<![CDATA[Urtzi Urkizu | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Sun, 24 Mar 2019 04:27:15 +0100 hourly 1 <![CDATA[Urtzi Urkizu | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Arrosa sarea «indartsu» dago, eta atea zabaldu nahi die beste irratiei]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1949/044/001/2019-03-24/arrosa_sarea_indartsu_dago_eta_atea_zabaldu_nahi_die_beste_irratiei.htm Sun, 24 Mar 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1949/044/001/2019-03-24/arrosa_sarea_indartsu_dago_eta_atea_zabaldu_nahi_die_beste_irratiei.htm
Irratietako kideak bi taldetan banatu ziren goizean: batetik, arlo teknikoaz eztabaidatzeko bildu ziren informatika adituak, eta Radio Cloud sistemaz hitz egiten aritu ziren; irratien behar teknikoak jarri zituzten mahai gainean. Beste kide batzuek gogoetak plazaratu zituzten beste talde batean. «Ondorioztatu dugu Zebrabidea magazina gure irratsaio nazional izarra dela, eta horrekin jarraitu nahi dugula», azaldu zuen Etxebarriak. Azkeneko bi urteetan bezala, Maialen Kortabarria esatariak Gasteiztik aurkeztuko du Zebrabidea. Astelehenetik ostiralera ematen dute sareko irrati gehienek, 16:00etatik 18:00etara.

Etxebarriak uste du Arrosa tresna «oso baliotsua» dela irrati txikien trukerako. Eta hala adierazi zuten atzo irratietako ordezkariek ere. «Nabarmendu nahiko genuke Arrosa irekita dagoela Euskal Herriko beste irrati batzuetara. Gure helburuetako bat litzateke irrati gehiago sarera batzea».

Beste helburuetako bat Zebrabidea magazinean Euskal Herriko errealitatea «ahalik eta hobekien» islatzea izango litzateke, Etxebarriaren arabera.

Goizeko gogoeten ostean, bazkaldu eta gero umorerako tartea hartu zuten irratiko kideek, eta kuña lehiaketa egin zuten. Gero, ibilbide bat egin zuten Urretxun eta Zumarragan, bi herrien historian esanguratsuak diren tokietan. Eguna kontzertu batzuekin bukatu zuten: «KKinzonako lagunek lan handia egin dute eguna antolatzen, eta pozik daude», gaineratu zuen Etxebarriak.

Korrikan elkarlanean

Apirilaren 4an, Arrosak irratsaio berezi bat egingo du Korrikaren hasierarekin bat egiteko —Zebrabidea-ren orduan emango dute—. Arrosako bi esatari Korrikako furgonetan egongo dira egunero, zuzeneko konexioak egiteko. Sare sozialetan argazkiak eta elkarrizketak igoko dituzte. Korrikaren bukaera ere elkarlanean emango dute, Gasteiztik.]]>
<![CDATA['Korriklika' egingo du BERRIAk]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/027/001/2019-03-23/korriklika_egingo_du_berriak.htm Sat, 23 Mar 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/027/001/2019-03-23/korriklika_egingo_du_berriak.htm Korriklika. Korrikaren egunetan, 20:00etan jarriko dute saioa webgunean, eta, ondoren, saioaren atalak ikusgai izango dira —sare sozialetan ere zabalduko dituzte—.

Urte asko daramatza BERRIAk Korrikaren berri furgonetatik ematen. Duela bi urte, Garikoitz Goikoetxea kazetariak egunero bideo iruzkinak egin zituen Korrikaren berri emateko. Halaber, zenbait tokitan Facebook bidez zuzenean eman zuten Korrika —Gasteizko emankizuna oso arrakastatsua izan zen—. Aurten, Garikoitz Goikoetxea kazetaria eta Julen Aperribai bideogilea joango dira Korrikako furgonetan.

Goikoetxeak eta Aperribaik Lara Madinabeitiarekin batera egingo dute Korriklika, eta, horrez gain, beste kolaboratzaile batzuk izango dituzte. Goikoetxearen bideo iruzkina izango da abiapuntua, elkarrizketak eta erreportajeak tartekatuko dituzte, eta umorezko atal bat ere izango da ikusgai: Ramoni eta Lohitzune. Beatriz Egizabal eta Intza Alkain aktoreek egingo dute atal hori; batek kirolari prestatuaren rola jokatuko du, eta besteak, Korrikan aurreneko aldiz aterako den adineko emakumearen rola. Txakur Gorria kolektiboko artistek Mugarrika atala egingo dute; aurreko Korriketako gertaera bat hartu eta marrazki batera eramango dute, testu batekin batera —Txapelpekoak saioan ere antzeko atal bat egin zuten Berria TBrentzat—.

Korriklika saioan, hurrengo eguneko ibilbidea eta ordutegiak errepasatuko dituzte. Halaber, eguneko irudien errepasoa egingo dute bertso batzuk entzuten diren bitartean. Papereko edizioan, egunero bertsolari batek bertsoak jarriko dizkio Korrikari, eta bertsolari horrek saiorako ere kantatuko ditu. Honako bertsolariek parte hartuko dute: Ane Labaka, Miren Amuriza, Saioa Alkaiza, Miren Artetxe, Estitxu Arozena, Oihane Perea, Oihana Bartra, Onintza Enbeita, Oihana Iguaran, Kristina Mardaras eta Aroa Arrizubieta.

Ibilbide osoa, zuzenean

BERRIAren webgunean atal berezitu bat izango du Korrikak. Bertan, une oro Korrika nola doan zuzenean ikusteko aukera egongo da —EITB.eus-en bitartez eta harekin elkarlanean—. Halaber, webgune berean infografia interaktibo bat egongo da, ibilbideko herriekin eta ordutegiekin. Argazki eta bideo bildumak, eta paperean argitaratutako artikuluak eta bertsoak ere eskura izango dituzte webgunera sartzen direnek.

Bestalde, Korrikako ibilbidean zehar, goizero hainbat herritan BERRIA banatzen egongo dira egunkariko hainbat langile, aurreko bi edizioetan bezala.

Gainera, Korrikak irauten duen egunetan, BERRIAlagun egiten diren guztiei Txillardegiren biografia oparituko diete. Hain zuzen ere, Korrikak Txillardegi omenduko du aurten.]]>
<![CDATA['The New York Times'-ek telebista saio bat egingo du FX katearentzat]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/028/001/2019-03-22/the_new_york_times_ek_telebista_saio_bat_egingo_du_fx_katearentzat.htm Fri, 22 Mar 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/028/001/2019-03-22/the_new_york_times_ek_telebista_saio_bat_egingo_du_fx_katearentzat.htm The Weekly telebista saioa». Hala iragarri dute The New York Times egunkariko Dean Baquet editore eragileak eta Joseph Kahn editore buruak. The Daily izeneko podcast-ean oinarrituta, asteroko dokumental saio bat izango da The Weekly. FX kable bidezko katearekin hitzarmen bat egin dute, eta programa 30 astez emango dute igande gauetan. Streaming bidezko Hulu plataformak ere saioa emateko eskubideak erosi ditu —FX kateak emititu eta hurrengo egunean jarri ahal izango dute katalogoan—.

The Weekly saioan, berriemaile baten edo kazetari talde baten jarraipena egingo dute. Egunkarian bertan gai bat nola lantzen duten grabatuko dute. Atal bakoitzak 30 minutu iraungo du. Iragarri dutenez, aurten hasiko dira ematen.

Telebista saioaren proiektuan lanean ari dira Sam Dolnick editore laguntzailea, Jake Silverstein Times Magazine aldizkariko editore burua eta Stephanie Preiss enpresako estrategia eta garapen zuzendaria. Meredith Kopit Levien Times Companyko operazio zuzendariak apustuaren garrantziaz hitz egin du: «Gure nahia da The New York Times-en kazetaritza bikaintasuna ahalik eta telebista ikusle gehienengana eramatea. FX katearekin eta Hulu zerbitzuarekin lortutako akordioak zabalpen modu berri eta boteretsua ekarriko du». Baquetek eta Kahnek gaineratu dute: «Audientzia guztiz berriengana iristeko itxaropena daukagu, gure diru iturriak baliatu, eta herritarrek albisteak irakurtzeko gordea duten denboran harago joateko. Horrek guztiak ekarri beharko luke gure kazetaritzak eragin handiagoa izatea».

Beste alde batetik, FX telebista kateko arduradunek uste dute The Weekly aukera ona izan daitekeela prestigioa irabazteko. Lehendik ere kritika onak jaso izan ditu kateak The Americans eta Atlanta saioen gidoiengatik.

Fitxaketak audioetarako

The New York Times-en kazetaritza lanak, era berean, beste telebista saio batzuen inspirazio iturri izango dira: The New York Times Magazine-ko erreportaje bat erabiliko dute Netflixen The Diagnosis dokumental saila egiteko; egunkariak Harvey Weinsteinen istorioa nola azaleratu zuen jasoko dute film batean; eta Showtime kateak The Fourth Estate dokumental saioan jasoko du egunkariko erredakzioan nola egin zuten lan Donald Trumpen agintaldiko lehen urtean.

Telebistako apustua nola ateratzen den ikusi aurretik, ziurtatu daiteke audioekin arrakasta lortzen ari dela kazeta. The Daily izeneko podcast-a —2017an sortu zuten— fenomeno bilakatu da, eta milioika jarraitzaile ditu. Audio taldea indartu egin dute, gainera: Lisa Chow eta Marc Georges editoreak eta Eric Krupke albiste ekoizlea astelehenean hasiko dira The Daily-n lanean. Apirilaren 29an, Adizah Eghan albiste ekoizlea eta Kelly Prime narratzailea batuko dira taldera.]]>
<![CDATA[Mediapro estudio bilakatu da]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1910/028/001/2019-03-21/mediapro_estudio_bilakatu_da.htm Thu, 21 Mar 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1910/028/001/2019-03-21/mediapro_estudio_bilakatu_da.htm Studio bihurtzeko. Urteotan kalitate handiko ehunka proiektu garatu ditugu, eta eduki globalak egin ditugu, emisioaren zein ekoizpenaren kontzeptuetan aurrera eginda. Eduki berezituak sortzeko bidean, pauso bat emateko prestatuta gaude». Tatxo Benet bazkide kudeatzaileak ere antzera hitz egin du: «Konpainia global bat izan nahi dugu, edukien nazioarteko industrian keyplayer bat [aktore funtsezko bat], eta gure presentzia maila globalean handiagoa izatea nahi dugu. Pauso honekin, ekoizteko ahalmena handitzeko aukera izango dugu, baita hartzaile gehiagorengana iristeko modua ere».

Mediapro Studioko ekoizpenen arduradunak Javier Mendez Zori, Javier Pons eta Laura Fernandez Espeso izango dira. Iragarri dutenez, New Yorkeko egoitza —duela hiru urte zabaldu zuten— indar egin dute.

Atienza 'Caronte'-n

Mediaprok, bestalde, gaur egun munduko operadorerik garrantzitsuenekin partekatzen ditu proiektuak: HBO, Netflix, Amazon, Viacom, Fox, Turner, Disney, Hulu... Badira, halaber, enpresarentzat lanean ari diren euskal herritarrak: berriki, Diego San Jose gidoilaria fitxatu dute, Vota Juan telesaila egin ostean. Eta Itziar Atienza aktorea Caronte telesailean ari da lanean (Tele5 kateak estreinatuko du).

Fikzioan ez ezik, entretenimenduzko saio ugari ekoizten ditu ekoizpen etxeak —ETB2rako El conquistador del Pacífico egiten du, Hostoil mendeko enpresaren bitartez—. Amazon plataformarentzat Six Dreams dokumental saioa egin zuen iaz; Eibar futbol taldeko presidente Amaia Gorostizari buruzko atala zuzendu zuen Eriz Zapirainek, eta Athleticeko aurrelari Iñaki Williamsi buruzkoa Berde Produkzioak-eko Gorka Bilbaok.]]>
<![CDATA[Disneyk 62.769 milioi euro ordaindu ditu 21st Century Fox erosteko]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1957/028/002/2019-03-21/disneyk_62769_milioi_euro_ordaindu_ditu_21st_century_fox_erosteko.htm Thu, 21 Mar 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1957/028/002/2019-03-21/disneyk_62769_milioi_euro_ordaindu_ditu_21st_century_fox_erosteko.htm
Disney+, urte bukaeran

Erosketaren ostean, Disneyk bere streaming plataforma propioa jarriko du martxan urte honen amaieran, Disney+ izenarekin. Katalogoan izango ditu, besteak beste, Star Wars eta Avatar sailak, Marvelen pertsonaien ekoizpenak, Pixarren animaziozko filmak, The Simpsons saioa, American Horror Story, Modern Family eta The Americans telesailak eta haurrei zuzendutako eduki ugari ere. Netflixekin lehiatu nahi dutela iragarri dute.]]>
<![CDATA[«Benetako solasaldiak islatu ditut»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1856/028/001/2019-03-20/benetako_solasaldiak_islatu_ditut.htm Wed, 20 Mar 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1856/028/001/2019-03-20/benetako_solasaldiak_islatu_ditut.htm Go!azen telefilmaren (2008) gidoia idatzi zuen Alvaro Carmonak (Utrera, Espainia, 1980), Xabier Zabaletarekin batera. Pausokaren Agitación+IVA umore saioan hasi zen gidoilari, eta Andreu Buenafuenteren saioetan egin du lan azkenaldian.

Nondik sortu zitzaizun Gente hablando websaila egiteko ideia?

Gogoa nuen ukitu naturalista izango zuen fikzioa idazteko. Askotan solasaldiak izaten ditut, eta beste pertsonen ikuspuntua ulertzen dut, nahiz eta haiekin ados ez egon. Benetako bizitzako solasaldiak jaso nahi nituen, non inork ez duen irabazten eta inork ez duen galtzen.

Telesailen jaialdi garrantzitsuena da Lillekoa (Frantzia). Beste herrialde batzuetako telebistek websaila erosiko dute?

Ez dakit alde horretatik zer gertatuko den. Websaila Atresmediarena da, eta nik baino hobeto salduko dute. Ez naiz inoiz horrelako jaialdi batera joan, eta ez dakit zer topatuko dudan han.

Sei atalez osatuta dago Gente hablando. Nola definituko zenuke elkarrizketen umorea?

Eztabaida interesgarriak izatea da asmoa, eta, batez ere, benetakoak izan daitezela. Transmititu nahi dudana da solasaldi pribatu bat ikusten ari zarela: bi pertsonaren mundu pribatu batean sartzea.

Ataletako batean, umorearen mugez hitz egiten du zuk antzeztutako pertsonaiak. Non daude mugak?

Umorea nahiko kontzeptu abstraktua da, eta zaila da mugatzea. Pertsona bakoitzarentzat sentsazioak aldatzen dira. Ez dago definizio kanonikorik.

Zer moduzkoa izan zen Ramon Barearekin eta Ramon Agirrerekin lan egitea?

Atalik zailena iruditzen zitzaidan, plano sekuentzia bat zelako. Ezin duzu edizio trikimailurik sartu. Proiektuari baiezkoa eman ziotenean, asko poztu nintzen, hain jende ona dira... Plano sekuentzia egiteak ilusioa egin zien, eta oso pozgarria izan zen.

Solasaldien gaien artean, Tinder aplikazioko zitak eta pornografia 4K teknologian. Jendeak eskertzen ditu horrelakoak?

Jaso dugun feedback-a sekulakoa da. Iritzi oso onak iritsi zaizkit. Halako proiektu txiki batentzat ederra da.

Zer da garrantzitsuena gidoi on bat idazteko orduan?

Gente hablando-n, funtsezkoa zen pertsona bakoitzak modu arrazionalean defendatzea bere ikuspuntua, eta solasaldiak jario ona izatea.

Go!azen telefilmeko gidoia idatzi zenuen. Zer iruditzen zaizu telesaila fenomeno bihurtu izana?

Zoragarria da. Duela hamar urte baino gehiago egin genuen telefilma, eta belaunaldi batetik bestera pasatu da. Ilusio handia egin zidan Xabier Zabaletarekin lan egiteak. Musikala izatea ere ederra izan zen, musikaria bainaiz. Abesti originaleko «1, 2, 3, 4» nire ahotsa da, eta mantendu egin dute.

Irratia egiten jarraitzen duzu?

Ez, orain ez. Azkenaldian irrati askotara joan naiz Gente hablando websailaz hitz egitera. Eta esango nuke irratia dela hedabiderik lasaiena, erosoena, etxekoiena. Jendea sare sozialetan ez da oso benetakoa, telebistan ere ez. Baina irratia benetakoagoa da.

Andreu Buenafuenterekin lanean aritu izan zara. Zeintzuk dira haren dohainak telebistan?

Umorista eta komunikatzaile handia da. Ez dut nik esan beharrik; oso ona delako aritu da hainbeste denbora hor.

Zer proiektu duzu tiraderan atera nahiko zenukeena?

Proiektu asko dauzkat, bai. Asko gustatuko litzaidake fikzioa eta musika uztartzen dituen zerbait egitea, Go!azen-etik ez baitut halakorik egin.

Zein gertakizun politiko aukeratuko zenuke websail bat egiteko?

La Sextako El Intermedio saiorako abesti batzuk egin izan ditut Gurtel auziaren inguruan. Iruditzen zait inplikatutako guztiek ustelak izateko itxura dutela fisikoki. Gurtel auziarekin egin daiteke zerbait, agian. Oso deigarria izan zen Valentzian [Herrialde Katalanak], PPren ustelkeria kasu larriak zeudela, nola alderdi berak bozak erraz irabazten jarraitzen zuen. Alderdi ustel bat sistematikoki hauteskundeak irabaztea interesgarria eta dibertigarria izan daiteke zerbait egiteko. Absurdoa da, berez.]]>
<![CDATA[Beldurrezko generoa, euskaraz]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1910/025/001/2019-03-19/beldurrezko_generoa_euskaraz.htm Tue, 19 Mar 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1910/025/001/2019-03-19/beldurrezko_generoa_euskaraz.htm Zure txanda da euskaraz egingo den aurreneko slasher-a izango dela. Zer da slasher bat? Beldurrezko generoaren barneko azpigenero bat da, eta, bertan, telesaileko hiltzaile edo psikopata batek hainbat nerabe eta gazte hiltzen ditu. Hain zuzen ere, websailaren argumentua azpigenero horretan kokatzen da bete-betean: hamar ikasle barnetegi bakarti batera joango dira euskara ikastera. Horietako batzuk hilda agertuko dira. Baina nor da hiltzailea?

Grabazioak amaitu dituzte dagoeneko, eta,«okerrik ezean», jaialdietako estreinaldia Bilbon egingo dute, Seriesland jaialdian, urrian. Rose of Dolls eta Oliver Mend dira websailaren sortzaileak eta zuzendariak. Efektu bereziak eta makillajea garrantzitsuak izaten dira halako ekoizpenetan, eta Irantzu Nuñez arduratu da arlo horretaz.

Aktoreak, berriz, Irati Agirreazkuenaga, Izar Aristondo, Sofia Zallio, Iker Zarate, RastaStone Gyal, Ane Lindane, Eneritz Garcia Alonso, Jon Gaubeka, Ander Jimenez eta Saioa Uriarte izango dira, besteak beste.

Rose of Dollsek azaldu duenez, websail berriak beldurrezko zinemaren klasikoen errepasoa egingo du. «Baita pelikula horiei omenaldia egin ere. Zinemaren historiaz hitz egiteko saiakera meta-zinematografiko bat izango da neurri batean, baina bere burua serioegi hartu gabe». Gaineratu du ez direla faltako generoaren zaleek maite dituzten osagarriak. «Ikusleak odol asko, hilketa asko eta akzio bizi-bizia topatuko du. Aldi berean, galdera garrantzitsu bati erantzuten saiatuko da: Nor da hiltzailea?».

Grabaketak abenduan egin zituzten, Uribarri Ganboako urtegiko Zuhatza uhartean (Arratzua-Ubarrundia, Araba). Bilbon ere egin dituzte beste grabaketa batzuk.

Websailaren izenak euskara ikasteko txanda eta eraila izateko txanda uztartzen ditu. Honela dio istorioaren laburpenak: «Euskara ikasteko txanda, barnetegi batera joateko txanda, ikastaro trinko bat egiteko eta egunean egoteko txanda iritsi da. Baina agian ez zenuen pentsatuko hiltzeko zure txanda ere izan daitekeela».

'Otsoen lurraldean', bueltan

Oliver Mendek eta Rose of Dollsek sortutako A Film to Kill For ekoizpen etxea websailetan espezializatuta dago, eta ekoizten duen bosgarren telesail digitala izango da Zure txanda da. «Aurrekoekin ospea lortu ostean, beldurrezko obra aitzindari honekin mugak hautsi eta nazioarteko jaialdietan urrun iritsi nahiko genuke», esan dute websailaren zuzendariek. Ekoizpen etxe bereko Otsoen lurraldean websaila iazko urrian estreinatu zuten, eta bigarren denboraldia udazkenean estreinatuko dute. Aurten, hainbat jaialditan lehiatzeko hautatu dute euskarazko websaila: Washingtongo DC Webfesten (AEB), Alemaniako Die Serialen, Italiako Sicilywebfesten eta Apulian, Miamin (AEB) eta Buenos Airesen.]]>
<![CDATA[«Herri Irratian euskara sartuz joango gara»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1942/044/001/2019-03-17/herri_irratian_euskara_sartuz_joango_gara.htm Sun, 17 Mar 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1942/044/001/2019-03-17/herri_irratian_euskara_sartuz_joango_gara.htm
Zeintzuk izan dira arrazoiak Bizkaia Irratiak eta Bilboko Herri Irratiak bat egiteko?

Bilboko elizbarrutiko irratiak dira biak; 1960an sortu zuten Herri Irratia, eta 1973an hasi zen Bizkaia Irratia euskarazko emisioekin. 1990ean lizentzia bat lortu zuen Bizkaia Irratiak, eta bere leku eta egoitza propioa eman zioten. Elkarlan gutxi izan ditugu azkeneko urteetan, bi toki diferentetan egonda. Bakoitzak bere izaera eta autonomia dauka. Horri eutsita, egon daiteke aukera elkar indartzeko, biak toki fisiko berean egonda. Aurten kokatuko dira biak Mazarredo etorbideko Herri Irratiaren egoitzan. Sinergia batzuk sor daitezke elkarrekin lan eginda. Batak bestea indartu dezakeela pentsatzen dugu. Zuzendaritza ere bateratzea erabaki dugu.

Langilerik ez da kaleratuko bat egitearen ondorioz?

Ez, bi lantaldeetako langileok berdin-berdin jarraituko dugu lanean.

Zertan eragingo die esatariei beren egunerokoan?

Ikusten ari gara ea zertan lan egin dezakegun elkarrekin eta elkarrentzat. Hizkuntza kontuak hor daude: Bizkaia Irratian euskara hutsean egiten dugu, eta Herri Irratian, gaztelaniaz; han kazetari denek ez dakite euskaraz. Aztertuko dugu prentsaurreko batera kazetari bat bidali eta bi irratientzako informazioa ekar dezakeen. Irratian gonbidatu garrantzitsuak daudenean, bi irratientzako baliagarri izan daitezke; esaterako, albistegietarako ahots tarteak ateratzeko. Horrelako elkarlanetan pentsatzen ari gara.

Bilboko Herri Irratian euskara gehiago sartuko duzue? Nola?

Bai, horretan pentsatzen ari gara. Apurka-apurka joango gara eduki laburrak sartuz. Irrati horren entzule gehienak euskaraz bizi ez diren herritarrak dira, baina badute euskararekiko jarrera ona. Gainera, Euskaraldiaren haritik, pixkanaka euskarazko tarte laburrak sartuko ditugu. Euskara praktikorako aholkuak ematea ere aukera bat izan daiteke.

Bizkaia Irratian zer beste erronka dituzue etorkizunari begira?

Erronka beti da ahalik eta entzule gehienengana iristea. Bizkaia da gure eremua; Bizkaiaren ispilu izatea nahi dugu. Hurbilekoak gara, bizkaieraz egiten dugu, eta horrek hurrekotasun puntua ematen du. Entzule gazteengana iritsi nahiko genuke, eta aztertzen ari gara gazteentzako nolako produktuak eskaini ditzakegun. Euskararen erabileran nola eragin ere aztertzen gabiltza. Proiektu bat badugu euskararen erabilera sustatzeko. Bizkaian jende asko dago euskara ikasteko saiakeran ari dena, baina euskaraz bizitzeko jauzia egitea falta zaiona. Guk, akaso, lagundu egin dezakegu horretan. Euskara ikasten ari diren eta ikasi baina erabiltzeko zailtasunak dituzten horiengana iritsi nahi dugu.

Duela astebete, Irakurrieran literatur irratsaioa itzuli zen Bizkaia Irratira. Euskal Herritik kanpo ere badu oihartzuna. Aukerarik egon daiteke gehiago zabaltzeko?

Bai, dagoeneko saioak bide bat egin du. Zaindu beharreko produktu bat da, literaturari buruzko ordubeteko saioa. Leire Palaciosek jarraituko du programan, eta harekin batera Ibai Atutxa arituko da, Gotzon Barandiaranen ordez. Irratsaioa Euskal Idazleen Elkarteak ere zabaltzen du bere bi webguneetan.

Bederatzi urte daramatzazu irratiko zuzendari. Indarrez sentitzen zara orain bi irrati zuzentzeko?

Bai, egia da erronka handia dela. Baina erronka polita ere bai. Zuzendaritza partekatua da, eta Manu Agirre kudeatzailea nirekin batera arituko da. Bien artean banatuko ditugu ardurak. Komunikazioaren mundua aldakor dabil, bertigoa ematen du, baina gogotsu nago.

Euskal Herriko beste irratiekin nolako harremana duzue?

Harreman ona. Korrikaren hasieran eta amaieran elkarlanean arituko gara euskarazko beste irrati batzuekin batera.]]>
<![CDATA[«Kontakizunak kolektiboa eta multiplea izan behar du»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1858/027/001/2019-03-16/kontakizunak_kolektiboa_eta_multiplea_izan_behar_du.htm Sat, 16 Mar 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1858/027/001/2019-03-16/kontakizunak_kolektiboa_eta_multiplea_izan_behar_du.htm Benta berri eta Aire, aire saioetan hasi zen Aitor Gabilondo (Donostia, 1972). 2010ean, Plano a Plano ekoizpen etxea sortu zuen, Cesar Benitezekin, eta arrakasta lortu El Príncipe eta Allí abajo telesailekin. 2017an, Mediasetekin elkarlanean, Alea Media ekoizpen etxea sortu zuen.

Zer gertatu zen Pablo Trapero zuzendariarekin? Zergatik kaleratu zenuten?

Berez, ez zen ezer gertatu. Telesailen ekoizpenetan egitura batzuetan sartu behar duzu, filmetatik nahiko desberdin. Desadostasunak egon ziren, eta hura gabe jarraitzea erabaki genuen. Baina Felix Biskarretek hor jarraitzen du, eta, gero, Oscar Pedraza batu da zuzendari taldera.

Datorren astean hasiko dituzue grabaketak. Zergatik grabatuko duzue Soraluzen eta Elgoibarren eleberriko Hernani?

Herria asmatua izango da. Hernanin egon ginen begira, baina erdialdea modernizatuta dago. Soraluzek 1980ko eta 1990eko hamarkadetako estetika gordetzen du; biribilgune eta kaleko trabagarri gutxiago daude Soraluzen, Hernanin baino. Uztailera arte arituko gara grabaketetan.

Euskal gatazkaren inguruko gidoi bat idazten ari zinela izan zenuen Patria eleberriaren berri. Zergatik aukeratu zenuen liburua?

Gaztetxoa nintzen garaiaz zerbait egin nahi nuen; gauza asko bizi izan nituen: ikastolan ikasi nuen, lagun batzuk ETAn sartu ziren, ETAk lagun bat hil zuen, beste batzuek estortsioa eta mehatxuak jasan zituzten. Kaleko jendeak gertatutakoa nola sentitu zuen kontatu nahi nuen. Patria argitaratu aurretik aipamen bat irakurri nuen, eta Tusquets argitaletxearekin harremanetan jarri nintzen. Eleberria bidali zidaten, ikusi nuen nire ideiaren oinarria hor zegoela, eta eskubideak erosi nituen. Kontatu nahi nuenetik asko zuen liburuak, eta hemen gaude.

Esan izan duzu alde guztiekin enpatizatu nahi duzula. Baina jende guztia pozik uztea ez da erraza izango, ezta?

Nik beti enpatizatu izan dut pertsonen minarekin; ez dut ranking bat egiten ea nork sufritzen duen gehiago. Sufrimendua intimoa da, bakoitzarena. Baina Euskal Herrian polarizazio bat egon da; hunkitzen bazinen pertsona batek autoaren azpian begiratu behar zuelako lehergailu bat izan zezakeelako, alde batekoa zinen. Eta enpatizatzen bazenuen pertsona batek 1.200 kilometro egin behar zituelako semea ikusteko, beste aldekoa zinen. Eleberria irakurri nuenenean, sentitu nuen nire sentimenduak hor zeudela. Pertsonen istorioak kontatu nahi ditut, horren muinera joan, lur-arrasean nola sufritu den.

Fernando Aranburu idazleak argi hitz egin izan du abertzaletasunaren aurka. Eleberriak, une batzuetan, abertzaleak deabrutzen ditu. Gauza bera egingo al duzu telesailean?

Nik ezin dut ezer deabrutu, pertsonaia bakoitza ulertzen dudalako. Denek dute beren ikuspuntua. Gertakizunak kontatuko ditut telesailan, baina ez ditut komentatuko.

Baina eleberrian, zenbat eta abertzaleago eta erradikalago izan, pertsonaia ezjakinagoa eta intelektualki mugatuagoa da.

Hori ez da gertatuko telesailean, inolaz ere. Ni giro abertzale batean hazi naiz, eta naizenaren aurka joango nintzateke. Eleberriaren nire interpretazioa ez da zu egiten ari zarena.

Aranbururi telesaila gustatuko ez balitzaio...

Zer egingo diogu. Hark ez nau tutelatu, eta telesailean ez du ezertan parte hartu. Ez naiz inori lana egiten ari.

Zer ekarpen egin dezake telesailak kontakizunari dagokionez?

Telesaila gogorra izango da ikusteko. HBOri esker, jende askorengana iritsiko da, Europa osoan eta Amerika osoan ikusiko baita. Ondo ateratzen bada, nortasun propioa izango du. Kontakizun bakarra ez da posible, eta desiragarria ere ez. Kontakizunak kolektiboa eta multiplea izan behar du; bestela, ez da benetakoa izango. Ekarpen bat egin nahi dut, sentitu dudan tokitik. Nire zatia da.

Aktore batzuek uko egin al diote telesailean parte hartzeari arrazoi politikoengatik?

Parte hartzen duten ia-ia guztiek euskaraz egiten dute, eta istorioan parte hartzeko gogoa dute. Bakoitzak bere sentsibilitatearen ekarpena egiten du. Aktoreren batek ez du interesik izan telesailean parte hartzeko, eta esan dit arrazoi soziopolitikoak zeudela tartean. Baina oso gutxi izan dira ezezkoa eman dutenak.]]>
<![CDATA[Eneko Sagardoi, Mikel Laskurain eta Loreto Mauleon ‘Patria’ telesailean arituko dira]]> https://www.berria.eus/albisteak/164023/eneko_sagardoi_mikel_laskurain_eta_loreto_mauleon_patria_telesailean_arituko_dira.htm Fri, 15 Mar 2019 12:47:36 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/albisteak/164023/eneko_sagardoi_mikel_laskurain_eta_loreto_mauleon_patria_telesailean_arituko_dira.htm
HBOk lantaldearen datu guztiak jakinarazi ditu: zuzendariak Felix Biskarret eta Oscar Pedraza izango dira -urte hasieran, Pablo Trapero zinemagilea kaleratu egin zuten-. Argazki zuzendaritzaz Alvaro Gutierrez arduratuko da, jantzien ekoizpen zuzendaria Clara Bilbao izango da, produkzio diseinuaz Juan Pedro de Gaspar arduratuko da, ile-apaintzaile lanez Karmele Soler eta makillajeaz Sergio Perez Berbel. Montatzaileak, berriz, Alberto del Campo eta Victoria Lammers izango dira.

Fernando Aranburu idazlearen izen bereko eleberrian dago oinarrituta telesaila. HBO Europe katearen gaztelaniazko lehen telesaila izango da. Aitor Gabilondo (Donostia, 1972) da egokitzapenaren sustatzaile, gidoilari nagusi eta produktore eragilea. BERRIAk Gabilondorekin egindako elkarrizketa bat argitaratuko du bihar.]]>
<![CDATA[Tira ahala tira generoaren bira, 'Egunkaria'-n eta 'BERRIA'-n]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1861/036/001/2019-03-15/tira_ahala_tira_generoaren_bira_egunkaria_n_eta_berria_n.htm Fri, 15 Mar 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1861/036/001/2019-03-15/tira_ahala_tira_generoaren_bira_egunkaria_n_eta_berria_n.htm Tira ahala tira: generoaren trataera Egunkarian eta BERRIAn ikus-entzunezko lana aurkeztu zuten atzo Andoainen (Gipuzkoa). BERRIA fundazioak, Elkar fundazioak, Jakin-ek eta Martin Ugalde kultur parkeak, Andoaingo Udalaren laguntzarekin, 2017ko maiatzean egin zuten Martin Ugalde bekaren deialdia honako gai hau ikertzeko: Euskaldunon Egunkaria-k eta BERRIAk genero gaietan zer eragin izan duten. Aipatutako ikus-entzunezko lana da bekaren emaitza. Hilaren 25etik aurrera Interneten ikusgai izango da, bai Martin Ugalde parkeko Vimeo kanalean bai BERRIAren webgunean.

Ekitaldian izan ziren bekaren eragile sustatzaileen ordezkariak. Baita epaimahaiko kideak ere: Beatriz Zabalondo, Martin Anso, Larraitz Ariznabarreta, Lorea Agirre eta Irene Arrarats.

Arrarats bera, Euskaldon Egunkaria-ko eta BERRIAko euskara arduraduna, erreportajeko elkarrizketatuetako bat da. Egileek «barne begirada» landu dute harekin, Maite Asensio Lozano BERRIAko kazetariarekin, Idurre Eskisabel Larrañaga EHUko irakasle eta Egunkaria-ko eta BERRIAko kazetari ohiarekin, Pilar Mendibil Egunkariako Produkzio buru eta BERRIAko Kudeaketa buru ohiarekin eta Lorea Agirre Doronsoro Egunkariako eta BERRIAko kazetari ohi eta Jakin-eko gaur egungo zuzendariarekin.

«Kanpoko bizipena», berriz, elkarrizketa hauekin landu dute: Arantza Gutierrez EHUko irakaslea -hedabideetan dagoen emakumeen ikusgaitasuna ikertzen ari da-, Maite Segurola eta Saioa Iraola Bilgune Feministako kideak eta Onintza Enbeita bertsolari eta BERRIAko zutabegilea.

Minerrek nabarmendu zuen ikus-entzunezko lana grabatzen hasi aurretik artxibo lana egiten aritu zirela hainbat hilabetez: «Batez ere Egunkaria begiratzen aritu ginen, eta jauzia ikusi genuen». Altunak, aldi berean, aipatu zuen Egunkaria-ren garaitik datorrela generoaren gaia. «Emakume feministek tira egin dutelako egin dute aurrera. Izan ere, aldaketak ez dira sortzen gatazkarik gabe».

Egileen ondorioen artean -elkarrizketatu batzuek ere aipatzen dute- aipa daiteke, bestalde, euskaraz aritzearen kontzientzia izateak ezinbestean eragiten duela beste zapalkuntza batzuekiko ardura eta kontzientzia.

Gutierrezek ikus-entzunezko lanean azaltzen du Euskal Herriko komunikabideetan «egoera tamalgarria» dela emakumeen presentziaren ikuspuntutik. «BERRIAko egoera hobea da. Baina, adibidez, asteburuetan iritzi eta analisi gehiago daude gizonezkoek idatziak emakumezkoek idatziak baino. Asteburuetan, andreenak heren bat baino ez dira». Agirre Dorronsorok aipatzen du, hain zuzen, emakumeek erreparo gehiago dituztela plazara ateratzeko, eta harribitxiak behar dituztela ateratzeko. «Aldiz, gizonezkoak edozerrekin ateratzeko gai dira». Iritzi berekoa da Eskisabel Larrañaga ere.

Martxoaren 8az harago

Ikus-entzunezko lanean elkarrizketatuek aipatzen dute iaz Martxoaren 8aren harira egindako lana -emakumezkoek idatzi ohi dituzten testuak hutsik eta ohar batekin atera ziren-. Baina, duela urte asko, Euskaldunon Egunkaria ere nabarmen posizionatu zen emakumeen eskubideen defentsan, esate baterako Hondarribiko (Gipuzkoa) alardearen gaian. Mendibilek honela oroitzen du erreportajean: «Egunkaria-k erabaki zuen neutroa ez izatea alardearen gaian. Horrek harpidedunak eta publizitatea galtzea ekarri zion».

Elkarrizketatuak ez dira, halere, konplazentzian erortzen. «BERRIAk ez du bere horretan goxo geratu behar ingurukoak okerrago daudelako», dio Mendibilek. Ikus-entzunezkoan jasotzen denez, BERRIAko zuzendaritza taldean emakumeak %27 baino ez dira.

Martin Ugalde bekaren hurrengo deialdia martxan da dagoeneko, eta laster emango dute horren berri. ]]>
<![CDATA['Zuzeu' atariak hiru 'podcast' saio egingo ditu astero, apiriletik aurrera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1860/028/002/2019-03-14/zuzeu_atariak_hiru_podcast_saio_egingo_ditu_astero_apiriletik_aurrera.htm Thu, 14 Mar 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1860/028/002/2019-03-14/zuzeu_atariak_hiru_podcast_saio_egingo_ditu_astero_apiriletik_aurrera.htm Zuzeu euskarazko atari digitalak. Festa handi batekin ospatuko dutela iragarri dute, baina, horren aurretik, eskaintza berri bati ekingo diote: podcast-ak. Apirilaren 14tik aurrera, astean hiru irratsaio edo Interneteko podcast entzuteko aukera egongo da; Zuzeu atarian ez ezik, Spotify-n, Google Podcast-en, iTunes-en eta Apple Podcast-en jarriko dituzte.

Zuzeu Podcast proiektuko aurreneko denboraldian, hiru saio egingo dituzte: Bipareta izenekoan, mahai inguruak egingo dituzte hiru kazetarirekin. Bi kazetari Zuzeu atariko erredakziokoak izango dira, eta hirugarrena beste komunikabide bateko gonbidatua izango da. «Astean nabarmendutako bi gai izango dira programaren ardatza, era fresko batean hitz egiteko», iragarri du Zuzeu-ko koordinatzaile Oier Arantzabalek; Barruan gaude elkarrizketa saioa egingo du Arantzabalek berak. «Astero pertsonaia baten etxera sartuko gara, eta bertan elkarrizketa luze eta mamitsu bat egiten ahalegindu». Aurreneko elkarrizketatua Felix Arkarazo aktore eta bikoizlea izango dira. Ondotik iritsiko dira Fermin Muguruza, Miren Arzallus, Alain Urrutia eta beste hainbat; eta hirugarren podcast-a Maite Goñi irakasleak egingo du, teknologiari eta hezkuntzari lotutako gaietan sakontzeko. Oraindik ez diote izenik jarri.

Irailean, hirutik bostera

Iraileko bigarren hamabostaldian, berriz, Zuzeu atariaren podcast eskaintza are gehiago aberastuko dute. Astean hiru saio ez, guztira bost egingo dituzte. Arantzabalek iragarri du Euskal Herriko gaizkileen inguruko saio bat egingo dutela, Hasier Etxeberria zenak idatzitako testuetan oinarrituta. Eta, bestalde, euskal musika ardatz duen programa bat egingo dute. «Erronka handia izango da».

Zuzeu-ko koordinatzaileak nabarmendu du Izaskun Perezen aholkularitza garrantzitsua izan dela podcast-ak martxan jartzen hasteko. 2016. urtean, Prisa taldearen Podium Podcast plataformaren sorreran parte hartu zuen Perezek, eta gaur egun bertan ari da lanean, Madrilen.

Podcast-ei heltzea ez dela kasualitatea izan gaineratu du Arantzabalek: «Azkeneko urtean podcast-en mundua gorantz doala ikusi dugu. AEBetan masiboak bihurtzen ari dira; egunkariak horretan jarri dira. Baita Erresuma Batuan ere». Euskal Herrian, berriz, euskarazko audio kontsumitzaile asko daudela iruditzen zaio Zuzeu-ko kazetariari: «Euskarazko irratiek entzule asko dituzte, eta gertuago daude gaztelaniazko irratien datuetatik beste esparru batzuetan baino. Jende hori podcast mundura ekarri nahi dugu». Arantzabalen iritziz, mugimendu batzuek asko hauspotu dute podcast-en sektorea: «Spotifyk podcast-en bi enpresa erosi ditu. Gainera, iragarri du 445 milioi euro inbertituko dituela podcast-etan. Guk ere lehenbailehen euskarazko kalitatezko podcast-ak egin nahi ditugu».]]>
<![CDATA[«Orain egiten ari naizen guztia 'Vaya semanita' saiotik dator»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/036/001/2019-03-13/orain_egiten_ari_naizen_guztia_vaya_semanita_saiotik_dator.htm Wed, 13 Mar 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1857/036/001/2019-03-13/orain_egiten_ari_naizen_guztia_vaya_semanita_saiotik_dator.htm Vaya semanita saioaren lehen etapako gidoilaria izan zen. Bost urte baino gehiago daramatza Madrilen bizitzen; besteak beste, El Intermedio, La noche de Jose Mota eta El Ministerio del Tiempo saioetan aritu da. Ocho apellidos vascos, Fe de etarras eta Superlópez filmetako gidoilaria ere izan da.

Mediaproko eduki zuzendari Javier Mendezek esan du ikus-entzunezko sektoreko komediako sortzaile garrantzitsuena zarela.

Bueno, talde batek futbolari bat fitxatzen duenean ere hori gertatzen da: futbolaren munduko promesa handia dela esaten dute beti. Zentzuzkoena da Mendezen hitz horiek aintzat ez hartzea.

Juan Cavestanyrekin batera, Vota Juan telesaila sortu duzu, Mediaprorekin, eta TNT kateak eman du. Zer moduz joan da?

Oso-oso pozik gaude. Mediaprorekin dudan kontratua ere Vota Juan telesaila estreinatu dugulako sortu da neurri batean. Telesail horrekin nahi genuen guztia bete ahal izan dugu: ordainpeko kateek aukeran ematen dituzten eduki narratiboak eta tonuak baliatzea. TNT katearekin ere lan egin dugu azkenaldian, oso gustura.

Politika mundua umorearekin lantzea bide arrakastatsua izan daiteke telesailentzat?

Ez dakit, ez dut argi. Vota Juan telesailean, gutxien inporta zitzaiguna zen politika. Politikaren arloa aukeratu genuen, baina beste edozein mundu har genezakeen. Telesailean ez gara sartu politikarekin lotutako ideologietan edo auzi moraletan. Bizitzan porrot egin duten lau pertsonaiatan sakontzen saiatu gara bereziki. Espainiako politika gaur egun oso esperpentikoa da, ezusteko handiak daude, eta zaila da errealitate hori deformatzea.

ETBrako Aupa Josu telesailaren atal bakar bat egin zenuten. Zergatik ez zuen jarraitu?

Ez dakit zer gertatu zen. Baina nik gehien maite ditudan proiektuetako bat da. Asko hustu ginen atal pilotu hartan, eta film txiki baten moduan bizi izan genuen. Politikari batzuen erdipurdikokerian sakontzen zuen, eta nolabaiteko hazia izan zen Vota Juan-entzat. Orain egiten ari naizen guztia Vaya semanita-tik dator. ETBn egin nuen etapa gero etorri den guztiaren hasiera da.

ETBn gaur egun ez dago umorezko saiorik. Ez al da tristea?

Erabateko desastrea iruditzen zait, porrot handi bat. Umoreak derrigorrezko diskurtsoa izan behar du, modu bakarra da gertatzen zaizkigun gauza batzuk interpretatzeko. Umorea tresna osasuntsu eta aberasgarria da. Publiko anglosaxoiarentzat, funtsezkoa da umorea, intelektualki bide bat du egina. Gure inguruan, berriz, ematen du berehala baztertu daitekeela. Askok uste dute barreak ez duela inteligentziarik behar. Ez nago ados. Vaya semanita-ren hasieran, umoreak zuen esplorazio maila oso garrantzitsua izan zen euskal herritarrontzat. Umoreak beti egon beharko luke euskal ikus-entzunezkoak dekoratzen.

ETB1en egin zen azkeneko umore saioa Euskalduna naiz, eta zu? izan zen. Sekulako zalaparta sortu zen ustez Espainia iraintzen zen atal bategatik. Nola ikusi zenuen hura?

Ezin izan nuen atala osorik ikusi, beste askok bezala. Eduki osoak ematen du testuingurua, eta hori komedian funtsezkoa da.

Gorka Otxoak esana du hasierako Vaya semanita orain egingo bazenute, justiziarekin arazoak izango zenituzketela. Ados?

Justiziarekin izan daiteke, agian. Baina argi dut askoz zailagoa izango litzatekeela aurrera egitea sare sozialetako iritzi emaileekin. Zentsura ofizialarekin baino, jendaila anonimoarekin izango genituzke arazo gehiago.

Superlópez euskaldun bat nolakoa litzateke?

Gure filmeko pertsonaia espainiar tipikoa zen. Euskaldun tipikoa balitz, Bizkaitik saiatuko lirateke Bilbokoa izan zedin.

AEBetan gidoilariak goraipatzen dituzte. Hemen kostatzen ari da hori gertatzea, ezta?

Bai, ondo esan duzu; duela bost urte, esango zenuke ez zegoela halakorik. Egun, eman dira pausoak. Plataforma berriak garrantzitsuak izango dira gidoilariok izen bat izan dezagun, eta zenbaitek izen hori gure lanekin identifika dezaten. Ordainpeko kateak sistema amerikarra kopiatzen ari dira, eta gidoilarien izena afixan jartzen hasiak dira.]]>
<![CDATA[«Kasu asko falta dira argitara ateratzeko»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1942/040/001/2019-03-10/kasu_asko_falta_dira_argitara_ateratzeko.htm Sun, 10 Mar 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1942/040/001/2019-03-10/kasu_asko_falta_dira_argitara_ateratzeko.htm Bucarest, la memoria perdida dokumentalari esker, Goya sari bat lortu zuen 2009an.

Nola sortu zitzaizun ideia Examen de conciencia dokumental saila egiteko?

Denok izaten dugu jakin-nahia, eta gehienok pentsatu ohi dugu badagoela gai handi bat eta kontatu beharko dela noizbait. Elizaren abusuak banaka joan dira ateraz, baina Spotlight-en moduan egin ez dena da ikuspuntua altxatu eta kasuak lotu; funtsean, jabetzea ez dela ikastetxe edo eliza bateko kasu zehatza, baizik eta ezkutatze sistema globalizatu bat egon dela. Ematen du denek ezkutatze eskuliburu bera irakurri dutela [Hego Euskal Herriko, Herrialde Katalanetako, Galiziako eta Espainiako kasuak jaso ditu saioan].

Miguel Angel Hurtado biktima erabili duzu istorioak kontatzeko gidari gisa. Zergatik?

Haritik tira egingo zuen norbait nahi nuen. Probak eginez joan ginen. Hurtado ezagututa, minutu erdi batean jabetu nintzen hura zela egokiena. Bai aktibista gisa duen esperientziagatik, eta harena kasu berri bat delako. Aurkikuntza bat izan da Hurtado.

Maristetako monitore Joaquin Benitezek sexu abusuak egin zizkien Bartzelonako haurrei 1980tik 2011ra. «Eskua joaten zitzaidan», esaten du saioan. Nola sentitu zinen hura elkarrizketatzen?

Elkarrizketa luze bat nahi genuen Benitezekin. Urtebeteko lana izan zen hori lortzeko. Nire laguntzaileek orduetan eutsi zioten telefonoari, Benitezen zuritze narrazioa entzuten. Azkenean, egun batean baiezkoa eman zigun.

Euskal Herriko bi kasu agertzen dira saioan. Beste toki batzuetan ikusitakoa errepikatzen al da horietan ere?

Gauza bera errepikatzen da, bai. Saioa Netflix plataforman jarri zutenetik Euskal Herrian kasu gehiago agertu dira. Gasteizko San Viator ikastetxeko Jose Angel Arregi apaiz eta irakaslearen kasua paradigmatikoa da; ia urtero tokiz aldatzen zuten. Ezkutatze estrategia igual-iguala da Kataluniako Maristetan eta San Viator ikastetxean. Pederastiagatik salatuak izan diren erlijio gizonen ibilbidea ikertzean, ikusi dugu nola mugitu dituzten toki batetik bestera. Orduan jabetzen zara erlijio ikastetxe, elizbarruti eta ordena guztietan eskubliburu bera errepikatzen dutela: haien asmoa beti da erakundearen izen ona mantentzea, eta hori gailendu egiten zaio biktimak babesteari eta erreparatzeari.

Nola sentitu zara psikologikoki eta barrutik lan hau egin eta gero?

Kazetari eta dokumental egile moduan egokitu izan zait gai gogorrak lantzea. Hala ere, aitortzen dut lan hau izan dela emozionalki kudeatzeko zailenetakoa, biktimekin bereziki asko enpatizatu dudalako.

Oihartzun handia izaten ari da dokumental saioa. Zer balorazio egiten duzu izandako harreraz?

Kritikak oso onak izan dira. Sare sozialetan erantzun asko egon dira, eta horrek kasu berriak azaleratzea ekarri du. Asko poztuko nintzateke Me too-ren tankerako mugimendu bat sortuko balitz, dauden biktima guztiekiko elkartasun joera bat. Izan ere, biktima horietako askok oraindik isiltasunean bizi dute beren kasua.

Azkenaldian azaleratu den beste kasu bat Bilboko Salestarretako irakasleena da. Bigarren denboraldi bat egingo zenuke agertzen ari diren kasu berriekin?

Ez dakit. Azkeneko asteetan gertatzen ari zaidana da zenbait herritarrek dokumental saioa ikusten dutela, eta bat-batean haien esperientzia kontatzeko beharra dutela. Haietako askok sare sozialetan bilatzen naute. Ikerketa zaindua egiten ari diren komunikabideetara bideratzen ditut. Horrek kasu gehiago azaleratzea ekarri du... eta oraindik asko falta dira argitara ateratzeko. Guztiz konbentzituta nago arazoak imajina dezakegun hori gainditzen duela, eta nabarmen.]]>
<![CDATA[Milioika emakume mobilizatu dira munduan]]> https://www.berria.eus/albisteak/163779/milioika_emakume_mobilizatu_dira_munduan.htm Fri, 08 Mar 2019 10:05:39 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/albisteak/163779/milioika_emakume_mobilizatu_dira_munduan.htm <![CDATA[Bilbo Hiriak Jaurlaritzari galdetu dio ea noiz emango dion lizentzia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/036/001/2019-03-08/bilbo_hiriak_jaurlaritzari_galdetu_dio_ea_noiz_emango_dion_lizentzia.htm Fri, 08 Mar 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/036/001/2019-03-08/bilbo_hiriak_jaurlaritzari_galdetu_dio_ea_noiz_emango_dion_lizentzia.htm Uriola atariak eta Prest aldizkariak ere. Galdera zuzena egin diote Jaurlaritzari: «Noiz emango diozue, behingoz, Bilbo Hiriari dagokiona?». Jabi Zabala irratiko esatariak iragarri du Jaurlaritzari bidaliko diotela agiria.

Bilbo Hiria irratiak nabarmendu du eguneroko jardunerako lagungarri izango litzatekeela lizentzia edukitzea: «Adibidez, gure FM irrati seinalea hobetu ahal izango genuke, indar eta kalitate handiagoz igorriz, eta diru laguntzak jaso ahal izango genituzke irrati moduan». Izan ere, Jaurlaritzak lizentzia edukitzea eskatzen du diru laguntzetara aurkeztu ahal izateko. «Urtetik urtera, lizentziarik gabe egoteak kalte egiten digu, eta 22 urte beteko ditugu laster». Soilik webgunerako jaso izan dute laguntza txikiren bat, baina irratirako inoiz ez.

Zabalak gogoratu duenez, garai batean irratiak salatu zuen Jaurlaritzaren deialdia «hankamotz» gelditzen zela: «Bazterrean utzi zuten irabazi asmorik gabeko sektore guztia. Lehiaketak ezarritako oinarriak irrati komertzialentzat ziren egokiak, baina ez irrati txiki eta komunitarioentzat». Hala ere, Bilbo Hiria lehiaketara aurkeztu zen. «Mieltxo Monfort zenak esan ohi zuen moduan, trajea ez zegoen guretzat egina. Baina proiektu txukun bat aurkeztu genuen».

Bilbo Hiria aurkeztu zen eremuan, lizentzia eman diete honako irratiei: Onda Vasca, Radio Maria, Cadena Dial eta Radio7. Guztiak gaztelaniazkoak. Deialdiak Bilbo Handirako euskarazko bi erreserba gorde zituen; bietako bat Naiz irratiarentzat izango da, baina bigarrena zein den jakin nahiko lukete Bilbo Hiriako kideek. «Pentsatzen dugu bigarren horrek guretzat izan beharko lukeela», esan du Zabalak. «Gure ikuspegitik, 2012an bidegabekeria izan zen lehiaketaren deialdia. Eta oraingo Jaurlaritzak zilegitasuna eman dio bidegabekeria hari». Zabalak «eskandalutzat» jo du lizentziekin gertatu dena. «Deialdi hartan, gainera, ez zituzten ezertarako aintzat hartu irrati proiektuak martxan egotea eta ibilbide bat izatea. Ekarpen soziala eta kulturala egiten duten irratiak, gurea bezalakoak, ez zituzten baloratu».]]>
<![CDATA[Hedabideetako andreek planto egingo dute]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1859/036/001/2019-03-07/hedabideetako_andreek_planto_egingo_dute.htm Thu, 07 Mar 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1859/036/001/2019-03-07/hedabideetako_andreek_planto_egingo_dute.htm Mantangorri gehigarria larunbatean ez, baizik igandean argitaratuko dute.

Hitza argitalpenetan, emakumeek greba egingo dute. Baita Tolosaldeko Ataria-n ere.

Hamaika telebista osatzen duten emakumezkoek ere ez dute lanik egingo martxoaren 8an. Andreen plantoak eragin zuzena izango du telebistan, eta programazio berezia emango dute. Emakumeen eguneko mobilizazioen inguruko saio monografikoak emango dituzte; gizonezkoek Bilboko, Donostiako, Iruñeko eta Gasteizko manifestazioen berri emango dute. Gurean Gaur albistegiak bereziak izango dira, eta 16:00etan eta 20:30ean emango dituzte; 16:00etatik aurrera, soilik grebarekin lotutako irudiak eta albisteak izango dira ikusgai. Sare sozialetako eduki guztiak, halaber, mobilizazioen ingurukoak izango dira. Gainera, gizonezkoak ez dira albisteen eta erreportajeen esatari arituko; emakumezkoen ahotsak entzungo dira soilik. Azkeneko asteetan gaiari lotuta egin dituzten erreportajeak ere ikusgai izango dira egun osoan zehar.

Argia-ko andreek planto egingo dute, eta kazetari gizonezkoek grebaren inguruko jarraipena egingo dute soilik.

Eduki bereziak EITBn

EITBko hedabideetan, bestetik, gutxieneko zerbitzuak izango dituzte bihar: eguneroko albistegiak emango dituzte, baina beste informazio saioak ez; adibidez, Ahoz aho-ren orduan azkeneko hilabeteetako eduki feministak izango dira ikusgai.

Gaur gauean, berriz, ETB1eko Gure kasa saioan emakumeen egoeraz eta etorkizunaz hitz egingo dute honako gonbidatu hauekin: Garbiñe Biurrun epailea, Kattalin Miner idazlea, Ane Etxezarreta Realeko jokalaria, Maider Mendizabal pilotaria eta Izaskun Landaida Emakundeko zuzendaria. Onintza Enbeitak eta Maddalen Arzallusek emakumeei buruzko bertsoak kantatuko dituzte.

ETB3ko 3txulo eta 3zpa4 saioen helburua genero berdintasunaren inguruan ohartaraztea izango da asteon. Ostiralean, larunbatean eta igandean, andreak protagonista dituzten marrazki bizidunek tarte berezia izango dute.

Euskadi Irratiko Faktoria saioan, gaur Izaskun Landaida Emakundeko zuzendaria eta Nafarroako Gobernuko Berdintasun Saileko arduradun bat izango dira solasean.

Gazteak manifestu bat prestatu du martxoaren 8rako: irratiko kolaboratzaileez gain, hainbat musikari ezagunek egin dute bat agiriarekin. Egunotan sare sozialetan zabalduko dute bideoa.

EITBren webgunean eduki bereziak prestatuko dituzte; irratian eta telebistan landutako eduki guztiak eskura jarriko dituzte, eta playlist edo lanen zerrenda bat argitaratuko dute.

Arrosa irrati sareko emakumeek greba egingo dute bihar, eta ez dute Zebrabidea irratsaioa egingo. Gasteizko Hala Bedi irratiak soilik zuzeneko konexioak egingo ditu mobilizazioekin. Iruñeko Eguzki irratiak, berriz, magazin berezi bat egingo du, 10:00etatik aurrera.

Naiz irratiak ordu bateko erreportaje berezi bat prestatu du martxoaren 8rako. Hori izango da euskarazko irratiaren aurreneko saioa, baina soilik Internet bidez entzun ahalko da —FM bidez irratian entzun ahalko den aurreneko irratsaioa Korrikan iritsiko da—.

Euskalerria Irratiko emakumeek greba egingo dute, eta biharko albistegiak erdira murriztuko dituzte —grebari buruzko informazioa izango dute ardatz—. Gizonezko esatariek Iruñeko Gazteluko plazatik eginen dituzte albistegiak eta eguerdiko irratsaioa —bi ordukoa izan beharrean, ordubetekoa—. Arratsaldean, emakumeek sortutako kantak edo emakumeei buruzkoak jarriko dituzte. Euskal Irratietan ere greba egingo dute emakumeek, eta esatari andreek egindako irratsaioak ez dituzte ordezkatuko.]]>
<![CDATA["Ganorazko deialdirik gabe", lizentziarik gabe jarraituko duela salatu du Bilbo Hiriak]]> https://www.berria.eus/albisteak/163673/ganorazko_deialdirik_gabe_lizentziarik_gabe_jarraituko_duela_salatu_du_bilbo_hiriak.htm Wed, 06 Mar 2019 07:53:04 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/albisteak/163673/ganorazko_deialdirik_gabe_lizentziarik_gabe_jarraituko_duela_salatu_du_bilbo_hiriak.htm hamazazpi irrati lizentzia eman dituela, behin betiko. Bitartean, Bilbo Hiriak salatu du lizentziarik gabe jarraituko duela, "Eusko Jaurlaritzak irratien ganorazko deialdia egin ezean". Irratiko esatariek eta kolaboratzaileek kezka azaldu dute: "Ez du ematen halako deialdirik egingo duenik". Eusko Jaurlaritza: eta gure lizentzia noizko? #BilboHiriakBerea izenburuko agiria plazaratu du euskarazko irratiak. Gogoratu du Bilboko eta Bilborako euskarazko irrati bakarra dela Bilbo Hiria: "Gizarte eta kultura gaietan zentratua, eta gure hiriko auzoetako bizitza soziala euskaraz islatzeaz gain, musika, literatura, zinema, bertsolaritza, irakaskuntza, haurren mundua, teknologia, ekonomia, sexologia, historia, ekologia eta zientzia dibulgazioa jorratzen ditu bere saio ugarien bidez eta kolaboratzaile askoren ekarpenari esker". Irabazi asmorik gabeko irratia da Bilbo Hiria, eta ekonomikoki ahalegin handia egiten du Zenbat Gara elkarteak. "Gure jardunerako lagungarri litzateke lizentzia izatea hainbat arrazoirengatik", diote agiriaren sinatzaileek. "Adibidez, gure FM irrati seinalea hobetu ahal izango genuke, indar eta kalitate handiagoz igorriz, eta diru laguntzak jaso ahal izango genituzke irrati moduan". Jaurlaritzak lizentzia edukitzea eskatzen du laguntzetara aurkeztu ahal izateko. "Urtetik urtera, lizentziarik gabe egoteak kaltetzen gaitu, eta 22 urte beteko ditugu laster". 2012. urtean Jaurlaritzak lizentziaren deialdia egin zuenean, Bilbo Hiriak salatu zuen lehiaketa hura ez zegoela irrati txiki eta euskaldunen neurrira egina. Beste irrati batzuek eta zenbait eragilek ere salatu zuten gaztelania hutsezko lizentziak banatzeko egina zela, eta euskara baztertzen zuela. "Hala ere, aurkeztu ginen lehiaketa tranpati horretara", dio Bilbo Hiriako agiriak. "Ahalegin ekonomiko eta pertsonal handia eginez, egitasmo ekonomiko, tekniko eta profesinal txukuna aurkeztuta... Eta ez ziguten lizentziarik eman. Nahiago izan zuten egitasmo hutsak zirenei esleitu, inoiz gauzatuko diren ez dakigunak". Irregulartasunak tartean, Jaurlaritzak 2012ko abenduan erabaki zuen lehiaketa bera eta hark ezarritako behin-behineko adjudikazioak bertan behera uztea. "Orduan pentsatu genuen Iñigo Urkullureen Jaurlaritza berriak, luze gabe, zapuztutako lehiaketaren balorazioetan izandako irregulartasunak zuzendu eta lehiaketa haren ordez, ganorazko beste bat abiatuko zuela. Lopezen garaikoak ez bezala, irabazi asmorik gabeko irrati komunitarioak aintzat hartuko zituena, egindako ibilbidea eta ekarpen soziala kontuan hartuko zituena..." Ez zen halakorik gertatu, ordea. "Gauzak horrela, epe laburrean Bilbo Hiria irratiaren jarraipena kolokan dago, lizentziarik gabe, eta FMaren 96.0an ganorazko seinale bat hedatzeko gero eta zailtasun handiagoekin, lizentziadun erdal irrati indartsuen artean estututa", salatu dute irratiko esatariek eta kolaboratzaileek. Eusko Jaurlaritzari galdera zuzena egiten bukatu dute agiria: "Noiz emango diozue behingoz Bilbo Hiriari dagokiona?" Atxikimendua eman nahi duen orok honako helbide elektronikora idatz dezake: lizentziaorain@bilbohiria.eus ]]> <![CDATA[ETB1 kateak 'Sukaldaria' saioa estreinatuko du bihar gauean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1866/028/001/2019-03-06/etb1_kateak_sukaldaria_saioa_estreinatuko_du_bihar_gauean.htm Wed, 06 Mar 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1866/028/001/2019-03-06/etb1_kateak_sukaldaria_saioa_estreinatuko_du_bihar_gauean.htm Sukaldaria saio berriaren ardatz nagusia. Funtsean, Argiñanok berak aitortu duenez, ETB2ko Historias a Bocados saioan egiten duena egingo du euskarazko programan. ETB1ek bihar estreinatuko du saioa, 22:35ean.

Aurreneko atalean, Argiñano Orozkon (Bizkaia) ibiliko da. Julia Barberena 77 urteko okinarekin izango du lehen hitzordua. Baserrian era guztietako ogiak egiten ditu, eta aurkezle bera lanean jarriko du. Ogia egiten amaitu ostean, bere espezialitatea prestatzen erakutsiko du: euskal pastela. «Sekulako artista da Barberena», adierazi du Argiñanok. Saioko beste protagonista bat Felix Muguruza filologoa izango da. Txintxiburduntzia izeneko errituala erakutsiko dio Argiñanori. Bestalde, Jose Mari Olabarria 83 urteko artzainarekin mintzatuko da aurkezlea. Haren emazte Josefina Petralandak indabak prestatuko ditu, eta bi gizonek txorizoa gehituko diete. Giro onean bazkalduko dute, Olabarria artzain bizitzari buruz mintzatzen den bitartean. «Orozko inguruko azken artzaina da bera».

Saio berri bat ETB2n ere

Oraingoz, Sukaldaria saioko lau atal grabatuko dituzte. «Tokiko gastronomia eta ohitura ezagutuz joango gara», esan du Argiñanok. Kamera aurrean euskaraz gaztelaniaz baino hobeto sentitzen dela gaineratu du gozogileak: «Lehen programa da euskaraz egiten dudana. Erdarakadak aterako zaizkit, agian, baina ni euskaraz oso ondo sentitzen naiz».

Gaztelaniazko katean ere jarraituko du Argiñanok. Izan ere, hilaren 16an ETB2k Escapadas con Joseba Argiñano programa estreinatuko du. «Historias a Bocados baino dinamikoagoa izango da. Hiru elkarrizketatu izan beharrean, pertsonaia bakar bat izango da protagonista atal bakoitzean. Bestalde, atal bakoitzean toki gehiagotara joango gara». ETB2ko saio berriko aurreneko atalean, protagonista Javier Clemente futbol entrenatzailea izango da. Zarautzen (Gipuzkoa) jarriko dute zita, eta gero hainbat txokotara joango dira. «Hamaiketako eder bat egingo dugu. Nire senide batzuk ere azalduko dira atal horretan: amarekin eta izebarekin, Kirkilla-Enea jatetxera joango gara, eta anaia batek hotela erakutsiko digu».

Argiñanok ez daki telebistan luzaroan arituko den. Orain «gustura» dago, behintzat: «Herriz herri ibiltzea oso aberasgarria izaten ari da». Nova katerako gozogintzari buruzko saio bat egin zuen, baina ETBn gehiago gozatzen ari dela aitortu du: «Asko ikasten ari naiz, eta oso pozik ari naiz herriak ezagutzen».]]>
<![CDATA['Game of thrones'-ek azken denboraldiko trailerra zabaldu du]]> https://www.berria.eus/albisteak/163625/039game_of_thrones039_ek_azken_denboraldiko_trailerra_zabaldu_du.htm Tue, 05 Mar 2019 18:50:38 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/albisteak/163625/039game_of_thrones039_ek_azken_denboraldiko_trailerra_zabaldu_du.htm