<![CDATA[Urtzi Urkizu | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Mon, 22 Jul 2019 00:06:31 +0200 hourly 1 <![CDATA[Urtzi Urkizu | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[«Odol berokoa naiz, eta pentsatu aurretik egiten dut berba»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/021/001/2019-07-21/odol_berokoa_naiz_eta_pentsatu_aurretik_egiten_dut_berba.htm Sun, 21 Jul 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1943/021/001/2019-07-21/odol_berokoa_naiz_eta_pentsatu_aurretik_egiten_dut_berba.htm El conquis-en eztabaida saioan parte hartu zuen Ainhoa Etxebarriak (Ondarroa, Bizkaia, 1993). Uda hasieran Sttutgarten (Alemania) izan zen, Obabakoak antzezten. Euskarazko websail batean ere parte hartuko du laster.

Zertan da berezia Txiringitu! saioaren tonua urte osoan egiten duzunarekin alderatuta?

Ikasturtean Gaztea Box saioa egiten dugu Alain Perezek, Ibon Fernandezek eta hirurok. Ondo dator apurtzea, zeren udan saiatzen baldin bazara esentzia bera mantentzen, tartean oporraldiak direla, pobre gelditu baitaiteke. Eta ez duzu berdin deskonektatzen. Erabaki dugu programa oso musikala egitea, normalean baino gehiago. Txiringitu!-n kolaboratzaile bakarra daukagu orain: Leire Letu musikaria. Bi astean behin, udako kanta bat interpretatzen du bere modura.

Informazioa ere tartekatzen duzue, dena den.

Bai, soilik egunean egunekoa. Twitterren sartzen gara, eta musikarekin loturarik ez duten albisteak ematen ditugu. Udarekin zerikusia duten gaiak ere aipatzen ditugu, eta musikarekin lotzen.

Zergatik jarri zenioten saioari Txiringitu! izena?

Ni udan non egoten naiz? Txiringitua-n. Galdetu nuen ea izena ondarrutarrez jar genezakeen, eta baiezkoa jaso genuen; tonu jostalaria ematen dio izenak.

Udan irratian aritzeak baditu bere berezitasunak, ezta?

Entzuleen dinamika ez da neguko bera; neguan gehiago aritzen dira Whatsapp-etik idazten. Atentzioa eman dit traktorean lanean aritzen diren zenbait entzulek idazten digutela.

Beñat Uribetxeberria lankideak kontrapuntua emango dizula esango al zenuke?

Ez, ba: arazoa da oso antzekoak garela. Uribetxeberriak antzerkia ere ikasi du, eta kontu asko adostu egiten ditugu; hartu diogu puntua, hala ere, batak besteari.

Gaztea irrati nazionala da, eta euskalkian aritzen zara. Kritikarik jaso al duzu horregatik?

Kritika onak eta txarrak jaso ditut. Gaztean hasi aurretik Euskadi Irratian aritu nintzen, eta bertan soilik euskara batuan mintzatzen nintzen. Gazteako gure nagusia euskalkien aldeko apustua egiten ari zen; Gaztean ondarrutarrez hasi nintzenean kexuak jaso nituen, zenbait entzulek ez nindutelako ulertzen. Orain, nahasketa bat sortu dut: ondarrutarra eta bizkaiera nahastu, euskara batuko hitzekin... Era berean, lankideek laguntzen dute nik esandakoa ulertzen, euskalkikoa euskara batuan errepikatuz.

Halako zerbait egitea onargarriagoa izan daiteke ahozko hedabide batean idatzizkoan baino, ezta?

Bai, hala da. Dena den, Iñigo Martinez futbolariak egin zuen moduan, noizbait prentsa adierazpen bat idatzi behar baldin badut, nik ere ondarrutarrez idatziko nuke.

Musika asko jartzen duzue irratsaioan. Zeren arabera egiten duzue musika aukeraketa?

Zerrenda bat daukagu, eta lankide batek egun osoko pauta idazten du. Pauta hori egiten da kantuak eta taldeak errepikatu ez daitezen.

20.000 lagun baino gehiago bildu dira euskarazko kontzertu batean. Horrek ez zintuzkete bultzatu behar Gaztean euskarazko musika gehiago jartzera?

Ni ez naiz musikaren pautako bileran egoten. Pautan euskarazko kanta asko dauzkagu, eta talde berriak sartzen ditugu. Ni beti saiatzen naiz euskarazko kantek presentzia izan dezaten.

Harry Potterren oso zalea zara. Irratian nola egiten da magia?

Odol berokoa naiz, eta pentsatu aurretik egiten dut berba. Egunen batean fardel bat iritsiko zait... Lankideek esaten didate hori dela nire grazia. Bestetik, lankideek elkar ezagutzea eta ondo konpontzea funtsezkoa da irratiaren magiarako; inprobisazioa, bestetik, landu egin daiteke.

Zein da oraintxe bertan zure udako kantarik gogokoena?

Bomba Stereoren Playa Grande nabarmenduko nuke, oso freskoa da. Hala ere, asko jartzen dut Gatiburen Aske maitte.

Reggaetonaren alde ala kontra?

Kontraesana sentitzen dut: erritmoak gorputza mugitzera eramaten nau, baina letretara joz gero... June Fernandezek artikulu oso on bat idatzi zuen kontraesan horren inguruan. Tremenda Jauriak letra feministak sartzen ditu reggaetonean, eta hori aparta da.]]>
<![CDATA[Txinaren pisua gorantz doa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/019/001/2019-07-20/txinaren_pisua_gorantz_doa.htm Sat, 20 Jul 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/019/001/2019-07-20/txinaren_pisua_gorantz_doa.htm streaming plataforma handienek mundu mailako harpidedun kopuruetan toki esanguratsua bereganatu dute. Geca ikus-entzunezko aholkularitza enpresak eman dituen datuen arabera, munduko streaming zerbitzuetako harpidedunen artean %15 Tencent Videorenak dira; beste %15, iQuiyi-renak (Baidu erraldoiarena da ataria); eta %9, Youkurenak. Txinako hiru plataforma horiek sekulako gorakada izan dute azkeneko hamarkadan.

Tencent Videok 89 milioi harpidedun ditu, eta Txinako liderra da. 2017. urtean, inbertsio garrantzitsuak egin zituen ikus-entzunezko edukietan, eta irabazietan %61eko gorakada izan zuen. Harpidetza ez da garestia, gainera: hilean bi eurokoa da.

iQuiyi plataformaren datuak ere ez dira batere txarrak: hilean 500 milioi erabiltzaile ditu, eta hilean plataformaren edukiek dituzten ikustaldiek sei mila miloi ordu pilatzen dituzte. 2015ean, ekoizpen propioak bikoiztu egin zituen. Eta, 2017an, Netflixekin akordio batera iritsi zen; horri esker, AEBetako plataformaren edukiak Txinako atarian estreinatzen dituzte, beste herrialdetara iristen diren egun berean. Tencent Videoren harpidedun kopuruetatik hurbil dago.

Youku, berriz, Youtuberen alternatiba txinatar gisa sortu zuten. Nahiz eta azkenaldian indarra galdu duen, asmatu du joera berrietara egokitzen. Gaur egun, ez da erabiltzaileen bideo plataforma soil bat; premium zerbitzua eskaintzen du, eta, katalogoan, bereizmen handiko telesail eta film ospetsuak ditu (ingelesezko eta txinerazko azpidatziekin).

Plataforma horietako gehienek blokeatua dute konexioa Txinatik kanpo. Ikusteke dago zer zabalpen izan dezakeen beste herrialdeetan blokeo hori kenduz gero. Bestetik, badira beste plataforma txinatar batzuk herritarren aktibitatea zabaltzeko sortu direnak; Txinako streamer-ak biltzen dituzte Meipai, Kuaishou, Yizhibo eta Tmall Live plataformek. Streaming emankizunen sektorea %40 hazi zen iaz Txinan.

Netflix ahultzen hasi da

Geca enpresaren datuen arabera, 2014. urtean Netflixek munduko streaming plataformetako harpidedun guztien %53 zituen. Nahiz eta plataformak mundu osoan 151,6 milioi harpidedun dituen, ehuneko hori %24ra jaitsi da. Lau urtean gertatu den beherakada horretan, Txinako atarien kopuruek eragina izan dute.

Amazon Prime Videoren ehunekoa ere txikiagotu egin da: 2014an, mundu osoko harpidedunen %17 zituen. Eta, iaz, %13.

Datozen hilabeteetan, bestalde, plataforma berriak sartuko dira merkatuan: Disney+ plataformak azaroaren 12an ikusiko du argia AEBetan. Udazkenean iritsiko da Apple konpainiaren AppleTV+ zerbitzua ere. Warner Mediaren zerbitzua 2020an iritsiko da.

Iristear diren lehiakide handi horiek ikusita, Netflixek haurren edukiei zuzendutako StoryBots marka erosi zuen udaberrian. Edukietan ere inbertsio handiak egiten ari da plataforma. Baina, asteon eman dituzten datuen arabera, AEBetan harpidedunak galdu ditu azkeneko hiruhilekoan —lehen beherakada, 2011. urtetik—.]]>
<![CDATA[Ituño lapur, Polizia utzita]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/025/001/2019-07-19/ituo_lapur_polizia_utzita.htm Fri, 19 Jul 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/025/001/2019-07-19/ituo_lapur_polizia_utzita.htm La casa de papel telesailaren hirugarren denboraldiaren abiapuntua. Netflixek gaur estreinatuko ditu atal berriak mundu osoan —aurreneko etapan Atresmediaren ekoizpen bat zen, eta plataformak erosi zuen iaz—. Eta Itziar Ituño aktoreak, polizia izateari utzi, eta lapurra izango da atal berrietan: Raquel Murillo inspektorea lapur taldeko Lisboa izango da orain. Taldeko kideekin arazo bat baino gehiago izango ditu, ordea, polizia ohiak.

Ituño Euskal Herrian zen ezaguna, 2017ko maiatzean La casa de papel estreinatu aurretik. Antena3eko emankizunek Espainian oihartzuna eman zioten. Baina askoz ere nabarmenagoa izan zen Netflixek eman zion ospea. Aktoreak azaldu izan duenez, azkeneko urtean Latinoamerikako komunikabide askotatik jasotzen ditu elkarrizketak egiteko deiak. Sare sozialetan, Ituñoren makina bat zale talde sortu dituzte —Latinoamerikan ez ezik, Frantzian, Turkian eta beste herrialde batzuetan—. Eta aktoreak berak Instagramen kudeatzen duen kontuak milioi bat eta ehun mila jarraitzaile baino gehiago ditu. Honako hau idatzi berri du Lisboaz, saioko pertsonaiari erreferentzia eginez: «Lisboa, hiriburu majikoa, argiz beterikoa, ibai eta itsasoak bustia, arrantzale eta aitzin, fadoen oihartzuna, baldosiñen azala, esnegain eta kanelazko bihotz». Instagramen, lehen hitzak euskaraz idazten ditu beti Basauriko (Bizkaia) aktoreak.

Euskal Herriko beste aktore bat ere azalduko da gaurtik aurrera La casa de papel-en atal berrietan: Najwa Nimri (Iruñea, 1972). Alicia Sierra poliziaren rola jokatuko du, eta haren helburua lapur taldea harrapatzea izango da. Telesaileko beste aktore berriak Fernando Cayo, Hovik Keuchkerian eta Rodrigo de la Serna dira.

Alex Pinaren eskua

La casa de papel telesaila Alex Pina gidoilari eta ekoizleak (Iruñea, 1967) sortua da. Vancouver Media ekoizpen etxea sortu zuen Pinak. Iaz, BERRIAri esan zion gainezka egin ziola telesailak mundu osoan zehar izandako harrerak. «Nahiko eroa izaten ari da oihartzuna, ekoizpen etxe txikia baita gurea», esan zuen. Izan ere, AEBetakoa ez den telesailik ikusiena izan da Netflixen. Drama onenaren Emmy Internacional saria eman zioten, azaroan.

Laugarren denboraldia grabatzen ari dira dagoeneko. Alvaro Morte aktoreak —Irakaslearen rola jokatzen du— esan du hirugarren denboraldia «akziozkoa» izango dela, eta iragarri du laugarrena gehiago izango dela «emoziozkoa». Miguel Amodeo argazki zuzendariaren iritziz, telesaila ikusleari emana da erabat: «Arazoak dituen jendea eta desberdintasunak ukitzen dira; ikusleak identifikatuak sentitzen dira, eta horretan datza arrakasta».]]>
<![CDATA[Joxean Tolosak ETBko esatari lanak amaituko ditu irailean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1866/019/001/2019-07-18/joxean_tolosak_etbko_esatari_lanak_amaituko_ditu_irailean.htm Thu, 18 Jul 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1866/019/001/2019-07-18/joxean_tolosak_etbko_esatari_lanak_amaituko_ditu_irailean.htm
ETBk duela hilabete batzuk jakinarazi zion Tolosari aldaketak egiteko asmoa. Erabakia berretsi zuen gero. ETBk ez du horren inguruko jakinarazpen ofizialik egin, eta, atzo, El Diario Vasco egunkariak argitaratu zuen hilaren amaieran egingo duten bilera batean iritsiko dela «behin betiko erabakia» Tolosaren jarraipenaren eta pilota emankizunen inguruan. ETBren jakinarazpen ofiziala publiko egiten ez den bitartean, Tolosak ez du adierazpenik egiteko asmorik. Bitartean, ostiral gauetan eta igande arratsaldetan pilota emankizunetako lanarekin jarraituko du Tolosak.

Amezketan jaiotako pilotari ohiak 1996an hasi zituen esatari lanak ETBn. Urteotan, 6.000 partidatan baino gehiagotan aritu da esatari. Izan ere, ETBk urtean 110 jaialdi inguru ematen ditu.

Pilotari gisa, buruz buruko txapelketako lau final jokatu zituen Tolosak: laurak Retegi II.ren aurka, eta 1989koan txapela lortu zuen. Binakako txapelketa, berriz, hirutan irabazi zuen: 1982an, 1987an eta 1989an.

Larunbat arratsaldeetako jaialdietan, bestetik, Josetxo Lizartza aritzen da esatari, Jokin Errasti pilotari ohiarekin batera.

Halaber, azkeneko denboraldiko pilota txapelketa nagusien finaletan, Pedro Mari Goikoetxea kazetariak solaserako tarte bat gidatu du. Tarte horietan, Abel Barriola, Mikel Idoate eta Juan Mari Juaristi Atano XIII.a aritu izan dira finalen osteko analisia egiten. Bai Barriola bai Idoate pilotari profesionalak izan dira —lehenak 2017an hartu zuen erretiroa, eta bigarrenak, 2016an—.

Euskadi Irratian pilotalekuetako ahots beterano bat isildu berri da: Iñaki Elorzak sanferminetan hartu zuen erretiroa; Euskadi Irratiaren hasieratik ari zen. Ondorioz, denbora gutxian, EITBko pilota emankizunen bi ahots mitiko desagertuko dira.]]>
<![CDATA['Streaming' plataformen parte hartzea negoziatzen ari da FesTVal]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/019/001/2019-07-17/streaming_plataformen_parte_hartzea_negoziatzen_ari_da_festval.htm Wed, 17 Jul 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/019/001/2019-07-17/streaming_plataformen_parte_hartzea_negoziatzen_ari_da_festval.htm streaming bidezko hainbat plataformarekin negoziatzen ari da, beren proiektu berriak Gasteizen aurkeztu ditzaten. Tartean dira Netflix eta HBO. Iazko udan, Netflixek parte hartuko zuela zabaldu zen, baina azkenean ez zen halakorik gertatu. Aurten akordioa hurbilago egon daitekeela iradoki du jaialdiak.

ETBk hainbat ekitaldi prestatuko ditu jaialdian: ETB2ko saio baten aurrestreinaldia, ETB1eko programa baten inguruko ekitaldia, eta udazkeneko programazioaren aurkezpen orokorra. Jardunaldi profesionalen antolaketan ere parte hartuko du ETBk.

Berrikuntza teknologikoek, bestalde, toki berezia izango dute aurten Gasteizko jaialdian: Lavinia ekoizpen etxeak antolatuta, mahai inguru bat egingo dute ahots lagungailuen inguruan. TVEko eta beste plataforma batzuetako ordezkariek alor horretan egiten ari diren saiakeren berri emango dute.

Jaialdiko beste ekitaldi batean, telebista formatuen musika ekoizpenaz mintzatuko dira. Music Libraryk antolatuko du. Gidoilarien topaketa bat ere egingo dute Arabako hiriburuan.

Berdintasun saria TV3i

Aurreko urteetan bezala, jaialdiko jardunaldi guztiak doakoak izango dira — izena eman behar da www.festval.tv webgunean—.

Aurten, Mikel Urmenetak egin du jaialdiko kartela. Telebistaren aurrean biltzen den audientziari egiten dio erreferentzia, umore ukitu batekin.

Ohiko moduan, jaialdian hainbat sari emango dituzte. Horien artean, Cima zinemako eta ikus-entzunezko hedabideetako egile emakumezkoen elkarteak berdintasunaren saria emango dio TV3 kateko Les de l'hoquei telesailari. Lan hori unibertsitateko proiektu gisa sortu zuten, eta arrakasta lortu du kate katalanaren prime time-an. Epaimahaiak nabarmendu du «bokazio feminista argia» duela, emakumeek idatzia eta zuzendua dela, eta genero ikuspegitik lantzen dituela immigrazioa, sexu nortasuna eta nerabetasuna. Nesken hockey talde baten istorioa kontatzen du. Saria irailaren 7an emango diote saioari.

Ruperta sariekin, bestalde, formatu berriak sustatu nahi ditu jaialdiak. Ehun hautagai baino gehiago aurkeztu dira, eta irabazlea kaleko lehiaketa bat izan da —duela aste batzuk grabatu zuten, Gasteizen, Miguel Martin aurkezlearekin—.

Ponle Freno lasterketak istripuetako biktimak gogoratuko ditu. Martin Fiz parte hartzaileak entrenatzen ari da egunotan.]]>
<![CDATA[Anthony Myint sukaldariari eman diote Basque Culinary World Prize saria]]> https://www.berria.eus/albisteak/168955/anthony_myint_sukaldariari_eman_diote_basque_culinary_world_prize_saria.htm Tue, 16 Jul 2019 09:16:27 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/albisteak/168955/anthony_myint_sukaldariari_eman_diote_basque_culinary_world_prize_saria.htm <![CDATA[Gezurrezko 'reality' bat]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/027/001/2019-07-16/gezurrezko_reality_bat.htm Tue, 16 Jul 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/027/001/2019-07-16/gezurrezko_reality_bat.htm Reality-a ala fikziozko telesaila? Mediaset taldeak egunotan reality gisa promozionatu du Supermax saioa, baina fikziotik gehiago du egiazko lehiatik baino. Partaideak fikziozko pertsonaiak interpretatzen dituzten aktoreak dira, eta programaren zuzendaria Daniel Burman zinemagile argentinarra da. HBO plataformak duela bi urte estreinatu zuen Supermax, baita Mexikoko Azteca TVCk eta Argentinako TVP telebista publikoak ere; Mediasetek bi urte luzez izan du gordeta, eta, azkenean, Cuatro kateak estreinatuko du, gaur, 22:45ean.

Basamortuaren erdian, segurtasun handiko espetxe zahar batean sartuko dituzte zortzi lehiakide. Handik ihes egiteko ahaleginak egin beharko dituzte protagonistek. Espetxea irudikatzeko, Hego Amerikako estudio handienak erabili zituzten, Rio de Janeirokoak (Brasil). Globo taldearen estudioak dira horiek, eta 1,6 milioi metro koadro baino gehiago dituzte. Argentinako Jujuyko gatzagatan ere egin zituzten hainbat grabaketa. Ekoizpenean ez zen Mediaset taldea bakarrik aritu: Brasilgo Globo, Mexikoko TV Azteca eta Argentinako TVP kateek parte hartu zuten. Mediasetek inoizko reality show anbiziotsuena izan zela iragarri du, nahiz eta funtsean telesail garesti bat baino ez den.

Pertsonaiei dagokienez, Santiago Segurak Orlanso Saslasky reality-aren aurkezlearena egiten du —telebista munduko izar bat, azkenaldian uste ona galdu duena—; Cecilia Rothek Pamelarena egiten du, desoreka handiak azaleratzen dituen emakumea; Antonio Birabentek Tifonena egiten du, espetxe berean lehendik preso egondakoa; Ruben Cortadak, berriz, Mercurio limurtzaile eta manipulatzailearen rola jokatzen du; Laura Neivak Sunny isilarena egiten du; Cesar Troncosok Choloren pertsonaia interpretatzen du, alkoholaren erruz boxeoan arrakasta lortu ezin izan ez zuen gizonarena; Alexia Moyanok Anette erizainarena egiten du —zurrumurruek diote gaixo larrien heriotza bizkortzen laguntzen zuela—; Guillermo Pfenningek Rex aberaskumearena egiten du; eta Juan Pablo Gerettok Murielena, iragan arazotsua duen pertsona anbiguoa.

Bizirik irauteko joko batean murgilduko dituzte guztiak. Irabazleari milioi bat dolar (887.650 euro) ematekoak direnez, haien arteko tentsioak ez dira gutxi izango. Era berean, espetxearen iragan iluna deskubrituz joango da, eta horrek areagotu egingo ditu partaideek biziko dituzten muturreko egoerak. Hamar atalez osatua dago saioa, eta gaur aurreneko biak emango ditu Cuatrok.

Ospetsuen afariak, Tele5n

Cuatrok Supermax estreinatuko duen ordu berean, orain arte kate horretan eman duten programa bat botako du gaur Tele5k: Ven a cenar conmigo: Gourmet edition. Loles Leon, Irma Soriano, Belinda Washington eta Rosa Benito elkartuko dituzte, eta bakoitzak afari berezi bat prestatu beharko du guztientzat. Aurreneko aldia da saioa Tele5k ematen duena.]]>
<![CDATA[EITBko langileen iritziz, informazioa Jaurlaritzako alderdiaren aldekoa da]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/049/001/2019-06-30/eitbko_langileen_iritziz_informazioa_jaurlaritzako_alderdiaren_aldekoa_da.htm Sun, 30 Jun 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1943/049/001/2019-06-30/eitbko_langileen_iritziz_informazioa_jaurlaritzako_alderdiaren_aldekoa_da.htm
Mila langile inguru ditu EITBk, eta 412k erantzun diete inkestako galderei; erantzunak eman dituztenen artean, 226 ETBkoak dira; 89 Eusko Irratikoak; 25 EITBnet-ekoak; 55 EITB erakundekoak, eta hamazazpik ez dute argitu zein hedabidetakoak diren.



Langileen artean, adostasun handia egon da honako galdera hau egin dietenean: «Nor arduratu beharko litzateke EITBren zuzendaritza nagusia aukeratzeaz?». %61,2ren iritziz, EITBko eta sektoreko profesionalez, eta sindikatuen, alderdi politikoen eta gizarte zibileko mugimenduen ordezkariez osatutako erakunde batek hautatu beharko luke; soilik %13,6k erantzun diote gaur egungo forma dela egokiena: Eusko Legebiltzarrak gehiengo absolutuz aukeratzea, alegia; hamarretik batek, berriz, uste du EITBko administrazio kontseiluak aukeratu beharko lukeela zuzendaritza nagusia.

Beste ondorio esanguratsu bat da EITBko langileen gehiengoa ez dagoela batere ados kudeatzaileak eta karguak aukeratzeko egungo sistemarekin. 0tik 10era puntuatzeko aukera emanda, «inolaz ere ados» daudela diote gehienek, eta gutxiengoa dira «ados» daudenak.

Euskara gehiago ETB2n

EITBko langileen gehiengoak, bestalde, «oso ondo» ikusten du gaur egun bezala ETBn kanal bat euskaraz izatea, eta beste bat gaztelaniaz. Edonola ere, ETB2k filmak eta telesailak jatorrizko bertsioan euskarazko edo gaztelaniazko azpidatziekin ematea ontzat jotzen dute langile gehienek. «ETB2n euskara gehiago erabiltzea, gaztelaniazko azpidatziekin» baieztapenari, berriz, modu honetan erantzun diote langileek: %46k «oso ondo» jo dute; %27,2k, «nahiko ondo»; %13,8k, «nahiko txarto»; eta %5,8k, «oso txarto». Agerikoa da, horrenbestez, askoz langile gehiagok nahiko luketela ETB2n euskarak presentzia handiagoa izatea. Baieztapen hori Radio Euskadi irratira ere zabaldu daiteke; «ETB2n edo Radio Euskadin, osorik edo parte batean euskaraz izango diren programak eskaintzea» esaldiari honako erantzun hauek eman dizkiete langileek: %35,4k «oso ondo» legokeela diote; %26,2k, «nahiko ondo»; %19,4k, «nahiko txarto»; eta %10,4k, «oso txarto».

Etorkizuneko erronkak

EITBko langileei etorkizuneko erronken inguruan galdetu diete, eta gehienek eraldatze teknologikoari indar handiagoa ematea lehenetsi dute. Identifikatu dituzten beste hiru erronka garrantzitsuak honako hauek izan dira: euskararen presentzia indartzea, eskaintza berezitua egitea eta pertsonen kudeaketa.

EITBko langileen artean adostasun handia dago antolakuntza eredu berri baten beharraren inguruan. Eredu «horizontalagoa» behar dela uste dute: «Euskarrietara bainoago, edukietara bideratua, koordinatuagoa eta eraginkorragoa». Langileen gehiengoa taldearen lau erakunde publikoen bat egitearen alde dago.

EITBren indarguneen artean, bestalde, honako hauek nabarmendu dituzte: lantaldea, gertutasuna eta multiplataforma talde bat izatea. Langileen arabera, EITB «tresna estrategikoa» da euskara zabaltzeko.]]>
<![CDATA[Patuak bira soil bat ematen duenekoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1897/035/002/2019-06-29/patuak_bira_soil_bat_ematen_duenekoa.htm Sat, 29 Jun 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1897/035/002/2019-06-29/patuak_bira_soil_bat_ematen_duenekoa.htm 'Rolling Thunder Revue: A Bob Dylan story'

Zuzendaria: Martin Scorsese. Ekoizleak: Sikelia Productions eta Grey Water Park Prods. Iraupena: 142 min. Urtea: 2019. Non ikusi: Netflix.

Joan Baezek Donostiako Zurriolako hondartzan kantatuko du uztailaren 24an. Egun hori iritsi artean, haren ahotsa -kantuan duela 44 urte eta gaur egun Bob Dylani buruz hizketan- Rolling Thunder Revue: A Bob Dylan story by Martin Scorsese dokumentalean entzun daiteke. Baez eta Dylan elkarrekin kantuan ari dira, 1975ean eta 1976an egin zuten Rolling Thunder Revue biran. Lagun gehiago batu ziren biran, eta erakargarria da oso Allen Ginsberg olerkariaren izaera eta ekarria. Han ziren, besteak beste, Patti Smith abeslari eta poeta, Sam Shepard gidoilari eta aktorea, Joni Mitchell abeslari eta margolaria eta Scarlet Rivera biolin jotzailea.

AEBetako agertoki txikietan egin zuten bira. Taldea gauero aldatzen zen. Bira hura gertatu, gertatu zen, eta orduko irudiak eta kantuak pantaila aurrean izatea ederra da, berez. Kontua da Martin Scorsesek bere fantasiaren iragazkitik pasatu duela dena, Dylan gezurtiaren konplizitatearekin. Gezur hutsa da, esate baterako, Sharon Stone aktoreak kontatzen duen guztia.

Berariaz egindako hautua da Scorsesek egindakoa. 76 urte ditu zinemagileak, eta ez du larritasun ekonomikorik pasatuko zahartzaroan. Ez dio kezka handirik eragingo bere azken proiektuek arrakastarik ez lortzeak. Oharkabean pasatuko balira ere, gaitz erdi.

Baina hara non, ia bi ordu eta erdiz jositako dibertimendu borobil bat osatu duen zinemagileak, Rolling Thunder Revue biraren bueltan. Elkarrizketetako zatiak erritmo eta doinu fin baten gerizpean zabaltzen doaz. Material zaharra eta berria maisuki lotzen ditu zuzendariak, Dylanek «ez naiz ezertaz gogoratzen» esaten duen bitartean -barrutik barrez lehertzen ari da-.

Scarlet Rivera birako biolin jotzaileak Kiss taldeko musikari bat zuen mutil laguna. Filmaren arabera, Dylan Queensen (New York) emandako kontzertu batera joan, eta Kissekoen aupegiko margo zuriak hartu zituen inspiraziorako. Hori guztia ere asmakizun hutsa. Baina adibide horren moduan, gezurrak graziaz eta modu erakargarrian txertatzen dituzte dokumentalean.

Eta ez, ez da hain erraza 142 minutu irauten duen dokumental batean ikus-entzuleen arreta une oro bereganatzea. Birarekin lotutako pasarte batzuk besteak baino erakargarriagoak dira ziur aski, baina Scorsesek eraikitzen duen pelikulak zenbaitetan zeruaren atea jotzen duela iradoki daiteke. Dylanek Knockin' on heaven's door kantatzen duenean, esaterako.

Simple Twist of Face abestian, patuaren bira soil batekin sortu daitekeen istorioa kantatzen du Dylanek. Patuak eraman zaitzake istorio bat dena baino ederragoa irudikatzera. Agian, Baezekin, Zurriolako hondartzan.]]>
<![CDATA[Gorka Otaegik ordezkatuko du Etxezortu udan, 'Faktoria' magazinean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1900/035/003/2019-06-29/gorka_otaegik_ordezkatuko_du_etxezortu_udan_faktoria_magazinean.htm Sat, 29 Jun 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1900/035/003/2019-06-29/gorka_otaegik_ordezkatuko_du_etxezortu_udan_faktoria_magazinean.htm Faktoria magazina ordubete aurreratuko dute, eta Gorka Otaegi esatariak hartuko du Manu Etxezorturen lekukoa. Eguerdiro, Gari Udabek jai giroko gaiak landuko ditu Blai irratsaioan. Udan azkeneko urteetan ohikoa denez, hainbat lagunek beren Bihotzeko fonoteka eramango dute Euskadi Irratira.

Arratsaldetan, Frantziako Tourreko etapen kontakizuna egingo dute euskarazko irratian datorren larunbatetik aurrera. Uztailaren 29tik abuztuaren 23ra, berriz, Eneritz Aulestiak Txiriboga irratsaio berria aurkeztuko du. Iragarri dutenez, «debalde» eskainiko dute entretenimendua eta beharrekoa den informazioa.

Gaztean, 'Txiringitu!'

Gaztean, berriz, udako gaiez beteko dute astegunetan Dida Fresh, 08:00etatik 11:00etara. 16:00etatik 19:00etara, Txiringitu! saio berria emango dute -Ainhoa Etxebarriak eta Oizeder Mayok aurkeztuko dute, txandaka-. Igandeetan, 22:00etan, udako jaialdietako perlak aukeratuko dituzte.

Radio Euskadik eta Radio Vitoriak abuztuan elkarrekin egingo dute Entre calles irratsaioa. Asteburuetan, Por la sombra saioa egingo dute bi irratiek.]]>
<![CDATA[Enrique Maia alkateak Herri Sanferminak Errekoleten plazatik kendu nahi ditu]]> https://www.berria.eus/albisteak/168233/enrique_maia_alkateak_herri_sanferminak_errekoleten_plazatik_kendu_nahi_ditu.htm Fri, 28 Jun 2019 16:59:19 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/albisteak/168233/enrique_maia_alkateak_herri_sanferminak_errekoleten_plazatik_kendu_nahi_ditu.htm Sanferminoficial.com webgunean.]]> <![CDATA[Zigor Iturrieta eta Itxaso Gonzalez 'Karabana'-n ibiliko dira]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1861/030/001/2019-06-28/zigor_iturrieta_eta_itxaso_gonzalez_karabana_n_ibiliko_dira.htm Fri, 28 Jun 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1861/030/001/2019-06-28/zigor_iturrieta_eta_itxaso_gonzalez_karabana_n_ibiliko_dira.htm Txoriene programan. Astelehenetik aurrera, aldiz, sukalde ibiltari batean ibiliko da herriz herri, Itxaso Gonzalezekin batera, Karabana saio berrian. Gure kasa-k atseden hartu du, eta haren ordutegia beteko du Karabana-k: astelehenetik ostegunera, 21:15ean. Herritarrekin batera, tokian tokiko errezetak prestatuko dituzte. «Herritarrak izango dira benetako sukaldariak», iragarri du Gonzalezek. Tokiko produktuak ere ezagutaraziko dituzte. Iturrietak nabarmendu du programak denetarik izango duela: «Dinamikoa izango da. Askotariko bideoak ikusiko dira, eta herrietako jaietako giroa ere erakutsiko dugu».

Iturrieta ez da soilik Euskal Herriko herrietan bidaiatzen ibiliko: datorren ostegunetik aurrera, Chiloé, lasterka munduan saioaren hirugarren denboraldia gidatuko du. Lehen ibilbidea Japonian egingo du, Ninja Trail mendi lasterketan. Bigarren atalean, Montpellierko (Okzitania) maratoian ibiliko da. Mendi lasterketak eta gastronomia uztartzen dituen programan, Esloveniara, Austriara eta Flandriara ere joango da Iturrieta.

Atzerrian batetik bestera bidaiatzen duen beste saio bat Euskalonski da. Asteartean itzuliko da ETB1eko programaziora. Atal berrietan, Pello Reparaz honako hiri hauetara joango da: Sidney (Australia), Santiago (Txile), Mexiko Hiria, Bartzelona, Valparaiso (Txile), Dublin, Erroma, Praga, Helsinki eta Tokio.

Herri kirolak maite dituzten ikusleek, bestalde, Bostekoa saioarekin gozatzeko aukera izango dute uda honetan. Uztailaren 7tik aurrera emango dute, igande gauetan. Saioa otsailaren 21ean estreinatu zuen ETB1ek, baina atal bakarra eman zuten orduan. Zortzi herriren arteko lehia zertan den ikusi ahalko da udan, Aitor Zubieta pilotari ohiak gidatuta.

Kirol eskaintzan, bestalde, ETB1 kateko berrikuntza nagusia uda honetan On Tour saioa izango da. Frantziako Tourreko (uztailaren 6tik aurrera) etapa bakoitza amaitu ostean emango dute saio hori. Joseba Urkiola ETBko Kirol zuzendariaren arabera, «txirrindularitzaren periferiaz» arituko dira On Tour saioan; medikuak, masajistak eta nutrizionistak gonbidatuko dituzte, besteak beste. Fermin Aramendik aurkeztuko du programa, Xabier Usabiagaren eta Pedro Mari Goikoetxearen laguntzarekin. Txirrindularitzarekin lotuta, Urkiolak iragarri du Markel Irizarri buruzko dokumental bat estreinatuko dutela abuztuaren 8an. «Oso berezia izango da dokumentala. Droneak ere negarrez jarri ditu Irizarrek».

Pilota emankizunei dagokienez, uztailaren 7ko sanferminetako torneoko finala ETB2k emango du, euskaraz.

'El sabor del crimen' ETB2n

ETB2 katearen berrikuntzarik nabarmenena udan El sabor del crimen saioa izango da. Hainbat txango proposatuko dituzte: zinemaren eta literaturaren bidez ezagun egin diren fikziozko krimenen ibilbideak egingo dituzte. Gidaria Xabier Gutierrez sukaldari eta idazlea izango da; aurreneko bi ataletan, Dani Alvarezen laguntza izango du, eta, hirugarrenetik aurrera, Andrea Roperorena. Gastronomiarekin ere izango du lotura programak. Ander Gonzalez sukaldaria, berriz, herriz herri ibiliko da uztailaren 8tik aurrera A bocados de verano saioan.

ETB2k La Sala izeneko telesaila emitituko du uda honetan. Instrukzio epaitegi batean girotutako istorioa da, eta FORTAko kateen artean ekoitzi dute.

Jaiei dagokienez, Iruñeko sanferminetako txupinazoa eta Baionako besten hasiera ETB1ek emango ditu. Gasteizko, Donostiako eta Bilboko jaien hasiera ekitaldiak, aldiz, gaztelaniaz emango ditu ETB2k.

ETB3 katean, Balloon, Spirit zaldi askea eta Pingu hirian marrazki bizidunen atal berriak emango dituzte. Asteburuetan, filmak izango dira ikusgai, 15:30ean.

ETB1ek, bestalde, Egunak egin du umore saioa estreinatu zuen atzo gauean. Gorka Garcia ETBko Arte eta Programa zuzendariak esan du udan ez dutela atal berririk egingo, baina aukerak daudela irailean jarraipena izateko.]]>
<![CDATA[ETB1ek 'Karabana' saioa estreinatuko du astelehenean]]> https://www.berria.eus/albisteak/168192/etb1ek_039karabana039_saioa_estreinatuko_du_astelehenean.htm Thu, 27 Jun 2019 14:17:47 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/albisteak/168192/etb1ek_039karabana039_saioa_estreinatuko_du_astelehenean.htm <![CDATA[Galdakaoko Mozoilo irratia uhinetara itzuliko da udazkenean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/033/001/2019-06-27/galdakaoko_mozoilo_irratia_uhinetara_itzuliko_da_udazkenean.htm Thu, 27 Jun 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/033/001/2019-06-27/galdakaoko_mozoilo_irratia_uhinetara_itzuliko_da_udazkenean.htm
Apraizek azaldu duenez, jasotako dirua ez dago gaizki, baina irrati bat martxan jartzeko «oso-oso larri» ibiliko dira. «Lagun batek esaten duen moduan, txiroen modura aritzeko». Herriko hainbat enpresak laguntza emango diete: altzariak eta ordenagailuak. «Finantzaketa kolektiboaren dirua bideratuko da mendiko igorgailua erosteko, eta nahaste mahaia eta mikro batzuk erosteko. Larri-larri ibiliko gara, baina udazkenean FMan egongo gara».

Mozoilo irratiak lizentziarik gabe aritu beharko du. Proiektuko sustatzaileek azaldu dutenez, lizentzia deialdi berri bat iristen denean aurkeztuko dira. Baina argi dute hori iritsi arte denbora asko pasatuko dutela. Irratiak publizitatea izango duela iragarri dute, bide batez.

Irratiko lantaldean sei lagun ari dira. Azkeneko ikasturtean, bestalde, 32 ikasle aritu dira irratsaioak egiten. «Hasieran, gazteek ez dakite mikro bat zer den ere. Baina ikasiz doaz, pixkanaka. Iraganean ere Mozoilo irratia eskola bat izan zen gazte askorentzat», azaldu du Apraizek.

Mozoilok EHUko kazetaritza fakultatearekin akordio bat egin du, eta datorren ikasturtetik aurrera hainbat gaztek praktikak egingo dituzte irratian.

Irratiko lantaldea udazkeneko programazioaren gidalerroak erabakitzen ari da. «Oso argi duguna zera da, partaidetza jorratu nahi dugula. Herriko elkarte eta talde askok irratia bultzatu dute, haiekin hitz egingo dugu eta eduki asko beraien ekarpenetik iritsiko dira: saio propioekin edo irratsaioetako atal berezituekin».

Bestalde, Mozoilo isilik egon den urteotan Galdakaok ez du izan egunerokotasuneko informazioa lantzen zuen hedabiderik. «Hileroko aldizkariak badaude, baina jendeak eguneroko informazioa jaso nahi du. Bidea ez da erraza izango, baina, herritarren eta elkarteen partaidetzari esker, aurrera egingo dugu».]]>
<![CDATA[Herri askotako dantzen kemenarekin]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1864/037/001/2019-06-27/herri_askotako_dantzen_kemenarekin.htm Thu, 27 Jun 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1864/037/001/2019-06-27/herri_askotako_dantzen_kemenarekin.htm
Ander Amantegik urte asko daramatza Kemen taldean; dantza arduraduna da, eta «emozioz» bizi ohi du sanmartzialetako emankizuna. «Gehienetan Euskal Herriko eskualde batzuk aukeratzen ditugu, eta horietako dantzak lantzen saiatzen gara, betiere saioari ildo bat emanda». Iragarri du aurten zer dantza interpretatuko dituzten: Oñati (Gipuzkoa) inguruko korpus dantzak, Polinazio Iztuetak 1824an idatzitako liburuko Gipuzkoako dantzak (brokel makilen dantzak, sorgin zaharrak...), Arratia inguruko (Bizkaia) jotak eta porruak -Galdakaoko (Bizkaia) Andra Mari taldearekin batera ikastaroetan landu dituzte- eta Nafarroako Erriberako makila dantzak edo paloteado-ak. Luze aritu dira azken horiek lantzen, Amantegik azaldu duenez: «Herri antzezlan modukoak dira horiek, eta dantzak ere egoten dira. Besteak beste, Cortesko makila jokoa eta zinta dantza, Murchanteko arku dantza eta Corellako makila jokoa landu ditugu; horiekin bloke bat osatu dugu. Horretarako, Iruñeko Ortzadar taldeak egindako lana erabili dugu, eta haiekin ikastaro batzuk egin ditugu». Toki bakoitzeko jantzi bereziak ere erabiliko dituzte gaurko emanaldian.

Saioa bukatzeko, Zuberoako maskaradan egiten dituzten bi dantza egingo dituzte. «Zuberoako kontradantzak ere eskainiko ditugu, bikoteka eta launaka. Herri dantzak dira azken horiek, baina ez oso ezagunak».

Kemen taldeko dantzariak Hondarribikoak eta Irungoak dira. «Urte osoan egiten dugun saio garrantzitsuena da gaurkoa», esan du Amantegik. «Urteko lan guztia ia saio hau prestatzera bideratzen dugu. Jaietan, agertoki on batean, eta jende askoren aurrean egin ohi dugu. Jende asko dago taldean aritu dena edo dantzariak gertukoak dituena, eta urtero etortzen dira emanaldia ikustera».

Kemen taldeak San Joan bezperan egin zuen jaietako aurreneko saioa. Soka dantza egin zuten San Joan plazan, «giro onean». Gaurko saioaren ostean, dantzariek atsedenerako asteak hartuko dituzte.

Kemen taldea 1973. urtean sortu zuten, Txingudi ikastolako gurasoen ekimenez. Gaur egun, 360 dantzarik osatzen dute. 2007. urtetik hona Hondarribian Dantzan jaialdia antolatu du. Amantegik nabarmendu duenez, saioetan Euskal Herriko kultur ondarea zabaltzen saiatzen dira, «ikuspegi orokor bat erakutsiz». Irungo inauterietako ekitaldietan ere parte hartzen du taldeak, kauterak kalez kale eskainiz. Baita San Tomas egunean ere. Euskal kultura eta folklorea mantentzeko eta zabaltzeko helburua duenez, Kemenek Euskal Herritik kanpoko hainbat jaialditan parte hartu du -aurrenekoa 1979an izan zen, Unescok Cognac herrian (Frantzia) antolatutako festibalean-.

Gaur gauean, Kemenen emanaldiaz gain, 22:00etatik aurrera, disko festa gaztea egingo dute Santiagoko pilotalekuan; DJ Txurruk eta Oihan Vegak jarriko dute musika dantzagarria.

Astelehenera arte

Hurrengo egunetan ere ekitaldi andana izango dituzte Irungo sanmartzialetan. Bihar gauean, esate baterako, askotariko musika estiloekin gozatzeko aukera egongo da: Jamaica Show orkestra, Flamenquito Latino, Fiebre del Sabado Noche, Rosario eta Euskorleans Dixie Band taldeek joko dute. Astelehen gauean amaituko dira sanmartzialak, Suaren gogoeta izeneko su ikuskizunarekin. Gau berean, umorezko bakarrizketak ere izango dira, Tomas Garciaren eta Edu Mutanteren eskutik.]]>
<![CDATA['El conquistador del Pacífico'-ren finalak %26ko kuota lortu du]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1860/034/001/2019-06-26/el_conquistador_del_pacfico_ren_finalak_26ko_kuota_lortu_du.htm Wed, 26 Jun 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1860/034/001/2019-06-26/el_conquistador_del_pacfico_ren_finalak_26ko_kuota_lortu_du.htm El conquistador del fin del mundo izeneko abenturazko lehiaketa, eta, aurten, aurreko lau urteetan baino ikusle gehiago erakarri ditu. El conquistador del Pacífico-ren finalak astelehen gauean %26ko ikusle kuota lortu zuen Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan —2014tik ikusle gehien bereganatu dituen finala da, hain zuzen ere—. Astelehenean, egun osoan gehien ikusi zen telebista saioa izan zen, eta 397.000 herritarrek ikusi zuten uneren batean programa —Miramongo egoitzan aurkeztu zuen Julian Iantzik, zuzenean—.

Lehiaketaren irabazlea Iker Babio izan da. Ikurrina preziatuarekin batera, 20.000 euroko saria eraman du. Finalean beste bost lehiakideak garaitu eta irabazle ateratzeko, denetarik egin behar izan zuen Babiok: paraxutean jauzi egin ostean, 3,5 kilometro kayak bikoitzean, 60 metro jumar bertikalean, 1.500 metroko korrikaldia, bi kilometro banakako kayakean, 500 metro igeri eta bost metroko sakoneran urperaldia.

Denboraldian zehar, ETB2ko programak ikusle datu oso onak bereganatu ditu. Batez beste %22,5eko kuota lortu du programak. Horrenbestez, azkeneko bost urteetako emaitzarik onenak lortu ditu.

Martxoaren 25ean, %28,6ko ikusle kuota lortu zuen Panamako uharte batzuetan grabatutako saioak. Datu hori soilik bi aldiz gainditu du ETB2ko reality-ak: 2009ko eta 2012ko finaletan, hain zuzen ere.

Interneten ere harrera beroa izan du aurten Hostoil ekoiztetxearen (Globomediaren filiala) programak: 873.000 erabiltzailek jarraitu dituzten saioaren emanaldiak EITBren webgunearen bitartez. 7.412.500 orrialde bisitatu dituzte orotara. Twitterren, #conquisfinal traola joera izan zen astelehen gauean, eta mundu mailan 20. tokian kokatu zen. Halaber, lehiaketak bederatzi milioi bistaratze baino gehiago izan ditu sare sozialaren timeline-etan.

Hautaprobak astelehenetik

Finalaren ostean, gaur amaierako gala emango du ETB2k, 22:30ean. Patxi Alonsok aurkeztuko du, ohiko moduan, eta publikoaren kutuna nor den jakinaraziko dute. Ikusleen boto gehien jaso dituzten lehiakideak Iñaki, Lekue, Luna, Asier, Luisito eta Leti San izan dira. Horietatik boto gehien lortzen duenak 3.000 euroko saria eta bidaia bat jasoko ditu. Saio berean, aurrez ikusi gabeko finaleko irudiak botako dituzte. Bestalde, Ainhoa Etxeberriak eta Txurruk Gaztearen setetik girotuko dute saioa. Humbertoren imitazioak ere ez dira faltako.

El conquistador-en hamaseigarren aldia egingo dutela jakina da. Izan ere, datorren astean egingo dituzte lehiakideak aukeratzeko hautaprobak: astelehenean, Gasteizen; asteartean, Iruñean; asteazkenean, Donostian; eta ostegunean eta ostiralean, Bilbon. Parte hartu nahi duten guztiek bideoak ere igo ditzakete EITBren webgunera.]]>
<![CDATA[ITV katean ez dituzte onartuko andrerik gabeko gidoilari taldeak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1861/034/001/2019-06-25/itv_katean_ez_dituzte_onartuko_andrerik_gabeko_gidoilari_taldeak.htm Tue, 25 Jun 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1861/034/001/2019-06-25/itv_katean_ez_dituzte_onartuko_andrerik_gabeko_gidoilari_taldeak.htm
Ikus-entzunezkoen sektorean, gidoilarien mundua maskulinoa da, eta erabakia «aitzindaritzat» jo du Yurre Ugarte gidoilariak. «Ea beste kateetako arduradunek jarraitzen dioten. Gizartea antolatuta dagoen moduan, gidoilari taldeetan ez dago bermatuta emakumezkoen presentzia. Horregatik behar dira kuotak».

Ana Hormaetxea gidoilari eta Euskal Herriko gidoilarien elkarteko batzarkidearen iritziz ere, ITVko komedia arduradunak hartu duen erabakia «jarraitzeko moduko adibidea» da. «Zoritxarrez, telebista munduko koordinatzaile eta arduradun gehienek joera oso maskulinoa dute».

Schusterrek hartutako erabakiaren arrazoiak eman berri ditu, Diverse jaialdian. «Jabetu nintzen entretenimenduzko saioen gidoi asko gizonezkoen taldeek idatziak zirela. Kasu askotan, gidoiak erasokorrak eta apalgarriak izaten ziren». CelebAbility lehiaketarako dagoeneko hainbat emakume kontratatu dituzte. Saio horretako gidoilari Brona C. Titleyk hala nabarmendu zuen Diverse jaialdian: «Arraza, sexu orientazio eta genero bereko idazleak baino ez badituzu, txantxa guztiak modu berekoak izango dira».

Ugartek ontzat jo du arrazoinamendu hori, eta ideia sakondu: «Kontua da planteatzea zergatik eraiki eta jorratzen diren batez ere gizonezkoek hautatutako gaiak eta pertsonaiak, zergatik ekoizten den gehienbat gizonezkoek egindako fikzioa. Zergatik gidoiak idazten diren klase ertaineko gizon zuri heterosexualen ikuspuntutik soilik». Gidoilariari iruditzen zaio neurriak ezarri behar direla, egoera hori orekatzeko edo iraultzeko. Hormaetxearen ustez, bestalde, bereziki erabakiak hartzen diren eremuetan nabaritzen da emakumeen falta.

Bai Hormaetxeak, bai Ugartek ETBrentzat egin izan dute lan, eta aitortu dute han egoera hobea dela beste telebista kate batzuetan baino. «ETBrako prestatzen ari diren ia fikzio guztietan emakumezkoak daude», azaldu du Hormaetxeak. Ugartek gogoratu du soilik behin gertatu zaiola bakarrik emakumez osatutako gidoilari talde batean aritzea: «Euskal Herriko telesail batean izan zen, ETBk urtero telesail bat baino gehiago ekoizten zituen garaian».

Berdintasunerako neurriak

ITV telebista katearen erabakia ez da ezerezetik sortu; joan den urtearen bukaeran, Comedy 50:50 izeneko egitasmoa jarri zuen martxan, komediara bideratutako lanetan berdintasun neurriak hartzeko xedez. Proiektuen artean, datu base bat osatu zuten; 460 emakumezko gidoilari bildu dituzte bertan. Egitasmoaren beste ekitaldi bat izan da hamar minutuko solasaldiak antolatzea: bakoitzean, ekoizle bat eta hiru emakumezko gidoilari jartzen dituzte aurrez aurre.

Hemen elkarteak ikus-entzunezkoaren emakume profesionalen direktorioa sortu du (hemen.me/here). «Gidoilariez gain, sektore guztietako emakume profesionalak daude», azaldu du Hormaetxeak. «Garrantzitsua da datu base horri zabalpena ematea, gurekin bat egitea erraza izan dadin».

Bai Ugartek bai Hormaetxeak nabarmendu dute lan asko dagoela egiteko berdintasunaren bidean. «Datuek diote aurrekontu gero eta handiagoa izan arren taldeetan emakume gutxiago daudela», esan du Hormaetxeak. Ugarteri iruditzen zaio hezkuntzan ere txertatu behar direla neurriak, «emakumeen aukerak lantzeko eta bermatzeko».]]>
<![CDATA[«Zigor kodea aplikatzeko eremua zabaldu egin da»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1942/042/001/2019-06-23/zigor_kodea_aplikatzeko_eremua_zabaldu_egin_da.htm Sun, 23 Jun 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1942/042/001/2019-06-23/zigor_kodea_aplikatzeko_eremua_zabaldu_egin_da.htm
Informazio libreaz eta pribatutasunaz mintzatu zara EHUren udako ikastaroetan. Bi eskubideren arteko talka dagoela esango zenuke?

Bai, tentsio bat dago informazio eta adierazpen askatasunaren eta datu pertsonalak babesteko eskubidearen artean. Biak dira garrantzitsuak gaur egungo gizartean. Gero eta mekanismo gehiago daude datu pertsonalak ekonomikoki ustiatzeko, gizarte datifikatu batean gaude. Oreka bat bilatu behar da bi eskubideen artean: datuak babesteak ez du oztopo izan behar informazio eta adierazpen askatasunarentzat. Baina bi horiek ere ezin dira gauzatu gizakien arlo pertsonala aintzat hartu gabe. Orekaren bilaketan, datuak babesteko araudian salbuespenak ezarri behar dira informazio eta adierazpen askatasunen mesedetan.

Iazko maiatzetik datuak babesteko lege berri bat dago indarrean Europan. Nolako ondorioak izan ditu?

Legeak zehaztasun ugari ezarri ditu datuak babesteari dagokionez. Baina Europako Batasunak ez du konpetentziarik informazio eskubidea arautzeko. Legearen 85. artikuluak estatuei agintzen die salbuespenak eta erregimen bereziak arautzeko, bi eskubideak kontziliatu ahal izateko. Espainian, ordea, ez dira arautu salbuespenak informazio eta adierazpen askatasunak bermatzeko. Horrek ziurgabetasun handia uzten du. Auziak daudenean, neurtu egin beharko da, kasuz kasu begiratu ea zein eskubide gailentzen den. Baina, esate baterako, ez dago batere argi zer gerta daitekeen blogariekin eta komunikazio amateurrean ari direnekin.

Balearretan (Herrialde Katalanak), epaile batek bi kazetariren sakelakoak eta materiala bahitu zituen iaz. Epaile hori auzitara eramateko eskatu dute orain.

Ez dakizkit ñabardura guztiak, baina epaileak hartu zuen erabakia esku sartze handia izan zen kazetarien informazio eskubidean. Horrelako erabaki bat soilik justifikatuta egon daiteke pisu handiko arrazoiak daudenean, oso salbuespeneko egoeretan: delituak galarazteko, adibidez. Ikusiko dugu zer gertatzen den epailearen auziarekin.

Virginia Perez Alonso Informazio Askatasunaren Defentsaren aldeko Plataformako presidenteak berriki esan du adierazpen askatasunak beherantz egin duela nabarmen, eta Twitterren idazteagatik egon diren espetxe zigorrak jarri ditu adibidetzat. Zer iritzi duzu zigor horien inguruan?

Kasuz kasu begiratu beharko litzateke. Edonola ere, informazio eta adierazpen askatasuna ez dira soilik pertsonen oinarrizko eskubideak: funtsezko osagaiak dira gizarte demokratiko bat egon dadin. Behar-beharrezkoak dira iritzi publiko librea sortzeko. Alde horretatik, pisu handia dute bere burua demokratikotzat jotzen duen gizarte batean. Nahiz eta kasu batzuetan talka egin dezaketen beste eskubide batzuekin, berebiziko pisua izan behar du informazio eta adierazpen askatasunak. Txiolarien zigorrei dagokionez, azkenaldian ikusi da joera handiagoa egon dela zigor kodea aplikatzeko adierazpen askatasuna defendatzeko baino. Garai batean, tradizionalki, soilik indarkeria bultza zezaketen adierazpenei ezartzen zizkieten zigorrak. Azkeneko urteetan ematen du zabaldu egin dela zigor kodea aplikatzeko eremu hori, adierazpen askatasunaren kaltetan.]]>
<![CDATA[Itxi egingo dute Allenentzat]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1957/048/001/2019-06-23/itxi_egingo_dute_allenentzat.htm Sun, 23 Jun 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1957/048/001/2019-06-23/itxi_egingo_dute_allenentzat.htm
Erabakiak askotariko iritziak sorrarazi ditu donostiarren eta kanpotarren artean. Zenbaitentzat, ez da bidezkoa espazio publikoa modu horretan ixtea, eta, beste batzuen ustez, Allenen pelikulak onurak ekarriko dizkio hiriari.

Fernando Aiape egunkaria irakurtzen ari da, patxadan. Ez hark ez haren emazte Dolores Arrietak ez dute erabakiaren berri izan orain arte, eta, jakin dutenean, ez dira batere kontent jarri. «Pixka bat fuertea iruditzen zait hondartza ixtea», esan du Aiapek. Arrietaren ustez, ez du zentzurik halakorik egiteak. «Alkateak ez digu iritzirik eskatu, eta beste kontu garrantzitsu batzuetan ere ez; metroaren kasuan, esaterako», gaineratu du Aiapek.

Andorrakoa da Mireia Martos, oporretan da Euskal Herrian, eta oso gogor mintzatu da: «Espazio publikoak ez dira itxi behar. Gauza bat da erraztasunak ematea, eta beste bat hondartza jendeari ixtea. Inor ez da beste inor baino hobea, Woody Allen bera baldin bada ere».

Olga Gonzalezen iritziz, espazio publikoa «denena» da: «Gainera, gaur egun, teknologia berriek ahalbidetzen dute pelikuletan nahi duzuna agertzea, baita eremu bateko jendea kentzea ere». Patxi Oiagak ere ildo beretik jo du: «Laster ikusiko ditugu pelikulak, zeinetan Humphrey Bogart eta Kim Basinger solasean azalduko diren. Teknologiak gauza asko ahalbidetzen ditu. Zentzugabekeria iruditzen zait hondartza ixtea».

Allenen pelikula grabatzeko hondartza ixtea begi onez ikusten dute, berriz, Maite Santosek eta Mari Koro Garciak. Kontxara ia egunero joaten dira, eta gaiaz solasean ari dira beste bost lagunekin. «Zoragarria iruditzen zait. Donostia mundu osoan ezagutaraziko da. Bi egun horietan, hiriko beste bi hondartzetara joan gintezke: Zurriolara eta Ondarretara», azaldu du Garciak. Santos ere iritzi berekoa da: «Onartzen dugu bi eguneko itxiera. Donostiarentzat ona izango da». Haien lagun batek aipatu du kritikatzen dabiltzanak asteburuan joango direla hondartzara, baina ziur aski hondartza aste barruan itxiko dutela.

Maria Angeles Mende familiarekin ari da hondartzaz gozatzen. Allenen pelikula bertan grabatzea pozgarritzat jo du: «Etekinak emango ditu. Publizitatea izango da hiriarentzat eta Kontxarentzat. Turistak baldin badatoz ere, kabituko gara nonbait».

Donostiarrak eta gipuzkoarrak ez ezik, beste toki batzuetako hondartzazaleak ere badaude Kontxan egunaz disfrutatzen. Australiako gizon gazte batek keinua okertu du Allenen izena entzun bezain laster. Zaragozako (Espainia) Miguel Perezek, berriz, esan du «putakeria» dela hondartza ixtea: «Herritarrek zergak ordaintzen dituzte hondartzaz gozatzeko, eta ez hiruzpalau pertsonak hortik onurak ateratzeko». Harokoa (Errioxa, Espainia) da Zipri Alonso, eta, haren iritziz, pelikula hirian grabatzea mesedegarria izan daiteke: «Donostiari glamourra emango dio. Allen da, ez ezezagun bat, eta horrek ospea emango du. Batek bestea konpentsatzen du».

Glamourra irailaren amaieran iritsi ohi da hirira, Zinemaldiaren egunetan. Aurten, ordea, uda osoan egongo da hiriko kaleetan: Louis Garrel, Gina Gershon, Christoph Waltz, Sergi Lopez eta Elena Anaya aktoreak arituko dira, besteak beste, Allenen zuzendaritzapean lanean.

Antonio Zugasti donostiarrak bi aldeak ikusten ditu: «Ondo dago, pelikularekin elkarlanean arituko direlako. Baina argi dago hirian nahasmenduak eragingo dituela».

«Mozkorraren ostean, ajea»

Uztailaren 10etik abuztuaren 23ra, sei astez arituko dira komedia erromantikoa grabatzen. Pilar Mendibilen iritziz, auzia ez da soilik Kontxako bi egunena: «Kontua da Donostia kolapsatu behar badute, egingo dutela. Eneko Goia alkateak dagoeneko esan du men egingo dietela pelikularen behar guztiei». Filmak gerora ekarriko duenarekin kezkaz mintzatu da: «Pelikula horren ondoren, ez gara hirian kabituko». Patxi Oiagak gustukoa du Allenen zinema, eta iruditzen zaio haren zinta batean Donostia agertzea ondo egon daitekeela. Baina ohartarazi du: «Hau mozkor handi bat bezalakoa izan daiteke: gero, ajea dator. Izan ere, ikusten ari gara nola ari diren hiria turismoari saltzen. Ez badugu euskararik entzuten, non dago Donostiaren izaera?».]]>
<![CDATA[Hamaikak 'Estu eta Larri' umore saioa estreinatuko du uztailean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/029/001/2019-06-22/hamaikak_estu_eta_larri_umore_saioa_estreinatuko_du_uztailean.htm Sat, 22 Jun 2019 00:00:00 +0200 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/029/001/2019-06-22/hamaikak_estu_eta_larri_umore_saioa_estreinatuko_du_uztailean.htm Estu eta Larri. Ander Edok eta Eneko Sanchezek gidatuko dute, bost astez. Edok azaldu duenez, programaren izenburuan ingelesezko bi izen euskaratu dituzte: Stewart eta Larry, alegia. Turismoaren eragina sumatzen duten herrietan eta hirietan ibiliko dira bi aurkezleak, turistaren rolean, elkarrizketa bereziak egiten. «Bertakoekin egon nahi dugu, baina turisten hitzak ere jasoko ditugu».

Aurreneko atalean, esate baterako, programaren bi gidariak Donostian ibiliko dira. «Turismoaren errealitatea ikuspegi kritikotik eman nahi dugu, baina umoretik ere bai», iragarri du Edok. Ziur dute Zarautzera (Gipuzkoa) joango direla; eta azkeneko atalean «zerbait berezia» egin nahiko lukete: «Sanchezen eta bion gurasoak Extremadurako [Espainia] herri berekoak dira, eta bertan oporrak nola bizi diren kontatu nahiko genuke. Elkarrizketak lotzen ari gara, eta ea zer egin dezakegun».

Edori iruditzen zaio «esperimentu» bat izango dela Estu eta Larri. Udako programa berriaren aurretik, bi aurkezleak Korrika garaian aritu ziren Hamaikarentzat. «Bekaekarioak saioa egin genuen. Bertan, Korrikaren berri eman genuen, umorezko elkarrizketen bitartez». Aurretik hori eginda, pozik gelditu ziren Hamaikan, eta kateak proposamena egin zien udako saio bat egiteko.

Hiriburuetako jaiak

Aurreko urteetan bezala, Hamaika telebistak Iruñeko sanferminen inguruko Zapi Gorria programa egingo du, uztailaren 6tik 14ra. Donostiako eta Bilboko aste nagusien inguruko saioak ere egingo dituzte, baina Baionakoak eta Gasteizkoak ez.

Musika zuzenean saioak uztailaren 11n bukatuko du denboraldia, eta udako atsedenaldiaren ostean itzuliko da, irailean. Gurean Gaur albistegiak uztailaren 12an bukatuko dituzte. Irailaren 2an itzuliko da eguneroko albistegia, baina ,hala ere, gaur-gaurko gaiak landuko dituzte programazioan udan zehar. «Miarritzen [Lapurdi] G7ak egingo duen gailurrari gertutik jarraituko diogu», iragarri du Beñat Zarrabeitia Hamaikako kazetariak. «Berri Txarrak taldeak Kobetamendin emango duen kontzertuarekin eta beste jaialdi batzuekin adi ibiliko gara».

Abuztuan, Hezurren memoria, Hiri baratzea eta Lotsagabe saioen (Nafarroako lantaldeak egiten ditu) atal berriak izango dira ikusgai.]]>