospitalera eraman ninduten. Han amaitu nuen urtea, eta baita berria hasi ere.

Urteek ez dute barkatzen.

Bai, bizitza erreka baten antzekoa da. Beti ur emariarekin goaz aurrera, eta bidean ezustekoak topatzen ditugu. Beti pentsatzen dugu altzairuzkoak garela, edo ginela, baina konturatu gara ezetz, ez garela altzairuzkoak, beirazkoak bakarrik, beira hauskorrekoak gainera. Gogorra da horren kontzientzia izatea.

Hala ere, ezbehar honek ez zaitu etxean uzten.

Bueno, agian lasaiago ibiltzen hasi naiz, baina ikasi dut ibiltzea eta mugitzea zein ederra den berriro. Xabier Erro zenak esaten zuen moduan, ibiltzeak bizipoza ematen du. Mendian ibiltzea, ekimenetan sartzea... beti izan da garrantzitsua nire bizitzan.

Martxa honetan ez dizute erretiratzen utziko, ala bai?

Bizitzak erretiratuko nau, baina ahal dudan bitartean hor jarraitu nahi dut: kuadrillarekin poteo txiki bat eginez, ibilaldi apal eta motz bat eginez edo urrutiko mendi batera joanez. Bizitza bere maila guztietan aprobetxatu nahi dut.

Askotan joaten al zara mendira?

Ahal dudan guztietan. Aurtengo negua oso makurra izan da, eta ez naiz nahi adina ibili. Hala ere, oso zaila da egunero mendira joateko aukera izatea. Aloña aldean ibiltzen naiz azkenaldian, Oñatitik gertuen gelditzen zaidalako. Oraindik ere astean bi edo hiru aldiz joaten naiz. Naturarekin bat egiteko bidea da mendira joatea.

Berrogei urte baino gehiago dira mendi gidari zarela. 1976an sortu zenuten Mendiak eta Herriak. Nolatan?

Ordurako, Pirinioetan eta Alpeetan ibiltzen nintzen, eta Everesten ere egona nintzen Tximist espedizioan. Nik ordurako ikusten nituen mendi gidariak ibiltzen zirela, eta, Everestetik itzultzean, horretan jarri nintzen, Julio Villar, Xabier Erro eta Martin Zabaletarekin. Gu izan ginen lehenak.

Gogoan al duzu zenbat bidaia egin dituzun?

Oso zaila da denez gogoratzea, asko izan dira. Badakit Mont Blancen 45 aldiz izan naizela gutxi gorabehera, Cervinon hamabost...

Zenbat lagun ari zarete agentzian lanean?

Zazpi. Jende gaztea sartu da, eta oso jende jatorra dugu lanean. Lan handia egiten dugu, eta ondo moldatzen gara.

1974ko eta 1980ko Everesteko espedizioekin egin zinen ezagun. Asko gogoratzen al zara haietaz?

Egia esan behar badizut, ez asko. Espedizio haiek eman zidaten gauzarik onena bertan egin nituen lagunak izan ziren. Geroztik, urtero elkartzen gara haren aitzakiarekin, eta beti izaten dugu zer aipatua.

Xabier Errok esana da berak arantza zuela bihotzean, 1980ko espedizioan Everest igo ez zuelako. Zuk ere berdin sentitu izan al duzu?

Nik ez dut inoiz arantza hori eraman barruan. Ezin dut ukatu pena handia eman zidala, baina gauzak horrela gertatu ziren, zer egingo diogu. Niretzat zazpi urteko ibilbidea izan zen hura, 1973an hasi bainintzen lehen espedizioa prestatzen. Hala ere, bi espedizio horiek gauza asko irakatsi zizkidaten, bizitzan zehar oso garrantzitsuak izan direnak.

Berrogei urteko ibilbidean lagunik galdu al duzu zure espedizioren batean?

Ez, zorionez ez zait gertatu etxetik urrun egon eta espediziokideren bat galtzea. Hala ere, espedizio askotan nirekin ibili ziren askok galdu zuten bizia, eta hori oso gogorra da. Jose Luiz Zuloaga Zulu, Atxo Apellaniz, Felix Iñurrategi... asko dira bidean gelditu direnak. Beste lagun min bat ere galdu nuen 1991n, Manu Badiola pasaitarra. Makaluko hego mendebaldeko zutarria egin eta gero, beherantz hasi eta gutxira amildu egin zen. Oso mingarriak izan dira denak ere.

Azkenaldian mendian zurekin askotan ibilitako bi lagun handi joan dira, Mari Abrego eta Xabier Erro. Abregorekin saio batzuk egindakoa zara.

Urte asko dira, 1978an, biok Perun mendian ibili ginela. Bide ezberdinetatik ibili ginen. Aconcaguan ere ibili ginen, baina handiena Everesten 1990ean Bonnington paretatik egindako saioa izan zen. Oso tipo jatorra eta atsegina zen. Beti zegoen umore onean, Xabier Erroren oso antzekoa zen. Orain bi urte eta erdi, Abrego gaixotu zenean, Erro izaten zen gipuzkoarren kontaktua harekin. Errok ekartzen zizkigun haren albisteak. Errok afari bat antolatzen zuen urtean behin, Marirekin egoteko. Azkenean, Xabier Erro lehenago hil zen. Bizitzaren krudeltasun txikiak.

Xabier Erro, berriz, lankide izateaz gain, anaia bezalakoa zenuen.

Bai, hala da. Anaiak eta etxekoak tokatzen direnak izaten dira, ez dago aukeratzerik, baina lagunak norberak aukeratzen ditu. Xabier 1978an ezagutu nuen, Aconcaguako beheko kanpalekuan, eta geroztik adiskidetasun itzela izan dugu bizitza guztian. Askotan haserretzen ginen, baina baita segituan adiskidetu ere. Elkarri besoa emanda agurtu nuen ospitalean.

Berrogei urte daramatzazu espedizioetan. Zertan aldatu da alpinismoa?

Mendia gehiago ezagutzen da, eta mugak asko zabaldu dira. Gu, lehen espedizioan, hamasei pertsona joan ginen, 30 xerpa inguru kontuan hartuta; baina orduan baimen bakar bat izaten zen urtean mendi bakoitzerako. Gaur egun, ordea, udaberrian, esaterako, 500 edo 1.000 pertsona aurki ditzakezu Everesteko beheko kanpalekuan. Gure garaian seigarren gradua egiten genuen harkaitzean, eta orduan zerbait bazen. Gaur egun, Willy Bañales bizkaitarrak esaten duen moduan, «eskalada seigarren gradutik aurrera hasten da, ordura arte trekkinga da». Prestakuntza, metodologia eta materialaren garapena ere oso handia izan da.

Gaur egungo espedizioei erreparatzen al diezu?

Zerbait bai, zeharka. Euskal herritarren bat Himalaiara-edo joana bada, zerbait jakiten dut, baina bestela askorik ez. Ez naiz sekula ikuslea izan, bertan egotea gustatu zait beti. Ikusi, bertsolariak eta pilota ikusten dut [barreak].

Abian jarri duzu Oxigenoa euskarari 6000 metroan ere egitasmoa. Euskal Herriko hamabost gazte eramango dituzu Nepalera. Beldurrik?

Jende gaztearekin goaz, eta erne ibili behar dugu. Gazteak eta altuera uztartzea izango da lanik handiena.]]>
<![CDATA[Aizpururen keinua eta Gourdonen garaipena Euskal Raiden]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1993/027/001/2018-05-15/aizpururen_keinua_eta_gourdonen_garaipena_euskal_raiden.htm Tue, 15 May 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1993/027/001/2018-05-15/aizpururen_keinua_eta_gourdonen_garaipena_euskal_raiden.htm
Ostiralean 05:00etan hasi zuten lasterketarik luzeena, ultratraila: 130 kilometro eta 8.000 metroko desnibel positiboa. Gourdon eta Aizpuru ziren garaipena lortzeko bi faboritoak, eta hasieratik agerian utzi zuten beren maila.

Gourdonek irabazi zuen. Garaipenak istorio berezi bat du, ordea. Baionarra azken urteetan beti ondoan izaten zuen laguna galduta azaldu zen lasterketara. Berez, egutegian sartu gabe zuen lasterketara. Helburu bakarrarekin ekin zion lasterketari: galdutako lagunari eta senitartekoei garaipena eskaintzea.

«Alde nabarmena ateratzen genion hirugarrenari, eta igoera batean komentatu zidan berak ez zuela lasterketa egiteko asmorik, baina lagunarena gertatu ostean, omenaldi bat egiteko aukera ikusten zuela», kontatu du Aizpuruk. «Niri ere arrazoi ederra iruditzen zitzaidan».

Gourdonek eta Aizpuruk elkarrekin egin zuten ibilbide ia guztia. Azken kilometroetan zeudela, helmugara elkarrekin iristea proposatu zion Gourdonek Aizpururi. Halakoak ez dira ezohikoak mendiko lasterketetan. Aizpuruk, ordea, keinu bat egin nahi izan zien Gourdoni, hark galdutako lagunari eta haren senideei. «Nik zera esan nion», azaldu du Aizpuruk, «balio handiagoa zuela bera bakarrik iristeak eta bera izatea protagonista, lagunaren senitartekoekin».

Esan eta egin. Gourdon iritsi zen aurrena. 16 ordu eta 25 minutu behar izan zituen 130 kilometroak egiteko. Aizpuru minutu eta erdira sartu zen. Irabazleak adina txalo jaso zituen. Biek ikurrina eskuetan egin zituzten azken metroak.

Hogeita bigarren ekitaldia zuen aurtengoa Euskal Raid jaialdiak. 3.200 korrikalari elkartu ziren asteburuan Baigorrin, bost lasterketetakoren batean parte hartzeko. «Zoriontsu gaude aurten ere emaitzarekin», azaldu du Christian Ozafrain antolatzaileak. «Ultra distantzian, gainera, marka jarri dute».

Lasterketek eskualdeari egiten dioten ekarpen ekonomikoa nabarmendu du, Aldude eta Baigorri inguruko etxe gehienak beteta egoten baitira.]]>
<![CDATA[«Neskak eta mendiko bizikleta guztiz baztertuta gaude»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1845/024/001/2018-05-08/neskak_eta_mendiko_bizikleta_guztiz_baztertuta_gaude.htm Tue, 08 May 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1845/024/001/2018-05-08/neskak_eta_mendiko_bizikleta_guztiz_baztertuta_gaude.htm
Errepideko bizikletan ere ibilitakoa al zara?

Errepideko bizikleta ez dut batere gustukoa. Oso gutxitan lortzen dut benetan gozatzea, autoek estres handia eragiten baitidate. Hori dela eta, denboraldiaren hasieran edo lasterketa baten ondoren bakarrik erabiltzen dut, hankak mugitzeko. Ez dut uste inoiz lortuko dudanik errepideko bizikleta batekin lehiatzea.

Familian beste txirrindularirik ba al duzu?

Hortik datorkit niri zaletasuna. Nire lehengusu-lehengusinek bizitza osoa daramate bizikletaren gainean. Igor Merino Kortazar gaur egun Burgos BH taldean ari da, eta Eider Merino Kortazar, Movistarren. Ez dakit zenbat urte egin ditudan haien lasterketak ikusten. Haien txirrindulari ibilbide osoa jarraitu dut, eskolako lasterketetatik profesionaltasunera. Europan zehar ere mugitu nintzen haiek ikusteko. Azkenean, hainbat lasterketa ikusi ondoren, pentsatu nuen: zergatik ez dut nik probatzen? Aita eta ama ere beti oso txirrindularitza zaleak izan dira. Txikitatik Tourra ikustera joaten ginen uda guztietan, kanpadenda batekin. Eider eta Igor ere gurekin etortzen ziren.

Euskadiko Txapelketa irabazi zenuen iaz. Nolakoa izan zen?

Aurreko denboraldian Euskadiko Txapelketa eta Bizkaikoa ere irabazi nituen. Euskadikoa oso berezia izan zen, lehen aldiz irabazteagatik. Gainera, nire iloba Unax eta nire ahizpa etorri ziren ikustera. Egia esanda, lehiakide garrantzitsu bat falta zen, Olatz Odriozola, istripu bategatik ezin izan baitzen lehiatu. Horrez gain, aurkari gogorrena, Luisa Ibarrola, erori egin zen. Denboraldi oso polita egin nuen, eta amaitzeko Euskadiko Txapelketa lortzea ederra izan zen. Orain bi urte, berriz, Opena irabazi nuen.

Badirudi aurten ez duzula aurkaririk izango Opena irabazteko. Edo ez?

Aurreko urtean aurrean ibili ziren neskak aurten errepidean dabiltza, eta oso gutxitan lehiatzen gara elkarrekin. Caja Rural Kopan, ordea, aurkari gehiago ditut, eta lasterketak gogortzen ari dira; erritmo eta tentsio ikaragarriarekin jokatzen ari gara.

Emakumeekin askotan gertatzen den bezala, zuen diziplinan ere oso emakume gutxi zabiltzate zirkuituan. Zein izan daiteke arrazoi nagusia?

Galdera ona da, baina oso konplexua da erantzuteko. Txirrindularitzan bakarrik ez, edozein kiroletan, baztertuta gaude. Ez hori bakarrik, erakunde batzuek ere baztertzen gaituzte. Aurten, adibidez, Euskadiko Openean arazoak sortu dira multzoa osatzeko. Eliteko emakumeok, master 40-50-60 urte bitartekook, senior mutilekin atera beharko genuke, gu bezainbeste itzuli ematen dituztelako. Baina badirudi txirrindulari batzuei traba egiten diegula, eta pentsatu dute onena azkenak irtetea dela, juniorrak eta masterrak atera eta bi minutura. Federazioak arautegian onartu du. Kexak ipini ditut, baina ez didate kasurik egin. Batzuetan, berdintasunerako pauso bat aurrera; beste batzuetan, atzera... Borroka egiten jarraituko dut, etortzen diren neskei bidea errazteko.

Federazioak ezer egiten al du emakumeen zirkuitua bultzatzeko?

Gogorra da esatea, baina Euskadiko Federazioak ez du ezer egiten. Baina ez bakarrik neskekin, mendiko bizikleta guztiz baztertuta dago. Aurten, adibidez, ez dago mendiko bizikletako hautatzailerik. Horrek esan nahi du, oraingoz, ez garela joango Espainiako Txapelketara selekzio gisa. Pentsa ezazu nola egongo den nesken egoera mendiko bizikleta horrela baldin badago.

Zer egin daiteke?

Federazioa goitik behera berritu. Jende berria sartu behar da, neskak eta mutilak, eta gaur egungo egora aldatu. Behin baino gehiagotan saiatu naiz nire kexak aditzera ematen, baina badakizue... baloiak kanpora botatzen dituzte beti. Aurten, Bizkaiko Federazioak bere lasterketak antolatu ditu, eta Euskadiko Openetik atera da, besteek aurrerapenik egin nahi ez zutelako. Ez da normala Openean eskoletako lasterketarik ez egotea. Hori bultzatzen ez badute, nondik aterako dituzte etorkizuneko neska-mutilak? Hor dago gakoa. Federazioak umeen mendiko bizikleta lasterketak egin behar ditu, bizikletari buruzko eredu bat landu eta Eusko Jaurlaritzara eraman, eskoletan lantzeko. Gorputz Hezkuntzako irakaslea naiz, eta prest nago edozein eskolatan garatzeko. Nesken egoera aldatzeko gauza bat bakarrik eskatzen dut: gauzak errespetuz eta zentzuz egitea. Ez da hain zaila.

Zer-nolako maila dago emakumeen artean Euskal Herrian?

Mendiko bizikletan ez dago maila txarra, baina ez dago neskarik. Hala ere, bertan dabiltzanak gero Espainiako lehiaketetan lehenengo postuak lortzeko borrokan ibiltzen dira.

Bi diziplinatan aritzen zara, XCO eta CX. Zein dira ezberdintasunak?

Nabarmenena, bizikleta. Zirkuitua ere bai. Lehenengoan, bizikleta errepidean erabiltzen denaren modukoa da, baina gurpiletan takoak ditu. Zirkuitua motzagoa da. Normalean zelai batean ibiltzen gara, eta gehienez ere bihurgune bat izaten dugu.

Zer ematen dizu mendiko bizikletak?

Lasaitasuna eta askatasuna. Zer gehiago eska daiteke?

Zenbat lasterketa egingo dituzu aurten?

Ez ditut zenbatu, baina gutxi gorabehera, 20 inguru edo gehiago.

Nola uztartzen duzu lana eta kirola?

Aurten ordutegi berezia dudanez, arratsaldez atera naiteke. Baina urte arrunt batean, ordua aldatu arte, ezinezkoa da ateratzea. Oso gogorra egiten zait beti lanetik korrika ateratzea bizikletan ordu pare bat ibiltzeko. Askotan, laneko nekeak oso nekatuta uzten nau, baina bizikletan izerdi asko atera eta gero, bizitza aldatzen da [barreak].

Caja Rural Kopan ere azken lasterketa irabazi zenuen. Emaitzekin pozik al zaude?

Bai, pozik nago, baina errendimendua hobetu behar dut. Sufritzen ikasi behar dut.

Zein gomendio emango zenioke mendiko bizikletan hasi nahi duen norbaiti?

Txirrindularitza maite duen norbaitekin elkartzeko eta gozatzeko. Besteak bizikleta maite badu, zuk berdin amaituko duzu, ezta? Hobe da ezagun batekin hastea, eta, gero, apurka-apurka taldeka ibiltzea.

Astean zenbat egunetan entrenatzen zara? Nolako entrenamenduak izaten dira?

Saiatzen naiz bi egunetan irteten. Hirutan lortzen badut, gehiegizkoa izaten da [barreak]. Kontuan izan behar dugu aurten ez dugula aste oso bat izan euririk gabe, eta oso zaila izan da egun bakar batean ere ateratzea. Beldurra diot bustitzeari. Behin edo bitan busti naiteke, baina hirutan jada ez. Neguan hiru aste jarraian pasatu ditut soilik arrabola egiten, egunero euria eta elurra egin zuelako.

Lehiatzea gustuko al duzu?

Gaur egun esango nizuke baietz. Hasi nintzenean ez. Ez nekien lehiatzen, ez sufritzen, ez denak emanda joaten... Jarraitzen dut nire okerrak zuzentzen, hor dagoelako nire aurrerapena.

Lesio larririk izan al duzu?

Mendiko bizikletan lehiatzen hasi baino lehen, orain dela lau urte, urtebete pasatu nuen kirola egin gabe. Izugarrizko bizkarreko mina izaten nuen, ezin nuen gorputza tolestu, tente joan beharra izaten nuen. Hor hasi ziren nire bizkarreko eta ziatika arazoak.

Bizikleta gainean beldurrik sentitu izan al duzu inoiz?

Ezetz esango banizu, gezurretan ariko nintzateke.

Oso kirol garestia al da?

Oso garestia. Nire kasuan, gainera, bi aldiz garestiagoa, senarrak ere lehiatzen baitu. Gainera, mendiko bizikletan pieza asko apurtzen edo gastatzen dira lokatza dela eta. Nahi duzun guztia gasta dezakezu bizikleta batean, muga norberak jarri behar du. Pentsa, 10.000 euro arte gasta dezakezu. Arroparekin, gauza bera. Arropa ona nahi baduzu, dirua ordaindu behar duzu: kaskoa 250 euro, oinetakoak 200 euro, betaurrekoak 150 euro, maillota 60 euro, kulot luzea 150 euro, wind-stopperra 180 euro... Denera mila euro inguru.

Ba al duzu babeslerik?

Aurten bai, Baskonia Sport, Barakaldoko [Bizkaia] bizikleta denda bat.

Zein dira zure gaitasunak?

Irmotasuna eta jarraikitasuna. Horri gozatzea gehitzen badiozu, bikain.

Zertan hobetu behar duzu?

Gauza askotan. Oraingoz ez dut nire muga ezagutu, nahiko erregulatu zalea naizelako, eta hori ez da ona XCO diziplina egiteko. Senarrak beti esaten dit hitz egiteko gai ez naizela iritsi behar dudala helmugara, dena ematen ikasi behar dudala.

Askok esaten dute lasterketak maldan behera irabazten direla.

Bai, argi eta garbi. Aurten gertatu zait horixe. Caja Rural Kopan, Faltzesen [Nafarroa], lehenengo postuan egin nuen ia lasterketa osoa, baina helmugaratzeko 300 metro falta zirela, bigarren postuan zetorren neskak, maldan behera, harriz beteriko leku estu batean, aurreratu egin ninduen, ez dakit nondik. Gainera, master bat erori zitzaidan, eta lasterketa galdu nuen. Askotan gehiegi balaztatzen dut.

Zer da zirkuitutik gehien gustatzen zaizuna?

Nahiko ondo moldatzen naiz igoeratan, gehienbat luzeak eta suabeak direnean.

Eta gutxien?

Aldapa motzak eta gogorrak. Horietan ikaragarri sufritzen dut.]]>
<![CDATA[«Diabetesarekin ere Kataluniako Txapelketa lor nezakeela sinesten nuen»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1951/026/001/2018-05-01/diabetesarekin_ere_kataluniako_txapelketa_lor_nezakeela_sinesten_nuen.htm Tue, 01 May 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1951/026/001/2018-05-01/diabetesarekin_ere_kataluniako_txapelketa_lor_nezakeela_sinesten_nuen.htm
Noiz hasi zinen mendian korrika?

16 edo 17 urte nituela hasi nintzen mendian korrika eta lasterketaren batean parte hartzen. Garai hartan jada ez ninduen batere motibatzen baloiaren atzetik ibiltzeak, eta aldaketa hark asko lagundu zidan.

Gogoan al duzu nork eraman zintuen lehenbizikoz mendira korrika egitera?

Gurasoek kirola egiteko beharra barneratu ziguten etxean, eta kirola egin dugu haiekin: bizikleta irteerak, ibilaldi luzeak mendian, eta, batzuetan, elkarrekin korrika egitera ere joaten ginen. 6 urte nituenean, aitak Pedraforcara igotzea oparitu zidan. Garai hartako bizipenek gaur egungo ateak ireki zizkidaten.

Argi dago zaletasuna etxetik datorkizula.

Bai. Gogoan dut osaba batek mendian korrika egiten zuela, eta harekin eta haren lagun batekin korrika egitera gonbidatu ninduela. Nik halako bi urte zituzten, eta ni baino indartsuagoak ziren, baina, ia konturatu gabe, ibilbide guztia egin nuen haiekin. Izugarri gozatu nuen; kirol hau ezagutu nuen, eta kolpetik maitemindu nintzen.

Noiz konturatu zinen kirol honetarako balio zenuela?

Inoiz ez dut kirol hau ikuspegi profesionaletik ikusi. Motibazioa bera izan da hasieratik: hobetuz joatea eta esperientziak pilatzea. Egia da orain oso sasoi onean nagoela eta emaitzak lagun ditudala, baina badakit ezinezkoa dela kirol honetatik bizitzea. Hori ez da nire helburua. Urte asko igaro ditut ezer irabazi gabe, eta orduan ere asko gozatu dut. Egunen batean berriro ere emaitzek laguntzen ez badidate, badakit urte askoan korrika jarraituko dudala. Zoriontsu naiz, ondo pasatzen dut. Korrika egiteak bete egiten nau, eta nire bizitzaren parte da; bizirik nagoela sentiarazten dit.

Baina zure kasua ez da arrunta, diabetikoa baitzara. Nola eragiten dizu?

Hasieran ez zen erraza izan onartzea. Beti esan izan didate oso burugogorra naizela, eta pentsatzen dut onartu beharra tokatu zitzaidala, ez zegoela beste irtenbiderik, aurrera jarraitu behar nuela. Hori ikasi dut inguruko jendearengandik: zailtasunei aurre egin behar zaiela eta gauzak lortu daitezkeela ahaleginduz gero.

Baina hori onartzeak gogorra behar du.

Denborarekin, konturatu naiz nahi dudan guztia egin dezakedala. Orain, diabetesa nire gorputzaren zati bat da; ez nau arduratzen beste edozerk baino gehiago. Gaur egun, diabetesa kontrolatzeari eskaintzen diot nire ahalegin guztia. Ez du zentzurik neure burua beste egoera batzuetan irudikatzeak. Hauxe da daukadana, eta aurrera jarraitu behar dut; ez dago besterik.

Zer da diabetikoa izatearen alderik okerrena?

Gehien izorratu ninduena zera izan zen, ez nuela izan suhiltzaile izateko aukerarik. Txikitako ametsa zen: beti esan izan dut hori izan nahi nuela. Herriko beste lagun bat ere atzera bota zuten oposizioen erdian, diabetikoa zelako.

Arazo asko izan al dituzu lasterketetan diabetesarengatik?

Batzuk izan ditut, bai. Glukosaren balioak aldakorrak izan daitezke, eta zaila da kontrolatzea, are gehiago mendian korrika egitearen moduko kirol batean. Jerteko lasterketan [Espainia], esaterako, glukosa maila handia nuela irten nintzen. Ez nuen gau ona pasatu, eta ez nuen intsulina behar bezala asimilatu. Irten baino 20 minutu lehenago, ez nekien zer egin, intsulina nirekin eraman ala ez, gel bat gehiago eraman ala ez, ez nekien hartzerik izango nituen... Lasai egotea erabaki nuen. Lasterketa aurrera zihoan neurrian, hobeto sentitzen hasi nintzen, glukosa egonkortzea lortu nuen, eta osorik iritsi nintzen helmugara.

Lasterketak luzeagoak diren heinean, arazoak areagotu egiten al dira?

Hiru ordu arteko lasterketei neurria hartu diet. Distantzia luzeagoetan, gauzak zailagoak dira, eta arazoren bat edo beste izan dut. Maratoiaren distantziako lasterketetan, erritmoa handia da oraindik, eta oraindik ez dut aurkitu arazoa saihesteko formula egokia. Oraindik ez dut planteatu ere egin lasterketetako kontrol guneetan glukosaren proba egitea. Neure burua hobeto ezagutzeko lanean jarraituko dut, eta orain ditudan ezaugarri onak baliatzen jarraituko dut.

Ba al duzu ezabatzea gustatuko litzaizukeen oroitzapenik?

Zoritxarrez, bai. Nire bikotekideari ezusteko batzuk eman izan dizkiot pare bat goizetan. Jaiki, glukosa maila oso justu nuela konturatu, eta ezin moldatu. Bikotekidea asko izutu zen, eta larrialdi bat baino gehiago pasatutakoa da. Zorionez, azukre pixka batekin osatu, eta hobeto sentitzen hasi nintzen. Ez du erraza izan behar maite duzun hori ondo ez ikustea. Ez du halakorik merezi.

Zein izan dira zure ereduak?

Kirol hau bere erarik klasikoenean eta nostalgikoenean ulertzen dut. Alde horretatik, balio horiek hobekien sentitzen zituena Kiku Soler kataluniarra zen. Kataluniatik kanpo korrika egin nuen lehen lasterketa Arratzu Urdaibai izan zen, Kataluniako teknifikazio taldearekin. Jokin Lizeagak irabazi zuen 30 kilometrokoa, eta niretzat heroi bat bihurtu zen. Gerora, haren elkarrizketaren bat irakurri dut, eta pertsona bikaina dela iruditzen zait.

Zer izan zen zuretzat aurten Kataluniako txapeldun izatea?

Mendian korrika hasi nintzenean, amets egiten nuen Kataluniako txapeldun izatearekin. Gero, diabetesarekin, neure buruari erakutsi nahi nion lortu nezakeela. Lortu nahi nuena lortu nezakeela sinetsarazi nahi nion neure buruari. Horrelako lorpen batek konfiantza handia eman zidan.

2018ko helburuetako bat al da Espainiako Kopa irabaztea?

Bai, zalantzarik gabe. Kataluniako Txapelketarekin batera, Espainiako Kopan aurrean ibiltzea da helburuetako bat.

Bi lasterketa jokatu, eta biak irabazi dituzu. Ia-ia egina al dago?

Ezta gutxiagorik ere! Oraindik hiru lasterketa gelditzen dira, eta edozer gerta daiteke. Garrantzitsua da bi garaipen izatea, baina pausoz pauso joan nahi dut. Denboraldia oso luzea da, lasterketa asko daude, eta sasoiak ere asko aldatzen dira urtean zehar.

Nola ikusi dituzu orain artean euskal selekziokoak?

Beti izan behar dira kontuan. Oso korrikalari indartsuak dira, eta oso ondo moldatzen dira lasterketa gogorretan. Orain arte egin ditugun bi probetan, korrika asko egin zitekeen; niri halakoak gustatzen zaizkit, eta abantaila izan dut.

Azkenekoan, Jerten, estutu egin zintuzten. Arriskuan ikusi al zenuen garaipena?

Bai! Inoiz ez nuen Asier Larruzearekin lasterka egin, eta asko estutu ninduen. Lasterketa bikaina egin zuen, eta bigarren postuan amaitu zuen. Igoeretan abantaila murrizten zidala ikusten nuen. Beste arlo guztiak kudeatzea erabaki nuen, jakinik igoeretan oso ondo zebilela. Bestalde, Julen Martinez de Estibariz ere hor zen. Banekien Malagan [Espainia] lasterka egin eta gero puntuak pilatzeko asmoarekin zegoela.

Zein izango dira aurkaririk gogorrenak Espainiako Koparako?

Tarragonako [Herrialde Katalanak] lasterketaren ondoren ikusiko dugu. Bost lasterketetatik bat baztertu daiteke, oraindik goiz da ondorioak ateratzeko. Bi lasterketetan atera garen guztiok irabaz dezakegu kopa.

Munduko Kopako probaren batean lehiatuko al zara?

Zegama-Aizkorrin izango naiz, baina ez dut aurrera jarraituko. Lasterketa bikainak dira, eta leku ikusgarrietatik korrika egiteko aukera izaten da, baina lasterketa horien ezaugarriak ez dira niretzat aproposenak.

Zein izango da zure helburua Zegaman?

Zegama beste mundu bat da. Maila izugarria dago, eta bertan jakiten da bakoitzaren maila non dagoen. Nire lekuan kokatu nahiko nuke, 2016an eta 2017an gertatu bezala. Ondo pasatu nahi dut, eta ahal dudan bezain ondo lehiatu.

Tolosaldeko Hiru Tontorrak lasterketan ere parte hartuko duzu. Zer da gehien gustatzen zaizuna Euskal Herriko lasterketetatik?

Giroa, euskal herritarren eta kataluniarren artean sortzen den konplizitatea, jendearen errespetua... Asko gustatzen zaizkit bertako ibilbideak ere.

Pentsatu al duzu ultra distantziara jauzia egitea?

Bai, pentsatu dut, eta ez dut uste denbora asko pasatuko denik pauso hori eman aurretik. Oraindik ez dut presarik, gehiago hobetu baitezaket lasterketa motzagoetan. Denborak eta motibazioak aginduko du, baina uste dut urrats naturala dela ultretara jauzi egitea.

Zerekin konformatuko zinateke 2018an?

Oso zorrotza naiz neure buruarekin, eta amesten ditudan gauzak lortzearekin konformatuko naiz. Ez dut galdu nahi korrika egiteko dudan gogoa!]]>
<![CDATA[«Gazteen artean maila 'ona' dago, baina ez dago oinarri sendorik»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1833/026/001/2018-04-24/gazteen_artean_maila_ona_dago_baina_ez_dago_oinarri_sendorik.htm Tue, 24 Apr 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1833/026/001/2018-04-24/gazteen_artean_maila_ona_dago_baina_ez_dago_oinarri_sendorik.htm
Oso gazteak zarete oraindik, baina noiz hasi zineten eskaladan?

BITTOR ESPARTA: Txikitatik gure gurasoek mendira eramaten gintuzten. Aita eskalatzailea da, eta, aitak eskalatzen zuen bitartean, gu mendian jolasten ibiltzen ginen. Noizbehinka, eskalatzen ere bai. Beraz, betidanik izan dugu harremana eskaladarekin. Entrenamenduekin 13 urterekin-edo hasi nintzen, aitak entrenatzen gintuen.

ANDONI ESPARTA: Ni 4 urterekin hasi nintzen eskalatzen; 7 urterekin, berriz, entrenatzen.

Entrenatzeaz ari zarete. Gaur egun nork entrenatzen zaituzte?

A.E.: Gianni Faggianak. Italiarra da, baina Bilbon bizi da. Oso pozik nago berarekin, eta asko daki kirolaren inguruan.

B.E.: Bilbora etorri zenean, Euskal Herriko eta Espainiako eskalatzeko hormarik onena eraiki zuen. Oso entrenatzaile ona da, eta asko zor diogu.

Zein ezaugarri behar ditu gaur egun eskalatzaile on batek?

B.E.: Eskalada eboluzio handia izaten ari da. Lehen, harkaitzean indartsu ibiltzen ziren eskalatzaileak munduko onenak ziren lehiaketetan; gaur egun, ordea, hori ez da horrela. Txapelketetan indar handia behar da, baina, horrez gain, koordinazioa eta teknika garrantzi handia hartzen ari dira.

A.E.: Indarra, erresistentzia, abiadura, malgutasuna... Uf, denetarik behar da.

Imajinatzen hasita, ikusten al duzue zeuen burua Olinpiar Jokoetan?

A.E.: Bai, imajinatzen dut. Oso gaztea naiz, eta denbora asko daukat entrenatzeko eta hobetzeko. Tokioko Olinpiar Jokoetara joan ez arren, beste aukera batzuk izango ditut, bai Parisen bai etorkizunean.

B.E.: Ez da erraza izango Olinpiar Jokoetara joatea, bereziki Tokio 2020ra. Munduko hogei eskalatzailerik onenak joango dira bakarrik, baina aurrerago egingo diren Olinpiar Jokoetan herrialde bakoitzak eraman ahalko ditu eskalatzaileak. Beraz, ziur nago anaien artean gutako norbaitek lortuko duela [barreak].

Bittor, zertan da ona Andoni?

B.E.: Andonik dohain ikaragarriak ditu txapelketetarako, oso jarrera ona duelako eta teknikoki oso ona delako. Horrez gain, nahiko koordinazio ona du.

Eta Bittor?

A.E.: Bittor oso langilea da, eta horri esker fisikoki oso indartsua izatea lortu du.

Asko zirikatzen al duzue elkar?

A.E: Ni edozein zirikatzen ibiltzen naiz, oso lehiakorra naiz.

B.E: Ez, normalean ez. Egia da eskalatzean oso autokritikoak garela, baina berak egindako lorpen guztiak pozik ospatzen ditut.

Nolakoa da zuen egun arrunt bat Bilbon zaudetenean?

A.E.: Goizean, ikastolara joaten naiz, eta, gero, etxean bazkaltzen dut. Jarraian, entrenatzera joaten naiz, gauera arte. 21:30 inguruan iristen naiz etxera.

B.E.: Goiz esnatzen naiz unibertsitatera joateko, eta ni ere etxera itzultzen naiz bazkaltzera. Bazkaldu ostean, etxeko lanak eta bestelakoak egiten ditut, eta, gero, entrenatzera joaten naiz. Berandu bueltatzen naiz etxera. Afaldu, eta berriz ere etxeko lanak egiten ditut oso berandura arte.

Nola uztartzen dituzue eskalada eta ikasketak?

A.E.: Batxilergoko lehenengo mailan ez da asko ikasi behar, eta horrek eskaladan gehiago ahalegintzeko aukera ematen dit.

B.E.: Loari orduak kenduta, zoritxarrez. Egia da askotan denbora falta sumatzen dudala unibertsitateko lanak-eta entregatzeko. Horrez gain, unibertsitateak ez du laguntza gehiegirik eskaintzen kirolarientzat. Irakaslea adeitsua ez denean, egoera latz bihurtzen da, batez ere azterketak egiteko egunak datozenean eta atzerrian txapelketaren batean nagoenean.

Zuk, Andoni, juniorra izanda, seniorren Espainiako Kopako proba bat irabazi duzu. Zer sentitu zenuen?

A.E.: Oso pozik sentitu nintzen, baina gaur egun irabaztea ez zait asko axola. Lehiaketetan ahalik eta ondoena egitea pentsatzen dut. Amaieran lortzen dudan garrantzitsuena bertan ikasitakoa izaten da.

Zer-nolako maila dago Euskal Herrian eskalatzaile gazteen artean?

B.E.: Eskalatzaile asko daude, baina arrokan aritzen diren eskalatzaileak dira gehienbat; txapelketetan ez dago eskalatzaile nahikorik. Egia da euskaldunok txapelketa asko irabazten ditugula, baina eskalatzaile kopuru txikia daukagu: gazte mailan lau eskalatzaile ditugu maila bakoitzeko, eta nagusien mailan, beste lau. Beste herrialde batzuetan kontaezinak dira gazteen mailan parte hartzen duten eskalatzaileak. Beraz, maila ona dago, baina ez dago oinarri sendorik.

A.E.: Beste herrialde batzuekin alderatuta, maila ez da oso altua.

Euskal selekzioa ere sasoiko al dago?

A.E.: Bai, Espainia mailan talderik onena da, domina gehien lortzen dituena.

Zein dira zuen helburuak aurten?

A.E.: Europa mailako lehiaketetan parte hartzea, ahalik eta ondoen egitea, eta Munduko Txapelketan domina lortzea, abuztuan.

B.E.: Espainiako senior lehiaketetan gogor aritzea eta dominaren bat lortzea, nazioarteko txapelketetara joan ahal izateko.

Zer ematen dizue eskaladak?

B.E.: Mundua beste ikuspegi batetik ezagutzeko, naturaz gozatzeko eta lagun asko egiteko aukera.

A.E.: Bidaiak, lagunak, natura... Oso kirol berezia da zentzu horretan.]]>
<![CDATA[Azkorbebeitiak eta Goñik irabazi dute Euskal Herriko txapela]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1871/027/001/2018-04-24/azkorbebeitiak_eta_gontildeik_irabazi_dute_euskal_herriko_txapela.htm Tue, 24 Apr 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1871/027/001/2018-04-24/azkorbebeitiak_eta_gontildeik_irabazi_dute_euskal_herriko_txapela.htm
Emakumezkoetan, garaipena lortzeko faborito argia zen Azkorbebeitia. Ez zuen aurkaririk izan. Denboraldi aparta darama abadiñarrak: zortzi lasterketa, zortzi garaipen. Ia zortzi minuturen aldea atera zion bigarrenari, Vanesa Pelaezi, eta beste minutu bat gehiago atera zion Majida Maayoufi.

Gizonezkoetan, Imanol Goñiren eta Walter Becerraren arteko lehia izan zen. Becerrak estu hartu zuen Goñi, eta minutu eskasera sartu zen. Julen Larruzea izan zen hirugarren, hiru minutura.]]>
<![CDATA[Aire berriak euskal selekzioan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1853/026/001/2018-04-17/aire_berriak_euskal_selekzioan.htm Tue, 17 Apr 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1853/026/001/2018-04-17/aire_berriak_euskal_selekzioan.htm
Beteranoak ez dira falta: Jokin Lizeaga, Oihana Azkorbebeitia, Hassan Ait Chaou, Aitziber Ibarbia eta lehen aipatutako Iban Letamendi. Gazteek, baina, haize berria emango diote selekzioari.

Munduko Kopan arituko dira aipatutako lehen hiru korrikalariak; beste biak, berriz, Espainiako Kopan arituko diren korrikalari gazteei euren esperientzia kutsatzen saiatuko dira. Espainiako Kopan ari dira buru-belarri, Zegama-Aizkorrin Munduko Kopako lehen proba jokatu aurretik.

Malagan (Andaluzia, Espainia) jokatu zuten lehen lasterketan Julen Martinez de Estibariz (laugarren) eta Mayi Mujika (seigarren) izan ziren onenak. Igandean jokatu zuten bigarren proba euskal selekziokoek, Jerten (Extremadura, Espainia). Nabarmentzeko modukoa da Asier Larruzea debutariak lortutako bigarren postua. Nesketan, Mujika laugarren izan zen. Espainiako Kopan izango den taldeak aurtengo helburuak kontatu dizkio BERRIAri.

1.Nola antolatu duzu denboraldia?

2.Nola joan dira orain arte egindako lasterketak?

3.Zein lasterketa egingo dituzu denboraldi honetan?

4.Zein izango dira helburu nagusiak?

5.Zerekin konformatuko zinateke denboraldi honetan?

AXIER ALONSOOñati, Gipuzkoa, 1988

1.Hasiera batean motibatzen eta erakartzen nauten lasterketez osatutako egutegia egin nuen: Euskal Herrian, Pirinioetan... Baina euskal selekzioaren deia jaso nuenean, egutegia aldatu behar izan nuen. Espainiako Kopan lehiatuko naiz, baina hortik kanpo ez dut huts egingo Aloñako igoeran eta Zegama-Aizkorrin.

2.Gustura nago egindakoarekin: UZ Trailen bigarren sailkatu nintzen, Ander Iñarraren atzetik, eta Malagan, Espainiako Kopako lehen lasterketan, 14. Emaitza horrekin pozik nago, astebete lehenago Pierra Mentan lehiatzen ari nintzela aintzat hartuta.

3.Aurretik aipatu moduan, Espainiako Kopan lehiatuko naiz, baina, horretaz aparte, Aloñako igoera, Zegama-Aizkorri eta Mulleresko maratoia [Lleida, Herrialde Katalanak] egingo ditut oporren aurretik. Ondoren ikusiko dut nola dauden indarrak eta gogoa.

4.Helburu nagusia Aloñan eta Zegaman ahalik eta ondoen aritzea izango da. Espainiako Kopako lasterketetan ere ahal dudan guztia emango dut, euskal selekzioa goiko postuetan egon dadin.

5.Urtetik urtera nire maila igotzen doala ikustearekin pozik egongo nintzateke. Badakit gaur egun ez daukadala mailarik Espainiako Kopako lasterketa bat irabazteko edo podiumean sartzeko, baina ahal dudan posturik onenak lortzeko borroka egingo dut. Asko poztuko nintzateke Aloñako igoeran nire denbora onena jaistea lortuko banu.

AITZIBER IBARBIA(Zizurkil, Gipuzkoa, 1977)

1.Denboraldia antolatu nahian nenbilela, pneumonia bat harrapatu dut eta hankaz gora jarri dit denboraldi hasiera. Beraz, oraindik ez daukat ezer antolatuta.

2.Otsaileko bi lasterketa baino ez ditut egin, eta balio izan zidaten konturatzeko lan handia neukala egiteko.

3.Munduko Kopakoak egin nahiko nituzke, baino, horretarako, lan handia daukat egiteko.

4.Lau aste egon naiz geldirik, eta ea gorputzak buelta nola ematen dion. Horren arabera finkatuko ditut helburuak.

5.Maratoiaren distantziatik goragoko lasterketei gustua hartzea ez litzateke txarra! Horrekin gustura geldituko nintzateke.

ANDER IÑARRA(Lezo, Gipuzkoa, 1991)

1.Denboraldia bi zatitan banatzen dut, baina helburuen arabera antolatzen joaten naiz. Urte hasieran denboraldiaren ideia orokor bat daukat. Lehendabizi zein lasterketa garrantzitsu egingo ditudan pentsatzen dut, eta, ondoren, prestakuntzarekin aurrera segitu ahala, inguruko lasterketak gehituz joaten naiz. Abuztuko oporrekin batera, atseden txiki bat hartzen dut, eta irailerako bigarren zatiari ekiten diot, urrira arte gutxi gorabehera.

2.Ez dut lasterketa askorik egin, baina nahiko gustura nago egindakoarekin: bi txapel eta erretiratze bat, Malagakoa. Azken horretan, koadrizepsak igo zitzaizkidan, baina ondo sentitu nintzen eta momentuko zerbait izan zela uste dut.

3.Hemen ingurukoekin hasiko naiz, Zegama-Aizkorrira arte. Gero, sasoi onean banago, Munduko Kopako lasterketak egingo ditut: Livigno, Buff Epic Trail, Comapedrosa, Limone...

4.Munduko Kopako lasterketak dira helburu, horietan ahalik eta erregularrena izatea.

5.Konforme naiz arazorik gabeko denboraldia egitearekin. Ahal bada, lesio edo gaixotasunik gabe. Ondo sentitzen naiz eta, ondo bidean, emaitzak etorriko dira.

ASIER LARRUZEA (Gueñes, Bizkaia, 1990)

1.Euskal Mendizale Federazioaren Euskal Rankinga egiteko asmoa dut, baita beste lasterketa batzuk ere. Azken bi urte hauetan kilometro bertikalei lehentasuna eman diet, nahiz eta modalitate ezberdinetako lasterketetan parte hartu dudan; baina denboraldi honetan aurrerapausoa eman nahi dut, eta lasterketa luzeagoak egitea pentsatu dut; maratoi erdiak eta maratoiak.

2.Aurten egindako lasterketak ongi joan dira, emaitza onak lortu ditut; baina garrantzitsuena da gustura sentitu naizela.

3.Egutegi bat eginda neukan, baina, selekzioaren deiarekin, pixka bat moldatu behar izan dut; gustura, ordea [barreak]. Euskal Rankingean puntuak batzeko beharrezkoak diren gutxieneko lasterketak egiteaz gain, beste batzuk ere egingo ditut. Lineako Euskal Herriko txapelketa, Aloñako Igoera, eta kilometro bertikaletakoa, Beriainen. Euskal selekzioarekin konpromisoa hartu dut, printzipioz, Espainiako Kopa eta txapelketa egiteko, baina zer edo zer gehiago eskatzen badidate, pozik egingo dut. Beste lasterketa batzuk ere egingo ditut: Cabralesko kilometro bertikal hirukoitza, Larhungo bertikala, La Quadrako mendi lasterketa eta Pico de la Cruz Galdamesen.

4.Lasterketa guztiak dira helburu, baina selekzioarekin egingo ditudanak batez ere. Selekzioan ahalik eta denbora gehien jarraitu nahi dut.

5.Oso burugogorra eta zorrotza naiz neure buruarekin. Ez naiz gutxirekin konformatzen. Zer edo zer lortzen dudanean, gehiago nahi dut. Hala ere, osasuntsu eta lesiorik gabe jarraitzearekin konformatuko nintzateke, ahalik eta gehien eman ahal izateko.

IBAN LETAMENDI (Oñati, Gipuzkoa, 1978)

1.Oso indartsu eta motibatuta hasi nintzen, entrenamendu bikainak egiten eta oso sentsazio honekin; baina duela hilabetetik ez nago nire onenean eta kostatzen ari zait martxa jarraitzea.

2.Bi besterik ez dut egin: Senperen garaipena lortu nuen, eta Malagako Espainiako Kopako lehen proban 11. helmugaratu nintzen. Neguan egin dudanarekin eta ikusita nola sentitzen nintzen entrenatzen, hobeto egitea espero nuen, baina, azken aste txar hauek direla medio, ezin izan dut guztiz gozatu.

3.Espainiako Kopa egingo dut, eta tartean beste lasterketaren bat sartuko dut. Ea Zegama-Aizkorri txukun bat egiterik dudan. Dena den, bueltarik ematen ez badiot, zaila izango dut.

4.Korrikalari izateaz gain, aurten beste lan bat ere hartu dut, hautatzailearena alegia. Beraz, helburu nagusia gazteei pausoa ematen laguntzea da, baita bidaiak eta beste zenbait kontu kudeatzen laguntzea ere.

5.40 urterekin ez nago gauza asko eskatzeko moduan. Azken urteak, lesioak direla medio, nahiko eskasak izan dira, eta munduko pertsona zoriontsuena izango naiz aurten minik gabe korrika egitea lortzen badut, nire esperientzia gazteenei irakasten badiet eta talde giroa sustatzea lortzen badut.

XABI MACIAS(Iruñea, 1995)

1.Neguan eski nordikoarekin tartekatzen ditut mendi lasterketak. Abendutik martxora arte eskiekin lehiatzen naiz, eta mendi lasterketen denboraldi-aurrea osatu. Martxoan, mendi lasterketaren bat egiten dut, hankak eta gorputza prestatzearren, eta apirilean hasi ohi dut mendiko denboraldia. Abuztu partean ez naiz lehiatzen, burua freskatzearren, denboraldiko bigarren zatia gogoz hartzeko.

2.Mendian bi egin ditut; oso ondo sentitu naiz. Mendi lasterketekin hasteko gogoz nago.

3.Aurten lehen urtea dut euskal selekzioarekin. Espainiako Kopako lasterketak dira helburu, baita Munduko Kopako lasterketaren bat ere, Zegama-Aizkorri maratoia adibidez. Lasterketa horiez gain, kilometro bertikalak oso gustuko ditut, eta bakarren bat egiteko asmoa daukat.

4.Selekzioan lehen urtea izanik, gozatzea eta taldean ongi pasatzea, batez ere. Lehiaketen aldetik, ahalik eta hobekien egitea, noski, eta burua fresko mantentzea, datorren urtean, aurten pilatutako eskarmentuaz baliatuta, denboraldi ona egin ahal izateko.

5.Ez lesionatzearekin eta ongi pasatzearekin. Lesioekin ez dut zorte ona izan azken urteetan.

JULEN MTZ.DE ESTIBARIZ(Gasteiz, 1984)

1.Bi zatitan antolatu dut. Lehenengo zatiko lasterketak pixkana-pixkana kilometroak eta denbora handitzen joateko dira, Zegama prestatzeko. Horretarako baliagarriak dira Espainiako Kopako lasterketak. Bigarren zatian ez daukat guztiz argi: lan kontuengatik atzerrira joan beharko dut, eta ez dakit entrenatzeko aukerarik izango dudan.

2.Iaz nahiko nekatuta bukatu nituen denboraldiko azken lasterketak, bai fisikoki eta bai psikologikoki. Horregatik, denboraldi honetan lehenengo helburua sentsazio onak berreskuratzea izan da, eta lortu dut. Zestoako Kobaz Koba eta Cangas de Onisko [Asturias, Espainia] lasterketak lagungarriak izan dira negu kaxkarrari aurre egiteko. Malagan ere ondo aritu nintzen: aurreko postuen lehian egoteko aukera izan nuen, eta bosgarren izan nintzen.

3.Aurretik esan dudan bezala, Zegamaren aurretik Espainiako Kopako hiru lasterketak eta Euskal Herriko Txapelketa, Aloñan, egingo ditut. Udan sasoian egonez gero eta aukera badago, Munduko Kopako lasterketaren batean parte hartzea gustatuko litzaidake. Eta indarrak ahitzen ez badira, denboraldia bukatzeko Gopegiko irteeran egon nahiko nuke, Hiru Handiak lasterketarekin denboraldia biribiltzeko.

4.Helburu nagusia ilusioz eta motibazioz entrenatzen jarraitzea da, argi edukiz hau zaletasun bat besterik ez dela, nahi dudalako egiten dudala eta ekarpen onak jaso nahi ditudala. Horrez gain, Euskal Herriko selekzioko kide gisa, Espainiako eta Munduko Kopan parte hartzea. Jakina, Aizkorriko aldapetatik ahalik eta azkarren ibiltzen saiatuko gara.

5.Aurretik aipatutakoa betetzen bada, pozik egongo naiz. Erregulartasuna da nire ezaugarri onenetariko bat eta, horregatik, ondo moldatzen naiz kopa motako txapelketetan. Espainiako Kopan lehenengo bosten artean sartzen saiatuko naiz. Munduko Kopa egiteko aukera izanez gero, azken bi urteetan bezala, lehen hamarretatik gertu bukatuta, poz-pozik egongo naiz.

MAYI MUJIKA(Urretxu, Gipuzkoa, 1988)

1.Nire egutegia nuen, baina selekzioaren deia jaso nuenean ez nuen zalantzarik izan egutegia Espainiako Kopara egokitzeko.

2.Euskal Herrian egindako lasterketak ondo joan zaizkit. Giharretako arazoren bat izan dut, baina pozik nago emaitzekin. Espainiako Kopako lehen lasterketa sorpresa izan zen niretzat. Seigarren postua lortu nuen, eta oso ondo sentitu nintzen. Asko gozatu nuen lasterketaz.

3.Espainiako Kopakoak, Espainiako Txapelketa Castellon [Herrialde Katalanak], Aloñako igoera, Goierriko Bi Handiak eta Hiru Handiak. Tarteren bat badut, agian besteren bat eroriko da.

4.Hasieran helburua Goierriko Bi Handietara ahalik eta ondoen iristea bazen ere, orain euskal selekzioak eman didan aukera baliatzea da. Esperientzia berriaz gozatu nahi dut, eta ahalik eta gehien ikasi.

5.Mendiaz eta lasterketez orain arte bezala gozatzearekin konformatuko nintzateke. Lesioek eta emaitzek laguntzen badute, hobeto.]]>