<![CDATA[Urtzi Urkizu | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Mon, 27 May 2019 06:18:42 +0200 hourly 1 <![CDATA[Urtzi Urkizu | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Bozen emaitzen orrialde berezia prestatuko du gaur BERRIAk]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1946/036/001/2019-05-26/bozen_emaitzen_orrialde_berezia_prestatuko_du_gaur_berriak.htm Sun, 26 May 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1946/036/001/2019-05-26/bozen_emaitzen_orrialde_berezia_prestatuko_du_gaur_berriak.htm

BERRIA

Egunkariko kazetariak lanean arituko dira goizetik, zuzeneko kontakizuna egiten webgunean eta sare sozialetan (#M26bozak traola erabiliz). Emaitzen orrialde indartsu bat jarriko dute webgunean, eguneko emaitza guztiekin. Arreta berezia jarriko dute Nafarroako Gobernurako emaitzetan, eta gehiengoen aukerak izango dira ikusgai grafiko batean. Hego Euskal Herriko herri guztietako datuak kontsultatu ahalko dira gaur gauean; Ipar Euskal Herriko bozetako herri guztietakoak bihar edo etzi, baina gaur bertan hamabost herri eta hiri nagusien emaitzak egongo dira kontsultatzeko moduan. Euskal Herriko mapa interaktibo bat egongo da; ikusi ahalko da udal bakoitzeko indarretan zein bozkatu den gehien, eta alderdi bat ere aukeratu ahalko da herri bakoitzean zer emaitza izan dituen ikusteko.

Berritasun nagusietako bat Telegram aplikazioko kanala izango da —webguneko edukiak zabalduko dituzte bertatik—. Gainera, BERRIAk hiriburuen auzoetako emaitzak emango ditu aurreneko aldiz —bihar arte itxaron beharko da horretarako—. Hobekuntzak egin ditu kazetak, bisitariak aintzat hartuta, behar teknikoei aurre egiteko.

Bihar, astelehena, paperezko edizioa argitaratuko du BERRIAk, emaitza guztiekin eta hainbat analisirekin.

HITZA

Eskualdeetako Hitza guztietan luze eta zabal emango dute hauteskunde gauaren berri. Herrietako emaitzak eta erreakzioak emango dituzte Hitza egunkarietako webguneetan. Paperezko ale bereziak ere aterako dituzte.

HAMAIKA

Hauteskundeetako saio berezia egingo dute Naiz irratiarekin elkarlanean, 20:00etatik aurrera. Zuzeneko konexioak egingo dituzte Hego Euskal Herriko lau hiriburuetatik. Emaitzak aztertuko dituzte platoan, hainbat gonbidaturekin, eta alderdi politikoetako ordezkarien erreakzioak jasoko dituzte.

ETB1

Aurreneko aldiz, ETBk errealitatea areagotua erabiliko du hauteskundeetako datuak ematerakoan. Hautagaiak fisikoki platoan bertan dauden itxura emango dute teknologia horri esker. ETB1eko saioa 19:35ean hasiko da, Xabier Usabiagaren eta Amaia Cayeroren eskutik. Datuen analisia egiteko, Asier Blas, Estitxu Garai, Iñaki Galdos, Eider Alkorta eta Felix Arrieta gonbidatuko dituzte. Zuzeneko konexioak egingo dituzte hauteslekuetatik eta alderdien egoitzetatik.

EUSKADI IRRATIA

Oihane Yustosek eta Iñaki Guridik aurkeztuko dute hauteskundeetako saio berezia, 19:30etik aurrera. Hainbat iritzi emaile izango dituzte, eta, erreakzioak jasotzeko, lantalde zabal bat arituko da beharrean.

EUSKAL IRRATIAK

Hauteskunde gaualdi berezia egingo dute Antxeta Irratian, Gure Irratian, Irulegiko Irratian eta Xiberoko Botzan, 20:30etik aurrera. Europako hauteskundeetako Euskal Herriko emaitzak emango dituzte. Herrietako bozei ere jarraituko diete, arreta berezia jarriz Irunen eta Hondarribian (Gipuzkoa). Nafarroako Parlamentuko bozen emaitzen berri ere emango dute; bihar, 08:00etan, Hedoi Etxarteren analisia izango da entzungai.

TOKIKOM

Tokikomeko hainbat komunikabidek Codesyntax enpresak sortutako tresna bat erabiliko dute gaur. Aplikazio grafiko horrek ez du bakarrik balioko gaurko udal hauteskundeen datuak ikusarazteko; hainbat herritako datu historikoak ere bertan egongo dira kontsultatzeko moduan.

NAIZ IRRATIA

Berriki hasi da Naiz irratia eguneroko programekin, eta gaur izango du lehen hauteskunde gaua. 20:00etatik aurrera, irratsaio berezia egingo dute Hamaika telebistarekin elkarlanean.]]>
<![CDATA[Benetan ari dira, zuzenean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/029/001/2019-05-25/benetan_ari_dira_zuzenean.htm Sat, 25 May 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1857/029/001/2019-05-25/benetan_ari_dira_zuzenean.htm Autentikoak hasteko, eta aste honetako saioaren egitura nolakoa izango den azaldu diete. Osteguna da, bosgarren programa, eta gonbidatuak Martxelo Otamendi BERRIAko zuzendaria eta Jon Maia bertsolaria dira. Iñigo Otaegik —Atera kontuak saioan aritu zen iaz— ez du zuzeneko konexiorik, eta Otamendirena egiten ari da entseguan. Erantzunak asmatzen, eta asmatu ditu kazetariak gero esandako batzuk.

Bi ordu falta dira. Eta langile bakoitza bere postuan da: ekoizpen ingeniari bat, audio teknikari bat eta hiru laguntzaile, hiru operadore, sei kamerari, argiztatzaile bat eta argi teknikari bat, laguntzaile tekniko bat eta errejidore bat. Errealizazio kontrol gela berria erabiltzen dute saioan —irailean estreinatu zuten, eta normalean ETB2ko arratsaldeko saioetakoek erabiltzen dute—.

Mikel Pagadizabali berdekeria bat atera zaio entseguan, Maiaren txio baten aitzakian —zuzeneko emankizunean atzera egin du, eta ez du esan—. Zenbaitek sare sozialetan esan izan dute bi aurkezleek «zakildun umorea» egiten dutela, eta Etxegoienek ontzat jo du hori: «Guk ere aldarrikatu nahi dugu transitoan gaudela. Inork ez ditu gure sexu fantasiak ezagutzen».

Bestalde, programa zuzenean egiteak bere ezaugarriak ditu. «Zuzenean ez dago gelditzerik, baina ni gustura sentitzen naiz», esan du Etxegoienek. «Publikoa egoteak berotasuna ematen du». Pagadizabal iritzi berekoa da: «Martxa pixka bat ematen du». Zuzenekoak saioari «autentikotasuna» ematen diola iruditzen zaie bi aurkezleei. Oiartzabalek, aldiz, azaldu du horrek badituela zailtasunak: «Gauzak txukun atera daitezen, ondo entseatuta joan beharra dago, eta gidoia ondo landuta. Ezin baita gero editatu».

Ondarroatik (Bizkaia) joandako gazteak denboraz eseri dira aulkietan; prest daude Autentikoak aurrez aurre ikusteko. Saioa hasi aurretik, Iñaki Imaz errejidoreak azalpen labur batzuk eman dizkie: noiz txaloak eman. Pagadizabalen hasierako bakarrizketarekin barre taxuz egin dute. Maiak garatu duen diskurtso sakon bati, berriz, sekulako txalo zaparrada eman diote.

Elkarrizketak dira ETB1eko programaren funtsa. Etxegoienek argi du helburua: «Datozenei sekula santan egin ez zaien elkarrizketa egitea da gure asmoa». Elkarrizketek berezitasunak dituztela iruditzen zaio Oiartzabali: «Saiatzen gara gonbidatuari ezagunak ez diren bere gauzak ateratzen, bai modu serio batean, bai modu umoretsuan ere. Gustura senti daitezen nahi dugu».

Kolaboratzaileak ditu saioak, baina Oiartzabalek ohartarazi du ez direla finkoak: «Aldatuz joaten dira. Gure asmoa da kolaboratzaile desberdinak etor daitezela programara; ez dugu beti dinamika bera mantenduko». Iker Lauroba musikaria gitarrarekin joan da bosgarren atalera. Abesti bat eskaini dio Maiari, programaren amaiera aldera. «Maia, maiatzean...» hasi du kantua, eta «orain, itsasoa gara» bukatu.

Saioa egiten ari diren bitartean, Zapirain eta Oiartzabal errealizazio eta kontrol gelan daude, beste sei lankiderekin batera. Etxegoienek eta Pagadizabalek entzungailu bat dute belarrian, edozein unetan haien aginduak jaso edota harremanetan jartzeko. Ikusleentzat behintzat ez da aparteko ezustekorik izan; bi gonbidatuen elkarrizketak denboraz luze joan dira, eta horrek edukiren bat sartzea eragotzi du. Baina larritasunik ez da izan.

Bi aurkezleen konexioa

Zenbait telebista platotan, larritasunak fokuen beroarekin gertatu ohi dira. Baina Pagadizabalek nabarmendu du hori Autentikoak-en ez dela gertatzen: «Oso pozik nago, zeren lehenengo aldia baita ETBko plato batean ez dudala izerdirik botatzen. Argiak oso ondo daude kontrolatuta, eta saioak irauten duen ordu eta laurdena txukun bukatzen dugu. Ematen du zerbait friboloa dela, baina lehen bi minutuetan izerditan hasten baldin bazara...». Hori gertatuz gero kontzentrazioa galtzeko arriskua dagoela uste du Etxegoienek.

Bi aurkezleak ados daude iritzi gehienetan. Etxegoienek elkarrizketa egin zion Pagadizabali Berandu baino lehen saioan, 2016an.«Orain, saioko platoan hobeto ari gara elkar ezagutzen, bikote berri bat sortzen denean bezala», aipatu du Pagadizabalek. Ez dago argi nora eramango dituen harreman horrek edo lanarekiko pasioak. «Prozesuan gaude», dio Etxegoienek. Hark Otamendiri gogorarazi dio BERRIAko bekadunei udan esan izan diela pasioa bizitzan bi tokitan jarri behar dela: ohean eta kazetaritzan. Saioa bukatuta, Autentikoak-eko gidoilari Ekaitz Herrerak Otamendiri aitortu dio: «Ni nintzen bekadun horietako bat».]]>
<![CDATA[Euskadi Irratiak 124.000 entzule ditu, CIESen arabera]]> https://www.berria.eus/albisteak/166798/euskadi_irratiak_124000_entzule_ditu_ciesen_arabera.htm Fri, 24 May 2019 14:43:39 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/albisteak/166798/euskadi_irratiak_124000_entzule_ditu_ciesen_arabera.htm <![CDATA[Baionako Patxa plaza zaharberritu dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/166802/baionako_patxa_plaza_zaharberritu_dute.htm Fri, 24 May 2019 09:36:48 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/albisteak/166802/baionako_patxa_plaza_zaharberritu_dute.htm <![CDATA[Soldata arrakala BBCn ere]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/036/001/2019-05-24/soldata_arrakala_bbcn_ere.htm Fri, 24 May 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/036/001/2019-05-24/soldata_arrakala_bbcn_ere.htm
BBCk ez du ezkutatu auzia. Albiste bat argitaratu du, eta gertatutakoa jaso du kazetariaren eta zuzendaritzaren ikuspuntuekin. Martinen bertsioa emateaz gain, Gavin Allen BBCko albisteen ekoizpen buruaren azalpenak eman dituzte albistean. Hala esan die Allenek langileei: «Kontuan hartu genuen Sawyerrek maila horretan edo gorago egin duela lan hainbat urtez. Martini, berriz, postu berria eskaini zitzaion promozio moduan, soldata igoera nabarmenarekin». BBCk beste eskaintza bat egin dio Martini, eta irrati-telebistak berak aitortu du gizonezkoaren eta emakumezkoaren soldataren aldea 7.924 eurora txikiagotu dela. «Iruditzen zaigu gehienek ulertuko duela Sawyerrek egindako lanak eta aipatutako faktoreek eragina dutela soldataren aldean», adierazi du BBCko albisteen ekoizpen buruak. Allenek autokritika ere egin du, baina ez azkeneko kasu horretan: «Aitortzen dut iraganean ez dugula beti asmatu, baina uste dut hau ez dela kasu horietako bat».

Martinek, bestalde, esan du harremanetan egon dela BBCko zuzendari nagusi Tony Hallekin. Komunikabide batean esan duenez, BBCko kudeatzaileek ohartarazi zioten kasua publiko egiteak kalte egingo ziola bere ibilbide profesionalari.

Carrie Gracieren kasua

Martinen salaketa ez da BBCk gizon eta emakumezkoen soldata arrakalagatik jasotzen duen lehena; iaz, Carrie Gracie BBCko Txinako gaien editore nagusiak salatu zuen Today irratsaioan lankide gizonezkoek emakumezkoek baino gehiago irabazten zutela. Kargua utzi, eta telebistako erredakziora itzuli zen. BBCk orduan esan zuen ez dagoela emakumeen aurkako diskriminazio sistematikorik. Urtebete lehenago, BBC legez behartu zuten urtean 180.000 euro baino gehiago kobratzen duten langileen eta arduradunen soldatak argitaratzera. Eta horrek ekarri zituen Gracieren salaketa eta dimisioa; Graciek kritikatu zuen BBCren soldaten kultura «sekretua eta legez kanpokoa» zela.

BBCren kasua Erresuma Batuaren egoeraren isla da: ikerketa baten arabera, hamar enpresatik zortzitan gutxiago ordaintzen diete andreei gizonei baino.]]>
<![CDATA[BERRIAk Telegram bidez ere emango du igandeko bozen berri]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1897/036/003/2019-05-24/berriak_telegram_bidez_ere_emango_du_igandeko_bozen_berri.htm Fri, 24 May 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1897/036/003/2019-05-24/berriak_telegram_bidez_ere_emango_du_igandeko_bozen_berri.htm @berriaegunkaria erabiltzailea bilatu eta jarraian kanalarekin bat egin, edo kanalera zuzenean eramaten duen t.me/berriaegunkaria estekan klikatu eta kanalera batu.

Kasu berezietan, BERRIAk gertaera garrantzitsuak kontatzeko erabiliko du Telegrameko kanala. Igandean, esate baterako, egunkariak hauteskunde eguneko gertaerarik garrantzitsuenen berri emango du kanal horren bidez. Parte hartzearen datuak, eguneko gertaerak eta hauteskundeetako emaitzak emateko modu zuzen eta azkarra egongo da sakelako telefonoan.

Ohiko mezuetan bezala, kanaletan ere jakinarazpenak aktiba daitezke mezu berrien abisuak jasotzeko, eta isildu ere bai, nahi denean. Telefonoan instalatzeko sortua da Telegram, baina ordenagailuetan ere instala daiteke. Telegrameko kanalen bitartez, testuak, argazkiak, bideoak, estekak, emotikonoak eta sticker-ak zabaldu daitezke.]]>
<![CDATA[Armadari planto egin zioten]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/036/001/2019-05-23/armadari_planto_egin_zioten.htm Thu, 23 May 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/036/001/2019-05-23/armadari_planto_egin_zioten.htm 2 Urte, 4 Hilabete dokumentala egiteko finantza kolektiboko kanpaina bat jarri dute martxan. Ekainaren 5era arte eman daiteke dirua -5 eurotik 100era arte, dirua ematen duen bakoitzari trukean opariak eta hainbat eskaintza etorriko zaizkio bueltan-.

Labrit Multimediarekin batera, Izar Films ekoizpen etxea batu da proiektura. Lanaren zuzendaria, berriz, Lander Garro da. Haren iritziz, bi ikuspuntutatik du balioa intsumisioen istorioa kontatzeak: «Populismoaren gorakada betean gaudenez, oso pertinentea da atzean utzia zirudien mundua, soldaduskarena, zer izan zen oroitaraztea: haren arriskuekin eta ekarri zituen sakrifizioekin. Bestetik, intsumisioaren mugimenduak ordezkatzen zituen balioak oso beharrezkoak iruditzen zaizkigu gaur: elkartasuna, kolektibotasunaren sentimendua eta etorkizunarekiko erantzukizuna».

Arangurenekin batera 2012an Iruñeko espetxe zaharrera sartu ziren intsumisoak dira dokumentaleko protagonista nagusiak: Jaxinto Gomez irakaslea, Juan Kruz Lakasta kazetaria, Tonino Carotone musikaria, Iñigo Balbas suhiltzailea eta Fernando Mendiola irakaslea. «Hazia hor zegoenez, haiekin segitzea erabaki genuen», esan du Garrok. «2012ko sartu-irten hartan, protagonistak oso pozik egon ziren haien kaiola izandakoa bisitatuz, nahiz eta kontraesan moduko bat sentitu. Izan ere, kartzelarekin batera lekuko bat erortzen zen sentimendua zeukaten».

Beste protagonista batzuk ere agertuko dira dokumentalean. Off-eko ahotsa erabiliko dutela iragarri du lanaren zuzendariak: «Off-eko ahotsa ikaragarri gustatzen zait; off-eko ahotsak idaztea, lokutatzea, eta gero akzioarekin, iritziekin eta musikarekin uztartzea. Intentsitatea bilatzen dut beti, emozioaren eta kontentzioaren arteko joko bitxi bat».

Finantzaketa kolektiboko kanpainarekin orain arte izan duten harrerarekin pozik daude bi ekoizpen etxeak. 8.000 euro baino gehiago lortu dituzte jada. «Ongi doa dena eta eskertzekoa da, baina gehiago behar dugu, eta jendea garaiz dago laguntzeko».
]]>
<![CDATA[Zientzia zabaltzen zuen ekonomialaria]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1970/036/003/2019-05-23/zientzia_zabaltzen_zuen_ekonomialaria.htm Thu, 23 May 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1970/036/003/2019-05-23/zientzia_zabaltzen_zuen_ekonomialaria.htm The Economist-eko ekonomia zuzendaria izan zen. 1969an, Nazioarteko Diru Funtsan sartu zen ekonomialari gisa. Kataluniara itzuli zenean, Josep Tarradellasen behin-behineko Generalitatean Ekonomia eta Finantza kontseilaria izan zen. Eta 1980an, Espainiako Gobernuko ministro izendatu zuen Adolfo Suarez presidenteak. 1987an, CDSko europarlamentari hautatu zuten. TVEko Redes saioan zientzia dibulgatzaile gisa egin zuen lanak eman zion ospea, programa horretako aurkezlea eta zuzendaria izan baitzen 1996tik 2014ra. Hainbat liburu idatzi zituen. 2017an, Kataluniako erreferendumaren aldeko gutun bat idatzi zuen Publico-n. Atzo hil zen, gaixotasun luze baten ondorioz.]]> <![CDATA['Igogailua' fikzio 'podcast'-a estreinatuko du gaur AEK-k]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1866/036/001/2019-05-22/igogailua_fikzio_podcast_a_estreinatuko_du_gaur_aek_k.htm Wed, 22 May 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1866/036/001/2019-05-22/igogailua_fikzio_podcast_a_estreinatuko_du_gaur_aek_k.htm Igogailua fikziozko podcast-a sortu du, AEKren enkarguz. Lehen atala gaur estreinatuko dute AEKren webgunean; Helios del Santo komunikazio arduradunak iragarri duenez, Twitter, Facebook eta Instagram sare sozialen bidez zabalduko dute. «Horiez gain, Whatsapp, Telegram eta posta elektronikoa ere baliatuko ditugu». Bost atal izango ditu irrati-nobela laburrak. Hurrengo lau atalak hilaren 29an, ekainaren 4an, 6an eta 12an jarriko dituzte entzungai. Del Santok esan du balioa eman nahi dietela euskaltegietan euskaraz ikasten ari diren herritarrei. «Euskara ikasleek goza dezaten nahi dugulako sortu dugu Igogailua. Bereziki euskara ikasleentzat sortu dugu fikziozko saila, baina edonork entzun dezakeen euskarazko produktu bat da. Edonola ere, euskaltegietarako baliabide bat izan daitekeela uste dugu, ikasgeletan ere entzuteko eta lantzeko». Euskarazko aisialdian ekarpen bat egin nahi dutela ere nabarmendu du AEK-ko komunikazio arduradunak.

Duela bi urte, 20. Korrikako bideoklipa eta dokumental bat egin zituen Hiru Damatxo enpresak AEKrentzat. Orain berriro jarri dira elkarlanean Hiru Damatxo eta AEK.

Kepa Matxain Hiru Damatxoko kide eta Igogailua-ren gidoilariak uste du igogailu batean girotutako «istorio sinple batek» AEK-k behar zituen baldintzei ondo erantzun ziezaiokeela. «Fisioterapeutara doan emakume bat igogailuan harrapatuta geldituko da. Hasiera batean zoritxarreko gertakari bat izan zitekeena ez dela dirudiena ikusiko du handik gutxira», kontatu du Matxainek. «Kontua korapilatuz joango da, baina ezin dugu askoz gehiago iragarri».

Soilik bi ahots entzuten dira Igogailua-n: Nerea Arriola (Gutuberrak) eta Nerea Aranburu (Atzean Zuloa) aktoreenak.

Matxaini iruditzen zaio azkenaldian podcast-ak indarra hartzen ari direla. «Badakit podcast berriak sortzeko proiektuak badaudela. Kasu honetan, esango nuke irrati-nobela tradizio luzeko formatua dela, podcast-en modez harago». Duela bi urte Info7rako beste irrati-nobela labur bat sortu zuen Matxainek. «Ezin da berdin idatzi istorio bat literaturarako, telebistarako edo irratirako. Irratikoan irudirik ez dagoenez, elkarrizketek asko baldintzatzen dute». Igogailua-n narratzailea kendu egin dute, «bizitasuna» emateko. «Protagonisten soinuekin, efektuekin, giroko soinuekin eta elkarrizketekin ulertu behar da istorioa. Narratzailerik ez egoteak esan nahi du protagonistek gauza asko esan behar dituztela». ]]>
<![CDATA[Euskal Herria nola irudikatzen den landuko dute Martin Ugalde bekan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/036/001/2019-05-21/euskal_herria_nola_irudikatzen_den_landuko_dute_martin_ugalde_bekan.htm Tue, 21 May 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/036/001/2019-05-21/euskal_herria_nola_irudikatzen_den_landuko_dute_martin_ugalde_bekan.htm beka@kulturparkea.eus.

Aurreko bi deialdietan bezala, Martin Ugalde kultur parkeak, Berria fundazioak, Elkar fundazioak eta Jakin fundazioak egin dute deialdia, Andoaingo Udalaren (Gipuzkoa) laguntzarekin.

Karolina Sainz de Bikuña Martin Ugalde kultur parkeko koordinatzaileak azaldu duenez, bekaren helburua euskarazko komunikabideek egiten duten ekarpena neurtzea da. «Oraingo deialdian, irakurketa berri bat proposatu nahi dugu. Euskal Herria euskal hedabideetan nola irudikatzen den aztertu nahiko genuke, eta gizartean zein eragin izan duen izendapen eta eremu jakin horrek. Gai interesgarria iruditzen zaigu; mamia izan dezake».

Proiektuaren emaitza idatzizkoa baldin bada, gutxienez 150 orrialde izan beharko ditu; eta, ikus-entzunezkoa bada, gutxienez 30 minutuko iraupena izan beharko du. Aldez aurretik bidalitako proiektuari dagokionez, egin nahi den lanaren azalpena 4-6 orrialde artean jaso beharko dute hautagaiek. Eta idazlanaren edo gidoiaren laginak 15-20 orrialde artekoa beharko du.

Bekaren deitzaile bakoitzak izendatutako ordezkari banarekin osatuko dute epaimahaia. Sainz de Bikuñak iragarri duenez, deialdia amaitu aurretik jakinaraziko dute epaimahaia nortzuk osatuko duten. «Aurkeztutako lanak aztertu ondoren, azaroan emango dugu argitara bekaren irabazlearen berri. Aurten ere, kalitatezko lan interesgarriak jasotzea espero dugu».

Aurreko irabazlea ikusgai

Bekaren irabazleak, bestalde, 8.000 euro jasoko ditu lana egiteko. Bekako diru kopuruaren erdia izendatu bezain laster jasoko du irabazleak, eta beste erdia lana amaitua entregatu eta epaimahaiko kideek onespena emandakoan.

Aurreko deialdia 2017an egin zuten, Euskaldunon Egunkaria-k eta BERRIAk genero gaietan zer eragin izan duten ikertzeko. Danele Sarriugartek, Kattalin Minerrek, Maddi Altunak eta Maria Mayak irabazi zuten, eta haien Tira ahala tira. Genero trataera Egunkarian eta Berrian ikus-entzunezko lana ikusgai dago Youtuben. «Aurreko deialdian lan kopuru polita jaso genuen, eta kalitate handiko proiektuak zeuden», azaldu du Sainz de Bikuñak.]]>
<![CDATA[Sarean da Kirmen Uriberen BERRIAko 'podcast'-a]]> https://www.berria.eus/albisteak/166291/sarean_da_kirmen_uriberen_berriako_039podcast039_a.htm Mon, 13 May 2019 07:07:07 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/albisteak/166291/sarean_da_kirmen_uriberen_berriako_039podcast039_a.htm New Yorkeko munduak izeneko podcast-a hasi du BERRIArentzat. Gaur goizean abiatu du, eta astelehenero entzun ahalko da audio berri bat webguneko atal berezian. Uribe Euskaldunon Egunkaria-ko eta BERRIAko zutabegile izana da, eta harena izango da egunkariaren aurreneko podcast-a. Igerian du izenburu, eta entzuteaz gain, irakurri ere egin ahal izango da. Uribek honako hitz hauekin egin du podcast-aren aurkezpena: "Eguneroko bizitzatik hartzen nituen gaiak, irudiak, eszenak. Idatzi eta gero, hantxe geratzen ziren gordeta, egunkariko kutxatxoan. Argazkiak ateratzea bezala zen, bizitzako une jakin bat jasotzen zuten. Orain berriz hasiko naiz zeregin berarekin, zuek kutxak zabaldu besterik ez duzue egin behar".

Laster, Ane Irazabalek ere podcast bat egingo du BERRIArentzat.]]>
<![CDATA[«Andre antiheroiak iritsi dira telesailetara»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1942/048/001/2019-05-12/andre_antiheroiak_iritsi_dira_telesailetara.htm Sun, 12 May 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1942/048/001/2019-05-12/andre_antiheroiak_iritsi_dira_telesailetara.htm La otra pantalla (Beste pantaila) liburuaren egilea da Elena Neira (Ourense, Galizia, 1975). Kataluniako Unibertsitate Irekiko komunikazio ikasketetako irakaslea eta GAME taldeko ikerlaria da.

Zer eragin izaten ari dira Netflix, Amazon, HBO eta tankerako streaming plataformak ikus-entzunezkoen sektorean?

Plataformek ikus-entzunezkoak transformatu dituzte, zentzu guztietan: banaketa sistema aldatu da, kontsumoa, ekoizpena... Ez dago osagai bakar bat plataformen eragina jaso ez duenik. Edukien ekoizpen masiboa dago. Zineman ere eragin handia izan du, eta telebista tradizionalaren egiturak kolokan gelditu dira: ikusle gazteenek arbuiatu egiten dute telebista tradizionalaren programazio eredua.

Salbuespentzat jo daiteke Game of Thrones fenomenoa: zaleak astero daude atal berriaren zain.

Bai, baina adituek esaten dute Game of Thrones izango dela komunitatean ikusiko dugun azkeneko telesaila. Internet telesail horren laguna eta etsaia izan da: HBOk Interneteko plataforma zabaldu du, baina pirateriak ere kalte handia egin dio. Pirateria bidez lortutako saioen zerrendan Game of Thrones beti goian egon da. HBO telebista kate bat da, baina jabetu da lehiatzen ari dela astero orduak eta orduak estreinatzen dituzten plataformekin.

Badaude telesail batzuk, ordea, goia jo dutenak atal guztiak batera jarri direnean.

La casa de papel da Game of Thrones-en kontrako adibidea. Antena3ek eman zuenean bide komertzial nahiko ona egin zuen, baina ez modu ikusgarrian. Netflixeko katalogoan jarri zutenean, boom bat gertatu zen, eta gehien ikusi den gaztelaniazko telesail bihurtu da.

Netflixek Europako lehen ekoizpen zentroa aurkeztu berri du Madrilen. Zer eragin izango du horrek telebistetan?

Atresmedia taldea Netflixentzat ari da ekoizten jada. La casa de papel-en fenomenoa gertatu zenean, Atresmedia Studios zigiluarekin edukiak ekoizteari eman zioten lehentasuna. Ikusi dute Netflixekin ezin direla lehiatu. Espainian ekoizten diren edukiak, gainera, Netflixek nahi dituenak dira: ikusle nitxo berezientzat diren telesailak, eta nazioartean bidaiatzeko aukera dutenak. Elite, adibidez, Espainiako ekoizpena da, baina gaiak unibertsalak dira, eta mundu osoan funtzionatu du.

Netflixen gaur egun katalanezko hiru telesail eta galegozko bat ikus daitezke. Egingarria ikusten duzu epe laburrean euskarazko telesail bat egotea?

Zergatik ez? HBO diru asko inbertitzen ari da Patria telesailean, eta ikusiko da ea euskal gatazkak nolako erantzuna duen munduan. Galiziarra naiz, eta Fariña telesailak nazioartean oso ondo funtzionatu du. Zergatik? Nahiz eta tokiko gai bat izan, pertsonaiek eta istorioak funtzionatzen dutelako.

Telesailen emakumezko pertsonaiez aritu zara Donostian. Nolakoa izan da haien bilakaera?

Asko izorratu izan didana da pertsonaia indartsu bat ikusten genuenean —demagun polizia ikerketa lanetan oso ona den bat—, beti zegoela emakume hautsi bat atzean: ez du bizitza pertsonalik, edo haurtzaroko traumaren bat dauka. Azkeneko bost urteetan, derrigor gustatu behar ez duten emakumezko pertsonaiak iritsi dira: antiheroiak. Sharp Objects telesaileko emakumeak adibide onak dira.

Feminismoak gizartean duen eraginak zer isla du gaur egungo telesailetan?

Bide asko dago egiteko; talde teknikoetan eta artistikoetan emakumeak falta dira, eta soldatak parekatu gabe daude. Egia da azkeneko bi urteetan emakumeek emakumeentzat zuzendutako telesailak iritsi direla, andreen bizitzari buruzko metaforekin. Dena den, gai feministez gain, errepresentazioaren eta topikoen arazoa dago: lagun homosexuala beti modu jakin batean errepresentatu da, eta hori baino askotarikoagoak dira homosexualak. Zorionez, estereotipoetatik aldentzen diren telesailak iristen ari dira. Haietako zenbaitek osasun mentalarekin dute lotura, eta oso onak dira.]]>
<![CDATA[Giroa ETBn, beste giro batean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1900/037/003/2019-05-11/giroa_etbn_beste_giro_batean.htm Sat, 11 May 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1900/037/003/2019-05-11/giroa_etbn_beste_giro_batean.htm Ez Da Giro! Etapa bakoitzaren aurretik eta ondoren, lasterketaren analisia egingo dute programan honako lau lagun hauek: Fermin Aramendi, Xabier Usabiaga, Alfontso Arroio eta Alessandro Ruta.

Joseba Urkiola ETBko Kiroletako zuzendariak saio berria sortzearen arrazoiak eman ditu: «Erabaki dugu txirrindularitza proba plato batetik egitea, guk bakarrik ematen dugulako Italiako Giroa irekian. Gainera, hainbeste euskal herritar lehian daudela kontuan hartuta, zerbait berezia egitea pentsatu dugu». Urkiolak iragarri duenez, saio horretan ez dira soilik Giroaz mintzatuko: «Txirrindularitzaz hitz egingo dugu. Horretarako, mekanikariak, prestatzaileak, diseinatzaileak eta bestelakoak izango ditugu. Emankizunak jantzi egingo ditugu».

ETBk Alessandro Ruta kazetari italiarra fitxatu du saioan analisiak egiteko. Urkiolak esan du kazetari horren erreferentzia onak zituztela: «Otxandion [Bizkaia] bizi da. La Gazzeta-n egin du lan orain arte. Kontuan hartuta Giroa La Gazzeta dello Sport-ek antolatzen duela, Italiako kontuak gurera ekartzeaz arduratuko da. Euskaraz, noski».

Markel Irizar Oñatiko (Gipuzkoa) txirrindulariak azkeneko Giroa izango du aurtengoa, eta egunero dagoen lekutik bere bizipenen kronika egingo du Ez Da Giro! saiorako.

ETB4 kateak, bestalde, etapa bakoitzaren laburpena emango du egunero, 21:00etan.

Euskadi Irratian Plus zerbitzuaren bitartez entzun ahalko da aurten Giroa, hau da, irratiaren webguneko streaming-ean. Joxe Mari Apaolazak zuzenduko du saioa, Jon Altunaren laguntzarekin. Iritzi emaile lanetan Mikel Astarloza, Txomin Perurena eta Eugenio Goikoetxea arituko dira.

ETBk Frantziako Tourra ere emango du aurten, baina Urkiolak zail ikusten du Ez Da Giro!-ren tankerako saio bat egitea. «Tourraren eskubideak askok dauzkate, eta ez du Giroaren balio erantsirik izango».

Gaur pilota, ETB2n

Arratsalde berezia izango da gaurkoa ETBn: izan ere, Giroko erlojupekoa ETB1en 16:35etik 20:30era emango dutenez, larunbateko pilota jaialdia ETB2n emitituko dute. Euskara hutsean izango da emankizuna; ETBko iturrien arabera, salbuespena izango da pilota ETB2n emititzea. Arratsalde berean, beste kirol emankizun bat emango du ETB4 kateak: El Salvador-Ampo Ordizia errugbi partida (Espainiako Ohorezko Mailako Ligako finalerdietako lehia).

ETB1ek, bestalde, Reala-Atletico Madril Espainiako Kopako finalaren laburpena emango du, 23:30etik 23:45era. Lehia hori Tele5k emango du zuzenean, 20:30ean. Era berean, BERRIAko Ainara Arratibel kazetaria eta Lara Madinabeitia bideogilea Granadan (Espainia) izango dira gaur, Realeko jarraitzaileek finala nola bizi duten bertatik bertara kontatzeko.]]>
<![CDATA[Kirmen Uribek 'podcast' bat egingo du New Yorketik BERRIArentzat]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/037/001/2019-05-11/kirmen_uribek_podcast_bat_egingo_du_new_yorketik_berriarentzat.htm Sat, 11 May 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1857/037/001/2019-05-11/kirmen_uribek_podcast_bat_egingo_du_new_yorketik_berriarentzat.htm New Yorkeko munduak izeneko podcast-a egingo du BERRIArentzat. Astelehen goizean estreinatuko dute, eta astelehenero entzun ahalko da audio berri bat -webgunean atal berezi bat izango du-. Uribe Euskaldunon Egunkaria-ko eta BERRIAko zutabegile izana da, eta harena izango da egunkariaren aurreneko podcast-a.

Uribek honako hitz hauekin egin du podcast-aren aurkezpena: «Eguneroko bizitzatik hartzen nituen gaiak, irudiak, eszenak. Idatzi eta gero, hantxe geratzen ziren gordeta, egunkariko kutxatxoan. Argazkiak ateratzea bezala zen, bizitzako une jakin bat jasotzen zuten. Orain berriz hasiko naiz zeregin berarekin, zuek kutxak zabaldu besterik ez duzue egin behar».

Laster, Ane Irazabalek ere podcast bat egingo du BERRIArentzat.]]>
<![CDATA[Etena gainditu nahi dute]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1859/036/001/2019-05-10/etena_gainditu_nahi_dute.htm Fri, 10 May 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1859/036/001/2019-05-10/etena_gainditu_nahi_dute.htm Urgentzia izenburuko artikulu bat idatzi zuen otsailean BERRIAn; bertan adierazi zuen askotan erabiltzen duela honako esaldi hau: «Guk ez badugu egiten, guri egingo digute». Asteazkenean, Xabi Zabaleta Pausokako proiektuburu eta Go!azen-eko gidoiburu eta ekoizle eragileak ahotan izan zituen Goiaren hitzak, Crossover jaialdiko Goenkaletik Go!azenera: telebistarako euskal fikzioa solasaldian. «Gerta liteke kanpotik etortzea ETAren inguruko fikzio lanak ingelesez egitera. Egin ditzagun guk telesailak, euskaraz», aldarrikatu zuen Zabaletak.

Olatz Beobide Goenkale-ko zuzendari ohiak —zazpi denboralditan aritu zen gidari, eta aurretik aktore— gogorarazi zuen 2018aren hasieran ETBk deialdi bat egin zuela ekoiztetxeentzat euskarazko telesail bat egiteko. Telesail hori ez da egin. Beste deialdi bat egin dute orain, lau ataleko hiru telesail egiteko. «Eten bat egon da, eta bidean denbora galtzen ari gara», esan zuen Beobidek. Gutuberrak websaila zuzendu du Beobidek ETBren laguntzarekin —abenduan estreinatu zuten—. Sortzaileak uste du websailen bidea ez dela geldituko, baina ohartarazi zuen: «Euskarazko websail bat erraz ito daiteke Interneten. Euskarazko fikzio lan bat apustu txikia izanda ere, promozioan ezin da txikia izan».

Zabaletak eta Beobidek kezkagarritzat jo zuten euskarazko telesailen etena. Solasaldian, adibide argigarri bat gertatu zen: Gaizka Izagirre moderatzaileak Ainhoa Larrañaga Go!azen-eko aktoreari (18 urte ditu) galdetu zion ea zein euskarazko telesail berreskuratuko lukeen remake bat egiteko. Ezin izan zuen erantzun, ez duelako aukerarik izan euskarazko telesailak ikusteko. Aitortu zuen, edonola ere, haurra zela Go!azen-en telefilma (2008) ikusi zuela. Datorren denboraldian aktore eta musikari gazteak ez du telesailean jarraituko; Go!azen-ek bai, jarraipena izango du beste urte batez.

Pausoka ekoiztetxeak nahiko lituzke fikziozko lan gehiago egin. Zabaletak azaldu zuenez, bi proiektu aurkeztu dituzte ETBren deialdi berrira. Euskarazko telesailak zeinen diru gutxirekin egiten diren ere esan zuen Pausokako proiektuburuak: «Ez dakit inon egingo luketen fikzio lanik hain diru gutxirekin. Gaur egun, beste herrialdeetako fikzio lanen aurrekontuek gorantz egin dute, eta gureak, beherantz».

Sektorean mugimendu asko gertatzen ari dira, abiadura bizian. Zabaletak adibidetzat jo zuen Mediaset taldearen El Pueblo telesaila Amazon plataforman estreinatuko dutela lehenbizi —datorren asteartean— eta Tele5k emango duela gero. «Euskarazko fikzioak munduan barna bidaia dezakeela iruditzen zait. Baina estandar batzuk bete behar dira». Gaineratu zuen toki askotan harritu egiten direla Go!azen telesailaren aurrekontuekin. «Aste honetan bertan Frantziako banatzaile baten interesa izan dugu, baina arazoa euskarazko kantekin daukagu. Beste herrialdeetako telebistentzat traba dira euskarazko abestiak. Hala ere, guk argi izan dugu hasieratik euskarazko kanten aldeko apustua egin behar genuela».

Zabaletak beste iradokizun bat egin zuen mahai inguruan: «Ezin gara ibili duela 30 urteko paradigmekin. Euskal Herrian hain gutxi izanda, kolaborazio gutxi dagoela esango nuke. Eta bakoitza bere aldetik badoa, etorkizuna zaila izango da».

Bihar bukatuko da jaialdia

Euskarazko hainbat telesail aipatu zituzten solasaldian, eta Goenkale-k egin zuen bidea nabarmendu zuten hizlariek. Nazioarteko beste hainbat telesail ere gomendagarritzat jo zituzten: Larrañagak proposatu zuen Sense8-ren tankerako bat euskaraz egitea; Zabaletak Skam-en antzeko bat egingo luke, gazteentzat, edo telesail politiko bat. Black Mirror-en aldeko hitzak egin zituzten bai Beobidek bai Larrañagak. The Handmaid's Tale eta State of the Union gomendatu zituen Zabaletak. Aldiz, aipatu zuen azkenaldian «okerrerantz» egin duela Game of Thrones-ek.

Bihar egun berezia izango da Game of Thrones-eko jarraitzaileentzat Crossover jaialdian: telesailen munduari egin dion ekarpenaz mintzatuko dira Tabakaleran, 13:00etan, Amaia Garcia, Adriana Izquierdo, Mikel Sanchez eta Gaizka Izagirre. 20:30ean, Marina Such eta Alvaro Onieva batuko zaizkie borroka berezi batean: bikoteka arituko dira argudioak ematen, defendatzeko nork eseri behar duen burdinazko tronuan. Bihar, jaialdiko azken egunean, proiekzio berezi bat ere egongo da Tabakaleran, 19:00etan: Danis Tanovicen Succes telesaila (HBO) emango dute.]]>
<![CDATA[Inoiz isildu ez zen kazetaria]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1859/032/001/2019-05-09/inoiz_isildu_ez_zen_kazetaria.htm Thu, 09 May 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1859/032/001/2019-05-09/inoiz_isildu_ez_zen_kazetaria.htm Javier Ortiz, talento y oficio de un periodista liburuan (Foca argitaletxea). Antologia Mikel Iturriak prestatu du; hark eta Donostia Kulturak omenaldi berezi bat antolatu dute aste honetarako, Ortizen lagun eta senideekin batera, haren heriotzaren hamargarren urteurrenean. Liburua bihar aurkeztuko dute Donostian, Egiako kultur etxean, 19:00etan. Iturriarekin batera, David Fernandezek eta Garbiñe Biurrunek parte hartuko dute. «Ortizen zutabeek bere garaiko funtzio kritiko eta askea erakusten dute, baina haren balioa hedatuz», esan du Fernandezek.

Omenaldiak larunbatean jarraituko du, toki berean: 18:30ean, torturari buruz arituko dira Paco Etxeberria, Laura Pego eta Jorge del Cura, eta, 20:00etan, Jose K, torturado antzezlana ikusi ahal izango da -Ortizek 1996an Madrilen torturaren kontra eman zuen hitzaldi bat du oinarri gidoiak; kazetariak berak moldatu zuen testua-. Ortizek ezin izan zuen antzezlana inoiz taula gainean ikusi. 2012an, Pedro Casablanc aktoreak interpretatu zuen Jose K hiltzaile torturatua. Gipuzkoako hiriburuan, berriz, Ivan Hermesek eramango du oholtzara.

«Kazetaritza konpromiso etiko batekin bizi zuen profesional bati egin nahi diogu omenaldia», azaldu du Iturriak. Fernandezek eta Isaac Rosak izen bat oroitzen dute beren testuetan: Vazquez Montalban. Eta harekin parekatzen dute Ortiz. Iturriak faltan sumatzen du kazetari donostiarraren ekarria: «Oso ondo etorriko litzaiguke Ortiz gaur egungo errealitatea ulertzeko, baina, tamalez, egun ez dugu haren luma zorrotza».

«Ez du gaurkotasuna galdu»

Frankismo garaian, klandestinitatean ibili zen Ortiz. MC Mugimendu Komunistan militatu zuen, eta Frantziara erbestera joan zen. Franco hil zenean, Hego Euskal Herrira itzuli zen. «Ez nintzen frankismoaren aurka borrokatu demokrazia egon zedin, baizik eta askatasuna existi zedin». Hala idatzi zuen Ortizek 1998an. Antologiaren lehen orrialdeetan irakur daiteke aipu hori.

Liberacion egunkariaren sorreran parte hartu zuen Ortizek, baina proiektuak gutxi iraun zuen. El Mundo-ren Iritzi saileko burua eta zuzendariordea izan zen, eta EAEko edizioko erredaktore burua; zutabegile gisa jarraitu zuen gero. Radio Euskadin, ETBn eta Publico-n ere egin zituen kolaborazioak.

Iturriaren iritziz, Ortizen lanetan «Espainia ofizialaren B aldearen erretratua azaltzen da». Gaineratu du donostiarraren zutabeek ez dutela indarrik galdu: «Testuek ez dute gaurkotasuna galdu, eta bizi-bizi mantentzen dira; gaur bertan idatzita egongo balira bezala».

Era berean, antologiaren egileak nabarmendu du Ortizen inguruan sortu zen irakurle komunitatea: La Patera posta zerrenda 2000ko irailetik 2004ko apirilera egon zen martxan. Blogak iritsi ziren gero. «Blog komunitate txiki bat muntatu genuen Ortizen webgunean, CodeSyntax enpresaren laguntzarekin», aipatu du Iturriak. Kazetariaren ehunka testu javierortiz.net webgunean topa daitezke; horietako asko klasikoak direla iruditzen zaio Iturriari: «Oso baliagarriak dira frankismoaren azkeneko urteak, trantsizioa, felipismoa eta aznaratoa ulertzeko». Garbiñe Biurrunek ere testu haien gaurkotasuna goraipatu du: «Askotan, Ortizek duela hogei urte idatzitako zutabe batek ondo baino hobeto esplikatzen dizu gaurko kontu bat».

2005ean, Ortizek Xabier Arzalluz EAJko buruzagi historikoaren biografia idatzi zuen. Arzalluzen eta kazetariaren artean izandako solasaldi luzeen ondorio izan zen liburua. «Ortizek ez zuen inoiz kontratu bat sinatu. Jeltzalearen ahozko konpromisoa zuen; Madrilgo beste kazetari bat iritsi zen diru eta ikusgarritasun gehiago eskainiz, baina Arzalluzek Ortizi erantzun zion emandako hitza beteko zuela», oroitu du Iturriak. Hala izan zen.]]>
<![CDATA[«Intimitateko galderak mahai gainean jarri nahi nituen»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/028/001/2019-05-08/intimitateko_galderak_mahai_gainean_jarri_nahi_nituen.htm Wed, 08 May 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1857/028/001/2019-05-08/intimitateko_galderak_mahai_gainean_jarri_nahi_nituen.htm Requisitos para ser una persona normal. Vida perfecta telesaileko gidoilaria, aktorea eta zuzendaria da; Movistar+ plataformak estreinatuko du, urrian.

Nola sentitzen zara zure telesaila Donostiako Crossover jaialdian aurkezten?

Ilusio handia egiten dit. Telesailak normalean etxean ikusten dira, eta publikoarekin zinema areto batean partekatzea opari bat da niretzat.

Nola bizi izan zenituzten Canneseries jaialdiko sariak?

Sekulakoa izan zen. Nire lehen telesailarekin nazioarteko jaialdi batean egotea ederra zen berez; kritika onak iritsi ziren gero... Eta hiru aktore protagonistok ex aequo interpretazio saria jasotzea polita izan zen oso.

Nondik sortu zitzaizun Vida perfecta telesaila idazteko ideia?

Nire lagunak eta ni kezkatzen gaituzten gauzei buruz hitz egiteko beharretik sortu zen. Inguruko emakumeen bizitza zatiak irudikatu nahi izan ditut; intimitatean egiten ditugun galderak mahai gainean jarri nahi nituen. Istorioak kontatzeak galderak egiten laguntzen dit, baita nire ingurua hobeto ulertzen ere.

Etxe baten 25 urteko hipoteka sinatzera doanean, bikotekideak utzi egiten du Maria, zure pertsonaia. Hortik aurrera edozer gerta daiteke, ezta?

Mariaren pertsonaia erabateko estresean jarri nahi nuen. Maria oso hertsia da bere buruarekin eta ingurukoekin; kosta egiten zaio inprobisatzea. Urteak dira uste duela betiko mutil lagunarekin familia bat osatuko duela, baina, bat-batean, kili-kolo geldituko da. Hori ondo datorkio, bere ahuleziari aurre egin behar diolako.

Zuk Mariaren antza al daukazu?

Neurri batean, nire izaeran oinarrituta dago. Zorrotza naiz neure buruarekin. Lehen, asko kostatzen zitzaidan inprobisatzea, baina, orain, ikasten ari naiz, eta onartzen dut denak ez duela izan behar modu jakin batean. Gehiago erlaxatzen ikasi dut.

Zeintzuk izan dira zure inspirazioak telesaila idazteko?

Bi telesail erreferente aipatuko nituzke: Transparent eta Girls.

Azkenaldian, hainbat telesailetan emakumezko pertsonaiak estereotipoak hausten ari dira, eta begirada feminista antzematen da. Vida perfecta-n ere bai?

Telesaila feminista den ala ez ikusle bakoitzak epaitu behar du. Vida perfecta-k nire ikuspuntua du, eta hor genero ikuspegia dago. 35-40 urte arteko hiru emakume jartzen ditu errelatoaren erdian, eta egia da adin horretatik aurrera paper gutxiago eskaintzen dizkigutela emakumezko aktoreoi. Telesailean, bestetik, andreak ez dira objektu sexualak, baizik eta desioa duten subjektuak; gainera, gatazkatsua izan beharrik gabe egiten dute.

Beste bi andre izan dituzu bidelagun atalak zuzentzeko.

Bai. Ginesta Guindal publizitateko zuzendaria da, baina aurrenekoz zuzendu du telesail bat. Elena Martinek film zoragarri bat egina du, Julia ist, eta ez zuen horrelako proiektu batean inoiz parte hartu.

Zer behar du telesail baten gidoiak funtziona dezan?

Pertsonaiek ondo definituta egon behar dute. Argi izan behar da zein diren pertsonaien akatsak, bertuteak eta beldurrak. Niri telesailetan gustatzen zaidana da pertsonaietan oinarritzen direla; pertsonaiarekin kateatzen zara, eta gertatzen zaiona gertatuta ere, interesa izango duzu harekin. Vida perfecta-ri dagokionez, Manuel Burque gidoilariak eta biok landu dugu atal bakoitzak gai bat izatea, bere hiru agerraldiekin. Garrantzitsua iruditu zait, halaber, zortzi atalen batura film oso bat bezala ikustea.

Gero eta gehiago hitz egiten da telesailen narrazioak aldatzen ari direla, plataformek kontsumo eredua aldatu dutelako.

Kontsumoaren arabera idaztea ez da niri aterako litzaidakeen zerbait, ateratzen zaidana da ukitzen nauten gauzak kontatzea. Edonola ere, telesailak erritmoa izan dezan saiatu gara, birak izan ditzan.

Hainbat telesail britainiarretan lan egin izan duzu. Nolako esperientzia izan zenuen haietan?

Oso ona. Mad Dogs telesailari dagokionez, lehen denboraldia Palman grabatu genuen, Balearretan. Eta bigarrena, Hego Afrikan, Lurmutur Hirian. Esango nuke lanean jartzen zarenean herrialde guztietan kontu bera dela: egia ematen duten gauzak kontatzen saiatzea kameraren aurrean.]]>
<![CDATA[Wa Lone eta Kyaw Soe Oo Myanmarko kazetariak espetxetik atera dira]]> https://www.berria.eus/albisteak/166033/wa_lone_eta_kyaw_soe_oo_myanmarko_kazetariak_espetxetik_atera_dira.htm Tue, 07 May 2019 14:51:40 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/albisteak/166033/wa_lone_eta_kyaw_soe_oo_myanmarko_kazetariak_espetxetik_atera_dira.htm <![CDATA[Barinagak konpromisoa erakutsi dio legebiltzarreko lantaldeari]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/036/001/2019-05-07/barinagak_konpromisoa_erakutsi_dio_legebiltzarreko_lantaldeari.htm Tue, 07 May 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/036/001/2019-05-07/barinagak_konpromisoa_erakutsi_dio_legebiltzarreko_lantaldeari.htm
Duela aste batzuk, albistegietako langileak batzar batera deitu zituzten, eta Barinagak hala esan zien —gaztelaniaz egin zuen diskurtso osoa—: «Hainbat tokitan esana dut: kontzeptua hasieratik da okerra. Non dago eskaera EITBn erreforma integral bat egoteko? Hain gaizki funtzionatzen al du EITBk, erreforma integral bat egiteko? Lantalde hori alderdi politikoen dinamiken artean sortu da. Planteamendu politiko batetik abiatzen da, eta kezkatzen nau hartzen ari den bideak».

Barinagak albistegietako langileei honakoa ere esan zien: «Entzun izan dut garrantzitsuagoa dela Kike Amonarrizek soziolinguistikaren ikuspegitik EITBri buruz idatz dezakeena EITBko zuzendari nagusiak esaten duena baino. Gainera, legebiltzarreko lantaldean ez dute zuzendari nagusia gonbidatu». Atzoko agerraldian, ordezkari politikoek Barinagari gogorarazi zioten lantaldean ekimen propioz egin daitezkeela agerraldiak. Halakoak egon izan dira.

Barinagak legebiltzarrean aitzakiatzat jarri zuen batzar informal asko egiten direla, eta esandako kontu asko testuingurutik kanpo hartu izan direla.

ETBko zuzendariak, dena den, langileen aurrean beste hau esan zuen: «Garrantzia ematen ari zaio unibertsitateko irakasle bati, eta ez diote zuzendaritzako inori galdetu. EITB erreformatzen ari dira merkatutik aparte dauden begirada batzuetatik, bizi dugun garaia aintzat hartu gabe. Ziur nago alderdi politikoen arteko akordio bat ez dela hobea izango gaur egun duguna baino».

Barinagak atzo Gasteizen ez zuen beste azalpenik eman ETBren asmoen inguruan.

Inkesta bat langileekin

EITBren erreformarako lantaldea 2017ko martxoaren 20an osatu zuten, Eusko Legebiltzarrean —talde politiko bakoitzak ordezkari bana du—. Espero dute orain arteko lanen ebazpenak idatziak egotea urte amaierarako.

Datozen asteetan, inkesta bat egingo dute EITBko langileekin —borondatezkoa izango da—. EHUko hainbat irakaslerekin batera osatuko dute inkesta. Honako gai hauen inguruan galdetuko diete: EITBren objektibotasuna, euskal kulturaren zabalkundea, trantsizio digitala, administrazio kontseiluko kideen aukeraketa eredua, EITBren kontrola eta euskararen erabilera, besteak beste. Euskal Soziometroaren bide beretik joango da.]]>
<![CDATA[M-11ren ajeak, 15 urte geroago]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1953/044/001/2019-05-05/m_11ren_ajeak_15_urte_geroago.htm Sun, 05 May 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1953/044/001/2019-05-05/m_11ren_ajeak_15_urte_geroago.htm El Mundo-ko zutabegilea Andoainen (Gipuzkoa) hil zuen ETAk; asteartean beteko dira hemeretzi urte hilketa hartatik. Isidro Murga Egin-eko sustatzailea duela zortzi egun hil zen. Zortzi urtez kartzelatua izan zuen Espainiako justiziak, 18/98 auzia-rengatik. Bi egitate dira horiek. Agerian uzten dute zein gogorra izan den Euskal Herrian kazetaritzan aritzea eta komunikabideak sustatzea. Lopez de Lacalleren aipamen labur bat ageri da David Jimenezen —El Mundo-ko kazetari eta zuzendari ohia— El Director liburuan. Fito Rodriguez idazleak Fake News-ak ez dira atzo goizekoak liburuaren aurkezpenaren bueltan hala esan zuen: «Literaturan Patria dena juridikoki 18/98 auzia izan zen. Orain, gauza bera egiten ari dira katalanen epaiketarekin». Lehen kolpean, ez dute harremanik El Director eta Fake News-ak ez dira atzo goizekoak liburuek. Oso ikuspuntu eta foku desberdinetatik daude idatziak. Baina badute hari fin bat: kazetaritza botereetatik libratzeko desio bat antzematen zaie bi egileei.

2004ko martxoak 11: talde jihadista batek Madrilgo hainbat trenetan jarritako lehergailuen eraginez, 193 pertsona hil ziren. Espainiako Gobernuko bozeramaile Angel Acebesek esan zuen ETAk egin zuela atentatua. Berehala jakin zen ez zela hala. Rodriguezek ohartarazi du: «Arazoa ez da martxoaren 11ko atentatuen atzean ETA ez zegoela esatea; kontrakoa, faltsua izan arren, sinesgarri bihurtu zela baizik». Jimenezek bere liburuan aitortu du: «Pedro Jota Ramirezek [orduko El Mundo-ko zuzendaria] PPren gobernuaren bertsioa sinestu zuen, eta errealitateak erakutsi zuenean hori ez zela horrela, zuzendu beharrean aurreraka ihes egiten hasi ginen. Horrek eraman gintuen urteetan ustezko ikerketa batzuk argitaratzera, konspirazio handi baten teoria baieztatzeko». Jimenezek kontatzen duenez, soilik Sindo Lafuentek eta Borja Etxebarriak egin zioten aurre zuzendaritzari, eta konspirazioari buruzko gezurrak webgunean ez argitaratzea erabaki zuten. Biak kaleratu egin zituzten.

El Director liburuan, ezizenak erabiltzen ditu El Mundo-ko zuzendari ohiak egunkari barneko azpijokoak eta traizioak kontatzeko. El Cardenal aipatzen du behin eta berriz, eta leporatzen dio PPko eta IBEX 35eko lagunen alde jokatzea, «kazetaritza bazter batean utzita». Antonio Fernandez-Galiano da pertsonaia. Enpresaria eta 2011tik Unidad Editorial taldeko presidentea, enpresa handien interesen defendatzailea: Telefonicak, Banco Santanderrek eta Corte Inglesek, besteak beste, hedabide handiekin dituzten itzalpeko akordioak bete daitezen urte luzez arduratu izan dena. Jimenezek, halaber, zehazten du: Juan Luis Cebrianek (Prisa), Pedro Jota Ramirezek (El Mundo; orain, El Español) eta Luis Maria Ansonek (ABC eta La Razón) «intzestuzko gertutasuna izan dute establishment-arekin». Gertutasun horrek ezin du ezer onik ekarri kazetaritzarentzat, ezta egiaren bilaketan saiatu nahi duten komunikabideetako kazetarientzat ere.

Ez adibide horregatik bakarrik, baina neurri batean horregatik ere funtsezkoa da Euskal Herriko komunikabideen independentziaren aldeko posizio irmoa eta tinkoa edukitzea herri honetako agente guztiek: bai hedabideen arduradunek, bai kazetariek, bai erakunde publikoek ere.

Gertakizunen egiazko kontakizuna ardura handiko kontua baita, eta kazetarien sinesgarritasuna benetan gai serioa baita. Pertsonen bizia egon daiteke kasu batzuetan arriskuan. Rodriguezek ohartarazten du: «Gezurra izanda ere, fake news-ak performatiboak dira, hau da, Pigmalion efektua eragiten dute. Iruñeko Angel Berrueta, demagun, bizirik legoke 2004ko martxoan, hedabideek beste jarrera bat izan balute». Madrilgo atentatuetatik bi egunetara, polizia batek eta haren semeak hil zuten Berrueta.

Eta gertakizunen egiazko kontakizun horretan, behar-beharrezkoak dira formakuntza ona eta esperientzia duten kazetariak. Prekaritate itogarririk gabe lan egin ahalko dutenak. Zenbait boterek eraiki nahi izaten dituzten sasi-egiak eta gezurrak auzitan jarriko dituztenak. Berrueta gehiago egon ez daitezen.

Asko dago jokoan, dena baitago kontatzeko. Zorroztasunez dagoelako kontatzeko.]]>