<![CDATA[Unai Ugartemendia | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Thu, 27 Jun 2019 15:30:07 +0200 hourly 1 <![CDATA[Unai Ugartemendia | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[«Txalotzekoa da hainbat eskalatzaile egiten ari diren lana»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1949/024/001/2019-06-25/txalotzekoa_da_hainbat_eskalatzaile_egiten_ari_diren_lana.htm Tue, 25 Jun 2019 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1949/024/001/2019-06-25/txalotzekoa_da_hainbat_eskalatzaile_egiten_ari_diren_lana.htm
Asteburu asko pasatzen ditu etxetik kanpo. Urte batzuk badira eskaladako euskal selekzioarekin lanean hasi zela. Gaur egun, Espainiako eskalatzaile gehienak pasatzen dira bere eskuetatik. Eskalada munduan ibiltzen direnen ahotan, gaur egun Europan dagoen fisioterapeutarik onena da diziplina horretarako. Xabier anaiak erakarri zuen mendira eta eskaladara, eta bertan jarraitzen du.

Eskaladan nahiko berandu hasi zinen.

Bai, unibertsitatetik itzulitakoan. Ikasketak Katalunian egin nituen, eta ordurako kirol eskalada oso sartua zegoen han. 21 urte inguru nituen hasi nintzenean, gaur egungo ikuspegitik oso berandu.

Zailtasun handiko bideak kateatu zenituen.

Bai, 7b+ zailtasuna bistara, eta 8a zailtasunak eginak ditut. Garai haietan zerbait bazen. Gaur egungo markekin alderatuta ez da aparteko ezer, baina nahiko ondo moldatzen nintzen. Yosemiten ere [AEB], The nose bide mitikoa egin genuen. Oso pozik nago egindako ibilbidearekin.

Xabier anaiarekin hasi zinen. Oso gazterik hil zen, 23 urterekin, Cho Oyun. Gauza handiak eginak zituen ordurako. Nola gogoratzen duzu?

Izugarrizko energia eta motibazioa zuen mutil gazte bat zen. Espedizio batetik etortzen zenean, ez zuen hurrengoan pentsatzen, baizik eta hurrengo bost espedizioetan. Mendi gose handia izaten zuen beti, eta oso indartsua zen fisikoki eta psikologikoki. Sufrimendurako gaitasun handia zuen, gainera.

2004ko urriaren 17a nola gogoratzen duzu?

Oso gogorra izan zen. Amaitu berria zuen Elurretako leopardoa proiektua [Ismail Samani, 7.495 metro; Lenin, 7.134 metro; Korzhenevskaya, 7.105 metro; Pobeda, 7.439 metro; eta Khan Tengri, 7010 metro]. Aukerak irekitzen hasi zitzaizkion, eta babesle batzuek ere deitu zioten. Argi zeukan menditik bizi nahi zuela, eta bizimodua bertatik bideratzen hasi zen. Irailaren amaieran, Shisha Pangma [Himalaia, 8.013 metro] igo zuen beste bi kiderekin. Etxera deitu zuenean, esan zidan oso sasoiko zegoela eta Cho Oyurako [Himalaia, 8.201 metro] baimena oso merke lor zezakeela. Ez zidan grazia handirik egin, baina lehen ere horrelako erronka asko eginak zituen, eta agian itsutasun horrek eraman zuen istripura. Bidea berak bakarrik ireki behar izan zuen, eta jaitsieran indarrik gabe gelditu zen. Beti eramango dut pena hori nirekin. Izugarrizko kolpea izan zen niretzat, eta nire bizitza zentzua galtzen hasi zen. Zera galdetuz pasatzen nituen egunak: «Hau, zergatik?».

Kolpe handia izan zen, baina handik bi urtera zerorri Gasherbrum IIra joan zinen (Himalaia, 8.035 metro).

Egia esan, ez dakit oso ondo zergatik joan nintzen. Uste dut erantzun baten bila joan nintzela. Etxean hara joan behar nuela esan nuenean, amak ez zuen ezer ulertzen. Orain urte batzuk pasatu dira hartatik, eta are zentzu gutxiago ikusten diot orain, baina orduan omenaldi modukoren bat egin beharra sentitzen nuen. Gailurra zapaldu nahi nuen, eta berak gailurretan izaten zuen postura berean jarri nahi nuen gorputza. Horrek bakarrik motibatzen ninduen. Gailurrera iritsi nintzenean, sekulako beheraldia izan nuen: gailur hotza izan zen, ez nuen beste munduko ezer sentitu. Zauriak sendatu nituen nolabait, baina orbainak hor jarraitzen du.

Han amaitu ziren zure zortzimilakoak.

Bai. Iruditzen zitzaidan zortzimilakoetan asko sufritzen zela eta etxekoek ere ikaragarri sufritzen zutela. Nahikoa zela erabaki nuen, ez nuen nahi etxekoek berriro ere halakorik pasatzerik.

Ikasketaz, fisioterapeuta zara. Zergatik?

Betidanik gustatu zait, txikitatik argi neukan fisioterapeuta izan nahi nuela. Ama erizaina dut, eta berak ezin zituen fisioterapeuta ikasketak egin, ni oso gazte zela eduki ninduelako. Bere gogoa kutsatu zigun etxekooi; arreba ere fisioterapeuta da.

Oso gazterik hasi zinen eskalatzaileekin lanean.

Mendiarekiko loturari eutsi diot beti. Josean Mulas euskal selekzioaren hautatzailea zela, taldearekin joateko eskatu zidan. Han ezagutu nituen Patxi Usobiaga, Irati Anda... Orduan eskaladako lesioak ez ziren oso ezagunak, eta ni asko erakartzen ninduten lesio horiek. Dena berria zen, baina gauza berriak ikasteko aukera paregabea ikusi nuen. Eskaladako lesioetan aditua naizela esan dezaket. Nire bezeroen %90 eskalada mundukoak dira.

Ikerketan ere oso murgilduta zaude.

Bai, azkenean, eskaladaren beste zati bat da. Oso garrantzitsua da guk eskaladari eman diezaiokeguna, lan handia egin dezakegu. Lan sakonak egin ditugu azken urteotan, eta asko ikasi dut.

Gaur egun, goi mailako taldeetan, hautatzailea bezain garrantzitsua da fisioterapeuta. Hainbesterako?

Bai, ezinbestekoa iruditzen zait. Urte asko daramatzat euskal selekzioarekin, eta orain Espainiakoarekin ere kolaboratzen dut. Eskalada oso kirol oldarkorra da gorputzarentzat; intentsitate handiz egiten da, eta lesioak ere oso ohikoak dira. Gu horretarako gaude, laguntzeko.

Eskalatzaileekin ordu asko pasatzen dituzu. Psikologo lanak ere egin beharko dituzu.

Bakoitzaren nortasunaren araberakoa da. Norbait kontsultara ezkor etortzen bada eta nik, gainera, mezu ezkor bat ematen badiot, oso ekarpen gutxi egingo diot lesioa hobetzeko. Jendeari itxaropena eskaini behar zaio, lagundu egin behar zaio, eta askotan mezu positibo horiek nahikoa izaten dira errekuperatzen hasteko. Gure lanbidean ezinbestekoa da psikologia ona izatea.

Gazteekin ere aritzen zara. Egunotan, 10 urteko neska batek igo du zerorrek igoa duzun The nose bidea. Zer iruditzen zaizu?

Halako erronkak noizean behin irteten dira, esaterako, aurtengo Everesteko berrehun gailurren antzekoa. Mendia kontsumo azkarrerako eta errazerako gauza bihurtzen ari gara. 2 eta 5 urteko umeak ditut, eta iruditzen zait halako bide zail batean sartzeko gazteegia dela. Baina gurasoek baliabideak badituzte, zergatik ez? Hori bai, gurasoen apeta izan bada, iruditzen zait frustrazioa sor dezakeela gaztearengan. Norberak aukeratutakoa bada, ondo dago, baina derrigortua bada, arriskutsua da. Badirudi 14 urterekin gauza handiak egiten badituzu, 20 urterekin izugarriak egin behar dituzula, eta askotan ez da hala izaten. Gazteekin lan egiten dut, eta badakit zertaz ari naizen.

Sasoiko al dago eskalada Euskal Herrian?

Oso sasoiko, baina urte asko daramatzagu horrela. Euskal Herrian eskalatzaile asko dago, eta onak ere bai. Etorkizun oso ona daukagu, teknifikazio zentroak ditugu, Euskal Mendi Federazioa ere hor dago... Jende asko ari da lanean, eta gauzak ondo egiten ari dira. Azken urteetan jasotako emaitzak dira horren adibide garbia. Euskal Herria beti izan da erreferentzia mendian eta eskaladan, eta datozen urteetan ere horrela jarraituko du. Zein herri txikia garen kontuan hartuta, lortzen ari garen emaitzak oso handiak dira. Asteburuan Espainiako selekzioarekin izan naiz Suitzan, eta hamar eskalatzaileetatik bost euskal herritarrak izan dira, pentsa.

Euskal Herrian beti izan dira eskalatzaile handiak: Josune Bereziartu, Patxi Usobiaga, Pou anaiak... Hala ere, askorentzat, gaur egungo belaunaldia da inoizko onena. Ados?

Oso eskalatzaile onak ditugu, baina garaiak aldatu egin dira. Esan dezakedana da maila orokorra ikaragarri igo dela. Pentsa, kirol olinpiarra izango da datozen Olinpiar Jokoetan, eta ikusi besterik ez dago zenbateko ahalegina egiten ari diren selekzioak. Haien baliabideek eta geureek ez dute zer ikusirik; hala ere, haiekin lehiatzeko gai diren eskalatzaileak ditugu. Txalotzekoa da hainbat eskalatzaile egiten ari diren ahalegina. Oso garai gozoa dugu hau.]]>
<![CDATA[«Inoiz usteko nuen baino askoz hobea izaten ari da denboraldi hau»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1918/018/001/2019-06-19/inoiz_usteko_nuen_baino_askoz_hobea_izaten_ari_da_denboraldi_hau.htm Wed, 19 Jun 2019 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1918/018/001/2019-06-19/inoiz_usteko_nuen_baino_askoz_hobea_izaten_ari_da_denboraldi_hau.htm
Sasoiko hasi duzu denboraldia.

Bai, eta oso pozik nago. Azken hiru hilabeteak oso onak izan dira. Ez nuen espero irabaztea QS zirkuituko Senegalgo eta Txileko probak. Izugarria izan da. Urte osoan zehar txapelketa asko izaten dira, puntuazio ezberdinekoak, eta irabazi ditudan puntuekin nahiko aurrean sartu naiz. Urte amaieran lehen bosten artean sartzen banaiz, lehen mailara igoko naiz datorren urtean. Denboraldi hasieran ez nuen horrelakorik espero.

Urte hasieratik oso erregularra izaten ari zara.

Bai, eta ikaragarri entrenatu naiz horretarako. Urte hasieran, Barbadosen egon nintzen, ur berotan entrenatzen. Bagenekien urteko lehen bost hilabeteak oso gogorrak izango zirela, eta hemen entrenatzea oso zaila da. Gabonak ere han pasatu nituen, entrenatzailearekin eta haren familiarekin.

Esperotako denboraldia izaten ari al da?

Ez. Inoiz usteko nuen baino askoz hobea izaten ari da. Nire helburu nagusia lehen 30etan sartzea zen, nahiz eta banekien oso-oso zaila izango zela. Txapelketaren bat irabazterik ez nuen espero; oso urruti ikusten nuen. Beraz, pentsa orain, bi irabazi ondoren.

Zer oroitzapen duzu Senegalgo lehen garaipen hartaz?

Izugarria izan zen. Giro aparta egon zen, olatu harrigarriak... Gainera, aitarekin joan nintzen hara. Dena aldeko izan nuen; ez nuen inolako garai txarrik izan. Fisikoki oso ondo nengoen, olatu onak izan nituen, eta zorte pixka bat ere izan nuen. Ez dira askotan tokatzen horrelako egunak. Egindako lanaren ondorioak ikusten hasi nintzen han.

Zer sentitu zenuen irabazle zinela esan zizutenean?

Izugarrizko poza. Ordura arte bidean egin nituen esfortzu guztiak etorri zitzaizkidan burura; merezi izan zuela konturatu nintzen. Beste kirol askotan bezala, hemen ere ez dago sekreturik: lana, lana eta lana.

Lana aipatuta, ez da erraza izango Gabonak etxetik kanpo igarotzea 18 urterekin. Zer egiten zenuten Barbadosen?

Oso ondo moldatu ginen, bai entrenatzailearekin, bai haren familiarekin. Ruben Vitoria laguna eta surflaria ere gurekin etorri zen, eta oso ondo pasatu genuen. Egunero aritzen ginen surfean, ur berotan, jende berria ezagutu nuen... Izugarrizko esperientzia izan zen. Pena bakarra zen familiarengandik urrun nengoela.

Amestutako denboraldia izaten ari da. 2017koaren antzik ez du.

Oso urte gogorra izan zen hura. 2016an oso urte ona egin nuen juniorretan, hirugarren izan bainintzen Europako Txapelketan. Uste nuen 2017an mundua jan behar nuela, eta aurkako efektua izan nuen. Denek uste zuten izugarrizko denboraldia egingo nuela, eta neure buruari presio handiegia egin nion. Ez zitzaidan ezer ondo atera, eta txapelketa guztiak oker egin nituen. Aldaketak behar nituela konturatu nintzen, eta entrenatzailea aldatu nuen. Ibon Amatriain utzi, eta Julen Lasarekin hasi nintzen. Julenek ez du jende asko entrenatzen, eta nirekin denbora gehiago egoteko aukera dauka. Hasiera oso gogorra egin zitzaidan. Izan ere, aurretik astean bi egun entrenatzen nintzen, eta, Julenekin, egunero entrenatzen hasi nintzen.

Urte txar horretan ez al zenuen pentsatu dena pikutara botatzea?

Ez, surfa ez nuen utzi nahi, baina lehiatzeari utzi nahi nion. Motibazio falta izugarria izan nuen garai hartan. Familiakoen babesa bakarrik izan nuen; agian, ondoan beste akuiluren bat izan banu...

Zarautzen jaiotzeagatik surflariek presio berezi bat izaten al duzue?

Ez. Nik uste dut onerako dela. Asko laguntzen du horrelako jende ona gertu izateak. Esaterako, Galizian aurkakoa gertatzen da; izugarrizko olatuak dituzte, baina ez da surflaririk irteten. Alde horretatik, Zarautzen jaiotzeak gehiago du onetik txarretik baino.

Zer aldatu zizun Lasak?

Oso aldaketa handia izan zen. Txapelketarik ez nuen jokatu ia, eta entrenatzen pasatzen nuen egun guztia. Urtea bikain hasi nuen, eta handik aurrera denak beste itxura bat hartu zuen.

Australiara ere joan zinen.

Bai, urte arraroa izan zen iazkoa. Selektibitate probak nituen, eta hilabete pasatu nuen Australian. Azterketak egitera bakarrik etorri nintzen, eta, zorionez, dena atera nuen aurrera. Gero, Portugalera joan nintzen, eta Europako Txapelketan murgildu nintzen buru-belarri. Azkenean, txapeldun izan nintzen.

Zer bilatzen zenuen Australian?

Lehenik, entrenatzea. Hemen, denboraldia Aste Santuaren ondoren hasten zen, eta hilabete lehenago hara joatea erabaki nuen, sasoia hartu eta han txapelketa batzuk jokatzeko. Euskal Herrian, otsaila oso gogorra izaten da, eta, gainera, 2016ko sentipenak berreskuratu nahi nituen. Ederki etorri zitzaidan hango egonaldia; uste baino askoz hobeto itzuli nintzen.

Hura surflarien sehaska da.

Bai. Hasieran, izugarrizko kolpea hartu nuen. Hemen zerbait nintzelakoan joan nintzen hara, eta han konturatzen zara ez zarela inor. Lehen txapelketan oso gaizki ibili nintzen, baina bigarrengoan hobeto ikusi nuen neure burua. Egun batzuk igarota, konturatu nintzen ez nengoela haiengandik hain urruti.

Iazko denboraldia ez duzu berehalakoan ahaztuko.

Egunero entrenatzen hasi nintzenean konturatu nintzen zerbait egiteko gai nintzela. Julenek asko lagundu zidan garai batean, eta, egun, nire entrenatzailea izateaz gain, nire managerra ere bada. Izugarrizko konfiantza du nigan, eta, harekin hasi nintzenetik, maila asko igotzea lortu dut, Europako txapeldun izatera iritsi arte.

18 urteak kritikoak izaten dira kirol askotan: ikasketak, nekea, beste motibazio batzuk... Zuk horrelakorik izan al duzu?

Gure kirolean, lehen, junior maila 21 urtera arte izaten zen, eta emaitza onak lor zitezkeen urte batzuetan. Baina, orain, muga hori 18ra jaitsi dute. Gauzak asko aldatzen dira munduko onenekin lehian hastean, eta lehen kolpeak oso gogorrak izaten dira. Gauzak asko aldatzen dira urte batetik bestera, eta horiek ere kudeatzen jakin behar izaten da. Orain arte, behintzat, ez dut horrelako sentipenik izan.

Aurten ezer ez ikastea erabaki zenuen. Apustu serioagoa egiteko asmoa duzu?

Aspalditik nuen pentsatuta hori egitea. Gainera, ahizpak ere egina zuen, eta gurasoek zor zidaten [barrez]. Lehiatzeko eta bidaiatzeko asmoa dut, eta ondo doa apustua. Ea berdin jarraitzen dugun.

Bidaiatu eta lehiatu esan duzu. Zuen kirola ez da batere merkea. Zenbateko aurrekontua behar duzu urte osoa egiteko?

20.000 eta 30.000 euro artean. Egun, laguntza asko ditut. Espainiako Gobernuko beka bat badut, eta Basque Team-en beste bat. Horrez gain, O'Neillek eta Pukasek ere babestu egiten naute, eta laguntza eman. Txapelketetan ere zerbait irabazten dut, baina txapelketa bakoitza dirutza izaten da: bidaia, izena ematea...

Diruak zeresan handia du surfean. Ona izan arren, diru faltagatik edo babes faltagatik dena utzi behar izan duen surflaririk ezagutu al duzu?

Bai, Brasilen, esaterako. Surflari on asko daude, baina bertako arazo ekonomikoengatik bertan behera gelditzeko zorian izan dira; esaterako, Jadson Andre. Iaz, CT mailara igo zen, munduko onenekin lehiatzeko asmoz, baina ezin zituen txapelketak jokatu, ez zuelako babeslerik. Azken orduan, pertsona batzuek haren aldeko apustua egin zuten, eta, gaur egun, QSko liderra da, eta CT mailan ere nahiko ondo dabil.

Zenbat egun lehenago bidaiatzen duzu txapelketetan parte hartzeko?

Txapelketaren eta lekuaren araberakoa da. Astebete lehenago joaten naiz, askotan ordu aldaketagatik. Ostatua ere hondartzatik ahalik eta hurbilen hartzen saiatzen gara beti, eta, hori bai, beti lagunekin edo ezagunekin. Nire entrenatzaileak askotan laguntzen dit. Han gaudela, egun gehienak surfean pasatzen ditugu.

Zenbat egun pasatu dituzu orain arte kanpoan?

Azkarragoa izango da etxean pasa ditudanak kontatzea [barrez]. Gutxi gorabehera, urte erdia pasatzen dut etxean, eta beste erdia kanpoan. Ez zait batere kostatzen bidaiatzea, oso gustuko dut.

Orain arte daramazun denboraldiarekin gustura al zaude?

Gaur egun, munduko hamabosgarrena naiz, eta gorengo mailara bost bakarrik igotzen dira. Ametsa hori da, lehen bostetan sartzea. Helburua urruti daukat oraindik, baina sar naitekeela uste dut. Badakit gehiago entrenatu behar naizela, eta gauza asko hobetu behar ditudala, baina egin dezakedala iruditzen zait.

Orain, zenbat egunez entrenatzen zara?

Lau asteko atseden aktibo batean nago orain. Bizikleta asko eta gimnasio asko egiten ari naiz. Surf egin, aldiz, batere ez. Hau amaitzean, baina, agian, astean 30 orduz ibiliko naiz surfean. Izango dut denbora hurrengo asteetan.

Nolakoa izaten da surf txapelketa bateko egun bat?

Oso egun luzeak izaten dira. Irekierak 07:30ean izaten dira gutxi gorabehera. Halere, hondartzatik gertu baldin banago, 05:00etan 30 minutuko saioa egiten dut. Ondo etortzen zait aktibatzeko. Etxera joan, gosaldu, eta irekierara joaten naiz, txapelketan noiz sartuko naizen ikustera. Inoiz ez da aurreikusita egoten nola hasiko den. Askotan, arratsaldera arte ez gara hasten, eta, orduan, etxera joaten naiz, atseden hartzera. Eta pentsa, ez da egun bat izaten; aste oso bat izaten da. Adibidez, azken txapelketan lau egun egon nintzen zain txapelketa hasi nuen arte.

Hurrengo Olinpiar Jokoetan, surfa presente izango da. Zer esaten dizu horrek?

Beste helburu bat izan daitekeela. Ilusio handia egiten dit, baina ilusio handiagoa egingo lidake maila nagusira igotzeak. Hala ere, ez da ziurra Espainiako selekzioa Tokion arituko dela, ia ezinezkoa izango baita bertan sartzea. Aurretik lan handia egin beharko dut han egon nahi badut. Europako Txapelketa irabazi beharko nuke.

Irailerako zein dira zure erronkak?

Irailaren 1etik 4ra, 10.000 puntuko txapelketa batean lehiatuko naiz, eta irailaren 7an Munduko Txapelketan ariko naiz.

Uda, beraz, uretatik atera gabe egingo duzu.

Bai, uztailera arte etxean izango naiz, eta, gero, Kaliforniara (AEB) joango naiz. Abuztuaren erdialdean, txapelketa batzuk jokatuko ditut han. 10.000 puntuko txapelketa bat ere bada han, baina oso zaila iruditzen zait sartzea. Gonbidapenak eta itxaron zerrendak izaten dira gure probatan, eta, ni itxaron zerrendan nagoenez, badaezpada ere han izango naiz. Txapelketa hasi baino bost minutu lehenago dei diezazukete.

Denboraldia orain amaituko balitz, aseta geldituko al zinateke lortutakoarekin?

Bai, zalantzarik gabe. Urte hasieran sinatuko nuke lortu dudana lortzea. Egia da orain, bi txapelketa irabazita, gehiago nahi dudala, baina jabetuta nago munduko onenekin nabilela lehian.]]>
<![CDATA[Ait Chaou eta Amantegi, etxean bezala]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1916/024/001/2019-06-18/ait_chaou_eta_amantegi_etxean_bezala.htm Tue, 18 Jun 2019 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1916/024/001/2019-06-18/ait_chaou_eta_amantegi_etxean_bezala.htm
Eguraldi bikainarekin ekin zioten irteeran elkartu ziren ia 400 korrikalariek lasterketari. Hasiera-hasieratik jarri zen lasterketaren buruan Hassan Ait Chaou billabonatarra. Lasterketa irabazteko hautagai nagusia bazen ere, ez zuen aurkaririk falta: Beñat Katarain, Xabi Lete, Iñaki Olano, Igor Amantegi...

Gutxik bezala ezagutzen duen ibilbidean erakustaldia eman zuen igandean Ait Chaouk. Jendez lepo zegoen Hernioko tontorreko sarian (8,9 kilometroa), lau minutu baino gehiagoren aldea atera zien atzekoei, eta ibilbideko bigarren tontorrera, Uzturrera (24,6 kilometroa) iritsi zenerako, ia zazpi minutura areagotu zuen tartea.

Beñat Katarain zegamarra izan zuen Ait Chaouk lasterketa guztian atzetik. Erroizpeko igoeran lau minutura murriztu zuen aldea, baina Ait Chaouk eutsi egin zion helmugaraino. 4.05.40ko denbora behar izan zuen lasterketa irabazteko; Katarain, berriz, lau minutu pasatxora iritsi zen.

Hirugarren posturako lehia ikusgarria izan zen. Xabi Lete eta Igor Olalde minutu eta erdiko alde eskasarekin helmugaratu ziren Tolosako Triangeluan. Olalde aretxabaletarrak ia ezustea eman zuen atzetik aurrera egindako lasterketan. Azkenean, Lete izan zen Ait Chaourekin eta Katarainekin batera podiuma osatu zuena.

Amantegiren marka

Azken urteetan Tolosan parte hartutakoa zen Amaia Amantegi berangotarra, eta ederki baliatu zuen ibilbidea ezagutzen zuela. Askoren ahotan zegoen haren izena irteera gunean. Bera zen lasterketa irabazteko hautagai nagusia, Sarah Ugarte donostiarrarekin eta Natalia Gomez barakaldarrarekin batera.

Irteera eman orduko, Gomezek erakustaldia eskaini zuen Herniora iritsi arte. Igotzaile aparta dela erakutsi zuen. Amantegi berari ere lau minuturen aldea atera zion tontorrean (8,9 kilometroa). Hala ere, Irurara (21,6 kilometroa) arteko jaitsiera luzean Amaia Amantegik aurrea hartzea lortu zuen. Handik aurrera, Amantegi izan zen lehena bai Uzturren (24,6 kilometroa) eta bai Erroizpen (36,5 kilometroa).

Azken kilometroetan egindako erakustaldiari esker, bi minutu hobetu zuen Oihana Kortazarrek 2016tik zuen marka. 4.48.36koa da Amantegiren marka berria.

Haren atzetik zetozen aurkariak sakabanatuta helmugaratu ziren. Bigarren postuan Natalia Gomez sartu zen, irabazlearengandik hamabost minutura, eta hirugarren Sarah Ugarte, Gomezengandik beste hamabost minutura.

Banakako txapelketaz gain, taldekakoa ere jokatu zen herenegun Tolosan. Taldekako sailkapen nagusia etxean gelditu zen, Tolosan. Alpino Uzturrek bildu zuen puntu gehien: 4.859 puntu. Haien atzetik izan ziren Sestao Alpino Club (3.956 puntu) eta Erlaitz Mendi Elkartea (3.910 puntu).]]>
<![CDATA[«Oraindik ezin dut sinetsi nola nagoen bizirik eta hain ondo»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1914/026/001/2019-06-11/oraindik_ezin_dut_sinetsi_nola_nagoen_bizirik_eta_hain_ondo.htm Tue, 11 Jun 2019 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1914/026/001/2019-06-11/oraindik_ezin_dut_sinetsi_nola_nagoen_bizirik_eta_hain_ondo.htm
Hiru hilabete pasatu dira istriputik. Zer moduz zaude orain?

Pixka bat hobeto, baina oso izorratuta egon naiz. Istripua oso larria izan zen. Bi hilabete eta erdi luze egon naiz ohean, mugitu gabe, medikuek etxera etortzeko baimena eman zidaten arte.

Nolakoa izan zen erorketa?

Askotan gertatzen den moduan, esplikatzeko zaila den egoera batean izan zen. Hilabete eta erdi generaman Argentinako Patagonian edozein modutan eskalatzen, eta, etxera itzuli aurreko egunean, kirol eskalada egitera joan ginen. Berez, arriskurik ez zuen jarduera bat egitera gindoazen; baina, halako batean, 25 metro inguruko altuera batetik erori nintzen, hutsegite baten ondorioz. Konortea galdu nuen, eta ez naiz ezertaz oroitzen. Oraindik ez dakit zer egin nuen, baina ziur zerbait gaizki egin nuela. Jaiki nintzenean, ospitalean nengoen. Oraindik ezin dut sinetsi nola nagoen bizirik, eta are gutxiago nola nagoen hain ondo.

Zer duzu hautsita?

Hezur asko hautsi nituen: izterrezurra erditik apurtu nuen, pelbisa hainbat zatitan, errain-hezurra, eskumuturreko ia hezur guztiak... Hiru ebakuntza egin zizkidaten Argentinan, baina, ebakuntza gelara sartzen ninduten bakoitzean, hainbat hezur berreraikitzen zizkidaten, bide batez. Orain nahikoa dut errehabilitazioarekin. Oso luze joango dela aurreratu didate.

Osatzeko eperik jarri al dizute?

Ez, batez ere ez dutelako arriskatu nahi. Zorte handia izan dut halere; hezur hausturak izan dira gehienak, eta ez dut puskatu giltzadurarik. Haustura guztiak ondo geldituko direla esan didate. Agian eskumuturrekoak du itxura okerrena. Hilabete asko joango zaizkit erabat osatzeko, baina, oraingoz ,epeak laburtzen ari naiz.

Oso argal itzuli zara Euskal Herrira. Zenbat kilo gutxiago zara?

Hamalau kilo gutxiago naiz orain. Lehen hamasei egunetan ia korderik gabe egon nintzen. Bi hilabete pasatu ditut ohean etzanda, gora begira, ia mugitu ere ezinda. Beldurgarria izan da.

Lehenik, osatu egin behar duzu, baina berriro ere ikusiko al zaitugu goi mendietako espedizio batean?

Mendian eta eskalatzen beti ibiliko naiz, ahal dudan artean behintzat. Oraindik ez dut baztertzen zortzimilakoren batera joatea berriro ere. Ikusi beharko da.

Azken urteetan, Alberto Iñurrategirekin eta Mikel Zabalzarekin egin dituzu espedizioak. Jende askok galdetzen du ea ez ote zareten berriro ere espedizioetan murgilduko. Zer duzu esateko?

Ez dut inoiz mendia albo batera utzi, eta argi daukat ez dudala inoiz utziko. Espedizioen gaia beste kontu bat da. Azken espedizioa 2017an izan zen, baina ez da nahi ez dugulako, baizik eta gauzak ez direlako hain errazak. Fisikoki oraindik ere ondo gaude, eta mendian esperientziak garrantzi handia du. Oraindik ere gauza politak egin ditzakegula uste dugu, baina egia da guk egiten ditugun espedizioak oso garestiak direla, eta gure poltsikotik ordaintzea ezinezkoa dela. Urte asko pasatu genituen espedizioak kateatzen. Ez dugu baztertzen itzultzea, ezta gutxiagorik ere.

Berriro ere joatekotan, argi al duzu haiekin joango zarela?

Bai, zalantzarik gabe. Gainera, urteak aurrera doazen neurrian, denok arraroagoak bihurtzen gara [barrezka], eta orain ez gaude esperimentuekin hasteko moduan. Gogotsu gaude, eta gauza politak egin ditzakegula uste dugu.

Zuen azken espedizioan ez zenuten Gasherbrum II igotzeko aukerarik izan, baina Valerio Annovazzi alpinista italiarrari bizitza salbatu zenioten. Edozein gailur baino garrantzitsuagoa izan zen hura.

Edozein gailur lortzea baino ilusio handiagoa egin zigun hark. Etxera alde egin behar genuen, eta, bat-batean, hura suertatu zen. 7.000 metroan zegoen, noraezean, eta ez genuen pentsatu ere egin. Beheko kanpalekuan jende asko zegoen, baina inork ez zuen bere bila ateratzeko asmorik ere.

Horretan asko aldatu al da alpinismoa? Alegia, orain 20 urte bat baino gehiago irtengo ziren haren bila.

Bai, asko aldatu da, zalantzarik gabe. Hasteko, gizon hori ez zen bakarrik joango mendira. Mendira bakarrik joateko joera hori berria da, ez da normalena bakarrik joatea, nahiz eta espedizio komertzial baten barruan zegoen. Bakarrik joatearen ondorioetako bat da. Arazoak izaten direnean inork ez du ezer jakin nahi izaten.

Zuentzat ere gogorra izango zen, ezta?

Bai, nik uste nuen hilda zegoela. Egun asko zeramatzan bakarrik, hainbesteko altueran... Inork ez zuen harekin hitz egin egun askotan. Edozer gauza ikusteko prest joan ginen. Bi egunetan, beheko kanpalekuan geunden. Oso jaitsiera gogorra izan zen. Aseta sentitu nintzen, egunero ez baita pertsona baten bizitza salbatzen. Gainera, oso tipo jatorra zen.

Azken espedizioetan, ez zenuten gailurrera iristeko aukerarik izan. Zailtasun handiko bideak jorratzearen arriskua hori da?

Bai, baina bagenekien erronka zailak zirela. Ez genuen bide aurruntetatik igo nahi; Kukuczka bidetik igo nahi genuen, eta bagenekien zer zaila zen Gasherbrum I [Pakistan, Himalaia, 8.080 metro] eta Gasherbrum II [Pakistan, Himalaia, 8.035 metro] batera kateatzea. Azkenaldian, zailtasunak mugitzen gintuen; gauza berriak egiten saiatzen ginen. Bestalde, egia da eguraldiak asko baldintzatzen duela, eta alde horretatik ez dugu zorte handirik izan. Pakistango eguraldiak horrelako gauzak ditu. Azken urteetan, eguraldia oso aldakorra izan da. Arantza txiki bat gelditu zaigu.

Zure lehen espedizioa 1993an izan zen, munduko gailurrera, Everestera. Espedizio handia eta oso astuna izan zen hura. Azkenaldian, berriz, oso talde txikian mugitu zarete. Zein duzu nahiago?

Zalantzarik gabe, azken urteetakoa. Hau da espedizio batean aurkitu nahi izan dudana, jende gutxirekin, material gutxirekin, lagunekin... Pirinioetan edo Alpeetan eskalatzen dugun antzera, gauza politak egiten saiatzen, eta, ahal bada, gauza berriak egiten. Bakoitzaren ahalmenaren arabera, hori bai.

Lehen espedizio hartatik zerk liluratu zintuen?

Altuerak modu berezi batean erakartzen zaitu. Altueran ibili den edonork esango dizu; zerbait magikoa dauka. Gauza asko daude tartean, bidaia bera, logistika... Orduan kateatu ninduen alpinismoak.

Zure ibilbidean alpinista handiekin ibilitakoa zara. Hasi, Juanito Oiartzabalekin hasi zinen, Himalaiako espedizioetan. Zer ezaugarri nabarmenduko zenuke?

Naturaren indarra izan du beti. Altuerara oso gutxi bezala egokitu izan da. Inoiz ez da nabarmendu bere gaitasun fisikoarengatik, baina Himalaian Pirinioetan bezala ibiltzeko gaitasuna zuen.

Alberto Zerainena?

Altuerara ondo egokitzen zen, eta fisikoki oso indartsua zen. Azkenean, Himalaian espedizio batean baino gehiagotan izandakoak altuerara ondo egokitzen direlako izan dira hainbestetan. Hain gaizki pasatzen da bertan! Gaizki pasatuz gero, ez da errepikatzeko esperientzia izaten. Ni ere ez naiz batere ondo egokitzen, eta asko sufritzen dut lehen egunetan, baina burugogorra naiz eta horrek asko laguntzen dit [barrezka].

Alberto Iñurrategirena?

Alpinista osoa dela. Ondo egokitzen da; oso metodikoa da, eta fisikoki zer esan! Oso eskalatzaile ona da, eta, niretzat, himalaista perfektua da. Burua beti bere tokian duen horietakoa, eta erabakiak hartu behar direnean burua oso hotz izaten duena. Inoiz ezagutu dudan onena.

Mikel Zabalzarena?

Nik beti pentsatu izan dut himalaista baino gehiago, Pirinioetakoa dela. Uste dut bere garaiera onena zortzi mila metrotik beherago dagoela, Alpeetan edo. Fisikoki agian gu baino ahulxeagoa da, baina Pirinioetan eta Alpeetan ireki dituen bideak oso gutxik egin ditzakete. Oraindik ere izugarrizko indarra eta gogoa dauka gauzak egiten jarraitzeko. Eredu bat da niretzat.

Askorentzat, zure belaunaldiko alpinistak eredu izan zarete, baina zuek beti bigarren lerroko alpinistak zaretela esan izan duzue. Zergatik?

Bada, inoiz ez garelako alpinismoaren elitea izan, hori oso argi daukat. Ez ginen izan, orain ere ez gara eta gero ere ez gara izango; baina saiatu izan gara onenengana ahalik eta gehien hurbiltzen. Himalaian egin ditugun gauza gehienak aurretik ere eginak zeuden. Egia da bide berriak ireki ditugula Himalaian, horiek ere ezin ditugu ahaztu. Beti izan dugu argi zein ziren gure mugak, eta uste dut alde horretatik geure buruarekin leialak izan garela.

Gaur egungo Everestek ez du zerikusirik orain berrogei urtekoarekin. Zer pentsamolde duzu gaur egungo Everesti buruz? Zer eragiten dizute gailurreko azken argazkiek?

Zeharo erotzen ari garela! Ilara handiak ikusitakoa naiz Everesten, 2001ean esaterako, baina ez zen hainbesterako. Egia esan, zaila da aztertzea, baina zerbitzu horiek eskaintzeko enpresak eta zerbitzu horiek ordaintzeko jendea dauden bitartean, ez da aldatuko. Baina gauza bat daukat argi: hori ez da alpinismoa. Hala ere, Everesten oraindik ere alpinismoa egin daiteke.

Zailtasuna eta bide berriak al dira alpinismoaren etorkizuna?

Bai. Azken espedizio indartsuek horixe egin dute: bide berriak, oso bide zailen errepikapena, zailtasuna edo berrikuntzak igoeretan.

Zailtasunak, ezinbestean arrisku hitza dakar gogora. Negua gogorra izan da: Daniele Nardi eta Tom Ballard Nanga Parbaten gelditu ziren; David Lama, Hansjorg Auer eta Jess Roskelley, berriz, Kanadako haitzetan. Ez ziren nolanahiko alpinistak.

Zailtasuna altuera handian bilatzen baduzu, arriskua areagotu egiten da. Konpromisoa askoz ere handiagoa da, eta istripuren bat gertatzeko aukera ere bai. Lama eta Auer zailtasun gorenaren bila ibiltzen ziren eta, gainera, altuera handian. Etorkizuneko alpinistak ziren hiruak, gu haiengandik mundu batera geunden. Alpinismoaren elitea ziren.

Azken hemezortzi urteetan, mendia izan da zure ogibidea. Iaz, ordea, berriro ere suhiltzaile postura itzultzea tokatu zitzaizun. Nolakoa izan zen itzulera?

Moldatzeko aldi bat pasa behar izan dut. Derrigortutako itzulera bat izan da, ez nuelako itzuli nahi, baina ez zen garai txarra berriro ere itzultzeko. Mendiko jarduera pixka bat utzita genuen, eta zerbaitetik bizi behar da. Ez dut arazorik izan itzultzeko. Lan posibleen artean, onenetakoa da, askok amesten duten ogibidea.

Bazenekien egunen batean berriro ere itzuli beharko zenuela?

Bai. Baimena eskatu nuenean bi urterako eskatu nuen, eta inoiz ez nuen pentsatuko hemezortzi pasatuko nituenik. Lehena espedizio pare baterako eskatu nuen, eta ia hogei urte joan dira bidean.

Mendi gidari izateko titulua ere atera duzu. Etorkizunean lan horretan ibiltzeko asmoa al duzu?

Egia da beti gustatu izan zaidala jendearekin mendira joatea. Beti topatu izan dut jendea mendian gidatzeko, baina argi neukan egunen batean goi mendietan ibili nahi banuen titulua atera behar nuela. Erantzukizun handia da jendearekin ibiltzea, eta ezin da jendearen bizitzarekin jolasten ibili. Kanpotik oso lan polita ematen du, baina barrutik bere zailtasunak baditu.]]>
<![CDATA[Berreskuratu du txapela]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1917/026/001/2019-06-04/berreskuratu_du_txapela.htm Tue, 04 Jun 2019 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1917/026/001/2019-06-04/berreskuratu_du_txapela.htm
Irteeran elkartu ziren ia 530 korrikalariek eguraldi sargoria izan zuten. Lasterketa hasterako beroa nagusi zen irteeran, eta, eguna aurrera joan ahala, areagotuz joan zen.

Oier Ariznabarreta durangarrak jarri zizkion gatza eta piperra lasterketari, ohi bezala. Irteera eman orduko, mila metroko lasterketa balitz bezala, ziztu bizian ekin zion lasterketari. Atzetik, abantaila askorik gabe, Kilian Jornet eta gainerako guztiak. Aratzera iritsi baino lehen (16. kilometroa), Andy Wacker estatubatuarra izan zen lehen postuan, kataluniarrak lasterketaren lidergoa kendu zion arte. Jornetekin batera lasterketa irabazteko faborito ziren gehienak ez ziren ageri lehen postuetan, ez Remmi Bonnet —Urbian lasterketa bertan behera utzi zuen—, ezta Stian Angermund Vik ere.

Aratzetik aurrera, Jornet izan zen jaun eta jabe, lasterketa goitik behera menderatu zuen arte. Helmugan, abantaila handiarekin jaso zituen besoak Jornetek (3.52.47). Txapela zegokion buruan zen berriro ere. Atzekoen artean, lehia estua izan zen. Iaz podiuma zapaldu zuen Bartlomiej Przedwojewiski poloniarrak, atzetik aurrera egindako lasterketa eta gero, bigarren postua eskuratu zuen, haren taldekide Thibaut Baronian frantziarraren kaltetan. Zegama-Aizkorri lasterketaren mailaren eta zailtasunaren neurria ematen duen datu bat: azken bi urteetako irabazleak podiumetik kanpo gelditu ziren. Lehen euskal herritarra Ander Iñarra lezoarra izan zen, hamargarren postu bikainarekin (4.12.01).

Dvergsdalen nagusi

Inor gutxik ezagutzen zuen haren izena, eta ez zen azaltzen lasterketa irabazteko faboritoen artean. Baina, lasterketa hasi zenean, Eli Anne Dvergsdal norvegiarrak argi utzi zuen aurkariek korrika asko egin beharko zutela hari irabazteko. Lehen kilometroetan Oihana Kortazarrek egindako ahalegina alferrikakoa izan zen garaipen lortzeko. Denbora kontrol guztietan Dvergsdal izan zen onena, eta, bigarren zatitik aurrera, erraz nagusitu zen. Ez Yngvild Kaspersen (2017an garaile), eta ez Megan Kimmel (Munduko Kopako liderra), ez ziren hari jarraitzeko gai izan. Helmugan, Maite Maiorak 2017an ezarritako markatik minutu eta erdira gelditu zen (4.36.06). Hustuta iritsi zen helmugara. Inoiz egindako lasterketarik luzeena zuen herenegungoa. Bigarren eta hirugarren posturako lehia oso estua izan zen Elisa Desco italiarraren eta Amandine Ferrato frantziarraren artean. Helmugan, zortzi segundo besterik ez ziren izan bien artean, italiarraren pozerako.

Euskal herritarren artean, Oihana Kortazar izan zen onena (4.52.16). Bi urteko hutsunearen ondoren, 2011 eta 2012ko irabazleak agerian utzi zuen berriro ere onenekin lehiatu nahi dela. Beste bi euskal herritar ere izan ziren lehen hamarretan: Oihana Azkorbebeitia zortzigarren, eta Maite Maiora hamargarren.]]>
<![CDATA[Ikuskizuna hasteko zain]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2052/020/001/2019-06-01/ikuskizuna_hasteko_zain.htm Sat, 01 Jun 2019 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/2052/020/001/2019-06-01/ikuskizuna_hasteko_zain.htm
Bi urteotan egon ez den arren, denen gainetik izen bat nabarmentzen da, Kilian Jornet kataluniarrarena. Aste batzuk igaro dira Jornetek aurten jokatuko dituen mendi lasterketen egutegia aurkeztu zuenetik. Hiru ziren zerrenda horretan gorriz azpimarratuak zituen lasterketak: denboraldia hasteko, Zegama-Aizkorri; eta abuztuan, Sierre Zinal (Suitza) eta Pikes Peak (AEB). Hiru lasterketa horiek Salomon bere babesleak antolatutako Golden Trail Series zirkuituko probak dira.

Hiru lasterketa horiek badute ezaugarri komun bat: horietako errekorrak ez dira Jornetek eginak. Askok bitxikeria modura hartu zuten, baina badirudi kataluniarra hiru markak bereganatzeko ahaleginean ibiliko dela. Zegama-Aizkorrirako dituen xedeez galdetuta, esan du «barruan daukan guztia» emango duela.

Baina Jornetek aurkari bikainak izango ditu bihar. Adibidez, lehian izango dira azken bi ekitaldietako irabazleak: batetik, Stian Angermund-Vik norvegiarra, duela bi urte, irabazi ez ezik, marka hobetu zuena ere (3.45,08); eta bestetik, Remi Bonnet suitzarra, iazko garailea. Beraz, asko desiratutako lehia ikusteko aukera paregabea izango da. Sasoi betean egonez gero, lehia ikusgarria eskainiko dute hirurek. Kataluniarrak irabaziz gero, bederatzigarren txapela jantziko luke.

Besta kontrario bat izan dezakete hirurek: eguraldia. 30 gradu inguru egin ditzake eguerdian, baita hezetasun handia ere. Beraz, arranpak izateko arriskua egongo da. Lokatza ere izango da. Horretaz harago, ezustekoa emateko moduan dauden beste izen asko abiatuko dira 09:00etan Zegamako plazatik (Gipuzkoa): Bartlomiej Przedwojewski poloniarra -hirugarren iaz-, Manuel Merillas espainiarra -bigarren 2015ean-, Karl Egloff ekuadortarra -hainbat mendi ospetsutako markaren jabe da- eta Oriol Cardona eta Jan Margarit kataluniarrak, besteak beste. Euskal lasterkarien artean, berriz, Aritz Egea urretxuarra nabarmentzen da. 2017an egin zuen denborarik onena Zegaman -3.55.41-, eta podiumetik oso gertu gelditu zen. Arantza ateratzeko asmoz lehiatuko da. Egeaz gain, Ander Iñarra -17. postuan sailkatu zen iaz- eta Oier Ariznabarreta -Espainiako Txapelketa irabazi du aurten- euskal selekzioko korrikalariak lehen hamarren artean sailka daitezke.

Ez da ariko Nilsson

Gizonezkoen lehia bezain ikusgarria eta estua izan daiteke emakumezkoena. Ez da ariko Ida Nilsson suediarra, iazko irabazlea. Askorentzat, ezustea izan zen Zegama-Aizkorrin bikain aritu izana, baina jarraian lortutako emaitzek munduko onenen zerrendan sartu zuten. Nilssonena kontuan hartzeko hutsunea da, baina irabazle izan daitezkeenen zerrenda ez da nolanahikoa. Hasteko, berriro Aizkorriko mendietan barrena izango da 2017ko irabazlea, Yngvild Kaspersen norvegiarra. Baina kontu handiz ibili beharko du, huts egiten badu, gertu izango baititu aurkariak: Megan Kimmel estatubatuarra -lehena da Munduko Kopan, eta bigarren izan zen iaz Zegaman-, Eli Gordon kataluniarra -zortzigarren iaz-, Elisa Desco italiarra -seigarren izan zen 2016an-, eta Maite Maiora -irabazle 2017an- eta Oihana Azkorbebeitia -seigarren iaz- euskal herritarrak. Aurtengo ekitaldia izan daiteke inoizkorik onena Euskal Herriko emakumezko korrikalariei dagokienez. Izan ere, Maiora eta Azkorbebeitiaz gain, Oihana Kortazar ere lehiatuko da, 2011ko eta 2012ko irabazlea. Lesioengatik, elgetarrak ezin izan du parte hartu Zegama-Aizkorrin azkeneko bi urteetan. Baina osatu egin da, eta gogotsu dago biharko lasterketari begira. Gogotsu dira, halaber, Maite Etxezarreta, Uxue Fraile eta Mayi Mujika. Lan ona egin nahi dute hirurek.]]>
<![CDATA[«Zegama-Aizkorri maite dugun lasterketa bat da, etxekoa»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1931/032/001/2019-05-28/zegama_aizkorri_maite_dugun_lasterketa_bat_da_etxekoa.htm Tue, 28 May 2019 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1931/032/001/2019-05-28/zegama_aizkorri_maite_dugun_lasterketa_bat_da_etxekoa.htm
Gogoan al duzue nola jakin zenuten 2002an Zegaman maratoi bat egitekoa zela?

KOLDO URRESTARAZU: Pentsatzen dut herrian, Lazkaon [Gipuzkoa], zurrumurruren bat izango zela. Ahoz ahokoak asko funtzionatzen zuen orduan.

JON ZUBILLAGA: Mendi martxetan ibiltzen nintzen orduan. Uste dut goierritar batek aipatuta iritsi zitzaigula. Ikaragarri gogorra izango zela esaten zuten hasteko.

MIKEL LEGARRETA: Urnietako [Gipuzkoa] apaizak esan zidan. Segurarra zen, eta orduan harreman handia nuen berarekin. San Adriango aterpetxera ere berarekin etorri nintzen lehenbizikoz, eta urtero izugarrizko taldea ekartzen zuen bertara.

Aurretik mendian-eta korrika ibilitakoak al zineten?

K.U.: Ni errepidean ibilitakoa nintzen. Behobia eta Donostiako maratoi batzuk eginak nituen. Mendi maratoi batzuetan ere parte hartutakoa nintzen; Zallako Galarleizen, esaterako [Bizkaia]. Gasteiztik Gorbeara igotzen zen maratoia ere egin nuen.

J.Z.: Gehienbat mendi martxetan ibilitakoa nintzen. Hala ere, orduko mendi lasterketa batzuetan ere parte hartu nuen.

M.L.: Oso hasi berria nintzen; pentsa, 19 urterekin... Orain ez dut gogoan ea Donostiako maratoia edo Zegama-Aizkorri egin nuen lehenago. Orduan, inoiz ez nituen hogei kilometro ere egin mendian korrika.

Nola gogoratzen duzue lehen urtea?

M.L.: Kotoizko kamiseta batekin eta galtzamotz arruntekin irten nintzen. Garai hartan gehienok mendizaleak ginen, korrikalariak baino gehiago. Ez da gaur egun bezala. Ziur naiz orduan ez urik, ezta gelik ere ez nuela eramango [barrezka]. Gogoan dut Andraitzeko igoera atzeraka egin nuela. Sei ordu eta erdian amaitu nuen.

J.Z.: Izugarrizko beroa egin zuela gogoratzen dut! Etxeko hiru anaiok irten ginen. Aizkorriraino, elkarrekin. Gero, anaia zaharrenak lehenago amaitu zuen, eta beste biok elkarrekin sartu ginen. Oso giro euskalduna zegoen orduan; denok bertakoak ginen. Jende asko hurbildu zen ikustera.

K.U.: Aizkorri pasatu eta izugarrizko karranpekin hasi nintzen. Gelditu, luzaketak egin... a ze miseriak ! Ezagutu ere ez genuen egiten ibilbidea. Hori bai, helmugara iritsitakoan sentitu nuen emozioa ez dut berehalakoan ahaztuko.

Hirurok asko sufritu zenuten arren, hurrengo urtean berriro ere irteeran zineten.

J.Z.: Asko sufritu arren, bertan bizi izan nuen giroa asko gustatu zitzaidan. Horregatik itzuli nintzen. Gainera, lehen urtetik izen handia hartu zuen probak, eta ordurako jende askok egin nahi zuen.

K.U.: Sufrimendua eta gozamena balantza batean jarri, eta bigarrenak irabazi zuelako itzuli nintzen.

M.L.: Niri ere sufritzea gustatzen zait; bestela, ez ginen kirol honetan ibiliko. Izan ditut urte asko orduan baino gehiago sufritutakoak.

Hemezortzi urte beteko ditu Zegama-Aizkorrik. Ba al duzue bereziki gogoratzen duzuen ekitaldiren bat?

J.Z.: Orain hiru urtekoa. Eguraldi txarra egin zuen, eta niri behintzat oso gogorra egin zitzaidan Aizkorriko gailurreria igarotzea. Lasterketa bertan behera uztekotan egon naizen lehen aldia izan zen.

K.U.: Niretzat ere orain hiru urtekoa. Ikaragarri sufritu nuen nik ere; hotz ikaragarria pasatu nuen. Zira bera ere ezin nuen ireki.

M.L.: Orain zortzi bat urte ospitaleratu egin ninduten, birus batengatik, lasterketaren aurreko astean. Larunbatean, bezperan bertan eman zidaten etxera joateko baimena. 48 orduan atseden hartzeko gomendatu zidaten, eta ez ateratzea erabakia nuen. Hala ere, etxean ez nuen minik sentitzen. Egunean bertan, 22:30ean, kalera atera nintzen 20 minutuz korrika egitera. Ez nuen minik, eta hurrengo egunean irteeran nengoen. Hori bai, izugarrizko miseria pasatzea tokatu zitzaidan.

Oroitzapen onak ere izango dituzue.

K.U.: Lehen aldiarekin gogoratzen naiz beti. Amaitzea lortu nuelako.

J.Z.: 2008a. Inoiz egin dudan denborarik onena egin nuen, 5.13.

M.L.: Ni ere, Jonen antzera. Denbora onena egiteaz gain, gutxien sufritu dudan urtea izan zen hura. Lasai atera nintzen, beste urteetan baino gutxiago entrenatuta; baina lasterketan oso ondo sentitu nintzen, eta izugarri gozatu nuen. Bost ordutik jaitsi dudan urte bakarra izan zen.

Urteroko konpromisoa al duzue?

K.U.: Bai, baina urtetik urtera joaten naiz. Dortsala ziurtatuta eduki arren, ez nuke derrigorrezko zerbait izatea nahi.

J.Z.: Lehen urteetan itsuago ibiltzen nintzen, baina gaur egun ondo amaitzearekin konformatzen naiz. Ilusio handia egingo lidake hogei osatzeak.

M.L.: Mendian korrika jarraitzeko aitzakia paregabea da. Dortsalik ziurtatuta edukiko ez banu, agian urteren batean beste kirolen batean gehiago murgilduko nintzateke.

Asko aldatu al da lasterketa?

M.L.: Asko. Lehen, inguruko jendea ateratzen ginen. Lasterketaren maila ere ikaragarri handitu da: lehen, sei ordu eta erdiren inguruan ibilita, erditik aurrera amaitzen zenuen; gaur egun, berriz, nahiko atzean.

J.Z.: Prestakuntza ere asko aldatu da. Nik 2007an probatu nuen lehen gela. Kaka egitera gelditu behar izan nuen denbora gutxira. Gauza berria zen hura; gaur egun, ordea, hori da normalena.

K.U.: Maila eta jendearen soslaia aipatuko nituzke. Lehen, mendizaleak ginen gehienok; gaur egun, errepideko lasterketetatik etorritako jende asko dago. Balioak ere asko aldatu dira, mendiarekiko errespetua ere galduz doa.

Zer da zuentzat Zegama-Aizkorri?

J.Z.: Urteko konpromisoa. Bertan egotea gustatuko litzaidake ahal dudan guztietan. Oraindik ere ileak lazten zaizkit Sancti Spiritun. Zerbaitengatik da.

M.L.: Ekitaldi berezi bat. Pentsa, anoa gune askotan ezagutzen gaituzte! Eta nabarmentzekoa da boluntarioen laguntza.

K.U.: Maite dugun lasterketa bat, etxekoa. Asko miresten dugu boluntarioen lana.

Noiz arte egingo duzue Zegama?

K.U.: Aurtengoa amaitzen badut, hogeigarrenaren bila joatea gustatuko litzaidake. Ekainean bigarren haurra izango dugu etxean, eta edozer gauza gerta dakiguke oraindik ere. Hala ere, oraindik ere motibazioa baldin badut, gustatuko litzaidake jarraitzea.

M.L.: Ez dut mugarik jarriko badaezpada, baina huts egin arte jarraitu nahiko nuke. Ez da hain zaila urteren batean huts egitea.

Zuek, Zubillaga eta Legarreta, zuen herrietan lehenengoak izango zineten mendi lasterketetan. Geroztik, zaletasun handia dago Berastegin eta Urnietan.

M.L.: Bai, bai. Urnietan, esaterako, Jokin Lizeaga ere hasi zen ni baino geroago. Geroztik begira zer-nolako ibilbidea egin duen. Hura ere lehen aldiz nirekin etorri zen Zegamara entrenatzera. Gogoan dut inoiz ibili ez izana izateko nola igotzen zituen aldapak. Denborarekin arraza hobetuz joan da [barrezka].

J.Z.: Uste dut ni izan nintzela mendian korrika hasi zen lehena. Gero, bi anaiak ere ibili ziren, eta azken urtetan jende asko dabil; Ion Azpiroz, esaterako. Azken urteetan ibilbide oparoa egiten ari da.

Ibilbide luzea duzue mendi lasterketetan. Zegamakoa al da egin duzuen lasterketarik onena?

J.Z.: Giroa eta ibilbidea kontuan hartuta, bai. Chamonixen ere parte hartutakoa naiz, eta han ere izugarrizko giroa izaten da, baina etxekoa bezalakorik ez dago.

M.L.: Bai, zalantzarik gabe. Agian guretzat berezia delako izango da.

K.U.: Dena duen lasterketa bat da, eta bai, niretzat ere bai. Ingurua zoragarria da. ]]>
<![CDATA[Beteranoen nagusitasuna]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1901/026/001/2019-05-21/beteranoen_nagusitasuna.htm Tue, 21 May 2019 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1901/026/001/2019-05-21/beteranoen_nagusitasuna.htm
Zazpigarren ekitaldia zuen Leitzako lasterketak, eta, urtero moduan, lasterketa irabazteko korrikalarien zerrenda ikusgarria zen: iazko bi irabazleak, Raul Macarro eta Izaskun Zubizarreta; Silvia Trigueros -iazko Tor des Geantseko irabazlea-, Igor Amantegi -iaz bigarren-, Uxue Fraile -2018an bigarren UTMBn- eta orain bi aste Vio Haraneko Ultratraila (Huesca, Espainia) irabazi zuen Ion Azpiroz. Horiez gain, 710 korrikalari gehiago elkartu ziren 08:00etan Leitzan. Lasterketa hasi baino hamabost minutu lehenago, antolatzaileek omenaldia egin zioten Iker Karrera mendi lasterkari ezagunari.

Hiru urte ziren Azpiroz Leitzan lehiatzen ez zela. Bertan parte hartu zuen azkenekoan, lesio batek etxerako bidean jarri zuen. Geroztik, Euskal Herrian ultra distantzian dagoen korrikalaririk onenetakoa bihurtu da.

Jonathan Tejada errioxarra izan zen, ordea, eguneko sorpresa nagusia. Jonathan eta Fernando Tejada anaiak ezagunak ziren Euskal Herriko iraupen luzeko mendi martxetan, baina duela gutxi egin dute jauzi mendi lasterketetara. Nabarmentzekoa da igotzeko duten erraztasuna.

Atzetik aurrera

Jonathan Tejada izan zen lehena Gaintzan (18. kilometroa), Irumugarrietako gainean (1.431 metro) eta Lekunberrin (45. kilometroa). Baina azken hogeita bost kilometroetan sartuta, bere sasoia eta eskarmentua baliatuta, Azpiroz berastegiarra izan zen lasterketaren buruan. Nagusitasunez lortu zuen garaipena Leitzako plazan. Tejadak bigarren postuari eustea lortu zuen, eta Asier Etxebarria basauriarra helmugaratu zen hirugarren.

Emakumeetan, Euskal Herria Mendi Erronkaren historian egon den lehiarik politena ikusteko aukera izan zuten ikusleek. Argi zegoen lasterketa bi korrikalariren arteko lehia izango zela. Gaintzatik eta Irumugarrietatik Trigueros abadiñarra igaro zen lehen postuan. Irumugarrietako gainean (22. kilometroa) bost minuturen aldea ateratzen zion Triguerosek Fraileri, baina hamar kilometro aurrerago, jada Fraile igaro zen lehen postuan. Oso alde gutxirekin ekin zioten lasterketaren azken zatiari, baina Frailek erritmoa bizitu zuen eta helmugan hamalau minuturen aldea atera zion Triguerosi. Hirugarren postuan Izaskun Zubizarreta sailkatu zen.

Euskal Herria Mendi Erronkak beste bi lehia ere bazituen: alde batetik, Gaintzatik Irumugarrieta gailurreraino osatutako kilometro bertikala; bestetik, bikoteena -bakoitzak ibilbidearen erdia egin zuen-.

Kilometro bertikalean Jonathan Tejada eta Izaskun Zubizarreta izan ziren azkarrenak. Tejadak, 50 minutu eta 58 segundo behar izan zituen. Etxebarria izan zen bigarren (54.49) eta Azpiroz hirugarren (55.35). Emakumeetan, Izaskun Zubizarretak ordu bat, lau minutu eta lau segundo behar izan zituen Irumugarrietara iristeko. Silvia Triguerosek hiru minutu gehiago (1.07.17) eta Frailek lau minutu gehiago (1.08.20).

Bikotekako lasterketan Garazi Artola eta Ibai Madina izan ziren azkarrenak. Bien artean zazpi orduan eta hamar minutuan egin zuten ibilbidea.]]>
<![CDATA[Espainiako txapelketa denak Euskal Herrira]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1915/024/001/2019-05-14/espainiako_txapelketa_denak_euskal_herrira.htm Tue, 14 May 2019 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1915/024/001/2019-05-14/espainiako_txapelketa_denak_euskal_herrira.htm
Lasterketa irabazteko hautagai nagusia zen Oier Ariznabarreta, nahiz eta lasterketaren gogortasunak iragarpenak zailtzen zituen. 34 kilometroko luzera eta 2.300 metroko desnibel positiboa. Ariznabarretak, ohi duen bezala, denak banakako ilaran jarri zituen irteera eman orduko. Aurkari gogorrak zituen parez pare, tartean Zaid Ait Malek, Pablo Villalobos, Antonio Martinez edo Walter Becerra, eskarmentu handiko korrikalariak guztiak.

Ariznabarretak lehen igoeratik bertatik agerian utzi zuen korrika asko egin beharko zutela hari irabazteko. Bi minutuko aldea zuen jada seigarren kilometroko igoeran. Kilometroak aurrera joan ahala, eta ibilbidearen arabera, abantailak gora eta behera egin zuen, azken igoerara arte. 21. kilometroko Ventoso mendia (735 metro) igaro eta gero, nahiko erabakita utzi zuen lasterketa.

Handik aurrera, abantaila kudeatuz, irribarretsu iritsi zen helmugara. Bi ordu, 54 minutu eta hamabost segundo behar izan zituen irabazteko. Atzetik, hurrenez hurren, Antonio Martinez (2.54.44) eta Walter Becerra (2.55.03) izan zituen. Aipatzekoak dira Euskal Selekzioko gainerako kideek lortutako postuak. Ariznabarretaz gain, lehen hamarren artean sailkatu ziren Ander Iñarra (4.) eta Asier Larruzea (7.) ere.

Ainhoa Sanzen erakustaldia

Inor gutxik ezagutzen zuen irteeran. Hala ere, mendi lasterketetan ibiltzen diren hedabideetan haren izena hizki larriz idatzia zuten aste guztian zehar. Iaz mendi lasterketetan hasi zenetik, gorakada izugarria egin du Ainhoa Sanz urretxuarrak, eta igandean ere erakutsi zuen, ondo bidean, azken urteetan Euskal Herriak eman duen korrikalaririk onena izan daitekeela.

Lasterketa hasi orduko, bere lasterketa egitera atera zen. Bazekien aukerak izango zituela, eta itxaron besterik ez zuen egin behar izan. Aurkari gogorrak zituen, Azahara Garcia de los Salmones espainiarra batez ere. Garaipen sorta handia pilatua du Garciak.

Otañeskoa ere irabazi nahi zuen. Oso azkar abiatu zen, Sanz atzean utzita. 17. kilometrotik aurrera, ordea, Sanzek atzean utzi zuen Garcia. Aldapak luzeagoak ziren neurrian, handitu egin zen aldea, eta helmugan ia bederatzi minutukoa izan zen, alde nabarmena Garciaren mailako korrikalari batekin eta horrelako lasterketa batean. Sanzek hiru ordu, 22 minutu eta 30 segundo behar izan zituen Espainiako txapeldun izateko. Podiumean, Azahara Garcia (3.31.05) eta Esther Casajuana (3.33.31) izan zituen ondoan. Maite Maiora izan zen Euskal Selekzioko hurrengo emakumea, laugarren.

Taldeka ere, garaile

Bakarkako probez gain, taldekako biak ere irabazi zituen Euskal Selekzioak: gizonena eta emakumeena. Gizonetan, Ariznabarretak, Iñarrak, Larruzeak eta Beñat Katarainek lortutako puntuekin irabazi zuten, andaluziarren eta asturiarren aurretik; emakumeetan, Sanzek, Maiorak, Laida Elizegik eta Amaia Amantegik lortu zituzten garaipenaren puntuak.

Eneko Aliende hautatzailea pozik zegoen lortutako uztarekin: «Emaitza ikaragarria izan da. Uste dut taldeka korrika egiten duen selekzio bakarra garela, eta emaitza ikusi besterik ez dago. Korrikalariek taldekako emaitzari eman dioten garrantzia nabarmena da, benetan eskertzeko modukoa».]]>
<![CDATA[«Harritu egin ninduen zein erraz egin nuen nire lana»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1864/023/001/2019-05-09/harritu_egin_ninduen_zein_erraz_egin_nuen_nire_lana.htm Thu, 09 May 2019 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1864/023/001/2019-05-09/harritu_egin_ninduen_zein_erraz_egin_nuen_nire_lana.htm Goikoetxe-k (Elgoibar, Gipuzkoa, 1987) Hodei Iruretagoiena Izeta IV.a-ri Azpeitiko (Gipuzkoa) zezen plazan apustua irabazi zionetik. 121 jasoaldi egin zizkion 125 kiloko kubikoari hamar minutuko hiru txandetan, aurkariak baino bost gehiago. Horri esker, berak eraman zituen jokoan ziren 12.000 euroak. Ahalegin handia izan zen, eta apurka-apurka ari da indarberritzen. Irabazi izanak lagunduko dio horretan.

Egun batzuk joan dira apustua jokatu zenuenetik. Ari zara indarberritzen?

Nahiko ondo doa. Lanak handiak izan ziren, eta uste bezain ondo ari naiz indarberritzen.

Lan handiak ziren: hamar minutuko hiru txanda 125 kiloko kubikoarekin.

Exijentzia handiko lanak izan ziren. Dena espero baino askoz hobeto atera zitzaidan. Ez nuen espero etxean egiten nituen lanak plazan hain erraz egingo nituenik. Dena ondo atera zen, eta, horregatik, oso gustura nago.

Aste barruan apustu gehienek zioten 120 altxaldiren bueltan ibiliko zinetela. Zu ere horrela pentsatuta joan al zinen?

Bai, banekien horren inguruan ibiliko ginela, baina plazaratzeko garaian ez nekien nola erantzungo nuen. Urduritasunarekin nola moldatuko nintzen ere ez nekien. Beldur hori ere banuen.

Apustuaren zozketan, bigarren aritzea tokatu zitzaizun. Hori ere abantaila izan al zen?

Bigarren izan nahi nuen, eta hala izan zen. Zorte pixka bat izan nuen, eta horrek ere izan zuen eraginik hasieran. Banekien Iruretagoiena ere 120 altxaldiren inguruan ibiliko zela, eta horren abantailarekin jokatu nuen. Azkenean, bost altxaldiren abantailarekin amaitzea lortu nuen.

25 urte ziren horrelako harri batekin apusturik jokatzen ez zela. Zer zailtasun ditu harri horrek?

Erresistentzia eta indarra izatea eskatzen du, oso harri osoa delako. Eta horri gehitzen badiogu hamar minutuko hiru txanda zirela, dena esanda dago.

Gustura amaitu al zenuen egindako lanarekin?

Oso gustura. Egun borobila izan zen. Espero nuen lana bete nuen, eta, gainera, irabazi egin nuen. Ezin dut gehiago eskatu. Apustuan zehar ere oso gustura aritu nintzen. Hasieratik nire entrenatzaileen konfiantza banuen, eta, gainera, lehen txandatik abantaila hartu nuen. Psikologikoki asko lagundu zidan aurretik joateak.

Noiz ikusi zenuen apustua irabazita?

Bigarren txandan berak 36 altxaldi egin zituenean konturatu nintzen nik nire saioa txukun amaituta irabazteko aukera asko nituela. Txanda berean, 40 jasoaldi egin nituen, eta, gainera, nahiko fresko amaitu nuen. Hor ikusi nuen apustua nahiko alde.

Irabazteaz gain, marka handia ezarri nahi zenuen?

Nire asmoa 120 altxaldiren inguruan ibiltzea zen. Banekien marka oso zaila zela, 135 altxaldikoa delako. Baina niretzat oso garrantzitsua zen, behintzat, 120 egitea, eta hasieratik horren bila irten nintzen.

Nola moldatu zinen aurreko entrenamenduetan?

Harria eta halterofilia uztartuz ibili naiz. Prestakuntza guztietan bezala, gorabehera batzurekin ibili naiz kirolari guztien modura, baina entrenamendu onak eginda plazaratu naiz.

Elikadura asko zaindu behar al duzu?

Bai. Nire gorputzarengatik pisua erraz hartzen dut, eta elikadura asko zaindu behar izaten dut.

Zure lehen apustua izan zen. Zer-nolako esperientzia izan da?

Ikaragarria. Ez nuen espero dena hain biribil irtetea. Gehien harritu ninduena izan zen zein erraz egin nuen nire lana. Emaitzak ere harritu ninduen.

Jendearen ahotan zegoen beste apusturik egingo ote zenukeen etorkizunean. Zer diozu?

Oraindik, behintzat, garaipen honekin gozatu nahi dut. Etorkizun laburrean ez dut besterik egiteko asmorik.

Urte batzuk badaramatzazu harriak jasotzen. Zein izan dira zure ereduak?

Kuadrillan denetik eginak gara gaztetan, harriak jasotzen, aizkoran, trontzan... Niri harriak jasotzea tokatu zitzaidan, Pedro Mari Egaña Mintxeta zenarekin. Handik bideratu nuen nire zaletasuna.

Zer etorkizun ikusten diozu harri-jasotzeari?

Nik uste dut zerbait mugitzen ari dela, baina iruditzen zait gaur egun, ez dagoela oso aintzat hartuta. Errespetu osoarekin esango dut, baina uste dut hedabideen aldetik ere ez zaiola behar adinako garrantzia ematen. Gustatuko litzaidake egunen batean zor zaion errespetua izatea.

Larunbatean, eta egiten zuen eguraldiarekin, jende asko hurbildu zen Azpeitira. Apustuak izan daitezke jendea erakartzeko aitzakia?

Izan daiteke, baina ez dakit. Erantzuna banu...

Etorkizunean harri handietarako jauzia egiteko asmorik ba al duzu?

Orain bi urte hasi nintzen harri handiagoekin, baina gutxinaka joan behar dut. Badut haiekin ibiltzeko asmoa, baina aurrerago izango dela uste dut. Oinarria falta zait, eta entrenamendu asko behar dut oraindik maila txukunean aritzeko.]]>
<![CDATA[«Eskiatzeak bizipoza ematen dit gehienbat»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1896/026/001/2019-05-07/eskiatzeak_bizipoza_ematen_dit_gehienbat.htm Tue, 07 May 2019 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1896/026/001/2019-05-07/eskiatzeak_bizipoza_ematen_dit_gehienbat.htm
Nondik datorkizu mendi eskirako zaletasuna?

Euskal Herrian soldadutza egindako azkenenetakoa izango naiz. Hara joan aurretik, enpresa batean lan egiten nuen, baina 1992ko krisiaren aurretik, bertako nagusiak zera aipatu zidan bederatzi hilabeteko soldadutza osatzen banuen lanean kontratu finkoa egingo zidala. Soldadutza mendiko talde batean egitea tokatu zitzaidan, Candanchun [Aragoi, Espainia]. Ordura arte eski batzuk jantzi gabea nintzen, eta han jantzi nituen lehenbizikoz eskiak, 19 urterekin. Teoria asko izaten genuen, elur jausiak nola kudeatu, foka larruen aldaketak nola egin, eskiak nola konpondu... Begietatik sartu zitzaidan mendiko eskia. Han bi hilabete pasatu eta gero, nire lehen eskiak eta material guztia erosi nituen.

Oñatin ez al zen mendiko eskian aritutako inor aurretik?

Bai, eskiatzaile batzuk baziren. Kable antzeko bat jarrita egoten zen Tellakasku inguruan, eta han ibiltzen zen jendea. Nahiko eskola partikularra izan da Aloña Mendi taldearena mendiko eskian. Irteera asko egiten ziren. Lasterketetara joateko grina geroagokoa da.

Lasterketak aipatu dituzu. Gogoan al duzu jokatu zenuen lehen lasterketa?

Araneko ibarrean izan zen [Lleida, Herrialde Katalanak], 2002an. Oñatiar batzuek hara joatea erabaki genuen. Tartean ziren Iñaki Urteaga eta Arkaitz Letamendi. Aurreko urtean ikusi genuen lasterketak jokatzen zirela, berotu ginen eta joatea erabaki genuen. Han ezagutu genituen Tolosaldeko Joseba Ormazabal eta Joseba Tobar. Hurrena, lehenbizikoz, Euskal Herriko txapelketa jokatu genuen. Denbora gutxian taldetxo bat osatu genuen.

Orduan ia lasterketarik ez zen jokatzen Euskal Herrian.

Ez. Lasterketak jokatzen aurrenetakoa izan zen Andoni Areizaga. Berak jada egina zuen lehen Pierra Menta. Areizagak eta Antxon Bandres orduko Euskal Herriko Mendi Federazioko presidenteak sustatu zituzten lehen lasterketak. Talde moduko bat egin zuten, arropa ere erosi zuten, eta denon artean lasterketetara joateko konpromiso antzeko bat hartu genuen. Urte batzuetara, gaur egun hain famatua den Altitoy Ternua antolatzen hasi ziren.

Euskal selekzioa ere orduan sortu al zen?

Ez zegoen gaur egun dagoen antolakuntzarik. Orduan jendea biltzen ginen lasterketetara joateko eta, esaterako, Pierra Mentan parte hartzeko lau bikote elkartzen baginen, federazioak ordaintzen zuen bidaia. Urte amaieran, bakoitzak bere curriculuma prestatzen zuen, eta horren arabera izaten ziren ordainketak.

Aspaldi hasi zinen kanpora joaten, lehiatzera. Askotan izan zara munduko lasterketarik ezagunenean, Pierra Mentan.

Aurtengoa hamaseigarrena izan da. Mendiko aldizkari gutxi zeuden orduan. Pyrenaica eta Desnivel erosten nituen, eta haietako batean ikusi nuen lehenbizikoz. Oso formatu polita iruditu zitzaidan: bikoteka, lau egun, Alpeetan... Beste lasterketa batzuk ere egiten ziren: Patrouille des Glaciers [Suitza], Mezzalama [Italia]... 2002an hasi nintzen lasterketetan lehiatzen, eta 2003an egin nuen lehen Pierra Menta. Handik maiteminduta etorri nintzen.

Nola gogoratzen duzu lehena?

Areizagaren bidez izan zen. Galdetu zidan ea hara joateko asmorik nuen. Animatu nintzen, Iñaki Urteagarekin. ETB ere joan zen grabatzera. Beldur handiz joan ginen. Joan aurretik, historiako Gipuzkoako txapelketa bakarra egin genuen, Lecherines inguruan [2.344 metro, Aragoi, Espainia]. Sekulako beldurra pasatu genuen. Zera pentsatu nuen: zer izango ote da Pierra Menta! Baina dena ondo atera zen.

Hainbeste urteren ostean, denetatik ikustea tokatuko zitzaizun.

Bai, gogoan dut urte batean elur asko egin zuela ia egunero. 2.000 metrotik ez ginen pasatu, herrietara jaitsi behar izan genuen, baita etxeetako balkoietatik igaro ere... Baina, hala ere, Pierra Menta beti jokatzen da. Urte txar asko izan dira elur faltagatik, baina Arechesen beti izaten da elurra.

Mendi eskiko lasterketa gehienak bikoteka jokatzen dira. Xarma handia du.

Bai, beste gauza bat da. Oso zaila izaten da biok aldi berean eta leku berean ondo ibiltzea, talde bat egin behar da, asko hitz egin, elkar ulertu... Beti izaten da zerbait, tentsioa dago. Ezinbestekoa da ondo konpontzea.

Lagunekin joan al zara beti?

Bai. Hala ere, egokitu izan zait kataluniar batekin joatea. Historian Pierra Menta gehien duen eskiatzailea da: Joan Maria Vendrell. Askotan topatzen ginen Pierran, eta hizketan ari ginen batean, batera ere egin beharko genuela aipatu genuen. Duela hiru urte izan zen; asko gozatu genuen.

Euskal Herrira itzulita, aurten omenaldi bat egin zizuten Bandres Karolo proban.

Sorpresa izan zen niretzat, baina asko eskertzen dira horrelakoak. Gainera, biak ezagutzen nituen, eta ilusio berezia egin zidan.

Buetraitzeko yetia deitzen omen dizute herrian.

Egia da [barrezka]. Ni izango nintzen gauez ere kopeta argia jarrita eskiatzera joaten hasi zen lehenengoetakoa. Beti orduak lapurtzen ibili behar izaten dugu familia dugunok, eta, gainera, oso gertu dut Arantzazu. Ia egunero begiratzen diogu eguraldiari, eta behin neguan sartuta, tarteren bat noiz hartuko pentsatzen egoten gara. Asko igotzen gara hara, baina beteranoena naizelako-edo deitzen didate horrela. Aurtengo lehen elurtea egin zuenean, hamahiru pertsona elkartu ginen 06:00etan Buetraitzera igotzeko asmoz... eta ni izan nintzen iristen azkena. Orain urte batzuk sekulakoak entzutea tokatzen zitzaidan, baina gaur egun ni bezalako ero gehiago ere batu zaizkit ingurura [barrezka]. Euskal Herrian ez du askotan elurra egiten, eta, horregatik, elurrari probetxu handia ateratzen ikasi dugu.

Ia hogei urte daramatzazu mendiko eskian. Gauzak asko aldatu al dira zu hasi zinenetik?

Bai, aldatzen ari da aldiro, baina aldaketa gehienak positiboak dira. Euskal Herrian, hala ere, oinarria falta da, eta agian hemendik urte batzuetara nabarituko da. Kirol hau profesionalizatzeko bidean doa, eta uste dut gutxi barru olinpiarra izango dela. Materialaren bilakaera ere hor dago. Gure garaian, erositako materialarekin ibiltzen ginen, baina orduan ere jendeak gauza asko aldatzen zizkion: zola erdia kentzen zien, taladruarekin bota zulatu ere bai, pisu gutxiago izateko...

Gaur egun hori ezinezkoa da.

Gutxieneko pisu bat behar dute, segurtasuna bermatzeko. Egungo karbonozko botek oso pisu gutxi dute, eta alde handia dago. Lasterketetan ere antolatzaileek dena kontrolpean izaten dute, badakite ezin dela txorakeriatan ibili.

Lasterketa askotan eskatzen dute lasterkari bakoitzaren curriculuma, izena eman aurretik. Zer iruditzen zaizu?

Ondo. Pentsa Pierra Mentan istripu bat duzula 2.500 metroan, eta ez aurrera ez atzera geratzen zarela. Eskarmentua izateak horrelako ezbeharrak saihestu ditzake. Tokatu izan zait ikustea jendea ia nora zihoan ere ez zekiela. Alde horretatik, gaur egun askoz ere informazio gehiago dago lasterketei buruz.

Zer ematen dizu eskiak?

Eskiatzeak bizipoza ematen dit gehienbat. Elurra egiten duen bakoitzean, ez dut barkatzen. Familia edukita gehiago kostatzen zait lasterketetara joatea, baina etxe inguruan ibiltzen naiz. Buetraitzen, Aloñan edo Artzanburun elurra egiten badu, eguna zerura begira pasatzen dut.

Noiz arte ikusiko zaitugu mendiko eskian lehiatzen?

Oraindik emaztearen baimena badut Pierra Mentara joateko [barrezka]. Aurten hamazazpi lagun joan gara, eta bi bakarrik lehiatu gara. Izugarrizko giroa izan dugu aurten ere, eta gustatuko litzaidake ahal dudan bitartean joatea. Ez dakit 2020an joango garen, Altitoy eta Pierra Menta jarraian izango baitira. Izugarrizko pena ematen dit; ikusi egin beharko dugu!

Lasterketa berezia da zuretzat Arechesekoa.

Bai. Oso leku berezia da. Alpeetako ibar purua da oraindik, garai batekoak bezala. Eski estaziotik bizi dira gehienak, eta herritik azkar batean eskiatzera joan daiteke. Sekulako festa izaten da. Urte batzuetan Grand Monten lau mila pertsona inguru ere elkartu izan dira. Mendi eskiko Frantziako Tourra dela esan dezaket.

Mendi eskiko lasterkariaren soslaia asko aldatzen ari da. Lehen beste kirol batzuetatik iritsitako jendea izaten zen. Etorkizunean, ordea, goian ibiltzeko ezinbestekoa izango al da eski alpinoan trebatua izatea?

Ia derrigorrezkoa dela esango nuke, aurrean ibiltzeko behintzat. Horrek dena erraztuko du, eta, gainera, kirol hau egunetik egunera teknikoagoa da.

Lasterkari gisa oso metodikoa izan al zara?

Lehen gehiago, orain gutxiago. Materiala, esaterako, lehen gehiago berritzen nuen. Gaur egun ez naiz material berria merkaturatu bezain pronto erosten duten horietakoa; hala ere, material ona izatea gustatzen zait.

Eta lehiakorra?

Lehiakorra bai, baina neure buruarekin gehienbat. Dudan guztia ematea gustatzen zait.]]>
<![CDATA[«Denborak esango du lehengo mailara itzuliko naizen edo ez»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2263/026/001/2019-04-30/denborak_esango_du_lehengo_mailara_itzuliko_naizen_edo_ez.htm Tue, 30 Apr 2019 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/2263/026/001/2019-04-30/denborak_esango_du_lehengo_mailara_itzuliko_naizen_edo_ez.htm
Nola doa denboraldia?

Ondo, espero bezala. Ez nuen gehiegi lotu. Abuztura artekoa nahiko zehaztuta daukat, baina handik aurrerakoa ez dut batere ziur. Gonbidapenen, jendearen aholkuen eta gogoaren arabera mugituko naiz batetik bestera.

Azken hilabete eta erdian ia asteburuero lehiatu zara.

Martxoan hasi nintzen lasterketetan, eta, geroztik, bi asteburutik behin lehiatu naiz. Lasterketa gehienak test modukoak dira niretzat: aste barruan entrenatzeko denbora gutxi dudanez, asteburuetan denbora gehiagoz entrenatzeko aitzakia, alegia. Iaz ere horrela ibili nintzen, eta gustura amaitu nuen. Lasterketen bidez motibazioa handitu zitzaidan iaz, eta aurten ere bide berean noa.

Gustura al zaude emaitzekin?

Bai. Egia da, gaur egun, eta dagoen lasterketa kopuruarekin, ezin izan naizela asko lehiatu Euskal Herrian punta-puntan dabiltzan neskekin. Haien ondoan zein mailatan nagoen ikustea falta zait; baina orain artean lasterketetan egin ditudan denborak kontuan hartuta, konforme eta pozik nago. Bide onetik noala uste dut.

Duela bost edo sei urteko mailan zaude?

Ez, horrenbeste ez. Hala ere, adibide gisa, nire markarik onena lortu nuen duela hiru aste Berako lasterketan [Nafarroa]. Denak emanda joan nintzen, eta horixe gustatzen zait niri gehien. Ez nuen irabazi, baina oso pozik amaitu nuen. Ainhoa Sanzek izugarrizko denbora egin zuen, eta horrelakoetan zoriontzea besterik ez da gelditzen. Denborak esango du lehengo mailara itzuliko naizen edo ez; baina, horretarako, munduko onenekin lehiatzea besterik ez dago. Izango da denbora hori ikusteko; Zegama-Aizkorrin, esaterako.

Azkenaldian oso gustura zabiltza, baina azken urteak oso gogorrak izan dira.

Bai. Lesio batengatik ia bi urte joan zitzaizkidan 2016ko abuztutik 2018ko apirilera. Traumatologoak lehen bisitan jada esan zidan sei hilabetetik bi urtera arteko lesioa izan zitekeela, eta hala izan zen. Ezin nuen korrika egin, baina, hala ere, ez dut gogoan oso gaizki igarotako egun asko izan zirenik. Beste gauza batzuk egiteko aprobetxatu dut; nahi gabe ondo etorri zait.

Etxekoek ere eskertuko zuten.

Bai [barrezka]. Umeekin denbora asko pasatu nuen bi urte horietan, eta asteburuetan beste gauza batzuk egiteko aprobetxatzen genuen. Horregatik kostatzen zait hainbeste orain asteburuetan entrenatzera joatea! Askotan pentsatu dut horrelako lesio asko seinaleak izaten direla, gelditu beharraren seinalea-edo.

Noiz hasi zen mina?

2016ko abuztuan, Valle de Tena lasterketan [Aragoi, Espainia]. Orkatila bihurritu nuen, beste askotan bezala. Lasterketa aurrera zihoan neurrian, min handia sentitu nuen oin guztian, ez orkatilean bakarrik. Arraroa izan zen. Ikaragarri sufritu nuen bukatzeko. Bi astera beste lasterketa bat egin nuen, eta amaitzea lortu nuen. Handik gutxira, irailean-edo, lesioa agertu zen erresonantzia batean: esan zidaten edema bat sortu zitzaidala maleoloan. Tratamendua hasi nuen. Lehenak ez zidan batere onik egin. Beste batzuk ere probatu nituen, baina ez zen osatzen. Konturatzerako, zortzi hilabete pasatu ziren. Tartean, bazirudien hobetzen zihoala, lasterketa pare bat ere egin nituen, baina berriro ere minez hasten nintzen. Orduan erabaki nuen Zegaman ez ateratzea. Denbora luze batean oinari atseden ematea erabakia nuen.

2017ko Zegama-Aizkorriri uko egitea kolpe gogorra izan al zen?

Bai, baina ez zuen zentzurik hara joateak. Hara ezin zara erdipurdi joan.

Ia bi urteren ostean, berriro ere itzuli zinen iaz.

Azkeneko erresonantzia egin eta gero, esan zidaten oraindik ere edema pixka bat nuela, baina korrika hastea gomendatu zidaten. Askotan ez omen dute zerikusirik edemak eta minak, eta berriro ere hasi nintzen. Orkatila indartzeko gomendatu zidaten. Mutrikuko futbol zelaian hasi nintzen korrika, itzuliak ematen. 2018ko martxoan bueltatu nintzen mendira.

Geldirik egon zinen denboran, askotan pentsatu zenuen dena amaitu zela?

Dena amaitu zela ez, baina bai ea egunen batean berriro ere eliteko korrikalari izatera iritsiko naizen. Niretzat ispilu ona da Nerea Amilibia. Korrikako bizipoza da bera. Maila jaitsi duen arren, oraindik hor jarraitzen du lasterketetan.

Ama izan eta gero, gauzak asko aldatu al zaizkizu?

Bai, antolaketa handiagoa eskatzen du, baina egin daitekeela iruditzen zait. Ohituta nago 06:00etan entrenatzera, eta nahiz eta askok erotuta nagoela esan, oraindik ere entrenatzera joateko gogoz jarraitzen dut.

Zure erronka nagusia berriro ere eliteko emakumeekin lehiatzea izango da?

Bai, eta horretan saiatuko naiz. Espero dut berriro ere Munduko Kopan lehiatzea. Gaztea naiz oraindik, eta badakit denbora badudala. Aurreko astean, esaterako, Elisa Desco italiarra zoriondu nuen, Japonian Munduko Kopako proba irabazi eta gero. Berak ere bi ume ditu, eta berriro ere lehiatzen hasi da, oso indartsu. Ispilu onak dira beste guztiontzat. Berriro ere onenekin lehiatzeko baliabideak baditut, familiaren laguntzari esker.

Azken urteetan Salomon etxearen babesean ibili zara korrika. Orain nola zaude?

Ez nago Salomonen nazioarteko talde ofizialean, enbaxadore moduan baizik. Lehen, Munduko Kopara joateko bidaiak ordaintzen zizkidaten; orain, ez. Arropa bakarrik ematen digute; beste guztia geuk ordaindu behar izaten dugu.

Haien babesa izan al duzu geldirik egon zaren denboran?

Alde handia nabaritu dut, bai. Edozer gauza behar izan dudanean, ez didate ezezkorik esan, baina sumatzen nuen deitzen zidaten bakoitzean zera galdetzen zidatela: «Noiz hasiko zara berriro?». Horrek asko estutzen ninduen. Alde batetik, hobea izan da enbaxadore moduan jarraitzea.

Gaur egun badirudi korrikalari ona izateaz gain sare sozialetan ere azaldu behar dela: alegia, saltzen jakin behar dela. Zuei ere hori eskatzen dizuete?

Bai, eta agian hori da haiek nahi duten moduan betetzen ez dudan gauzetako bat. Egia da inoiz ez didatela aurpegiratu, baina gaur egun helburuetako bat hori da: urtetik urtera jarraitzaile gehiago izatea sare sozialetan. Lehen, taldean egiten genituen egonaldietan beti izaten genuen bileraren bat gai horren inguruan, helburuak ere jartzen zizkiguten, eta horren arabera jasotzen genituen gainsariak. Alde horretatik, nahiko zorrotzak dira.

Zaila egiten al zaizu eskaera horiek betetzea?

Askotan bai. Lasterketetako gauzak direnean, hor nonbait, baina zerbait jartzeagatik jarri behar horrek ez nau betetzen; askotan barregarria ere iruditzen zait nik ipintzea.

Zegama-Aizkorri duzu lasterketa kutuna. Ilusio berezia egiten al dizu berriro ere itzultzeak?

Bai. Berriro ere euskal zaleekin biltzearen modukoa litzateke. Nire ondokoei ere ilusio berezia egiten die Zegamak. Aitak, aurreko batean, txantxetan, horrela bota zidan: «Aurten ez bazara podiumean sartzen, oinez sartuko zara etxera!». Parte hartu ez dudan urteetan beti egon izan naiz bertan. Lasterketa berezia da.

Aurtengo helburua hori izango al da, berriro ere Zegaman aurrean ibiltzea?

Zalantzarik gabe. Gaur egun lasterketa guztiek egiten didate ilusioa, baina denoi gustatzen zaigu bertan egotea, Zegamak duen oihartzunarengatik. Jende gehiago izaten dugu begira, eta horrek ere gehiago behartzen gaitu.

Zerekin konformatuko zinateke itzuleran?

Ez nuke etxera oinez itzuli nahi [barrezka]. Podiumean sartzea gauza handia izango litzateke.

Askotan amestu al duzu berriro ere irabaztea?

Askotan. Hala ere, aurten oharkabean pasatu nahiko nuke. Aurreko egunetan eta irteeran lasaiago egotea... Hala ere, nik neuk estutzen dut gehien neure burua.

Etorkizunean gustatuko al litzaizuke ultra distantzietan lehiatzea?

Leitzako [Nafarroa] Euskal Herria Mendi Erronka egin nuen 2016an [67 kilometro, +3.600 metro]. Hala ere, ultra bat izateko ez zen hain luzea. Ez dut neure burua UTMBren moduko proba batean ikusten [168 kilometro], baina motzagoren batean bai. Buruak lan handia egiten du horrelako probetan, eta badakit askotan ernegatuko nintzatekeela. Lasterketak baino gehiago, askotan ultrak erronka pertsonalak dira, eta hori zer den bizitzea gustatuko litzaidake.

Zein egutegi izango duzu hurrengo hilabeteetan?

Maiatzean Euskal Herriko lasterketa batzuk egingo ditut, oraindik zehaztu ez baditut ere; ekainean Zegama-Aizkorri eta Arnoko [Mutriku, Gipuzkoa] mendi lasterketa; eta uztailean Zumaiako Flysch Trail [Gipuzkoa] eta Les Gabizos [Okzitania]. Gustatuko litzaidake berriz ere Herradura de Campoo ere egitea [Kantabria, Espainia]. Abuztutik aurrerakoak ez ditut begiratu ere egin.]]>
<![CDATA[«Pozik nago taldearekin; gauza handiak lortzeko moduan gaude»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1918/018/001/2019-04-23/pozik_nago_taldearekin_gauza_handiak_lortzeko_moduan_gaude.htm Tue, 23 Apr 2019 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1918/018/001/2019-04-23/pozik_nago_taldearekin_gauza_handiak_lortzeko_moduan_gaude.htm
Denboraldia aurrera doa. Zein da orain artekoaren balantzea?

Oraingoz, nahiko ondo doa dena. Espainiako Kopako bi proba jokatu ditugu, eta oso emaitza onak lortu ditugu bietan: Mikel Linazisorok biak irabazi zituen, eta Eric Lopezek ere bere maila erakutsi du. Nik beti esaten diet duten guztia ematen badute ez diedala gehiagorik eskatuko. Duten guztia eman dute. Oso gustura nago lortutako emaitzekin, eta gazteak helduekin lehiatzen hasteak ere indar handia ematen dit.

Emakumeak ere lehiatu dira. Gustura al zaude haien errendimenduarekin?

Itziar Zabalak bigarren proba irabaztea lortu zuen, lesiotik atera berritan. Lehen proban, ezin izan zuen parte hartu, baina bigarrenean erakutsi zuen beste edozeinen gainetik dagoela. Finalera oso erraz pasatu zen, eta finalean bere neurria eman zuen. Badaki buruak erantzuten badio aurkaririk ez duela Espainian.

Hainbesteko nagusitasuna al du Zabalak?

Azken proban, behintzat, hori erakutsi zuen. Gainera, ez zen oso ondo sentitu asteburu guztian zehar, gaixorik egon zelako, eta, hala ere, nagusitasunez irabazi zuen. Horrek dena erakusten du.

Lehen bi probak jokatu dituzue jada Espainiako Kopan. Nolako lehiaketak izan dira?

Lehenengoa Salamancan jokatu genuen. Mutiletan, ia denak sartu ziren finalean; nesketan, inor ez. Hala ere, oso saio txukunak egin zituzten. Linazisorok irabazi egin zuen, eta Eric Lopezek bigarren amaitu zuen. Finalean sartu ziren zortzietatik Euskal Selekziokoak ziren lau. Madrilen ere antzeko zerbait gertatu zen. Linazisorok berriro ere garaipena lortu zuen, eta, nesketan, Zabala gailendu zen. Oso pozik nago taldearekin; uste dut aurtengoan gauza handiak lortzeko moduan gaudela.

Oso selekzio gaztea duzu esku artean. Gazteegia agian?

Nik uste dut gazteengan dagoela indarra. Bi edo hiru eskalatzaile baditugu esperientzia handiagoa dutenak: Eric Lopez eta Isaac Estevez, esaterako; baina, orokorrean, gazteak indartu behar ditugu.

Nola antolatu duzu selekzioa urte osorako?

Sokako, blokeko eta abiadurako txapelketak hartzen ditut kontuan, eta selekzio itxi bat egin nuen urte osorako. Hemezortzi eskalatzaileko taldea osatu dut, eta beste bi utzi ditut ordezkapenetarako. Teknifikazio saioren bat egiten badugu, denak etortzen dira, baina gero diziplina bakoitzeko indartsuenak bakarrik joaten dira txapelketetara. Espezializazioa dator ate joka, eta gu ere hasiak gara bide horretan lanean. Txapelketa gehienetara hemezortzi eskalatzaile inguru joaten dira.

Selekzio itxia izateak aukerak kentzen al dizkie beste eskalatzaile askori?

Horretarako daude bi ordezkoak. Edonoiz ikusiko bagenu selekzioan ez dagoen eskalatzaileren bat oso indartsu dabilela, ez izan zalantzarik, eramango dugu.

Zuri nondik datorkizu eskaladarako zaletasuna?

Txikitatik mendian ibilitakoa naiz, bai gurasoekin, bai osaba-izebekin... Pirinioetan etxe bat izan dugu, eta 2 urte nituenean eskiak jantzi nituen jada. Eskalatzen ere beti ibili izan naiz, baina, serio, 12 edo 13 urterekin hasi nintzen. Gasteizen nahiko normala izan da eskalatzaile izatea. Urte askotan, eskaladarako hiru horma ere izan ditugu. Hori bai, inoiz ez naiz lehiaketen zalea izan, oso urduri jartzen bainaiz. Beste kirol asko ere egin ditut: judoa, atletismoa, pilota, saskibaloia, boleibola...

Eta hautatzaile moduan, noiz hasi zinen?

Beti egon naiz umeekin eskoletan, ikastaroak ematen... Entrenatzen ari nintzen egun batean, ea zertan nenbilen galdetu zidan Irati Andak, Euskal Mendi Federazioko zuzendari teknikoak. Berak bazekien eginak nituela heziketa fisikoko ikasketak, eta eskaladarako sekulako zaletasuna nuela. Neure burua nola ikusten nuen galdetu zidan. Banekien beste bi hautagai ere bazirela tartean nire posturako. Elkarrizketa batera deitu ninduten, eta badirudi ondo egin nuela. Iaztik hemen nabil lanean.

Zuzentzen dituzun eskalatzaile batzuk zu baino zaharragoak dira. Nola moldatzen zara?

Batzuek ez dakite nire adina [barrezka], eta, gainera, naizen baino zaharragoa ematen dut. Arraroa da niretzat. Nik txikitatik ikusi izan ditut Iñaki Arantzamendi eta Zuriñe Arrue Gasteizen eskalatzen. Ia-ia nire idoloak ziren, eta orain haiek zuzentzen ditut. Adinean aldea badago ere, selekzioan lagunak gara denok, gazteenetik zaharreraino. Batzuetan, geratzen gara kafe bat hartzeko edo eskalatzeko. Ni haientzat ez naiz hautatzaile soil bat bakarrik, badakite lagun bat ere badutela.

Zer behar du eskaladako hautatzaile edo entrenatzaile on batek?

Lehenik, pazientzia [barreak]. Ezinbestekoa da hainbeste jende kudeatzeko: izaera ezberdinak, adin ezberdinak... Horrez gain, prestakuntza handia behar da. Hautatzaile asko eskalatzaile zirenak entrenatzaile bihurtu dira zuzenean. Aurten, gauzak aldatzen ari gara. Oso garrantzitsua da fisiologia kontrolatzea, entrenamendu bereziak egitea eta eskalatzailea izatea.

Eskaladan psikologia ere oso garrantzitsua da.

Bai, ahaztu zait hori esatea. Gurea adibidea ona izan daiteke horretarako. Indarra kontuan hartzen badugu, esan daiteke Espainiako selekziorik onena garela, baina psikologikoki lan hori egitea falta zitzaigun. Gaur egun, hori ere lantzen ari gara. Nahi dutenek eskura dute nire telefono zenbakia nahi eta behar dutenerako.

Gaur egun, zenbat zarete lantaldean?

Andoni Ormazabal dabil fisioterapeuta lanetan. Askotan, psikologo lanak egitea ere tokatzen zaio. Gaur egun, ezinbesteko bihurtu da selekzioan; ikaragarria da egiten ari den lana. Esan daiteke, eskalatzaileen artean, agian Espainiako fisioterapeutarik onena dela, eta Europan ere oso goian dabil. Asko babesten ditu eskalatzaileak. Bestalde, Irati Anda ere beti gertu dugu. Berak batzen gaitu guztiok, eta gauzak asko errazten dizkigu. Esperientzia handia dauka, eta guretzat laguntza handia da. Hala ere, epe motzean psikologo bat izatea ere gustatuko litzaidake.

Zertarako?

Oso beharrezkoa ikusten dut, orokorrean. Pentsa, eskalada kirol olinpiarra izango da hurrengo Olinpiar Jokoetan [Tokio 2020], eta horrek, ezinbestean, porrotak eta garaipenak ekarriko ditu. Horiek guztiak kudeatu beharko ditugu.

Guk ere baditugu maila horretako kirolari batzuk, Andoni Esparta, Mikel Linazisoro eta Eneko Carretero, esaterako. Oso umetatik hasi ziren munduko txapelketetan oso postu onak lortzen. Bat-batean, txapelketetara joateko deitu zieten, eta ez dira herri arteko txapelketak, Europako edo munduko txapelketak baizik. Eskolan falta dira, denbora gutxi dute lagunekin egoteko, gainera presioa jasan behar dute... Ez da erraza hori guztia kudeatzea. Porrot batzuk ikusi ditut, oso eskalatzaile onekin, gainera.

Kasurik izan duzu zuregandik gertu?

Bai. Baten bat nahiko gaizki ibili zen, baina psikologoarekin hasi zenetik onera egin zuen nabarmen. Izugarrizko aldaketa egin zuen.

Zein da eskaladako hautatzaile baten lana?

Nahiko nuke, baina nik ezin diet esan hemezortzi eskalatzaileei Gasteizera etortzeko entrenatzera. Bakoitzak bere entrenatzailea du, eta ni jartzen naiz haiekin harremanetan. Gustatzen zait hilero Aretxabaletara edo Bilboko Piu Gaz eskalatzeko hormara joatea, haiek ikustera. Gustuko dut ikustea zer aldarterekin dabiltzan, animatuta dauden, triste egon diren... Bestalde, saiatzen gara hilero egun bateko teknifikazio saio bat egiten. Ez gara eskalatzeko bakarrik gelditzen, harremanak sendotzeko izaten da. Azkena Ormazabal fisioterapeutarekin egin genuen, lesioak saihesteko, beroketak nola egin ikasteko... Oso ona izan zen. Pentsa, helduok Aretxabaletan gelditu ginen eskalatzen, eta gazteek Iruñeara joan behar zuten eskalatzera. Gu bertan geldituko ginela ikusi zutenean, gurasoekin hitz egin zuten, eta gurekin geratzea erabaki zuten.

Horrelako gauzek asko erraztuko dituzte gauzak.

Izugarri. Oso polita da harreman ona izatea. Ederra da hogei eskalatzaile inguru batera ikustea. Denok dugu zer ikasia ondokoarengandik, gazteenek zaharrenetatik eta alderantziz. Txapelketetan ere berdin gertatzen da, izugarria da ikustea nola animatzen duten elkar.

Gizonezkoetan behintzat, oso belaunaldi ona entrenatzea tokatu zaizu. Agian, inoizko talderik indartsuena da?

Talde gisa, agian bai. Izen handiak dira denak ere, pentsa, Esparta anaiak, Mikel Linazisoro, Eneko Carretero... Eskalatzaile osoak dira denak.

Linazisoro al da zure eskuetatik pasatu den eskalatzailerik onena?

Ziurrenik, bai. Baina atzetik datozenek ere oso talde indartsua osatuko dute hemendik gutxira, eta nork daki hemendik urte batzutara zer gertatuko den.

Emakumeen kasua ezberdina da. Itziar Zabala punta-puntan dago orain, baina atzetik jarraipenik izango al du?

Jende berria sartu da orain: Irati Zabala, Irantzu Porres, Maider Corral... Aitziber Urrutia ere oso indartsu dago, eta ziur hemendik urte batzuetara podiumen batean ikusiko dugula. Atzetik ere badator jendea. Ondo bidean, gure artean izango dira hurrengo urteetan.

Gauzak zailduko al dizkizue hautatzaileoi eskaladak hurrengo urteetan izango duen espezializazioak?

Bai, pixka bat bai. Espainian, esaterako, abiadurako horma bakarra dago. Orain, badirudi Gasteizen ere beste bat egingo dutela. Inoiz ez dugu abiadurarik landu Euskal Herrian. Orain, zorionez, Isaac Estevez gurekin dabil abiadura lantzeko asmoarekin. Esan dezakegu beste selekzioak baino aurreratuagoak gaudela, bera egiten ari den lanarengatik. Hala ere, Europako eta munduko beste selekzio batzuekin alderatuz, Japoniarekin edo Frantziarekin, esaterako, ez dugu zer eginik. Horiek beste liga batean jokatzen dute, argi eta garbi. Oso kirol teknikoa da, eta horrelako probetan segundo bat denbora asko da. Dauzkagun baliabideekin, ez sinesteko modukoa da Eneko Carretero bigarren izatea juniorren munduko txapelketan edota Mikel Linazisoro dabilen mailan ibiltzea.

Gasteizen hiru eskalada gune itxita daude gaur egun. Konponbiderik ikusten al diozu?

Jendeak ez du eskatzen behar duena baino gehiago. Bi guneetarako dagoen aurrekontuarekin, ezin dira hiru kudeatu, hori argi dago. Irtenbidea badu, baina ez da erraza izango konponbidea lortzea. Izugarrizko pena ematen didate kalean gelditu diren langileek.]]>
<![CDATA[«Aldaketa handiak eta sakonak etorriko dira selekziora»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1896/026/001/2019-04-16/aldaketa_handiak_eta_sakonak_etorriko_dira_selekziora.htm Tue, 16 Apr 2019 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1896/026/001/2019-04-16/aldaketa_handiak_eta_sakonak_etorriko_dira_selekziora.htm
Denboraldia amaitu berri duzue. Nolako balantzea egiten duzu?

Oso elur gutxi egin du negu honetan, eta horrek elurretan entrenatzeko aukera asko kendu dizkigu. Lasterketa batzuk ere bertan behera gelditu ziren, eta orain, amaieran, martxa hartu dugunean, denboraldia amaitu zaigu. Tartean lasterketa polit batzuk ere jokatu ditugu. Bakarkako lasterketa gehiago jokatzea gustatuko litzaidake, baina, oro har, ondo moldatu gara.

Seniorren maila aztertzen hasita. Nola ikusi dituzu?

Aitor Ajuria bakarrik lehiatu da mutiletan. Iñigo Martinez de Albornoz ia ezin izan da aurten gurekin lehiatu, Munduko Kopan aritu delako Espainiako selekzioarekin. Boi Taullen aritu zen, eta bere maila eman zuen, oso maila ona. Ajuriak bere lehen urtea izan du, eta aldaketa nabaritu du. Ibilbide luzeagoak egitea tokatu zaio, eta lasterketa onak egin ditu. Nahia Quincocesen kasua Martinez de Albornozen parekoa izan da. Munduko Kopan lehiatzen aritu da, eta izugarrizko urtea egin du. Denboraldi oso gogorra izan du. Igone Camposena ere izugarria izan da. Oso motibatuta ibili da urte guztian. Sekulako lana egin du, eta emaitzak oso onak izan dira. Lasterketa guztietan ibili da puntan, eta egindako lanak bere fruitua eman du.

Camposek apustu indartsua egin zuen urte hasieran, lana utzita. Merezi izan du?

Bai. Ameslari bat da, eta bere ametsen alde egin du: alde batera utzi zuen lana, eta bi hilabete pasatu zituen Tignesen entrenatzen [Alpeak, Frantzia]. Oso-oso gogorra da hori! Nik ere, behin, hiru aste igaro nituen han, eta badakit zer den hura. Nekea, altuera, egun askotan bakarrik... Izugarrizko meritua du Igonek.

Gazteek emaitza onak lortu dituzte. Nolako etorkizuna dute?

Aldaketa sakon bat dator. Datorren denboraldian junior asko seniorretara pasatuko dira, eta, agian ez dut asmatuko, baina ikusten dut askoren motibazioa ez dela erabatekoa. Urte zailak dituzte, 18-20 urte beteko dituzte, gauza asko dituzte, eta, azkenean, oso kirol gogorra da. Asko bidaiatu behar da; kirol teknikoa da, eta ez ditut oso sartuta ikusten. Aldaketa handiak datoz selekzioan.

Motibazio falta esaten duzunean, konpromiso falta esan nahi duzu?

Bai. Horrekin ez dut esan nahi urte osorako konpromisoa hartu behar dutenik. Ez dugu eskatzen denboraldi osoa egitea, baina bai hitzemandako lasterketak ondo prestatzea. Aurten izan ditugu eskiatzaileak lasterketetan entrenatzen baino kilometro gehiago egin dituztenak. Hori ez da posible.

Ez da erraza, hala ere, edozein egunetan entrenatzera joatea.

Ez, hori horrela da. Ez da korrika egitera joatea bezala, baina kirol hau geroz eta teknikoagoa da. Munduko Kopako proba batean, esaterako, minutu batean lau sartzen dira. Igo eta jaitsi batera egiten dute, baina aldaketak egiteko garaian alde ikaragarriak daude. Zaila da hori lantzea elurrik gabe.

Aurtengo selekzioari begira jarrita, tarte handia dago gazteen eta beteranoen artean. Hutsune hori nola konpondu daiteke?

Ez dakit. Urte kritikoak izaten dira 20-25 artekoak. Agian beste kirol batzuk probatzen dituzte, nekatu egiten dira... Sailkapenak ikusita, beteranoak eta gazteak bakarrik daude. Jauzi handia dago. Gaia asko landu behar dugu.

Espainiako Kopan lehiatu zarete. Gainerako lehiakideek ere hala egin al dute?

Kirol hau olinpiarra izango da etorkizunean, eta jendea lanean ari da. Dagoeneko ikusten da. Kataluniarrek beti izan dute egitura on bat, eta ereduak ere izan dituzte, Kilian Jornet esaterako. Gure taldean Martinez de Albornoz eta Quincoces dauzkagu. Koska bat egin dute gora, eta horrek gainerakoei ere gora eginarazten die. Baina adibide nagusia andaluziarrena da: ezer ez zuten, eta sekulako maila dute orain. Pentsa andaluziarrek zenbateko bidaiak egin behar dituzten, baina lehiaketetara mugitzen dira, Pirinioetara. Gu Alpeetara joatea bezala da haien ahalegina! Horretarako motibazioa eta indarra behar dira. Haien plangintza eta lanketa ikusi besterik ez dago, jarraipen handia egiten diete, eta helburuak betetzen ez dituena ez dute deialdietan sartzen. Beste muturrean aragoiarrak daude: elurra gertu daukate, baina teknikoki gu baino maila apalagoa dute.

Deialdiak aipatu dituzu. Posible al litzateke Euskal Selekzioak lasterketa bakoitzerako deialdiak egitea?

Oraingoz ez daukagu oinarririk, baina hori da datorren urterako asmoa. Asteburu honetan Candanchun [Aragoi, Espainia] sarrera proba batzuk egingo ditugu, 10:00etan, datorren urteari begira. Helburua da haur kategorian hastea lanean, baita kadeteekin eta juniorrekin ere. Badakit batzuk azaltzekoak direla, baina ez dakit hogei edo lau izango diren.

Nola erakar daiteke jendea mendiko eskira?

Urte horiekin are eta zailagoa da. Lehenik, gurasoek ere eskiatzaileak izan behar dute, bestela ezin baitira joan ere egin. Ezinbestekoa da eskiatzen jakitea, ez da gure garaian bezala. Txiki-txikitatik eskiatu behar da gaur egun, bestela ezinezkoa da lehiatzea. Gehienak eski alpinotik datozenak izango dira. Kirol olinpiarra izango den unetik aurrera, horrela izan beharko du. Euskal Selekzioak hori izan behar du, saltagailu baten antzekoa Espainiako selekziorako; tamalez, Euskal Herriarekin ezin garelako lehiatu. Horretarako adibide ezin hobeak dira Quincoces eta Martinez de Albornoz.

Etorkizuneko Euskal Selekzioa nolakoa izatea gustatuko litzaizuke?

Kanpotik begiratuta, agian talde itxi baten itxura dugu, baina hau ezin da lagun kuadrilla bat izan. Ondo konpontzen bagara, hobe, baina hau selekzio bat da, ezin dugu ahaztu. Diru publikoarekin ari gara lanean, eta Euskal Herriaren irudi gara kanpora begira. Taldeak duen irmotasun fama hori amaitu behar dugu.

Jendea bertan goxo al dago?

Agian bai. Oso gaztetan hasi izanak ez dizu leku finko bat bermatzen. Pentsaera hori aldatu beharra dago. Bakoitzak bere entrenamenduak eta bere maila zaintzen baditu, hurrengo lasterketarako hautatua izango da; baina, bestela, ez. Oinarri handiago bat izango bagenu, dena errazagoa izango litzateke, eta hori da arazoa, oraingoz ez daukagula oinarri sendorik.

Iruditzen zaizu kirol olinpiarra izanda jendea gehiago gerturatu daitekeela mendiko eskira?

Bai. Gaur egun ez da oraindik oso kirol ezaguna. Olinpiarra bilakatzean, askoz ere ezagunagoa egingo da: telebistan eskainiko dute, jendeak ikusiko du, probak oso ikusgarriak izango dira...

Jendearen espezializazioa ekarriko dute Olinpiar Jokoek?

Mendiko eskiaren barruan esprintak izango dira etorkizuneko diziplina. Suitzarrak asko ari dira lantzen. Autobus bat antolatu dute, eta herriz herri dabiltza umeei probak egiten. Eta suitzarrek zerbait badakite! Esprintak denetarik duten probak dira: hiru minutuko lasterketak, emaitzaren ziurgabetasuna... Edozein oker txiki nahikoa izango da proba ez irabazteko, eta hori erakargarria izango da ikuslearentzat.

Urte batzuk badaramatzazu mendiko eskian. Hainbeste aldatu al da?

Hamar bat urte daramatzat mendiko eskian, eta bai, gauzak ikaragarri aldatu dira denbora gutxian. Lehen, gehienok oso txarrak ginen jaisten, baina, iraupen luzeko kiroletatik gentozenez, fisikoki nahiko indartsuak ginen. Gaur egun, eskitik datorren jendea da. Oso denbora gutxigatik maila eman ez dutenak, baina sufritzen dakitenak. Gaur egun izugarria da nola jaisten diren ikustea. Beste maila bat daukate.

Zein izan dira aldaketarik esanguratsuenak?

Lehen, esaterako, esprintak ez genituen ezagutzen. Gaur egun lasterketak ikusgarriagoak dira, markak sartu dira, babesleak... Uste nuen babesleek dirua ekarriko zutela, baina zera, ez dute ekarri! Gaur egun oso merkea da gazte bati eskiak prezio erdian uztea, gero bere sare sozialetan egingo dien publizitatea aintzat hartuta.

Gertutik bizitzea tokatu al zaizu?

Bai, Iñigo Martinez de Albornozen kasua, esaterako. Berak duen mailarekin, oso zaila egiten zait ikustea babesleek ez diotela nahikoa ordaintzen negua pasatzeko ere. Hori ez da normala! Ez da edozein, Munduko Kopan seigarren postuan ibiltzen den norbaiti buruz hitz egiten ari gara.]]>
<![CDATA[Euskal Selekzioa, Munduko Kopako 11 probatan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2080/027/001/2019-04-16/euskal_selekzioa_munduko_kopako_11_probatan.htm Tue, 16 Apr 2019 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/2080/027/001/2019-04-16/euskal_selekzioa_munduko_kopako_11_probatan.htm
Eusko Jaurlaritzak, EMF Euskal Mendizale Federazioak eta Euskal Selekzioak elkarlanerako hitzarmena sinatu zuten atzo, Donostian. Erakundearen laguntzari esker, Euskal Selekzioko korrikalariek Munduko Kopako 11 lasterketatan parte hartu ahal izango dute.

Jon Redondo Eusko Jaurlaritzako Jarduera Fisiko eta Kirol zuzendariak nabarmen zuen Eusko Jaurlaritza lanean ari dela, gero eta federazio eta selekzio gehiagok jaso dezaten nazioarteko onarpen ofiziala. «Euskal Mendizale Federazioa onartuta dago Nazioarteko Mendizale Federazioan, ahotsa dauka, baina ez botoa», jarraitu zuen. «Horri balioa eman behar diogu eta pausoak eman behar ditugu botoa ere izan dezan».

Joserra Alonso EMFko presidentearentzat, hitzarmena «garai zail batean» iritsi da, mendi federazioek gero eta desadostasun gehiago baitituzte Espainiako Kirol Kontseilu Gorenaren artean: «Erakunde horrek kirolaren legeak urratu ditu, eta gatazka bat sortu du atletismo eta mendi federazioen artean».

Irati Anda EMFko zuzendari teknikoaren esanetan, EMFk beste diziplina batzuetako selekzioak ere indartu nahi ditu, bai ultretakoa, bai kilometro bertikaletakoa.

Oihana Azkorbebitia abadiñarra izango da Japoniako proban parte hartuko duen korrikalarietako bat. Irrikaz dago han lehiatzeko: «Niretzako beste kontinente batean korrika egitea erronka berri eta zirraragarri bat da, eta horrela bizitzea espero dut. Ordu aldaketa, klima aldaketa... Faktore berri asko izango ditugu lasterketan eta seguru eragina izango dutela gure errendimenduan».]]>
<![CDATA[«Txikitatik amestu izan dut Ama Dablam igotzearekin»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2263/032/001/2019-04-09/txikitatik_amestu_izan_dut_ama_dablam_igotzearekin.htm Tue, 09 Apr 2019 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/2263/032/001/2019-04-09/txikitatik_amestu_izan_dut_ama_dablam_igotzearekin.htm
Azken urtea eman duzue aitak eta biok espedizioa prestatzen. Nola zaude zu?

Espedizioa bizitzeko eta aitarekin joateko gogo handia daukat. Azken urtean lan handia egin dugu.

Aita gogotsu al dago?

Oso motibatuta dago. Denbora darama ondo prestatzen.

Aitak eskarmentu handia du mendian.

Bai. Perura egin zuen lehen espedizio handia, eta Himalaian ere egona da lau aldiz. Hiru espediziotan parte hartu izan du, eta beste behin etxekoekin ere bai. 1992an, Cho Oyu [8.201 metro] igo zuen amarekin batera; 1995ean, Ama Dablamera joan ziren; eta 1998an, Everesteko iparraldeko horman egon zen [Tibet, 8.848 metro], Hornbeineko korridorean. Ezin izan zuten Everest igo, 7.000 metroan gelditu ziren.

Zer kontatzen dizu espedizio haietaz?

Ez duela zer ikusirik Pirinioekin edo Alpeekin. Askoz ere altuera handiagoa duten mendiak direla, eta gauzak egitea askoz ere gehiago kostatzen dela. Nekea, arnasa hartzeko arazoak...

Aholku asko eman al dizkizu?

Batzuk bai. Asko ez nekatzeko esaten dit. Nire errendimendua jaitsi egingo dela, eta ez dela erraza altuerara ohitzea. Psikologikoki ere lan handia egin behar dela dio. Bera arduratu da logistika guztiaz. Everesteko espedizioan bera izan zen espedizio buru, eta hura geurea baino espedizio astunagoa izan zen.

Ama izan zen Cho Oyura igo zen Euskal Herriko lehen emakumea.

Oso esperientzia ona izan zela aipatzen du. Espedizio osoa lagunen artean egin zuten, eta gauza horiek ez dira berehalakoan ahazten. Gauza asko ikasten direla esan izan dit, eta ni orain hori bizitzen ari naiz. Aitaren eta amaren esperientzia ezinbestekoa izaten ari da. Hutsetik hasi beharko banu, eromena izango litzateke.

Zure lehen espedizioa izango da mendi garaienetara. Aurretik besteren batean izan zara?

Iaz Marokora joan nintzen lagunekin eskalatzera. Ez zen espedizio bat izan, baina gauzak antolatzeko balio izan zidan. Beste herrialde bat, geure kabuz...

Espedizio honetan lantalde moduko bat osatu duzue aitak eta biok, nutrizionista batekin eta fisioterapeuta batekin. Zer egin du bakoitzak?

Hilabete pare bat daramatzagu elkarrekin lanean. Denak du garrantzia espedizio batean: elikadurak, atsedenak, noiz jan eta edan behar den... Fisioterapeutak, esaterako, motxila nola eraman behar den aholkatu digu, zenbat pisu eta nola. Luzaketak nola egin behar ditugun ere aipatu digu, eta, bitxikeria gisa, azazkalak moztuta eramateko gomendatu digu; garrantzitsua omen da.

Nola antolatu duzue espedizioa?

Apirilaren hasieran ekingo diogu bidaiari. Bilbotik Istanbulera, handik Katmandura eta gero Luklara, hemeretzi eguneko trekkingari ekiteko. Trekkingean beste lau lagun ere izango dira. Ez da normalena horrela egitea, baina hala erabaki dugu. Bidean, 5.000 metroko mendiren bat igo eta gero, Island Peakeko beheko kanpalekura joango gara. Hura ere igo nahi genuke girora egokitzeko. Handik joango gara Ama Dablameko beheko kanpalekura. Ondo bidean, apirilaren 22an iritsiko gara. Badakigu egokitze fase ona egingo dugula; beraz, hilaren 23an, 24an eta 25ean eguraldi ona badugu, gailurrari ekingo diogu. Asmoa da maiatzaren 8ra arte han egotea. Hiru saiakera egiteko aukera ematen digu. Ea ez ditugun hainbeste behar.

Espedizio txikia da zuena, baina nola moldatu zarete aurrekontua osatzeko?

Uf, zaila da. Trekkingarekin zerbait lortuko dugu, baina ez da ia ezer. Engranajes Deustoren laguntza ere izango dugu, atera ditugun elastikoak berak ordaindu zituelako. Mendi talde batzuekin akordioak egin ditugu, proiekzio batzuen truke. Baita Decathlonekin ere. Lurbel arropa markak ere lagundu digu. Denera 7.000 euro inguruko kostua izango da aitarena eta nirea.

Alpeetan-eta ibilitakoa zara, baina hau beste kontu bat da.

Ziurrenik bai. Argazkietan-eta ikusi dut, baina uste dut oraindik ere ez naizela jabetzen mendiaren tamainaz. Distantziak askoz ere handiagoak dira. Distantzietara eta altuerara moldatzea izango da denetan gogorrena. Aitari kasu asko egin beharko diodala iruditzen zait [barreak]. Han ezin da korrika ibili.

Talde polita osatuko duzue, aitaren esperientzia eta zure gaztetasuna aintzat hartuta.

Haren eskarmentua ezinbestekoa izango da erabakiak hartzeko orduan: gauzak lasai egitea, bi aldiz pentsatuta, arinegi ibili gabe... Nik grina, gogoa, motibazioa... izango ditut. Bikote polita osatu dugu.

18 urte baino ez dituzu. Gazteegi agian Himalaiara jauzi egiteko?

Ez dakit, nahiz eta askok esan didaten. Zuhurtziaz jokatzea tokatuko zait. Gainera, ez dakit nola moldatuko naizen altuerara. Alpeetan izan dut gertaera okerren bat, baina bestela ez. Orain bederatzi urte Himalaian izan nintzenean, 9 urte baino ez nituen, eta orduan 5.600 metrora iritsi nintzen buruko minik eta bestelako arazorik gabe. Hala ere, han egon arte ezingo dut ezer aurreratu.

Zer esanahi du zuen etxean Ama Dablam mendiak?

Familian esanahi asko dauka. Aita eta ama han ibilitakoak dira, eta txikitatik argazki mordoa ikusi dut. Guretzat oso mendi berezia da; txikitatik hura igotzearekin amestu izan dut. Niretzat Ama Dablam Nepaleko irudia da. Uste dut zortzimilakoen atzetik bera dela mendirik garrantzitsuena.

Etxean dagoeneko badituzue zortzimilakoak, bai aitak, bai amak. Zure ametsa ere alpinista izatea izan al da?

Baietz esango nuke. Zeharkaldi asko egindakoa naiz, hirumilakoak ere bai Pirinioetan. Kirol eskaladan hasi nintzen 12 urterekin, baina esan dezaket eskalada tresna bat izan dela alpinista izateko. Azken urteetan Alpeetan ere saio batzuk egin ditut, tartean Mont Blanc Freney bidetik. Agian Andeetan ibiltzea falta izan zait, baina alpinista izatea izan da helburu nagusia urte hauetan.

Zu eskalatzailea zara. Zure belaunaldi berekoak dira Mikel Linazisoro, Esparta anaiak eta Eneko Carretero. Askorentzat zuena da Euskal Herriko historiako eskalatzaile belaunaldi onena. Nola ikusi duzu zeure burua haiekin lehian?

Oso-oso indartsu daude, eta ni ere harrituta naukate. Ni inoiz ez naiz haien mailan ibili, agian nire helburu nagusia ere ez zelako eskalatzaile soila izatea, alpinista izatea baizik. Baina lagun asko egin ditut bidean, asko ikasi dut haiekin, eta lehian ibili naizen urteetan asko gozatu dut. Hauek hain indartsu ikusita, nik ere motibazio berezi bat behar izaten nuen, eta horrek ere asko lagundu dit.

Laurak definitzea eskatuko dizut. Bittor Esparta.

Oso-oso ondo eskalatzen du. Badirudi ez duela indar handirik, baina izugarrizko eskalatzailea da. Askotan, hari begira jarri, eta zera pentsatzen dut: «Hau da hau elegantziaz eskalatzea!». Bera ikusita esan dezakegu indarra ez dela guztia eskaladan. Bere ezaugarriak oso ondo baliatzen dituen eskalatzailea da. Harengandik asko ikas daiteke.

Andoni Esparta.

Gutxi gorabehera, berdintsu. Anaia baino txikiagoa da, eta beste ezaugarri ezberdin batzuk ditu. Ez da gaitasun izugarriak dituen eskalatzailea, baina agian beste inork baino lan gehiago egin behar izan du. Asko gustatzen zait berak ere nola eskalatzen duen.

Eneko Carretero.

Oso-oso indartsua da. Askotan eskalatu izan dut harekin, eta eskaladatik kanpo ere bikain konpontzen gara. Beti egoten da prest edozertan laguntzeko, eta motibazio handiko mutila da, gainera. Oso tipo interesgarria da, eta duen indarra izutzeko modukoa da. Agian ez du espartatarrek bezain ondo eskalatzen, baina txapela kentzekoak dira haren motibazioa eta ausardia. Gutxiri ikusi diet entrenatzeko halako gogoa.

Azkenik, Mikel Linazisoro.

Uf... guztia dauka. Bakoitzaren onena dauka. Fisikoki sekulako dohainak ditu, baina, horrez gain, oso-oso ondo eskalatzen du. Koska bat gorago ibili da beti, beste maila bateko emaitzak lortu izan ditu, baina onena zera da, inoiz ez dela harrotu. Oso umila da, oso gertukoa. Beste asko, bere mailaren erdiarekin, harro-harro ibiltzen dira; bera inoiz ez.

Bi urte falta dira hurrengo Olinpiar Jokoetarako. Lau horietakoren baten aldeko apustua egin beharko bazenu, noren alde egingo zenuke?

Linazisoro Olinpiar Jokoetan ikusten dut, zalantzarik gabe. Bera da osoena, eta lehiatzen jakitea ere oso garrantzitsua da. Berak oso ondo egiten du.

Selekzioan urte asko pasatu dituzu. Zer-nolako maila dago gaur egun Euskal Herrian?

Oso indartsu ikusten dut jendea. Gazteak geroz eta indartsuago datoz; eskalatzeko hormak ikusi besterik ez dago. Maila badago Euskal Herrian, eta gauzak geroz eta hobeto egiten dira arlo guztietan. Gaur egun entrenamenduak ere oso espezifikoak dira. Ondo datoz atzekoak.

Ama Dablametik bueltan, berriro eskalatzera?

Bai, bai, berriro ere entrenatzen hasiko naiz.]]>
<![CDATA[«Badaude K2ra neguan igotzeko zirrikituak; topatu egin behar dira»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1909/026/001/2019-04-02/badaude_k2ra_neguan_igotzeko_zirrikituak_topatu_egin_behar_dira.htm Tue, 02 Apr 2019 00:00:00 +0200 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1909/026/001/2019-04-02/badaude_k2ra_neguan_igotzeko_zirrikituak_topatu_egin_behar_dira.htm
Eguzki printzak dira nagusi Lemoan. Espedizioan erabilitako materiala bere lekuan jartzen ari da Txikon: lo zakuak, arropa, sokak eta beharrezko guztia txukun edukitzea gustatzen zaio. Lasai dago etxean. Hala ere, elkarrizketa amaitzerako badu zeregina, «Eskalatzera noa Mugarrara edo Araotzera. Denbora aprobetxatu beharra dago». Erroman pasatu du asteburua, Nanga Parbaten hilda topatu zituzten Daniele Nardi eta Tom Ballard alpinistei antolatu zieten omenaldian.

Egun gutxi dira etxera itzuli zarela. Zer-nolako balorazioa egiten duzu espedizio honetaz?

Oso positiboa. Azken hiru hilabete hauetan denetik egin dugu: lehenik, Katmandu aldera joan ginen, han Nepaleko lagunekin elkartzeko; gero India osoa zeharkatu genuen; handik Pakistanera, han elkartu ginen espedizioko kide guztiok, urtarrilaren 2an; trekkinga; eskalada; Nanga Parbatekoa [Daniele Nardi eta Tom Ballarden gorpuak aurkitu zituzten]; bueltan, berriro K2ko beheko kanpalekura; eta, orain, etxera. Egia esan, oso pozik gaude. Espero genuen horixe pasatu zaigu. Bagenekien otsaila oso hilabete txarra izango zela, eta etxetik irten nintzenean ere ez nuen helburu finkorik, asmo oso irekiekin joan nintzen. Iaz, agian, ez genuen aurreikuspenik bete; hau, ordea, beste gauza bat izan da.

Hara joan aurretik esan zenuen gailurrera igotzeko aukera %5ekoa bakarrik zela.

Bai, eta orain ere berdin-berdin pentsatzen dut. Orain hiru urte, Nanga Parbatera igo eta gero, buruan nuen Everestera eta K2ra igotzea. Duela bi urte denek zioten poloniarrak K2ra joango zirela, eta, hori ikusita, horregatik joan ginen gu Everestera. Denbora neraman negua Pakistanen igarotzen. Argi daukat neguan horrelako igoera bat lortzeko bi edo hiru aldiz joan beharra dagoela.

Neguan hara igotzea ezinezkoa dela esaten dutenentzat, zer duzu esateko?

Oso-oso zaila da, baina badaude K2ra neguan igotzeko zirrikituak, baina topatu egin behar dira. Adibide gisa, Nanga Parbateko erreskatea izan da. Erreskatea egitera joan ginenean, denek zioten Nardi eta Ballard elur jausi baten azpian egongo zirela, ez genituela aurkituko. Dena baloratu genuen, eta bagenekien Nardi ez zela leloa. Bost aldiz egona zen han, eta bagenekien nondik nora ibiliko zen gutxi gorabehera. Azkenean aurkitu genuen, eta ez elur jausi batean. Soka batetik zintzilik daude biak, izozturik. Denok dakigu arrisku handia dagoela, baina saiatuz gero, igo daiteke. Jendeak uste duena baino garrantzi handiagoa du estrategiak, eta guk asko ikasi dugu aurten.

Han egon zara, eta probatu duzu. Urteak joango al dira K2ra igo aurretik?

Ez, eta uste baino lehenago igo ahalko da hara. Doazenek edo goazenok bizkorrak eta adimentsuak izan beharko dute, edo dugu. Gauzak oso ondo egin behar dira; argi eduki behar da hara igo daitekeela. Horrela pentsatzen ez baduzu, alferrik joango zara.

Aukerez hitz egiten hasita, egun hauetan aipatu duzu urtarrilaren lehen egunetan edo martxoan igo behar dela K2 mendira. Zergatik?

Gezurra badirudi ere, abenduan mahuka motzean egon zaitezke Nanga Parbateko beheko kanpalekuan. Batzuek diote negua abenduaren 1ean hasten dela eta otsailean amaitzen dela; baina ipar hemisferioan negua ez da horrela izaten. Argi dago neguan K2ra igoko den alpinistak bizkorra behar duela. Talde arina beharko du, baina talde sendo batean murgilduta. Horrek esan nahi du gailurrera abiatu aurretik lan handia eginda eduki beharko duela.

Komunikabide batzuek kritikatu dute gailurretik oso urruti gelditu zaretela. Zer duzu esateko?

Ezer ez. Gure lana egin dugu. Hirugarren kanpalekua martxoaren 16an ipini genuen, eta askok esan dute hurrengo egunean aukera izan genuela. Baina zertarako ibili behar genuen soka zaharrekin? Badakizu zer-nolako beldurra pasatu genuen soka zaharretan barrena? Zer ibili behar genuen, gezurretan? Ez geneukan geure burua zuritu beharrik, eta ez genion logikarik aurkitzen. Gurea izan da aurten ere mendian izan den soka berri bakarra. Errusiarrek ez dute biderik hornitu, baina esan dute guk ibilbide paralelo bat ekipatu dugula. Laurogei luzetan hiru mila metro soka ipini ditugu. Gertatu diren gauza askori bueltak ematen ari naiz, ez baita erraza dena ulertzen.

K2ra igotzeko aukerarik ez duzuela izan sentitzen al duzu?

Oso azkar ibili gara mendian, eta aukera ere izan genuen, baina, lehen aipatu bezala, ez zen gure asmoa soka zaharretan ibiltzea. Lau soka daude bigarren kanpalekura arte, baina badakizue zer arrisku dagoen? Erokeria bat da. 2011. urtean, 8.200 metrora iritsi nintzen K2an, eta sei ordutan jaitsi nintzen beheko kanpalekuraino, Cessen bidetik; hala egin nuen guk hornitutako bidea zelako, soka berriak zirelako. Aurten ere oso bide ona osatu dugu, korapilorik gabe. Azken postuan gaude, neguko espedizio batean igotako altuera kontuan hartzen badugu, 7.150 metrora iritsi garelako. Ez dut uste horrela baloratu behar denik.

Errusiarrak aipatu dituzu lehen. Otsailean izandako komunikazio batean, aipatu zenuen beldurra ere pasatzen ari zinela. Nolako harremana izan duzue haiekin?

Ez dugu harremanik izan, ezta batere. Beheko kanpalekura iritsi ginenean egiten genituen gauza guztiak argitaratzen hasi ziren. Trekkingean, esaterako, gure lagun bat gaixotu egin zen, eta helikopteroari deitu behar izan genion hura artatzeko. Errusiarrak, laguntza eskaini beharrean, Interneten gauzak idazten hasi ziren... eta horrela gauza asko, bata bestearen atzetik. Sukaldeak bakarrik bereizten gintuen, baina hasieratik gauzak asko nahastu ziren. Dena oso arraroa izan da, eta oso gauza itsusiak eta larriak egin dituzte.

Kanpalekuak muntatzeko garaian, esaterako, oztopoak ere jarri omen zizkizueten.

Bai. Lehen kanpalekuan, hiru edo lau denda ipintzeko lekua badago, baina haiek dena okupatu zuten bi dendekin. Nahita jarri zituzten gaizki, guk ia lekurik ez izateko. Gurekin egon diren poloniarrek haiengana jo zuten guregana etorri aurretik. Bakoitzari ia 30.000 euro eskatu zizkioten, jakinda 15.000 euro kostatzen dela. Hori al da mendizaletasuna? Zer etorri gara, dirua egitera? Gauza hauek ez genituen ulertzen, baina, tira...

K2ra neguan igotzea, lehia huts bihurtu al da?

Bai, argi eta garbi dago. Ez dakit zergatik, baina asko gauzak ezkutatzen saiatzen dira. Bakoitzak bere estrategiak ditu, baina azkenean gauzak atera egiten dira. Tristea da, baina horrela dago gaur egun Himalaia.

Hiru hilabete pasatu dituzu espedizioan. Zer izan da denetan gogorrena?

Errusiarrak hain gertu izatea eta haiekin inolako hartu-emanik ez izatea. Hori izan da gogorrena. Ez zitzaidan inoiz horrelakorik pasatu. Niri asko gustatzen zait sukaldean egotea, baina, aurten, ez ditut hamar minutu ere egin.

Azken bi urteetan, Everesten izan zinen; aurten, berriz, K2n. Zein dira aldeak?

Karakorumeko neguak askoz ere gogorragoak direla, alegia, K2ko beheko kanpalekua askoz ere gogorragoa dela. Niri ez zait hain gogorra egin, baina nirekin joan diren eskalatzaile nepaldarrek gaizki pasatu dute. Hatzak minduta itzuli dira. Felix Criadori ere oso gogorra egin zaio. Neguan baldintzak oso gogorrak dira, eta horren aurka ezin duzu ezer egin.

Espediziokide batzuk berriak ziren. Gustura gelditu al zara haiekin?

Bai, oso gustura. Beti daude haserreak, eta nik, gainera, ez dut tarteko biderik, kale edo bale egin beharra izaten da askotan, baina oro har oso talde ona izan dugu aurtengoan ere. Lagunen arteko talde bat izan gara, inongo presiorik gabe ibili den taldea.

Daniele Nardiren eta Tom Ballarden erreskatea egitea ere tokatu zitzaizuen. Erreskatean pasatutako egunek gailurrerako ahalegina zapuztu al zuten?

Ez, aurten ez da inolako aukerarik izan K2ra igotzeko. Ez genuen denborarik galdu horretan.

7.100 metrora iritsi zineten. Oraindik ere 1.500 metroko desnibel positiboa gainditu behar zenuten gailurreraino. Hori mundu bat da, ezta?

Bai, baina hiru egunetan lan egin eta gero, 7.100 metrora iritsi ginen. Pentsa, errusiarrekin alderatuta, haiek bost egun behar izan zituzten lehen kanpalekura iristeko. K2n zailtasunak hirugarren kanpalekuan amaitzen dira, hortik aurrera asko etzaten da mendia. Bidea ondo markatu behar da hortik aurrera, ez galtzeko. Gainerako zortzimilakoekin alderatuta, esan daiteke K2 besteak amaitzen direnean hasten dela.

Aurtengo berrikuntzetako bat izan da igluak eraiki izana. Alde handia nabaritu al duzue?

Gauzak asko erraztu dizkigu. Oso gogorra izaten da egunero-egunero baldintza txarretan egon behar izatea. Egia da ez genituela behar bezain ondo prestatu, baina laguntza handia izan da guretzat. Pentsa, zero azpitik bost gradutan egon gara barruan, eta hori oso gutxitan gertatu den gauza bat da neguko espedizioetan.

Esan daiteke igluek alpinismoari ekarpen bat egin diotela?

Bai, zalantzarik gabe. K2ra igotzeko oso laguntza handia da, eta handiagoa izan liteke lehen kanpalekuan ere igluak ipintzeko gaitasuna izango bagenu. Horretarako esku trebeak eduki behar dira, ez da batere erraza.

Neguko denboraldia amaitu berri da, baina datorren urterako espedizioak martxan jarrita daude. Badirudi poloniarrak berriro ere saiatuko direla, eta Denis Urubko ere tentatu omen dute. Errusiarrek ere ez dute etsiko. Zu han izango al zara berriro?

Gustatuko litzaidake, baina oraindik oso goiz da ezer esateko. Nik argi daukat itzuliko nintzatekeela, baina aurtengoa nola amaitu den ikusita... Horrelako gauzek atzera eginarazten didate.

Berriz joateko aukera izanez gero, zein izango litzateke planteamendua? Zerbait aldatuko al zenuke?

Bi talde egingo nituzke: talde bat lehenago bidaliko nuke, urtarrilean, igluak muntatzera, eta gu otsailaren 1ean iritsiko ginateke beheko kanpalekura. Errusiarrak eta poloniarrak nola joaten diren ikusita, azkenak iristen saiatuko ginateke. Ikusi egingo genuke haiek egindakoa eta haiek aukeratutako bidea, eta hartu-eman bat izaten saiatuko ginateke. Argi dudana zera da, ez naizela izango berriro K2ra igotzen saiatzen lehena. Zer esan handia izango lukete espedizio bakoitzaren baliabideek.

Zer esan nahi duzu horrekin, dirua ezinbestekoa izango dela K2ko gailurrera igotzeko garaian?

Noski. Bestalde, oso ausarta izan behar da altueran denbora asko igarotzeko. Agian, guri hori falta zaigu, gehiago arriskatzea. Hori bai, balentria eta ausardia gauza bat dira, baina oso garrantzitsua da burua hotz izatea ere.

Zer ikasi duzu espedizio honetan?

Gertatu zaizkigun gauza askorekin ez haserretzen ikasi dut. Orain dela hamar urte, ez nuen hainbeste jasango.

Ia hamar urte daramatzazu neguko espedizioetan: lehenik Gasherbrum I-en, urte batzuetan Nanga Parbaten, beste bi Everesten eta aurten K2n. Noiz arte ikusiko zaitugu neguko espedizioetan?

Ez dago ibilbide askorik, agian bat, bi... Gustura gaude, eta orain, itzuli berritan, gustatuko litzaidake maiatzean Nepalera joatea edo udan Pakistanera; baina, bestalde, izugarrizko nagikeria eragiten dit. Agian, beste espedizio bat egingo nuke neguan, baina gauza asko hausnartu behar dira. Askotan pentsatzen dut: «Zenbateraino merezi du horrela ibiltzeak?». Alpinismo aldetik, ez du garrantzi handirik; gauza da neguan egitea.

Zer asmo dituzu udarako?

Buruan baditut asmo batzuk. Gustura joango nintzateke agian Kanchenjungara [Nepal, Himalaia, 8.586 metro]. Zeren falta sumatzen dudan? Egingarriagoa den proiektu batean murgiltzea, ez gailurrera igotzeagatik, baina bai beste sentsazio batzuk izateko. Pizgarri bat falta dut agian. Entrenatzea ondo dago, baina, askotan, lehiatzea ere ondo etortzen da, eta hori, mendiari dagokionez, gailurrera igotzeko aukerak izatea da. ]]>
<![CDATA[«Iazko UTMB mugarria izan zen: iraun ez, hobeto biziko naiz orain»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1931/026/001/2019-03-26/iazko_utmb_mugarria_izan_zen_iraun_ez_hobeto_biziko_naiz_orain.htm Tue, 26 Mar 2019 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1931/026/001/2019-03-26/iazko_utmb_mugarria_izan_zen_iraun_ez_hobeto_biziko_naiz_orain.htm
Jokin Lizeaga du entrenatzaile. Hiru egun egin ditu Euskal Herrian, ondo zukutuak. Mendian korrika egin, lagunak bisitatu eta Tolosaldean ibili. «Zegama jokatu aurretik, berriro itzuliko naiz», esan du Kataluniara itzuli aurretik.

Zer egin duzu egun hauetan Euskal Herrian?

Egun batean Zegaman egon nintzen, Jokin Lizeagarekin entrenatzen. Urte bat pasatu da azkenekoz egon ginenetik, eta banuen hura ikusteko gogoa. Denboraldiaz hitz egiteko ere baliatu dugu denbora. Nahiko fin nagoela esan dit. Denboraldia hasi besterik ez dut egin; izango dugu denbora gehiago argaltzeko. Bestalde, Ion Azpirozekin Reala ikusten ere egon nintzen, eta lagun batzuekin sagardotegira ere joan ginen. Ez dut denbora alferrik galdu.

Denboraldia orain hasi duzula esan duzu, baina aspaldi hasita egon behar zenuen.

Bai, hala da. Urtarrilean jada Mexikon egon behar nuen, eta otsailean, Costa Rican, baina, lesio bat dela medio, geldirik egotea tokatu zait. Hori zen egin behar nuen denboraldi-aurrea apirilean Fuji mendiko ultratrailean sasoian egoteko [166 kilometro, +8.000 metro]. Jada ez naiz Japoniara joango, eta denboraldia atzeratu egin zait. Azkenerako, hiru hilabete egin ditut geldirik.

Zenbat urte dira hainbeste denboran geldirik egon gabe?

Uste dut inoiz ez naizela hainbeste denboran geldirik egon. Oso gogorra egin zait.

Zer egin duzu hiru hilabete hauetan?

Lehen hilabetean jan besterik ez nuen egiten [barreak]. Buruko lana oso garrantzitsua izan da, asko jan ondoren ez bainuen jandako guztia erretzeko aukerarik. Alukeria bat izan da! Iazko denboraldiaren ostean, amorru handia eman dit orain geldirik egon behar izateak. Hutsetik hastea tokatu zait; berriro ere sasoian jarri behar dut, eta berriro ere gozatu egin nahi dut aurten.

Azken urteetan oso postu onak egindakoa zara mundu mailako lasterketetan, baina iazkoa handia izan zen, UTMB Mont Blanceko Ultratraileko podiumean sartzea lortu zenuen.

Bai, esan dezaket mugarri bat izan dela. Niretzat amets bat zen: bi hilabete egin nituen Alpeetan entrenatzen, eta askotan amesten nuen gauza bat zen. Halere, azken ehun metroak egin arte ez nuen neure burua podiumean ikusi. Egia da 2017an antzeko denbora egin nuela, baina iaz ero moduan joan ziren asko aurretik nituen. Une egokian bertan egotea lortu nuen.

Batzuek zure hirugarren postua gutxietsi zuten, onenek erretiratzea erabaki zutelako lortutako postua izan zela esan zuten. Zer duzu esateko?

Irteeran, 2.700 korrikalari ginen. Lehiatzeko moduan, laurogei korrikalari inguru, eta horietatik askok izan ditzakegu egun onak eta txarrak. Punta-puntako korrikalarien zerrenda bikaina zen: esaterako, han ziren Kilian Jornet, Luis Alberto Hernando, Xavier Thevenard, Zach Miller, Jim Walmsley, Tim Tollefson... Agian Francois D'Haene bakarrik falta zen, baina esan dezakegu inoizko zerrenda onena izan zela. Amaieran egin nuen denbora agian ez da onena, eta badakit hobetu dezakedala, baina ezin da lasterketa gutxietsi.

Helmuga igaro eta gero denbora asko pasatu zenuen bertan, ez zenuen handik joan nahi.

Ez baita egunero hirugarren postuan sartzen Chamonixen! Beti amesten nuen horrekin, eta argi esango dut: banekien noizbait lor nezakeela. Ikaragarri entrenatu naiz horretarako, eta justizia besterik ez nuen eskatzen. Berdin zitzaidan lehena, bigarren edo hirugarren izatea, baina podiuma zapaltzea zer zen jakin nahi nuen.

Estu eta larri sartu zinen helmugan, atzera begira egin zenituen azken kilometroak.

Lau kilometroren faltan, atzekoa minutu batera zegoela esan zidan gizon batek, eta horrek asko estutu ninduen. Ez nuen azken metroak gozatzeko aukera handirik izan, eta, behin helmugara iritsita, ez nuen alde egin nahi. Azken kilometroak hilzorian egin nituen. Ez nuen inondik inora inork atzetik harrapatzerik nahi. Azkenean, hamar minutu atera nizkion. Azken metroetan ez gozatu izanaren arantza gelditu zait.

Aurten ez zara berriro ere UTMBn izango. Zergatik?

Aurten ere berriro parte hartzeak ez ninduen bereziki motibatzen. Chamonixen izango naiz, baina TDS lasterketan. Agian, datorren urtean berriz ere UTMBn izango naiz, batek daki.

Nork esan behar zizun orain zazpi urte horrela ibiliko zinenik, muay thay borroka artean lehiatzen zinenean.

Oso burugogorra naiz egiten ditudan gauza guztietan, eta banekien saiatuz gero diziplina honetan ere zerbait egiteko aukera izango nuela.

Nola hasi zinen muay thain?

Bikotekidearekin Thailandiara egindako bidaia batean izan zen. Herrialdeaz eta jendeaz maitemindu nintzen, eta, handik itzultzean, Thailandian bertan borrokatu nahi nuela aipatu nion. Ordurako Katalunian ibiltzen nintzen borrokan, baina nik amets hura bete nahi nuen. Udan bi hilabeteko oporraldia egiten nuen, eta urte batean hara joateko apustua egin nuen. Hiru borrokaldi egin nituen, eta ikusi nuen ez nintzela hain gaizki moldatzen hangoen aurka. Baina nire ametsa Bangkoken borrokatzea zen, Lumpini estadioan.

Hura ere lortu zenuen.

Niretzat goia jotzea izan zen. Ordurako, chiang may diziplinan borroka egin nuen, baina ez zen nik nahi nuena. Argi neukan Lumpinin borrokatu nahi banuen Bangkokeko gimnasio batean entrenatu behar nuela. Han gauzak serio hartzen dituzte. Egunero sei orduz entrenatzen dira, eta nire aldeko apustua egin zuten gimnasio batean. Uda gogor bat igaro eta gero, erreginaren urtebetetzean borrokatzea lortu nuen. 70 borrokaldi jarraian irabaziak zituen bati irabaztea lortu nuen, eta orduan eman zidaten Lumpinin borrokatzeko aukera. Han borrokatu eta gero, beste ametsik ez zitzaidan gelditzen.

Handik itzultzean, uztea erabaki zenuen?

Bai, entrenatzen jarraitzen nuen, baina korrikarekin tartekatzen nuen. Azkenekoz Thailandiara joan aurretik, korrika denbora txukun samarrak egiten nituen. Fisioterapeuta bati aipatu nizkion korrika egiten nituen denborak, eta errepideko lasterketa batean probatzeko esan zidan. Hari kasu egin eta hamar kilometroko lasterketa batera joan nintzen. Zortzigarren postuan amaitu nuen. Thailandian nengoela, buruari bueltaka hasi nintzen, eta kirolez aldatzeko aukera paregabea izan zitekeela pentsatu nuen.

Gogoan al duzu mendian egindako lehen lasterketa?

2014. urtean izan zen. Niretzat kirola bidaiatzeko aukera bat izan da beti. Kanpoan lasterketa bat egin nahi nuen, eta Chileko El Cruce lasterketa topatu nuen. Bost hilabete neramatzan jada korrika, eta hara joan nintzen. Ez nekien nola moldatuko nintzen. Hiru eguneko lasterketa bat zen. Lehen egunean laugarren amaitu nuen, nire harrigarri. Tartean ziren Marco De Gasperi italiarra, Dakota Jones amerikarra, beste argentinar bat... Bigarren egunean hirugarren amaitu nuen, eta hirugarrenean, bigarren. Azken sailkapenean laugarren izan nintzen. Amaitu eta gero, Dakota Jonesek esan zidan lasterketa luzeak egokiak zirela niretzat.

Azken urteetan gauzak borobil atera zaizkizu, baina esperientzia txar asko ere izan dituzu zure ibilbidean.

Igeltseroa naiz ogibidez, baina banekien horrelako lasterketa luzeetan ibiltzeko ez zela aproposena egunero eraikuntzan hamar orduz lan egitea. Asko nekatzen nintzen, eta ez nuen nik nahi adina atseden hartzen. Lan hura utzi nuen, eta saltzaile gisa hasi nintzen lanean. Askok adarra jo zidaten, gehiegi. Igeltsero moduan diru pixka bat irabazten nuen, baina saltzaile haiekin borrokan ibiltzea oso gogorra izan zen. Egia da entrenatzeko denbora gehiago nuela eta emaitza hobeak lortzen hasi nintzela. Denborarekin, berriro ere igeltsero lanetan hasi nintzen: mendian dagoen herrixka batera joan nintzen bizitzera, eta han lan txikiak egiten hasi nintzen bertako gizon batentzat. Lan egindako orduko ordaintzen zidan. Goizetan, entrenatu egiten nintzen, eta, arratsaldeetan, lana. Izugarrizko bizitza eman zidan iaz, eta babesle batzuen laguntzarekin bizimodua aurrera ateratzen hasi nintzen. UTMBn lortutako emaitzarekin, hurrengo hiru urteetan babesleen laguntzaz biziko naiz.

Asko aldatu al zaizu bizitza UTMBren ondoren?

Berdintsu jarraitzen dut. Egia da orain arte nituen babesleek esfortzu handiagoa egingo dutela datozen urteetan, baina, bestela, oinetakoen babeslea bakarrik aldatu dut. Entrenatzaile berarekin jarraitzen dut, lagun berberekin jarraitzen dut... Orain arte iraun egiten nuen, orain hobeto biziko naiz.

Zer asmo zenituen aurten?

Ilusio handia egiten dit Western States lasterketak. Badakit arrisku asko dituela: inoiz ez naiz Ameriketako Estatu Batuetan egon; badakit ez dela lasterketa ona niretzat, oso korrikalaria delako... baina izugarrizko gogoa daukat. Ez dakit nola entrenatuko naizen, baina lasterketa berriak ezagutzeko aukera paregabea izango da. Aurretik, Espainiako txapelketa jokatuko dut; gero, apirilean, Sky Gran Canaria lasterketa [72 kilometro, +5.470 metro]; eta maiatzean Transvulcania [74 kilometro, +4.300 metro] eta Zegama [42 kilometro, +2.700 metro], uztailean AEBetara joan aurretik. Gero etorriko dira TDS [145 kilometro, +9.100 metro], Ultra Pirineu, Diagonale des Fous [170 kilometro, +10.000 metro] eta Everest Trail Race [160 kilometro]. Urtea amaitzeko, Mera Peak mendia igo nahiko nuke [Nepal, 6.476 metro] eta snowboardarekin jaitsi.

Zein izango da aurtengo helburu nagusia?

TDS eta Diagonale des Fous gehienbat. Urtea hiru zatitan banatuko dut: lehena Western States lasterketan amaituko dut; bigarrena, TDS lasterketarekin, eta hirugarrena, Diagonale des Fousekin. Tartean beste lasterketa motzagoren bat ere egin dezaket, baina hiru horietan maila gorenean egon nahi nuke.

Euskal Herriko ultraren batean ikusiko al zaitugu noizbait? Esaterako, Ehunmilietan?

Noiz da? [barreak]. Asko gustatuko litzaidake egunen batean egitea. Ion Azpirozi ere esan berri diot egutegian markatua dudala, eta agian orain da egiteko momentua.

Urte batzuk badaramatzazu Jokin Lizeagarekin entrenatzen. Zer ematen dizu Lizeagak?

Lasaitasuna, gehienbat. Lurrean egoten irakatsi dit, eta gauzak argi esaten dizkit. Sasoiko nagoenean, esan egiten dit, baina ondo ez nagoenean ere, azkar esaten dit. Adibide bat: UTMBren aurreko egunetan, inoiz baino hobeto nengoela esan zidan, eta nik banekien ondo nengoela. Aurkakoa entzutea ere tokatu izan zait, lasterketaren baten bezperan gizena nengoela eta sasoiko ez nengoela esan zidanean bezala. Horixe gustatzen zait gehien: inork baino argiago hitz egiten didala. Komunikazio handia dugu, eta badakit berak eskatzen didana egiten badut ondo ibiliko naizela. Nirekin lortu duen bilakaera oso handia izan da. Urte gutxitan izugarri aldatu nau. Ez nuen inoiz pentsatuko mendian horrela korrika ibiltzea, eta horren errua Jokinena da, zalantzarik gabe.

Asko eskatzen al dizu?

Entrenamenduetan bai, baina zerbait nahi duenak asko borrokatu behar du. Pisua asko kontrolatzen dit, baina ezin naiz kexatu.]]>
<![CDATA[«Txakur krosak bizitza aldatu digu»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1918/020/001/2019-03-19/txakur_krosak_bizitza_aldatu_digu.htm Tue, 19 Mar 2019 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1918/020/001/2019-03-19/txakur_krosak_bizitza_aldatu_digu.htm
Noiz hasi zineten txakur krosean?

KIMETZ ETXABE: Gauza asko probatutakoa naiz. 12 urtera arte, futbolean ibili nintzen, baita surfean eta zesta-puntan ere. Hura amaitu zenean, txakurrarekin hasi nintzen. Dena dela, beti izan naiz oso kirolzalea.

ANDONI ISUSI: Duela lau urte hasi nintzen txakurrekin. Ni ere, Kimetzen antzera, futbolean ibili nintzen txakurrekin probatu aurretik.

Nondik datorkizue zaletasuna?

A. I.: Ez dakit. Betidanik gustatu izan zaizkit animaliak, eta bereziki txakurrak. Telebistako saio bat ikusi, eta txakurrari arnesa erostea erabaki nuen. Ordurako, etxean Tyson izeneko txakurra nuen, eta harekin probatu nuen.

K. E.: Inondik ez bereziki. Etxean, ama hasi zen lehenik, eta nik, futbola utzi nuenean, probatzeko irrika izan nuen. Baten bat esan beharko banu, amarengandik uste dut datorkidala zaletasuna.

Gogoratzen al duzue txakur krosean egin zenuen lehen lasterketa?

A. I.: Herrian izan zen, Ermuan. Animaliak babesteko antolaturiko lasterketa batean izan zen.

K. E.: Nirea, berriz, Donostian izan zen, Ulia mendian. Oso lasterketa herrikoia zen, baina izugarrizko jendetza elkartzen zuen. Ez nago ziur, baina hiru kilometroko lasterketa bat izan zela uste dut. Bi lasterketa egin ziren: bat, federatuena; bestea, federatu gabeena. Ni bigarrengo horretan aritu nintzen, eta irabazi egin nuen sailkapen nagusia. 12 urte besterik ez nuen.

Bereziki gogoratzen al duzue egun hura?

A. I.: Nik, behintzat, oso era berezian gogoratzen dut egun hura. Gure lehen lasterketa zen, eta oso urduri geunden. Ez nekien Tyson-ek nola erreakzionatuko zuen. Hasieran, oso atzean ateratzeko hautua egin zuen, izututa zegoelako-edo, baina denak aurrerantz korrika atera zirenean, berak ere aurrera egin zuen. Izugarrizko sentipena izan zen hura.

Zu, Etxabe, oso gazterik izan zinen munduko txapeldun. Ez duzu berehalakoan ahaztuko, ez?

K. E.: 2017ko urte amaieran izan zen. Izugarrizko poza sentitu nuen, eta aurrera jarraitzeko bultzada handia izan zen. Sakrifizio askoren ondorioa izan zen garaipen hura. Konturatu nintzen lana eginda emaitzak ere iristen zirela, eta aurrera jarraitu behar nuela. Niretzat ere oso berezia izan zen. Polonian jokatu zen, eta oso jende onaren aurka lehiatu nintzen; oso eguraldi txarra egin zuen. Nire lehen Munduko Txapelketa zen, eta, jendeari erreparatzen jarrita, konturatu nintzen jendea oso ondo prestatuta zegoela: txakurrak ere bereziak ziren txakur kroserako. Lehen unean, beldurra ere sentitu nuen.

Estreinakoa izan arren, irabazi egin zenuen. Espero zenuen halakorik?

K. E.: Inondik inora ere ez. Baten bat bai, baina aurkari gehienak ez nituen ezagutzen. Lehia handia izan zen, eta, esaterako, nire ondoren egin zutenak aurreko urteetan munduko txapeldun eta Europako txapeldun izandakoak ziren. Estreinakoan, nire aurretik irten ziren erlojuaren aurkako proban, eta, ateratzen ikusi bezain pronto, zera pentsatu nuen: «Baina ni nora etorri nauk?».

Orain hamar egun, berriro ere txapeldun izan zarete Espainiako Txapelketan: zu, Isusi, txakur krosean; eta zu, Etxabe, lerarekin.

A. I.: Oso ondo entrenatuta nengoen, eta ilusioz beterik joan nintzen. Podiumean sartzeko esperantza banuen, baina ez nuen neure burua irabazteko lehian ikusten, are gutxiago txapeldun.

K. E.: Hiruzpalau urte badira lerarekin hasi nintzela. Lehenik, bi txakurrekin; gero, laurekin; orain, seirekin... Zortzirekin ere entrenatu izan naiz, baina pixkanaka-pixkanaka joan behar da. Nahiko ondo moldatzen naiz, eta gustura nabil. Egia da elurraren arabera gauzak zailtzen direla. Beti izaten dira erorikoak, baina orain artean, behintzat, ez dut arazo handirik izan.

Irabazteko esperantzarekin joan al zineten Vaqueirara?

A. I.: Espero baino askoz hobea izan zen emaitza. Irabaztea ez zen nire ametsik onenean ere sartzen, nahiz eta beti amesten dugun egun horrekin.

K. E.: Beti izaten da irabazteko esperantza, baina lehian hasi aurretik ez da inoiz jakiten zer gertatuko den.

Zer izan zen gogorrena?

A. I.: Larunbatean galdu nituen 11 segundo horiek berreskuratu beharra. Asko kostatu zitzaigun, eta dena eman behar izan genuen irabazteko.

K. E.: Gorabeherarik ez izatea izan zen gogorrena. Egunero entrenatu behar nuen, txakurrak ere bai. Hasieran gogotsu hasten zara, baina izugarrizko nekea pilatzen da amaierarako. Ia egunero gauza bera zen, eta, azkenerako, oso gogorra egin zitzaidan.

Zuk, Isusi, lehen egunean bigarren amaitu ondoren, igandean postua igotzeko aukera ikusten al zenuen?

A. I.: Larunbatean ikusi nuen aurrean ibil nintekeela, gehienbat oso gertu genuelako garaipena, baina jendearen animoek pentsarazi zidaten irabaztea posible zela, saiatu besterik ez nuela egin behar. Hurrengo egunerako ez nuen ezer aldatu. Oso maniatikoa naiz, eta, ikusirik larunbatean ondo ibili ginela, berdin jokatzea erabaki nuen. Beroketa bera egin nuen, prestakuntza ere bai, eta, azkenean, dena ondo atera zen.

Zer ematen dizuete txakurrek?

A. I.: Niri dena ematen didate. Poza ematen didate, eta bizitza aldatu zidaten, baita pentsamoldea ere. Bizitza une oro bizitzen irakatsi didate, eurek egiten duten antzera.

K. E.: Lagun asko eman dizkit, lagun berri asko… Bidaiatzeko aitzakia paregabea da, gainera, eta hasieran txakur krosa zena, gaur egun, beste gauza bat bilakatu da. Lerarekin nabil azkenaldian. Txakur krosak bizitza aldatu dit.

Zenbat txakur dituzue?

A. I.: Hiru ditut, baina birekin bakarrik lehiatzen naiz.

K. E.: Bederatzi ditut: zazpi jada helduak dira, eta beste biak kumeak. Gehiago ere izan ditut, hamabi edo hamahiru, baina orain bederatzirekin nabil.

Nola aukeratzen dituzu lerarekin ibiltzeko txakurrak?

K. E.: Entrenamenduen arabera aukeratzen ditut. Gero, beti izaten dugu baten bat bestea baino gustukoagoa. Hala ere, denekin ibiltzen saiatzen naiz.

Etxabe, zu izana zara Europako Txapelketan, baita Munduko Txapelketan ere. Zuri, Isusi, gustatuko al litzaizuke joatea?

A. I.: Bai, badut hara joateko asmoa. Maila onean ibiltzea gustatuko litzaidake, baina, batez ere, bertan asko ikasi nahi nuke, eta esperientzia hartu.

Eta Munduko Txapelketara?

A. I.: Horrekin ere amesten dut, bai: izugarria litzateke horrelako txapelketa batean aritzea.

Duela gutxi, Europako txapeldun izan zinen juniorretan.

K. E.: Bai, orain dela lauzpabost hilabete. Ez nuen Pegaso txakurra eraman, entrenamenduetan ez zelako batere fin ibili, bera den bezain fin, eta Trier eraman nuen. Zorionez, dena ondo atera zen.

Txakurrak mantentzea oso garestia izaten da. Esaterako, zu, Etxabe, diru laguntzarik izan al zenuen Munduko Txapelketara joateko?

K. E.: Federazioak oso laguntza gutxi ematen du, eta %90 nire poltsikotik jarri behar izan nuen. Domina irabazi ondoren, gehixeago eman zidaten, nire hegaldia ordaintzeko, behintzat. Hala ere, pentsa: astebeterako joan ginen, hotelak, mantenua, autoaren alokairua...

Zu, Isusi, lehenbizikoz Espainiako txapeldun izan zara. Zerbaitetan aldatuko al zaizu zure egunerokoa?

A. I.: Ez. Niri, behintzat, ez zait ezertan aldatu oraingoz. Agian, orain ezagunagoa naiz txakur lasterketen munduan, baina berdin jarraitzen dut gainerakoan.

Egunen batean lerarekin ariko zara? Edo zurea txakur krosa da?

A. I.: Oraingoz, nirea txakur krosa da. Horretan nabil buru-belarri. Aurrerago ez dakit, hori ikusi egin beharko da.

Lerak aipatuta, egunen batean, gustatuko al litzaizueke Lekkarod eta halako lasterketa garrantzitsuetan parte hartzea?

A. I.: Nahiko nuke, noski! Horrek esan nahiko luke txakur gehiago izango nituela, baina, oraingoz, ametsa besterik ez da.

K. E.: Bai, noski. Begiz jota daukagun lasterketa bat da, nahiz eta datarik onenak ez izan lasterketa egunak. Elurra ere nahiko justukoa izaten da martxoaren amaieran, baina bai, etapa askoko lasterketaren batean izango naiz aurki.

Zein asmo dituzue datorren urterako?

A. I.: Europako Txapelketa ondo prestatu nahiko nuke, eta lurreko Espainiako Txapelketan eta Kopan aurrerago ibili. Horretarako, plangintza on bat egin behar dut, data horietara indartsu iristeko.

K. E.: Denboraldia oraintxe amaitu berri dugu, eta, orain, atseden hartzea tokatzen zaigu. Txakurrak berriro ere solte ibili, lasai ibili... Urrian berriro ere denboraldiari ekingo diogu, eta dagoeneko begiz jota daukagu Letonian jokatuko den Europako Txapelketa. Lur gainean jokatuko da, eta hura izango da denboraldiko lehen helburua. Gerora etorriko dira Espainiako Txapelketa, Kopa... Maila gorenean jarraitzea da helburu nagusia.

Diziplina ezberdinetan lehiatu zarete Espainiako Txapelketan, baina badakizue Euskal Herrian zer maila dagoen. Nolakoa da?

A. I.: Kirol hau gehiago ezagutarazten ari da Euskal Herrian, eta maila ona dago. Hemengo lasterketak ez dira besteak bezalakoak: hemen mendian gehiago korri egitea tokatzen zaigu, oso lasterketa menditsuak izaten direlako gehienbat.

Juniorretan ere antzera?

K. E.: Oraindik juniorra naiz, baina apirilera arte bakarrik [barrez]. Datorren urtean jada seniorretan ariko naiz. Gure mailan ez dabil jende askorik Euskal Herrian, hamar inguru, eta ez dago maila txarra. Denon artean bikain konpontzen gara.

Europan lehiatzen zarenean, gauzak asko zailtzen al zaizkizu?

K. E.: Hura beste gauza bat da. Zailtasuna baino gehiago, urduritasuna nabaritzen da. Munduko onenen aurka aritzen zara: han ez dago huts egiterik. Txapelketak gauza bereziak izaten dira. Dena ondo egiten saiatzen gara, baina ez da erraza izaten.

Zer egutegi izango duzue aurrerantzean?

A. I.: Orain, atseden hartuko dugu, eta txakurrak mendian gozatzen ikusi nahi ditut. Gero, Europako txapelketa baino hiru hilabete lehenago bereziki prestatzen hasiko gara.

K. E.: Udan, eguraldiagatik ezin gara txakurrekin entrenatu, baina ez zait gustatzen txakurrek sasoia galtzea. Irailean eta urrian berriz ere entrenatzen hasiko gara.]]>
<![CDATA[«Tolosako plazara hustuta iristeak ematen dit beldur handien»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1855/027/001/2019-03-13/tolosako_plazara_hustuta_iristeak_ematen_dit_beldur_handien.htm Wed, 13 Mar 2019 00:00:00 +0100 Unai Ugartemendia https://www.berria.eus/paperekoa/1855/027/001/2019-03-13/tolosako_plazara_hustuta_iristeak_ematen_dit_beldur_handien.htm Arria V.ak igande honetarako bere buruari jarri dion erronka.]]> Arria V.a (Errezil, Gipuzkoa, 1977). Azken hilabeteetan buru-belarri aritu da erronka prestatzen, eta egin duen lana plazaratzeko irrikan dago. Baikor da.

Ate joka duzu erronka. Zer sasoitan zaude?

Aizkoran ibiltzeko oso sasoiko nago. Mendian ibiltzeko, banekien ondo iritsiko nintzela. Ondo moldatzen naiz mendian, baina zalantza nuen ea mendiko entrenamenduek aizkoran eragingo ote zidaten. Ez dit batere kalterik egin. Aitzitik, mesede egin dit. Berrogei kana-erdiko moztea ez da nolanahiko lana, eta aizkora lanak ezin nituen albo batera utzi.

Zure beldurra zen pisua galtzea aizkoran ibiltzeko. Pentsatutako pisuan al zaude?

Bai, zerbait galdu dut, baina esperotakoa besterik ez. Gustura nago alde horretatik; 90 kiloren inguruan nago. Lesioek ere errespetatu naute, eta orain arteko prestakuntzetan dena ematen aritu naiz. Entrenatzaileak bidalitako entrenamenduak bete ditut.

Lan handiak hartu dituzu oraingoan.

Hala da, bai. Ez da inoiz egin. Berrogei kana-erdiko mozte hutsa jada izugarrizko lana da. Beraz, pentsa zer den lan horri beste 25 kilometro mendian korrika gehitzea. Lanen perspektiba galdu egiten dugu, baina ,garai batean, hamabi-hamasei kana-erdikora eta plazan hamar kilometro korrika egitera jokatzen ziren apustuak. Lan hori halako bi egin beharko dut igandean.

Egin beharreko bi lanak ere oso ezberdinak dira.

Bi kirol dira: bata, geldirik egin beharrekoa; bestea, ordea, dena mugimenduan: potentzia hutsa bata, eta anaerobikoa bestea. Ea nola moldatzen naizen.

Prestatzen ari zinela, Binakako Txapelketan aritu zara. Zer eman dizu horrek erronkari begira?

Plazaratzeko beldurra uxatu dut txapelketan lehiatuta. Plazan ibili naiz, aurkariak izan ditut, eta ikusi dut aizkoran sasoiko nagoela. Horrek animoa eta segurtasuna eman dizkit. Ez dut plazaratzeko inolako beldurrik. Txapelketan, lanak suzkoak izan dira, serieka ibili gara... Entrenatzeko ederki etorri zait txapelketan aritzea.

Zerk ematen dizu beldur handien igandeko lanean?

Tolosako zezen plazara hustuta iristeak. Oso arriskutsua litzateke horrela iritsiko banintz, agonia batean, hilzorian. Korrika gaizki joanda, kilometroa bost minutuan egin beharrean, sei minutuan egin dezakezu; baina aizkoran beste gauza bat izaten da. Lanak bukatzeko zailtasun handiak izango nituzke.

Ez duzu erreferentziarik izango. Horrek zer du onik?

Niri berdin zait. Ez dut ezer gordetzen inoiz; lanak azkar egitea gustatzen zait, eta niretzat erreferentziarik onena da mendian egin beharreko lana oso ondo ezagutzen dudala. Asko ibilitakoa naiz bertan, asko maite dut Hernio, eta bi plazak zer esanik ez... Oroitzapen onak besterik ez dut. Aspaldi pentsatutako erronka da.

Eta txarrik?

Etxetik gauzak erraz ikusten direla. Askok diote hiru ordutan erraz egingo dudala mendiko saioa, baina burua hotz izan behar dut. Zatika hartuko bagenitu, hiru apustu handi dira. Egurrak oso samurrak izango dira, eta alde horretatik lan handia egin dute aitak eta Patxi Larretxeak.

Zein izango da estrategia?

Indarrak neurtuz hasiko naiz, baina, ondo sentitzen banaiz, jo egingo dut. Lehen hogei kana-erdikoak azkar pasatu nahi nituzke, eta gero, mendian, erritmo erregularra eramateko moduan ikusten dut neure burua. Bi laguntzaile izango ditut mendian, eta haien laguntza ederki etorriko zait. Aldapa gora ondo ibiltzen naiz, eta aldapa behera asko aritu naiz azkenaldian. Ea Tolosako lanetara nola iristen garen. Hori izango da gakoa.

Eguraldiak asko baldintza dezake mendiko eremua.

Bai. Entrenatzen ondo ibili gara, baina 20 minuturen gorabehera izateko ez da askorik behar. Beroa ez da ona, baina euriak ere gauzak asko zaildu ditzake jaitsieretan.

Denbora muga ere jarria duzu: bost ordu eta hamar minutu. Nola zatitu dituzu hiru lanak?

Lehen hogei kana-erdikoak 50 minutuan bota nahiko nituzke; mendiko lanak hiru orduren inguruan, eta azken hogei kana-erdikoak, berriz, ordubete inguruan. Erraza da kalkuluak egitea, baina gero aldagai asko daude. Jateko eta edateko denbora beharko dut, aldaketak... Bost ordutik jaisteko gai naiz, baina hori egunean bertan erakutsi behar da; aurretik ez du ezerk balio. Ez du balio gero esateak «horrela egin izan banu, horrela saiatu izan banintz…».

Bost ordu eta hamar minututik jaitsiz gero, 6.000 euro da saria, eta 3.000 euro, denbora horretatik gora eginez gero. Jendeak ere dirua jokatuko omen du. Nola daude eskariak?

Batzuek diote mendiko lanak hiru orduan ezetz; beste batzuek, berriz, Azpeititik Herniora bi orduan ezetz... Horrelakoak gara euskaldunak. Ni horretan ez naiz sartzen, badut nahiko lan neure buruarekin.

Zer eskatzen diozu erronkari?

Jendeari erakutsi nahi nioke gu ere eliteko kirolariak garela. Askok egun ez dakite zer-nolako esfortzua egiten dugun, zenbat entrenatzen garen...

Erronkak erretiro usaina duela diote batzuek. Hala al da?

Halakoak egiteko azken aukera izango dut agian, baina udan oraindik ere baditut erakustaldi batzuk hartuta, eta negura begira eragin handia izango du erronka honetatik nola irteten naizen. Bi deabruak ditut buruan: batek segitzeko esaten dit; besteak, ordea, uzteko. Pentatloia ere hor dago.

Irailean pentatloiaren arantza ateratzeko asmorik duzu?

Bai, egin nahiko nuke, behintzat. Ia ziur naiz han izango naizela, besoak errespetatzen banau.

Eta apusturik?

Uste dut nik baino arrazoi gehiago dituzten gazteak badirela horretarako. Asko jokatutakoa naiz, eta herri kirolak ez ditut ulertzen apusturik gabe. Txapelketak jokatu bakarrik egingo bagenu, asko galduko genuke. Honekin ez dut esan nahi txapelketak beharrezkoak ez direnik, baina apustuek sortzen dute giroa. Azken apustuetan ikusi dugu jendeak nola erantzun duen. Tristea litzateke sua itzaltzen uztea.]]>