<![CDATA[Unai Ugartemendia | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Wed, 14 Nov 2018 10:54:40 +0100 hourly 1 <![CDATA[Unai Ugartemendia | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[«%80ko garrantzia dauka txakurrak»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2289/024/001/2018-11-13/80ko_garrantzia_dauka_txakurrak.htm Tue, 13 Nov 2018 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/2289/024/001/2018-11-13/80ko_garrantzia_dauka_txakurrak.htm
Ez du imajinatzen bizimodua txakurrik gabe. Elkarrizketara ere bi txakurrekin azaldu da. Bata, kaiolan du; bestea, berriz, autoan sartuta. Argazkia ateratzeko garaian, Txuri, lasterketetarako erabiltzen duen txakurra, korrika bizian atera da autotik.

Nolako asteburua izan da Antzingoa?

Askoz ere hobeto ibil gintezkeen. Gure gaitasunaren %50arekin jokatu dugu txapelketa: ni gaixorik egon naiz, eta txakurra, berriz, gogorik gabe.

Txakurrekin hasi baino lehenago, zein kirol egiten zenuen?

Saskibaloian ibiltzen nintzen, gehienbat lagunek kirol hori egiten zutelako. Ondo pasatzeko egiten nuen, ez gehiegi gustatzen zitzaidalako. Hala ere, nuen gorputza ikusita, denek esaten zidaten korrika egin behar nuela.

Zenbat urtetan ibili zinen saskibaloian?

14 urte egin nituen arte. Gero, 19 urte bete nituen arte, kirolik egin gabe egon nintzen.

Eta txakurren zaletasuna, nondik datorkizu?

Betidanik izan ditugu animaliak amonaren etxean: txakurrak, oiloak, ardiak, katuak, untxiak... Asko gustatzen zitzaidan animaliekin egotea, eta ia egunero joaten nintzen amonaren etxera.

Nola izan zenuen lehen aldiz txakur krosaren berri?

Behin, Orion, txakur kros lasterketa baten kartela ikusi nuen. Orduan txakur txiki bat nuen, orduan txakurren ile-apaintzaile lanetan ibiltzen nintzelako eta praktikak harekin egiten nituelako. Handik hilabetera, Hondarribian hasiberrientzako jardunaldi bat antolatu zutela ikusi nuen. Joan egin nintzen. Barregarri geratu nintzen! Lehen kilometroa eginda autora eraman behar izan ninduten, ezin nuelako jarraitu. Ez dut batere oroitzapen onik! Gogoan dut han zela gerora munduko txapeldun izan zen Leire Fernandez ere.

Eta noiz eduki zenuen zure lehen txakurra?

Gurasoek txakur bat ekarri zidaten lehenik, maltar arrazakoa; niri, ordea, ez zitzaizkidan txakur txikiak gustatzen. Gurasoei ezer esan gabe, beste bat erosi nuen Internet bidez. Izugarrizko liskarra izan nuen etxean! Hiru hilabete zituen.

Eta segituan hasi al zinen harekin entrenatzen?

Bai. Zortzi hilabeterekin hura entrenatzen hasi nintzen, eta oso denbora gutxian kilo asko galdu zituen. Hainbesteko entrenamenduekin, ez nien utzi haren giharrei beharrezko neurria hartzen. Albaitariak denbora batez atseden emateko esan zidan, gorputza osatuz joan zedin. Ogi Berri enpresakoekin adiskidetasun handia nuenez, haiek txakur bat utzi zidaten denboraldi baterako: Txuri. Azkenean, oparitu egin zidaten, nirekin ohitu zelako eta beste inorekin ez zuelako ibili nahi.

Bestearekin zer egin zenuen?

Oraindik nirekin dago, baina ez naiz harekin lehiatzen. Orduan ez nekien txakur guztiek ez dutela balio korrikarako. Txakur guztiek ehizarako balio dutela esatea bezala da. Bai, ikas dezakete, baina ez da gauza bera. Txakur krosean gauza bera gertatzen da.

Noiz konturatu zinen ez zuela balio lehiarako?

Urtebete egin zuenean. Txuri hartu nuenean konturatu nintzen sekulako aldea zegoela txakur baten eta bestearen artean. Alaskar arrazako txakurra probatu nuenean, beste mundu bat probatzea bezalakoa izan zen, izugarria.

Nola hasi zinen txakur kroserako entrenatzen?

Barregarri gelditu nintzen jardunaldi hartan ikusi nuen zer-nolako taldea zegoen, eta haiekin hasi nintzen entrenatzen. Euskanikross izena du taldeak.

Gogoan al duzu txakur krosean egin zenuen lehen lasterketa?

Bai, Zumaian izan zen, eta anaiaren husky arrazako txakur batekin egin nuen. Azken-aurreko postuan gelditu nintzen, txakurrak ez zuelako gehiagorako ematen. Orduan ikaragarri entrenatzen nintzen, egunero. Hala ere, Zumaiara joaterako herri mailako bi lasterketa jokatu nituen.

Nola entrenatzen zara txakur kroserako?

Astean bitan txakurrarekin irteten naiz: batean, serieak egiten ditut, eta, bestean, txakurrarekin korrika. Horrez gain, mendian beste entrenamendu bat egiten dut, eta jumping-a gimnasioan.

Zenbat denbora entrenatu behar dira txakurrak?

Txakur bakoitza mundu bat da, eta nik ez dakit bakoitzari zer komeni zaion. Nireak, kaiolatik zenbat eta gutxiago atera, orduan eta hobeto lehiatzen dira. Izugarrizko kaiola daukat etxean. Orain gutxi, Biescasen [Aragoi, Espainia] jokatu genuen lasterketa batean, hamar egun lehenago joan ginen bertara, eta beste txakur batzuekin jolasten ibili zen aurreko egunetan, paseatzeko txakur baten antzera. Oso lasterketa txarra egin zuen. Denboraldiz kanpo bai, orduan mendira, hondartzara eta abar joaten gara.

Txakur mota ezberdinekin ibilitakoa zara. Nolakoak izaten dira txakur batetik besterako aldaketak?

Txuri hartu nuen lehen egunetan hiru aldiz erori nintzen. Erorketa batean ebakortza bat ere hautsi nuen. Hasieran oso abiadura handian ibiltzen dira, eta txakurra ez duzunez ezagutzen...

Bizkaiko Txapelketa irabazi berri duzu. Zer esan nahi du?

Izugarrizko poza. Bi urte besterik ez daramat honetan, eta gauza handia da txapeldun izatea. Iaz Euskal Herriko Txapelketa ere irabazi nuen, baina aurten ez da posible izan. Txakurraren mende nago beti. Txuri-k, askotan, gauza aldrebesak egiten ditu. Badakit dena ematen duenean oso aurrean ibiliko naizela, baina berak ez badu nahi...

Askotan egiten al ditu aldrebeskeriak?

Bai, askotan.

Zer-nolako gauzak egin ditzake?

Esaterako, zazpi kilometroko lasterketa batean zazpi aldiz gelditu daiteke kaka egitera eta beste hainbestetan txiza egitera. Askotan ez da izaten beharra duelako, gelditu nahi duelako baizik.

Hori entrena al daiteke?

Bai, orain entrenatzeko ohitura aldatu egin dut. Euskal Herriko Txapelketaren aurreko bi lasterketak oso onak egin ditu, baina baliteke, asteburuan gertatu zaidan moduan, hurrengoa ere okerra egitea. Lasterketa batzuetan bururik ere ez du altxatzen, baina beste askotan arazoak izaten ditu bere onena emateko. Probak egiten ari gara, eta badirudi arazoa konpontzeko bidean gaudela. Ea asmatzen dugun...

Nolakoa da Txuri?

Ero bat da, baina zoratuta nauka! Nire onetik ateratzen nau askotan, baina minutu batera besarkatzen hasten zait. Oso txakur berezia da: nahi badu, mundua jan dezake; baina kontrakoa ere bai. Espero ez dituzun gauzak egiteko gaitasuna du, eta hori oso berezia da.

Bizkaiko Txapelketa irabazita, eta Euskal Herrikoan bigarren eginda, azken helburua Espainiako Txapelketa al da?

Ez naiz edozerekin konformatzen. Aurtengo helburu nagusia Espainiako Txapelketa da, bi aste barru. Irteeran egongo da munduko txapelketan laugarren gelditu den korrikalaria. Nire lehenengo Espainiako Txapelketa izango da, eta esperientzia gisara hartu nahi dut, datorren urtera begira. Hala ere, lehen bosten artean sartu nahi nuke.

Munduko txapelketa jokatzearekin amesten al duzu?

Lehenik, lasterketa on bat egin behar dut Espainiakoan, eta, gero, ikusiko dugu. Ez nuke ezer aurreratu nahi.

Zein izan da orain artean txakur krosean izan duzun egunik onena?

Iazko Euskal Herriko Txapelketaren eguna. Urrozen jokatu zen, eta izugarrizko lasterketa egin genuen. Mutilekin egin nuen lehen kilometroa, eta, ondoren, nik mantsotu egin behar izan nuen erritmoa. Aldapan behera ero baten moduan jaisten zen, eta izutu egin nintzen. Atzera begiratzen zuen, ea jarraitzen nion ikusteko!

Eta ahazteko egunik izan al duzu?

Bai, asko. Bat, esaterako, aurtengo Hondarribiko lasterketa. Ibilbide osoa txizarekin markatuta utzi zuen: zazpi aldiz egin zuen txiza. Txiza egiten ari zen batean, oihuka hasi nintzaion, eta bat-batean geratu egin zen. Asko haserretu nintzen.

Askotan sentitu al duzu ez duzula txakurra kontrolatzen?

Lehen 300 metroetan bai! Irteeretan orekari eusten saiatzen naiz, baina eramaten duen abiadura kontrolatu ezina egiten zait askotan. Arrastaka eramango banindu bezala sentitzen naiz.

Lasterketaren batean tokatu al zaizu korrikalariek txakurrei tratu txarrak ematen ikustea?

Ez. Kirol honetan izugarri errespetatzen dira animaliak. Oso kontrolatuta dago dena, eta, uneren batean norbait tratu txarrak ematen ikusten badute, kaleratu egiten dute. Niri behintzat ez zait tokatu ezer txarrik ikustea.

Txakur kroserako zaletasun handia al dago?

Euskal Herrian lasterketa asko jokatzen dira, baina ez Bartzelonan jokatzen diren adina. Han, ia asteburuero izaten da lasterketaren bat. Ni ia guztietara joaten naiz, eta, askotan, kanpora ere bai: Errioxara, Burgosera [Espainia], Frantziara ere bai...

Zer-nolako maila dago emakumeen artean Euskal Herrian?

Maila badagoela esango nuke. Kanpoko lasterketak lauagoak dira hemengoak baino, eta hemengo gehienak mendian korrika egitera ohituta daude. Niretzat, berriz, lasterketa lauak hobeak dira, azkar ibiltzera ohituta baikaude Txuri eta biok.

Txakur krosean ehuneko zenbateko garrantzia du txakurrak, eta zenbatekoa gidariak?

Niretzat, %80 txakurrak eta %20 gidariak. Munduko onenaren txakurrak ez badu nahi, ez da munduko txapeldun izango. Esan behar da munduko txakurrik onenari erdipurdiko korrikalaria jarrita ez dela txapeldun izango. Biak dira garrantzitsuak, baina txakurra gehiago.

Zer ematen dizu txakurrak?

Dena ematen didala esango nuke. Ez dut aldatu nahi, nahiz eta batzuetan lasterketa txarrak egiten dituen. Askotan eskaini didate beste txakurren bat, baina niretzat nire txakurrak seme-alaben parekoak dira. Oso harro sentiarazten nau Txuri-k.

Eta zuk txakurra?

Gehien gustatzen zaion kirolean aritzeko aukera ematen diot nik. Asko gustatzen zaio edozein pilotaren atzetik ibiltzea, eta, entrenamendu onak egiten dituenean, denbora asko pasatzen dugu horrela jolasean. Hura nazkatu arte haren ondoan egoten naiz.

Espainiako Txapelketarako eta kanpora joateko, federazioaren laguntzarik izaten al duzu?

Ez, ezer ez.

Hala ere, zure kasua ez da ohikoa txakur krosean, babesle batzuk badituzu laguntzaile moduan.

Bai, eta oso pozik nago. Orain arte Euskanikross taldean ibiltzen nintzen, baina, nire babesleak lortu nituenean, haiekin ez jarraitzeko esan zidaten, ez zitzaiela interesatzen podiumetara beste babesle batzuekin igotzea. Baina ni oso pozik nago aurtengo babesleekin. A2Carek diru laguntza ematen dit, Hussek txakurrentzako janaria, eta Katu Horiak albaitari lanak aurrezten dizkit.

Urtea amaitzerako diru pixka bat utziko duzu bidean, ezta?

Bai. Hilabete honetan, esaterako, bi asteburutan kanpoan izango gara, hotelak, txakurraren mantenua... Pentsa, lau txakur ditut, eta txerto bakoitzak 300 euro balio du, bizkarroiak hiltzeak beste 200 euro, txakur bakoitzaren janaria 60 euro hilean... Urtea amaitzerako dirutza da.]]>
<![CDATA[Badago jarraipena]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1880/026/001/2018-11-06/badago_jarraipena.htm Tue, 06 Nov 2018 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1880/026/001/2018-11-06/badago_jarraipena.htm MAYI MUJIKA ERRASTI

(Elgoibar, Gipuzkoa, 1988)

Kilometro bertikaletan bezain ondo moldatu da aurten distantzia luzeko lasterketetan. Denboraldia hasterako jaso zuen euskal selekzioaren deialdia. Hasieratik aldatu behar izan zituen helburuak, eta Espainiako Kopan, bere lehen parte hartzean, izugarrizko maila erakutsi du: hirugarrena izan da sailkapen orokorrean. Selekzioarekin egindako debuta ez du ahaztuko berehalakoan: «Euskal elastikoarekin lehiatzea izugarrizkoa izan da, eta, gainera, inondik inora espero ez nituen emaitzak lortu ditut; beraz, oso pozik nago».

Emaitzei begira jarrita, nabarmentzekoa da Espainiako Txapelketan lortutako zazpigarren postua, Hiru Handietako hirugarrena, eta, batez ere, Munduko Kopan, Zermatten (Suitzan), lortutako hirugarrena. Oroitzapen on asko ditu, baina gehien gozatutakoaz galdetzean, zaila egiten zaio bat aukeratzea: «Agian, Zermatteko bistekin eta Hiru Handietako giroarekin eta edukitako sentsazioekin geratuko nintzateke».

Denboraldi borobila osatu du, baina bidean arantzaren bat ere gelditu zaio, eta Zegama-Aizkorriko momentu batzuk ezabatuko lituzke. «Sancti Spiritutik gora, adibidez, hiru bat aldiz eseri nintzen, gorantz jarraitzeko indarrik ez nuelako», ekarri du gogora. «Jendearen berotasunagatik ez balitz, ez dakit helmugara iristea lortuko ote nuen».

LEIRE MARTINEZ



(Santurtzi, Bizkaia, 1978)

Zazpi lasterketa jokatu ditu Martinezek 2018an, eta seitan podiumean izan da. Ultra distantzietan zentratua, aurten 80 kilometrotik gorako bost lasterketa egin ditu. «Pozik nago emaitzekin, baina niretzat garrantzitsuena nire errendimendua da, eta mendiaz gozatzea; emaitzak ez daude nire esku», Martinezen iritziz.

Urteko lehen ultra Castellon (Herrialde Katalanak) jokatu zuen, eta, zalantzarik gabe, han sentitu zen indartsuen: «Indartsu sentitu nintzen, eta borroka polita izan nuen Fernanda Macielekin eta Emma Rocarekin». Eskozian jokatu zen ultra distantziako munduko txapelketan Martinez izan zen emakume bakarra euskal selekzioan. Bertako bizipenak ez ditu ahazteko: «Ohore bat izan zen nire herrialdearen elastikoarekin korritu ahal izatea Munduko Txapelketan; orain arteko esperientziarik onena izan da».

Aurten, 585 kilometro egin ditu lehiaketetan. Martinez hasia da prestatzen hurrengo denboraldia. Egutegia bitan zatituko du. Lehenengo zatia, uztailera arte, «ohituta ez nagoen lasterketekin». Transvulcania izan ezik, «lasterketa motzagoak» egingo ditu. «Bigarren zatia Somiedon hasiko dut [Asturias, Espainia], eta, gero, nire asmoa da Chamonixera [Frantzia] joatea, TDS lasterketara. Aurrerago, Ultrapirineu ere [Herrialde Katalanak] jokatu nahiko nuke».

SANDRA SEVILLANO



(Santurtzi, Bizkaia, 1984)

Santurtziarrak ez du berehalakoan ahaztuko 2018. urtea. Denboraldiaren lehen zatian deseroso ibili bazen ere, bigarren zatian lortutako emaitza bikainek inoizko denboraldirik onena egitera eraman dute: Espainiako Kopa eta txapelketa izan ziren lehenik; Zumaiako Flysch lasterketa irabazi eta gero, Skyrunning Championsa poltsikoratu zuen; eta, amaitzeko, taldekako munduko txapelketa irabazi zuen Espainiako selekzioarekin, Eskozian. «Espainiako Txapelketa irabaztea ez sinesteko modukoa izan zen. Urteko nire helburu nagusia Espainiako Kopa zen, eta ez nuen espero inondik ere horrelako denboraldia egitea», adierazi du denboraldiaz.

Aurtengo emaitza edo lasterketarik onena? «Espainiako Txapelketaren eguna. Hegan nindoala sentitzen nuen». Santurtziarrak, hala ere, ez du oraindik denboraldia amaitu, Espainiako Atletismo Federazioaren txapelketa jokatuko baitu, La Falco Trail lasterketan (Murtzia, Espainia). Urte bukaera izanda ere, dena emateko asmoa du, «datorren urtean Portugalen jokatuko den munduko txapelketarako sailkapena baitago jokoan, eta nik bertan egon nahi baitut». 2019an nazioarteko lasterketak ere jokatzeko asmoa du.

IRATI ZUBIZARRETA



(Beasain, Gipuzkoa, 1998)

Gauzak asko okertzen ez badira, etorkizuneko mendi korrikalaria izango da beasaindarra. Kilometro bertikalak dira Zubizarretaren espezialitatea, baina aurten erakutsi du bestelako lasterketetan goi mailan ibil daitekeela. Erakustaldiak emandakoa da Munduko Kopan, gazteen artean. Garaipenez hitz egiten hasita, aipatzekoak dira Espainiako bi txapelketak, lasterketetakoa eta kilometro bertikaletakoa. «Bereziki gogoratzen dut kilometro bertikalekoa». Munduan zehar egindako lasterketekin, oro har, «gustura» badago ere, ez zen erabat gustura geratu munduko txapelketako skyrace espezialitatean «izandako sentsazioekin», azkenean «emaitza izan ez bazen ere».

Etorkizunera begira jarrita dago. Ez du ezkutatzen bere nahia eta ilusioa: «Datorren urtean euskal selekzioko kide izan nahiko nuke. 23 urtez azpiko mailara igoko naizenez, lasterketak helduekin egin beharko ditut, eta selekzioko kide izateak ilusioa egingo lidake». Ilusioa badu, gaia ere bai, eta helburu nagusi bat du: «Espainiako Txapelketetan emaitza ona lortzea da nire asmoa, eta, noski, orain arte bezala mendiaz gozatzen jarraitzea».

YANNICK GOURDON



(Beskoitze, Lapurdi, 1975)

Frantzian egiten ditu lasterketa gehienak Gourdonek. Oso ezaguna da ultra distantziako lasterketetan, eta aurten ere berea eman du mota horretako lasterketetan. Lau lasterketetan parte hartu du 2018an, eta horietatik hiru irabazi ditu. Besteak beste, Baigorrin jokatzen den Euskaltrail (130 kilometro) ultra ezaguneko irabazlea izan da azkeneko bi urteetan. Aurten, Jon Aizpuru izan zuen bidelagun lasterketa guztian, baina, azken kilometroan beasaindarrak izandako laguntasun eta elkartasun keinu bati esker, Gourdon izan zen helmugan lehena. Euskaltrail, hala ere, ez zen bere helburua hasiera batean. «Nire lehentasuna Andorran jokatzen den Ronda dels Cims zen [170 kilometro, +13.000 metro], baina, arazo batzuk zirela medio, erretiratu behar izan nuen 105. kilometroan».

Arantza hor izan du denboraldi guztian, eta ateratzeko asmoarekin Grand Raid Des Cathares lasterketan (170 kilometro, +8.000 metro) izena ematea pentsatu zuen urriaren amaieran. Lasterketa bertan behera geratu zen, ordea, eguraldi txarragatik.

Datorren urtera begira, «ultra pare bat egin nahi nituzke, Hegoaldean edo Iparraldean, baina ez naiz egutegia xehetasun handiarekin prestatzen duen horietakoa».

ANDER IÑARRA



(Lezo, Gipuzkoa, 1991)

Euskal Herriko etorkizuneko korrikalaria izango da, Aritz Egea urretxuarrarekin batera. Iazko emaitza onek jarraipena izan dute aurten ere. Euskal Herrian jokatu dituen bost lasterketak irabaztea lortu du. Munduko Kopan ere, Iñarra izan da euskal korrikalaririk onena, sailkapen orokorrean seigarren postuan amaitu eta gero. Aipatzekoak dira Ultraks lasterketan (Zermatt, Suitza) lortutako laugarren postua eta Livignon (Italia) lortutako seigarrena. Urtea gustura amaitu du, eta oraindik ere gogoan du maiatzean jokatu zuen Zegama-Aizkorri lasterketa: «Aurten lehenengo aldiz egin dut, eta itzela izan da. Zaleek sortzen duten giroa ez dut bizitu orain arte inongo lasterketan. Sancti Spirituko igoerak oilo ipurdia jarri zidan, eta emozioz beterik igo nuen».

Munduan zehar lasterketa batzuk jokatu baditu ere, pena du, Euskal Herriko lasterketa gehiagotan lehiatu ez delako. «Prestakuntza Munduko Kopari begira eginda dago, eta horrek mugatzen nau». Ez du aparteko arazo fisikorik eduki urte osoan, eta horrek erabat gogobetetzen du etorkizunerako. Datorren urterako bi helburu nagusi ditu lezoarrak: «Munduko Kopa osatzea eta maratoia baino luzeago den lasterketaren bat egitea gustatuko litzaidake».

BEÑAT KATARAIN RAZKIN



(Lakuntza, Nafarroa, 1989)

Gutxi izango dira Euskal Herrian Beñat Katarainek adina lasterketa egin dituztenak. Denera, 29 lasterketa jokatu ditu 2018. urtean. Parte hartu bakarrik ez, lasterketa asko irabaztea lortu du Zegaman bizi den nafarrak. Horien artean, aipatzekoa da Camille Xtremen lortutako garaipena. Euskal Kopako irabazlea ere izan da aurten. Baina ez du Euskal Herriko lasterketetan soilik parte hartu Katarainek, Munduko Kopako probatan parte hartzea zer den ere probatu du.

Lasterketa gogokoenez galdetzean, etxean jokatutako Zegama-Aizkorri aipatu du aurrena, «Zegama etxeko lasterketa delako eta munduko lasterketarik politena dugulako. Euskal giroa bezalakorik ez dago inon !». Hala ere, ez du ahaztu nahi izan Comapedrosako lasterketa (Andorra). «Andorrako paisaia asko gustatzen zait, eta Comapedrosatik Arinsal arteko jaitsiera ikaragarria da». Urte osoan bildutako emaitza onek euskal selekziora eraman dute denboraldi amaieran. Selekzioarekin Limone Xtreme eta Comapedrosa lasterketak jokatu ditu.

Emaitzekin «oso gustura» dago. «Beti ez da nahi den guztia lortzen, baina horrekin ere ikasi egiten da». Denboraldia amaitu berri badu ere, datorren urtera begira jarrita dago: «Asmoa, hasiera batean, Euskal Herriko Txapelketan eta Munduko Kopan parte hartzea da».

JULEN MARTINEZ DEESTIBARIZ



(Hermua, Araba, 1984)

Emaitzak kontuan hartuta, esan daiteke Martinez de Estibariz izan dela euskal selekzioko korrikalaririk onena 2018an. Espainiako Kopako sailkapen orokorrean hirugarren amaitzea lortu du, baita Espainiako Txapelketan ere. Oroitzapen berezia du azken txapelketa horretaz: «Hasieratik presiorik gabe aritu nintzen; lehen postuetan jarri nintzen, eta bukaeraraino eustea lortu nuen. Asteburuko giroa eta emaitzak apartak izan ziren». Distantzia ezberdinetan moldatzeko erraztasun ikaragarria erakutsi du aurten ere. Ultra distantzian, esaterako, bigarren postuan amaitu zuen Tenako ibarrean (Aragoi, Espainia) jokatu zen Espainiako Ultra Txapelketa.

Gustura dago lortutako emaitzekin. Denboraldiari bukaera ona eman zion orain aste batzuk, Hiru Handitan lortutako bigarren postuarekin. Hala ere, arantzaren bat ere gelditu zaio, «Munduko Kopan parte hartu dudan lasterketetan ez dudalako eman espero nuen maila». Euskal Herrian, bai. Baina dena ez dira emaitzak. «Euskal Herrian korrika egin dudanean, hunkigarria izan da familiaren eta zaleen berotasuna jasotzea; harritu egiten nau egiten dugunak jendearengan sortzen duen ilusioak». Datorren denboraldian euskal selekzioan ilusioz aritzea du asmoa, ikasten jarraitzea eta azken urteetan korrikalari gisa ikasi duena garatzea. Datorren urteari begira, selekzioko hautatzaileek proposatzen diotena egingo du, baina, hori bai, «lasterketa tekniko eta mendikoago bat egitea gustatuko litzaidake».

XABIER ZARRANZ



(Irunberri, Nafarroa, 1981)

Nafarroako korrikalari erregularrena izan da. Lasterketa eta luzera ezberdinetara asko ez bezala moldatzen da, eta guztietan goi mailan ibiltzen da. Hamalau lasterketa jokatu ditu, eta lautan izan da garaile. Nafarroako hiru txapelketak ere jokatu ditu Zarranzek: bigarren izan zen ultra modalitatean Nafarroa Xtremen, baita kilometro bertikaletan ere Beriainen; irabazi egin zuen, ordea, mendiko lasterketetako txapelketa. Gustura dago lortutako emaitzekin: «Oso pozik nago lortutakoarekin. Daramagun bizitza azkar honetan, zaila da entrenatzeko denbora ateratzea, eta, horregatik, beti pozik nago lortutakoarekin. Ez naiz gehiegi entrenatzen, baina oso emaitza onak lortzen ditut. Ezin naiz kexatu».

Aurten ez ditu lasterketak bakarrik egin. Abuztuan, erronka berezi bat egin zuen herrian. Entrenatzeko erabiltzen duen mendian, Arangoitin, 12 orduko saioa egin zuen gora eta behera. «Nire entrenamenduko mendian ibili nintzen gora eta behera, 12 ordu eta 43 minutuan. Bost aldiz igo nuen Arangoiti mendia, ehun kilometro eta 5.000 metroko desnibel positiboa eginda». Oroitzapen onak besterik ez du: «Herriko jende asko jaitsi zen ibaiertzera nire erokeria ikustera, eta jendeak emaniko bultzadak hunkitu ninduen. Gauez hasi nintzen, eta bazkaltzeko orduan amaitu nuen. 30 gradu egin zituen egun horretan, eta oso gaizki pasatu genuen beroagatik. Azkenean, amaitzea lortu nuen, nahiz eta espero baino denbora gehiago behar izan nuen bost igoerak egiteko».]]>
<![CDATA[«Emakume batek ausardia handia behar du mendi gidari izaten saiatzeko»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1939/026/001/2018-10-30/emakume_batek_ausardia_handia_behar_du_mendi_gidari_izaten_saiatzeko.htm Tue, 30 Oct 2018 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1939/026/001/2018-10-30/emakume_batek_ausardia_handia_behar_du_mendi_gidari_izaten_saiatzeko.htm
Iritsi berri zara Himalaiatik. Zer aurkitu duzu azken bidaia honetan?

Oso egun gutxi dira etorri naizela, eta maletak oraindik ere desegin gabe ditut etxean. Bi espedizio elkartu zaizkit oso denbora gutxian, eta zazpi aste pasatu ditut etxetik kanpo. Ibilbide zirkular bat egin dugu Himalaian: haran batetik igo gara, eta beste batetik jaitsi. Bestalde, hara joaten naizen bakoitzean gertatzen zaidan moduan, jendea geroz eta txiroago ikusten dut, eta aberatsak, geroz eta aberatsago.

Mendi gidari lanetan ari zara azken hamalau urteetan. Nondik datorkizu mendirako zaletasuna?

Aitak mendira eramaten gintuen txikiak ginela. Gogoan dut gainerako anai-arrebak ez zirela gogo handiarekin joaten mendira, baina ni, berriz, oso gustura joaten nintzela. 14 urterekin-edo, beste gazte batzuekin joaten nintzen mendira. Gero, gimnastika erritmikoan hasi nintzen, baina, hala ere, beti joaten nintzen mendira.

22 urterekin, lana aldatu, eta bi hilabeterako joan zinen Himalaiara. Zure lehen esperientzia izan al zen?

Bai. Telekomunikazio enpresa batean lan egiten nuen, eta ordenagailuarekin pasatzen nuen egun osoa. Gogoan dut orduan Kataluniako emakume bat ezagun egin zela Nepalgo gizon batekin elkartu eta umeak zaintzeko fundazio bat sortu zuelako. Emakume harekin harremanetan jarri nintzen, eta esan zidan bere gizonak trekking egiteko enpresa bat zuela. Gizonak gaztelaniaz hitz egiten zuen, eta, nik zer egin nahi nuen esan ondoren, hark prezio bat eman zidan. Egonaldia adostu genuen. Bakarrik joan nintzen.

Zergatik bakarrik?

Inor ez nuelako aurkitu. Zaila da bi hilabete libre izatea eta hiru seimilako igotzeko nahia izatea. Lagun eskalatzaile asko nituen, izugarrizko gradua eskalatzen zutenak, baina inork ez ninduen jarraitu nahi horrelako abentura batean.

Hiru seimilako esan duzu?

Bai, hala izan zen. Bitxia da, baina orduan ez nuen horrelako erronka bat egiteko arroparik. Enpresa batzuetara idatzi, eta denek zerbait bidali zidaten espediziorako. Batzuek arropa, besteek galtzerdiak... Kanpadenda bakarrik erosi nuen. Orduan ez zen ohikoa emakume bat horrelako erronka batean ikustea, eta uste dut denei deigarria egin zitzaiela. Eta bai, hiru seimilako igo nituen: Mera Peak, Island Peak eta Lobuche.

Nolako esperientzia izan zen?

Ez zen izan ohiko bidaia bat. Nik ez nituen tokiko logelak erabili nahi; nik kanpadendan lo egin nahi nuen. Kanpadenda zamaketariarekin eta xerparekin partekatu nuen hilabete eta erdian. Nik eskuoihal hezeak erabiltzen nituen egunero garbitzeko, eta saiatzen nintzen haiek ere gauza bera egin zezaten, baina ia ezinezkoa zen. Espedizioaz, berriz, inoiz ez nintzen hain glaziar handietan ibili. Hiru gailurrak Khumbuko haranean daude, eta orduan harana ez zegoen gaur egun bezala. Oso oroitzapen onak ditut hango jendeaz, oso ondo zaindu nindutelako. Espedizioa amaitzerako, nepaleraz hitz batzuk ere egiten nituen.

Handik itzulita erabaki al zenuen mendi gidari izatea?

Himalaiarekin maiteminduta etorri nintzen, alpinismoarekin maiteminduta. Zainetan sartuta gelditu zitzaidan. Hala ere, Madrilera joan beharra izan nuen, lan berrira. Egun haietan Coleman saria irabazi nuen, urteko emakume abenturazalearen saria. 8.000 euroko saria zen, zortzimilako batera joateko, Cho Oyura hain zuzen. Kantabriako [Espainia] lagun batekin joateko asmoa nuen.

Zer gertatu zen espedizioarekin?

Eskalatzen ari nintzen egun batean, erori egin nintzen, eta hanka guztia txikitu nuen. Hogeita hamabi egun pasatu nituen ohean. Bertan behera gelditu zen dena. Aurretik, Sebastian Alvarorekin ere hitz egina nuen Al Filo de lo imposible programan kolaboratzaile gisa aritzeko. Orduan sinatu zuten Edurne Pasabanekin hamalau zortzimilakoak igotzeko kontratua. Cho Oyura joan baino bi aste lehenago gertatu zitzaidan hankeko istripua. Bizitza guztia aldatu zitzaidan. Urte oso bat pasatu nuen gaixoaldian. Urte bateko borroka izan zen oina berriro ere ondo jartzeko. Berriro ere eskalatzea zen nire helburua.

Baina mendi gidari izatea lortu zenuen osatu ondoren.

Bai, ez zen izan erraza, baina lortu nuen. Himalaiatik itzuli nintzenean argi ikusi nuen horretan lan egin nahi nuela. Benasqueko eskolan eman nahi nuen izena, baina, desadostasunak tarteko, esan zidaten urte batzuetan berriro ez zituztela ikasketak martxan jarriko. Nire lanean jarraitu nuen, baina oposizioak prestatzen hasi nintzen aukera sortzen zenerako.

Sarrerako probetara oina gaizki zenuela aurkeztu zinen.

Bai, izugarrizko minarekin igaro nituen hilabete asko. Gauetan ohetik jaiki ere ezin nuen egin; txiza egitera joateko lau hankatan joaten nintzen komunera... Oso gutxik dakite zenbat negar egin dudan. Hala ere, probak gainditzea lortu nuen.

Inguruko lehen emakumea izan zinen mendi gidari izateko tituluarekin.

Prestakuntza garaian oso gaizki pasatu nuen, bai pertsona gisa, bai emakume gisa. Denbora luze batean ez nuen ezer jakin nahi izan mendiko eskolez, ezta ikasleez eta irakasleez ere. Izugarrizko aldea nabaritzen nuen beste guztien eta nire artean. Ia ez nintzen baloratua ere sentitzen. Ez ninduten askorik lagundu neure burua baloratzeko garaian.

Mendi gidarien mundua matxista al da?

Batzuekin bai, eta beste batzuekin ez. Hala ere, gizon ororen artean bada emakumeak ezberdin ikusteko ideia, eta beste era batera tratatzen gaituzte.

Mendian askotan nabaritu al duzu hori?

Bai.

Mendi gidari izatea erabaki zenuenean, norbaiti aholkurik eskatu al zenion?

Ez nuen aholkurik eskatu. Jendeak uste zuen izaera bereziko pertsona bat nintzela. Banekien lehen mendi gidaria izango nintzela. Ingurukoen kritika asko jaso nituen. Emakumea nintzen, askok inoiz lortu ez zuen zerbait lortu nuen... Askok pentsatzen zuten: «Hau nor da? Iritsi berri hau nora doa?». Horrelako gauza asko irentsi behar izan dut nire bizitza guztian.

Euskal Herrian eta Espainian ez, baina ordurako Europan baziren mendi gidariak.

Gogoan dut Gouter-eko [Alpeak] aterpetxean egon nintzela lehenbizikoz emakume mendi gidari batekin, eta orduan zera pentsatu nuen: «Hau handia da, baina niri mila buelta ematen dizkit honek!». Niretzat erreferentzia bat izan zen. Ordurako, hala ere, baziren izugarrizko erronkak egindako emakumeak.

Gogoratzen al duzu mendi gidari lanetan egindako lehen espedizioa?

Egindako lehen espedizio handia Muztagh Ata-ra [Kunlun mendikatea, Txina, 7.546 metro] izan zen, eta koordinatzaile moduan joan nintzen. Hiru talde ziren: batzuk Khan Tengrira zihoazen [7.010 metro, Tian Shan mendikatea, Kazakhstan], beste batzuk Lenin Peakera [7.134 metro, Pamir mendikatea, Kirgizistan] eta nirea Muztagh Ata-ra. Dena kudeatu nuen: bidaiak, hegaldiak, hotelak... Asko ikasi nuen bidaia hartan. Askok ez zuten ia laumilakorik ere igo, baina denak oso gizonak ziren [barrez]. Hamalau gizonezkorekin joan nintzen, eta ni nintzen haien arduraduna, pentsa! Denetik izan genuen: erreskate bat, hildako bat... Hildakoa ez zen nire taldekoa. Bidaia bat nola ez den antolatu behar ikasi nuen! Beste enpresa batentzat egin nuen lehen lana eta azkena izan zen hura.

Enpresa propioa sortu zenuen, Rocalia.

Ekintzailea izan naiz beti, eta argi izan dut beti balioek ikaragarrizko balioa dutela nire bizitzan. Nire gailurrik preziatuena hori izango da beti: balioez osatutako gailurra igotzea. Nire inguruan dauden pertsonek balioak behar dituzte ezeren gainetik.

Zer jarduera eskaintzen dituzue?

Glaziarretako zeharkaldiak; eskaladak eremu deigarrietan, non, teknikaz harago, konpromiso handiko sarbideak eta jaitsierak dituzten, esaterako, Jorassesetan [Alpeak, 4208 metro]; eta beste hainbat diziplina.

Bezero guztiek berdin ordaintzen al dute zuen zerbitzua?

Gu autonomoak gara, baina erreferentziazko salneurri bat izaten dugu. Nik badakit nire goi mendietako lanegun batek zenbat balio duen, baina beti ezin da berdin kobratu. Bada jendea ekonomikoki oso ondo ez dagoena, eta batzuetan eguraldi txarragatik jarduera bertan behera geratzen da. Hala ere, kontuan hartzen dugu gure lankideei kalterik ez eragitea.

Batzuetan gertatu da sasi mendi-gidariren batekin joandako taldeek istripuren bat izatea. Oraindik ere gertatzen dira, edo kontrolatuago dago dena?

Ez, ez, oraindik ere badira baimenik gabe ibiltzen direnak, eta badira oraindik prestakuntza jaso ez dutenak ere. Horregatik gertatzen dira askotan istripuak. Lehen baziren, orain ere badira, eta gero ere izango dira.

Hamalau urte dira zuk titulua atera zenuenetik. Geroztik ez da beste emakume mendi gidaririk izan inguruan. Zergatik?

Emakumeei gehiegi eskatzen digute, eta, hain zail jartzen dizkigute gauzak, ausardia handia behar da saiatzeko. Ni beti izan naiz ausarta edozer gauzatarako, eta uste dut horrek asko lagundu didala aurrera egiteko garaian.

Besteek baino gehiago erakutsi behar izan duzula uste duzu?

Bai, zalantzarik gabe. Iruditzen zait gaur egun oraindik ere beste edonor baino gehiago naizela erakutsi behar dudala.

Hamalau urte daramatzazu honetan lanean. Egun txar asko izandakoa al zara mendian?

Ez, egia esan, ez. Egia da gertuko gero eta jende gehiago daukadala ondoan. Oso talde politak ditut, pertsona ikaragarriak, eta oso ondo pasatzen dugu. Bezero askok errepikatzen dute, eta horrela beti da errazagoa lan egitea.

Zein da mendi gidari gisa duzun oroitzapenik onena?

Zaila egiten zait bat aukeratzea. Hala ere, irteeretan bizitako uneekin gelditzen naiz, besarkada handi bat ematen dizun horrekin, pozez negar egiten duenarekin, lan ona egin duzula esaten dizunarekin... Gure lana ez da mendira joatea bakarrik.]]>
<![CDATA[«Iaz, askorentzat Vicente zen faborito, eta irabazi egin nion»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/021/001/2018-10-26/iaz_askorentzat_vicente_zen_faborito_eta_irabazi_egin_nion.htm Fri, 26 Oct 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1857/021/001/2018-10-26/iaz_askorentzat_vicente_zen_faborito_eta_irabazi_egin_nion.htm
Igandean jokatuko duzu finala. Sasoiko zaude?

Sasoia joan eta etorri egiten da, baina espero dut finaleko egunean oraindik sasoi hobea izatea. Oraingoz, ondo nago.

Nola joan da uda?

Uda luzea izan da, makina bat erakustalditan aritu bainaiz. Abuztua ona izan zen, bi txapelketa irabazi bainituen: Urrezko Kopa eta Ramon Latasa zenaren omenezkoa [Julen Alberdi Txikia II.a izan zuen bikotekide]. Ondoren, irailean, erakustaldi asko izan nituen berriro, eta maila nagusiko kanporaketa ere jokatu nuen, eta agian hor nekatu samar sentitu nintzen. Baina bestelakoan, gustura nago. Geroztik, buru-belarri ari naiz prestatzen igandeko finala.

Azken lau urteetako irabazlea zara. Faborito ikusten al duzu zeure burua?

Batzuek hori esaten dute. Beste askok, berriz, Ikerren [Vicente] aldeko apustua egiten dute; eta azkenik, baten batek Larrañaga ere aipatzen du... Hirurak ageri gara faboritoen artean, baina irabazteko aukera ezberdinekin. Hala ere, finalean ariko diren beste hirurak ere ezin ditugu ahaztu.

Vicente aipatu duzu lehenik. Askorentzat bera da faboritoa.

Bai, uste dut bakoitzak bere faboritoa duela. Aurten biak irabazi ditugu txapelketak, eta badakit bera ere oso ondo ibiliko dela.

Iaz, hemezortzi segundo eskasen aldea bakarrik izan zen zuen artean, eta askok esan zuten horixe izango zela irabaziko zenuen azkeneko txapela. Hala ere, aurten oraindik oso handian zaudela erakutsi duzu.

Nik askotan esan izan dut zaila izaten dela gora iristea, baina oraindik zailagoa dela goian eustea. Gailurrera iristen zarenean badakizu noizbait jaisten hasiko zarela, nahiz eta ez jakin noiz izango den, urtebete barru, bi urtera, hirura edo laura. Horretarako prestatuta egon behar da. Hala ere, egia da lau urtean hor egon naizela ere, eta hor jarraitzen dudala. Ni saiatuko naiz bolada onari jarraipena ematen. Hemezortzi segundo izan ziren iaz Ikerren eta nire artean, baina orduan askok hura jotzen zuten faboritotzat, eta irabazi egin nion.

Mikel Larrañaga ere hor izango duzue zain, baten batek huts eginez gero.

Niretzat ez da inolako ustekabea Larrañagak azkenaldian eman duen maila, urte asko daramatza-eta maila handian. Gipuzkoako Txapelketa irabazi izan du, eta urteak daramatza bigarren izaten, podiumean, ziurra izan da azken urteetan finalean, hirugarren izan da azken bi ekitaldietan... Hori ez da kasualitatea, eta aurten ere lehian izango da, irabaztetik inoiz baino gertuago.

Hain zuzen, finalerako kanporaketan aurretik izan zenuen Larrañaga. Espero al zenuen?

Txanda berean aritu ginen biok, eta irabazi egin zidan. Hor ikusten da zer-nolako maila duen. Urrezko Kopan, Donostian, nik irabazi nuen, eta orduan Vicente eta Larrañaga atzetik izan nituen.

Vicente eta Larrañagaz gain, besterik ikusten al duzu txapela irabazteko lehian?

Egia da agian gu hirurak izan garela azken urteetan aurrean ibili garenak, baina ezin dugu ahaztu finalean zein izango diren. Esaterako, Iñaki Azurmendi, Euskal Herriko txapeldun izandakoa, Gipuzkoako txapeldunorde da, eta lan luzeetan oso ondo moldatzen da, eskarmentu handia baitu. Bestalde, Joseba Otaegik badaki zer den txapeldunorde izatea, 2016an, eta urtetik urtera goraka doa. Eneko Otañok, berriz, lehen finala izango du, eta badakigu aurreneko aldian ez dela asko gozatzen. Baina jada jokatu du final bat, Gipuzkoako Txapelketakoa.

Non egongo da finaleko gakoa?

Denok dakigu zer den finaleko lana egitea, Otaño kenduta: lau kana-erdiko, lau hirurogei ontzako eta lau oinbiko moztu beharko ditugu. Egurraren kalitateak beti ematen du zeresana. Neurriak zehatzak izan arren, enborren gogortasuna ez dugu jakiten finala iritsi arte. Askotan kana-erdikoa izan daiteke denetan gogorrena. Nik uste dut lan erdietatik aurrera erabakiko dela lehia, gehienetan gertatzen den antzera.

Irabaziz gero, bosgarren txapela jarraian eskuratuko duzu. Onenen pare jarriko zinateke.

Hala da, bai, baina, irabaziko ez banu, ez dut uste lau txapel izatearekin konformatuko nintzatekeenik. Besteren bat irabazten saiatuko nintzateke, eta horretarako jarraituko dut lanean. Irabazten badut, zer esanik ez. Bat irabaztea jada ametsa izan zen.

Zer-nolako finala gustatuko litzaizuke?

Giro polita sortzea gustatuko litzaidake. Azken urteetako aldaketa ikustea gustatuko litzaidake, aizkolari gazteak iritsi direla ikustea, alegia. Oso ondo moldatzen gara elkarrekin, interes berak baititugu denen artean. Aizkolari gazteak gara, kirolari gazteak, pertsona gazteak... Askok esaten digute farmaziako aizkolariak garela, baina gure ilusioa eta lan egiteko gogoa hor daude. Gustatuko litzaidake jendeak ikustea aldaketa bat badela.

Txapelketa amaituta, denboraldia amaitutzat emango al duzu?

Hasteko, azaroaren 10ean, Loiun [Bizkaia], Ikerrek, Xabier Obegozo Arria V.ak eta hirurok hamalau kana-erdikoko lana egiten neurtuko ditugu indarrak. Lehenbiziko aldiz egingo da erronka hori. Gero, urte amaiera arte atseden hartzea erabaki dut, eta, horregatik, ez dut parte hartuko Urrezko Aizkorako Kopan. Eta, datorren urtera begira, batek daki nola amaituko dugun hau. Urtea amaitzean, balorazioak egiteko unea iritsiko da.

Negurako ez al dago apustu usainik?

Oraingoz, ez dago ezer. Hala ere, txapelketaren finalak emango du horretarako zeresana, postuak nola nabarmentzen diren, nola sailkatzen garen... Hortik azaleratuko dira goseak eta tirabirak.]]>
<![CDATA[«Askotan gogoratzen naiz iaz ura edateko gelditu nintzen uneaz»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1855/027/001/2018-10-25/askotan_gogoratzen_naiz_iaz_ura_edateko_gelditu_nintzen_uneaz.htm Thu, 25 Oct 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1855/027/001/2018-10-25/askotan_gogoratzen_naiz_iaz_ura_edateko_gelditu_nintzen_uneaz.htm
Egun gutxi falta dira finalerako. Gogotsu al zaude?

Bai. Egia esan, gogo handiarekin eta nahiko indartsu ikusten dut neure burua. Oso pozik nago, eta lan ona egiteko asmoa dut.

Udan ez zara geldirik egon, erakustaldiz eta txapelketez betetakoa izan duzu.

Uda nahiko gogorra izan dut, erakustaldi askotan aritu bainaiz. Uda amaieran nahiko nekatuta ibili nintzen, baina indarberrituz joan naiz, eta, orain, ondo nago, sasoiko.

Erakustaldi asko egin dituzula diozu. Zenbat da asko?

50 eta 60ren inguruan ibiliko nintzen. Zerbait bada.

Hainbeste erakustaldi eta txapelketa jokatuta, finalera sasoiko iristen al zara?

Uste dut udako erakustaldi eta txapelketek on egin didatela. Azkenaldian izugarrizko gorakada izan dut, eta oso gustura iritsiko naiz finalera.

Azken lau urteetan, Aitzol Atutxa izan da txapelduna. Oraindik ere bera al da irabazteko faborito nagusia?

Agian bai, ez dakit. Egin beharreko lanak kontuan hartuta, esan daiteke baietz, bera dela faboritoa. Hala ere, Urrezko Aizkoran eta Ligan irabazi egin diot. Uste dut nik ere irabazteko aukera dudala.

Zuk bakarrik ez, askok diote irabazteko aukera handia duzula. Kanporaketan denak menderatu zenituen.

Oso gustura nabil, bai fisikoki eta bai indarrez. Egin beharreko lanei ere neurria hartzen ari naizela uste dut. Lehen urtean, dena berria zen; iaz, hobeto ibili nintzen; eta, aurten, jada badut esperientzia. Egia da Atutxak eta besteek nik baino eskarmentu gehiago dutela, baina ni lan on bat egiteko moduan nago.

Iaz, hemezortzi segundo besterik ez ziren Aitzol Atutxaren eta zure artean. Askotan pentsatu al duzu egun hartan?

Askotan pentsatu dut egun hartan gertatukoaz, buelta asko eman dizkiot neure buruari. Ur tragoa egitera gelditu nintzen une hartaz gogoratzen naiz, orduan egindako geldialdiaz... Baina orduan horrela atera zen, eta orain alferrik da hari begira egotea. Gehiago ikasteko balio izan dit.

Nola ikusten duzu zeure burua finalean egin beharreko lanean?

Zutikako probetan oso gustura moldatzen naiz, eta nabari da Atutxarengandik gertuago nagoela. Lan luzeetan, ordea, gauza aldatu egiten da. Finaleko lana oso zorrotza da. Lau oinbikoek min handia egingo dute, eta nik uste dut tamaina hartzen ari naizela. Hala ere, Urrezko Aizkorako lanek mesede gehiago egiten didate horrelako lan luzeek baino.

Finala mimo handiz prestatu al duzu?

Bai, azkenean urte guztia horri begira egoten garelako. Egutegia egiteko garaian, denek dugu begiz jota maila nagusiko txapelketako finala.

Gehienen ahotan, Atutxa II.a eta zure artean egongo da txapela. Berdin pentsatzen al duzu? Ez al duzu Mikel Larrañaga ere lehia horretan sartzen?

Egia da Larrañaga ere goraka doala. Oso mutil indartsua da, eta oso ondo moldatzen da aizkorarekin. Erakusten ari da geroz eta lan hobeagoak egiten ari dela, eta txapela ere irabaz dezakeela.

Zuretzat, ezusteko handia litzateke Larrañagak irabaztea?

Ez dakit. Azkenean, gehienak Atutxa irabazten ikustera eta ni bigarren planoan ikustera ohituak gaude. Larrañagak irabaztea ezustekoa litzateke, baina nik badakit zenbat mozten duen eta ez ninduke asko harrituko ere.

Nafarroako hiru txapel badituzu, baina hau beste zerbait gehiago da, ez?

Zalantzarik gabe, txapelketarik garrantzitsuena da. Lan handia da, oso gogorra, aurkariak ere bikainak dira... Oso zaila da hau irabaztea.

Urte batzuk dira ez duela aizkolari nafar batek irabazi txapela.

Hala da, bai. 2012an Nazabalek bere azkena irabazi zuenetik, ez da txapelik itzuli Nafarroara. Egun hauetan gogoratu didate batzuk, askok uste baitzuten berriro ere denbora batean ez genuela txapelik izango. Orain, badirudi berriro ere nirekin esperantza badutela. Polita da hori entzutea.

Finala nola joango dela uste duzu?

Egun gogorra izaten da finala, eta gozatzeko aukera gutxi izaten da. Denak dena ematera irteten gara, eta ez da egun erraza izaten. Entrenamenduek eman dutena plazaratu nahi izaten da, urduritasuna egoten da... Behin hasitakoan, urduritasuna uxatzen da, baina artean...

Zu izango zara Labriten etxean jokatuko duen bakarra.

Hala da bai. Etxean jokatzen dut, eta ea aurre egiten diedan bizkaitarrei eta gipuzkoarrei [barrez]. Ilusio berezia egiten dit Nafarroako hiriburuan jokatzea finala, Labriten... Badirudi, gainera, Otsagabitik jende asko joango dela, eta hori oso pozgarria da.

Ametsa da txapela irabaztea?

Bai, egia da. Txiki-txikitatik horrekin amestu dut. Nire idolo guztiak Euskal Herriko txapelak irabazten ikusi ditut: Mindegia, Nazabal... Niri ere asko gustatuko litzaidake zerrenda famatu horretan egotea.

Urte borobila daramazu: martxoan, binakako txapela irabazi zenuen Ruben Saralegi lehengusuarekin; apirilean, Xabier Orbegozo Arria V.a mendean hartu zenuen apustuan; ekainean, Urrezko Aizkoran nagusitu zinen; eta duela bi aste eskas, Txapeldunen Ligan. Amaitzeko, txapela bakarra falta zaizu.

Nahiko urte ona daramadala uste dut, baina borobiltzeko ikaragarria izango zen txapela etxera ekartzea.

Finalaren ondoren, Nafarroako Txapelketa jokatuko duzu. Hala ere, jendearen ahotan dago ea neguan apusturik izango den ala ez. Zer diozu?

Oraingoz, ez dut inorekin ezer hitz egin, eta inork ere ez dit ezer esan. Txapelketa askotatik atera izan dira apustu asko, eta honetatik ere zerbait aterako da agian. Finalaren emaitzak ere zerikusi handia izan dezake apusturako.]]>
<![CDATA[Bi garaipen, bi zapore, mendi duatloien lehian]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1905/032/001/2018-10-23/bi_garaipen_bi_zapore_mendi_duatloien_lehian.htm Tue, 23 Oct 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1905/032/001/2018-10-23/bi_garaipen_bi_zapore_mendi_duatloien_lehian.htm
Zeanuriko zirkuitu zorrotzean, 70 parte hartzaile inguru elkartu ziren txapelaren bila, 61 gizon eta bederatzi emakume. Gizonetan, faboritoen artean ziren ordura arte Euskal Herriko zirkuituko proba guztiak irabazita zituen Alain Santamaria eta zirkuituko sailkapenean atzetik zituen Alexander Ordeñana eta Eneko Gurrutxaga. Santamariak irabazi zuen. Atzetik izan zuen Javier Goitia gaztea. Goitia lehen aldiz aritu zen zirkuituan, eta lan bikaina egin zuen. Alexander Ordeñana sartu zen hirugarren postuan. Laugarren postuan, berriz, Eneko Gurrutxaga. Kontuan harturik lehen bi postuetan sartu zirenak 25 urtez azpikoak zirela eta Ordeñana Master-40 mailan lehiatu zela, Gurrutxaga gipuzkoarra izan zen elite mailako Euskal Herriko txapelduna.

Emakumeen probak izan zuen lehia. Garaipena eta txapela lortzeko faborito argia zen Zuriñe Frutos arabarra, mendi duatloien zirkuituko azken urteetako garailea, baina ez zuen eskuratu aurreko urteetako erraztasunarekin. Zirkuituko lau probak irabazita agertu zen Zeanurira, baina garaipena estu jarri zion lehen proba zuen Enara Oronoz nafarrak, mendi bizikletako azken kilometroetan sartu ziren arte. Bizikletako azken jaitsieran erdietsi zuen garaipena Frutosek, eta atzetik sartu ziren, hurrenez hurren, Oronoz eta Ainara Arroyo.

Bikotekako lehian, hamabost bikotek amaitu zuten proba. Iker Eskibelek eta Kepa Otxoak osaturiko bikotea gailendu zen Zeanurin, Escala-Loizaga eta Goitia-Durana bikoteen aurretik.]]>
<![CDATA[Lau erraldoi hiru handitarako]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1922/026/001/2018-10-16/lau_erraldoi_hiru_handitarako.htm Tue, 16 Oct 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1922/026/001/2018-10-16/lau_erraldoi_hiru_handitarako.htm
Euskal Herriko mendirik esanguratsuenetako batzuk zeharkatzen ditu 100 kilometroko ibilbideak: Gorbeia (11. kilometroa), Anboto (40. kilometroa) eta Aizkorri (91. kilometroa). Aurtengo berritasunik handiena da lasterketa Gopegitik irten beharrean Murgiatik aterako dela, ostiralean, 00:00etan. Lehen zazpi kilometroak aldatuko dira. «Murgia herri handiagoa da, eta bertan baliabide gehiago daude edozer gauzetarako», azaldu du Eloy Corresek, Hiru Handien sortzaileetako batek.

2016an, data aldarazi zieten antolatzaileei, ekainetik urrira, Gorbeiako parke naturaleko animaliak babesteko. Hala ere, probak ez zuen inolako aldaketarik izan ez ibilbidean, ez mendizaleen gogoan. «Ekainetik urrira aldatu genuenetik gauzak ez dira asko aldatu. 2016a izan zen aldaketaren lehen urtea, eta eguraldiarekin zorte handia izan genuen. Agian, nabarmenduko nuke eguna motzagoa dela, eta gaua lehenago egiten dela. Askori oraindik Aizkorriko gailurra gelditzen zaie igotzeko, eta eguraldi txarrarekin oztopo bat izan daiteke». Irteeran, 1.700 mendizale izango dira -3.000 eskari baino gehiago jaso zituzten antolatzaileek-, eta 400 boluntario horiei laguntzeko.

1. Sasoiko iritsi al zara Hiru Handietara?

2. Zein izango da zure planteamendua lasterketarako?

3. Zerk ematen dizu beldur handiena?

4. Zein izango da azken garaipenerako aurkaririk indartsuena?

5. Zerekin geldituko zinateke gustura?

5. 2018ko helburuetako bat al da lasterketa?

6. Urteko azken lasterketa izango al da?

OIHANA AZKORBEBEITIA(Abadiño, Bizkaia, 1981)

Irabazle 2010ean.Irabazle 2012an

1. «Bai. Denboraldia aspaldi hasi nuen, baina oraindik badut indar apur bat. Atsedena hartzeko gogoa ere badut, baina gogoz nago Hiru Handiak egiteko».

2. «Inoiz ez dut izaten planteamendu finkorik lasterketa baten aurretik. Batek daki egun horretan nola egongo naizen, momentua iritsi ahala joaten naiz gauzak irudikatuz. Oraingoz, hasi eta bukatzea dut buruan. 2012ko Hiru Handiak dut erreferentzia gisa, eta badakit non eta nola sentitu nintzen. Baina orduan ekainean izaten zen lasterketa, eta aurten urrian izango da. Horrek gauzak aldatu egingo ditu, are eta gehiago eguraldia aldrebesten bada. Gainera, nire entrenamenduak ez daude 100 kilometroko lasterketa bat egiteko pentsatuak, ezta gutxiagorik ere. Beraz, lasai hartuko dut, eta ondo bukatzen saiatuko naiz».

3. «Beldurra, ezerk ez. Ardura eta errespetua bai, ez dudalako horren lasterketa luzerik egin 2012tik eta ez dakidalako nire gorputzak eta nire hankek nola erantzungo duten».

4. «Garaipena? Ni ez nago horri begira. Tentu handiz irtengo naiz, nire martxan, inori begiratu gabe. Egia esan, ez diot begiratu korrikalarien zerrendari, eta ez dakit zein neska datozen. Entzun dudanez, Maite Maiora irteeran izango da, baina ez dut gainerako nesken berririk. Ez dut inolako lehiarik espero inorekin; ni neu ez noa lehiatzera, behintzat».

5. «Bukatu eta nire marka berdintzen badut, ezin gusturago geratuko naiz; hala ez bada, bukatzearekin pozik. Hiru Handiak ez dut lasterketa gisa hartzen, gure inguruko mendietan ibiliko gara, etxean, eta beste jarrera batekin biziko dut».

6. «Ez. Aurtengo helburua Euskal Selekzioarekin Munduko Kopa egitea izan da, ahalik eta emaitza onenak lortuz, baina betiere lasterketa bakoitzarekin gozatuz, eta helburua betea da jada. Italian, Andorran, Katalunian, Eskozian eta beste izan gara, eta esperientzia politak izan ditugu lasterketa bakoitzean. Esan beharrik ez dago Munduko Koparekin batera Euskal Herriko lasterketak ere sartu direla gure 2018ko helburu horietan, eta agian hemen bizi izan ditugu, gure jendearen babesean, lasterketa baten barnean bizi daitezkeen unerik hunkigarrienak. Horregatik, agian ilusio berezi bat daukat Hiru Handiekin: etxeko giro epela bizitzeko gogoz nago, eta badakit datorren astean epeltasun hori benetan sentituko dudala».

7. «Baietz esango nuke, baina auskalo. Azkena ez bada ere, badut denboraldi batean lasai ibiltzeko gogoa».


Andoni Canellada, Foku



MAITE MAIORA(Mendaro, Gipuzkoa, 1980)

Lehen aldia Hiru Handietan.

1. «Oso gutxi lehiatu naiz aurten, eta sasoiko ez dakit, baina inongo arazorik gabe nago. Ez daukat aitzakiarik».

2. «Lasterketa guztietan bezala, helmugara iristeko indarrak ondo neurtzea eta ezer utzi ez dudan sentsazioarekin amaitzea. Eta, noski, helburu nagusia gozatzea izango da».

3. «Distantziak eta distantzia hori egiteko behar ditudan orduek. Ez da lehen aldia horrelako distantzia bati aurre egin behar diodana, baina beldurra baino gehiago errespetua ematen dit. Beldur handiena, hala ere, gauean argirik gabe gelditzeak ematen dit!».

4. «Ez diot kasu askorik egin korrikalarien zerrendari, baina Oihana Azkorbebeitia irtetekoa da, eta neska gogorra da».

5. «Egindako lanarekin pozik gelditzea da nire helburu nagusia. Oraingoz, oso pozik nago lasterketa honetara iristeko egindako ibilbidean gozatu dudan guztiarekin».

6. «Hasieran ez zegoen nire asmoen artean, baina denboraldi aldrebes honi bukaera polita ematea gustatuko litzaidake. Hiru Handiak aukeraketa polita izan da».

7. «Bai».


Juanan Ruiz, Foku



JAVI DOMINGUEZ(Gasteiz, 1974)

Bosgarren 2010ean.Bigarren 2012an.Irabazle 2014an

1. «Ez dut inongo arazorik, eta proba jokatzeko gogo handiz noa. Hori asko da denboraldi amaiera izateko. Baina denboraldi guztiko nekea nabaritzen hasia naiz, eta gorputza atsedena eskatzen ari da».

2. «Nire erritmora joatea, lasterketa bakarrik egiten ariko banintz bezala. Sentsazioekin jokatu nahi dut, hasieratik denak emanda joan gabe».

3. «Nire lehen UTMBan gertatu zitzaidan antzera, kopetako argi nagusiak ez funtzionatzeak eta larrialdiko argia ere indarra galtzen ari dela ikusteak».

4. «Iokin Garai gero eta indartsuago dago, eta gero eta gehiago ezagutzen du lasterketa. Bestalde, gero eta jende gehiago dago estutzeko moduan, eta edonork eman dezake sorpresa».

5. «Helmugara sentsazio onekin iristearekin, behetik gora egin izanaren sentsazioarekin iristearekin eta, batez ere, aurpegi onarekin iristearekin [barrez]».

6. «Ez nuen izenik eman duela hilabete arte, aurten inoiz baino lasterketa gehiago nituelako. Azken unean erabaki dut».

7. «Eurafrica, hiru etapako lasterketa bat jokatuko dut Hiru Handiak bukatu eta bi astera. Horrekin amaituko dut denboraldia».


Juanan Ruiz, Foku



IOKIN GARAI(Oñati, Gipuzkoa, 1983)

Hirugarren 2014an.Irabazle 2016an

1. «Denboraldia luze doa. Neguko eski lasterketen ondoren, apirilean hasi nuen korrikako denboraldia. Uztailean atseden hartu nuen bi astez. Uztailaren bukaeran eta abuztuan gogor entrenatzen aritu naiz denboraldiko bigarren zatirako, eta ematen du nahiko lan txukuna egin dugula udan. Konfiantza eman dit Bocineros Deiadar lasterketan, irailaren 15ean, arazoak arazo azken unera arte lasterketa irabazteko lehian izateak. Uste dut ondo iritsiko naizela. Hala ere, uste dut freskotasun pixka bat falta dudala; burukoa, batez ere».

2. «Erraza da. Gure artean ez dago misterio handirik, badakigu nor ibiliko den aurrean, gutxi gorabehera, nahiz eta beti egoten den sorpresaren bat. Ni baino azkarrago aterako diren lasterkeriak daudenez, ni lasai aterako naiz. Aurreko aldiko denboran aterako naiz, gutxi gorabehera, eta, lasterketa aurrera joan ahala, nire lehiakideekiko aldea jaten saiatuko naiz, nire erritmoari eutsiz eta Landatik aurrera erritmoa igoz. Badakit ze denboratan ibiltzeko gaitasuna dudan, eta ez dut txorakeriarik egingo».

3. «Ez gozatzeak ematen dit. Iragan urtean entrenamendu eta lehiaketa guztietan sufritu nuen, anemia baten ondorioz. Gogorra da hainbat sakrifizio egin eta egiten duzunarekin ez gozatzea, gorputzak ez dizula laguntzen sentitzea, inertziaz aritzea. Baina iazkoa ahaztuta dago eta aurten izugarri gozatzen ari naiz. Haizeak errespetua ematen dit; Elgean, esaterako, haizeak kontra jotzen badu eta bakarrik bazoaz, oso luze egin daiteke 78 haize erroten atzerako kontaketa [barrez]».

4. «Niretzat, bi korrikalari dira irabazteko hautagai nagusiak: batetik, Javi Dominguez, edozein lasterketatan baita faborito, bai bere eskarmentuagatik, bai bere curriculumagatik; bestetik, Julen Martinez de Estibariz, korrikalari azkarra delako eta azken urteetan lasterketa luze pare batean oso ondo aritu delako. Horien atzetik, aldaratzearen bila, beste korrikalari multzotxo bat dago, eta neure burua hor ikusten dut, Mikel Etxeberriarekin, Goar Lopetegirekin, Iban Agirrezabalarekin, Juan Romanorekin eta ziur ahazten dudan norbaitekin batera. Uste dut neskak ere oso aurrean sartuko direla».

5. «Gozatzera aterako naiz, beti bezala, baina gezurretan arituko nintzateke horrekin konformatuko naizela esango banizu. Podiumean egon nahiko nuke, eta aurreko bi faboritoei sustoren bat eman ahal badiet, askoz hobe».

6. «Denboraldiko helburuetako bat bada ere, denboraldi polita egiten ari naiz, eta, alde horretatik, ez dut presio handirik sumatzen emaitza on bat lortzeko. Emaitza ona izango ez balitz ere, oraindik ere denboraldi ona litzateke».

7. «Sorpresarik ezean, azken lasterketa izango da, bai».]]>
<![CDATA[«'The Nose' bidea generaman buruan, baina ez genekien lortuko genuen»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1901/026/001/2018-10-09/the_nose_bidea_generaman_buruan_baina_ez_genekien_lortuko_genuen.htm Tue, 09 Oct 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1901/026/001/2018-10-09/the_nose_bidea_generaman_buruan_baina_ez_genekien_lortuko_genuen.htm The Nose bide mitikoa eskalatu zuten maiatzean.]]>
Noiz eta nola hasi zineten eskaladan?

MAITE ZUMARRAGA: Ni, Idoiarekin lanean elkartu nintzenean. Bera ordurako jada eskalatzen ibiltzen zen, eta, arratsalde batean eskalatzera zihoala-eta, berarekin joatera gonbidatu ninduen. Orain dela zazpi edo zortzi urte izango zen. Lehendik zerbaitetan ibilia nintzen; gehienbat, eskalada horman. Banituen katu-oinak eta arnesa, baina ordura arte ez nituen asko erabili; mendian, ordea, asko ibilia nintzen, gurasoak beti izan baitira oso mendizaleak.

IDOIA RUBIAL: Ni futbolean ibili nintzen urte askoan. Hura utzi nuenean, 24 urterekin, anaia mendian ibiltzen hasi zen, Alpeetan, Andeetan, eta orduan hasi nintzen ni ere eskalatzen. Askotan esaten nion: «Eraman nazazu ni ere eskalatzera!». Kosta zitzaion arren, halako batean eraman ninduen. Gero, Gasteizera etorri nintzenean, eskalada hormetan jendea ezagutzen hasi nintzen, eta hortik sortu zen emakume taldetxo bat. Geroztik ez naiz asko gelditu.

Zuen kasua ez da ohikoa. Gazteek eskalada uzten duten adinarekin, zuek hasi egin zineten.

I.R.: Bai. Nik taldeko kirola utzi nuenean ekin nion eskaladari. Zer egin behar nuen ere ez nuen argi. Egia da erraztasuna dudala gauza asko menderatzeko, eta hori gertatu zitzaidan eskaladarekin. Mendiko kutsu horrek asko erakartzen ninduen.

M.Z.: Ni saskibaloian aritutakoa naiz, baina, utzi nuenean, tabernetan ibiltzen hasi nintzen; jatea eta edatea zen gure aisialdia. Eskaladarekin, berriro ere kirolarekin lotura bat izateko aitzakia ikusi nuen, eta uste dut horrek lotu ninduela eskaladara.

Etxean ez al duzue eskalatzailerik izan?

M.Z.: Nik ez dut inor izan etxean.

I.R.: Nik osaba bat banuen, baina inoiz ez genuen elkarrekin eskalatu. Berak utzi zuenean hasi nintzen ni.

Gogoratzen al zarete eskalatzera joan zineten lehen aldiaz?

I.R.: Bai, anaiarekin joan nintzen Eginora [Asparrena, Araba]. Lehenik, haren babesean egin nuen saiakera, eta, ondoren, bidea irekitzeko eskatu nion. Hark baietz, neure burua horretarako prest ikusten banuen, saiatzeko. Lehen aldi horretan, erori egin nintzen. Hala ere, hurrengo astean itzuli egin nintzen.

M.Z.: Ni ere Eginon hasi nintzen. Idoiak gonbidatu ninduen. Eskalatzaile batzuek hitzordua egina zutela eta animatzeko esan zidan. 28 nituen. Beste lagun bati ere hots egin nion nirekin etortzeko. Nik oraindik jarraitzen dut, baina hark utzi egin zuen. Noizbehinka etortzen da oraindik ere ertzen bat egitera, baina oso gutxitan.

Ez al dizue penarik ematen eskalatzen lehenago hasi ez izanak?

I.R.: Neure buruari askotan egin izan diodan galdera da hori, baina esan dezaket ezetz. Futboleko garai haiek ere oso politak izan ziren, eta orain eskaladarekin bizitzen ari naizenak ere asko betetzen nau.

M.Z.: Nik ere gauza bera pentsatzen dut. Uste dut oso gazterik hasten direnek alde ona badutela, gradua edo zailtasuna azkar lortzen dutela, eta nik alde horretatik ez dut inongo beharrik. Ni oso gustura ibiltzen naiz 5a zailtasunean, eta agian gazteago hasita 7a edo izango nuke, baina ez dut horren falta nabaritzen.

Ez zarete inoiz aritu txapelketetan?

M.Z.: Bakarren bat egin izan dugu, baina ni, behintzat, ez naiz batere zalea.

I.R.: Maitek esan duen moduan, noizean behin joan izan gara hamabi orduko rallyren batera, baina, bestela, ez. Emakumeen presentzia badela ikusteko gehiago azaldu izan gara, lehiatzeko asmoarekin baino.

Euskal Herrian eskalada zer egoeratan dagoela iruditzen zaizue?

I.R.: Jende askok eskalatzen du, baina egia da eskalada egiteko era ezberdinak badirela, oso zabala da: sokarik gabeko eskalada, luze bakarreko eskalada, luzeak elkartzeko eskalada, horma handiak igotzeko eskalada... Jende askok ezagutzen duen eskalada mugatua da, eta, agian, jende gehienak eskalada txapelketarekin lotzen du, orain gehiago, olinpiar kirol izendatu dutenetik. Guk ez dugu horrekin lotzen. Guk ia ez dugu kirol eskaladarik egiten.

Ez zarete kirol eskaladaren zaleak?

M.Z.: Kontua ez da ez dugula atsegin, baizik eta beste eskalada mota baten aldekoak garela, besterik gabe.

Jende askok lehiaketetan aurkitzen du motibazioa. Zuek non eta nola aurkitzen duzue?

M.Z.: Interneten! Mendiak ikusten dituzu, bideen aipamenak ikusten dituzu... Jende askoren blogetan aritzen naiz begira: zer egin duten, zein bide berri eskalatu duten... Hortik etortzen zait motibazioa eta gauza berriak probatzeko nahia.

I.R.: Egia da Internetek asko laguntzen duela. Gure parean ibiltzen diren askoren ideietatik etortzen zaizkigu asmo berriak. Horma berriak hor daude, ametsak...

Ametsak aipatu dituzu. Hiru urteren ondoren, Yosemitera (Kalifornia, AEB) joateko aukera izan zenuten apirilean.

I.R.: Egia da ez genekiela han zer aurkituko genuen, baina nik aspalditik nuen begiz joa. Txikitan gauza bera pasatu zitzaidan Urriellurekin [Europako mendiak, Asturias, Espainia], igo nuen arte. Nose-rekin ere hori gertatu zitzaidan. Horrelako hormatzarra ezagutzeko gogoa nuen.

Nola konbentzitu zintuen zu, Zumarraga?

M.Z.: Capitan-era joateko gonbita egin zidan, eta nik baietz esan nion, zer zen jakin gabe [barrez]. Izugarrizko horma bat da. Ematen zuen inoiz ezin izango genuela eskalatu, baina, pixkana-pixkana, igotzen hasi ginen.

Ordu batzuk pasatzen omen zenituzten hormari begira.

I.R.: Bai, telebistara begira egoten garen moduan egoten ginen han. Buruan Nose bidea generaman, baina ez genekien lortuko genuen edo ez. Garbi ikusi genuenean ekin genion erronkari. Maitek luze guztiak buruan zituen.

Nose bidea igo zenuten (880 metro, IV. graduko zailtasuna). Nolako esperientzia izan zen?

M.Z.: Oso berezia izan da. Niretzat izugarriena hormaren erdian egotea izan zen. Askotan, bakarrik pasatzen genituen orduak, berriro ere elkartu... Gora begiratu, eta horma handi bat besterik ez genuen ikusten. Denera, lau egun egin genituen.

Alex Honnold eta Tommy Caldwell eskalatzaileak ere topatu zenituzten marka egiten saiatzen ari zirela (ordu bat eta 58 minutu).

I.R.: Bai, izugarria izan zen. Guk luze eta erdi egin genuenerako haiek gailurrean ziren. Bide erdian harrapatu gintuzten!

Zer ematen dizue eskaladak?

I.R.: Niri, behintzat, bizipoza ematen dit. Lanera pozik joaten naiz, badakidalako handik irtetean eskalatzera joango naizela.

M.Z.: Lasaitasuna eta poza! Eskalatzen ari naizenean lasaitu egiten naiz, eta asko gozatzen dut.

Noiz arte jarraituko duzue eskalatzen?

I.R.: Gorputzak uzten didan arte! Ilusioa ahalik eta gehien luzatzea da, baina arazoak hasi zaizkigu [barreak]... Lagun asko ditugu 60 urterekin eskalatzen ari direnak, eta askotan pentsatzen dut nik ere hori nahi dudala.

M.Z.: Oraingoz, bide errazak gordetzen ari gara, gure ibilbidea ahalik eta gehien luzatzeko [barreak]. Nik ez dut hainbesteko arazorik oraingoz, eta aurrera jarraitu beharko dugu.

Eskalatzaileak izateaz gain, 2015ean Neskalatzaileak taldea sortu zenuten. Nolatan?

I.R.: Eskalatzeko horman genbiltzala, Ana Ruiz ezagutu nuen. Berak sare moduko bat osatu zuen eskalatzaile batzuekin. Lehen izena Neskaladoras izan zuen. Lan handia egin zuen izen ezberdinak biltzeko. Gerora, beste buelta bat ematea erabaki genuen. Elkarte modura funtzionatzen du, baina ez du leku fisikorik. Emakumeen bultzada areagotu nahi genuen, eta irteerak eta arlo ezberdinak jorratzen hasi ginen; arroila jaitsierak, via ferratak... Emakumeak elkartzea zen helburu nagusia. Hala ere, elkartean badira gizonak ere. Federatuta, 50 inguru izango gara.

Elkartea sortu zenutenean zenituzten lehen helburuak bete al dituzue?

I.R.: Oso zaila da, egia esan. Helburua, lehen esan dudan moduan, jendea elkartzea eta talde ezberdinak osatzea zen. Uste dut, alde horretatik, bete ditugula.

Azkenaldian, arazo handia dago Gasteizen, udalak eskalatzeko hormak itxi dituela eta. Nola ikusten duzue arazoa?

I.R.: Irtenbidea eskalatzeko hormak irekitzea da. Ez da posible Gasteizen edo halako hiri batean eskalatzeko bi hormak itxita egotea. Hirugarrena ezagutu ere ez dugu egin oraindik!

M.Z.: Udalaren eta enpresaren arteko gatazka dago. Badirudi udalak kudeaketa ez diola enpresa bati eman nahi, eta enpresak ez dituela udalaren baldintzak onartzen.

Eskalatzaileen artean ba al dago eztabaidarik?

I.R.: Bai, arazoa jendearen ahotan dabil. Ziur nago futbola balitz beste irtenbide bat izango zuela. Eskaladan lau katu ibiltzen direla dirudi, baina, diotenez, 3.000 eskalatzaile ibilitako hilabeteak ere badira. Irtenbidea izatea espero dugu.

M.Z.: Tristea zera da: eskalatzeko hormak irekitzeko prest daudela begiralerik gabe. Eta argi dago begiralerik gabe segurtasuna ez dagoela bermatuta.]]>
<![CDATA[Eñaut Sorarrain hamabi aldiz igo da Alkizatik Herniora]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1955/027/001/2018-10-09/entildeaut_sorarrain_hamabi_aldiz_igo_da_alkizatik_herniora.htm Tue, 09 Oct 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1955/027/001/2018-10-09/entildeaut_sorarrain_hamabi_aldiz_igo_da_alkizatik_herniora.htm
«Nik uste baino hobeto egin nuen dena; baldintzak ezin hobeak ziren», esan du Sorarrainek. Ibilbidea lehorra zegoen, eta eguraldi «oso ona» egin zuen. Jasotako laguntza nabarmendu du korrikalariak.

Pozik dago lortutakoarekin, baina gogoan ditu zailtasunak ere: «Hamargarren igoera kostatu zitzaidan gehien, baina gero indarberritu egin nintzen eta, azkenekoa, esaterako, oso ondo egin nuen». Erronkaren zenbakiak ultra gogorrenen parekoak dira: 126 kilometro eta 9.750 metroko desnibel positiboa.

Sorarrainek aspalditik zuen begiz joa Hernioko saiakera. Irailean egin du, abuztuaren amaieran Mont Blanceko Ultratrailean korrika egin eta gero -28 ordu eta 20 minutuan egin zuen-.

Ez du berehalakoan ahaztuko azken igoera egin eta herrira sartu zen momentua: «Maitatua sentitu nintzen, eta oso hunkituta amaitu nuen».

Antzeko marka bat jarri den bigarren aldia da denbora gutxian. Hernioko markaren asteburu berean, Aitor Garmendia beasaindarrak hamahiru aldiz igo zen Txindokira (1.342 metro), 23 ordu eta 12 minutuan.]]>
<![CDATA[«Arria V.a lehiatu izan balitz, beste balio bat izango luke txapelak»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1855/027/001/2018-10-03/arria_va_lehiatu_izan_balitz_beste_balio_bat_izango_luke_txapelak.htm Wed, 03 Oct 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1855/027/001/2018-10-03/arria_va_lehiatu_izan_balitz_beste_balio_bat_izango_luke_txapelak.htm
Nola ari zara indarberritzen?

Oso ondo. Txapela buruan izanda, errazago egiten da dena.

Batere lorik egin al zenuen lehiatu eta gero?

Nekea nabari nuen, baina, hala ere, lauzpabost ordu lo egiteko aukera izan nuen.

Nola ospatu zenuen?

Ezer berezirik ez genuen egin. Gogoan dut nire saioa amaitu eta izugarrizko gosea nuela. Lehiatu aurreko azken otordua 18:30ean egin nuen. Arroza eta tortilla bat jan nuen, baina arroza ez zitzaidan sartzen. Gero, saioa amaitzerako ia hamaikak baziren, eta orduan bai, ordurako gosea berpiztu zen.

Txuleta ez omen zenuen barkatu.

Hala da [barrez]. 01:00etan Azkoitian elkartu ginen jatetxe batean. Txuleta bat jateko eta sagardo pixka bat edateko irrikan nengoen. Lagunartean egon ginen, zintzo, xanpainik ere ez zen izan.

Larunbatean nola ikusi zenuen zeure burua?

Inoiz baino hobeto agian. Asko gozatu nuen. Aurreko egunetan beldur eszenikoaren antzeko zerbait nuen. Egia da azkeneko plazetan porrot txiki batzuk izan ditudala. Baina larunbatean ez, hasieratik oso gustura ibili nintzen. Pentatloian zeharo murgilduta ikusten nuen neure burua hasieratik. Nekerik ere ez nuen sentitzen. Egunean bertan, harriaren irudia besterik ez nuen ikusten. Harriak ematen zidan beldur handien.

Oso ondo aritu zinen.

Bai, oso ondo hasi nintzen; erregularra izan nintzen. Minutuan lau jasoaldi egitea zen helburua, eta behar baino lehentxeago berriro ere gerturatzen nintzen. Hori da seinalerik onena. Banekien ezin nuela altxaldi txarrik egin, guretzat horrek ahalegin handia eskatzen baitu.

Xabier Orbegozo 'Arria V.a'-k ez lehiatzea erabaki zuenetik, Luis Txapartegi zen zuretzat aurkaririk gogorrena. Hasieratik haren aurretik ibiltzeak lasaitu egin al zintuen?

Nik argi neukan ezin nuela inorekin itsutu. Ez nien arretarik jarri. Korrika agian huts egin zezakeela pentsatzen nuen, nahiz eta korrika ere saio ona egin zuen. Aizkoran erreferentzia batzuk banituen, baina zailagoa da bost proba izanik dena kontrolatzea.

Bost probetatik gehienetan izan zinen garaile. Baina non ikusi zenuen ondoen zeure burua?

Beldur handien nuen proban, harriekin egindako lanetan. Aizkoran asko gozatu nuen, egurrak ere gozoak zirelako agian. Bederatzi minutu pasatu nituen, baina lasai hartu nuen. Txapartegi atzetik ikustean ni ere lasaitu egin nintzen. Korrika ere asko gozatu nuen.

Askoren esana izan zen Arria V.arekin beste kontu bat izango zela. Zuk ere berdin pentsatzen al duzu?

Hori ezin da jakin. Aurreko astean, 37-38 minuturen inguruan ibil zitekeela aipatu zuen, baina zalantza beti hor geldituko da. Ni oso gustura etxeratu nintzen txapelarekin, baina egia da Arria V.a lehiatu izan balitz beste balio bat izango zuela txapelak. Hari ere aitortu nion.

Horren arantzarik gelditu zaizu?

Bai, zalantzarik gabe. Ezingo da jakin zer gertatuko zen bera han egon izan balitz. Agian denbora hobeagoa egin nezakeen, baina baita okerragoa ere. Buruak lan handia egiten du, eta horrelakoetan ez da jakiten nondik erantzungo duen.

Ez zuela plazaratu behar esan zuenean, zer pentsatu zenuen?

Pena handia hartu nuen. Nik pentaloia irabazteko grina nuen; denbora ona egin nahi nuen; baina, denen gainetik, irabazi egin nahi nuen. Orduan ere hori pentsatu nuen: txapelarekin etorrita ere ez zela gauza bera izango.

Nola ikusi zenituen aurkariak?

Txapartegi oso ondo ikusi nuen, eta Mugertzak ez ninduen batere harritu. Aspalditik ezagutzen dugu elkar, eta banekien edozertarako gai zela. Uste dut agian hobeto ibil zitekeela harriarekin. Asko kontrolatu zuen harriekin, eta korrika ere oso ondo aritu zen. Bi gazteak ere [Jon Gisasola Zelai VI.a eta Aritz Azpiazu Arria VI.a] ondo ikusi nituen. Nahikoa egin zuten.

Argi geratu zen halako lanetarako zaildua izan beharra dagoela.

Hori argi dago. Probatik probara aldatzeak oso garrantzitsuak dira, eta lan handia eskatzen du. Ni hiru probatan saio batzuk egindakoa naiz entrenamenduetan, eta banekien aldaketak azkar egin behar zirela.

Zure denbora oso ona izan zen: 36.26. Espero baino hobea agian?

Zelai laguntzaileak esaten zidan: «kristorena egin behar dek !»; baina nik ez nekien zein denboraz hitz egiten ari zen. Nik buruan 40 minutuko langa nuen. Etxean pentatloi osoa egina nuen, eta 40 minututik gora erraz joan nintzen. Ni neu asko harritu nintzen egin nuen denborarekin. Baina oraindik ere denbora hobea egin nezakeela ere pentsatzen dut.

Ia bete egin zen zezen plaza. 28 urteren ondoren, bazen gogoa berriro pentatloia ikusteko. Gustura gelditu al zarete lehiakideak?

Bai. Egun hauetan aipatu dut: herri kirolek behar zuten horrelako zerbait. Ikusleei erakutsi zaie ikuskizuna eta herrikirolak uztar daitezkeela errespeturik galdu gabe. Baina gauza batzuk hobetu daitezkeen ustea dugu: erakundeen aldetik laguntza gehiago, eta kirolariak honetara moldatzea. Orain batzuk izan gara lan hau egiteko prest, baina beste batzuren jakin-mina ere piztu da. Hori gauzatzea falta da orain.

Izan duen harrerarekin, etorkizuna du pentatloiak?

Bai, baina ezin dugu jendea nekatu. Tarteka eginda ondo ikusten dut. Bildu eta ondorio batzuk ateratzeko garaia da. Nik bi urtetik behin egingo nuke gustura, baina hori ikusteko dago.

Joseba Otaegik apustua bota du pentatloiaren lan berbera egiteko. Zer deritzozu? Zergatik ez zen larunbatean plazaratu?

Berak esan zuelako garai txarra zela, txapelketak tarteko zirelako. Ni ere txapelketan ibili naiz, eta kale egin dut. Nik orain dela lau hilabete hartu nuen konpromisoa pentatloiarekin, nahiz eta jakin txapelketak ere inguruan izango zirela. Niri kalterik ez didala egin esan dezaket; nik beste arazo batzuk izan nituen osasunarekin. Niri kalte haiek egin didate, ez pentatloiak. Aratz Mugertzak ere erakutsi du biak osagarri izan daitezkeela. Nik aurrekoan ere esan nuen bost probetan zerbait erakutsi nahi zuenak bazuela aukera Azpeitian. Bestalde, plazara irten naizen azkenekoetan esperientzia txarrak izan ditut, eta gorputza asko astindu dut. Ez naiz berriro ere edozein modutara plazaratuko; hori argi daukat.

Beraz, ez zara Kantabrikora azalduko?

Ez, pentatloian lehiatu aurretik zurrumurruak baziren, eta emaztearekin hitz eginda nuen aurten behintzat Gabonak lasai pasatuko nituela. Urrezko Koparako izena eman dut, eta joango naiz. Gainera, ez diot zentzurik ikusten pentatloiko lan berak orain egiteari, agian aldaketa batzuk egin balitu...

Zein asmo dituzu orain?

Lehenik, osasun arazo guztiak baztertu nahi nituzke. Lehengoan oso sasoi onean ikusi nuen neure burua, baina oraindik ere uda aurretik pasatu nuen barizelaren arrastoak ez ditut guztiz baztertu. Oraindik ere konfiantza berreskuratu nahi dut, edozein apustu bota aurretik.]]>
<![CDATA[«Zaila da bakardadea entrenatzea»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1951/026/001/2018-10-02/zaila_da_bakardadea_entrenatzea.htm Tue, 02 Oct 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1951/026/001/2018-10-02/zaila_da_bakardadea_entrenatzea.htm
Nolatan Kirgizistanera?

Lehen ere izana nintzen bertan, orain egon naizen mendi horietako batean. Buruan badaukat proiektu txiki bat, garai bateko Sobietar Batasuneko bost zazpimilakoak ezagutzea. Beste kontu bat izango da igotzea, baina ezagutu nahi nituzke behintzat. Hortik tiraka etorri zen bertara joateko asmoa. Lekua izugarria da. Beste hiruretatik bi askoz garaiagoak dira, eta horien zailtasuna areagotu egiten da. Hala ere, hirurak igotzeko aukera ikusten dut.

Orain bi urte, Mikel Diez lagunarekin izan zinen. Orain, zergatik bakarrik?

Aurreko espedizioa modu babestuago batean ezagutu nuen, orduan lau lagun izan baikinen, Mikel Diez eta Aragoiko bi lagun. Modu bakarti bateagoan ezagutzeko gogoa gelditu zitzaidan; horrela beti da gogorragoa, indartsuagoa. Banekien dena ondo egin beharko nuela, eta bizitako dena nik jasoko nuela; dena batek jasotzen duenean, bakoitzaren moduan jasotzen da. Horrekin ez dut esan nahi hobea edo okerragoa denik, baina nik horrela bizitu nahi nuen. Ondorio positiboak besterik ez dut atera, nahiz eta hurrengo espedizioan agian berriro ere beste kide batzuekin joango naizen.

Bakarrik igo daitezkeen mendiak al dira biak ere?

Lenin Peaken banekien jendea egongo zela, eta hala izan zen. Gailurrerako bidean jendea izango zela banekien, eta, azkenean, boskotea osatu genuen, nahiz eta denak ez igo. Alacanteko beste mutil bat ere bazen. Khan Tengrin, berriz, oso ezberdina da. Erantzuna nahiko subjektiboa da, baina uste dut bakarrik igo daitezkeela, betiere kontuan hartuta mendi horiek dituzten arriskuak.

Zergatik berriro ere Khan Tengrira?

Nire lehen asmoa beste bi menditara joatea zen, Korzhenevskaiara [7.105 metro] eta Komunismora [7.495 metro]. Horiek ere bakarrik igo nahi nituen, baina helikopteroekin egin beharreko logistikak ez zidan mesederik egiten. Erabakia aldatu nuen, eta aurrena Leninera joatea erabaki nuen. Ez nintzen inoiz 7.000 metrora iritsi, eta jendea eduki nahi nuen gertu. Azkenean beldur asko izaten dira horrelako mendietan, eta lehen mendian uxatu nahi nituen beldur horiek. Beldurrak uxatuta, banekien Khan Tengrira ziurtasun handiagoarekin joango nintzela.

Argi al zenuen helburu nagusia Khan Tengri igotzea zela?

Bai. Hilabete neukan bi mendiak igotzeko, baina barneratua nuen oso zaila izango zela biak igotzea. Erronka zen niretzat biak igotzea, baina banekien egokitze fasea teknikoki errazagoa den mendi batean egin behar nuela. Bakarrik bete nahi nuen helburu nagusia, eta, gainera, espedizioen sasoitik kanpo egitea lortu nuen. Denboraldia oraindik ere amaitu gabea zen arren, azken egunetan nintzen, eta beste alpinista bat bakarrik topatu nuen mendian.

Nolakoa da Lenin Peak mendia?

Zazpimilako bat izateko, teknikoki oso zaila ez den menditzat hartzen da, baina aintzat hartu behar da igotzen saiatzen diren %10ek bakarrik lortzen dutela. Estatistika hori edozein zortzimilakorekin alderatu daiteke. Fisikoki oso gogorra da, eta inguruan ez dago bere neurriko besterik. Horregatik da oso hotza, babesik ez duelako. Oso komertzializatuta dagoen mendia da, eta, alde horretatik, ez zait asko gustatu.

Inoiz iritsi gabea zinen zazpimila metrotara. Nola sentitu zinen?

Nahi beste ez nintzen egokitu, eta dena oso azkar egin nuen, gehienbat 25 egun bakarrik nituelako bi mendiak igotzeko. Lenineko gailurrera igotzeko eguna nire hamargarren eguna zen mendian, eta oso gogorra egin zitzaidan fisikoki. Ordu asko dira igotzeko eta jaisteko. Azkeneko 300 metroak oso luzeak egiten dira. Goi lautada oso luzea du, eta bertan ordu asko pasatzen dira; denbora asko joaten da.

Nola antolatu zenuen bidaia?

Bi gailurrak igotzea zen helburua, baina banekien biak igotzeko oso aukera gutxi nuela. Aldagai asko izan behar dira alde, eta ez nintzen batere itsutu. Khan Tengrin, esaterako, gehienetan eguraldi txarra izaten da. Hala ere, mendiak ezagutu nahi nituen, beheko kanpalekuak... Jengish Chokusu [7.439 metro] mendia ere hor dago, eta ezagutu nahi nuen. Zorte handia izan dut eguraldiarekin. Gailur bakoitzerako egun jakin batzuk jarri nituen: Leninerako hamabost egun, eta Khan Tengrirako hamar.

Nolakoak izan ziren egokitze egunak?

Nahiko gogorrak izan ziren, arazo fisiko asko izan nituelako. Beherakoa izan nuen egun askotan, eta eguraldiaren arabera egin nituen egokitzeko egunak. Nire egoerari baino garrantzi handiagoa eman nion eguraldiari, betiere muga batzuen barruan. Nahi baino gutxiago egokitu nintzen, eta, esaterako, azken kanpalekuan ez nuen aurretik lorik egin.

Zenbat kanpaleku ipini zenituen?

Leninen, beheko kanpalekua 4.400 metrora jarria zegoen, duela urte batzuk lehen kanpalekua izango zena. Jangela ere bazegoen. Handik gora, beste bi kanpaleku ipini nituen. Nire kanpadendarekin ibili nintzen denbora guztian. Bakarra eraman nuen, eta hura mugitzen nuen.

Nola sentitzen da norbera 7.000 metrora?

Izugarrizko sentsazioa da! Galduta zaudela, askatasuna... Beldurra ere hor dago, baina mendian orduak luze joaten dira, eta oso kontzentratuta egon behar da, helburua ere argia delako. Khan Tengrirako bidean, hirugarren kanpalekuan hamasei ordu pasatu nituen, eta oso luzeak egin zitzaizkidan. Izaten dira ordu asko bakardadeak jaten zaituena, era negatibo batean, baina ordu horiek kudeatzen jakin behar da.

Eta nola kudeatzen dira?

Denoi gustatzen zaizkigu bakarraldiak, baina hangoak behartuak izan ziren, eta horiek normalean ez zaizkigu hainbeste gustatzen. Saiatzen nintzen neure burua entretenitzen, ahal nuen gehiena lo egiten, nahiz eta altuera horietan oso zaila den. Motxila egiten denbora asko pasatu nuen, esaterako. Banekien gailurretik jaistean jendearekin egongo nintzela: aurrena, harreman ona nuen errusiar batekin; gero, kataluniar batzuekin... Ilusio une txiki horiekin baztertzen nuen bakardadea.

Bakardadea entrenatzen al da?

Entrenatzeko zaila da. Aurretik banekien aldi horiek iritsiko zirela; horrek ez du esan nahi saihesten nituenik. Jakinda ere, oso gogorrak egiten dira. Hori bai, espediziora joan aurretik, egun guztia jende askorekin pasatzen nuen. Hemen bizi garen erritmoan oso zaila da bakarrik egotea.

Zer irakatsi dizu bakardadeak?

Nire bizitzaz gogoeta egiteko balio izan dit. Nire egunerokotasunaren inguruan ondorio batzuk atera ditut, nola bizi naizen, zein erritmotan bizi naizen... Bizitzaren inguruko ondorioak izan dira, erabakiak baino gehiago. Batzuk praktikan jartzen hasi naiz, nahiz eta egunerokotasunak asko jaten dizkidan.

Zazpimilako bat igotzea zaila da; bi, zer esanik ez. Balentria izan da.

Bai, noski. Banekien fisikoki bi igotzea oso gogorra izango zela, baina azkeneko eguna oso-oso gogorra izan zen. Uste dut nire mugara iritsi nintzela, nahiz eta fisikoki eduki nezakeen muga non zegoen jakin ez. Mugarekin jolasten ibili nintzen, eta galderak egiten nizkion neure buruari: iritsiko naiz gailurrera? Ondo al noa?

Hamar egunen barruan igo zenituen bi gailurrak. Nahikoak al dira hamar egun?

Gorputzak eta gorputzak daude. Neure kasuan, Lenin Peak igo eta gero, bertatik jaitsi, eta lau egun pasatu nituen 800 metrotan. Asko jan eta edan nuen, eta ez nintzen geldirik egon egun horietan, gorputza nagituko ote zitzaidan beldur. Oso neurri polita izan zela iruditzen zait lau egunetakoa, gehienbat, gorputza oxigenatzeko, hidratatzeko eta indarberritzeko. Pisu asko galdu nuen.

Egun horietan atseden hartu eta gero, nola sentitu zinen berriro ere mendira itzultzean?

Altuerara egokituta nengoenez, ondo. Lau mila metroan oso ondo sentitzen nintzen. Eguraldi oneko hiru egun nituen Khan Tengri igotzeko, eta horrela egin behar izan nuen. Fisikoki oso gogorra egin zitzaidan, baina agian horregatik izan zen, azkar egin behar izan nuelako. Bigarren egunean 1.800 metroko igoera bat egin behar izan nuen, eta agian hori ez zen egokiena izan, baina beste aukerarik ez nuen. Indarrez nahiko justu iritsi nintzen gailurrera.

Oso gaztea zara, baina orain arte pasatutako unerik kritikoena pasatu al zenuen Khan Tengrin?

Fisikoki, agian, bai, nahiz eta oraindik ez jakin nire mugetatik urruti edo gertu ibili nintzen. Arriskutik, berriz, ez. Eguraldiak asko lagundu zidan, eta, alde horretatik, oso seguru joan nintzen.

Zer sentitu zenuen gailurretan?

Lehenengoa nahiko normala izan zen, gehienbat nire helburua Khan Tengri zelako. Oso begiz jota nuen mendia da, aurretik ere bertan egona nintzelako. Asko gozatu nuen; ilusio berezia egin zidan. Ahalegin handia egin behar izan nuen gailurrera iristeko, zenbat gauza kudeatu behar izan nituen, zenbat borroka familiarekin, bikotekidearekin...

Etxekoei nola ulertarazi zenien bi zazpimilako igotzera zindoazela zeu bakarrik?

Ez da erraza dena ondo azaltzea. Saiatu nintzen, baina banekien ia ezinezkoa zela familiak hori ulertzea. Zergatik egin nahi nuen azaltzen nien, baina ulertzea... Onartu zuten behintzat, eta horrek lasaitu ninduen. Satelite erloju bat eraman nuen, eta mezuak bidaltzeko balio du. Nahi nuen lekutik mezuak bidaltzeko aukera izan nuen, eta gailurretik ere mezuak bidali nizkien. Hala ere, uste dut amak ez zuela lo askorik egin beheko kanpalekura iritsi arte.

Zenbateko aurrekontua izan du espedizioak?

Hegazkineko bidaiak eta bi mendien baimenak kontuan hartuta, 4.000 euro.

Badirudi zortzimilakoetara joateko joera albo batera gelditu dela, inoiz igo gabeko zazpimilakoetara joateko. Zer deritzozu?

Badirudi hala dela. Nik, hala ere, bi joera ikusten ditut. Alde batetik, inoiz igo gabeko seimilakoak eta zazpimilakoak igotzea. Jendeak albistea nahi du, eta, horretarako, inork egin ez duena egin behar da: lehena izatea. Bestetik, azkartasuna eta zailtasuna uztartzea, bi horiekin jolastea. Horiek amaitzean ez dakigu zer izango den.

Zortzimilakoek lorik kentzen al dizute?

Mendiak edo bideak erakartzen banau, zergatik ez? Gauza asko izaten dira espedizioetan, eta denen baturak erakartzen banau, ez dut inolaz ere baztertzen. Hala ere, nahiago dut betetzen nauen mendi bat igo, nahiz eta ez izan zortzimilako bat. Baliteke egunen batean aukera hori iristea. Oraingoz ez dut begiz jotako zortzimilakorik.

Berriro ere itzuliko al zinateke bakarrik espedizio batera?

Gustatuko litzaidake. Esperientzia oso modu indartsuan bizitzen da, eta ematen duen ordaina ezberdina da. Alde onak eta txarrak ditu, baina niri asko gustatu zait. Posible da besteren batean ere bakarrik itzultzea.]]>
<![CDATA[Osoena nor izango]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/026/001/2018-09-28/osoena_nor_izango.htm Fri, 28 Sep 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1872/026/001/2018-09-28/osoena_nor_izango.htm Euskal pentatloia deitzen zaion lehiaketaren seigarren aldia izango da. 28 urte luze joan dira azken ekitalditik. Joxemari Olasagastik irabazi zuen, orduan ere Azpeitiko zezen plazan jokatu zen erronkan. Marka ere ezarri zuen: 27.20,08. 1983an eta 1984an ere nagusitu zen. 1982an, berriz, Jose Inazio Orbegozo Arria II.a izan zen garaile, eta 1985ean, Angel Arrospide.

Orduan egin beharreko lan berberak izango dituzte oraingoan ere: lehena, 25 aldiz altxatu beharko dute ehun kiloko harri borobila; bigarrena, bi plaza (56 metro) egin beharko dituzte 400 kiloko harri bati tiraka; hirugarrena, hiru kana-erdiko moztu beharko dituzte; laugarrena, sei plaza (168 metro) egin beharko dituzte esku bakoitzean 50 kiloko txinga bat eramanez; eta bosgarren eta azkena, hiru kilometro egin beharko dituzte korrika, zezen plazari bueltaka.

Sei herrikirolari ariko dira: Xabier Orbegozo Arria V.a (Errezil, Gipuzkoa, 1977), Xabier Zaldua (Zumarraga, Gipuzkoa, 1977), Aratz Mugertza (Mutriku, Gipuzkoa, 1988), Jon Gisasola Zelai V.a (Mallabia, Bizkaia, 1999), Luis Txapartegi (Aizarna, Gipuzkoa, 1970) eta Aritz Azpiazu Arria VI.a (Azpeitia, Gipuzkoa, 1999).

XABIER ORBEGOZO 'ARRIA V.A'

Aizkolaria. 1,92 metro eta 94 kilo

«Uste dut denetan okerrenak harri-jasotzeko lanak izango direla»

Denetan esperientziarik handiena duena da Arria V.a. Azken urteetan, aizkoran eta korrika apustu bat baino gehiago jokatu ditu, eta, ustez, bera da faboritoa. Ondo moldatzen da halakoetan. «Uste dut denetan okerrenak harri-jasotzeko lanak izango direla. Ez da nolanahiko lana ehun kiloko borobila 25 aldiz altxatzea. Uste baino denbora gehiago joango zaigu», esan du. Udan, 40 erakustalditik gora egin ditu, eta sasoiko dago. Halere, aitortu du prestaketa «luze» egin zaiola. Aurkaririk zailenaz galdetuta, Zaldua eta Txapartegi aipatu ditu. «Irabazteko, 40 minututik jaitsi beharko da».

XABIER ZALDUA

Aizkolaria. 1,82 metro eta 84 kilo

«Egin dituen lanak kontuan hartuta, Arria V.a dago guztien gainetik»

Esperientzia handia du Zalduak herri kiroletan. Aizkoran eta korrika jokatu ditu apustu batzuk, baina pentatloiari «errespetu handia» dio. «Uste dut ni ondo moldatuko naizela aizkoran eta korrika, eta txingak eramateak ere ez dit beldurrik ematen. Baina harria jasotzen eta giza proban tentuz jokatu beharra dago». Txapela irabazteko faboritoa ere badu. «Orain arte egin dituen lanak kontuan hartuta, Arria V.a dago guztien gainetik». Lanak amaitzea nahikoa izango dela dio, eta bere nahia argia da: «Lan txukuna egin nahi nuke. Gero, txapela irabazten badut, bada, askoz hobeto».

ARATZ MUGERTZA

Aizkolaria. 1,74 metro eta 74 kilo

«Lan txukuna egiten badut, gustura etxeratuko naiz»

Plazaratuko direnen artean pisu gutxien duena da Aratz Mugertza: 74 kilo. Ospe handiko abizena da Mugertza herri kiroletan. Aizkolaria da berez, eta, azaldu duenez, «errespetu handiena» harria jasotzeak ematen dio. Aizkoran eta korrika «oso gutxi» ibili da, baina iritzi dio «nahikoa» izan dela udan egin dituen erakustaldiekin. Zaldua, Arria V.a eta Zelai V.a jo ditu txapela eramateko hautagai nagusitzat. Uste du irabazlea 40 minutu inguruan ibiliko dela. Bere burua zein postutan ikusten duen galdetuta, adierazi du ez lukeela sei parte hartzaileen artean azkena izan nahi. «Lan txukuna egiten badut, gustura etxeratuko naiz».

JON GISASOLA 'ZELAI V.A'

Harri-jasotzailea. 1,82 metro eta 87 kilo.

«50 minutu inguru beharko ditut. Ez nuke azkena izan nahi»

Zelai V.a da denen artean harri-jasotzaile bakarra. Esperientzia txikia du horrelako probetan, eta, agian, eskarmentu falta izan daiteke haren aurkaririk gaiztoena. Azaldu duenez, proba amaitzea du helburu nagusia. Badaki kostako zaiola aizkoran aritzea eta korrika egitea. Horregatik, harria altxatzen aterako duen abantailarekin jokatu nahi du. «Hiru minutu inguruan ibili nahiko nuke, besteek sei minututik gora beharko dituztelako». Hark ere uste du irabazlea 40 minutu inguruan ibiliko dela. Ez du uste marka hobetuko denik. Zein denboratan ibiliko den galdetuta, azkar erantzun du: «50 minutu inguru beharko ditut. Ez nuke azken postuan amaitu nahi».

LUIS TXAPARTEGI

Aizkolaria. 1,73 metro eta 93 kilo.

«Gustatuko litzaidake lehen hiru sailkatuen artean geratzea»

Denetan beteranoena da Txapartegi: 48 urte ditu. Aizkolaria da izatez, eta gaitasun handia du fisikoki. «Harriarekin nahiko juxtu nabil, eta, nahiz eta beste diziplinetan hobeto moldatu, bertan pilatutako nekearekin nahiko lan izango dugu». Harriarekin zazpi minuturen inguruan ibiltzeko esperantza du, eta adierazi du aizkorako lanak ez duela bereziki arduratzen. Arria V.a jo du faborito argitzat, baina zehaztu du ikusteko dagoela Zelai V.ak harriarekin zenbateko aldea atera diezaikeen. «Abantaila dezente aterako digu, eta gero lanak izango ditugu atzetik aurrera egiteko». «Lan txukuna» egitea gustatuko litzaioke, eta «ahal bada, lehen hiruren artean sailkatu»

ARITZ AZPIAZU 'ARRIA VI.A'

Aizkolaria. 1,89 metro eta 88 kilo.

«Ezinezkoa da Olasagastik eginiko marka hobetzea»

Arriatarren seigarren aizkolaria da Aritz Azpiazu, Arria II.aren biloba, eta Arria V.aren iloba. Parte hartzaileen artean gazteena da, Zelai V.arekin batera. Hark ere harria jasotzeko lana nabarmendu du, baina baita aizkora utzitakoan egin beharrekoa ere. «Harria jasotzeko izango ditugun lanak ematen dit beldur handiena, baina aizkoratik hurrengorako trantsizioak ere errespetu handia ematen dit». Prestakuntza duela hiru hilabete hasi zuen, eta «gustura» ibili da. Lehen plaza handia izango du, non eta jaioterrian. Ez du bere burua irabazle moduan ikusten. «Hiru ikusten ditut: Xabier osaba, Txapartegi eta Zaldua». Azpiazuk azpimarratu du «ezinezko» ikusten duela Olasagastik duela 28 urte lortutako 27 minutu eta hogei segundoko marka hobetzea.]]>
<![CDATA[«Ordu eta erdiko bi lo kuluxka egin nituen 88 orduan»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1924/026/001/2018-09-25/ordu_eta_erdiko_bi_lo_kuluxka_egin_nituen_88_orduan.htm Tue, 25 Sep 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1924/026/001/2018-09-25/ordu_eta_erdiko_bi_lo_kuluxka_egin_nituen_88_orduan.htm
Lau egun besterik ez da etxera itzuli zinela. Nola ari zara lehengoratzen?

Ondo, ondo, uste baino hobeto. Egia da nire esku izan dudan guztia egin dudala lehenago indarberritzeko, agian aurreko urteetan egin ez dudana.

Nola indarberritzen da bat ia lau egun korrika ibili eta gero?

Oro har, ondo oneratzen den pertsona naiz. Masajistek ere askotan esan izan didate, nire giharrek azkar oneratzeko gaitasuna dutela. Ez dakit zuntzengatik izango den edo ez, baina badirudi onak ditudala [barreak].

87 ordu eta 50 minutu behar izan dituzu zehazki Tor de Geantseko ibilbidea osatzeko. Izugarrizko marka da.

Bai, bai, izugarria da. Ni ere oraindik dena barneratzen ari naiz. Entrenatzailearekin ere aritu naiz hizketan, senarrarekin ere bai... Emakumeen inoizko denborarik onenetan bigarrena da, eta oraindik zaila egiten zait sinistea. Oihartzun handia izaten ari da, eta, amaitu zenetik, kazetariekin hizketan nabil etengabe.

Euskal Herrian askok adi begiratu diote zure jardunari.

Bai, iaz eta aurten Whatsapp talde oso handia egitea erabaki dut, ia 80 pertsonako talde bat. Nire senarrak noizean behin informazioa bidaltzen zien, eta bat baino gehiago goizeko lauretan ere esnatzen zen nola nindoan ikustera. Horiez gain, nire senarrak harreman zuzena zuen entrenatzailearekin eta medikuarekin: nola nindoan jakiteko, jaten ari ote nintzen jakiteko…

Aurtengoa hirugarren urtea zenuen jarraian Tor de Geantsen. Betiko asmo berberarekin joan al zinen?

Bai. Nire asmoa argia zen: 90 orduan ibili nahi nuen. Aurten kanpoko faktore batzuk kontrolatzea lortu dut; hilekoa, esaterako. Aurreko bi urteetan hilekoa jaitsi zitzaidan lasterketan, eta horrek sukarra eragiten dit. Iaz sukarrarekin joan nintzen lasterketara. Bi faktore horiek asko landu ditut emaginarekin, eta asko nabaritu dut aurten.

Ez dira korrikalari asko Tor des Geants hirugarrengoz egin dutenak. Zuk nolatan errepikatzen duzu?

Bada korrikalari talde bat Tor-eko ekitaldi guztietan izan dena; Senators deitzen diete. Tartean euskaldun bat dago, Oscar Martin bizkaitarra. Asko erakartzen ninduen lasterketa bat zen, erronka pertsonal bat delako. Beti pentsatzen nuen: amaitzeko gai izango zara? 150 orduan bai? Nire kasuan, 100 ordutik jaistea zen lehen helburua. Behin lortuta, zera pentsatu nuen: hobetu dezaket? Behin probatuta, kateatu egiten zaitu lasterketa honek. Javi Dominguez izan ezik [barreak]. Eromena dela esaten dit askotan, baina eromena berak jarritako marka da [67 ordu eta 52 minutu].

Zure helburu nagusia ez omen zen irabaztea, denbora ona egitea baizik.

Hori da. Munduko onenak etortzen badira, agian haien ondoan egon naiteke, baina azkenean balio duena denbora da. Lehen urtean, 2016an, 109 ordu egin nituen, eta bosgarren amaitu nuen; iaz, berriz, 97 ordu, eta bigarren. Aurten argi neukan 90 orduren inguruan ibili behar nuela.

Hiru urte hauetan askotan amestu al duzu garaile sartzen zinela Courmayeurreko kaleetan?

Askotan, baina lehen urtetik! Lehen aldi hartan oso motibatuta eta ilusio handiarekin joan nintzen. Buruz ikasi nuen ibilbidea; bertan ere izan ginen ibilbidea ezagutzen, bertan entrenatzen… Agian, orduan aurten baino hobeto nengoen, baina konturatu naiz azken urteetako esperientziak asko balio izan didala.

Zer izan zen lasterketaren gauzarik gogorrena?

Urdailarekin borrokan ibiltzea. Lasterketaren zati handi batean urdaila itxi zitzaidan, eta ez dakizue zein gogorra den goserik gabe jan beharra! Baina lortu nuen; eskerrak! Janari likidoa eraman nuen, errazagoa delako, baina hala ere zailtasunak izan nituen.

Zeinetaz gogoratzen zinen une zailetan?

Jende ezagunaz, Whatsappeko taldekoez... Iaz, lagun talde bat joan zen nirekin lasterketara, eta dokumental bat grabatu zuen nire ibilbidearekin. Aurtengo Bilboko Mendifilm jaialdian aurkeztuko dute. Haietaz pentsatzen hasten nintzen, eta banekien ezin niela hutsik egin, dokumentala sustatzeko aukera ezin hobea zelako lasterketa irabaztea.

Elikadura oso garrantzitsua izaten da horrelako lasterketetan. Egia al da patata tortila asko jan zenuela?

Bai! Goserik gabe nintzen batean, senarrak esan zidan patata tortilla bat prestatu zidala. Azkar batean etorri zitzaidan berriro gosea. Horrelakoetan, oso garrantzitsua izaten da jateko gustuko ditugun gauzetan pentsatzea.

Txakalaldi larririk izan al zenuen ibilbidean?

Ez, nik gogoratzen dudanez behintzat. Askorentzat bitxikeria izango da, baina gel bat besterik ez nuen hartu. Kafeina zuen gel bat izan zen, eta lo hartzen ari nintzela konturatu nintzelako hartu nuen, baina ez zidan ezer egin.

88 orduko lasterketan, zenbat ordu egin zenituen lo?

Bi geldialdi egin nituen, bakoitza ordu eta erdikoa, 192. kilometroan lehena eta 239. kilometroan bigarrena.

Noiz ikusi zenuen irabazi egingo zenuela?

Ez zait gustatzen gauzak aldez aurretik ospatzea. Lasterketa honetako azken jaitsiera oso txarra da, eta banekien erori eta orkatila okertuz gero dena pikutara joango zela. Bi aldiz erori nintzen lasterketan, eta banekien kontzentrazioa ezin nuela galdu amaierara arte.

Zortzi orduren abantaila atera zenien bigarrenari eta hirugarrenari. Ez al da askotxo?

Irteeran nengoela, gero bigarren sartu zen bikoteko kideetako batek, italiarrak, galdetu zidan ea sasoiko nengoen. Bigarrena eta hirugarrena elkarrekin sartu ziren, eta pentsatzen dut traturen bat egingo zutela. Korrikalari asko erretiratu ziren pixkana-pixkana. Agian, abantaila handiegia da, baina...

Burua ere oso garrantzitsua izaten da lau eguneko lasterketa batean. Nola entrenatzen duzu burua?

Egia da esan duzuna, baina esan dezaket nik burua ondo entrenatua dudala. Zerbait egiteko konpromisoa hartzen dudanetik, buru-belarri saiatzen naiz horretan. Gertatu izan zait, aurten Andorran esaterako, lasterketa batean uste baino okerrago joatea eta momentuan txipa aldatu behar izatea. Agian horretarako erraztasuna dudala izan daiteke, ez dakit. Hainbesteko ahalegina egin behar izaten dut askotan, ezin dut txikikeria batengatik bertan behera utzi. Entrenamendu on bat egiten ari naizela pentsatzen jarri, eta aurrera !

Zein izan zen saria lasterketa irabazteagatik?

Hoka etxeko oinetako batzuk erosteko txartela, gatz pilulak zituen poto bat, gel batzuk, masajeak emateko olio antzeko bat, oinetakoak eramateko poltsa bat, toalla bat eta motxila bat. Iaz, korrika egiteko erloju bat eman ziguten, behintzat, amaitzean, eta irten aurreko gaua eta amaitu osteko gaua pasatzeko hotela ere jarri ziguten. Aurten, irten aurrekoa bakarrik nuen. Kontuan hartuta bidaia egiteko bakarrik 400 euro behar ditudala, pentsa…

Zerk erakartzen zaitu horrelako lasterketetatik?

Lehen urtean dena oker atera zitzaidan, asko korapilatu zitzaidan dena. Nire senarrari berriro ere lasterketa honetara ez itzultzeko eskatzen nion, aurpegia hazia nuela. Baina sari banaketan nintzela, neronek esan nion: «Badakizu berriro ere itzuli egin behar dudala!». Une hartan banekien berriro ere itzuli egingo nintzela, arantza gelditu zitzaidan. Iaz, berriro ere antzeko gauza bat sentitu nuen, eta zera pentsatu nuen: «Askoz ere hobeto egin nezakeen!». Berriro ere arantza. Aurten, ordea, lasai itzuli naiz, nahiz eta aurten ere izan dudan okerren bat lasterketan.

Laugarrengoz joango al zara Tor de Geantsera?

Uf, askok egiten didaten galdera da. Ez dut baztertzen itzultzea. Senarrari ikaragarri gustatzen zaion lasterketa da, eta, berak gozatzen badu, badakit ez dudala arazorik izango itzultzeko. Baina gonbita berriro ere iritsiko da, zain dauzkat, baina ondo pentsatu beharra daukat. Sakrifizio handia eskatzen duen lasterketa da, abuztu guztian ibili behar da... Urte asko daramatzat oporrik izan gabe.

Tor de Geantsek beti izan du eztabaida bere inguruan. 2014an, esaterako, lehen postuan zihoan Francesca Canepa kaleratu egin zuten. Zuk gertutik bizi izan al duzu eztabaida hori?

Bai. Nik argi neukan dena normaldu arte ez nuela bertan parte hartuko. Beti zegoen ezbaian podiumeko norbaitek tranparik egin ote zuen edo ez, kilometro gutxiago egin ote zituen edo ez... Antolakuntzak neurriak hartu zituen arte ez nintzen joan lehen aldiz. Geroztik, gauzak asko aldatu dira, eta neurriak zorroztu dituzte. Adibide bat jarriko dizut: aurtengo lasterketan niri hiru aldiz aztertu didate motxila, ea derrigorrezko material guztia neraman ikusteko. Urte gogorrak izan zituzten; agian dena onartzen zutelako izan zitekeen. Interes asko daude lasterketa honetan.

Nolatan iristen da mendi korrikalari bat horrelako lasterketa bat egitera?

Egia esan, ez dakit. Maratoiak egiten hasi nintzen; gero, luzeagoak; gero, ehun miliatako distantziak, eta azkenik, hau.

Aurten, 13 lasterketa jokatu dituzu Tor de Geantsera joan aurretik; asko, maratoi distantzia baino luzeagoak. Ez al dira lasterketa gehiegi?

Egin dudana zera da: oso gutxi entrenatu. Izan dira asteak oinetakoak jantzi ere egin ez ditudanak. Gero eta gehiago kostatzen zait entrenatzeko motibazioa aurkitzea, eta dortsala jartzeak, aldiz, gehiago motibatzen nau. Lasterketak asko gustatzen zaizkit, ikaragarri. Gainera, aurten negua oso gogorra izan da.

UTMB Mont Blanceko Ultratrailean ere izandakoa zara. Laugarren postua lortu zenuen 2015ean. Zer iruditzen zaizu?

Zirku asko dago, eta, niretzat, ez da munduko lasterketarik onenetakoa, lasterkariei ematen dien arretarengatik. Lasterketa amaitu, eta ez dago anoa gunerik, izen ematea ere garestia da, amaitzen dutenentzako oparia ere eskasa... Horretan ez du zerikusirik Tor-ekin; Tor-en korrikalariok askoz ere hobeto tratatzen gaituzte.

Zer-nolako ezaugarriak behar ditu ultra distantziako korrikalari batek?

Uf... Javi Dominguezen buru hotza, Jordi Gamitoren estrategia, Maite Maioraren ahalmena, Nuria Picasen korrikarako erraztasuna eta nire sufritzeko gaitasuna.

Tor de Geantsen ondoren, zer? Beste zerbait luzeagoa egiteko asmorik?

Uste dut ezetz; luzeagoa, behintzat, ez. Neguan jokatzen den bat aipatu nion senarrari, Spine Race lasterketa [Erresuma Batua, 462 kilometro, +16.230 metro], baina ez dakit hainbesteko gogorik dudan. Eta gauza bat daukat argi: ez dudala bakarrik joan nahi horrelako lasterketetara.

Lasterketa asko irabazitakoa zara azken urteetan. Jendearen presioa nabaritzen al duzu irabazten ez duzunean?

Eta irabazten ez badut, zer? Zer gertatzen da, ba? Ez da ezer gertatzen! Semeek ere galdetzen didate halakoetan: Zer gertatu zaizu, ama? Ba ezer ez, besteak ni baino korrika gehiago egin dutela. Ez dago besterik; lehen askoz gehiago estutzen nintzen horrelako gauzekin. Nik nahiago dut kanpoan korrika egin. Lehen, esaterako, asko sufritzen nuen Ehunmilien astean. Irabazle ikusten ninduten atera aurretik, eta horrek asko nekatzen ninduen.

Oso zorrotza omen zara entrenamenduekin.

Orain pixka bat lasaitu egin naiz, egia esan behar badut, baina hasi nintzenean dena oso zorrotz eramaten nuen. Edozer gauza egiteko gauza nintzen entrenamendu osoa betetzeko. Lanera joan aurretik entrenatu behar banuen, jaiki eta joan egiten nintzen, ez nuen hutsik egiten.

Zurea bezalako garaipen zerrendarekin, babeslerik ez duzu faltako, ezta?

Bueno, badut nire taldea, Land. Nire kontratua dut, laguntza ekonomikoa ematen didate, eta arropa ere bai. Ez naute behartzen lasterketa batzuk egitera. Athlonekoek ere laguntzen didate. Baina, esaterako, oinetakoekin ez nau inork babesten. Saiatu izan naiz zerbait lortzen, baina ez dut inongo asmorik gogoz kontra ezer egiteko.

Nolakoa da zure egun arrunt bat?

Bi seme ditut, eta orain esan dezaket arnasa pixka bat hartzen uzten digutela [barreak]. Goizean goiz jaiki, eta lanera joaten naiz. Iaz arte, lanetik atera eta jarraian entrenatzen nintzen. Amaitu, ogitartekoak prestatu, eta umeen bila joaten nintzen. Haiekin ordu batzuk pasatu, etxeratu, afaldu eta ohera. Orain lasaiago ibiltzen naiz. Askotan, umeak eskolaz kanpoko jardueretan daudenean joaten naiz entrenatzera.]]>
<![CDATA[«Banekien itzuliko nintzela. Noraino? Hori zen zalantza»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1925/026/001/2018-09-18/banekien_itzuliko_nintzela_noraino_hori_zen_zalantza.htm Tue, 18 Sep 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1925/026/001/2018-09-18/banekien_itzuliko_nintzela_noraino_hori_zen_zalantza.htm
Bi aste baino gehiago igaro dira UTMBko podiumera igo zinela. Nola ari zara lehengoratzen?

Osasunez ondo nago, nekatuta, baina ondo. Hala ere, loaldia lehengoratzen ari nintzenean, izugarrizko parranda egin nuen, eta berriro ere logurak jota nabil, baina orain hau tokatzen da [barreak]. Logurarena da gauza guztien artean okerrena. Uda guztia ordutegirik gabe ibili eta gero, UTMB jokatu eta hurrengo egunean lanean hastea tokatu zitzaidan, gainera. Egun batzuk behar izaten ditut berriro ere ordutegietara moldatzeko. Egia da UTMB honek giharrak oso ukituta utzi dizkidala, denbora ez da alferrik pasatzen, eta denbora pasatu dut halako ahalegin bat egin gabe. Oinez edo bizikletaz ibili naiz, baina oraindik ezin izan dut korrikarik egin.

Iazko hutsunearen ondoren, zer esan nahi izan zuen zuretzat aurten berriro lasterketan izateak?

Iaz, ez nintzen korrika izan, baina bai anaia jarraitzen, eta orduan konturatu nintzen berriro ere Chamonixen egon nahi nuela. Lasterketa desberdinak ikusten egon nintzen 2017an. Batzuetan, Zegaman eta Ehunmilietako asteburuan, esaterako, emozioz gainezka, hunkituta, negar ere egin nuen. UTMB ikusten, argi nuen berriro ere itzuli behar nuela. 2016an hirugarren egin ondoren, zalantzak sortu zitzaizkidan itzuliko nintzen ala ez, baina iaz konturatu nintzen asko emozionatzen nauen lasterketa bat dela oraindik. Beraz, itzuli nahi nuen.

Hala ere, zalantza askorekin joan zinen UTMBra.

Ia bi urte horrelako lasterketa bat egin gabe egoteak zalantza dakar; ez nuen argi nola erantzungo zidaten gorputzak eta buruak. Halere, nire lanak eginda joan nintzen UTMBra, eta lesioa guztiz ahaztuta. Beste kontu bat da emaitza, baina emaitza beti dago besteen menpe. Faktore askok baldintzatzen dute emaitza. Askotan, inoizko lasterketarik onena egin eta gero, podiumetik kanpo gera zaitezke, eta alderantziz, sartu ere bai. Ez dago norberaren esku. Oro har, pozik nago egindako lasterketarekin, eta betiko mamuak azaldu bazitzaizkidan ere, beste modu batera kudeatu ahal izan nituen. Noski, orain, etxetik, beti dago zer hobetua eta zer aldatua. Ez dakit sorpresa izan zen 26 orduan amaitzea, bi urteren ostean ez delako erraza jakitea, baina horretarako entrenatu naiz, eta edozer gauza gerta zitekeen.

Bi urteko geldialdiaren ondoren, zein izan zen lasterketarako planteamendua?

Ez dut inoiz planteamendu zehatzik eramaten. Aurreko urteetako denborak ere ez nituen gogoan, nire anaiak eta entrenatzaileak bai. Irteeran oso aurrean jarri ninduten, baina lehen kilometroetan emakume askok aurreratu ninduten, agian hamabost baziren aurretik. Handik aurrera, jendea aurreratzen joan nintzen. Ez nuen erreferentziarik izan lasterketaren zatirik handienean. Asko harritu ninduena zera izan zen, nahiko azkar harrapatu nituela lasterketa irabazteko faboritoak iruditzen zitzaizkidanak.

Kilometroak aurrera, eta faboritoak erortzen. Asko harritu al zintuen?

Niretzat, Mimmi Kotka suediarra zen irabazteko faborito nagusia, baina jasotako mezuren batengatik susmoa hartzen ari nintzen zerbait gertatzen zela. Ez zen ezer ziurra, baina banekien zerbait bazuela. Gero, Caroline Chaverot ere ez nuen batere ondo sumatu lasterketan aurreratu nuenean. Clare Gallagher ere aurten ez da iaz bezala ibili... Ni nire lana egitera atera nintzen.

Noizbait haserre ere ibili omen zinen zeure buruarekin.

Contaminesen [31. kilometroa] asko haserretu nintzen neure buruarekin. Oinetakoak aldatu nituen, baina ez nintzen batere gustura ibili, janari pila bat hartu nuen, nahiz eta jakin ez nuela jango, pisu asko, denbora asko pasatu nuen anoa gunean... Jende askok aurreratu ninduela pentsatzen jarri nintzen, baina, dirudienez, jada hirugarren jarri nintzen. Ez nuen ezer ulertzen. Asko kontrolatzen ditut gauza hauek, baina orduan oso galduta nengoen. Dirudienez, aurretik nituenak orduan atzetik nituen eta aurreratutako batzuk berriz aurrean. Beraz, kontuak ez zitzaizkidan ateratzen.

Noiz konturatu zinen bigarren postuan zindoazela?

Egia esan, ez nintzen gehiegi konturatu. Denbora gehienean hor ibili nintzen, lehenik laugarren, gero hirugarren... Aldaketa asko izan ziren lasterketan. Amaieran argiago izan nuen, eta banekien Canepa aurretik nuela hamabost minuturen abantailarekin, baina nik denbora guztian atzera begiratzen nuen. Amaiera aldera, emaitza zela eta, neure burua asko estutu nuen, estresatua nindoan. Hori da beste mamuetariko bat. Egia da Chamonixera jaisten eta helmugan egina oparitu niola neure buruari. Azken jaitsieran aurkitutako jendeak esan zidan bizpahiru minututara nuela, baina jada Chamonixen nintzen.

Amaieran, lau minutuko tartea izan zenuen irabazlearekiko. Askotan pentsatu al duzu irabazteko zorian egon zinela?

Han bertan ez nuen pentsatzen, baina etxera itzulita, batzuetan pentsatu dut, denbora zertan galdu nuen: azken jaitsieran, bi aldiz gelditu nintzen txiza egitera, anoa guneak, agian uneren batean korrika gehiago egitea, uf... Baina gauza bera esan dezake han bildutako edonork. Lasterketa Chamonixen hasten eta bukatzen da eta norberak kudeatzen du, ahal duen bezain ondo.

Chamonixen izan zaren lau urteetan lehen bosten artean sailkatu zara: 2014an bosgarren, 2016an hirugarren, eta 2015ean eta 2018an bigarren. Zerbait bada…

Oso zaila da urtero hor egotea. Nik, azken urteetan, UTMB izan dut helburu nagusia, eta erabaki hori hartzea ere ez da batere erraza. Asko ez dira urtero joaten.

Batzuen iritziz, aurtengoan ez da maila handirik izan emakumeen artean. Hala ere, sei emakume 27 orduren azpitik helmugaratzeak aurkakoa adierazten du. Zer pentsatzen duzu horretaz?

Gizakiak beti izan du gauzei balioa kentzeko gaitasuna. Oso erreza da esatea, «bai, irabazi du, baina ez zegoen mailarik». Ez mendi lasterketetan bakarrik, bizitzan esaten den zerbait da. Horrelakoak gara. Aurten, mutilengatik ere hori esan dute, baina aurten ere lehen hamarren artean sartzea izugarria izan da. Ez nuke nahi goraipatuko den zerbait izatea, baina ez zait bidezkoa iruditzen egindakoari balioa kentzea. Datuak hor daude, irabazlearen denborak ez dira izan azken urteetakoak, 26 ordu azpitik, baina 27 ordu azpitik sei korrikalari sartu dira, 12 korrikalari 28ren azpitik... Nire ustez, historiako lasterketarik onena izan da, kopurua eta egindako denborak aintzat hartuta.

Gustura amaitu al zenuen?

Bai, oso zoriontsu amaitu nuen, eta hori nabari zen helmugan. Ez nuen espero hainbeste oihartzun izatea. Jende asko emozionatu zen, eta horrelako gauzek asko betetzen naute.

Nola gogoratzen duzu 2016ko abenduaren 11, istripuaren eguna?

Banekien hor ez nuela egon behar, bazegoen zerbait hori esaten zidana. Ez nengoen gustura, eta, azkenean, istripua izan nuen. Eskiatzen ari nintzela apurtu egin zitzaidan lotailu gurutzatua. Hasieran, lasai nengoen, eta gogoratzen dut Adur Mendizabalek ekarri ninduela nire autoan Vielhatik [Herrialde Katalanak]. Etxera itzuli eta hiru egunera esan zidan traumatologoak zer neukan. Ezin nintzen oinez ibili, eta erresonantzia magnetikoak dena baieztatu zuen.

Zer etorri zitzaizun burura?

Egia da urte hura nahiko nekatuta amaitu nuela. Hurrengo urterako egutegia prestatzen ari nintzen, Donostiara itzuli berritan nengoen, denen beharra nuen... Anaiak eta amak asko lagundu zidaten, eta pazientzia handia izan zuten nirekin. Asko diet eskertzeko.

Denbora nola pasatzen zenuen?

Gauza ezberdin asko egiteko aprobetxatu nuen. Ondo etorri zitzaidan Donostian denbora gehiago pasatzeko, eta, nik esaten dudan moduan, «bakoitza gelditzen ez denean, bizitzak gelditzen du bakoitza». Beste bizitza bat hasteko aukera eman zidan. Asko lagundu didaten gauzak egin ditut handik aurrera, gimnasioan orduak eta orduak pasatu ditut, Atletico San Sebastianeko lagunekin elkartu, bizikleta, pintxo-potea... Inoiz egingo ez nituen gauza asko egiten hasi nintzen.

Askotan pentsatu al zenuen dena pikutara bidaltzea?

Uste dut ezetz.

Berriro ere korrika egiteko esperantza galdu al zenuen?

Egun batzuetan, bai. Egun gogor asko izan ditut bidean. Banekien itzuliko nintzela. Noraino? Hori zen zalantza.

Lesioaren ondoren, berriro ere korrika hasi zineneko eguna oroitzen al duzu?

Lehengoratzeko lan asko egitea tokatu zitzaidan. Asko saiatu behar izan dut bi hankak aldi berean indartsu izateko. Asko lagundu didate Mikel Arcek hasieran eta Javi Hernandez Bellok gero. Hala ere, atzerapauso bat izan nuen lehengoratzean, 2017ko irailean. Beste bi hilabete eman nituen korrika egin gabe, gimnasioan eta bizikletarekin lanean. Berriro ere hasi behar izan nuen beste prozesu batean. Probak egiten nituen, eta esan dezaket 2018ko urtarrilean hasi nintzela berriro ere korrika. Hura izan zen abiapuntua, mugarria.

Korrika ez, baina geldirik ere ez omen zinen egon lesioaren ostean.

Ez ez, geldirik ez nintzen egon. Makuluekin nengoela ere, berrogei minutuko ariketa taulak egiten nituen, abdominalak, flexioak... Aurrerago ere, egunero egiten nuen zerbait, bizikleta ez bazen, igeri, bestela gimnasioa... eta batzuetan denetarik pixka bat.

Geldirik egon zinen denboran, korrika egitearen falta sumatzen zenuen?

Egia esan, ez. Ezina onartzea oso gogorra da, eta horregatik uste dut hasieran ez nuela faltan ematen korrika egitea. Negar asko egin nuen Estanis Sarasua masajistarenean, inpotentzia asko sentitu dut denbora honetan.

Chamonixko helmugan bigarren sartu bazinen ere, kolokan utzi zenuen berriro ere han izatea. Oraindik berdin pentsatzen al duzu?

Nik argi neukan aurten itzuli nahi nuela, eta, oraindik argiago, lesio batek ez ninduela erretiratuko. Baina nik gauzak prestatzeko dudan modua oso gogorra da. Uztailean eta abuztuan korrika jarraitu behar dut, askotan, bakarrik gainera. Aurten, asko kostatu zait, eta udari amaiera polita eman diot, baina ez dakit hau dena berriro ere pasatu nahi dudan. Bestalde, egia da UTMB prestatzeko oso ondo datorkidala uda, oporretan nagoelako eta denbora gehiago dudalako ondo prestatzeko. Bi aldeak ditu, ona eta txarra. Egon ziur, itzuliko naiz, agian 50 urterekin, agian hurrengo urtean, baina zalantza asko ditut. Noski, ez orain, orain itzuliko nintzateke, baina gogoan ditut abuztuko egun batzuk, ez horren gozoak.

Aurten, G2H Goierriko Bi Handien arantza gelditu omen zaizu.

Bai. Izugarrizko gogoa nuen etxean korrika egiteko. Oso gutxitan egin izan dut korrika Euskal Herrian, eta gogo berezia nuen. Lasterketan asko gozatu nuen, bertan behera gelditu zen arte. Baina esan behar dut erabaki zuzena izan zela. Izugarrizko arantza gelditu zait.

Itzuliko al zara?

Ez dakit, aurten egin nahi nuen. Datorren urtean? Kolokan uzten dut erabakia.

Zazpi urte daramatzazu ultra distantziako lasterketak egiten. Azkar pasatu al dira?

Bai, oso azkar.

1974an jaiotako lau korrikalari izan zarete aurten UTMBn. Laurok dakizue zer den UTMBko podiumera igotzea. Azken dortsala jarri omen dute bik: Iker Karrerak eta Zigor Iturrietak. Noiz arte izango dugu Uxue Fraile?

Ez dut ezer berririk esango Karrerari eta Iturrietari buruz. Gauza handiak egin dituzte biak ere. Javi Dominguez ere hor dago, urtero bere onena ematen. Uxue Fraile korrikalariari ere ez zaizkio urte asko falta erretirorako. Ondokoak ari dira gutxinaka eta niri ere ez zait asko falta. Betiere onena emateko helburuari buruz hitz eginda. Guztiok jarraituko dugu gure irteeratxoak egiten, baita dortsalen bat jartzen ere. Hori gure erraietan dago.

Jarraipenik izango al duzue Euskal Herrian?

Ultren mundua oso zabala da Euskal Herrian. Askotan pentsatzen dugu ultrek duten zailtasunei ez diegula aurre egiten baldintzarik onenetan. Dena ultra da, baina nik uste dut ultrek bere bidea behar dutela. Beti pentsatu izan dut ultretara iristeko bide luze bat egin behar dela. Ni ez naiz moden aldekoa, eta iristen ari dira geldialdi larriak. Niri ere iritsi zait, lesio moduan, neke moduan, aldaketa organikoak eta fisikoak... Kontuan hartu beharreko gauza asko ditu ultren munduak.

Zure ametsetako bat AEBetako Hardrocken lehiatzea da (161 kilometro, + 10.500 metro). Oraindik ere bai?

Bai. Egia da ez dakidala zergatik, baina betidanik izan dut hara joateko gogoa. Oso altuera garaian lehiatzen den lasterketa da, baina entrenatzeko oso zaila. Gero, egia da zozketa egiten dela eta zortea behar dela, baina tokatuz gero, ez nioke ezezkorik esango.]]>
<![CDATA[«Utzi egin nahi dut lehen postuetan ibiltzeak egunero eskatzen didana»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1923/026/001/2018-09-11/utzi_egin_nahi_dut_lehen_postuetan_ibiltzeak_egunero_eskatzen_didana.htm Tue, 11 Sep 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1923/026/001/2018-09-11/utzi_egin_nahi_dut_lehen_postuetan_ibiltzeak_egunero_eskatzen_didana.htm ]]>
Gorputzaldi txarra utzi omen dizu azken lasterketak.

Bai, ez zait batere gorputzaldi ona gelditu. Pena handia ematen dit horrela amaitzeak, eta gaur egun, oraindik, ez dakit zer egingo dudan. Ez nuen inondik inora horrelako emaitzarik espero.

Azken lasterketa zenuela iragarri zenuen.

Bai. Ez zen aspalditik pentsatua nuen zerbait izan, baina aspalditik nenbilen buruari bueltak emanez. Fisikoki oraindik ongi lehiatu naitekeela pentsatzen dut. Azken bi urteetan, fisikoki okerrago ibili naiz; azkenaldian, ordea, nahiko sasoiko eta maila onean ibil naitekeela ikusi dut. Baina Salomon taldean egoteak beste mota batetako konpromisoak ere eskatzen dizkit, eta gauza horiek gehiago nekatu naute.

Zer konpromisoz ari zara?

Gaur egun goi mailan egon nahi duenari eta marka baten laguntza duenari gauza batzuk eskatzen zaizkio: sare sozialak erabiltzea, esaterako. Hori onartu beharra dago. Horrek, jakina, konpentsazio batzuk ekartzen ditu. Horretaz haratago, jendeak jarraitu egiten gaitu, jakin-mina du... Beste gauza horiek guztiek nekatu egin naute. Oro har, kirolaz gain, sare sozialak sortzen ari diren gauzak ez zaizkit batere gustatzen.

Ez zara inoiz sare sozialen zalea izan.

Ez, aurretik nituen konpromisoengatik ez balitz, ez nuke ezer egingo. Egia da zerbait komunikatu nahi izan dudanean, barruak eskatzen zidalako, egin izan dudala, baina ez da egunero egin beharreko komunikazio mota bat izan. Nik aukeratua izaten zen, ez derrigortua. Iruditzen zait jendeak, ez dakit nola esan, adikzioa duela, zerbait erakutsi beharra... Askotan pentsatzen dut jende asko dagoela besteek egiten dituzten gauzekin bere ametsak bete nahian dabilena, besteek egiten dutenari begira... Ez al litzateke hobea bakoitzak oinetakoak janztea eta mendi buelta bat egitea? Ez dago Mont Blancera igo beharrik horretarako. Horrek balio handiagoa luke.

Askotan entzun izan dugu ez zarela saltzaile ona izan.

Baina zer saldu behar dut? Egin izan dudan diziplina hau ez dut inoiz hartu saltzeko. Gustatzen zitzaidalako egiten nuen; une jakin batean emaitza on batzuk lortu nituen, marka bat azaldu zen, eta laguntza horrek aukera ematen du proiekzio bat izateko eta mundu mailako ateak irekitzeko. Nik hori aurkitu dut, baina inoiz ez dut saltzeko beharrik izan. Hori bai, markek saldu egin behar dute, eta gu horretarako tresnak izan gara. Joko horren barnean egon naiz, eta onartu dut urte batzuetan, baina, orain, nekatuta nago, besterik gabe. Argi daukat gauza batzuetara berandu iritsi naizela. Jende gazteak modu naturalean egiten dituen gauzak niri gehiago kostatzen zaizkit. Inoiz ez zait burutik pasatu entrenatzera irten aurretik sakelakoa hartu eta argazki bat ateratzea.

Ez al zaizu burutik pasatu babesleak alde batera uztea eta beste era batean lehiatzea?

Bai, baina, nire burua ezagututa, zaila ikusten dut. Askotan pentsatu izan dut gutxinaka maila jaitsiz joatea, baina ez dakit... Ziur nago egunen batean lasterketaren batean izango naizela, baina ez errendimendua lortu nahian. Denbora luzean ibili naiz lehen postuetarako lehian, eta horrela ibiltzeak beste exijentzia bat du. Hori da utzi nahi dudana: lehen postuen borrokan ibiltzeak egunerokoan eskatzen didana. Horregatik iruditzen zait nire ibilbideak mozketa bat behar zuela.

Hamabost urte joan dira bidean. Lehen urteetan, lasterketa motzagoetan ibiltzen zinen; Espainiako Kopan hirugarren izandakoa ere bazara, baina mugarria 2011ko UTMB Mont Blanceko Ultratraila izan zen.

Zalantzarik gabe. 2010eko Ehunmilietako desastrearen ondoren, denboraldia nahiko txukun amaitzea lortu nuen. Orduan etorri zen Salomon taldean sartzeko aukera. 2011ko UTMBko lasterketa izugarria izan zen. Kilian Jornetekin batera kilometro asko egiteko aukera izan nuen gainera, eta bertan lortu nuen bigarren postuak asko esan nahi zuen.

2012an, berriro ere irteeran egoteko entrenatu zinen, baina, azkenean, ez zinen atera. Zer gertatu zen?

Taldeko lau korrikalari joan ginen lasterketa jokatzera: Miguel Heras, Francois D'Haene, Julien Chorier eta ni. Oso-oso ondo prestatuta joan nintzen, eta helburua lasterketa irabaztea zen. Eguraldi oso txarra egin zuen, eta, egunean bertan, goizean, argi esan zuten ez zela jokatuko benetako ibilbidean. Nik ez irtetea erabaki nuen, ez zen nire gogoa Chamonixeko haranean gora eta behera ibiltzea. Agian, nire ibilbidean kontraesan batzuk izango nituen, baina nire motibazioa eta helburua UTMB lasterketa irabaztea zen, baina benetako UTMB. Hasieratik garbi utzi nien taldekoei nik ez nuela parte hartuko.

Egoskortu, eta ez zinen irteeran izan, baina taldekide batzuek ateratzea erabaki zuten.

Niretzat, ez zuen merezi. Argi neukan ez nuela lasterketa alternatibo bat irabazi nahi. Egun hartan asko ikasi nuen gizakiak nolakoak garen. Erabakia hartzeko garaian tentsio asko egon zen. Salomonek askatasuna eman zigun nahi genuena egiteko. Herasek argi zeukan atera egingo zela, beti irabazi nahi izan duelako. D'Haenek ez zuen atera behar, baina, nik ez nuela atera behar esan nuenean, berak baiezkoa eman zuen...

Zer izan da zuretzat UTMB?

Mendiko lasterketetako Txapeldunen Liga da. Munduko Txapelketa irabazteak ez du UTMB irabaztearen balio erdirik. Chamonixen podiuma zapaltzea ezin daiteke beste ezerekin alderatu, eta nik hori bizi izan nuen. Gehiago esango dut: inor ez zaio iristen itzalik egitera ere, inor ez. Han izaten dira distantzia luzeetan ibiltzen diren munduko korrikalaririk onenak, ez bada UTMB lasterketan, TDSn edo CCCn. Denek egon nahi dute.

2013an, kilometroetan behintzat, jauzi handia egin zenuen, Tor de Geantsera joan zinenean (Alpeak, 330 kilometro, 24.000 metroko desnibel positiboa).

Oso urte gogorra izan zen hura. Progresio logiko bat zuen egutegia prestatu nuen, non helmuga Tor de Geants zen. Lau urte lehenago, lasterketaren berri jakin nuenean, erokeria bat iruditzu zitzaidan. Baina behin mundu honetan sartzean, distantziak igoz joan nintzen, eta zera pentsatu nuen: zergatik ez? Urte guztiko helburu nagusia izan zen. Gaur egun onartu behar dut ez dela metodologiarik onena hara joan aurretik dortsala jantzita 500 kilometro egitea bost lasterketatan.

Urte askotan gehiegi entrenatu izan zarela pentsatzen duzu?

Bai, zalantzarik gabe. Gaur egun ez nituzke horrelako entrenamenduak egingo, baina, orduan, eta gaur egun ere esan dezaket, ez genuen ideiarik distantzia luzeak nola prestatu. Uste dut zerbait ikasteko aukera izan dela guk egin ditugun okerretatik. Astakeria bat iruditzen zait distantzia luzeak jokatzeko egunero-egunero distantzia luzean entrenatzea. Kilian Jornet bera da adibiderik argiena; hark ez ditu hainbeste erokeria egiten. Uste dut garrantzitsuena entrenamendu luzeak eta kalitatezko entrenamendu motzak tartekatzea dela. Zergatik ez noizean behin kilometro bertikal bat topera egin ultrak prestatzeko? Gorputzak memoria dauka, eta bi egunean ez du galtzen. Askotan iruditzen zaigu egun pare bat geldirik egonda dena pikutara doala, baina kontrakoa gertatzen da. Atsedena ezinbestekoa da kirol honetan.

Europan jokatzen diren lasterketa garrantzitsuenetan ibili zara, eta ondo gainera. Ameriketan egindakoak, ordea, ez dira hain ondo atera. Arantzarik bai?

Bitan izan naiz Hardrock lasterketan. 2015ean izan nintzen lehenbizikoz, eta, joan nintzen moduan joanda, esan dezaket bederatzigarren postu hura ona izan zela. Aurretik izandako emaitzei begiratuta, badirudi ez zela ezer, baina orduan ez nintzen batere sasoiko joan. Lesionatuta joan nintzen, baina Hardrocki ezin zaio ezezkorik esan. Iazko udan, berriz, sasoiko nengoen, baina gauzak ez ziren pentsatu bezain ondo atera. Lasterketa bakoitza mundu bat da, eta uste dut lasterketa aurreko egunetako oker batzuek eragina izan zutela lasterketan. Sabeleko minarekin ibili nintzen. Bestela, agian Kilianen aurretik ez, baina uste dut harengandik gertu ibil nintekeela. Hala ere, gustura gelditu nintzen, lanak ondo eginda joan nintzelako. Arantza? Ezetz esango nuke.

Jornet aipatu duzu. Taldekide eta lagun izan duzu kataluniarra. Hainbesteko aldea al dago haren eta besteen artean?

Bai. Nik, nirekin alderatuta behintzat, horrela bizi izan dut, maila bat edo bi gorago ikusi izan dut. Distantzia guztietan ibiltzen da lehian, eta bera da denetan irabazteko edo oso goian ibiltzeko gaitasuna duen bakarra; nik, behintzat, argi daukat.

Eta hori? Mendi lasterketentzat ona al da diziplina guztietan onena izatea?

Nik uste dut etorkizunean ezinezkoa izango dela mendi lasterketetan ere, baina dena diru kontua izango da. Egunen batean benetan dirua sartzen bada, jendea espezializatuz joango da distantzietan, baina, gaur-gaurkoz, ez dago. Ziur korrikalari onak aterako direla, eta bateren batek markaren bat ere kenduko diola, baina Kilianek hainbeste urtean eta hainbeste diziplinatan erakutsi duen mailan nik behintzat ez dakit besteren bat ezagutuko dudan. Izan dira uneren batean diziplina batean saiatu eta asko entrenatu ondoren itzala egitera iritsi direnak, baina, diziplina horretatik irtetean, ez diote azkurarik ere egin. Horrek erakusten du kirol honek hobetzeko duen tartea.

Hamabost urte hauetan, inoiz sentitu zara garaiezin?

Ez dakit... Kirol honetan emaitzak ez du beti erakusten egindako lana. Aldagai asko daude emaitzan eragina dutenak eta gure esku ez daudenak. Aire zabalean egiten den dizplina bat da, mendian egiten dena, eta norberak kontrolatzen ez dituen faktore asko daude. Zientifikoki egon zaitezke goren-gorenean sasoiari dagokionez, baina emaitzarik ez da atera.

Eta ahaztuko zenukeen momentu bat?

Lasterketa askotan askok pentsatzen dugu: «Eta nik zer egiten dut hemen?», «Zer behar daukat nik horrela ibiltzeko»... 2016an Alpeetan jokatu nuen Alpen X 100 [160 kilometro, 9.224 metroko desnibel positiboa] irabazi banuen ere, ez dut gogoan hain gutxi gozatutako lasterketarik. Lasterketa gehienean lasterketatik kanpo egon nintzen, ez nuen ateratzeko gogorik ere, eta gaua igaro ondoren bikotekideari ere zerbait esan nion, baina hark, eguna argituko zuela, eta jarraitzeko esan zidan. Animatu egin nintzen eguna argitzearekin batera, eta amaitu nuen, baina batere gozatu gabe.

Jende askok huts egin al dizu edo saldu al zaitu urte hauetan guztietan?

Askok ez.

Zure ibilbidea ikusita, gogobeteta gelditu al zara? Edo arantzaren batekin gelditu zara?

Harro egoteko moduko ibilbidea egin dudala iruditzen zait. Denetik egon da, emaitza hobeak eta okerragoak. Uste dut denborarekin, pertsonalki perspektiba bat hartzen dudanean, gehiago jabetuko naizela egindakoaz, eta ni horrekin gelditzen naiz. Ziur beste gauza asko egin nitzakeela, baina hemen erabakiak hartu behar dira egunero eta segundoero, eta erabaki horien ondorioa gara.

Nola ikusten duzu mendi lasterketen mundua hemendik hamar urtera?

Hiru lasterketa mota ikusten ditut: lehiaketa ofizialak, lasterketa nagusiak (UTMB, Zegama-Aizkorri...) eta dortsalik gabe baina norberaren erronkak saltzeko gaitasuna izango duten aktibitateak. Uste dut mendiko lasterketen inguruan badagoela asko gara daitekeen merkatu bat. Eta, bestalde, lehen aipatu dizudan bezala, iruditzen zait espezializazio bat izango dela distantziatan.

Zer egingo duzu aurrerantzean?

Argi daukat kirola egiten jarraituko dudala; uste dut hori dela onena, eta nik, gainera, behar dut. Hala ere, mendiak bere osotasunean ematen dituen aukerez gozatu nahiko nuke: eskalatu, alpinismoa, mendiko eskiaz neguan gehiago gozatu... Seme bat eta alaba bat ditut, eta bizitzan beren erabakiak hartuko dituzte, baina gustatuko litzaidake haiei mendiaz gozatzen erakustea. Nork daki gero zer egingo duten, baina zaletasuna sartzea gustatuko litzaidake.

Himalaian ere ibilitakoa zara zu. Ikusiko al zaitugu 5.000 metrotik gorako mendietan?

Lehen galdetu didazu ea arantzaren bat gelditu zaidan, eta agian hori da bat, nire sasoirik onenean egon naizenean ez probatu izana. Mendi korrikalaria izan naiz, baina beti argi izan dut mendia bere osotasunean hartuta bertan egin daitekeen diziplinarik osoena alpinismoa dela. Ez dut alpinismoa barrutik ezagutu, baina betidanik izan dut pentsamolde hori. Oraindik ez da berandu, baina ezin dizut ez baiezkorik ez ezezkorik esan.]]>
<![CDATA[Erronkarako prest]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/018/001/2018-08-29/erronkarako_prest.htm Wed, 29 Aug 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1872/018/001/2018-08-29/erronkarako_prest.htm

JAVI DOMINGUEZ

Mendi korrikalaria

«Oso garesti dago lehen hamarren artean sartzea»

Gutxik bezala ezagutzen du Javi Dominguezek (Gasteiz, 1974) UTMB lasterketa. Askotan aritu da bertan, baita podiumera igo ere, 2013an. Lasterketaren maila urtetik urtera handituz doa etengabe, eta Dominguezek oso gertutik bizi izan du azken urteetako bilakaera. Azken urteak garaipenez osatu ditu, eta aurtengorako ere gogotsu azaldu da bezperan. «Sasoiko» dagoela dio, «lesiorik gabe eta lasterketa osatzeko gogoz». 2013koa ezustekoa izan bazen ere, handik aurrera irabazitako lasterketek podiumerako igotzeko hautagaien artean jarri dute. Iaz ez zen aritu.

«Beste lasterketetan bezala, nire lana egitera aterako naiz, nahiz eta proba honetan munduko onenekin lehian ibili beharko dudan». Askok bezala, Kilian Jornet kataluniarra jo du faborito nagusitzat. «Beti da erreferentzia lasterketa guztietan; berdin dio kilometro bertikala jokatu edo munduko ultrarik luzeena jokatu. Kilian beti hor egoten da».

Berak ere begiz joa du Mont Blanceko ultratraila. Urteko helburu nagusia du. «Ez da nire lasterketarik gogokoena, baina ultra distantzian mailarik handiena duena da. Postu on bat lortzeko, lan handia egin beharra dago». Zerekin egongo litzateke konforme? «Izango den mailarekin, handia litzateke lehen hamarren artean sartzea», aitortu du. Iazko garailea, Francois D'Haene, ez da ariko, eta Dominguezek, Jornetez gain, beste bi izen nabarmendu ditu, estatubatuarrak biak: Jim Walmsley eta Zach Miller.

ION AZPIROZ

Mendi korrikalaria

«Ez dut inori ezer erakutsi beharrik»

Gogotsu dago Ion Azpiroz (Berastegi, Gipuzkoa, 1980). Gorakada handia izan du azken bost urteetan, eta horrek ultra distantziako ikusleen erakusleihora eraman du. 2013an izan zen lehenbizikoz Chamonixen, baina 2015ean lortutako 13. postuak eta iaz TDS Traces des Ducs de Savoie lasterketan lortutako laugarrengoak aurtengo ekitaldian aurrean egon daitezkeen korrikalarien artean jarri dute. Hala ere, ez du sentitzen presio berezirik. «Ez dut inori ezer erakutsi beharrik, eta horrek lasaitzeko eta gozatzeko aukera gehiago ematen dit. Ez dut pentsatu nahi postu jakin batean. Lasterketa aurrera doan heinean daraman bideak zehaztuko dit zertarako gai naizen. Azken urteetan, lasterketaren maila asko handitu da, batez ere aurten, sarietan diru dezente jarri baitute».

Zuhurtziak zuhurtzia, Azpirozek azpimarratu du «sasoiko» dagoela. «Azken bi asteetan asko entrenatu naiz mendian, eta, horren ondorioz, nekea pilatu dut, baina, azken orduko ezbeharrik ez bada, ondo iritsiko naizela uste dut».

Azken urteetan oso distantzia luzeetan aritu izan da, baina, hala ere, oraindik errespetu handia sortzen dio ehun milien distantziak. «Distantziak ematen dit beldurrik handiena. Nahiz eta azken urteetan ultretan ibili, ehun milietako lasterketa batek beti ematen du beldur pixka bat, batez ere UTMBn, lasterkarien maila izugarria izaten baita». Argi du non egon daitekeen lasterketako gakoa. «Erritmo egokia ez badut hartzen, bukaeran oso garesti ordain dezaket».

UXUE FRAILE

Mendi korrikalaria

«Orain bi urte baino lasaiago noa»

Ez du berehalakoan ahaztuko Uxue Frailek (Donostia, 1974) 2016ko abenduaren 11. Mendiko eskian entrenatzen ari zela, ezker belauneko lotailu gurutzatua eta meniskoa apurtu zituen. Ikusgarri ari zen ordu arte: UTMBn eta Ultra Trail World Tourrean hirugarren izan zen. Eten luzea izan zuen iaz, baina indarberrituta dago.

Ez du aitzakiarik jarri nahi. «Lesiotik ongi nago. Belauna gogor dago oraindik, eta hankak denbora gehiago behar du indarra parekatzeko». «Gogotsu» eta aldi berean «urduri samar» dagoela ere aitortu du, denbora pixka bat pasatu delako horrelako proba batean bere burua estutu ez duenetik, ez fisikoki eta ezta psikologikoki ere. Orain bi urte lortutako podiumarekin ez du pentsatu ere egin nahi. «Orduan presio handiagoa nuen. Orain ere bai. Izan ere, errazena litzateke esatea amaitzearekin konformatzen naizela, baina orain arteko emaitzak ezin hobeak izan dira, eta nork daki». Aurrean ikusten dute askok, baina berak izen bat azpimarratu du, Mimmi Kotka suediarrarena. Argi du nolako lasterketa nahi duen. «Neure buruarekin lasai geratzeko adinako lasterketa egitea gustatuko litzaidake».

RAUL MACARRO

Mendi korrikalaria

«Ez dut ezer sinatzen irten aurretik»

Debutaria da Raul Macarro (Bilbo, 1984) Chamonixen, eta CCC Courmayeur-Champex-Chamonix lasterketan ariko da etzi goizetik—101 kilometro eta 6.100 metroko desnibel positiboa—. Bi urte besterik ez daramatza ultretan korri egiten. Halere, iaz Euskal Herriko txapeldun izan zen. Chamonixen lehiatzeko irrikan da. «Azken egunetako sentsazioak kontuan hartuta, oso indartsu nago, urteko sasoirik onenean. Gero beste gauza bat izaten da halako sentipenak ehun kilometroko proba batean azaltzea».

Ez du kezkatzen faboritoen artean ez egoteak. «Hala ere, beti egiten dugu amets ezusteren bat ematearekin. Maila handiko korrikalari asko ariko dira, eta haiek izango dute presio guztia. Erokeria izango litzateke hain denbora gutxi daraman nire moduko korrikalari batentzat CCCren moduko lasterketa bat izatea urteko helburu nagusia. Irteeran egote hutsa sari handia da niretzat».

Prestakuntza «uste bezala» joan dela azaldu du. Ekainean, Euskal Herria Mendi Erronka irabazi zuen —67 kilometro eta 3.600 metroko desnibel positiboa— , eta Goierriko Bi Handietan aritu zen, baina bertan behera gelditu zen. Horrek, hala ere, ez du eraginik izan. «Han maila onenean aritu nahi nuen, gehienbat konfiantza eta segurtasuna emango zidalako CCC lasterketari begira».]]>
<![CDATA[Azken dortsala du]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1873/017/001/2018-08-28/azken_dortsala_du.htm Tue, 28 Aug 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1873/017/001/2018-08-28/azken_dortsala_du.htm
Karrerak ibilbide luze eta oparoa osatu du. Izan ere, hamabost urtez ibili da amezketarra garaipenez garaipen mendi lasterketetan. Oroeleko maldetan (Jaka, Espainia) jantzi zuen dortsala lehen aldiz, 2003ko abuztuan, eta ehunka lasterketa joan dira bidean, baita makina bat marka, ahalegin eta erronka ere. Lehen errekor saiakera etxean egin zuen, Txindokin: 11 aldiz igo eta jaitsi zen 24 ordutan. 2006an, euskal selekzioko kide zela, hirugarren izan zen Espainiako Kopan. Sasoi amaieran jaso zuen saria: Salomon kirol arropa enpresak fitxatu zuen bere talderako.

Baina Karrera ezagutarazi zuen lasterketa 2011ko UTMB lasterketa izan zen —170 kilometro eta 12.000 metroko desnibel positiboa—. Inor gutxik ezagutzen zuen irteeran, baina zur eta lur utzi zituen guztiak. Bigarren sailkatu zen. Postu horrek mundu guztiaren ahotan ipini zuen haren izena. Ordura arte, izen bakarra existitzen zen: mendi lasterketetako erregea, Kilian Jornet kataluniarra. Handik aurrera, edozein lasterketara joan dela ere, amezketarra faboritoen artean izan da beti.

Baina haren ibilbidea ez da izan arantzarik gabekoa. Zorigaiztokoa izan zen Ehunmiliatan aritu zen lehen aldia, 2010ean. Beasainen hasi eta bukatzen da lasterketa, eta hor egin zuen estreinakoa distantzian. Probaren lehen ekitaldia zen, halaber. Karrera lider zen ibilbidearen 130. kilometroan, eta ia bi orduko abantaila zeukan bigarren sailkatuaren aldean. Baina utzi egin behar izan zuen lasterketa. Kolpe latza izan zen, baina etorkizunerako oso baliagarria. «Ikaragarri ikasi nuen lasterketa hartan», dio ordukoaz galdetuta.

Tor des Geants eta Nolan's 14

Garaipenez jositako ibilbidea du, eta horien guztien gainetik aipagarriak dira 2013an Tor des Geantsen lortutakoa eta iaz Nolan's 14 AEBetako mendi erronka ezagunean egindako marka. 2013an, Karrerak jokatutako bost lasterketak irabazi zituen, eta ez nolanahiko lasterketak, 100 kilometrotik gorako lautan nagusitu baitzen. Baina denboraldia amaitzeko asmoarekin Aostako (Alpeak) bailarara joan zen, mendi lasterketetan dagoen probarik gogorrena jokatzera; Tor des Geants, 330 kilometro eta 24.000 metroko desnibel positiboa duen lasterketa. Irteeran, bera zen faborito argia, eta, lasterketa gehienetan bezala, han ere ez zuen hutsik egin. 70 ordutan egin zuen, eta sei ordutan jaitsi zuen aurreko marka. Horrelako erronkatan aritzeko diziplinatua, saiatua eta odol hotzekoa izan beharra dago, eta Karrera hiru dohain horien jabe izan da ibilbide osoan. Horri esker, gai izan da lesioei aurre egiteko, zeina onena ematea eragotzi baitzioten 2014an, 2015ean eta 2016an.

Indartsu iritsi zen iazko udara. Aspalditik begiz-jota zuen Nolan's 14, Coloradon (AEB) jokatzen den mendi erronka ezaguna. Ez zen nolanahiko desafioa; hamalau mendi kateatu, denak 4.000 metrotik gorakoak, eta tartean 160 kilometro. Aukera paregabea zen hain gogoko dituen mendizaletasuna eta abiadura uztartzeko, eta ez zuen inor utzi ez hotz ez bero. 60 orduko muga zuen erronka amaitzeko, eta sei ordu sobera izan zituen. Metodikoa izan da beti lasterketak prestatzeko garaian, bai prestakuntzan eta baita elikaduran ere.

Karrerak gutxik bezala ezagutu du mendi lasterketen bilakaera, eta jarrera kritikoa ere izan du askotan. «Burua joan zaigu mendi lasterketekin», esan zion BERRIAri iazko otsailean. Ez da inoiz sare sozialetan aritu zalea izan, baina kazetarientzat beti izan da plazera harekin hitz egitea.]]>
<![CDATA[Hastear da Ehunmilien festa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1876/022/001/2018-07-12/hastear_da_ehunmilien_festa.htm Thu, 12 Jul 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1876/022/001/2018-07-12/hastear_da_ehunmilien_festa.htm
Azeri zahar asko dago irabazteko hautagaien artean. Gizonezkoetan, Javi Dominguez gasteiztarra da izenik aipagarriena, irabaziz gero bosgarren txapela lortuko bailuke. Dominguezek Jon Aizpuru beasaindarra izango du aurkaririk zuzenena; gorakada handia izan du azken bi urteetan -2016an hirugarren izan zen, eta iaz, bigarren-, eta aurtengoan jaso dezake sari nagusia.

Emakumezkoetan, berriz, baliteke lehia polita egotea. Ewa Majer poloniarra da denen ahotan dabilen izena. Iaz kilometro askotan lehen postuan izan zen, baina gero erretiratu egin zen. Badirudi iazko arantza ateratzeko prest dagoela. Gainera, iazko garailea, Silvia Trigueros abadiñarra, ez da irteeran izango aurtengoan. Beste bi euskal korrikalari daude garaipena lortzeko hautagaien artean: Elena Calvillo -bigarren 2014an eta iaz- eta Jone Urkizu -hirugarren 2014an eta iaz-.

Ehunmiliak ez da izango asteburuan jokatuko den lasterketa bakarra. Gaur, 23:00etan, Goierriko Bi Handiak lasterketa hasiko da, 88 kilometro eta 6.000 metroko desnibel positiboa duen proba. Lasterketa horretarako izen emateak ordu gutxitan amaitu ziren, eta 500 korrikalari baino gehiago izango dira irteeran. Irabazteko hautagaien artean izen ugari dago: gizonezkoetan, Dani Agirre nafarra eta Pedro eta Mikel Etxeberria anaiak; emakumezkoetan, Monica Grajera kataluniarra, Mayi Mujika euskal selekzioko korrikalaria eta Esther Casajuana. Horien guztien gainetik, baina, izen handi bat izango da irteerako marran: Uxue Fraile donostiarra. Ultra distantzian ospe handiko hainbat lasterketa irabazitakoa da Fraile, baina, azken urtean lesioak izan dituenez, korrika gutxi egiteko aukera izan du, eta gogotsu dago lasterketarako. Estreinakoz ariko da Beasainen.

Igandean jokatuko da azken lasterketa, Marimurumendi maratoia, goizeko hamabietan. Proba horretarako dortsalak ere ziztu bizian agortu ziren. 42 kilometro egin beharko dituzte korrikalariek.

Ehunmiliak, Goierriko Bi Handiak eta Marimurumendi batuta, ia 1.300 korrikalari ariko dira asteburuan Goierriko mendietan, eta badirudi eguraldia aldeko izango dutela.

1.Zein probatan hartuko duzu parte?

2.Zenbagarren aldiz ariko zara?

3.Zein lasterketa egin dituzu aurretik?

4.Zer helbururekin zoaz lasterketara?

5.Zerekin konformatuko zinateke?

6.Zenbat denbora daramazu lasterketa prestatzen?

7.Urteko erronka izango al da hau?

MIGUEL ARBURUA BERRUETA(Hondarribia, Gipuzkoa, 1968)

«Amaitzea da lehen helburua, eta, gero, 32 orduren bueltan ibiltzea»

1«Ehunmilietan hartuko dut parte».

2«Laugarrenez ariko naiz Ehunmilietan. G2H ere egin dut».

3«Berako maratoia erdia eta Tolosako T3T maratoia».

4«Nire helburua izango da 32 orduren inguruan ibiltzea».

5«Ultra guztietan bezala, lehenengo helburua amaitzea izango da. Lortuz gero, pozik egongo nintzateke».

6«Zazpi hilabete daramatzat hau prestatzen, baina oinarri bat behar duzu; bestela, epe luzeago bat behar da horrelako erronka bat gainditzeko».

7«Bai, aurtengo erronkarik garrantzitsuena izango da. Agian, irailean edo urrian zerbait gehiago egingo dut, baina helburu nagusia Ehunmiliak da».

ELENA CALVILLO(Beasain, Gipuzkoa, 1970).

«Aurrekoetan lortutako markaren bueltan egon nahi dut, 30 orduan»

1«Ehunmiliak lasterketan ariko naiz».

2«Seigarren aldia da: hiru aldiz G2H-an, eta beste hirutan Ehunmiliatan».

3«UT Llastres Tarragonan [Herrialde Katalanak], Sztafeta Gorska [Polonia] eta Euskal Herria Mendi Erronka Leitzan».

4«Lehenengo helburua bukatzea da, eta, ahal bada, beste Ehunmiliatan egindako denboratan ibiltzea: 30 ordu inguruan».

5«Esandako helburuak betetzearekin».

6«Urte hasieran martxoko eta apirileko lasterketak prestatu nituen. Ondoren, atseden hartzen eta indarberritzen egon nintzen, eta maiatzean berriz entrenatzen hasi nintzen, orain arte».

7«Handiena behintzat bai».

JON AIZPURU LARRAÑAGA (Beasain, Gipuzkoa, 1988)

«Aurten iaz baino lasaiago ikusten dut neure burua»

1«Ehunmiliatan ariko naiz».

2«Laugarrenez hartuko dut parte Ehunmiliatan. Aurretik G2H-a egina dut, 2013an».

3«Garingo [Beasain], Xabier Mendizabalen Oroimenezkoa [Beasain], Kolazino Mendi Eguna [Bedia], Beasaingo Herri Lasterketa, Kilimon Trail [Mendaro], Euskal Trail 130 kilometroko Ultratraila [Baigorri] eta T2T maratoi erdia [Tolosa]».

4«Aurten iaz baino lasaiago ikusten dut neure burua. Egia esan, 2016an ia 25 orduko lana egin eta gero, 2017an banuen halako barne presio bat 24 ordu azpitik egiteko, eta helburua lortu nuen. Egia esan, lortutakoa ez nuen espero».

5«Helburuak ezberdinak dira: lehena, minik ez hartzea eta lasterketa amaitzea; bigarrena, ahal bada ikusleentzat jarraitzeko interesgarria den lasterketa baten parte izatea, eta hirugarrena, gehiengotara joanez gero, aurreko urteko denbora hobetzea».

6«Esango nuke otsailean hasi nintzela 2018ko denboraldia prestatzen. Gasteizko maratoi erdia prestatzen ari nintzela, min hartuta amaitu nuen 2017a, eta otsailera arte ez nintzen ia guztiz osatu».

7«Ehunmiliak aurtengo bigarren erronka izango litzateke. Maiatzean Euskal Trailen parte hartu nuen, eta, Ehunmilietara begira, ondo etorri zitzaidan bertan parte hartzeak. Ehunmilien ondoren, baliteke beste lasterketaren batean parte hartzea, baina ikusiko dugu».

BITTOR ANDRES ALKORTA(Orio, Gipuzkoa, 1971)

«Proba bukatzeko eta asko ez sufritzeko esperantza daukat»

1«G2H-an hartuko dut parte».

2«Nire lehenengo aldia izango da aurten».

3«Aurten, Zegama-Aizkorri eta Tolosako T3T lasterketa».

4«Bukatzeko esperantzarekin eta asko ez sufritzeko esperantzarekin noa Beasainera».

5«Amaitzearekin konforme».

6«Urte osoa daramat lanean».

7«Ez. G2H-a probatzeko gogoa nuen aspalditik, eta ez daukat errepikatzeko asmorik».

JOKIN GIJARROIRURETAGOIENA(Zumaia, Gipuzkoa, 1987)

«Lagun artean gozatzera noa, sufrituz gozatzera»

1«G2H-an hartuko dut parte».

2«Lehen aldiz ariko naiz».

3«Kobaz Koba [Zestoa], Talaia bidea [Donostia], Rioja Ultratrail [Espainia], Goizutrail [Goizueta] eta Flysch trail [Zumaia].

4«Lagunartean gozatzera noa, sufrituz gozatzera. Bi lagunekin eta anaiarekin joateko asmoa dut».

5«Beasainera iritsi eta lasterketa hau prestatzeko egindako entrenamenduek fruitua eman dutela ikustearekin».

6«Urtarriletik nabil prestatzen».

7«Bai; bi urtetik behin sartu dut erronka luzeren bat, eta aurten G2H egitea pentsatu nuen».

ANA AZPILIKUETA(Madril, 1983)

«Konforme nengoke irribarre handi batekin iritsita»

1«G2H lasterketa egingo dut».

2«Lehen aldia da».

3«Hiru Handiak, Gran Trail Peñalara, Zegama, Alto Sil...».

4«Amaitzea da helburua».

5«Irribarre handi batekin iristearekin konformatuko nintzateke. Nahiko nuke Gipuzkoaz gozatu, ahalik eta gutxien sufritu eta ideia askorekin itzuli».

6«Urtarriletik ari naiz prestatzen bereziki proba hau».

7«Helburu nagusia dela konturatzen zara amesgaiztoak dituzunean, iritsi ezinak, galdu zarenaren sentsazioa duzula amestean... Horrela bizitzen ari naiz. Eguna iristeko irrikan nago».

IZASKUN SANZ ELDUAIEN(Iruñea, 1977)

«Lehen aldiz ariko naiz mendiko maratoi batean; amaitzea da helburua»

1«Marimurumendin».

2«Lehen aldiz parte hartuko dut Ehunmilien festan».

3«Berako maratoi erdia [Nafarroa], Xtreme Higa de Monreal [Nafarroa], Mitxarro bira [Araba], Camille Xtreme [Nafarroa] eta Triku Trail [Nafarroa]».

4«Nire lehen mendi maratoia izango da, eta amaitzea da helburu bakarra».

5«Amaitzea eta lasterketaz gozatzea».

6«Sei hilabete daramatzat lasterketa hau buru-belarri prestatzen».

7«Bai, zalantzarik gabe».

SONIA REYES UNANUA(Beasain, Gipuzkoa, 1973)

«Gozatu egin nahi dut, eta gutxienez duela bi urteko marka egin»

1«Marimurumendi maratoian parte hartuko dut».

2«Bosgarren aldia izango dut Ehunmilietan. Hiru aldiz parte hartu dut G2H lasterketan, eta beste behin Marimurumendi maratoian».

3«Orain dela bi aste, Ordiziako lehen mendi maratoia, eta aurretik Tolosako T2T».

4«Helburua beti bezala disfrutatzea da».

5«Konformatuko nintzateke orain dela bi urte egindako denbora berdintzea edo hobetzea lortuko banu».

6«Prestakuntzak azkenean bere denbora behar du. Marimurumendi prestatzeko urtarrilean hasi nintzen, eta astean bost egunez entrenatzen dut normalean. Astean mendian, gimnasioan eta errepidean ibiltzen naiz korrika, eta asteburuetan mendian egiten dut entrenamendu saio luze bat».

7«Aurtengo erronkak bi ditut: asteburu honetan Marimurumendi, eta abuztuan Suitzan jokatuko den Zermatt Matterhorn Ultraks proba [48 kilometroko ibilbidea du, eta 3.600 metroko desnibel positiboa]».]]>
<![CDATA[«Azalpen asko eman behar izan ditut, baina ez dago atzera-bueltarik»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1918/022/001/2018-07-06/azalpen_asko_eman_behar_izan_ditut_baina_ez_dago_atzera_bueltarik.htm Fri, 06 Jul 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1918/022/001/2018-07-06/azalpen_asko_eman_behar_izan_ditut_baina_ez_dago_atzera_bueltarik.htm
Igandean, Euskal Herriko txapeldun izatea lortu zenuen hirugarrenez. Gustura lanarekin?

Oso gustura; gehienbat, bukaeran sentitu nuelako nire onena eman nuela.

Ilusio berezia egin zizun mezurik jaso al zenuen?

Bai, Alatzne Etxaburuak eta Igor Esnaolak bidalitakoak. Haiek ere nire antzera daude, sega uztekotan baitira. Azkenaldian asko hitz egiten dugu elkar, eta berezi sentiarazten dizute.

Nola ospatu zenuen?

Familiakoekin eta lagunekin bazkaltzera joan nintzen. Gero, anaiak erakustaldia zuen Aristerrazun, eta hara joan ginen. Hura amaitzean, erromeria zegoen, eta hantxe ibili ginen. Ez nuen etxera joateko gogorik!

Txapeldun zinen, eta kolpetik erretiroa hartuko zenuela esan zenuen.

Askok pentsatu zuten bero kolpe baten ondorioz hartutako erabakia izan zela [barreak]. Askok galdetu zidaten ea egia zen esaten ari nintzena. Baina aspaldi hartutako erabaki bat zen. Ez du atzera-bueltarik.

Zergatik utzi duzu?

Ez da arrazoi jakin batengatik izan. Ni ez nago berdin, animo aldetik behintzat. Ikusi dut ez dudala lehen nuen ilusio hori. Gaur egun, askotan, entrenatzera joatea ere gainkarga bat bezalakoa da. Urtarrilean, lesio bat ere izan nuen, eta arnasa hartzeko ere arazoekin ibili naiz. Hiru hilabeteko geldialdia gomendatu zidaten. Marka egitera joateko garaia nuenean, debekatu egin zidaten harria jasotzea. Martxora arte geldirik egon ondoren, maiatzean deitu zidaten, txapelketa uztailean izango zela esateko.

Arazo gehiegi denbora gutxian.

Bai. Orduan esan nion neure buruari: «Merezi al du horrela ibiltzea?». Ez nengoen ondo. Baten batek erakustaldi baterako deitzen baninduen, konpromiso batean jartzen ninduen. Bi anaiak lanean ari dira, mutil-laguna ere bai... Bakarrik gaizki ibiltzen naiz, eta ,horrelakoetan, Joseba Ostolazak lagundu izan nau, baina haren lana albo batera utzita etorri izan da.

Hala ere, azken txapelketa jokatu nahi izan duzu. Zergatik?

Bai, Karmele Gisasolari eta Julia Martinezi deitu nien lehendabizi. Uztekotan nintzela, eta galdetu nien ea txapelketa antolatzen lagunduko ote zidaten. Federaziora abisua pasa eta hurrengo egunean, Karmelek deitu zidan esanez biak izena emanda zeudela, eta entrenatzen hasteko. Gauza asko eskertu behar dizkiet biei, txapelketa jokatzeko ilusio handia zuten, baina niri mesede bat egiteagatik ere eman zuten izena hein handi batean. Haiek gabe ezinezkoa izango litzatekeelako txapelketa antolatzea.

Ilusiorik gabe zenbiltzala diozu. Zer dela eta?

Bai, batere gogorik gabe nenbilen azkenaldian. Anaiek egin beharra zegoela esaten zidaten arren, ez nuen freskotasunik, eta horrela zaila da aurrera egitea. Gauza askorekin errudun sentitu izan naiz. Erakustaldiren bat itxi, anaiari komentatu laguntzeko, eta hark beste konpromisoren bat hartuta agian. Nire galdera beti bera izaten zen: «Eta ezin al zara geroago joan?» Zenbatetan egin izan ote diodan.

Ez al zara gazteegia uzteko?

Asko 25 urterekin hasi egiten dira herri kiroletan, eta ni berriz uztera noa. Oso gazte hasi nintzen, 14 urterekin, eta oso gertutik bizi izan dut dena. Hasieratik, erakustaldi askotatik deitzen zidaten, modan zegoen harri-jasotzea, eta gainera beste bi neska ere ibiltzen ziren, Mari Jose Sardon eta Miren Urkiola. Orduan antolatu zuten lehen txapelketa.

Askok ez dute ulertu 25 urterekin erretiroa hartzea.

Ez, askok esan didate. Esaterako, Donato Larretxeak eta Agustin Ostolazak. Danba bota zidaten, «25 urterekin, duzun sasoiarekin utzi!». Nik zera erantzun nien: «Nireak egin du!». Eta haiek atzetik; «Guk zer esango dugu orduan?». Azalpen asko eman behar izan ditut, baina denak aldarte onean izan dira. Askok oso erabaki ona izan dela esan didate.

Hamabi urte joan dira bidean. Azkar pasatu al zaizkizu?

Bai, oso. Bakardadearekin antzeman ditut gehienbat. Hainbeste urtetan egon naiz tiraka eta tiraka... Lehen urte haietan oso giro ona geneukan hiruren artean. Leku askotatik deitzen ziguten, askotan hirurak izaten ginen… Lehen erakustaldi haietan beldur handiarekin joaten nintzen. Handik gutxira, biek utzi egin zuten, eta nahiko bakarrik gelditu nintzen. 2014an, Estitxu Almandoz animatu zen txapelketara, baina handik gutxira ere txapelketak utzi zituen. Orain berriro ere hiru ibili gara.

12 urterekin hasi zinen.

Hala da, bai. Aita ibiltzen zen Orion sokatiran ibiltzen ziren gazteei erakusten. Hiru laguntzaile ibiltzen ziren herri kiroletan, tartean Pello Saizar Luxarbe, eta orduan Itsaso Legorburu bakarrik ibiltzen zen harria jasotzen. Behin hura ikusi, eta nik ere probatu nahi nuela esan nion aitari. 35 kiloko egurra jaso nuen egun hartan, eta 55 kiloko zilindroa ere bai. Amari ez zion grazia handirik egin, baina...

Orain pena handiarekin omen dago ama.

Bai, berak handiena [barreak]. Orain nola utziko dudan esaten dit! Esana nion azken txapelketa ondo ateraz gero utziko nuela.

Gogoan al duzu lehen plaza?

Aizarnazabalen [Gipuzkoa] izan zen. Hasiberria nintzen, 55 kiloko zilindroa eta 42 kiloko borobila jaso nituen. Zeharo urduri joan nintzela gogoratzen dut, eta familia osoa joan zela ikustera.

Egun txar asko pasatu al dituzu plazetan?

Bakarra dut gogoan, Aian [Gipuzkoa]. 2010eko martxoaren 27an izan zen.Trabatuta gelditu nintzen kubikoarekin. 17 urte nituen, eta etxean erraz altxatzen nuen harria. Zortzi altxaldi egitera joan, eta bi egin nituen. Ezina nabaritu nuen, eta, gainera, Aiako plazak badu zerbait berezia… Lehen lau jasoaldiak ustelak izan ziren, eta, gero, beste bi egiteko gai izan nintzen. Jota gelditu nintzen. Asko kostatu zitzaidan egoera hari buelta ematea. Gainera, jendeak zera esaten zuen: «ikusi dugu trebezia baduzula, baina ezin...». Hori zen txarrena

Lesiorik ere ez zaizu falta izan.

Bai, beti izan ditut arazoak. Urtebete ere pasatu nuen geldirik gerritako minez, bizkarrezurrean arazo bat aurkitu zidatelako. Ez zela txarra esan zidaten, baina zaintza berezia behar nuela.

Gerora ezagutu zenuen Jose Ramon Unanue, zure lehen entrenatzaile ofiziala.

Lehen bi urteetan luxarbetarrekin ibili nintzen, baina hark esan zidan jada berak ezin ninduela entrenatu, erabateko ardura behar nuela handik aurrera. Aiako desastrearen hurrengo egunean erabaki bat hartu behar izan nuen: utzi edo serio jardun. Serio hastea erabaki, eta Jose Ramon Unanuerengana joan nintzen fabore eske. Hark entrenatzea nahi nuen, banekielako Goenatxo eta Ostolaza ere harekin ibilitakoak zirela. Segituan esan zidan gogorik banuen hark lagunduko zidala. Urte oso batean, egunero egunero, etxe aurrean jaso eta Usurbilera [Gipuzkoa] eramaten ninduen entrenatzera. Bi edo hiru ordu entrenatzen ibili eta berriro etxean uzten ninduen. Izugarrizko harremana egin genuen. Askotan hala esaten zidan: «Zu zara inoiz izan ez dudan alaba».

Hura galtzea izan omen zen kolperik gogorrenetakoa.

Bai, zalantzarik gabe. Orduan bai, orduan dena utzi nuen! Ez nuen ezertarako gogorik. Depresio bat pasatzen ari nintzela esaten zidaten, zerbaiten falta nuela. Handik urtebetera, Luxarbek deitu zidan berriro ere txapelketa antolatu nahi zutela eta prestatzen hasteko. Telefonoa utzi, eta anaiei esan nien berriro ere hasi behar nuela. Anaiek baietz, Jose Ramonentzako omenaldirik onena hura zela, berriro ere hastea.

Zer izan da ibilbide honetako gauzarik gogorrena?

Markak egin osteko hurrengo eguna. Dena amaitu dela ematen du, izugarrizko hutsunea nabaritzen da. Marka egiteko egunera arte ondo moldatzen nintzen, baina behin dena pasatzen denean... Uf, hankak gogortuta, buruko minak, giharminak... Markak lortzean denak poza eta zoriona behar zuenean, aurkako sentimendua izaten nuen.

Ostolazarekin hasi zinen gero. Zer irakatsi dizu urte hauetan?

Tenplea izaten. Une bakoitzean zer egin behar nuen irakatsi zidan, txapelketa aurretik, egunean bertan, ondoren… Zein harrirekin berotu, zein harrirekin estutu… Diziplina oso garrantzitsua da kirol honetan ere. Oso pixkanaka eta seguru joan den entrenatzailea izan da Joseba. Pauso gutxi, baina indartsuak.

Urte hauetan guztietan sakrifizio asko egin al dituzu?

Batzuk bai, baino gustura. Askotan, lagunek deitzen zidaten esanez afaria zegoela eta gero parranda egiteko asmoa zegoela, eta nik zera pentsatzen nuen: «Nik nahiago bihar erakustaldira joan». Parranda ondo dago, baina beti...

Baskula arazo handia izan al da zure kirol ibilbidean?

Lotsarengatik bai, jendearekiko lotsarengatik. Epaileek harri-jasotzaile bakoitzak duen pisua esango ez balute, beste gauza bat izango zen. Gizonezkoei berdin zaie, baina emakumeekin ezberdina da. Zergatik esan behar da bakoitzaren pisua!

Zer esaten dizu 2010eko abuztuaren 10ak?

Miren Urkiolaren aurka jokatutako lehen txapelketa izan zen. Batera entrenatzen ginen. Hura ikusten nuenean, zera pentsatzen nuen: «Jasoko al dut nik halakorik?». Garai hartako bitxikeria bat badaukat. Txapelketaren aurreko egunetan entrenatzen ari ginela, zera esan zidan: «Idoia, txapela zure neurrikoa eskatu, e!». Brometan ari zela pentsatu nuen. Niretzat izugarria izan zen hori entzutea. Hura izan da nire erreferentea urte askotan.

Osasuntsu al dago herri kirola?

Bai, oso. Ni sartu nintzenean baina jende gehiago dabil, eta hobea.

Eta emakumeena?

Lehen osasuntsuago zegoela uste dut. Esaterako, Karmelek eta Juliak, azken txapelketan aurkari izan ditudanak, urtebete daramate harri jasotzen. Uste dut emakume harri-jasotzaileen mailarik onena 2010. urtean izan genuela, lehen txapelketa hartan. Aizkoran, berriz, aurkakoa pasatzen ari da. Lehen ez zegoen, eta orain gu baino indar handiagoa dute.

Eta hemendik aurrera, zer?

Fraisoron basozain izateko ikasketak egin ditut, eta lanean aritzea gustatuko litzaidake. Animaliekin, ganaduarekin...]]>
<![CDATA[«Aurrekoek dena erakutsi dute; guk ez dugu ezer egin»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2006/028/001/2018-06-26/aurrekoek_dena_erakutsi_dute_guk_ez_dugu_ezer_egin.htm Tue, 26 Jun 2018 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/2006/028/001/2018-06-26/aurrekoek_dena_erakutsi_dute_guk_ez_dugu_ezer_egin.htm
Nolakoa izan da Dhaulagiriko esperientzia?

Izugarrizkoa. Beti egon behar da pozik etxera itzultzean, gauzak ondo egin diren seinale izaten baita. Luxua da Himalaiara berriro itzultzeko aukera izatea, eta han igarotako denbora ondo aprobetxatzen saiatu behar dugu, han une oro bizitakoa ikasketa hutsa baita.

Zer falta izan zaizue gailurrera heltzeko?

Oso zuzena izango naiz: garena izatea falta izan zaigu. Urte osoa pasatu dugu honetarako entrenatzen, izugarrizko gogoa geneukan, eta motibazio oso handiarekin ekin genion mendiari. Hori dena transmititzea falta izan zaigu. Orain ez da kexaka ibiltzeko unea, baina zaletasun honen alderik politena hori dela esango nuke, eta berriro itzultzeko gogoa ematen du, berriro ere akats berak ez egiteko. Akats horiek gailurretik aldentzen zaituzte, eta egunak azkar pasatzen dira helburua lortzeko ahaleginean.

Eguraldia lagun izan zenuten ia espedizio guztian. Zer gertatu zen gailurrera iristen saiatzeko egunean?

Egia da aurreko egunetan elur asko egin zuela eta haizea ere bortizki ibili zela. Horrek goi kanpalekuak kaltetu zituen, eta, aldi berean, eragina izan zuen alpinisten alde psikologikoan ere. Baina egia da Juan Pablo Mohr txiletarrak eta biok saiakera egin nahi izan genuen egunean izugarrizko eguraldia egin zuela. Alpinista orok gailurrera heltzeko egunean nahiko lukeen eguraldia.

Ez zen eguraldiaren arazoa izan, orduan.

Zera gertatu zen: beheko kanpalekuan geunden guztiok oso nekatuta iritsi ginen hirugarren kanpalekura, 7.200 metrora. Nire iritzia da, e! Oso motibatuta geunden ordu gutxira saiakera egiteko, baina, gure harridurarako, jendeak ez zuen garbi ikusten, eta atseden hartzea erabaki zuen, hurrengo egunean berriro ere beheko kanpalekura jaisteko. Juan Pablok eta biok eutsi egin genion gure hasierako asmoari, baina egia da aldaketa horiek guztiek eragina izan zutela gure buruan. Gu ere pentsatzen hasiak ginen ea ordu egokian irten ginen ala ez. Horrelako gauzek erabaki garrantzitsuak hartzera kondenatzen gaituzte, eta norberaren eta ondokoaren segurtasuna bermatzera eraman. Bizitzaren eta heriotzaren arteko soka fina da, eta betiere itzultzeko erabakia hartzera eramaten gaitu.

Carlos Soria alpinistarekin batera egin zenuten espedizioa. Haren hamahirugarrena izango litzateke, 79 urterekin.

Carlos eta haren taldea beheko kanpalekuan zeuden, eta haiekin egin genituen mendian egin beharreko lanak eta eguraldiaren iragarpenak. Izugarrizko laguntza zen guretzat, bera askotan egon baita mendi horretan.

Zuk bat badaukazu, Annapurna.

Bai, eta oso pozik nago. Ikusi dut altuerara ondo egokitzen naizela, eta horrek helburu eta erronka berriez pentsatzeko ziurtasuna ematen dit. Baina hori bakarrik da. Ez diet buelta gehiago ematen igotako zortzimilakoei. Orain helburu berriak jorratu nahi ditut. Ezin naiz bizi Annapurnan egindakoaz; hori iraganeko zerbait da.

Urte batzuk daramatzazu goi mendietan, baina nola hasi zinen mendian?

Egia da beti egon naizela kirolari lotuta. 19 urtera arte, futbolean aritu nintzen. Utzi egin behar izan nuen, lanarengatik, eta 2011n mendian hasi nintzen. Lasterketaren batean parte hartu nuen. Haiek izan ziren nire hastapenak.

Gogoan al duzu norekin joan zinen lehenbizikoz mendira?

Bakarrik murgildu nintzen mendizaletasunean. Nire lehen gailurrak Euskal Herrian eta Europako mendietan izan ziren. Bakarrik igo nituen. Gerora, Anetora joan nintzen lankide batekin.

Etxean ba al duzu mendizalerik?

Ez, gure etxean inoiz ez da izan mendirako zaletasunik. Orain, berriz, amak askotan laguntzen dit mendira, eta batera gozatzen dugu mendiaz.

Nola hasi zinen goi mendietan?

Alpeetatik Andeetara pasatu nintzen, nire helburua etorkizunean zortzimilako bat igotzea zelako. Cervinotik Aconcaguara igaro nintzen. 2013ko udan, bakarrik joan nintzen mendira, eta laumilako batzuk igo nituen. Gero, 2014ko urtarrilean, Aconcagua igo nuen bakarrik. Bakarrik joateko mendi egokia iruditzen zitzaidan; altueran nola moldatzen nintzen probatu nahi nuen.

Handik gutxira, zortzimilako batera jauzi egin zenuen. Nola sentitu zinen?

Altuera atsegin dut. Esperientzia berriak bizitzea eta nire onena ateratzea gustatzen zait, eta oso ondo egokitu nintzen.

Zure lehen zortzimilakorako ezin zenuen sokalagun hoberik izan, Alberto Zerain.

Inoiz galdetu izan balidate norekin iritsi nahiko nukeen zortzimilako batera, berarekin esango nuen. Bi pena izugarri sentitzen ditut: lehena, oso berandu ezagutu nuela; bestea, zein azkar utzi gintuen.

Zer ikasi zenuen harengandik?

Gauza asko ikas zitezkeen egun bakar batean. Garrantzitsuena, zera ikasi nuen: mendiaz gozatzea, benetan merezi duen estilo batean, eta etxera itzultzean balorazio bat egitea. Han igarotako egunen balorazioa, han igarotako uneekin gustura egotea, eta itzultzeko gogoa izatea.

Aholku asko eman al zizkizun?

Bai, asko. Baina pare bat oso gogoan ditut: ez galtzeko eskalatzeko neukan gogoa eta grina, eta gauzak ahal nuen hobekien egiten saiatzeko, horrek urte askoan honetan jarraitzeko aukera emango zidalako.

Harekin espedizioren bat egindako denek oso ondo hitz egiten dute hari buruz.

Normala da denek ondo hitz egitea. Hura ezagutzeko zortea izan nuen, eta espedizio bat elkarrekin egitekoa ere bai. Horrelako egoera gogorretan ezagutzen da jendea, eta horrelako egoerek batzen gaituzte, tentsio une asko izaten baitira bertan.

Zer oroitzapen duzu Annapurnako gailurraz?

Oso berezia, sentimendu asko batu baitziren. Nire lehen zortzimilakoa, Zerainekin, egin genuen estiloan, eta mendian hain jende gutxi egonda.

Jende askok hitz egiten du Iker Madoz nafarraz eta zutaz, Oiarzabal, Iñurrategi eta aurreko belaunaldiko alpinisten oinordeko gisa. Zer duzu esateko?

Barregurea sartzen zait. Ez dakit nork esan dizun, baina afari bat zor diet [barreak]. Serio jarrita, gure aurrekoek dena erakutsi dute, eta guk oraindik ez dugu ezer egin, nik behintzat ez. Ez dut pertsonalki Iker ezagutzen, baina badut haren balentrien berri, eta benetako alpinista bat dela iruditzen zait. Hala ere, Oiarzabalek eta Iñurrategik bidaia batzuk badituzte egiteko. Errespetu handia diet halako alpinistei.

Zein dira hurrengo urteetarako zure helburuak?

Mendiak eskalatzen jarraitu nahi dut, eta sokalagun egokiak aurkitzen jarraitu, hor baitago arrakasta. Hobetzeko entrenatzen jarraitzen dut, oso lehiakorra bainaiz neure buruarekin. Egunetik egunera hobeto egon nahi dut. Datorren udazkenean Himalaiara itzuli nahiko nuke, baina beti horma berarekin jarraitzen dugu borrokan, diruarekin.

Zortzimilakoen gurpilean sartuko al zara?

Neure buruarekin koherente izanda, uste dut ez duela zentzurik hamalau zortzimilakoen proiektuan sartzeak. Nire hurrengo helburua ikasten jarraitzea da, eta esperientzia handiagoa hartzea, horrek emango baitit ziurtasuna. Gaur egun, egoera ekonomikoa ikusita, oso zaila da horrelako proiektu erraldoietan pentsatzea.

Zein ezaugarri behar ditu XXI. mendeko alpinista batek?

Uste dut garai batekoek zituzten ezaugarri berak behar dituela oraindik ere. Egia da garaiak aldatu egin direla; mendia eta materialak ez dira lehengoak bezalakoak. Luze joko luke eztabaidak, baina oraindik ere berdin diraute mendira joateko motibazioak, jarrerak eta helburuak lortzeko gogoak. Egia da gaur egungo egoerara moldatu behar dugula. Lehen, agian, estilo bakarrean eskalatzen zuten; gaur egun, ordea, bakoitzak berea du. Norbera zoriontsu egiten duenak balio du.

Zein dira zure ezaugarriak?

Nirekin mendian ibili den beste edonork erantzun beharko lizuke, baina gauza bat aitortuko dizut. Egunero entrenatzea eta egunero aurreratzen ari naizela ikustea gustatzen zait. Atsegin dut etorkizunean gerta daitekeen proiektu berriren baterako prestatuta egotea.

Zer duzu hobetzeko oraindik?

Entrenatzetik, 1.000 metroko mendi batetik edo 8.000 metroko mendi batetik itzultzean, balorazio bat egitea gustatzen zait. Horrelakoetan ikusten ditut egindako okerrak, eta halakoak berriz ez egiteko ahaleginean pentsatzen hasten naiz. Oso burugogorra naiz, baina, aldi berean, oso diziplinatua eta metodikoa. Oso ondo sentitzen naiz akatsak zuzendu ditudala ikusten dudanean.

Ezagutzen zaituztenek diote mendiak azkar igotzea gustatzen zaizula. Horrela al da?

Askotan, mendiak markatzen eta exijitzen du azkartasuna. Sarritan joaten naiz mendi berberetara entrenatzeko garaian, horrek erakusten didalako hobekuntza eta progresioa. Egia da mendiak ahalik eta azkarren igotzeko entrenatzen naizela, uste baitut horrela asko murrizten direla arriskuak.

Nola dago espedizioak aurrera ateratzeko diru laguntzen gaia?

Oso zaila. Oso zaila da norbaitek ekonomikoki laguntzea norberaren ametsak lortzeko. Gaiak eta helburuak asko landu behar dira trukean zerbait jaso nahi baduzu, eta, horretarako, asko entrenatzea besterik ez zaigu gelditzen.

Eta zuk, ba al duzu laguntzarik?

Orain arte zortzimilakoetara egin ditudan lau espedizioetatik, azken bietan aurrekontu guztiaren %7 bakarrik izan dut laguntza moduan. Pentsa...

Mendi gidari izateko ikasten ere ari zara.

Bai, ea egunen batean mendi gidaria naizela esateko moduan naizen [barreak].]]>