<![CDATA[Unai Ugartemendia | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Mon, 16 May 2022 18:18:59 +0200 hourly 1 <![CDATA[Unai Ugartemendia | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[«Txakurrari zor diot podiuma»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1906/026/001/2022-05-10/txakurrari_zor_diot_podiuma.htm Tue, 10 May 2022 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1906/026/001/2022-05-10/txakurrari_zor_diot_podiuma.htm
Zer-nolako proba izan zen Munduko Txapelketa?

Lehenik, aipatu behar dut berez 2021eko mundialak izan direla jokoan. Urrian ziren jokatzekoak, baina azkenean orain jokatu dira. Espainiako selekzioarekin joan ginenen artean, lehen postuan edo lehendabizikoen artean gelditzea zen lehen asmoa, gehienbat beste korrikalari batekin oso denboraldi paretsua izan dudalako. Baina bi urte lehiatu gabe pasatu eta gero, ez nekien beste aurkari guztiak nola zeuden. Orain bi urte, Belgikako Europako Txapelketan lehiatu nintzenean, ikusi nuen lehen hiru-lauek maila handia zutela. Orduan baino aurrerago ibiltzeko asmoa geneukan, baina ez nuen podiuma gertu ikusten, nahiz eta horrekin amesten nuen.

Ametsa zena bete egin da.

Bai, hala izan da. Oso lehia estua izan nuen bi egunetan, eta, azkenean, hamarreko batzuen gorabeheran egon zen podiumeko hirugarren lekua. Ezin sinetsirik nabil oraindik!

Bi egunetan lehian ibili ondoren, marka da podiuma hamarreko batzuetan erabakitzea.

Bai, berdin pentsatzen dut nik ere! Gertatu izan da lehen ere, baina ez da ohikoa. Larunbatean, erlojuaren aurka jokatu genuen, eta erreferentziarik gabe atera nintzen. Lehen bosten artean sailkatu ondoren, igandean, batera atera ginen, eta hortzak estutzea tokatu zitzaidan lasterketak iraun zuen hamar minutuetan.

Ibilbidea mozteak mesede egin zizun?

Zalantzarik gabe! Hasieran, 5,7 kilometroko ibilbidean jokatu behar zen, baina, beroagatik, 3,8 kilometroko zirkuituan jokatu zen. Nik lasterketa motzak ditut gustuko, oldarkorra naizelako gehienbat. Aldaketa izango zela jakinarazi zigutenean, aukera handiagoa ikusi nuen podiumean sartzeko. Larunbatekoan jada laugarren amaitu nuen, hirugarrenarekin berdinduta. Igandean banekien dena eman beharko nuela podiumean egon nahi banuen.

Finalean dena ondo atera zitzaizun.

Hala izan zen, bai. Irteteko lekuetan jarri gintuztenean, zur eta lur geratu nintzen! Lehen 20-30 metroetan ezin zara inguruko txakurrekin elkartu, eta jendez gainezka zegoen irteera. Oso lehia estua izaten da txakur krosean, eta ikusmin handia sortzen den modalitatea izaten da. Txiki sentitu nintzen! Irteera eman orduko, nirera joan nintzen. Denbora guztian dena emanda joan nintzen, eta leher eginda amaitu nuen hamar minutu eta gero. Pentsa, 2 minutu eta 48 segundoko erritmoan egin nuen finala.

Batere lorik egin al zenuen finalaren bezperan?

Larunbateko emaitza ikusita, ingurukoek esaten zidaten aukerak banituela, eta saiatu egin behar nuela. Presioa sentitzen hasi nintzen, eta, nahiz eta ohera nahiko goiz joan, ezin izan nuen lo askorik egin. Itzulika ibili nintzen ohean, alde batetik bestera. Finala askotan imajinatu nuen, eta bazirudien serieak egiten ari nintzela ohean [barrezka]. Lau edo bost ordu besterik ez nuen lo egin.

Zure lehen mundiala zen Frantziakoa. Uste baino gogorragoa izan al da?

Aurreikuspen handirik gabe joan nintzen, egia esan. Lehen aipatu bezala, Espainian lehiatzen ibili naizen lasterketetan, aurkari gogor bat izan dut azken bi urteetan: Javier Sanchez. Espainiako Txapelketan ere nire aurretik amaitu zuen, eta mundialean ere banekien ondo ibiltzeko aukerak zituela. Baina ez zen uste bezain ondo ibili. Nik, berez, haren parean ibili nahi nuen. Ibilbidea ez zen hain korrika egitekoa, eta, alde horretatik, nire mesederako izan da. Baina sufritzea tokatu zitzaidan, zalantzarik gabe.

Balto txakurrarentzat ere lehen Munduko Txapelketa izan da. Aldaketa handia nabaritu al diozu azken bi urteetan?

Ia-ia beti ondo ibili izan naiz Baltorekin. Arraza honetako txakurrek odolean daramate korrika egitearena; ez zaie asko erakutsi behar tiraka ibiltzeko. Beste askori gehiago kostatzen zaie martxan jartzea, baina, niri, alde horretatik, ez dit lanketa berezirik eskatu. Asko dira, esaterako, Norvegiatik txakurrak ekarri baina mailarik ematen ez dutenak. Zortea izan dut Baltorekin. Lortutako domina hari zor diot gehienbat.

COVID-19aren ondorioz, azken bi urteetako etenaldia asko nabaritu al da?

Bai, baina onerako. Maila asko igo da. Lehen, esaterako, Espainian ehun lizentzia inguru zeuden, eta, gaur egun, berriz, ia laurehun lizentzia daude. Espainiako Txapelketan ere jada ikusi zen gorakada, eta mundialean ere gauza bera gertatu da. Oro har, denen maila asko igo da. Halere, nire aurretik gelditu zirenak, Ben Robinson ingelesa eta Toma Jaa txekiarra, lehen ere onenak ziren. Robinson beste maila batean dago: txakur kroseko Messi deitzen diogu. Betiko denborak egiten jarraitzen du. Hark ez badu hutsik egiten, ia ezinezkoa irabaztea.

Mundialera joan aurretik, zer-nolako denboraldia egiten ari zinen?

Espainiako Kopa eta txapelketa jokatu nituen. Lau lasterketa izan ziren Kopan, eta txapelketa Olvegan [Soria, Espainia] jokatu genuen. Espainiako Txapelketan eta Kopako hiru probetan, txapeldunorde gelditu nintzen, eta Kopako azken proban, Burgosen, irabazi egin nuen. Irabazteak indarra eman zidan mundialerako. Javier Sanchez izan da aurkaririk gogorrena urte guztian, eta, inoiz irabaziko ez niola pentsatzen nuenean, irabazteko gai izan nintzen. Ondo irabazi nion gainera.

Denboraldia amaitzeko ez da emaitza txarra mundialeko podiuma.

Ez, ezta gutxiagorik ere! Denboraldia, berez, otsailean amaitzen da, baina aurtengoa, pandemiagatik, inoiz baino beranduago amaitu da. Halere, hurrengoa hasteko desiran nago. Aurki hasiko naiz hurrengo denboraldia prestatzen. Azaroan Alemanian jokatuko den IFSS zirkuituko Europako Txapelketa begiz jota daukat.

Podiumean amaitu zenuen txapelketa, baina lortutakoak ez dizu aldaketa handirik ekarriko.

Ez, berdintsu jarraituko dut. Udalak diru laguntza bat ematen dit nazioarteko txapelketetarako. Iaz ere eman zidan, baina, hasieran bertan behera gelditu zenez, dirua itzuli nuen. Orain, berriz, berriro ere lehiatu da, eta ez dakit berriro ere diru laguntza berreskuratuko dudan. Horren esperantza daukat! Bestalde, babesle berri batek deitu dit hurrengo denboraldirako. Mushing-ean dagoen markarik indartsuenetako bat da gainera, Non Stop izena duena. Norvegiarrak dira, eta nazioarteko talde bat ere badaukate. Ea akordio batera iristea lortzen dugun.

Babesleak zer eskaintzen dizu?

Gehienbat materiala. Oso material ona daukate. Horrez gain, Norvegiara entrenatzera joateko bidaiak ere bai. Niretzat, mundu honetan dagoen markarik garrantzitsuena da Non Stop, eta alde horretatik oso pozik nago. Ez naiz ateak jo zalea, baina laguntzeko prest dagoenari eskerrak ematea ezinbestekoa da.

Dirurik ez dagoen kirolean askok egiten duten galdera da: nik zer egiten dut hemen? Zuk ere askotan egin izan al diozu galdera hori zeure buruari?

Ufa, nik ere askotan egin izan dut! Jendeak gauza asko egin izan ditu kirol honengatik, baina nik erokeria handiegiak egin izan ditut. Inguruan ez daukat zirkuiturik eta girorik ondo entrenatzeko, eta askotan Burgoseraino edo Soriaraino joan izan naiz entrenatzera. Dena kudeatzea oso zaila da. Askotan, goizeko seietan edo gaueko hamaiketan joan izan naiz entrenatzera. Erokeria bat da kirol hau!

Urteak daramatzazu jada txakur krosean, baina nola hasi zinen honetan?

Lehen, Tyson izeneko beste txakur bat nuen. Beti gustatu izan zaizkit txakur handiak, mendira joateko, paseatzeko... Egun batean, telebistan txakurrak hezteko programa bat ikusten ari nintzela, gizon bat ikusi nuen korrika txakurrari lotuta. Unean bertan esan nuen: nik hori egin nahi dut. Txakurrari arnes bat erosi nion, eta harekin hasi nintzen orain dela sei urte. Hasieran, ez zion arnesari tiratzen, baina gutxinaka hartzen joan zen.

Zein izan dira zure erreferenteak kirol honetan?

Euskal Herrian, Jose Felipe Larrazabal, Pedro eta Mikel Etxeberria anaiak, Ekaitz Erauskin, Josu Varona... Ni hasi nintzenean, garaiezinak ziruditen, eta niretzat horiek izan dira ispilua.

Lehen lasterketaz gogoratzen al zara?

Bai, noski! Aixolako presan prestatu zuten lasterketa batean izan zen. Txakurrei harrera berezia egiten dieten batzuek antolatutako lasterketa bat izan zen, eta gogoan daukat irteera eman orduko atzeraka hasi zela nire txakurra, izututa. Behin bere lekura itzuli zenean, korrika hasi zen, eta, amaieran, bigarren amaitu genuen. Handik aurrera, harra sartu zitzaidan. Urte askotan Euskal Herriko zirkuituan hartu dut parte, baita Espainiako Kopan eta txapelketetan ere. Hemengo lasterketek ez dute zerikusirik Espainiako Kopan jokatzen direnekin: askoz ere gogorragoak izaten dira.

Behin lehiatzen serio hasi zinenean, txakurra aldatu zenuen. Nolakoa izaten da txakur batetik besterako trantsizioa?

Hiru urte daramatzat Baltorekin. Gutxinaka joan behar da. Beste txakurrarengandik asko ikasi du Baltok. Bestea ere oso lehiakorra zen, eta honek ere ikasi du harengandik.

Txakurrak bakarrik ez, zuk ere aldaketa handia egin duzu.

Ni ere entrenatzailearekin eta nutrizionistarekin hasi nintzen. Ander Romarate kirolari paralinpiarraren eta Mikel Quelleren eskutik, emen4sport enpresarekin hasi nintzen. Kirolariak eramaten dituzte, eta orain dela urtebete hasi nintzen haiekin. Asko hobetu dut azken urte honetan. Oso gustura nago egiten ari garen lanarekin.

Udan zer egingo duzu?

Txakurrarekin hasiko naiz gutxinaka-gutxinaka entrenatzen. Ohitzen joan behar du berriro ere, eta ez da komeni geldirik egotea. Nik, bestalde, mendiko lasterketa motz batzuk egin nahi nituzke, eta atletismoan ere lasterketa batzuk egiteko gogoa daukat. Distantzia motzean ibiliko naiz, 1.500-3.000 metro inguruko lasterketetan.]]>
<![CDATA[Txakalaldirik ez mendi martxetan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1908/026/001/2022-05-03/txakalaldirik_ez_mendi_martxetan.htm Tue, 03 May 2022 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1908/026/001/2022-05-03/txakalaldirik_ez_mendi_martxetan.htm
GOTZON LARREA Zirkuituko arduradun nagusia
«Jendea oso gogotsu itzuli da mendi martxetara»

Euskal Mendi Federazioak 2002an sortu zuen iraupen luzeko ibilaldien Zirkuitua. Orduko presidente Antxon Bandres tolosarraren ideia izan zen mendi martxen zirkuitu bat osatzea. Lehiaketak eta txapelketak albo batera utzi gabe, mendiaren oinarria zaindu nahi izan zuen Bandresek. «Ordurako Katalunian bazegoen mendi martxen zirkuitu bat, eta Bandresek antzeko zerbait antolatu nahi zuen hemen», azaldu du Gotzon Larreak, Zirkuituko arduradun nagusiak (Tolosa, Gipuzkoa, 1959).

2001eko lehen bilera hartan, sei edo zazpi mendi elkarte batzartu ziren. Tartean ziren orduan jada mendi martxak antolatzen zebiltzan elkarte batzuk: esaterako, C.D. Fortuna (Donostia), Aizkardi Mendizale Elkartea (Villabona-Amasa, Gipuzkoa) eta Aralarko Adiskideak (Tolosa, Gipuzkoa). «Han sortu zen Zirkuitua, eta geroztik hemen gabiltza». Lehen urte hartan dozena erdi martxa egin bazituzten, urtez urte handituz joan zen martxa kopurua, eta azken urteotan egonkortu egin da kopuru hori. Gainera, 2011n zirkuitua.com webgunea sortu zuten, eta geroztik mendi martxen ikur bihurtu da ibilaldi luzeak egiten dituzten mendizaleentzat.

Larreak berrogei urteko ibilbide luzea darama mendi martxen inguruan, eta argi dauka zein diren jende gehien mugitzen diren urteak: «Tolosako Hamalau Orduen martxa egiten deneko urteak izaten dira kopuru aldetik indartsuenak. Lau urtetik behin egiten da, eta orduan nabaritzen da jende gehien».

Urtero, Zirkuituan, 10.000-12.000 lagun inguruk parte hartzen dute , eta horien artean 7.000 izen emate berri izaten dira urtero. Zirkuituan sartzeko, baldintza batzuk bete behar dituzte mendi martxek: «Egutegian sartzeko, ibilbideak 40 kilometro baino gehiago behar ditu, eta 2.000 metrotik gorako pendiza positiboa». Dagoeneko egutegiko lehen bi martxak egin dituzte, Villabona-Amasan eta Andoainen (Gipuzkoa), eta, pandemiagatik azken bi urteetan ia martxarik antolatu ez den arren, 2019ra arte izaten zituen datuak berreskuratu ditu Zirkuituak. Pozik dago Larrea: «Jendea oso gogotsu itzuli da mendi martxetara. Orain arte antolatutakoetan jendeak oso ondo erantzun du, eta hurrengo mendi martxetarako izen emateak ere oso martxa onean doaz».

Azken urteetan mendi martxek izan duten aldaketaren inguruan, Larreak gauza bat azpimarratu du batez ere. «Lehen denak oinez ibiltzen ginen, eta orain, berriz, gehienak korrika ibiltzen dira. Orain, mendiko boten ordez, korrikarako oinetakoak gailendu dira».

MARIJO AIZPURUA Mendizalea
«Mendi martxetako giroa izugarria izaten da»

Azken urteetako aurpegirik ezagunenetako bat da Marijo Aizpuruarena Euskal Herriko mendi martxetan (Zumaia, Gipuzkoa, 1964). 2004an egin zuen lehen mendi martxa. Ordura arte hainbat kiroletan aritutakoa zen Aizpurua. Urte asko egin zituen eskubaloian, eta saskibaloia, futbola eta pilota ere probatutakoa zen. Baina mendiarekin ez zuen erlazio handirik. «Nire lehen mendi martxa Tolosako Hamalau Orduak izan ziren. Ordu arte mendi taldearekin zerbait ibilia nintzen, baina inoiz ez nuen parte hartu mendi martxa batean».

Lagunek esan zioten kide bat falta zutela bosteko taldea osatzeko, eta animatu zen. «Imajinatu ere ez nuen egiten hamalau orduz ibiltzeko gai izango nintzenik. Lasai-lasai joango ginela esaten zidaten. Azkenean hamaika ordutan amaitu genuen», ekarri du gogora Aizpuruak.

Geroztik ez da gelditu. Bertan topatutako giroak eta ibilbideetan ikusten dituen bazterrek liluratuta, mendian ibiltzeari ekin zion: «Izugarrizko giroa izaten da mendi martxetan, bai hasieran eta baita amaieran ere. Horrelako gauzek betetzen naute gehien». Iraupen luzeko mendi martxen Zirkuituak banatzen duen Sheve Peña saria Aizpuruari eman zioten 2011n.

Urtean 50 mendi martxa inguru egindakoa da Aizpurua. «Orain askoz gutxiago egiten ditut, baina zenbait urtetan larunbat eta igande askotan jarraian egiten nituen mendi martxak. Orain, berriz, belaunak direla edo beste zerbait dela, erritmoa jaistea tokatu izan zait». Lehen, ibilbide luzeko martxak egiten zituen batez ere, hamar ordu ingurukoak. Orain, berriz, ibilbide laburragoak egiten ditu, sei edo zazpi ordu ingurukoak.

Halere, martxen kopurua ez du asko jaitsi. «Aurtengo denboraldian dagoeneko hamar egin ditut. 25-30 kilometro ingurukoak izan dira gehienak», esan du. Aizpuruak ez ditu bereziki prestatzen mendi martxak. Astean zehar kirola egin zalea da bestela ere, eta ez du entrenamendu berezirik egiten mendi martxetarako: «Inoiz ez naiz bereziki entrenatu. Korrikalariak entrenatzera joaten dira mendi martxetara, baina ni denbora pasatzera joaten naiz».

Korrikalariak aipatuta, Aizpuruak ere gorakada nabarmena nabaritu du azken urteetan: «Gaur egun, oinez goazenak gara arraroak [barrezka]. Lehen, orduko bost kilometroko erritmoan joanda, martxa ona zen. Orain, berriz, erratzaren pare edo atzetik ibiltzen gara». Halere, Aizpurua ez da korrikalariak mendi martxetan korrika ibiltzearen aurkakoa: «Niri primeran iruditzen zait korrika ibiltzea. Mendian denentzako dago lekua, eta denena da; beraz, denak ibili gaitezke. Ondo iruditzen ez zaidana zera da: batzuk mendi martxa batera joan, anoa gunera ezarritako ordua baino lehenago iritsi eta gainera kexaka ibiltzen direla. Hori ez zait bidezkoa iruditzen».

Urte batzuk badaramatzan arren, oraindik ere mendi martxetan ikusten du bere burua Aizpuruak hurrengo urteetan. «Orain egun gutxi, Toubkal [Maroko, Afrika, 4.167 metro] mendian egon naiz. Ni nintzen gazteenetan bigarrena; gehienek 70 urte baino gehiago zituzten. Inbidia sanoa sentitzen nuen haiei begira jartzean. Belaunak eta lesioek errespetatzen banaute, urte askoan jarraitu nahi nuke».

KEPA LARRUZEA Mendizalea
«Ahal dudan bitartean mendi martxetan jarraituko dut»

Euskal Herriko mendi martxa eta ultra distantziako mendi lasterketa gehienetan parte hartutakoa da Kepa Larruzea (Zornotza, Bizkaia, 1952). Baina haietan hasi aurretik, mendian ibiltzea oso ohikoa zen harentzat. Gorbeiarako joan-etorriak ziren elikagai nagusi. «Abarkekin eta garai hartan anorak izena zuen zirarekin joaten ginen mendira. Orduan ez ziren mendi martxak existitzen. Askotan, bertako pagopeetan gelditzen ginen lotan», ekarri du gogora Larruzeak.

Mendi martxak hasi aurretik ere herrietan mendiko lasterketa motzak jokatzen zirela gogoan du Larruzeak: «Lagun arteko erronkak izaten ziren gehienetan. Gerora etorri ziren mendi lasterketak». Askok eta askok mendi martxak izaten dituzte mendi lasterketetara jauzi egin aurreko probak. Larruzeak, berriz, biak uztartu izan ditu urte askoan bere kirol ibilbidean.

Ezin da ukatu mendian ibiltzeko ohiturak ere asko aldatu direla, eta aldaketa horren adibide bat jarri nahi izan du: «Lehen, Gorbeiara igotzeko, sigi-sagak egiten igotzen ginen; ez geneukan sasoirik gehiagorako. Gaur egun, zuzenean bakarrik ez, korrika igotzen dira asko».

Ez dira soilik gazteak horrela ibiltzen direnak; Larruzea ere sasoiko dago oraindik, eta, lanean erretiroa hartuta dagoen arren, mendirako zaletasunak ez du etenik izan. Oraindik ere martxa eta ultra lasterketa asko egiten ditu urte osoan, eta ohiko partaidea da, esaterako, Ehun Miliak lasterketan (166 kilometro eta +12.000 metro). Lehen aipatutako Zirkuituaz gain, urtero hiru edo lau ultra lasterketa egiten ditu 100 kilometro baino gehiagokoak. Halere, argi dauka: «Ni ez naiz mendi korrikalaria; ni ibiltaria naiz. Lasterketa batean gutxieneko maila eman dezaket, baina ni ibiltaria naiz».

Aurtengo denboraldirako ere mendi martxen egutegiari begiratu bat eman zion urte hasieran, eta dagoeneko Villabona-Amasakoan parte hartu du. Larruzeak ez zuen bi urteko geldialdiaren ondoriorik nabaritu parte hartzaileen aldetik, eta, betiko aurpegiez gain, gazte askoren presentzia ere nabaritu zuen: «Egarri handiz dago jendea. Egia da beterano batzuen falta ikusi nuela, baina izugarrizko gazte pila zegoen. 20 urte inguruko askok eta askok parte hartu zuten. Hori oso ona da mendi martxentzat». Larruzeak oso argi dauka mendi martxek zer ematen dioten: «Laguntasuna eta sasoia ematen dizkit. Ahal dudan artean, mendian jarraitu nahiko nuke. Hau bukatzean, arazo larri bat izango dut» , esan du, barrezka.]]>
<![CDATA[«Ez nuen espero txapelketa irabaztea»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1928/026/002/2022-04-26/ez_nuen_espero_txapelketa_irabaztea.htm Tue, 26 Apr 2022 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1928/026/002/2022-04-26/ez_nuen_espero_txapelketa_irabaztea.htm <![CDATA[Oraindik ere onenen artean daude]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1905/026/001/2022-04-26/oraindik_ere_onenen_artean_daude.htm Tue, 26 Apr 2022 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1905/026/001/2022-04-26/oraindik_ere_onenen_artean_daude.htm
Zuzendaritza berriko presidenteak eta mendi lasterketetako arduradun nagusiak orduko korrikalari askoren maila ezbaian jarri zuten arren, oraindik ere Euskal Herriko lasterkaririk onenen artean daudela erakutsi zuten igandean jokatu zuten CAMOVI (42 kilometro eta +2.625 metro) lasterketan. Tartean ziren Ander Iñarra, Asier Larruzea, Mayi Mujika edo Oihana Azkorbebeitia. Lehen hirurek hasieratik egin zioten uko selekzioan jarraitzeari; Azkorbebeitiak, berriz, nahiz eta azken urtean beste babesle batekin lehiatzen ibili, babesa eskaini zien 2020ra arte selekzioko kide izan zituenei.

Lasterketa hasi aurretik hainbat hautagai zeuden irabazteko. Iazko bi txapeldunak, Manuel Merillas eta Oihana Kortazar, ez ziren irteeran izan. Emakumeetan, ez zen lehia handirik izan. Patricia Pineda (4.04.48 )nagusitasunez gailendu zen. Bigarren izan zen Nuria Gil (4.10.37), eta hirugarren Marta Martinez (4.18.50). Lehen euskal herritarrak Maite Maiora, Azkorbebeitia eta Mujika izan ziren. Bosgarren, seigarren eta 11. sailkatu ziren, hurrenez hurren.

Gizonezkoetan, lasterketa abiatu orduko, ohiko argazkia ikusi zen. Oier Ariznabarreta lehen postuan jarri zen, bizi-bizi. 2019an Otañesen (Kantabria, Espainia) irabazitako txapelketa errepikatu nahi zuen durangarrak, baina bosgarren kilometroan galdu egin zen, eta irabazteko zituen aukera guztiak galdu zituen. Handik aurrera, lasterketa irabazteko lehian, hiru korrikalari bakarrik gelditu ziren. Tartean zegoen Iñarra. Batera egin zituzten amaiera arteko kilometro guztiak, eta azken 300 metroetan erabaki zen lehia. Juanjo Somohano (3.37.48) gailendu zen. Atzetik, Raul Ortiz sailkatu zen, segundo batera, eta hirugarren izan zen Iñarra, 10 segundora. Bigarren euskal herritarra, Asier Larruzea gueñestarra izan zen, 11. postuan sailkatu eta gero.

Iñarra, pozik emaitzarekin

Ez dira hilabete errazak izan azken bostak Iñarrarentzat. Iazko Munduko Kopan laugarren amaitu ondoren, euskal selekzioaren elastikoarekin lehiatzeari uko egin zion abenduan, zuzendaritza berriak jarraitzen zuen bitartean behintzat. Iazko sasoi bikainaren ostean, aurreikusiak zituen erronkak airean zituen. Baina ez du etsi, eta, geroztik, lanean jarraitu du.

Lan horren lehen fruituak iritsi dira, eta irribarretsu azaldu zen helmugan, hirugarren postuan amaitu ondoren. «Oso pozik nago emaitzarekin. Nire lasterketa egitera irten naiz, eta hasieratik talde batean joan naiz. Atzetik aurrerako lasterketa egin dut, gorputzari kasu egiten. Hirugarren postuan jarri ondoren, jaitsieran dena emanda joan gara. Saiatu naiz haiek atzean uzten aldapan behera, baina oso korrika egiteko eremua zen, eta oso azkarrak ziren biak. Azken metroetan jarraitzen saiatu naizen arren, jada indarrik gabe nengoen».

Lasterketa begiz jota zeukan Iñarrak aspalditik. Gainera, azken urteetan selekzioan lagun izan dituen askorekin berriro ere elkartzeko aukera izan du Espainiako Txapelketan, eta horrek ere ilusio berezia egin dio. «Lasterketa aitzakia hartuta, asteburu-pasa polit bat egitea zen lehen helburua. Postuak baino gehiago, zer sasoitan nengoen jakiteak arduratzen ninduen. Oso gorputzaldi ona izan dut, eta bide onean noala ikusi dut».

Aurtengoan ere, Munduko Kopa izango du helburu. Hemendik bi astera Frantzian jokatuko den Skyrace des Matheysins (Saint Honore, 25,5 kilometro eta +1980 metro) lasterketan ekingo dio Kopari. «Gogotsu nago. Lehenengo lasterketa Frantziakoa izango da, eta, ondoren, Zegama-Aizkorrin izango naiz. Ea denboraldi polita egiteko aukera dudan». Zegama-Aizkorri aipatuta, zuzendaritza berriak hartutako erabakiaren ondorioz historian lehen aldiz ez da euskal selekzioa bertan lehiatzen izango.]]>
<![CDATA[Erakargarritasuna galdu dute]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1905/020/001/2022-04-19/erakargarritasuna_galdu_dute.htm Tue, 19 Apr 2022 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1905/020/001/2022-04-19/erakargarritasuna_galdu_dute.htm
Iker Madoz alpinista gazteak (Iruñea, 1993) zortzi urte besterik ez zituen Pasaban lehen aldiz zortzimilako batera igo zenean: Everestera, 2001ean. Belaunaldi berrietako alpinistarik esanguratsuena da Madoz, baina bitan besterik ez da egon Himalaian eta Pakistanen. «Indian ere egon naiz. 2018an joan nintzen Pakistanera aurrenekoz, Gasherbrum IVra [Pakistan, Karakorum, 7.925 metro] igotzeko asmoarekin, baina ez genuen gauza handirik egin. Oriol Barorekin, Roger Cararachekin eta Marc Torallesekin joan nintzen. Eskaladako bidaia bat izan zen espedizio bidaia bat baino gehiago. Bi seimilakotara igo ginen, behintzat».

Pakistanen izandako estreinako hark jarraipena izan zuen iaz. Espainiako alpinismo selekzioarekin joan zen Dorje Lhakpa mendira (Nepal, Himalaia, 6.966 metro), eta gailurra zapaldu zuen Mikel Zabalzarekin eta Mikel Inorizarekin batera. Bide berri bat ireki zuten hegoaldeko aurpegitik, eta estilo alpinoan egin zuten igoera: «Ez ginen altuera bila joan, eskaladako bide berrien bila baizik».

Lehen traba, dirua

Euskal Herrian zortzimilakoek azken urteetan izan duten bilakaeraren bi aurpegi dira Pasaban eta Madoz. Lehenak urterik onenak harrapatu zituen; bigarrenak, berriz, goi mendien masifikazioa ezagutu du. Baina badira arrazoi gehiago Himalaiako eta Karakorumeko mendirik altuenetara ez joateko: dirua da horietako bat. «Iaz, Dorje Lhapkan egon nintzenean, Shisha Pangma genuen aurrez aurre (Txina, Himalaia, 8.013 metro). Han geundela, askotan komentatzen genuen agian noizbait hara joateko ahalegina egin genezakeela. Inoiz ez dut aukerarik izan zortzimilako batera joateko. Halere, dirua da hara joateko atzera botatzen nauen arrazoi nagusia. Izugarrizko aurrekontua behar da, eta jende guztiak egiten dituen gauzak egiteko ere ez daukat inolako beharrik».

Pasabanek ere ederki daki espedizio batera joateko zenbateko dirutza bildu behar den. Hogei urteko kirol ibilbidean, hogei espedizio baino gehiago egin zituen Himalaiako eta Karakorumeko mendikateetan: «Orduan ere arazorik handiena dirua izaten zen. Halere, edozer gauza egiteko gai izaten ginen bizitza eta espedizioak aurrera ateratzeko. Ekintza asko egiten genituen dirua biltzeko. Orduan, Gipuzkoako herri gehienetan antolatzen ziren espedizioak, eta herriak bere egiten zuen espedizioa. Errifak ateratzen bagenituen, denek erosten zituzten, eta festetan ere txosnak jartzen zirenean, denak handik pasatzen ziren. Guk, esaterako, lehen espedizioa finantzatzeko Tolosako inauterietan txosna bat jarri genuen. Txosna hark finantzatu zuen oso-osorik espedizio hura».

Alderaketak ere izan dira hizpide bi alpinisten artean, eta, horien artean, azken urteetan espedizioek duten kostu handia. Pasabanek hartu du hitza: «Gure garaietan, buruko 8.000 eurorekin joan gintezkeen, baina, gaur egun, espedizio komertzial batean bakarrik joanda 35.000 euro ordaintzen dituzte Everestera joateko». Madoz bera buru-belarri sartuta dago urrian Zabalzarekin, Ekaitz Maizekin, eta Inorizarekin Jannu mendira (Nepal, Himalaia, 7.710 metro) egingo duen espedizioan. Horretan ere, aurrekontua da buruhausterik handiena: «Ez da zortzimilako bat, baina hara joateko aurrekontu oso handia behar da. Gutxi gorabehera 40.000 euro dira; beraz, pentsa zortzimilako batera joateko».

Madozek aitortu du dirulaguntzak eskatzen hasiak direla espedizioa osatzeko. Haiek lortu ezean, oso zaila izango dute espedizioa osatzea. Baina lehen dirulaguntza eskuratu dute. Azpeitiko Udalak urtero ematen duen Joxe Urbieta Takolo beka izango dute laguntza espedizioa osatzeko: «Gure belaunaldiko alpinistok espedizio batera joaten garenean ez diogu mendiaren altuerari garrantzia ematen. Zortzimilakoetara joanez gero, badakizu zer dagoen: lehenik, dirutza bat bildu beharko duzu bidaia hasteko».

Joera aldaketa

Baina ez da diru falta euskal alpinista gazteek aipatzen duten arrazoi bakarra zortzimilakoetarako jauzia ez egiteko: «Iruditzen zait zortzimilakoen moda pasatu dela, gehienbat euskaldunontzat. Gaur egungo munduko alpinistarik onenak seimilakoetan eta zazpimilakoetan ibiltzen dira gehiago. Zailtasuna eta abiadura bilatzen dute. Horietako mendi asko oraindik igo gabeak dira, eta haietara joateko apustua egiten ari dira», argitu du Madozek.

Pasaban ere jakitun dago zortzimilakoen historian haren belaunaldiko alpinistek izan zituztela urterik onenak. Babesleeek eta erakunde publikoek haien aldeko apustu garbia egin zuten urte askotan; hala, hamalau zortzimilakoak osatu dituztenen zerrenda nagusian hiru euskal alpinista daude: Juanito Oiarzabal, Alberto Iñurrategi eta Pasaban bera. «Joerak asko aldatu dira Himalaian. Guretzat oso tentagarria zen Pakistanera edo Himalaiara joatea. Oraindik ere hango mendi askotara inoiz igo gabeak ziren euskaldun asko. Gaur egun, berriz, beste norabide bat hartu du alpinismoak», azaldu du Pasabanek.

Azken urteetan Himalaiako mendiak sufritzen ari diren masifikazioaren gaia ere atera dute biek. Madozek argi du: «Ez nintzen inoiz Everest mendira bide arruntetik joango. Alpinista berrien belaunaldiari gauza teknikoagoak eta zailtasun handiagokoak gustatzen zaizkigu. Gu baino gazteagoak direnak oso ondo prestatuta daude, eta izugarrizko maila teknikoa dute. Halere, beti izan dira alpinistak bide berrietan eta estilo alpinoan ibili direnak». Iritzi bera du Pasabanek: «Egungo alpinistak gu baino askoz hobeto prestatuta daude, zalantzarik gabe. Gazteek ez dute zortzimilakoetara joateko grinarik».

Pasabanek, halaber, belaunaldien arteko transmisioaren falta sumatzen du. 1979an Afganistanera Shakhaur mendira (Hindu Kush, 7.116 metro) igotzera joan ziren haiengandik jaso zuen tolosarrak alpinismoarekiko transmisioa, baina, aldi berean, aitortu du ondorengo gazteekin ez duela transmisio hori izan: «Niri ez zait inor etorri informazio bila zortzimilako batera joateko. Aurreko astean, gimnasioan nengoela, gizon batek esan zidan Everestera zihoala. Nik uste nuen oinarrizko kanpalekura joateko asmoa zuela, baina ez, gailurrera joateaz ari zen. Hori pentsaezina zen orain dela hogei urte».

Askok diote azken urteetan belaunaldi berriko alpinisten norabideak aldatu egin direla. Gaur egungo alpinista asko eskaladaren mundutik datoz, eta urte askotako prestakuntza baten ondorioz amaitu dute goi mendietan. Gehienek zailtasuna, abiadura eta teknika lehenetsi dituzte altueraren gainetik, eta ez dute mendirik altuenen beharrik izan haien kirol ibilbidea aurrera eramateko. Madoz da horietako bat: «Inoiz ez dut baztertu zortzimilako batera joatea, baina ikusi egin beharko nuke norekin joan. Beti eman diot garrantzia lagunekin joateari. Denbora asko pasatzen da horrelako espedizioetan, eta ezinbestekoa da ondokoarengan konfiantza izatea. Ez dakit zer egingo nukeen Jannura joan beharrean Shisha Pangmara joateko aukera banu».

Udaberriko lehen espedizioak Himalaian eta Pakistanen lanean hasiak dira, baina ez da euskal alpinistarik izango. Azken hamarkadetan ohikoak izan dira euskal herritarrak oinarrizko kanpalekuetan. Ez dadila haria eten goi mendietako espedizioetan.]]>
<![CDATA[«Urduritasuna kontrolatzen ikasi behar dut»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1920/026/001/2022-04-12/urduritasuna_kontrolatzen_ikasi_behar_dut.htm Tue, 12 Apr 2022 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1920/026/001/2022-04-12/urduritasuna_kontrolatzen_ikasi_behar_dut.htm
Zer moduz zaude eskuko poleako lesioaren ondoren?

Nahi eta ezinean nabil. Gauzak egiteko irrikaz nago, baina lesioak ez dit uzten. Apirilaren 23an eta 24an hasiko dira Europako blokeko txapelketak Souren [Portugal], eta ordurako ondo egon nahi nuke. Ea iristen naizen.

Denboraldiaurrea amaitzear zinela harrapatu zaitu lesioak?

Berez, denboraldiaurrea amaitu genuen. Orain, kalitatea prestatzen hastera gindoazen txapelketetarako, baina eskuko polearen haustura partziala izan nuen duela aste pare bat. Printzipioz, hiru asteko kontua zen, baina gauzak okertu egin dira. Lesionatuta dudan eskua babesteagatik, beste eskuan ere lesio berdina daukat orain.

Lesioak gelditzera behartu zaitu?

Ez nuen erabat gelditu nahi, sasoia ez galtzeko, eta arriskua hartu nuen. Horrelakoetan, gauzak ondo atera daitezke, edo gaizki; eta, oraingo honetan, gaizki atera dira. Fisioterapeutarenean egon naiz, eta pazientzia edukitzeko esaten dit, baina ez da erraza.

Ez dira aste asko igaro euskal selekzioarekin Sheffielden (Ingalaterra) lehiatzen egon zinenetik. Zer-nolako esperientzia izan zen?

Izugarria izan zen! Gehienbat, bidaiarekin eta taldekideekin gozatu nuen. Oso giro ona daukagu gure artean, eta plazer hutsa izan zen. Gainera, lehenbiziko aldiz lehiatu ginen nazioartean euskal selekzioaren elastikoarekin. Oso esperientzia aberasgarria izan da. Ea errepikatzeko aukera dugun.

Espainiako selekzioarekin bidaiatzen ohituta zaude zu. Oraingoa desberdin izan al da?

Bai, oso bestelakoa izan da. Beste konfiantza batekin eta beste lasaitasun batekin joan naiz oraingoan. Gauza berezia izan da, historikoa. Ederra litzateke egunen batean ametsa egia bihurtuko balitz!

Beste presio bat sentitzen al da Espainiako selekzioarekin?

Eskaladako euskal selekzioa familia baten antzekoa da; Espainiakoa, aldiz, aukeraketa zorrotz baten ondorioz sortzen da. Konpromisoa asko areagotzen da, beti maila eman beharra dago, eta askotan aukera bakarra izaten da. Hutsegiteak garesti ordaintzen dira. Hartan zergatik gauden erakutsi nahi izaten dugu, eta horrek presio txarra eragiten digu.

Oso gaztetatik irabazi dituzu txapelketak. Emaitza onetara azkar ohitzen al da kirolaria?

Lehiatzen hastean, beti pentsatzen duzu egunen batean podiumera igo zaitezkeela. Behin hori lortuta, oso pozik egon izan naiz podiumetan, baina, aldi berean, askotan pentsatu dut zein ondo egongo nintzakeen hasiberria banintz, batere presiorik gabe. Behin irabaztera ohitzen bazara, jendeak beti irabazle ikusten zaitu edozein txapelketatan. Jendeak beti hori espero du, beti podiumean egotea, alegia.

Zeure burua ere asko estutzen duzu?

Bai, agian gehiegi. Ez dakit jendeak zer espero duen horrelakoetan! Oso gertuko jendeak ez du ezer espero nitaz, eta, alde horretatik, ez daukat presiorik. Baina, nahi gabe ere, espektatiba batzuk sortzen dira, eta hurrengo urteetarako nire helburua hori da; lasai eskalatzen ikastea eta galtzen ikastea. Hori barneratzea oso garrantzitsua iruditzen zait etorkizunerako.

Euskal selekzioak kanpo laguntza ere eskaini izan dizue arlo hori lantzeko.

Sarritan. Uxue Otxoa psikologoarekin egon nintzen aldi batean, eta oso gustura egon nintzen. Asko irakatsi zidan. Harentzat, oso garrantzitsua zen jakitea zergatik eta norentzat eskalatzen nuen. Horretatik atera genuen ondorioa zera izan zen, niretzat eskalatzen nuela. Gustuko nuelako eskalatzen nuela, eta hori zela lortu behar nuena. Beti behar da urduritasun puntu bat lehiatzeko garaian, baina horrek ezin zaitu hainbeste presionatu edo baldintzatu. Lasaitasuna izatea ezinbestekoa da. Ez daukat inori ezer erakutsi beharrik.

Lortu al duzu lasaitasun hori?

Lanketa horretan nago. Oraindik asko falta zait hori lortzeko, baina azkenaldian askoz hobeto pasatzen dut txapelketetan.

Zertan lagundu dute psikologoek eskaladan?

Gauzak beste ikuspuntu batetik ikusten. Lehen aipatu bezala, askotan, goi mailan lehiatzen hasten garenean, ahaztu egiten zaigu zergatik gabiltzan kirol honetan. Niri ikaragarri gustatzen zait entrenatzea, ez da inongo sufrimendua. Nik ez dut sakrifizio handirik egin behar izaten entrenatzeko orduan.

Baina eskaladak kirolari asko utzi ditu bidean.

Bai. Badago jendea entrenatzen hain gustura ibiltzen ez dena, eta, denbora luzea entrenatzen eman eta gero, esperotako emaitzak lortzen ez dituena. Horrek desengainu handia ekar dezake, eta horrelako gauzak ere ondo kudeatu behar dira.

Txapelketetan egun asko izan al dituzu batere gozatu gabeak?

Bai! Esaterako, beti negarrez amaitzen ditut txapelketak. Onerako edo txarrerako, baina beti negarrez. Ez dakit presioarengatik den. Okerren, halere, dena emateko gai izan ez naizenetan pasatu izan dut. Urduritasunak askotan baldintzatu du nire errendimendua, eta horrek amorrua ematen dit. Esaterako, lehen, askotan, besoa zurrundu egiten zitzaidan, eta fisioterapeutari aipatzen nion mina nuela. Hark esaten zidan ez nuela ezer, ez nuela lesiorik, alegia, burua zela lanean zegoena. Txapelketen aurreko egunak oso gogorrak izaten ziren. Berez, eskalatzaileak oso obsesiboak eta perfekzionistak dira, eta nik ere horretatik asko daukat.

Oso umetatik hasi zinen zu eskaladan, Josean Mulasen gidaritzapean. Ezin zenuen maisu hoberik izan.

Joseanen alabarekin, Mirian Mulasekin, hasi nintzen eskaladan. 10 bat urte izango nituen orduan. Ondoren bai, Joseanekin jarraitu dut gaur arte. Hasi nintzeneko ilusio berbera dut oraindik. Mulasek asko erakutsi digu, baina gure artean sortu duen giroa izan da haren garaipenik handiena. Izugarria da eskaladarekiko daukan pasioa transmititzeko zer-nolako erraztasuna duen ere. Inor baino motibatuago egoten da beti, eta gauza berriak egitearen oso aldekoa da, gainera.

Asko exijitzen al dizue eguneroko lanean?

Bai. Gure hutsak ere bere gain hartzen ditu. Askotan esaten digu: «Zure hutsegiteak nireak ere badira!». Oso perfekzionista da, eta detailerik txikienaz ere ohartzen da. Baina esku leuna ere badauka. Dena arrazoitzen duten horietakoa da, eta horrelako gauzetatik asko ikasten da.

Entrenatzailea eredu izatea garrantzitsua izaten da, baina zein izan dira zure erreferenteak eskaladan?

Asko izan ditut. Esaterako, Aitziber Urrutia, Mirian Mulas, Itziar Zabala, Marta Camara, Irantzu Porres... Edozein elkarrizketatan irteten zirenean, miretsi egiten nituen.

Josune Bereziartu erretiratu zenetik, beti espero izan da haren ordezkoren bat. Asko zuri erreparatzen ari dira.

Bai, baina nik nire bidea egin behar dut! Gaur egun, geroz eta zailagoa da goi mailan ibiltzea. Entrenamenduak asko hobetu dira azken urteetan, eta gaur egun oso ohikoa da 14 urterekin gauza jakinak lantzea, esaterako. Eskalatzaile gazte hauetako asko Bartzelonara edo Madrilera joaten dira entrenatzera asteburuero. Geroz eta formakuntza handiago daukate egungo eskalatzailerik gaztetxoenek, eta hori antzematen da.

Aipatu bezala, bi aste barru Europako Kopan lehiatuko zara Espainiako selekzioarekin. Alberto Ginesek Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu izanak eraginik izan du jada zuengan?

Alde horretatik, iruditzen zait nahiko pobre dagoela federazioa. Ez dut apustu garbirik ikusten oraindik, eta urrezko domina lortu eta gero jokatutako hainbat txapelketatan oso baldintza txarretan lehiatu ginen. Epe laburrean, ez dakit zer eragin izan dezakeen Ginesen urrezko dominak, baina orain ez da ezer berezirik ikusten.

Olinpiar Jokoak aipatuta, eta Tokiokoek izan duten oihartzuna kontuan hartuta, asko dira 2026ko Parisko Jokoetara begira jarri direnak. Zeharka bada ere, zuk ere begiratzen al diezu jada?

Han egotearekin amesten dut, zergatik ez? Gaur-gaurkoz, halere, ez dut aukera hori ikusten inondik inora. Beste helburu batzuk ditut hurrengo urteetarako. Helburu xumeagoak dira, eta Europako proba batzuetan parte hartzea da erronka nagusia. Espainiako probetan ere aurrean eutsi nahiko nioke. Ez daukat inongo presarik ezertarako. Gutxinaka joan behar dudala iruditzen zait, eta batez ere, eskaladaz gozatu nahi dut, eta aldi berean pozik bizi.

Babesleen laguntza izango bazenu, buru-belarri arituko zinateke Olinpiar Jokoak prestatzen?

Batzuk ezagutzen ditut horretan arituko direnak hurrengo lau urteetan. Ikasketak albo batera utziko dituzte, eta bete-betean prestatuko dituzte Parisko Jokoak. Baina nik argi daukat ez dudala hori nahi. Pausoz pauso joan nahi dut. Eskalatzen jarraitu nahi dut, familiarengandik gertu, lagunez gozatu nahi dut, eta, gero aukera badator, ondo, eta, bestela, ez da ezer gertatzen. Halere, ez dut baztertzen aukera on bat izanez gero agian helburuak gehiago zehaztea. Oraintxe bertan oso urruti ikusten dut aukera, eta imajinatu ere ez dut egin nahi. Aurtengo denboraldian, esaterako, azken urteetako egutegiari eusteko asmoa daukat.

Txapelketak eta lehia izan dira zure egunerokoa azken urteetan. Arrokan egiteko proiekturik ba al daukazu etorkizunerako?

Balzolan [Dima, Bizkaia] egon nintzen iaz egun batzuetan, eta White Zombie [8c zailtasuna] bidea probatzen egon nintzen dokumental baterako. Bi aldiz-edo erori nintzen, baina neure burua ez nuen batere gaizki ikusi. Geroztik, buruan daukat bide hori. Agian, hori izango da erronka nagusia.

Hain zuzen, Mikel Gurrea zuzendariaren Heltzear dokumentalean ere parte hartu duzu duela gutxi. Esperientzia polita izan al da?

Josean Mulasen bidez etorri zitzaidan hartan parte hartzeko gonbita. Casting batean parte hartu nahi ote nuen galdetu zidan, eta hara joan nintzen. Ez nekien zer zen, zer eskatuko zidaten, baina hiru eguneko lana izango zela aipatu zidaten. Inoiz egin gabeko gauzak egin nituen, baina oso esperientzia polita izan zen. Izugarria da telebistaren mundua; hamabost minutuko lan baterako hiru egun oso pasatu genituen! Azken emaitza oso polita da, eta lanak merezi izan du.]]>
<![CDATA[«Zegama-Aizkorrin hiru onenen artean egotea dut amets»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1913/032/001/2022-04-05/zegama_aizkorrin_hiru_onenen_artean_egotea_dut_amets.htm Tue, 05 Apr 2022 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1913/032/001/2022-04-05/zegama_aizkorrin_hiru_onenen_artean_egotea_dut_amets.htm
Denboraldi hasieran, Kanaria uharteetan egonaldi luze samar bat egin zenuen bi lasterketa jokatzeko, eta orain, berriz, Malagatik etorri berri zara (Espainia). Ez zara asko gelditzekoa.

2020an, ahizpa Kanaria uharteetan egon zen bizitzen, eta bisitan joan nintzen batean, asko gustatu zitzaidan lurraldea. Azaroa zen, eta bertan nengoela Transgrancanaria (42 kilometro) lasterketan izena eman nuen, baina, COVID-19a pasa berritan, oso lasterketa txarra egin nuen. 2021-2022ko ikasturteari begira, Espainiako Unibertsitate Zentroen Arteko Truke Sistemaren (SICUE) bidez, Kanarietara joan nintzen ikasketak amaitzera, irailetik martxora arte. Arantza sartuta neukan Transgrancanariarekin, eta hura ateratzeko asmoz joan nintzen. Lasterketa bikaina egin nuen, dena ondo atera zitzaidan. Ondoren, LPA Trail (23 kilometro) lasterketa ere jokatu nuen, eta bertan ere irabaztea lortu nuen errekor berria lortuz. Orain, berriz, Malagan egon berri naiz. Gustura nabil batetik bestera.

Denboraldia bikain hasi duzu.

Bai. Aurtengorako ez neukan ezer pentsatuta, baina iaz ezin izan nuen lasterketarik irabazi, eta aurtengorako gogotsu nengoen. Urtea behintzat ondo amaitu nuen Donostiako San Silvestre lasterketa irazita, eta aurtengoa ere ondo hasi dut. Lehen aipatutako Transgrancanariaz eta LPAz gain, asteburuan Calamorro Skyrace (Benalmadena, Espainia, 23 kilometro eta +2.270 metro) lasterketa irabaztea ere lortu nuen. Ezin diot gehiago eskatu orain artekoari.

Bi urte baino gutxiago daramazu mendi lasterketen munduan, baina dagoeneko erakusleihoan jarri zara.

Bai, hala da. 2020ko irailean jokatu nuen nire lehen mendi lasterketa Canfrancen (Espainia), eta geroztik gauza asko pasatu zaizkit. Nik ere ez nuen espero halako garapena izango nuenik.

Lehen lasterketa hartan ia irabazi ere egin zenuen.

Canfrancen jokatutako lasterketa hartan, inork ez ninduen ezagutzen. Antolatzaileei idatzi nien esanez lehen lerrokoekin atera nahi nuela, baina, normala denez, erantzun ere ez zidaten egin. Nik orduan ez nituen mendi lasterketak ezagutzen; ez nekien zer eraman behar zen ere. Derrigorrezko materialean, esaterako, mahuka luzeko pijama bat eta gasolindegian erositako eskularru batzuk eraman nituen! Eskerrak errepideko lasterketetatik ezagutzen nuen Oihana Kortazarrek manta termikoa ere utzi zidan. Lotsa ematen zuen nire motxilak! Lasterketa hartan, minututik minutura irten ginen, eta ni azken hamarretan atera nintzen. Izugarri azkar atera nintzen, errepidean bezala, eta, lehen erditik pasatu nintzenean, oso denbora ona egiten ari nintzen. Bigarren amaitu nuen. Ezusteko galanta izan zen niretzat emaitza hura.

Bitxikeria bat ere gertatu zitzaizun helmuga zeharkatu ondoren.

Bai! Ni iristerako, podiumeko argazkia egina zuten jada. Inork ez zuen espero nik bigarren amaitzea, eta antolatzaileak ere ezustean harrapatu nituen. Lasterketa hura Servant Nadege frantziarrak irabazi zuen, eta podium hartan, Maite Maiorari eman zioten hirugarren saria.

Ondoren, Salomon talde ezagunak fitxatu zintuen. Nola egokitu zitzaizun egoera?

Egokitu? Ez, ez, nik idatzi nien haiei! Canfranceko lasterketaren ondoren, telefonoa hartu, eta Maite Maioraren eta Gisela Carrionen aurretik gelditu nintzela esan nien. Maiora badakigu nor den, eta Carrion ere Espainiako txapeldun gelditu zen handik aste gutxira. Baiezkoa eman zidaten, eta Salomon taldearekin hasi nintzen.

Haiek antolatzen duten Golden Trail Serieseko zirkuituan aritu zinen gehienbat iaz. Nolako esperientzia izan zen?

Aipatu bezala, Golden Trail Serieseko lasterketa batzuk jokatu nituen, eta finalean ere egon nintzen. Lasterketa bikainak ezagutzeko aukera izan nuen, haien artean L´Olla de Nuria (Herrialde Katalanak), Sierre-Zinal (Suitza) eta Skyrhune (Azkaine, Lapurdi). Finalean, lehen hamarrentzat zegoen lekua, eta El Hierron (Kanaria uharteak) egoteko aukera izan nuen. Izugarria izan zen hura! Gaur egun munduan dagoen korrikalaririk onenak irabazi zuen, Maude Mathysek, eta nik bederatzigarren amaitu nuen.

Hain denbora gutxian munduko onenekin lehian ibiltzeak harritu zaitu?

Ez dakit… Asko motibatzen naiz lasterketekin; beti aurrera begira dauden horietakoa naiz. Ederra da munduko onenekin lehiatzea!

Atletismoan urte batzuk egin ondoren hasi zinen mendi lasterketetan. Zergatik egin zenuen jauzia mendira?

Lleidan (Herrialde Katalanak), unibertsitatean, INEFC ikasketetako lehen ikasturtean nengoela, gaitegi batean, entrenamendu bat antolatu behar genuen. Inguruan, 13,5 kilometroko lasterketa antzeko bat zegoen, eta bertan egitea erabaki genuen. Errepideko oinetakoekin egin nuen, baina oso erraz irabazi nuen. Orduan jada gustukoa nuen mendian korrika ibiltzea, baina garai hartan erabat errepidean, pistan eta krosean ibiltzen nintzen. Udaren batean, lasterketaren bat ere egin nuen, esaterako Andoainen. Baina gauzak pandemiaren aurretik aldatu ziren niretzat. Unibertsitatean irakasle nuen Silvia Puigarnau ultra korrikalariak behin aipatu zidan mendian ibiltzeko gaitasuna nuela, eta ondo ikusten ninduela. Ez nion berebiziko garrantzirik eman hasieran, baina, pandemiagatik etxean sartu gintuztenean, mendi lasterketetako bideoak ikusten hasi nintzen: Kilian Jornetenak, Zegama-Aizkorrikoak, Golden Trail Seriesekoak… Izugarria iruditzen zitzaidan! Bideo haiek erakarrita, egutegian ikusi nuen lehen lasterketan izena eman nuen, Canfrancekoan hain zuen. Geroztik hemen nabil.

Ez al zaizu iruditzen oraindik ere errepidean gauza asko zenituela egiteko?

Ez. Azkenekoz jokatu nuen Espainiako txapelketan, jada mendian pentsatzen jarrita nengoen. 3.000 metroko oztopodunean jokatu behar nuen txapelketa, eta asteburu berean Cap de Creuseko (Herrialde Katalanak) mendi lasterketa jokatzen zen. Ba, pentsa, ni arduratuago nengoen bertako emaitzez, nire txapelketaz baino! Hori bai, argi neukana zera zen, 2021eko denboraldia mendian egingo nuela. Jendeak esaten zidan behin mendian hasita errepiderako oso motel ibiliko nintzela, baina errepidean egin ditudan lasterketa gehienetan denbora hobetzea lortu dut. Pistan ibiltzeaz nazkatuta amaitu nuen, eta ez dut uste ezer galdu dudanik erabakiarekin. Halere, ez dut errepidea utzi. Maratoi erdi bat egiteko gogoa daukat.

Orain arteko ibilbidea oparoa izaten ari da, baina negarrez ere ikusi zaitugu lasterketaren batean. Dena ez da arrosa kolorekoa izaten ari.

Bai, orain artean jokatutako lasterketa batzuetan izugarri sufritu dut, esaterako lehenengo Transgrancanarian, Skyrhunen eta El Hierroko finalean. Oso burugogorra naiz, eta beti dena ematera ateratzen naiz, nahiz eta ondo ez egon. COVID-19arekin egon nintzenean, oso gaizki pasatu nuen, eta banekien ez nintzela batere ondo ibiliko Transgrancanarian, baina, halere, joatea erabaki nuen. Lehen kilometrotik oso gaizki atera nintzen, eta ibilbide guztian ezinean joan nintzen. Askok esan zuten oso luzea egin zitzaidala, alegia, ez zela niretzako distantzia. Baina arazoa ez zen distantzia izan, gaixotasuna baizik. Orduan ez nuen ezer esan. Ez zait gustatzen aitzakiak jartzea, eta beti pentsatzen dudana esaten dut.

Askok diote hain gaztea izanda lasterketa luzeegiak jokatzen dituzula. Zer duzu esateko?

Niri zuzenean inork ez dit ezer esan, baina ingurukoei badakit aipatu izan dietela. Erre egingo naizela diote. Pistan, esaterako, 100 metrotan ibiltzen direnak ondo ikusiak daude, baina mendian maratoi distantziatik gorako lasterketetan dago dirua. Ez dago kilometro bertikaletan edo distantzia motzetan; maratoi distantziatik gorakoetan eta ultra distantziatan dago dirua. Transgrancanarian, esaterako, ultra distantziakoek 3.000 euroko saria zuten, eta maratoikoek, 2.500ekoa. 30 kilometrokoek, ordea, txalo bat eta etxera! Gauzak horrela daude trailaren munduan. Onenekin lehiatu nahi baduzu, distantzia luzeetan lehiatu beharko duzu. Nik argi daukat non lehiatu nahi dudan; maila handiko korrikalariak dauden tokian lehiatu nahi dut. Gauzak garbi dauzkat alde horretatik. Iaz, esaterako, ez nuen lasterketarik irabazi, baina munduko onenekin lehiatu nintzen. Niretzat horrek gehiago balio du.

Hain zuzena izatea ez da ona izaten askotan.

Ez, baina ni halakoa naiz. Lasterketa batean neure burua podiumean ikusten badut, esan egiten dut. Gero lasterketa txarra ateratzen bazait, ba, zer egingo zaio! Sasoiko baldin banago, zergatik ez dut esango?

Salomon taldean ere aldaketa handiak egin dituzte etorkizunera begira. Gazteen aldeko apustu garbia egin dute.

Bai, eta hori ere ona da niretzat. Oraindik ere beterano batzuk jarraitzen dute, esaterako Aritz Egeak, Oihana Kortazarrek edo Ainhoa Sanzek, baina oso talde gaztearen alde egin dute apustu. Gainera, gaur egun, babesleek ere asko begiratzen dute sare sozialen kontua. Gazteek oso eguneratua dugu sareen gaia, eta gaur egun ezinbestekoa da hori ere zaintzea. Korrikalari asko ezagutzen ditut emaitza onak izan arren sareetan gutxi mugitzen direnak, eta hori ere ez da ona markentzat. Haiek saltzeari ematen diote garrantzia. Gaur egun mendi lasterketetatik bizi edo iraun nahi duen edonorentzat ezinbestekoa da sareetan mugimendua izatea. Alde horretatik, eroso sentitzen naiz.

Zuk ere mendi lasterketetatik bizitzeko hautua egingo duzu luze gabe?

Bai! Hogeita bi urte ditut, karrera ere amaitu dut, eta hurrengo urteetan honetatik bizi nahiko nuke. Gurasoekin bizi naiz gaur egun, eta alde horretatik ez daukat gainkargarik. Baina, honetatik bizitzeko, ezinbestekoa da babesleen laguntza izatea. Gaur egun, babesle batzuk baditut, eta etorkizunean gehiago izatea gustatuko litzaidake.

Aurtengo denboraldirako zer egutegi prestatu duzu?

Orain arte egindako lasterketez gain, hurrengo lasterketa Zegama-Aizkorri izango da. Ondoren, atletismoko Espainiako txapelketan eta Golden Trail Serieseko zirkuituan arituko naiz. Ekainean, L´Olla de Nurian (Herrialde Katalanak) eta Montblanceko maratoian (Chamonix, Frantzia) izango naiz; uztailean, Spartan Trail zirkuituko lasterketa bat jokatuko dut Australian; abuztuan, Sierre-Zinalen izango naiz berriro, eta irailean, AEBetara joango naiz bi lasterketa korritzera. Urrian, Madeirako (Portugal) Golden Trail Serieseko finalean egotea gustatuko litzaidake.

Zegama-Aizkorrin irabaztearekin amesten duzu?

Gaur egun ezinezko ikusten dut. Argi daukat Maude Mathys suitzarrak irabaziko duela eta errekorrari (Maite Maiora, 4:34,27) hogei minutu kenduko dizkiola gainera! Haren atzetik, Nienke Brinkman nederlandarra sailkatuko da ziurrenik, eta beste guztiak atzetik ibiliko gara. Nik, halere, podiumarekin amesten dut. Badakit oso zaila izango dela eta denak ondo atera beharko lukeela, baina amestu egin nahi dut. Lehen bosten artean sailkatuta ere konformatuko nintzateke. Oso ameslaria naiz.]]>
<![CDATA[Lehenbizikoz, nazioartean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2044/019/001/2022-03-24/lehenbizikoz_nazioartean.htm Thu, 24 Mar 2022 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/2044/019/001/2022-03-24/lehenbizikoz_nazioartean.htm
Europan jokatzen diren txapelketa ezagunetako bat da Sheffieldekoa. Leedsekin batera, eskaladaren gune nagusi da Sheffield Ingalaterran. Urtero, han elkartzen dira Europa guztitik joandako eskalatzaile onenetakoak. Euskal selekzioko seikoa ere ez zen nolanahikoa izan: Mikel Linazisorok, Eneko Carreterok, Andoni Espartak, Haizea Osesek, Ainhize Belarrek eta azken urteetan txapelketa jokatu den leku berean bizi den Eder Lombak osatu zuten. Eskalatzaile gazteak dira, gogor ari dira lanean, eta etorkizun oparoa dute.

Haiekin batera izan zen Delgado ere. «Izugarrizko asteburua izan da guretzat. Gainera, larunbata egun historikoa izan zen eskaladako euskal selekzioaren historian. Lehenbizikoz lehiatu gara nazioartean euskal selekzioaren elastikoarekin. Inoiz ez genuen aukerarik izan selekzio moduan kanpoan lehiatzeko, gehienbat, Europako txapelketetan edo munduko txapelketetan Espainiako selekzioarekin lehiatzera derrigortuta gaudelako», azaldu du Delgadok.

Nazioartean selekzio gisa lehiatzeko ofizialtasunik ez dagoen arren, urtean badira lehiatzen uzten duten hainbat master, esaterako, Arcokoa (Italia) eta Sheffieldekoa bera. Euskal selekzioak, ordea, orain arte ez zen han lehiatu.

Ez dira txapelketa ofizialak, baina selekzio gisa parte hartzen uzten duten txapelketak dira biak ere. Hasieran, Darmstadten (Alemania) jokatzen den Studio Bloc txapelketara ziren joatekoak euskal selekzioko kideak, baina, beste kasu askotan bezala, pandemiagatik bertan behera gelditu zen txapelketa hori.

Blokeko diziplinan lehiatu behar izan ziren hara joan ziren ia 260 eskalatzaileak. Oso txapelketa irekia da Sheffieldekoa, eta, horretan, beste zortzi herrialdetako eskalatzaileak ere bildu ziren asteburuan, esaterako, alemaniarrak, frantziarrak, eskoziarrak, irlandarrak, lituaniarrak eta Britainia Handiko selekziokoak.

Goi mailako txapelketa

Maila handiko txapelketa izanik, sorpresak izan ziren eskalatzaileen artean. «Urtero Munduko Kopan lehiatzen ibiltzen diren asko gonbidatzen dituzte parte hartzera; aurten, esaterako, Alex Megos alemaniarra eta Will Bosi eskoziarra bertan ziren, baina askotan ez dira finalera ere pasatzen. Aurten ere goi mailan lehiatzen ibiltzen den lituaniar bat finaletik kanpo geratu da. Maila handiko txapelketa da», azpimarratu du Delgadok. Euskal eskalatzaileek gertutik bizi izan zuten lehiaren maila eta gogortasuna, jokoan jarri ziren 30 blokeetan. Lehen postuetatik urrun geratu ziren.

Maximillian Milne eta Ayala Kerem izan ziren irabazleak. Euskal selekzioko gizonezko eskalatzaileen artean, Andoni Esparta izan zen onena; 22. sailkatu zen. Carretero 24. izan zen, Linazisoro 30., Lomba 31., eta Delgado 43. Emakumeen artean, Ainhize Belarra 25. geratu zen, eta Haizea Osesek 30. tokian amaitu zuen txapelketa.

Itzultzea, amets

Baina azken sailkapenak izan ziren gutxienekoa Euskal Herritik joandako eskalatzaileentzat. «Asko borrokatu behar izan dugu denak Sheffielden egoteko». Delgadok argi dauka gauzatzea hainbeste kosta den parte hartzeak jarraipena izan beharko lukeela epe motzean. Horretarako, dagoeneko Frantzian jokatzen diren mota horretako beste bi txapelketetara begira jarrita dago, haien artean, urrian Oloronen jokatzen diren eskaladako 24 orduak. Baina ez da dena txapelketa izan Sheffielden igarotako lau egunetako egonaldian. Lehiaz harago, beste horma eta rokodromo batzuetan eskalatzeko aukera izan dute, eta eskalatzaile berriak ezagutu dituzte. Alde horretatik, oso balorazio «positiboa» egin dute joandako eskalatzaileek.

Baina lehen esperientzia horretatik etxera itzuli eta gero, gogoetarako ere hartu du denbora Delgadok: «Urte askotan Espainiako selekzioarekin parte hartu behar izan dugu. Baina guretzat handia da Euskal Herriko selekzio gisa lehiatzea. Denak pozik lehiatzen dira Munduko Kopan, baina euskal selekzioarekin aritzeak beste zerbait ematen dizu. Denok nahiko genuke euskal selekzio gisa lehiatu, eta sentimendu hori oso garrantzitsua da guretzat. Etorkizunean, aukera gehiago izatea gustatuko litzaiguke, eta, horretarako, ezinbestekoa izango da eskaladako euskal selekzioan sinestea».]]>
<![CDATA[«Lan handia egin genuen txapela lortzeko» ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1954/026/002/2022-03-22/lan_handia_egin_genuen_txapela_lortzeko.htm Tue, 22 Mar 2022 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1954/026/002/2022-03-22/lan_handia_egin_genuen_txapela_lortzeko.htm Altitoy Ternuan, eta Euskal Herriko binakako garaipena lortu zuten larunbatean. Nolako lasterketa izan zen larunbatekoa? AXIER ALONSO: Izugarrizko ibilbidea izan genuen, eta eguraldiak ere asko lagundu zigun. Ikaragarri gozatu genuen biok. Emaitza ere aldekoa izan genuen, eta alde horretatik ezin dugu gehiago eskatu. AITOR AJURIA: Axierrek esan bezala, eguraldi bikaina izan genuen, eta elurra ere nahiko ondo mantendu zen. Aurrekoekin borroka izaten saiatu ginen, eta asko gozatu genuen. Euskal Herriko Txapelketa uste baino erosoago irabazi al zenuten? ALONSO: Ez pentsa! Nik, behintzat, igoera guztietan atzera begiratzen nuen badaezpada. Banekien Jon Ander Aranburu eta Rafa Urbizu oso indartsu zeudela, eta gu baino gutxiago ez zirela. Ez zuten egun ona izan, baina ni ez nintzen asko fio. Zuk ere sentipen bera izan al zenuen? AJURIA: Bai! Bigarren igoera luzea amaitu arte, ez genituen atzean utzi. Handik aurrera, distantzia handitzea lortu genuen, baina ez zen batere erraza izan. Une oro lan handia egin behar izan genuen. Orain dela hamar egun, Pierra Mentan zeundeten lehiatzen, lau egunez jarraian. Asko nabaritu al zenuten nekea? AJURIA: Ez dakit nekea izan zen, edo Axierrek eman ahal guztian eraman ninduela! Neukan guztia eman nuen larunbatean. Nire mugetan ibiltzea tokatu zitzaidan. Axier, zure hirugarren txapela izan zen larunbatekoa. Lehendik ere irabaziak zenituen Banakako eta Kronoigoerako Euskal Herriko Txapelketak, 2019an. ALONSO: Bai, hala da, bai! Beti da pozgarria eta gustagarria podiumera igotzea, baina ni, halere, larunbatekoak bezalako egunekin gelditzen naiz: lasterketaz gozatu, asteburua lagun artean igaro... Horrelako gauzek betetzen naute benetan. Zuk, Aitor, zer sentitu zenuen estreinakoz txapela jantzita? AJURIA: Oso pozik nago txapela lortuta. Lehia izango genuela bagenekien, eta horrek balio handiagoa ematen dio txapelari. Gainera, Altitoyn izan da, Grand Courseko lasterketa batean. Hemen irabaztea gauza berezia da beti. Pierra Mentan ere batera ibili zineten orain hamar egun. Nolako esperientzia izan da hura? ALONSO: 2020an batera korritzekoak ginen, baina pandemiagatik bertan behera gelditu zen lasterketa, eta geroztik zain egon gara. Ondo prestatuta joan ginen, eta lasterketa bikaina egin genuen. Bi aldiz egona nintzen han, eta garai onenetako Pierra Menta izan da! AJURIA: Nire lehenengo Pierra Menta izan da aurtengoa, eta oso polita iruditu zitzaidan. Oso igoera gogorrak dira, baina gu, mendi korrikalariak izanda, ondo moldatzen gara. Baina jaitsierak beste mundu bat dira benetan! Inoiz ez nuen horrelako jaitsierarik egin. Nahiko erregularrak izan ginen, eta alde horretatik oso pozik itzuli gara Pierra Menta lasterketatik. Ikusi gehiago: Igone Campos eta Nahia Quincoces: «Oso berezia izan da proba berriz jokatzea»   ]]> <![CDATA[Quincoces eta Campos besteen gainetik Altitoyn ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1913/026/001/2022-03-22/quincoces_eta_campos_besteen_gainetik_altitoyn.htm Tue, 22 Mar 2022 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1913/026/001/2022-03-22/quincoces_eta_campos_besteen_gainetik_altitoyn.htm Igone Campos eta Nahia Quincoces: «Oso berezia izan da proba berriz jokatzea» Lau urteren ondoren itzuli zen proba. 2018an, antolatzaileek atseden hartu zuten, eta ondoren ez zen egin, pandemiagatik. Orain astebete Pierra Menta (Alpeak, Frantzia) jokatu bazen ere, gehien-gehienek orain bi urte eskuratutako dortsalari eutsi zioten. Halere, asteburuan Vall Martellon (Alpeak, Italia) Munduko Kopako probak jokatu zirenez, diziplinako eskiatzailerik onenak ez ziren aritu proban. Antolatzaileek bi eguneko ibilbide ikusgarriak prestatu zituzten, eskiatzaileen gozamenerako. Bi egunean, ia 5.000 metro gainditu behar izan zituzten eskiatzaileek A ibilbidean, eta bertaratu ziren gehienek azpimarratu zuten antolakuntzak maila horretako ibilbideak prestatzeko egindako ahalegina. Horrez gain, eguraldia ere lagun izan zuten bi ibilbideak osatzeko asmoz joan ziren ia 400 eskiatzaileek. Quincocesek eta Camposek ez zuten pareko aurkaririk izan bi egunetan. Quincoces aurreko astean Pierra Mentan lehiatuta zetorren arren, ez zuen neke berezirik sentitu bi egunetan; Camposek, berriz, azken urtean izan duen gorakadaren laguntza izan zuen, eta garaile izan ziren bi egunetan. Atzetik, bigarren postuan, Natalia Mastrota italiarrak eta Anna Tybor poloniarrak osatu zuten bikoa sailkatu zen. Gizonezkoetan, berriz, Martin Stofner eta Filippo Beccari italiarrek osatu zuen bikotea izan zen garaile bi egunetan. Nagusitasunez gailendu ziren, gainera. Podiumean, alboan, Bastien Lardat eta Bastien Fleury, eta Gerber Martin eta David Albos bikote frantziarrak izan zituzten. Euskal herritarrez osatutako lehen bikotea Axier Alonso eta Aitor Ajuriarena izan zen, eta zazpigarren postuan amaitu zuten. Ikusi gehiago: Axier Alonso eta Aitor Ajuria: «Lan handia egin genuen txapela lortzeko» Grand Courseko sailkapenaz gain, larunbatean jokatutako proban jokoan jarri ziren Binakako Euskal Herriko Txapelketak ere. Txapelak Quincoces-Campos eta Alonso-Ajuria bikoteentzat izan ziren. Lehia polita izan zen txapel horiek jartzeko orduan ere. ]]> <![CDATA[«Oso berezia izan da proba berriz jokatzea» ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2018/027/003/2022-03-22/oso_berezia_izan_da_proba_berriz_jokatzea.htm Tue, 22 Mar 2022 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/2018/027/003/2022-03-22/oso_berezia_izan_da_proba_berriz_jokatzea.htm Nagusitasunez eskuratu dute garaipena Nahia Quincocesek (Mendexa, Bizkaia, 1983) eta Igone Camposek (Zumarraga, Gipuzkoa, 1991) Altitoy lasterketan. Ibilbidea eta izandako giroa goraipatu dituzte. Zer-nolako balorazioa egin duzue lasterketaz? NAHIA QUINCOCES: Bi egunak bikainak izan dira: eguraldi ona, ibilbide apartak, bikotea ere primerakoa... Gainera, Euskal Herriko Txapelketaz gain, Altitoy bera ere irabazi dugu. Ezin da gehiago eskatu! IGONE CAMPOS: Nork esan behar zidan orain dela ez urte asko egunen batean Altitoy proba irabazi behar nuela! Gainera, Nahiarekin izan da, eta gauza berezia da niretzat. Oso pareko ibiltzen gara, eta alde horretatik oso harro sentitzen naiz. Zuk, Nahia, orain dela zortzi urte ere irabazi zenuen. Nolakoa da bigarren garaipena? QUINCOCES: Oso berezia da. Hemen hasi nintzen lehiatzen, Andoni Areizaga zenaren bidez, eta urte batzuk beranduago lesionatu egin nintzen. Lasterketa amaitzeak jada ilusio berezia egiten dit, eta irabazteak, zer esanik ez. Helmuga zeharkatzean, emozionatu eta dena egin nintzen. Eta zuretzat, Igone, zer izan da Altitoyn irabaztea? CAMPOS: Niretzat ere oso gauza handia izan zen Altitoyn irabaztea. Amaitzean, pentsatu nuen: «Hona ere iritsi naiz!». Halere, koska gehiago gelditzen zaizkit oraindik. Ez duzue parekorik izan lasterketa irabazteko. Hain erraz egitea espero al zenuten? CAMPOS: Pentsatzen genuen Mastrotak eta Tyborek estutuko gintuztela, baina bi egunetan, lehen igoeretan jada tartea ateraz joan ginen, eta abantailarekin ibili ginen. Biak ere lasterketa asko jokatutakoak zarete azkenaldian. Nahia, asko nabaritu al duzu Pierra Mentako nekea? QUINCOCES: Oso ondo sentitu naiz. Lehen egunean, neke pixka bat nabaritzen nuen; ziurrenik, bigarren egunean baino gehiago, baina ez Pierra Mentagatik. Igone, zuk ere lasterketa batzuk jokatu dituzu Espainiako selekzioarekin. Gustura al zaude orain arte korritu dituzun probekin? CAMPOS: Txukun antzean ibili naiz lehiatzen, eta pozik nago lortutako emaitzekin. Halere, arantza batzuk badauzkat: Bandres-Karolo jokatu ez izana, Espainiako Txapelketan eskia apurtzea... Halere, Altitoyren moduko asteburuekin, dena ahazten da! Lau urteren ondoren, berezia izan al da berriro ere Altitoy jokatzea? QUINCOCES: Uste dut gehienei ilusio berezi bat egin digula lasterketa berriro ere jokatzeak. Antolakuntzakoek ere merezi zuten behingoz Altitoy on bat jokatzea, gehienbat berriro ere indarberritzeko. Pena izan da asteburu berean Munduko Kopako proba batekin kointziditzea. Bestela ere emakume gutxi lehiatzen gara horrelako probetan; beraz, pentsa bi lasterketa batera izaten direnean. CAMPOS: Uste dut denontzat oso garrantzitsua izan dela berriro ere Altitoy jokatzea. Azken urteetan izandako zailtasunekin, albiste ona izan da berriro ere lasterketa martxan jartzea. Nahiaren antzera, niretzat ere pena handiena zera izan da: hain emakume gutxi ikustea lehiatzen. Ez da erraza emakumeen presentzia areagotzea. QUINCOCES: Ez, nahiz eta nik denak animatzen ibiltzen naizen! Inguruko guztiei parte hartzeko esaten diet, ibilbide ezberdinak daudela esan, gutxinaka hasten dela... Nik, esaterako, B ibilbidea pare bat aldiz egin izan dut, eta beste behin denboraz kanpo ere iritsi ginen kontrol batera! Denboraldia amaitzeko ez dira lasterketa asko geratzen. Non korrituko duzue hurrengo hilabete eta erdian? CAMPOS: Asteburuan berriro ere batera lehiatuko gara. Candanchun [Aragoi, Espainia] jokatuko den Binakako Espainiako Txapelketan, bikote izango gara, eta Erreleboetako Espainiako Txapelketan ere Iñigo Martinez de Albornozekin eta Rafa Urbizurekin osatuko dut taldea. Bi txapelketa horiekin amaituko dut denboraldia. QUINCOCES: Igonek aipatu bezala, lehenik Candanchun lehiatuko gara batera, binakako txapelketan. Errelebokako taldean, berriz, Axier Alonsorekin eta Jon Ander Aranbururekin osatuko dut taldea. Ondoren, sasoia amaitzeko, Tour de Rutor [Alpeak, Italia] lasterketan ariko naiz. Ikusi gehiago: Axier Alonso eta Aitor Ajuria: «Lan handia egin genuen txapela lortzeko»   ]]> <![CDATA[Arrastoari jarraitu nahi diote]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1880/026/001/2022-03-15/arrastoari_jarraitu_nahi_diote.htm Tue, 15 Mar 2022 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1880/026/001/2022-03-15/arrastoari_jarraitu_nahi_diote.htm
MARTZEL VICARIO (Arrasate, Gipuzkoa, 2003)
«Begiz joak ditut Bilboko txapelketak»

Oraindik ere oso gaztea den arren, euskal selekzioko eskalatzaileen artean beteranoetakoa da Martzel Vicario. Josean Mulas eskalatzaile eta entrenatzaileak Aretxabaletan zuzentzen duen eskolan hasi zen oso txikitatik eskalatzen, eta dagoeneko zazpi urte daramatza euskal selekzioan. Espainiako selekzioan ere aritutakoa den arren, ez zuten Gavarako deialdian sartu, eta bera izan zen hutsune handienetako bat. «Ez zidan inork deitu hara joateko».

Azken urteetan bezala, aurtengo denboraldiaz ere gozatzeko asmoa dauka. Kirol helburuez gain, argi dauka zer eskatzen dion 2022ari. «Prozesuaz disfrutatzea nahiko nuke, baina egurra emateko asmoz aterako naiz. Beste aurkariak estutzea ere gustatuko litzaidake». Horretarako, bi helburu jarri dizkio bere buruari; Espainiako Zailtasun Kopako probak, eta Bilbon, urriaren 27tik azaroaren 1era jokatuko diren Espainiako txapelketak. Azken txapelketa hori begiz jota dauka Vicariok. «Han egongo naizen esperantza daukat».

Garaipen eta postu bikainak lortutakoa da Vicario azken urteetan, esaterako, hirugarren sailkatu zen 2019ko Espainiako Txapelketan zailtasuneko modalitatean, 18 urtez azpikoetan. Lorpen handia izan zen hori.

Baina ez du horretan gelditu nahi. Iaz, senior mailan Euskal Herriko Abiadura Txapelketa irabazi zuen, bere ibilbideari jarraipena eman nahi dio aurtengo denboraldian ere, eta esfortzu handia egingo du horretarako. «Beti bezala, eskaladaz gozatzen eta ahal dudan guztia ematen saiatuko naiz aurten ere».

HAIZEA OSES (Arrasate, Gipuzkoa, 2004)
«Europako txapelketan lan on bat egin nahi dut»

Eskaladan izan den azken urteetako aurkikuntza handienetako bat da Haizea Oses. 2017an Zaragozan (Espainia) Espainiako Kopan estreinakoz aritu zenetik, hobekuntza etengabea izan du. 2021eko denboraldian 18 urtez azpiko Zailtasuneko Espainiako Kopa irabazi zuen, eta Espainiako Federazioaren deia jaso zuen Gavan egoteko: «2024an Parisko Olinpiar Jokoetan erabiliko den formatuan trebatzeko egin zen simulazio antzeko bat izan zen. Niretzat oso esperientzia aberasgarria eta polita izan zen. Asko ikasi nuen, eta oso gogotsu itzuli naiz proba horretatik». Zailtasunean gustura aritu arren, blokeko modalitatean oraindik ere ahulgune asko ikusi zituen. Halere, bien baturak azken probara eraman zuen, eta bera izan zen euskal herritar bakarra emakumezkoen finalean. Baina Oses ez da lortutako emaitzekin azkar konformatzen den horietakoa, eta aurtengo ere helburuak finkatu ditu. «Zailtasunean hobetzea eta blokean poliki-poliki nire ahulgune guztiak indartzea».

Baina helburuek pixka batean itxaron beharko dute. Hatz bateko polean lesio bat izan du, eta oraindik ez daki zenbat denbora beharko duen osatzeko. Ordurako, berriz, egutegia beteta dauka; Espainiako Blokeko eta Zailtasuneko Kopetan, Espainiako txapelketetan eta Euskal Herriko txapelketetan hartuko du parte. Europako proba batera ere joango da Espainiako selekzioarekin. «Espainia mailan podiumean egotea gustatuko litzaidake, eta Europako Txapelketan lan on bat egitea ere helburuen artean daukat. Dena den, nire helburu nagusia presiorik gabe eskalatzea da, eta nire onena ematea. Horrela oso gustuko dudan kirol honetaz gozatzeko».

IRATI GUENETXEA (Aretxabaleta, Gipuzkoa, 2005)
«Abiaduran eta blokean zentratu nahi dut gehienbat»

2020an euskal selekzioan sartu zenetik, ibilbide oparoa darama Irati Guenetxeak. 16 urtez azpikoetan ibili zen lehenik, eta iazkoa izan izan zuen estreinakoa 18 urtez azpikoetan. «Emozio eta sentimendu desberdinez betetako asteburua izan zen Gavakoa. Ez zitzaidan oso ondo atera txapelketa, baina esperientzia berri bat izan da neure burua goi mailako eskalatzaileekin batera ikustea. Egia esan, nahiko indartsu sentitu nintzen. Harritu egin nintzen zailtasunean hobeto ikusi nuelako neure burua, nahiz eta blokean gehiago entrenatuta nengoen».

Aurtengo denboraldirako argi dauzka zein izango diren erronka nagusiak. «Nire asmoa abiaduran eta blokean zentratzea da, zailtasuna guztiz alde batera utzi gabe». Haren maila erakusteko, Espainiako Kopako probak eta txapelketak baliatu nahi ditu gehienbat, eta hiru modalitateetako txapelketa guztiak jokatu nahi ditu. Erronkak gustuko ditu, eta aurtengo helburuak ere argi dauzka, eta honela azaldu ditu: «Blokean eta gehienbat abiadurako txapelketetan jarri nahi dut arreta guztia. Horiek ondo ateratzea espero dut. Horrekin batera, txapelketetan gustura sentitzea izango zen nire helburuetako bat. Emaitzei erreparatuz, Espainiako Txapelketaren batean podiumera igotzea lortzen badut, gogobeteta geratuko nintzateke».

IUNE LAHIDALGA (Zizurkil, Gipuzkoa, 2004)
«Maila gorenekoekin lehiatzea ere gustatuko litzaidake»

14 urterekin hasi zen lehiatzen Iune Lahidalga eskaladan. Hasieran, Euskal Herri mailako lehiaketa herrikoietan parte hartzen zuen, 16 urtez azpiko mailan, baina azkar egin zuen jauzia. 2019an euskal selekziora batu zen, eta iaz 18 urtez azpikoekin lehiatu zen. Gavan igarotako asteburuari azpimarra hau egin dio. «Oso esperientzia aberasgarria izan zen. Bideak prestatu zituztenek oso lan ona egin zuten, bai blokean, baita zailtasunean ere».

Bazekien goi maila aurkituko zuela, eta alde horretatik inolako presiorik gabe eskalatu zuen. «Ahal nuen guztia eman nuen. Beti bezala, urduritasun puntu batekin ibili nintzen, gehienbat zailtasunean, modalitate horretan ez baitago bigarren aukerarik, baina dena eman nuen». Uste baino hobeto moldatu zela aitortu du.

Txapelketa ofizialak jokatzeko oraindik ere ekainera arte itxaron beharko du. Ekainean, bi asteburuz jarraian lehiatuko da, lehenik zailtasunean eta ondoren blokean. Udan atseden hartu ondoren, irailean eta urrian jokatuko ditu beste lau proba aipatutako bi modalitateetan, urriaren amaieran Espainiako Txapelketak jokatu aurretik. «20 urtez azpiko mailan lehiatzea tokatzen zait, eta maila horretako finaletan sartzea izango litzateke nire nahietako bat. 16 urte betetzen ditugun egunetik, maila gorenean lehiatzeko aukera ere izaten dugu, eta maila horretan lehiatzea ere gustatuko litzaidake».

JOANES ESPARTA (Bilbo, 2005)
«Aurtengo erronketako bat: blokean hobetzea»

Bittor eta Andoni anaiak ditu erreferente Joanes Espartak. Etorkizuneko eskalatzaile handi baten itxura hartzen ari da. Gustura dago Gavan egin zuen lanarekin: «Uste dut beharrezkoak direla horrelako saioak egitea, txapelketa handietan izaten den urduritasuna saihesteko. Horrez gain, profesionaltasun handia egon da. Une oro, lehiaketa batean nengoen sentsazioa izan nuen». Aho zapore onarekin itzuli zen etxera. Senior mailan lehiatzeak dituen zailtasunez gain, bertan aurkitutako horma izan du hizpide. «Rokodromoen ezberdintasunagatik, alde handia nabaritu nuen, zailtasunean batez ere. Zailtasuna ondo prestatzeko, etxetik hurbilen dudan rokodromoa Iruñean dago. Bilboko Piu Gazen, erresistentzia landu dezaket, baina ez dauka zerikusirik bide bat egiteko orduan. Gainera, jende indartsuarekin lehiatu nintzen».

Gaztea den arren, ondo ezagutzen du zein ahulgune dituen, eta horiek hobetzeak sortzen dio buruhausterik handiena. «Blokeko txapelketetan hobetzea espero dut. Ez nago ohituta modalitate horretan lehiatzen. Asko hobetu behar dut». Helburuak eta erronkak ez ditu ahaztu. «Lehenengo helburua Zailtasuneko Espainiako Kopan postu on bat lortzea da. Uste dut erraztasuna dudala modalitate horretan. Aurreko sasoian ez nintzen oso pozik geratu emaitzekin, eta hori hobetzea gustatuko litzaidake, batez ere blokeko txapelketetan. Maila gorenean, final batera iristearekin konformatzen naiz».

AINHIZE BELAR (Atxondo, Bizkaia, 2006)
«Espainiako Txapelketako probaren bat irabazi nahi dut»

Laugarren urtea izango du euskal selekzioan, eta 16 urtez azpikoetan hainbat txapelketa irabazi ondoren, jauzia egingo du 18 urtez azpikoetara. Belar ere Gavan izan zen. «Txapelketetako jendea berriz ikusteak ilusio handia egin dit, eta berriro txapelketa bateko urduritasuna sentitzea ondo dator». Oraindik gauza asko ditu hobetzeko. «Esperientzia falta zait blokeetan. Hala ere, hobekuntza handia egin dut aurreko urteekin alderatuz, eta, azken finean, horrekin geratzen naiz».

Gavan elkartutako eskalatzaileen artean gazteenetakoa izan zen. Ez zituen esperotako emaitzak lortu. «Hala ere, bi modalitateetan sentitu naiz gustura. Oraingoan, zailtasunean ikusi dut hobekuntzarik handiena».

Euskal selekzioarekin ez ezik, Espainiakoarekin ere lehiatzen da. Erronkaz betea du urtea: «Espainiako Txapelketaren bat irabazi nahiko nuke 18 urtez azpiko mailan. Blokeko kopan maila gorenean parte hartuz gero, finalera pasatzea ere nahiko nuke. Europako Txapelketetan ere emaitza txukunak lortzea da nire asmoa». Baina dena ez da txapelketa izango. «Arrokan, 8c zailtasuneko beste bide bat kateatu nahiko nuke gutxienez, eta bistara zenbait 8a atera nahiko nituzke».]]>
<![CDATA[«'Musher' batentzat ezinbestekoa da txakurrak maitatzea»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1913/026/001/2022-03-08/musher_batentzat_ezinbestekoa_da_txakurrak_maitatzea.htm Tue, 08 Mar 2022 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1913/026/001/2022-03-08/musher_batentzat_ezinbestekoa_da_txakurrak_maitatzea.htm
Hamarren (Norvegia) jokatutako Munduko Txapelketatik itzultzen ari zara. Nolako esperientzia izan da?

Uste genuena baino askoz hobeto joan da txapelketa. Azken urteetan Alpeetara edo Norvegiara joan izan gara neguan entrenatzera, baina aurten ezin izan dugu joan, eta Vaqueira-Bereten ibili behar izan dugu gehienbat. Norvegiara edo Alpeetara joan gabe, ez ditugu nahiko genituzkeen entrenamenduak egin, baina, azkenean, gauzak oso ondo atera dira, eta ezin gara kexatu. Ez genuen espero hain ondo ibiltzea. Gainera, nire txakurrekin lehiatzen ibili den lagunak ere, Harkaitz Aizpuruak, laugarren amaitu du haren estreinakoan.

Sei txakurreko lerarekin aritu zara distantzia ertainean hiru egunetako txapelketan. Nolako ibilbidea eta baldintzak izan dituzue?

Egun bakoitzean 43 kilometro egin behar genituen. Lehen egunean, nahiko arraro ibili ginen. Ibilbide erdia ez zegoen egoerarik onenean, baina beste erdia ederki zapalduta zegoen. Hurrengo bi egunetan bi itzuli eman genizkion esprintean aritzeko prestatuta zegoen ibilbideari. Hura bai, egoera bikainean zegoen. Halere, ni askotan joan izan naiz Norvegiara, eta inoiz ez nuen horrelako tenperaturarekin lasterka egin. Ohikoena 15 edo 20 gradu zero azpitik izatea litzateke, eta, oraingoan, bost zero azpitik eta gradu bateko tartearekin lehiatu gara. Norvegian ere nabari da klima aldaketa.

Zailtasun handiak izan al dituzue?

Oso kilometro gutxi eginda iritsi ginen Munduko Txapelketara. Beldurrik handiena zen txakurrei astunegiak egitea ibilbideak. Azkenean, uste baino hobeto heldu diete ibilbideei, eta ez dute oso nekatuta amaitu. Oro har, zailtasun handiagoak izatea espero nuen, baina dena bikain atera da. Ni sei txakurrekin aritu naiz lehian, baina hamabi txakurrekin aritu eta irabazi duenaren oso denbora antzekoa egin dugu. Hor ikusten da txakurren maila. Izugarri gozatu dugu.

Orain munduko txapeldun zara, baina urtarrilean ez joatekotan egon zinen.

Lehen esan bezala, aurten ezin izan dugu nahi bezain ondo entrenatu gai pertsonal batzuengatik. Ezin izan gara kanpoan entrenatu, eta horrelako egoera batean ez zuen zentzu handirik Norvegiara joatea Munduko Txapelketara. Izugarrizko kostua dauka, eta denbora asko behar da, gainera. Ez neukan inolako bermerik txapelketa on bat egiteko, baina federazioarekin eta babeslearekin konpromisoa hartuta neukan, eta horrek bultzatu ninduen Norvegiara joatera. Horrez gain, denboraldian Espainiako Txapelketa eta Frantziako lasterketa batzuk jokatuta nengoen, gehienbat esprint modalitatean, eta denboraldiari amaiera emateko aukera ona ikusi nuen Munduko Txapelketa.

Egoera ikusita, zer asmorekin joan zinen?

Helburu bakarra txakurrek ondo amaitzea zen. Oso ibilbide luzeak dira, eta ezinbestekoa da ondo prestatuta joatea. Haien osasuna da garrantzitsuena. Ez da esprint modalitatean bezala. Horretan, nahiz eta oso ondo prestatuta ez egon, badakizu amaituko dutela. Azkarrago edo mantsoago, baina bukatuko dute. Baina ibilbide ertainean hori ez du inork bermatzen. Gabeziak azkar sumatzen dira horrelako ibilbide luzeetan.

Zuen denboraldia oso motza izaten da. Bost hilabetez entrenatzen zarete, baina bi hilabetez besterik ez zarete lehiatzen. Baina txakurrak urte osoan zaindu behar izaten dituzue.

Irailean hasten gara entrenatzen, baina lehiarako hilabeteak urtarrila eta otsaila izaten dira. Gure kirola ez da eskiaren antzekoa. Haiek, denboraldia amaitzean, eskiak zintzilikatzen dituzte datorren denboraldira arte, baina guk egunero atera behar izaten ditugu txakurrak. Udan ere beti solte egoten saiatzen gara, eta entrenatzea ere tokatzen da askotan. Urte osoko mantenua eskatzen dute: egunero eman behar zaie jana, garbitu egin behar dira, askatu... Hemen ez dugu oporrik izaten, eta oporretara joatean nirekin eramaten ditut. Pentsa, gaur egun 21 txakur ditut. Mendian bizi naiz, eta eremu dezente daukat, eta etxean nagoen aldiro txakurrak libre izaten ditut. Gozatua izaten da haiek libre ikustea.

Nola entrenatzen zara?

Aurtengo txapelketarako ez zegoen entrenamendu berezirik egin beharrik. Oso ibilbide laua zen, eta teknika izatea nahikoa zen. Baina Alpeetan jokatzen diren lasterketetan ezinbestekoa da sasoian egotea. Askotan, eski estazioetako alpinoko pista beltzetatik, alegia, pendiza handiena duten pistetatik igotzea eskatzen digute, eta horietan asko sumatzen da nor dagoen sasoian eta nor ez. Gainera ez da udan korrika ibiltzearen antzekoa. Hemen, neguan eta elurraren gainean aritu behar izaten dugu, eta horrek gauzak asko zailtzen ditu. Mendian korrika egitea izaten da nire entrenamendu garrantzitsuena sasoian egoteko, eta horretan ahalegintzen naiz. Ez naiz asko erotzen entrenamenduekin eta dietarekin, baina sasoian egoten saiatzen naiz.

Zuen kirola beti izan da eztabaidagai askorentzat. Askok diote txakurrek sufritu egiten dutela. Zer duzu esateko?

Lehenik, nirekin eta nire txakurrekin egun bat pasatzera gonbidatuko nituzke. Eta berdin zait egun lasai batera edo entrenamendu batera etortzea. Orduan ikusiko lukete zein ondo elikatuta dauden, zein ondo zaintzen ditugun... Ezin dugu ahaztu txakur hauek kirolariak direla, alegia, atletak direla. Denetik egongo da gure mundu honetan, baina ziurtatzen dizut txakur batek ez badu tiratu nahi edo ez bazaio tiratzea gustatzen eseri eta bertan gelditzen dela. Txakurrek asko gozatzen dute, ez dago irteeratan ikusi besterik. Musher batentzat ezinbestekoa da animaliak asko maitatzea. Animaliak ez badituzu maite, ezin zara musher-a izan. Oso kirol sakrifikatua da. Txakurrengatik eta txakurrentzat bizi gara egun osoan.

Noiz gozatzen duzu gehien txakurrekin?

Askok pentsatuko dute lasterketetan gozatzen dugula gehien, baina ez da nire kasua. Nik lanetik etxera itzuli eta askatzen ditudanean gozatzen dut gehien haiekin. Haiek libre ikustea, haiekin jolastea, jauzika ikusten ditudanean edo haiei begira... Momentu eder horiekin gelditzen naiz.

Lasterketa askotan, txakurrekin bakarrik egoten zara. Nolakoak dira une horiek?

Izugarriak dira. Niri, gainera, asko gustatzen zait haiekin bakarrik entrenatzea. Gehienetan, baso bakartietan entrenatzen gara, eta inguruan ia ez da inor egoten. Bakea eta isiltasuna gertutik sentitzen dira. Oso une bereziak dira. Kirol gutxirekin alderatu daiteke gure kirola.

Lehen ere aipatu duzu oso kirol garestia dela, eta, gainera, ordu asko eskatzen dituela. Askotan pentsatu izan al duzu «nik zer egiten dut kirol honetan»?

32 urte daramatzat kirol honetan, eta uste dut urtero pentsatu izan dudala hori. Oso kirol garestia da, eta nik bi babesle bakarrik ditut: Espainiako Neguko Kiroletako Federazioa eta Stangest [txakurrentzako bitaminak ekoizten dituen enpresa bat]. Baina lehen aipatutako esaldia ez da nik bakarrik pentsatzen dudan gauza bat; uste dut kirol honetan ibiltzen garen guztiok pentsatzen dugula. Gainera, bizi garen lurraldeak ere ez du asko laguntzen. Adibide gisa, irailean, entrenatzen hasten garenean, 05:00etan jaiki, furgoneta hartu eta ordubeteko ibilbidea egin behar izaten dut gutxienez entrenatzera joateko, beroa saihesteko. Urtero horrela da; gutxinaka erretzen joaten zara, eta, nahiz eta txakurrek hainbeste poz eman, ezinbestekoa da «nik zer egiten dut kirol honetan» pentsatzea. Hobe petankan arituko bagina, baina hainbeste maite ditugu txakurrak eta kirol hau...

'Mushing'-aren sehaska Alaska da (AEB). Inoiz ez al duzu pentsatu han probatzea?

Askotan pentsatu izan dut, eta ezin dut ukatu nire ametsa han aritzea dela, baina izugarrizko aurrekontua eta denbora eskatzen du. Guk ez dugu babeslerik horretarako. Alaskara, gainera, ezin zara lasterketa baino astebete lehenago joan, lasterketa egin eta itzuli. Han lehiatzea edo hemen lehiatzea ez da gauza bera. Haiekin ondo lehiatzeko, gutxienez hilabete lehenago han entrenatu beharra dago. Han ere elurretan egiten dute korrika, baina errepidean arituko balira bezala egiten dute lasterka. Oso elur gogorra eta azkarra izan ohi da hangoa. Hemen, txakurrei lan handia eskatzen zaie; han, aldiz, korrika azkarrago egitea eskatzen zaie. Aldea nabarmena da. Hau dena esan ondoren, ziur nago egunen batean hara joaten saiatuko naizela. Ez dakit noiz, baina joango naiz [barrez].

Kirol honetan irabaz daitekeen ia guztia irabazi duzu: bi aldiz izan zara munduko txapeldun, behin Europakoa, Espainiakoa hainbatetan, Pyrena ere irabazi duzu… Nondik ateratzen duzu oraindik lehiatzen ibiltzeko motibazioa?

Bizitza guztia daramat kirol honetan, eta emaitza onak lortzeak asko laguntzen du. Aurreko denboraldiko emaitzak hobetzen saiatzeak asko motibatzen nau oraindik, eta, bestalde, ondoan ditudan lagunen animoak ere mesedegarriak izaten dira motibatzeko. Dena kate bat da. Bestela, ezinezkoa izango litzateke.

Kirol honetan, eskarmentua izatea ezinbestekoa da. Esaterako, Rudy Ropetz alemaniarrak 80 urterekin utzi berri dio lehiatzeari. Zeure burua imajinatzen al duzu urte horiekin oraindik lehiatzen?

Ropetzen kasua oso-oso gutxitan gertatzen den adibide bat da. Urtarrilean oraindik ere Munduko Txapelketan lehiatu edo ez pentsatzen ari zen, baina azkenean ez lehiatzea erabaki zuen adinarengatik [barrez]. Norvegiatik itzultzen ari naizela, hura bisitatzera gelditu naiz, eta esan dit lehiaketak albo batera utziko dituela, baina txakurrekin entrenatzen jarraituko duela. Makina bat da Ropetz. Inoiz ez dut ezagutu horrelako adinarekin hain ondo dagoen inor. Nire kasuan, ez dakit noiz arte jarraituko dudan lehiatzen. Kirol honetan, adinak ez du mugarik, eta, lasterketa ezberdinak egiteko aukera ematen duenez, ezin da ezer baztertu. Exijentzia jaisten joango naiz agian, baina oraindik ere denbora luzean jarraitzea espero dut.

'Mushing'-a bizitzeko modu bat al da?

Bai, nire kasuan, behintzat, bai. Dena baldintzatuta dago. Txakurrak ondo hezteko eta bizitzeko ezinbestekoa da eremu zabal bat izatea, eta, gainera, bizimodua bera errutina bat bihurtzen da: lanera joan, handik itzultzean txakurrak askatu, jaten eman, haien zaintzaz arduratu... Oporretara ere nirekin eramaten ditut. Beraz, pentsa bizitzeko modu bat den ala ez.]]>
<![CDATA[«Zuzendaritza honekin ez naiz euskal selekziora itzuliko»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1913/026/001/2022-03-01/zuzendaritza_honekin_ez_naiz_euskal_selekziora_itzuliko.htm Tue, 01 Mar 2022 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1913/026/001/2022-03-01/zuzendaritza_honekin_ez_naiz_euskal_selekziora_itzuliko.htm
Azken hilabeteetako txakalaldia eta gero, zer moduz sentitu zinen Lezo-Jaizkibel lasterketan?

Irabazteak ematen duen hauspoarekin, indarberrituta nago berriro. Atseden hartzeko asmoarekin, lau hilabete egin nituen lasterketarik korritu gabe. Azkenaldian ez nengoen ezertarako gogoz. Horrez gain, lo egiteko orduan ere arazoak izan ditut azken urte hauetan. Duela egun batzuk farmaziara joan nintzen, eta agian magnesioa faltako zitzaidala esan zidaten. Alegia, kirol asko egiteagatik galtzen den propietate bat faltako zitzaidala agian. Azken egunetan probatu dut magnesioa, eta aldea nabaritu dut gorputzean. Lo ere askoz hobeto egin dut, eta entrenatzeko ere indarrarekin sentitu naiz berriro. Ea irauten duen!

Ez ateratzekotan egon omen zinen.

Hala da, bai! Azken urteetan arazoak izan ditut loarekin, eta iaz, psikologo batekin hastea erabaki nuen. Hasieran asko hobetu nuen, baina azken hilabetean berriro ere arazoak izan ditut. Txakalaldi bat izan nuen abenduan, eta noraezean gelditu nintzen. Lasai irtetea erabaki nuen, inongo presiorik gabe, eta, irteera lerroan jarri orduko, lasterketaren harra sartu zitzaidan. Hasi bezain pronto ondo sentitu nintzen. Aurreko asteetan entrenatzen ari nintzela imajinatzen nuen lasterketa atera zitzaidan. Helmuga lehen postuan zeharkatzea oso polita izan zen.

Presioa sentitu al zenuen aurreko asteetan?

Bai, nahi gabeko presioa da, baina presioa da azken finean. Herrikoek askotan aipatzen dizkidate lasterketaren inguruko gauzak, eta berdin Zegama-Aizkorriren astean ere. Jendeari iruditzen zaio urte guztian ehuneko ehunean egon behar dudala, eta, orain, esaterako, hilabete besterik ez daramat entrenatzen. Jendeak jakingo balu nola pasatu ditudan aurreko asteak! Oso zaila da denboraldi oso batean sasoi betean egotea, eta nik ere nire gorabeherak izaten ditut. Hala ere, asko eskertzen da jendearen konfiantza.

Etxean irabaztea beti da berezia.

Bai, noski! Niretzat, Lezon irabaztea Zegama-Aizkorri irabaztearen parekoa da. Azken lau urteetan irabazteko aukera izan dut, eta oso berezia da. Entrenatzen naizen eremuan jokatzen da, eta niretzako ibilbide oso egokia da. Lasterketan oso eroso sentitu nintzen. Fisikoki ondo nengoen, eta neure burua animatzen joan nintzen. Niri gustatzen zaizkidan ibilbide horietakoa da, eta banekien suebakira ondo iritsiz gero aukera handiak izango nituela irabazteko. Halaxe izan zen. Handik behera asko gozatu nuen. Gainera, gertukoen babesa izan nuen, eta ederki etorri zitzaidan. Azken hilabeteetako buruhausteak ahazteko balio izan zidan.

Azken bi hilabeteetan euskal selekzioaren inguruan sortutako albisteek ere ez zizuten asko lagunduko.

Ez, hori ere ez da samurra izan! Oso minduta sentitu naiz ni ere. Ez nuen horrelakorik espero inondik inora, baina, azkenean, ezinezkoa zirudien arren, gertatu egin da. Dena lehertu zenean, uste nuen agian bileraren bat egiteko deituko zigutela, baina ez dira horretarako ere gai izan. Gizatasun falta izugarria sentitu dut. Agian, uste baino konponbide errazagoa izango zuen gaiak, baina ez dute aukerarik eman ezertarako.

Gaur egun selekzioan denbora gehien zeramanetako bat zinen. Asko sufritu al duzu gaiarekin?

Bai, bai, oso gogorra izan da denentzat. Denbora luzez aritu gara lehian, eta azken urtean oso eskertza gutxi jaso dugu zuzendaritza berriaren aldetik. Pentsa, urte osoan Munduko Kopan lehiatzen ibili ondoren, oraindik ez dut zuzendaritza berriko inorekin hitzik egin. Ez nuen omenaldirik espero, baina, Munduko Kopan laugarren amaitu ondoren, zorion mezu bat behintzat espero nuen.

Abenduan euskal selekzioa utziko zutela esan zuten korrikalari askok berriro ere itzultzeko deia jaso omen dute. Zuri ere deitu al dizute?

Ez, niri inork ez dit deitu. Ez presidenteak, ez hautatzaileek, ezta mendi lasterketetako arduradunak ere. Badakit askorekin harremanetan jarri direla selekziora itzultzeko, baina nik ez dut deirik jaso.

Deituko balizute, itzuliko zinateke?

Ez. Zuzendaritza honek jarraitzen duen bitartean, ni ez naiz euskal selekzioan arituko; hori argi daukat. Ez dut ezer jakin nahi zuzendaritza honekin, baina argi utzi nahi dut selekzioko talde berriari onena opa diodala. Bakoitzaren esku dago itzuli edo ez itzuli. Erabaki guztiak errespetagarriak dira, eta baten bat itzuliko dela ikusi dut. Baina niri burutik ere ez zait pasatu horiek dauden bitartean itzultzea. Ez naiz batere herratsua, ezta gutxiagorik ere, baina min handia egin digute. Agian, orain daudenek legealdia amaitzen dutenean, berriro ere euskal selekziora itzultzen saiatuko nintzateke beste zuzendaritza batekin. Ez naiz ateak itxi zalea, eta selekzioari ere ez diot aterik ixten. Gauza eta pertsona guztiek bigarren aukera bat merezi dutela iruditzen zaien horietakoa naiz. Haserre bizitzeak odol txarra eragiten du, eta horrela bizitzea ez du merezi.

Zer esan nahi izan du zuretzat euskal selekzioarekin hainbeste urtetan lehiatzeak?

Izugarria izan da! Lasterketa eta leku asko ezagutu ditut, eta Munduko Kopan ere lehiatzeko aukera eman dit. Gainera, nahiz eta banakako kirola izan, euskal selekzioan izan dugun lagun giroa aipatzekoa da benetan. Ordu asko igaro ditugu elkarrekin, gauza asko partekatu ditugu, asko lagundu dugu elkar, eta hori betiko geldituko den gauza bat da. Lagun paregabeak egiteko aukera izan dut urte hauetan guztietan.

Selekzioko garaia amaituta, Merrell etxearekin arituko zara aurten. Nondik etorri zitzaizun haiekin lehiatzeko proposamena?

Orain dela hiru urte jarri ziren harremanetan nirekin. Haiekin lehiatzeko proposamena egin zidaten. Munduko Kopan aritzeko aukera eskaini zidaten, baina nik beti argi izan dut: baldintza beretan, eta nirekin kontatzen jarraitzen bazuten behintzat, euskal selekzioarekin lehiatuko nuela. Orain, berriz, gauzak aldatu egin dira, eta nik deitu diet haiei. Oihana Azkorbebeitiaren bitartez, berriro ere neure burua eskaini nien. Baiezkoa eman zidaten, eta oso harrera ona egin didate. Nik pentsatuta neukan egutegia egiteko aukera ematen didate. Oso eskertua nago.

Zein izango da aurtengo egutegia?

Egutegia berriro ere Munduko Kopan oinarrituko da. Aurretik lasterketa batzuk egingo ditut, eta begiz jota daukat apirilaren 24an Viveiron [Galizia] jokatuko den Espainiako Txapelketa. Bestalde, maiatzaren 8an Munduko Kopako lehen lasterketa jokatu dut Frantzian, Skyrace des Matheysins [25,5 kilometro, +1980 metro], eta, hilabetea amaitzeko, Zegama-Aizkorrin ere egongo naiz. Ondoren etorriko dira, ekainean, Hochkong Skyrace [Austria]; uztailean Garmin Epic Trail [Herrialde Katalanak]; abuztuan Tromso Skyrace [Norvegia]; irailean Pirin Extreme [Bulgaria], eta, amaitzeko, urrian, Gorbeia Suzien. Exijentzia handiko egutegia izango da, baina aldi berean oso polita izango dela iruditzen zait.

Zer da zuretzat Munduko Kopan lehiatzea?

Kirol aldetik, nire egutegia horretara mugatzen dut, eta lehentasun guztia ematen diot. Beste gainontzeko lasterketa guztiak bigarren mailan geratzen dira. Urte osoan markatutako helburuetara ondo iristeko baliatzen ditut gehienbat. Horregatik jokatzen ditut hain lasterketa gutxi Euskal Herrian. Pena handiarekin gelditzen naiz askotan, baina beste erremediorik ez dut izaten! Etxe inguruko lasterketak goxoagoak iruditzen zaizkit, gertuagokoak. Alde horretatik, zaleen babes izugarria dugu hemengo lasterketetan.

Munduko Kopan gozatu bai, baina ahalegin handia ere eskatuko du, ezta?

Bai. Lanean, askotan, egunak eskatu behar izaten ditut, eta horiek opor egunetatik hartzen ditut, noski. Urtearen amaieran, bi aste besterik ez ditut izaten nire oportxoak egiteko, bai atseden hartzeko kiroletik eta lanetik. Baina, gaur egun, lasterketetako emaitzekin eta bizitako uneekin asebeteta gelditzen naiz. Askok uste dute, gainera, kanpora joaten garenean turismoan ere ibiltzen garela. Baina oso ordu libre gutxi izaten ditugu, eta gehien ezagutzen duguna supermerkatua izaten da [barrezka]. Askotan, leku batera iritsi, gauean lo pixka bat egin, korrika egin eta azkar batean etxera itzuli behar izaten dugu. Askotan ez naiz pentsatzen ere jartzen zer herrialdetan nagoen ere! Handik itzultzean jabetzen naiz non egon naizen. Eta, noski, astelehenean lanera joan beharra izaten dut.

Azken urteetan maratoi distantzian korritu dituzu lasterketa gehienak. Hemendik urte batzuetara ikusten al duzu zeure burua ultra distantziako lasterketa gehiago egiten?

Bai, agian bai. Esaterako, 24 urterekin jada Ironman bat egin nuen, eta alde horretatik orduak ez dira arazo bat niretzat. Pandemia garaian, Camille Xenda [Pirinioak, 120 kilometro] egin nuen bi etapatan, eta handik astebetera, Carros de Foc [Herrialde Katalanak, 55 kilometro] osoa egin nuen 10 ordu inguruan. Esperientzia eta eskarmentua dut distantzia luzean aritzeko.

Ironman hitza aipatu duzu, triatloiaren falta al duzu?

Ez. Oraindik ere asko asebetetzen nau mendian korrika ibiltzeak, eta, gaur-gaurkoz, oso gustura nabil mendian korrika. Hala ere, ez dut baztertzen berriro ere itzultzea, baina oraingoz ez daukat hori buruan.

Azken astean sareetan idatzi duzu psikologoaren laguntza behar izan duzula. Noiz ikusi zenuen laguntza horren beharra?

Askotan pentsatu izan dut fisioarengana joaten naizen bezala giharrak askatzera psikologoarengana joan naitekeela burua lasaitzera. Badirudi psikologoarengana zoazelako arazo oso larriak dituzula, eta hori ez da horrela. Fisikoa bezain garrantzitsua da osasun mentala, eta hori zaintzea ere ezinbestekoa da. Kirolarien artean oso ohikoa bihurtzen ari da psikologoarenera joatea, baina agian askoz ere beharrezkoagoa da bizitza arrunterako. Horregatik azaleratu nahi nuen sare sozialetan. Laguntza hori beharrezkoa duen jendea pauso hori ematera animatuko nuke, zalantzarik gabe. Gaur egun psikologo gehienak lan askorekin dabiltza, eta argi dago hori zerbaitegatik dela. Etorkizunean psikologoen beharra izango dugula iruditzen zait.

Sare sozialekin ere kritiko samar agertu zara. Gaur egun itxurakeria gehiegi dagoela iruditzen al zaizu?

Sare sozialetan badirudi denak oso ondo bizi garela, alegia, inork ez duela arazorik. Baina hori ez da horrela. Edonoren profila ikusiz gero, dena dira irudi politak: mendia, ingurua, irribarrea... Baina hori ez da benetako errealitatea. Nik ere lanera joan behar izaten dut, beste edonork bezala nire haserreak izaten ditut, besteak ere nirekin haserretzen dira... Beste edozeinek izaten dituen buruhausteak izaten ditut nire egunerokotasunean. ]]>
<![CDATA[Ez dira ustekabean pasatu]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1876/022/001/2022-02-26/ez_dira_ustekabean_pasatu.htm Sat, 26 Feb 2022 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1876/022/001/2022-02-26/ez_dira_ustekabean_pasatu.htm
IMANOL ROJO Eskiatzailea
«Oso zaila izango da 2026ko Jokoetan izatea»

Hirugarren Olinpiar Jokoak izan dira Imanol Rojorentzat (Tolosa, Gipuzkoa, 1990), 2014an Sotxin (Errusia) eta 2018an Pyeongchangen (Hego Korea) egon eta gero. Aurreko Jokoetan ez bezala, emaitzak lagun izan ditu tolosarrak. «Oso esperientzia ona izan da, eta asko gozatu dut nire hirugarren Jokoez. COVID-19arengatik, ezberdina izan da. Egunero egin behar izan ditugu testak, eta beste kirolariekin ezin izan dugu nahi bezain beste egon. Baina, orokorrean, oso pozik amaitu ditut Jokoak».

Hiru proba jokatu ditu Rojok Pekinen, eta jokatutako bitan bere posturik onena eskuratu du. «Eskiatloian gustura ibili nintzen, nahiz eta klasiko eran kostatu egin zitzaidan zertxobait. Skatingeko modalitatea beste kontu bat izan zen. Oso gustura amaitu nuen proba». Helburuak beteta itzuli dela nabarmendu du. «Aurreko Jokoetako emaitzak hobetzea zen helburu nagusia, eta, alde horretatik, lortu dut».

Baina arantza txiki bat ere utzi diote Pekingo Jokoek. Jokatuko zuen azken proban, 50 kilometrokoan, lehenik, ordubete atzeratu zuten irteera, haizearen eta hotzaren eraginez, eta, ondoren, lasterketaren luzera 29 kilometroan utzi zuten antolatzaileek. «Behin irteteko hautua eginda, berdin zen 30 edo 50 egitea». Rojok ez zuen asko ulertu hartutako erabakia. «30 kilometro egiteko, beste erritmo batean irteten gara, eta nire gaitasunak hobeak dira ibilbide luzerako. Zirkuitua oso ondo moldatzen zen nire gaitasunetara, eta elurra ere nire gustukoa zen. Ibilbide oso gogorra zen; inoiz egindako gogorrena, agian».

Sasoiko eta gogotsu ekin zien Jokoei Rojok. Prestakuntza bikainarekin iritsi zen Pekinera, eta hasieratik «oso lehiakor» sentitu zela ere azpimarratu du. «Aurreko Jokoetan baino askoz ere lehiakorragoa izan naiz». Bere hirugarren Jokoak igarota, etorkizunera begira jarrita dago jada. «Oso zaila izango da hurrengo Jokoetara iristea. 36 urterekin iritsiko nintzateke, eta oso urruti ikusten dut oraindik. Egia da sasoi bikainean nagoela, eta dakidan gauza bakarra zera da: beste urtebetez, behintzat, jarraituko dudala».

Denboraldia amaitzeko, oraindik ere lasterketa batzuk jokatuko ditu hurrengo asteetan. «Munduko Kopako hiru proba gelditzen zaizkigu denboraldia amaitzeko, tartean 50 kilometroko bat, Oslon. Ondoren, Falunera [Suedia] joango naiz, eta denboraldia Errusian amaituko dut, Munduko Kopako finala jokatuz». Neguko kirolen egutegiek izaten dituzten arazoak medio, aurten ezin izango da Espainiako Txapelketan lehiatu.

LUCAS EGIBAR Snowboardlaria
«Lasterketa onak egin ditut, baina aurkariak hobeak izan dira»

Lucas Egibar snowboardlaria ere (Donostia, 1994) hirugarren aldiz lehiatu da Olinpiar Joko batzuetan. Rojoren antzera, aurretik Sotxin eta Pyeonchangen egona zen. «Oso pozik itzuli naiz Pekinetik. Ondo lehiatu nintzen. Nire hirugarren Jokoak ziren, eta argi neukan dominen lehian egon nahi nuela. Beti irteten naiz dominen bila, eta oraingoan ere hala izan da». Pekinera joan aurretik lortutako azken emaitza onen ondorioz, ilusioz gainezka zegoen.

Bazekien onenen artean egon zitekeela, eta 2018an Pyeonchagngen lortutako zazpigarren postua hobetzeko asmoarekin ekin zion lehiari. «Pekinera joan aurreko probetan eta munduko txapelketetan beti aurrean egon izan naiz, eta oraingoan ere faboritoen artean ikusten nuen neure burua. Banekien ez zela erraza izango, baina aurretik lortutako emaitzekin amesten nuen».

Baina, azkenean, ezin izan zuen ordura arte Joko batzuetan lortutako postua hobetu, eta zazpigarren amaitu zuen berriro ere sailkapen orokorrean. Egibarrek lagun izan zuen jokoetako sailkatze fasean behar izaten den zortea. Final-zortzirenetara pasatzeko, helmugako argazkiaren beharra izan zuen. «Zorte handia izan nuen hor. Lasterketa bakoitza mundu bat da gure modalitatean, eta hutsegiterik txikiena larrutik ordaintzen da. Irabazteko, dena ondo egin behar da, eta irabazi nahi duenak bere onena eman behar du». Irteera txarrak zamatuta, finalerdietan esan zion agur lehiari. Baina ez du aitzakiarik jarri. «Bizkarreko arazoekin ibili naiz denboraldi osoan, eta pista ez zen nire gustukoenetakoa izan, baina nahiko ondo zegoen. Lasterketak onak izan dira, baina aurkariak hobeto aritu dira».

Egibarrek bazekien Joko batzuetan egotea zer zen. Oraingo honetan, berriz, gauzak oso ezberdin bizi behar izan ditu, pandemiak eragindako protokoloak medio. «Ezin izan dugu gauza handirik egin. Beste bi Olinpiar Jokoekin alderatuta, harreman txikia izan dugu gainerako kirolariekin. Alde horretatik, pena pixka batekin itzuli naiz, Olinpiar Joko batzuk ez baitira egunero izaten!».

Orain, bizkarreko arazoak sendatzen saiatzen ari da. «Egun hauetan zer gertatzen den ikusi nahi dut. Baliteke azkenean ebakuntza bat behar izatea. Iaz, esan zidaten oso goiz zela horretarako, baina jada aurreratu zidaten urte batzuetara ziurrenik ebakuntza beharko nuela. Argi daukadana zera da: arazoa konpondu egin behar dudala; bestela, ezin dut horrela jarraitu». Arazoak arazo, eta bizkarrak laguntzen badio behintzat, martxoan jokatuko ditu Egibarrek Munduko Kopa amaitzeko gelditzen zaizkion bi probak. «Lehiakor izaten saiatuko naiz, eta ahalik eta posturik onenak lortuz amaitu nahi dut denboraldia».

ADUR ETXEZARRETA Eskiatzailea
«2026ko Olinpiar Jokoetan gorago ibili nahiko nuke»

Pekinekoak lehenbiziko Olinpiar Jokoak izan dira Adur Etxezarreta eskiatzailearentzat (Areso, Nafarroa, 1996). «Oso esperientzia polita izan da. COVID-19arengatik, protokolo nahiko zorrotzak izan ditugu, baina, hori kenduta, dena bikain joan da». Bi probatan aritu zen: jaitsieran eta super erraldoian; eta, oro har, oso gustura etxeratu da.

Jaitsieran, 17. postuan postuan amaitu zuen. Saio bikaina egin zuen, nahiz eta eskiatzaile askok nabarmendu zuten pisten egoera kaskarra, proba amaitzean. Etxezarretak, berriz, ez zien ezer berezirik ikusi. «Olinpiar Jokoetarako prestatutako pistak ziren, elur artifizialarekin sortutakoak. Baina niri pista onak iruditu zitzaizkidan. Lehiarako oso baldintza onak izan genituela iruditzen zait».

Aresoarrak ez zuen itxaropen handirik Pekinera begira. Hala ere, aurreikusita zeuzkan helburuak ondo baino hobeto bete ditu estreinakoan. «Ondo eskiatzea zen lehen helburua, eta, ondoren, zer postutan nengoen ikusi nahi nuen. Ez nekien nolako pista zen, baina, azkenean, oso maila ona eman dudala esan dezaket. Onenengandik ez naiz batere urruti ikusi». Inoizko emaitzarik onena lortu du, baina ez zen oso gustura gelditu egindako jaitsierarekin. «Pena txiki bat daukat, egia esan: lasterketa egunean, ez nuen asteko jaitsierarik onena egin. Hala ere, akatsik gabeko jaitsiera egin nuen, eta gustura amaitu nuen».

Jaitsieran bikain ibili eta gero, super erraldoian ez zuen bere egunik onena izan Etxezarretak. Denboraldian, ez da asko ibili super erraldoia modalitatean, baina, hala ere, arriskatu egin zuen. «Jaitsieran lortutako emaitza ona ikusita, arriskatzera joan nintzen. Ez neukan ezer galtzeko, eta indartsu abiatu nintzen, baina, azkenean, pistatik atera nintzen». Lortutako emaitzekin hauspotuta, 2026an Cortina d´Ampezzon (Italia) jokatuko diren Jokoak izango ditu hurrengo urteetan helburu nagusi. «Esperientzia handiagoa izango dut, eta gorago ibiltzearekin amesten dut».

Olinpiar Jokoak amaituta eta etxekoekin egun batzuk igaro eta gero, denboraldia amaitzeko gelditzen zaizkion probei begira jarrita dago jada. Oraindik ere proba batzuk jokatu beharko ditu 2022ko egutegia amaitu aurretik. Horietako bi martxoko lehen asteburuan jokatuko ditu, Munduko Koparen barruan: Kvitfjellen (Norvegia) eta, ondoren, Grandvaliran (Andorra). Han, Europako Kopako finalak jokatuko dira, martxoaren 14tik 20ra. Denboraldia amaitzeko, Espainiako txapelketetan lehiatuko da, apirilaren erdialdean denboraldia amaitu aurretik.

MANEX SALSAMENDI Eskiatzailea
«Helburuak beteta itzuli naiz etxera»

Pekinen lehian ibili diren kirolari guztien artean gazteenetako bat izan da Manex Salsamendi (Rio Branco, Brasil, 2002). Estreinakoz aritu da lehian Brasilgo selekzioarekin iraupen eskian, eta hitz politak besterik ez ditu lehen esperientziaz galdetzerakoan. «Esperientzia izugarria izan da. Oso pozik nago han egoteko aukera izateagatik. Gainera, Txinan izan dira Jokoak, eta, alde horretatik ere bereziak izan dira». Jokoetara abiatu aurretik, adierazi zuen helburu nagusia zela esperientzia hartzea eta gozatzea, eta biak bete ditu. «Hala ere, kirol mailan, espektatiba batzuk bete gabe itzuli naiz etxera. Lasterketa batzuetan ez naiz ondo sentitu, baina hori ere aurreikusten nuen. Oinak lurrean ditut, eta badakit ez dudala onenekin lehian ibiltzeko mailarik».

Baina dena ez da kirola eta lehia izan Salsamendirentzat Txinako egonaldian. Eredutzat dauzkan kirolari asko eta asko izan ditu ondoan Jokoetan. «Handia izan da telebistan hainbestetan ikusten ditudan eta hainbeste miresten ditudan eskiatzaileak hain gertutik ikustea. Lehian bakarrik ez, askotan jangelan edo autobusean ondoan izan ditut, eta, alde horretatik, oso berezia izan da niretzat».

Txinara joateak ere ilusio berezia egiten ziola adierazi zuen hara joan aurretik, baina argi dauka ez dela «herrialderik egokiena» eskiatzen ibiltzeko, batez ere ez duelako elurrik egiten. «Elur artifizialarekin egin dute pista, eta elurra oso gogorra zegoen. Eskiatzeko baldintzak ez ziren onenak niretzat, eta, alde horretatik, ez dut asko gozatu».

Pekinen bizitako momentuak etorkizunean izango duten eragina ere azpimarratu nahi izan du Salsamendik. «Kirolari batzuekin egoteko aukera izan dut, eta hori da Joko batzuen alderik politenetakoa. Momentu bereziak bizi izan nituen». Baina horien artean bat nabarmendu du: «50 kilometroko lasterketa amaitzean, irabazlea, Aleksandre Bolxunov errusiarra, gerturatu eta eskua eman zidan. Ez dut berehalakoan ahaztuko izan zuen keinu hori». Salsamendik 58. postuan amaitu zuen azkenerako proba.]]>
<![CDATA[Etorkizunerako berme]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1913/026/001/2022-02-22/etorkizunerako_berme.htm Tue, 22 Feb 2022 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1913/026/001/2022-02-22/etorkizunerako_berme.htm
Mendiko eskian hasi aurretik, Rafa Urbizu (Donostia, 2000) balletean eta judoan aritu zen. 18 urte bete zituen arte aritu zen bi kirol horiek uztartzen. «Eski alpinoa ere egin izan dut oso txikitatik, eta 12 urterekin gutxi gorabehera mendiko eskia probatu nuen. Antxon Bandresen omenezko lehen aldian egon nintzen. Han probatu nuen lehen aldiz lehia, eta gustatu egin zitzaidan. Hala ere, hurrengo urtera arte ez nuen Aitor Muruarekin topo egin. Hura zen orduan euskal selekzioko hautatzailea, eta hurrengo denboraldirako selekzioan sartzea eskaini zidan». 2013-2014 denboralditik dago Urbizu euskal selekzioan, eta gaur egun bera da taldeko beteranoetako bat.

Lehen aipatutako Nahia Quincocesek eta Igone Camposek badute beste emakume bat euskal selekzioan iaztik: Carlota Martinez de Aragon (Gasteiz, 2002).Iragan urtean hasi zen euskal selekzioarekin lehiatzen, baina ordurako hainbat eta hainbat ordu igarotakoa zen elur gainean. Urte askoan eski alpinoan lehiatzen ibili eta gero iritsi zen mendiko eskira. «Nire aitarekin hasi nintzen. Asko gustatzen zaio mendia, eta apurka-apurka kateatu egin nintzen. 14 urterekin, lesio bat izan nuen eski alpinoan, eta horrek lagundu ninduen mendiko eskian gehiago aritzera».

Aitor Ugarte (Aramaio, Araba, 2002) izan da hiruretan mendiko eskiak jartzen azkena. Ordura arte, hainbat kiroletan aritutakoa zen: pilotan, saskibaloian eta mendiko lasterketetan, esaterako. «2018ko neguan jantzi nituen lehenbizikoz mendi eskiko botak eta eskiak. 15 urte nituen, eta gogoan daukat Urbia inguruko mendietan ibili ginela, eta Artzanburuko gainean egin nuela nire lehenengo larru aldaketa». Geroztik, neguan mendiko eskia eta udan mendiko lasterketak uztartzen ditu.

Hirurek lasterketa batzuk jokatu dituzte azken urte hauetan, baina oraindik ere gogoan daukate mendiko eskian jokatu zuten lehen lasterketa. «Oraindik euskal selekzioan ez nengoen arren, 2013an Baqueira Bereten [Lleida, Herrialde Katalanak] izan zen. Esprint bat eta bertikal bat jokatzeko izena eman nuen lasterketa batean. Ez nekien esprint bat nola egiten zen ere, oso proba teknikoa baita, baina nahiko txukun egin nuen. Ez nuen ezer irabazi, baina antolatzaileek zoriondu egin ninduten. Asko motibatu ninduten lehiari begira» azaldu du Urbizuk.

Martinez de Aragonek ere ez du berehalakoan ahaztuko estreinakoa. «Jokatutako lehen lasterketa Candanchun [Aragoi, Espainia] gauean egiten den lasterketa bat izan zen. Oso urduri nengoen, baina aitarekin egin nuen, eta asko lagundu zidan. Trantsizioak nola egin gidatzen ibili zen». Urbizuk urte batzuk lehenago jokatutako proba berean egin zuen lehen lasterketa Ugartek. Xelebre samar aritu zen, baina oso oroitzapen onak ditu lehenengo hartaz. «2019an, 16 urte nituela, deitu ninduten lehenbizikoz euskal selekziotik lasterketa batera joateko. Baqueira Bereten izan zen, eta larunbatean kronoigoera eta igandean esprintak izan genituen. Bertan ezagutu nituen orain selekzioko parte diren hainbat lagun».

Paisaia berriak ezagutzea izaten da mendiko hainbat eskiatzailerentzat lehen aldiz eskiak jartzeko aitzakietako bat. Eski alpinoan hainbat urtetan lehiatzen ibili eta gero, Martinez de Aragonek bere bi pasioak uztartzeko kirola aurkitu du mendiko eskian. «Eski alpinoarekin alderatuta, mendiko eskiarekin leku eta paisaia desberdinak ikusteko aukera handiagoa duzu. Alpinoan, entrenatzeko orduan, gehienetan pista berean entrenatzen da. Entrenatzerakoan edo lehiatzerakoan duzun askatasun irudipena da mendiko eskitik gehien erakartzen nauena. Mendian ibiltzeaz gain, kirol oso bat praktikatzen da, zeinak teknika, erresistentzia eta abiadura dituen».

Ugartek beste ezaugarri batzuk ere erantsi dizkio diziplinari. «Kirol honen konplexutasunak asko erakartzen nau. Oso kirol teknikoa da, eta trebetasun ugari eskatzen ditu. Gaitasun fisikoez gain, zeresan handia dute irristatze teknikak, trantsizioek, jaitsierek...».

Erreferenteak, etxean

Mendi eskiko euskal selekzioa bete-betean sartuta dago 2021-2022 denboraldian. Orain arte jokatutako probetan oso ondo aritu dira hirurak. Baina hiruren selekzio kide den Iñigo Martinez de Albornoz donostiarra da Europan gehien nabarmentzen ari den mendiko eskiatzaileetako bat. Bera izan da, Igone Camposekin batera, Boi Taullen (Lleida, Herrialde Katalanak) jokatu berri diren Europako Txapelketetan aritu diren euskal eskiatzaileetako bat. Urbizuk, Martinez de Aragonek eta Ugartek hainbat ordu egin dituzte biekin batera, eta ispilu ere bilakatu dira hiru gazteentzat. «Niretzat plazerra da Iñigo Martinez de Albornoz bezalako eskiatzaile bat ondoan izatea. Sekulako kalitatea dauka, eta teknikoki jende gutxi dago munduan haren mailan. Beraz, esan dezaket zorte onekoa naizela bera selekzioan dagoelako, eta asko ikasten da haren ondoan. Hala ere, ez da erraza izaten; ez pentsa hari jarraitzea lan makala denik [barrezka]».

Urbizuk ere aspaldidanik ezagutzen du Martinez de Albornoz. Ia hamar urte daramatzate euskal selekzioan batera, eta, biak donostiarrak izaki, udan entrenamendu batzuk ere elkarrekin egin dituzte. «Iñigok urte asko daramatza mundu honetan, eta teknika ezin hobea dauka. Hari begira jarrita bakarrik, asko ikas daiteke. Denboraldi hasieran bakarrik jarrai diezaioket: sendotuz doan heinean, ezinezkoa da hari jarraitzea». Martinez de Aragonek ere hitz onak besterik ez ditu Igone Campos edo Nahia Quincoces eskiatzaile beteranoengatik galdetzean. Azken urtean ondoan izan ditu biak, eta erreferente ere bilakatu zaizkio gasteiztarrari. «Asko ikasten dut haiengandik. Zorte handia daukat, batzuetan entrenamenduak elkarrekin egiten ditugulako. Beren esperientziak kontatzen dituzte, eta haietatik ikasten saiatzen naiz».

Hirurek Igor Alzelai mendi eskiko hautatzailearen aginduetara dihardute azken denboraldi hauetan, eta zer eskatzen dien galdetzean, Ugartek hartu du hitza lehenbizi. «Uste dut nire trebetasun teknikoak ez datozela bat oraindik nire gaitasun fisikoekin, eta azkarrago joan nahi horrek akatsak egitera eraman ohi naute askotan. Igorrek ondo ezagutzen ditu nire indargune eta ahulguneak, eta sarritan eskatzen dit erreboluzio batzuk jaisteko eta pauso irmoagoak emateko». Martinez de Aragon da hiruretatik selekzioan denbora gutxien daramana, baina lehiatzera ohituta dago. «Gogor entrenatzeko eta lehiaketetan disfrutatzeko eskatzen dit. Era berean, asko eskertzen diot kirol hau praktikatzeko aukera ematea», azpimarratu nahi izan du Alzelairi buruz. Urbizuk ere hitz onak besterik ez ditu. Lehiatzeko gogoaz gain, beste gauza batzuk ere azpimarratu nahi izan ditu donostiarrak. «Konpromisoa eskatzen digu entrenatzeko eta gure onena emateko. Horrez gain, emaitza onak badatoz, hobe, baina, funtsean, konpromisoa eta diziplina eskatzen dizkigu».

Oraindik ere denboraldiko erronkarik onenak jokatzeke daude mendiko eskian, eta hurrengo hilabetea lasterketaz josita izango dute hirurek. Hasteko, martxoko lehen asteburuan, Espainiako Txapelketak jokatuko dituzte euskal selekzioarekin Sierra Nevadan (Andaluzia, Espainia). «Horretan korritzeko gogo handia daukat! Gainera, ez dut ingurua ezagutzen, eta gogotsu nago», aurreratu du Urbizuk. Martinez de Aragonek, bestalde, Espainiako txapelketak lehen aldiz jokatuko ditu, Andaluzian. «Ahalik eta lasterketa gehien korritzen saiatu nahi dut, nahiz eta ikasketekin ez den hain erraza».

Ugarte ere bai mendi lasterketetan, baita mendiko eskian ere lasterketa asko lehiatzera ohituta dago, baina aurtengo mendi eskiko denboraldirako begiz jota zituen Sierra Nevadako txapelketak. «Denboraldiko erronka nagusiak izango dira niretzat. Horietan esprintak eta kronoigoera jokatuko ditut. Esprinta nahiko diziplina berria da niretzat, eta aparteko helbururik gabe aterako naiz. Kronoigoeran, berriz, uste dut nire onena eman dezakedala».

Baina denboraldia ez da Andaluziako lurretan amaituko euskal selekzioko hiru eskiatzaileentzat. Erronka eta helburu ezberdinekin jarraitu nahi dute hurrengo hilabeteetan, eta denboraldirako aurreikusita zituzten asmoak bete nahian ibiliko dira hurrengo lasterketetan. «Ikasten jarraitzea eta disfrutatzea eskatzen diot denboraldiari. Bestalde, denboraldia amaitu aurretik elur pixka bat gehiago egingo balu, asko eskertuko genuke [barrezka]», aurreratu du Martinez de Aragonek. Ugarte aramaioarrak ere mendi eskiko denboraldia zukutu nahi du mendi lasterketetan hasi aurretik. «Lehenago esan bezala, kalitatean jauzi bat egitea gustatuko litzaidake hurrengo urtera begira, eta Alzelaik esandako ahulguneak indartu nahiko nituzke. Emaitzei dagokionez, espero dut Espainiako txapelketetan jardun polit bat osatzea». Denboraldiaren erdian, mendiko lasterketak ere uztartu beharko ditu Ugartek; izan ere, martxoaren 12an Ladrillarren jokatu den Mendi Lasterketetako Kilometro Bertikaleko Espainiako Txapelketa jokatuko du (Extremadura, Espainia).

Urbizuk ere mendiko eskiko denboraldia luzatzeko asmoa duela aurreratu du. «Denboraldiko probarik garrantzitsuenak eta politenak geratzen zaizkit lehiatzeko». Lehenik, Sierra Nevadan lehiatuko da Espainiako txapelketetan. Ondoren, senior mailako lehen Pierra Mentan (Areches Beaufort, Alpeak, Frantzia) lehiatuko da. «Aurretik bi aldiz egina daukat junior mailan, eta ilusio ikaragarria daukat, mendi eskiko Frantziako Tourra korritzearen parekoa baita». Gero, selekzioan kide duen Gartzen Elejabarrietarekin Altitoy Ternua (Luz Ardiden, Okzitania) korrituko du, eta proba horri begira ere oso gogotsu dago. «Oso txirrindulari ona da, maila handikoa, eta erronka handia izango da harekin korritzea».]]>
<![CDATA[«Bizitzeko modu bat eman dit mendiak»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1905/026/001/2022-02-15/bizitzeko_modu_bat_eman_dit_mendiak.htm Tue, 15 Feb 2022 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1905/026/001/2022-02-15/bizitzeko_modu_bat_eman_dit_mendiak.htm
Nondik datorkizu mendirako zaletasuna?

Sant Ramon oso herri txikia da, eta Pirinioetatik nahiko urruti dago. Handik, nahiz eta urrun egon, oso ondo ikusten da Cadi Moixeroko [Lleida, Herrialde Katalanak] mendilerroa. 600 metroko garaiera duen eremua da, eta nahiko lehorra da. Etxean, bost anai-arreba gara, eta ez dakit zergatik, baina txikitatik naturarekiko zaletasun handia sortu zitzaidan. Mendi haiei begira egoten nintzen. Besteek, agian, begiratu ere ez zieten egiten mendiei. Orduan ez zegoen mendira joateko zaletasunik. Gehiago esango dizut: ezagutu ere ez genuen egiten mendia! Oinez bai, asko ibiltzen ginen orduan. Zuhaitzetara igotzea zaletasuna bihurtu zen, eta gauean zerura begira ere orduak pasatzen nituen. Iruñera ikastera etorri nintzen arte ez nintzen mendira zaletu.

Iruñean egin zenituen lehen mendi irteerak?

Mojen eskola batzuetan zegoen mendi talde batekin hasi nintzen irteerak egiten astero, edo bi astetik behin. Emakumeak bakarrik joaten ginen irteera haietara, eta isil-isilik joaten ginela gogoratzen dut. Niretzako izugarria zen hura! Mendia deskubritu nuen bete-betean. Gogoan daukat behin, neguan, Ergako Trinidadera [Irurtzun, Nafarroa, 1.094 metro] egindako txangoa. Zeharo elurtuta zegoen! Egun hartan, bertako leku batzuetatik jaisteko, Nafarroako mendizale batzuekin geldituta geunden, eta handik jaisten lagundu ziguten soka batzuekin. Baina, gero, eskolaz aldatu nintzen, eta ez nuen mendira joateko aukerarik izan. Neure kasa ibiltzen nintzen. 1972. urtera arte ez nintzen berriro bete-betean mendian sartu.

Nork piztu zizun mendirako harra berriro?

Jabier Garaioa izan zen. Biak Medikuntza ikasten ari ginen, eta ordurako bera eskalatzen ibiltzen zen jada. Parrandaren baten ostean, Etxaurira [Nafarroa] eraman gintuen eskalatzera, eta gerora kateatuta gelditu nintzen txikitan hain urrutira ikusten nituen mendi haiekin. 1972tik 1976ra eskalatzen ibili ginen Iruñe inguruan eta Pirinioetan. Urte haietan, neguan, elur asko izaten zen, eta kranpoiekin ibiltzeko aukera izaten genuen Pirinioetan. Udan, berriz, Alpeetara joaten ginen, Chamonixera [Frantzia] edo beste leku batzuetara. Halere, 1976an lehen espedizio handira joan aurretik, behin bakarrik egona nintzen Chamonixen, Mont Blanc [Alpeak, 4.809 metro] igotzen.

Ordurako jada ondo moldatzen al zinen altuerara?

Bai, bai, inoiz ez dut altuerarekin arazo handirik izan espedizioetan.

1976an, aurretik aipatutako lehen espedizio handi hartan parte hartu zenuen. Afganistanen dagoen Shakhaur (Hindu-Kush, 7.116 metro) mendia zenuten helburu. Nolatan joan zinen espedizioan?

Jabier Garaioaren bitartez joan nintzen espedizio hartara. Ordurako, bera espedizioaren antolakuntzan ari zen buru-belarri. 1975ean Groenlandiara joanak ziren, eta, ondoren, 7.000 metroko mendi batera igotzea pentsatu zuten. Shakhaur mendia aukeratu zuten. Tartean ziren Gregorio Ariz, Javier Garreta, Abel Alvira, Leandro Arbeloa eta Julian Ayucar beteranoak, eta Iñaki Aldaia, Gerardo Plaza, Javi Pastor, Julian Lasterra eta Jabier Garaioa gazteagoak. Ez neukan eskarmentu handirik altueran, baina espedizioan sartu nintzen medikua izateagatik, Garaioaren emaztea nintzelako, eta aldi berean haien eskalada lagun nintzelako. Espedizio handia izan zen, baina ez zegoen ezer aurreikusita aurretik. Denok igo nahi genuen gailurrera!

Zu izan zinen emakume bakarra espedizio hartan.

Bai, baina ni ordura arte beti ibiltzen nintzen haiekin! Ez zen ezer berezia izan. Ni gizonezkoekin ibiltzera ohituta nengoen. Orduan ez zebilen hainbeste emakume mendian. Ondorengo espedizioetan bai, emakume gehiagorekin izan nintzen.

Nola gogoratzen duzu espedizio hura?

Izugarria izan zen! Iruñetik ekainaren 15ean abiatu ginen. Land Roverez lehenik Europa zeharkatu genuen, eta, ondoren, Afganistanera iritsi ginen hamasei egun pasatu eta gero. A ze sorpresa hartu genuen Afganistanekin! Egun osoa pasatzen genuen bidaiatzen, gau eta egun. Kabul hiriburutik oinarrizko kanpalekura beste bi egun behar izan genituen. Ondoren, mendiko lana hasi zen. Mendia oso gertu ikusten genuen, eta oinarrizko kanpalekua eremu glaziar batean genuen. Egun batean, elur jausi bat ere izan genuen. Izugarrizko zarata atera zuen, eta konturatzerako gainean geneukan. Dendan sartzeko aukera izan genuen, eta, oso denbora gutxi izan zen arren, amaiezina iruditu zitzaigun. Kanpaleku guztia aurretik eraman zuen. Hasiera ederra izan zuen espedizioak!

Zer oroitzapen duzu gailurreko egunaz?

Mendian bi astez lanean ibili ondoren, gailurrerako saiakera iritsi zen. Bost egun behar izan genituen oinarrizko kanpalekutik gailurrera. Tontorrera iristea izugarria izan zen. Aurreko gaua laugarren kanpalekuan pasatu genuen, 6.800 metrora, ia lorik egin gabe. Haizeak elurra bildu zuen denden artean, eta palekin kentzen aritu behar izan genuen. Oso astiro hasi ginen gailurrerantz, baina iritsi ginen. Gogoan daukat ze poza geneukan gailurrean, eta zein polita izan zen zeharo elurtuta zegoen ingurune hartan egotea, begirada iristen zen lekuraino begira. Nafarroa osotik lagundu gintuzten espedizio hura antolatzen, eta erantzukizun pixka bat ere bagenuen haiekin. Gailurrera iristean, lasaitasun handia sentitu genuen.

Ordu gutxitan, gauzak zeharo okertu ziren.

Bosgarren kanpalekua jaso, eta beherantz abiatu ginen. Gerardo Plaza oso indartsu zegoen, eta Leandro Arbeloarekin, bigarren kanpalekura jaistea erabaki zuten lo egitera. Biak lotuta zihoazen, eta eroriko bat izan zuten. Arbeloa han gelditu zen, eta Plaza ere oso larri gelditu zen. Eskerrak gure oinarrizko kanpalekuaren ondoan Poloniako espedizio batek ere kanpalekua ipini zuela. Beste mendi batera zihoazen. Baina laguntza eskatu genien, eta ez zuten zalantzarik izan. Erreskateetan esperientzia zuten, eta oso indartsuak ziren. Haiei esker, Plaza astebetean oinarrizko kanpalekuan zegoen.

Zer-nolako gorputza utzi zizun espedizio hark?

Leandro Arbeloaren heriotza alde batera utzi behar izan genuen Plaza salbatzearren. Ondoren, etxera itzultzean, bakoitzak bere modura pasatu zuen dolua. Nik, esaterako, ez nuen inoiz pentsatu mendia albo batera uztea. Oso esperientzia gogorra izan zen. Mina bakoitzaren barnean gelditu zen, isilik. Gerta zitekeen gauza baten antzera onartu nuen istripua, eta egun haietan bizitakotik zera ikasi nuen: kontuz ibili behar nuela, eta ezin nuela bizitza arriskuan jarri. Bestalde, Plazaren erreskateak batu egin gintuen, indartsuago egin; eta poloniarrek erakutsitako elkartasuna inoiz ahaztuko ez dugun bizipen bat izan zen.

Mendia ez zenuen baztertu. Handik hiru urtera Dhaulagiriko espediziora joan zinen (Nepal, Himalaia, 8.167 metro).

Bai. Nafarroako espedizio bat izan zen. Talde handia zen, eta beste lau katalanez gain, bi emakume ere baginen: Pili Ganuza eta ni neu. Tartean, Shakhaurreko alpinista asko zeuden: esaterako, gailurrera iritsi ziren Garaioa, Plaza eta Iñaki Aldaia. Espedizio bikaina izan zen hura ere. Ez dut berehalakoan ahaztuko. Bigarren taldekook ezin izan genuen gailurrerako saiakerarik ere egin. Xerpen nagusiak esan zigun eguraldiak okerrera egingo zuela, eta espedizioko buru zen Gregorio Arizek ez saiatzea erabaki zuen azkenean. Espedizioa bertan behera utzi genuen, baina ondo egin genuen.

Saiatzeko aukerarik ez izateak arantzaren bat utzi zizun?

Ez, niri ez. Uste dut askori 1976ko espedizio hura etorri zitzaiela burura, eta arriskurik ez hartzea erabaki zela. Agian, Shakhaurreko ezbeharra gertatu ez balitz, gehiago arriskatuko genuen, baina orduz geroztik, garrantzi handiagoa eman izan diot denak ondo izateari. Garai haietan, gainera, norbait gailurrera igotzen bazen, espedizioa jada ontzat ematen zen. Denok lan handia egin genuen, eta asko poztu ginen lortutako gailurraz. Askotan elkartu izan gara maiatzaren 12an, gailurreko egun hura ospatzera! Bada beste gauza bitxi bat: Shakhaurreko espedizioko kideak, dokumentala grabatzeko elkartu ginen arte, elkar ikusi gabe geunden.

1987an, Everesteko espedizio batera ere joan zinen 'Al filo de lo Imposible' programakoekin.

Juanjo San Sebastianen bidez joan nintzen, bai! 1983an K2 [Pakistan, Karakorum, 8.610 metro] mendiko espedizio batean ezagutu genuen elkar, eta, Everesterako mediku bat behar zutela eta, haiekin joan nintzen. Urte hartan, gure taldea eta Txekiako beste espedizio bat besterik ez geunden oinarrizko kanpalekuan. Asko aldatu dira gauzak Everesten gaur egun. Ez zuten lortu gailurrera igotzea, baina esperientzia handia izan zen niretzat. Hura izan zen nire azken espedizioa. 1998an, Cho Oyura [Nepal, Himalaia, 8.201 metro] joateko gonbita egin zidaten Kataluniako espedizio batekin, baina ordurako jada lanean ari nintzen, eta ezin izan nuen.

Goi mendiak utzi ondoren, espedizioei arreta jarri diezu?

Ez asko. Euskal alpinisten igoerei erreparatu izan diet. Halere, ez naiz oso jarraitzailea izan.

45 urteren ondoren, lehen aipatutako Shakhaurreko espedizioa hizketagai izan da berriz, 'Mendiak 1976' dokumentalarengatik. Harrituta al zaudete izan duen harrerarekin?

Bai, zalantzarik gabe. Hainbeste urteren ondoren, berriro ere dena gogora ekartzeak barruak mugitu dizkigu askori. Izugarria izan da hainbeste urteren ostean berriro ere poloniarrekin elkartzea. Dokumentalaren aitzakiarekin asko elkartu gara, eta oso polita izan da gertatutakoa gogoratzea eta partekatzea. Liberazio moduko bat izan izan zen guztiontzat. 50 urte pasatu eta gero, ia ez genuen harremanik poloniarrekin, eta nahi gabe berriro ere elkartzea handia izan da. Uste dut dokumentala ikusi duen jendeak sentitu egin duela, adiskidetasunaren eta elkartasunaren istorio unibertsal bat delako. Mendiak 1976 lanaren egileek oso lan ona egin dute.

Egun joaten al zara mendira?

Bai, inguruko mendietara asko joaten naiz. Senarra eta biok Aiako Harriaren azpian bizi gara, eta gure erreferentziazko mendia da. Penintsulako beste leku batzuetara ere joaten gara: Pirinioetara, esaterako. Mendi bila ibiltzen gara bidaiatzen dugun edozein lekutan. Nafarroan lagun batzuk baditugu, eta haiekin ere joaten gara. Udan, berriz, Alpeetara ere joan izan gara, Mont Blanceko zeharkaldira, Aostako haranera... Urte askotan egur pixka bat eman izan diogu gorputzari. Orain, belauneko arazo txiki batzuekin nabil, eta egun askotan jarraian joaten banaiz, oinazeak hasten zaizkit. Urteak aurrera doaz, eta moldatzen jakin behar izaten da.

Zer izan da mendia zuretzat?

Nire bizitzaren zati handi bat bete izan du mendiak. Urte askotan mendia bakarrik nuen buruan, eta beste guztia bigarren planoan gelditzen zen. Mendiak aukera eman dit naturarekin harremanetan jartzeko, eta bizipen horiek partekatzeko. Mendian ikasitako gauza askok balio izan didate bizitzan. Beti egon izan naiz mendiarekin harremanetan, eta orain ere mendian bizi naiz.]]>
<![CDATA[Oroimenean jarraituko dute]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/026/001/2022-02-08/oroimenean_jarraituko_dute.htm Tue, 08 Feb 2022 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1886/026/001/2022-02-08/oroimenean_jarraituko_dute.htm Karolo noaindarrak, beste gauzen artean, mendia eta mendiko eskia maite zituzten. Oraindik ere ez zen kirol ezaguna garai haietan, diziplina horren bultzatzaile sutsuak izan ziren Euskal Herrian. 2011n hil zen Bandres, etxe ondoan izandako istripu batean, eta haren omenez egin zen lehen lasterketa, 2012ko urtarrilaren 8an. Antxon Bandresen omenezkoa hartu zuen izena lasterketa hark Mendi Eskiko Euskal Herriko Txapelketa ere izan zen. Antolatzaileetako bat izan zen, hain zuzen, Imirizaldu. 2013an ere, hura izan zen omenaldiarekin aurrera jarraitzea eta lasterketari indarra ematea bultzatu zuenetako bat. Baina zorigaiztoko beste istripu batean hil zen Karolo bera ere. Uztailaren 5ean izan zen, mendian eskalatzen ari zela izandako eroriko batean. Geroztik, Bandres-Karoloren omenezkoa izena hartu du otsailean Izaba (Nafarroa) inguruan egiten den Euskal Herriko mendi eskiko probak. Azken bi urteetako etenaldiaren ondoren, aurten otsailaren 19an eta 20an jokatuko dituzte, betiko moduan, banakako lasterketa eta kronoigoera. Biak Euskal Herriko Txapelketak izango dira. Bi egunetarako dortsalak azkar batean agortu ziren. Banakako proban, eskiatzaileek bi ibilbide izango dituzte aukeratzeko; 1.900 metroko desnibel positiboa duen lasterketa eta 1.000koa duena. Lasterketa luzekoek Kartxela, Lakhura eta Txamantxoia mendiak izango dituzte ikusgai une oro. Elurraren egoera kontuan hartu beharrekoa izaten da Izaban, eta oraindik ere zehaztu gabe dauden arren, larunbatean jokatuko litzake banakakoa eta, igandean, berriz, kronoigoera. 1. Zure zenbatgarren aldia da Bandres-Karoloren omenezkoan?
2. Zer distantziatan lehiatuko zara?
3. Aurretik beste lasterketaren bat egin duzu prestatzeko?
4. Zenbat denbora daramazu Bandres-Karolo proba prestatzen?
5. Zeri diozu beldur handien?
6. Zerekin konformatuko zinateke?
7. Bandres-Karoloren ondoren beste lasterketaren bat egiteko asmoa duzu? LUR BASTERRETXEA (Elorrio, Bizkaia, 1979)
«Eguraldiari eta elurraren baldintzei diet beldur handien» 1. Uste dut proba honetan parte hartuko dudan hirugarren aldia izango dela. Hala ere, azken urteetan egon diren arazoekin ez nago erabat ziur.
2. A ibilbidean, luzean (+1.900 metro ).
3. Otsailaren 12an jokatu den Causiat Extrem lasterketan parte hartuko dut, Candanchun (Aragoi, Espainia).
4. Egia esan, oso gutxi. Gabonetan ez nintzen batere ibili, eta ondoren, aste pare bat gaixorik egon naizenez, ezin entrenatu egon naiz. Beraz, urtarrilaren bukaeran zer edo zer egiten hasi nintzen.
5. Eguraldiari eta elur baldintzei, gehienbat. Azken asteetan antizikloi batean murgilduta gaude, eta, horrekin batera, izotz handia egin du; beraz, mendia arriskutsu dago. Beharbada, eguraldia aldatu egingo da, baina auskalo! Ez dakit zer den onena! Hotzerako eta eurirako gogo gutxi daukat.
6. Lasterketan disfrutatzen saiatuko naiz. Esan bezala, ez naiz asko entrenatu, eta lasterketa «osorik» amaitzen badut, gustura geratuko nintzateke. Ahalik eta hoberen egiten eta sentsazio onekin amaitzen saiatuko naiz.
7. Bai, Altitoy-Ternuako A ibilbidera (Pirinioak, Okzitania) apuntatuta nago. ION UBIDE (Tolosa, Gipuzkoa, 1981)
«Ondo pasatzeko eta proba amaitzeko helburuarekin noa» 1. Bigarren urtea izango da Bandres-Karolo proban,
2. A ibilbidea egingo dut (+1.900 metro).
3. Ez, hau izango da lehenengoa.
4. Egia esan, oraingoz, behin bakarrik joan naiz elurretara aurtengo neguan. Ez naiz nahi adina joan, koronabirusa tarteko, eta lesio bat ere izan dut denbora honetan.
5. Ez diot ezeri beldurrik, oraingoz. Ondo pasatzera noa lasterketara, eta helburu bakarra da bukatzea eta ondo pasatzea, besterik gabe. Min hartzeak ematen dit beldur handien, bai nik, baita beste guztiek ere.
6. Helmuga zeharkatzearekin eta disfrutatzearekin gustura egongo naiz. Bide batez, bertan lagun batzuk ikustearekin ere konformatuko nintzateke. Ea pixkanaka normaltasunera bueltatzen garen!
7. Bai, ondoren Altitoy-Ternua proba jokatuko dut, eta Iñaki Perez Tauschke izango da nire bikotekidea. Horretan ere proba bukatzea eta gozatzea izango da helburu nagusia. MADDI ARRAZOLA (Donostia, 1979)
«Aurten hiru aldiz baino ez dut eskiatu pistetan, oso gutxi» 1. Ziur ez nago, baina uste dut laugarren aldia izango dela.
2. A ibilbidean (+1.900 metro) hartuko dut parte.
3. Bakarra egingo dut. Candanchun jokatuko den Causiat Extrem lasterketan lehiatuko dut hurrengo asteburuan.
4. Abenduaren erdialdetik urtarrilaren erdialdera arte, konfinaturik edo erdi konfinaturik egon gara etxean, eta ezin izan dugu Pirinioetara joan. Aurten, hiru egun bakarrik eskiatu dut pistetan. Gehiago ibili nahi nuen, batez ere mendian, baina ezin izan dut. Gainera, belaunean tendinitis bat dut, eta mendian ere nahi adina ezin izan naiz entrenatu.
5. Gehientsuenek bezala, lesioren bat izateari.
6. Lasterketa denbora barruan bukatzearekin konformatuko nintzateke.
7. Bai. Nire kasuan, Altitoy-Ternua izango da aurtengo neguko helburu nagusia. Zazpi aldiz saiatu naiz amaitzen, baina bitan bakarrik lortu dut bukatzea. Ez dut etsiko, eta berriz saiatuko naiz! Aurten, Janire Agirrerekin parte hartuko dut. AXIER ALONSO (Oñati, Gipuzkoa, 1988)
«Helburua da Euskal Herriko Mendi Eskiko Txapelketako podiumean egotea» 1. Aurtengoa nire laugarren aldia izango da Bandres-Karoloren omenezkoan.
2. A ibilbidea egingo dut (+1.900 metro).
3. Orain arte bi lasterketa jokatu ditut; abenduan Peyragudesekoa (Pirinioak, Okzitania) eta urtarrilean Panticosakoa (Aragoi, Espainia). Asteburuan, Candanchuko Causiat Extreme proba ere jokatuko dut Bandres-Karoloren aurretik.
4. Aurtengo eski denboraldia urrian hasi nintzen prestatzen. Egutegiko helburuetako bat izango da Bandres-Karolo ere, lehen aipatutako gainontzeko lasterketekin batera.
5. Beldurra ez diot ezeri, baina beti ematen du errespetua jaitsieratan arriskatzeak, batez ere elurraren baldintzak onenak ez direnean.
6. Helburua da Euskal Herriko Mendi Eskiko Txapelketako podiumean egotea. Halere, egun horretan gorputzak ondo erantzun, nire onena eman eta helburua ez badut lortzen, hobeak izan direnak zoriondu, eta pozik egongo naiz egindako lanarekin.
7. Bai, badut asmoa lasterketa gehiagotan parte hartzeko hurrengo asteetan. Otsailaren 26an Open Vall Fosca (Pirinioak, Lleida, Herrialde Katalanak) jokatuko dut jarraian. Martxoan, berriz, Altitoy- Ternua, Pierra Menta (Alpeak, Frantzia) eta Tour de Rutor (Alpeak, Italia) jokatuko ditut, besteak beste. IGONE CAMPOS (Zumarraga, Gipuzkoa, 1991)
«Bandres-Karoloren ostean lasterketa mordoa egingo dut» 1. Aurtengoa laugarrena izango dela uste dut.
2. A ibilbidean hartu dut parte (+1.900 metro).
3. Ez bereziki. Lasterketa ezberdinak egin ditut dagoeneko, denboraldia hasi aurretik neguko helburuetan sartu nituelako. Bandres-Karoloren omenezko lasterketa ere nire beste helburuetako bat da. Baina, egia esateko, badu berezitik puntu bat, besteek ez dutena.
4. Ez nabil bereziki proba hau prestatzen, baina aurtengo mendi eskiko lasterketak elur gaineko entrenamenduekin prestatzen, azaroan hasi nintzen Tignesen (Alpeak, Frantzia).
5. Proba jokatzeko egunean izan dezakegun elur eskasiari .
6. Ibilbideaz gozatzearekin eta daukadan guztia ematearekin.
7. Bai, mordoxka bat egiteko asmoa daukat oraindik! Vall Fosca, Espainiako Mendi Eskiko Txapelketak (Sierra Nevada, Andaluzia, Espainia), Altitoy-Ternua, Cursa Bassiero (Pirinioak, Lleida, Herrialde Katalanak), Tour de Rutour... XUBAN EUGI  (Elizondo, Nafarroa, 1992)
«A ibilbidea gogorragoa da, baina oso polita aldi berean» 1. Aurtengoa lehenengo aldia izango da Bandres-Karolon. Duela bi urte izena eman nuen, baina elur faltagatik hasieran atzeratu egin zen, eta gero bertan behera gelditu zen. Aurreko urtean ere COVID-19aren pandemiarengatik ezin izan zen jokatu.
2. Zalantza nuen, baina azkenean A ibilbidea egitea erabaki nuen. Nire lagun batzuek aurreko urteetan parte hartu dute, eta parte hartu nahi nuela esatean, luzea egiteko aholkatu zidaten. Gogorragoa da, baina oso polita aldi berean.
3. Ez. Eskiko lasterketarik ez dut egin. Mendiko lasterketetan ibili izan naiz, eta oraindik ere batzuk egiten ditut. Horrek, nolabait, fisikoki, gutxieneko mantenimendu bat izatea ahalbidetzen dit. Agian, horregatik ere animatu naiz bi ibilbideetatik luzeena egitera.
4. Izena eman eta bertan behera gelditu zen lehen urte horretatik aurrera daramat prestatzen (barrezka). Halere, asteburuetako eskiko ateraldiak, entrenamenduak baino gehiago, mendi ateraldiak dira, eta erritmo aldaketak, serieak edo trantsizioak ez ditut batere prestatu.
5. Gaur-gaurkoz, elur faltagatik aurten ere bertan behera gelditzea da beldurrik handiena. Lesiorik eragingo didan erorikorik ez izatea espero dut. Modu batera edo bestera, mendiaz gozatzeari ez diot utzi nahi, eta lesioek eta hausturek ez dute laguntzen horretan.
6. Amaitzearekin bakarrik konformatuko nintzela esango banizu, ez nizuke egia osoa esango. Nire lehenengo aldia da proba horretan,eta motibatuta nago. Ahalik eta hoberen egin nahi dut. Sentsazio onekin bukatu nahi dut. Argi dago lasterketak asko eskatuko didala, eta sufritu egingo dudala. Baina gozatzen ere saiatuko naiz.
7. Ez dakit oraindik zer egingo dudan. Aurten ez dut beste izen ematerik egin, baina badakit Altitoy-Ternua lasterketa martxoan dela, eta beste proba batzuk ere begiz jota dauzkat. ]]>
<![CDATA[Izarren zain daude]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2016/021/001/2022-02-04/izarren_zain_daude.htm Fri, 04 Feb 2022 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/2016/021/001/2022-02-04/izarren_zain_daude.htm lau euskal herritar ariko dira: eski alpinoan, Adur Etxezarreta aresoarra; iraupen eskian, Imanol Rojo tolosarra, eta Manex Salsamendi, Brasilen jaio eta aspaldi Izaban (Nafarroa) bizi dena; eta snowboard krosean, Lucas Egibar donostiarra. Hark du aukera handiena domina bat irabazteko. Iaz, munduko txapeldun izan zen. ]]> <![CDATA[«Azken lasterketetan erakutsitako maila erakutsi nahi dut Pekinen ere»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1906/026/001/2022-02-01/azken_lasterketetan_erakutsitako_maila_erakutsi_nahi_dut_pekinen_ere.htm Tue, 01 Feb 2022 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1906/026/001/2022-02-01/azken_lasterketetan_erakutsitako_maila_erakutsi_nahi_dut_pekinen_ere.htm
Europako Kopako azken lasterketa jokatuta iritsiko zara Pekinera. Nolako lasterketa izan zen Saalbachekoa (Austria)?

Akats txiki bat egin nuen lasterketan, baina, hala ere, lehen postuetatik oso gertu ibili ginen. Ez zen beste munduko akatsa izan, baina hemen hutsegiteak garesti ordaintzen dira. Uste dut azken bi asteetan oso sasoiko nagoela, eta espero bezala joan zen azken lasterketa hori ere.

Olinpiar Jokoetan egongo zinela baieztatu zuen emaitza, Tarvision (Italia) Europako Kopan lortutako bigarren postua izan zen.

Tarvisioko probako bigarren egunean podiumera igotzea lortu nuen, Lars Roesti suitzarraren atzetik. Halere, ez dut uste emaitza hark bakarrik eramango nauenik Pekinera. Azken lasterketetan emaitza onak lortzen ari nintzen, baina egia da ere azken bultzada honek asko lagunduko zuela erabakia hartzeko orduan. Lasterketa izugarria izan zen. Dena ondo atera zitzaidan.

Tarvisoko emaitza zer izan zen zuretzat?

Poz handia sentitu nuen! Urtebete neraman lehen postuetan borrokan, eta aurretik ere podiumetik oso gertu egon nintzen, esaterako, Santa Caterinako [Italia] proban. Ehuneneko gutxirengatik ez nintzen orduan sartu lehen hiruren artean. Aurten, gainera, podiumera igo gabea nintzen, eta ilusio berezia egin zidan. Azken bi edo hiru urteetan asko borrokatu behar izan dut. Oso pozik utzi nau emaitzak.

Olinpiar Jokoetara joateko emaitzarik onena lortu duzu.

Bai, hala izan da. Denbora luzean nenbilen emaitza honen atzetik, eta, agian, garairik onenean iritsi da. Emaitza honek bultzada handia emango dit Jokoei begira, ziur nago.

Noiz esan zizuten Olinpiar Jokoetan egongo zinela?

Aipatutako bigarren postua lortu eta astebetera esan zidaten. Astebete nahiko urduri egon nintzen, baina banekien hara joateko aukerak banituela. Nik bezala, beste batzuek ere betetzen zituzten Jokoetan aritzeko irizpideak, baina bi leku besterik ez zegoen. Federazioko presidenteak deitu ninduen arte ez nintzen lasai egon.

Non zeunden Espainiako Federazioak deitu zizunean?

Italian nengoen. Tarvisioko lasterketan parte hartu eta gero, lau egunetarako etxera joan nintzen atseden hartzera. Ondoren, banekien Pekinera joan aurretik berriro ere Italiara joan beharko nuela azken proba jokatzera, eta hona iritsi nintzenean deitu zidan presidenteak.

Areson egon zinen lau egunetan zer egin zenuen?

Ezer gutxi! Txakurra paseatzera irteteko aprobetxatu dut denbora [barrezka], eta aldi berean gimnasioan ere ibili naiz. Lagunekin egoteko aukerarik ere ez dut izan, gehienbat COVID-19gatik. Ez nuen arriskurik hartu nahi, positibo emanez gero kanpoan geratuko nintzatekeelako. Etxekoekin egoteko eta atseden hartzeko ederki etorri zaizkit egun hauek.

Otsailaren 6an jaitsieran, eta 8an erraldoian hasiko zara lehian Olinpiar Jokoetan. Europako Kopa bai, baina hura beste kontu bat izango da.

Bai, halere ez zait arrotza egingo. Olinpiar Jokoetan izango diren asko, Europako Kopan ere lehiatzen dira, eta, alde horretatik, ez da gauza asko aldatuko. Baina eskiatzaile gehien eramango duen herrialdeak lau eramango ditu, eta hor bai, hor jada munduko onenak daude. Izugarrizko maila egongo da, eta aurrean ibiltzea oso-oso zaila izango da.

Askotan zaila izaten da urteko helburu inportanteenera nahi bezain sasoiko iristea. Aurreikusi bezala iritsiko zara Pekinera?

Oso ondo iritsiko naiz! Azken bi asteetan gauzak ondo egiten ari naiz. Gu izango gara, gainera, lehian hasten lehenak, eta ahalik eta ondoena egokitzen saiatuko naiz Pekinen. Gero, ez dakit zein egoeratan izango dugun elurra. Orain arte egindakoari segida ematen saiatuko naiz.

Askok diote eskiatzaileen sasoirik onena 30 urteren inguruan lortzen dela. Zuk 26 dituzu. Zer duzu esateko?

Bai, hala diote! Abiadurako probetarako eskarmentua izatea ezinbestekoa da. Nik, alde horretatik, esperientzia pixka bat bildu dut urte hauetan guztietan, baina oraindik ere falta zait. Iruditzen zait nire onena lau urte barru emango dudala, Cortina d'Ampezzoko [Italia] Jokoetan.

Zure ibilbidea 2026ko Jokoetara bideratuta zegoen gehiago, ezta?

Oraingoetara ere ez naiz batere gaizki iristen, baina agian bai, hurrengokoetarako zegoen gehiago. Orduan 30 urte izango ditut, eta hura izan daiteke garairik onena. Hori espero dut.

Jaitsieran eta super erraldoian arituko zara Pekinen. Non ikusten duzu aukera gehien?

Bi lasterketak oso antzekoak izango dira, gehienbat jende berbera lehiatuko delako. Aukera gehien jaitsieran ikusten ditut. Denboraldia ere horrela antolatuta geneukan; lehen erdian jaitsieran egin genuen apustua, eta denboraldiaren bigarren erdian, berriz, super erraldoian. Dortsal aldetik ere, jaitsieran hobea izango dut. Super erraldoian maila apalagoan ikusten dut neure burua, baina ahalik eta ondoena egiten saiatuko naiz.

Zer espero duzu Jokoez?

Oraingoz ez dut ezer espero! Pista ere berria da, eta egoera ikusi beharko dugu. Zer-nolako jaitsiera den, elurraren egoera... Badirudi oso elur hotza eta aldakorra aurkituko dugula. Hara iristeko gogoz nago, zer topatuko dugun ikusteko.

Helburu zehatzik badaramazu Pekinera?

Azkeneko lasterketetan erakutsi dudan maila erakutsi nahi dut lehenbizi. Horrela ibiliz gero, ziur nago dena ondo joango dela. Gero, emaitza beste kontu bat da. Beste eskiatzaileak ere lehiatzen dira, eta hori ere kontuan hartu behar da.

Zu ez ezik, beste hiru euskal herritar ere izango dira Pekinen. Horrek zer esan nahi du?

Oso pozgarria da! Asko ari gara hobetzen azken urteetan. Iruditzen zait lan ona egingo dugula. Ziur Lucas Egibar dominen lehian ibiliko dela, eta iruditzen zait Rojok ere lan polita egin dezakeela. Gainera, Manex Salsamendi ere han izango da Brasilekin, eta hori ere pozgarria da. Bi nafar elkartuko gara Pekingo Olinpiar Jokoetan!]]>