<![CDATA[Urtzi Urkizu | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Fri, 18 Jan 2019 07:29:15 +0100 hourly 1 <![CDATA[Urtzi Urkizu | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Telebista da oraindik albisteen berri izateko hedabiderik gogokoena]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/032/001/2019-01-18/telebista_da_oraindik_albisteen_berri_izateko_hedabiderik_gogokoena.htm Fri, 18 Jan 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/032/001/2019-01-18/telebista_da_oraindik_albisteen_berri_izateko_hedabiderik_gogokoena.htm
Jaurlaritzaren ikerketarako, telefono bidezko 900 elkarrizketa egin zituzten azaroan, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako 18 urte baino gehiagoko herritarrekin. Kalkulatu dute %3,3koa dela egon daitekeen errorea.

Herritarren %28k adierazi dute Internet dela eurentzat albisteen berri izateko hedabide nagusia. Ehuneko hori nabarmen handiagoa da 18-45 urte artekoen artean, eta haientzat informazioa jasotzeko garrantzitsuena da Internet: 18-29 urte artekoen artean %58k aukeratzen dute Internet, eta 30-45 urtekoen artean, %43k.

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako herritarren %44k ez dituzte Interneteko sare sozialak inoiz edo ia inoiz erabiltzen. Eta, Jaurlaritzaren datuen arabera, ehuneko hori Europako Batasuneko handienetakoa da; Europan, batez beste, %33k ez dituzte sare sozialak erabiltzen inoiz edo ia inoiz. Jaurlaritzak galdetutako 18-29 urte arteko gazteen artean, ordea, %92k egunero erabiltzen dituzte sare sozialak.

Adin tarte horretako gazteen %2k soilik aipatu dute irratia albisteak jasotzeko hedabide nagusitzat. Adin guztietako herritarrak aintzat hartuz gero, %17 dira irratia gogokoen dutenak.

Bestalde, soilik hamar lagunetik batek adierazi du paperezko egunkariak direla albisteak jasotzeko hedabide nagusia; 18-45 urte artekoen artean, %5ek. 2014an, herritarren %34k egunero irakurtzen zuten egunkaria paperean. Lau urte geroago, %22 baino ez dira.

Albiste faltsuekin kezka

Bestalde, ikerketak ondorioztatu du herritarrek kezkagarritzat jotzen dituztela albiste faltsuak: %61entzat, informazio faltsua «arazo larria» da demokraziarentzat, eta, %29rentzat, «larria neurri batean». Europako Batasunean, batez beste, oso larritzat jotzen dute %45ek, eta neurri batean %38k. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, hamar lagunetik zortzik uste dute hedabideetan informazio faltsua topatzen dutela gutxienez hilean behin. Baina soilik erdiek uste dute badakitela informazio bat noiz den faltsua edo noiz ez den errealitatearen isla garbia. Europako Batasunean, aldiz, %71k uste dute nabaritzen dutela noiz den berri bat faltsua. %41ek uste dute batez ere sare sozialetan zabaltzen dela informazio faltsua, eta %38k diote hedabide mota guztietan edo gehienetan zabaltzen dela.]]>
<![CDATA['Brexit'-aren aldeko botoen bila]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1897/036/002/2019-01-17/brexit_aren_aldeko_botoen_bila.htm Thu, 17 Jan 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1897/036/002/2019-01-17/brexit_aren_aldeko_botoen_bila.htm 'Brexit: The Uncivil War'Zuzendaria: Toby Haynes. Aktoreak: Benedict Cumberbatch, Rory Kinnear, John Heffernan, Liz White, Kyle Soller, Lee Boardman, Oliver Maltman, Jay Simpson. Iraupena: 120 min. Generoa: Drama. Herrialdea: Erresuma Batua. Non ikusi: HBO España.

Channel 4 kateak joan den astean estreinatu zuen, eta Hego Euskal Herrian HBOren streaming plataforman ikus daiteke Brexit: The Uncivil War telefilma. Interes handiz eta erraz jarraitzen zaio istorioari, drama erakargarria da bere osotasunean, baina James Graham gidoilariak —1984 filma— eta Toby Haynes zuzendariak —Black Mirror eta Doctor Who-ren hainbat atal zuzendu ditu— ondutako lanak baditu zenbait tranpa: Dominic Cummings protagonista eta Vote Leave kanpainako (Europako Batasunetik ateratzearen aldekoa) zuzendaria Erresuma Batuko parlamentuan galdera batzuei erantzuten agertzen da telefilmean, eta halakorik ez zen inoiz gertatu. Uko egin baitzion agerraldia egin eta galderak erantzuteari. Ez da hori txantxetako kontua, telefilmak Cummingsekiko enpatia lortu nahi baitu etengabe.

Benedict Cumberbatch aktorearen interpretazio apartak eragin nabarmena du telefilmaren azken emaitzan eta pertsonaiarekiko sor daitekeen atxikimenduan. Aldiz, Europan gelditzearen aldeko kanpaina daramaten pertsonaien marrazketa askoz ahulagoa da. Soilik eszena batean ageri dira aurrez aurre Cummings eta Europan gelditzearen aldeko kanpainako arduradun bat. Agerikoa da: telefilmaren funtsa Cummingsen garaipena nola garatuz joan zen islatzea da. Eta aurkarien ahuldadea albo batera utzita, une oso interesgarria —are interesgarriago landu zitekeena— Interneteko datuen erabilerarekin kanpainan egin zituzten trikimailuena da. Steve Bannonen pertsonaia ez da gehiegi azaltzen telefilmean, baina haren parte hartzeak —Facebookeko profilen manipulazioaren bitartez— erreferendumean eragina izan zuela iradokitzen da; Cummingsek berak trikimailu horri ematen dion garrantzia ondo jasotzen da.

Pelikularen izaera tranpatian sar daitezke, halaber, Nigel Farageren eta Arron Banksen karikaturak. Cummingsek mespretxatu egiten ditu, eta haien mezuek gizartean ez zutela eraginik izan pentsa dezake filmaren ikusleak. Zalantzan jar daitekeen marrazketa da hori ere; ameskeria da pentsatzea atzo bertan Faragek egin zituen adierazpenei ez diela inork arreta jarri.

Dena den, tranpa, gezur, karikatura eta desitxuratze guztiak aintzat hartuta ere, telebistarako pelikula oso entretenigarria da Brexit: The Uncivil War. Garai aproposean estreinatu dute, eta puri-purian dagoen gaurko gai bati ausardiaz heldu. Ez legoke batere gaizki halako saialdiak Euskal Herrian egingo balira: gaur-gaurko gai politiko bati heldu, erdi ezkutuan egon den pertsona batean sakondu, eta aktore on batzuekin, soineko fin batean jantzi. Talentua badago horretarako, ausardia eta borondatea baleude, behinik behin.]]>
<![CDATA[Behategiaren datutegia udaberrirako eguneratuko dute]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1900/036/003/2019-01-17/behategiaren_datutegia_udaberrirako_eguneratuko_dute.htm Thu, 17 Jan 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1900/036/003/2019-01-17/behategiaren_datutegia_udaberrirako_eguneratuko_dute.htm
Behategiaren egitasmoen artean, bestalde, datutegia aipatu beharra dago, euskarazko komunikabideen inguruan dagoen datu base osatuena. Errealitatea ahalik eta zehatzena ezagutzea da Behategiaren asmoa, eta, helburu horretara bidean, datutegiaren eguneratzea lantzea izango du erronkatzat. «Udaberrirako prest izango dugu tresna, eguneratutako datu berriekin hornituta, eta lehen bilakaerak aztertzeko prest», iragarri du Behategiak.

Hekimen Euskal Hedabideen Elkarteak, EHUk, Mondragon Unibertsitateak eta Deustuko Unibertsitateak abiarazi zuten Behategia, eta, ondotik, Udako Euskal Unibertsitatea bildu zen egitasmora.]]>
<![CDATA[Beste hari bat lizentzien katramilan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1859/028/001/2019-01-16/beste_hari_bat_lizentzien_katramilan.htm Wed, 16 Jan 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1859/028/001/2019-01-16/beste_hari_bat_lizentzien_katramilan.htm
EAEko Justizia Auzitegi Nagusiaren eta Espainiako Auzitegi Gorenaren epaien arabera, lehiaketari uko egiteko akordioa erabat bertan behera uztea deklaratu zen. Hala diote Jaurlaritzaren iturriek. «Hortaz, atzera jo behar du espedienteak, uko egite akordioaren aurreko aldira. Horregatik ekin dio sailak uko egiteko aurreko aldira espedientea atzera eramateari, eta horrela behar duenez izan, okerrak daudela ziurtatuta, haiek zuzentzeari ekin zaio».

Behin-behineko lizentzia lortu eta helegiteak jartzen aritu ziren enpresei arrazoia eman zieten epaileek. Baina, Jaurlaritzak esan duenez, egoitza judizialean ebatzi ez diren lizentziak adjudikatzeko daude orain. «Gogora ekarri beharra dago lizentzien adjudikazio prozesuari uko egitea erabaki zenean, ordurako behin-behineko adjudikazio bat zegoela 34 frekuentzientzat. Behin-behineko jakinarazpenaren ondoren, balorazio mahaiak berak ohartarazi zuen okerrak zeudela balorazioan; hortaz, behin-behineko adjudikazioa berrikustea eta oker horiek zuzentzea erabaki zuen bere azkeneko bileran».

Egoera horrek epaitegietako katramila are gehiago luza dezake, enpresek auzitara jotzea erabakitzen baldin badute.

Info7ren oinordekoa, berdin

Jaurlaritza okerrak zuzentzen ari den arren, lizentzia jaso zuten irrati batzuk emititzen ari dira: esate baterako, Euskal Irrati Zerbitzuek —Gara egunkariaren taldekoa eta Info7ren oinordekoa— emititzeko zortzi lizentzia dituzte, zortzi eskualdetan. Xabier Abasolo Euskal Irrati Zerbitzuetako ordezkariak esan du ez dutela inolako informaziorik jaso. «Jaurlaritzak bertan behera utzi zuen lehiaketa, eta guk hasieratik esan genuen hori ezin zela egin. Auzitegiek hirutan eman ziguten arrazoia, ordea. Guk ere esan genuen balorazioan okerrak zeudela, baina horrek guri ez digu eragiten. Eta, eraginez gero, ez digute jakinarazi».

Antxeta irratiak Donostia aldean emititzeko lizentzia lortu zuen, eta horretan ere ez dela eraginik izango argitu du Agus Hernan Antxetako lehendakariak: «Gure kasuan ez du inzidentziarik, Antxetak epaitegietako bidea hartu zuelako eta epaileak arrazoia eman zigulako».

Bestelakoa izan daiteke auzitara jo ez zuten irrati batzuen egoera: esate baterako, Gasteizko Hala Bedirena. Euskara hutsez emititzeko lizentzia bat lortu zuen 2012an. Baina Jaurlaritza berriak lehiaketari helegiteak jarri ostean, ez zuen auzitara jo, eta lizentziarik gabe gelditu zen —hala ere, Hala Bedi Bi jarri zuten martxan, Arabako euskarazko irrati bakarra—. Jaurlaritzaren ohar bat jaso zuen duela hilabete bat Hala Bedik, galdetuz ea lizentzia eskaera berresten zuen. Zein pauso eman aztertzen ari da orain irratia. Hala Bedik salatu izan du lehiaketak ez diela erantzun egokirik ematen irrati komunitarioei.

Bestalde, Info7ren oinordekoa izango den irratian lizentziak ezin direla mugitu esan du Abasolok: «Sinatuta daude, eta emititzen ari gara. Dena den, esan nahiko genuke Jaurlaritza helegitez helegite ibili zela temati lehiaketa bertan behera utzi nahi horretan baina auzitegiek behin eta berriz arrazoia eman zigutela». Abasoloren arabera, Jaurlaritza helegiteekin tematu zelako, euskarazko irrati handi baten sorrera ia zazpi urtez atzeratu da. «Orain ere, ez dizkigute erraztasunak ematen». Info7ren oinordekoa den irratia musika emititzen ari da gaur egun. «Behin probak egin ostean hasiko gara irratsaio batzuk sartzen. Korrika garai garrantzitsua izango da guretzat. Inplementazio urtea izango da 2019a, eta programazio osoa ez dugu izango udazkenera arte», iragarri du Abasolok. ]]>
<![CDATA['Hitza.eus' eta eskualdeetako 'Hitzen' webguneak berritu dituzte]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/036/001/2019-01-15/hitzaeus_eta_eskualdeetako_hitzen_webguneak_berritu_dituzte.htm Tue, 15 Jan 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/036/001/2019-01-15/hitzaeus_eta_eskualdeetako_hitzen_webguneak_berritu_dituzte.htm Hitza.eus webgune orokorra eta eskualdeetako sei webguneak berritu egin dituzte, eta gaur estreinatuko dituzte atari berriak. Adibide Komunikazioa marketin agentziarekin elkarlanean jantzi dituzte diseinu berriz Irutxuloko.hitza.eus, Goierri.hitza.eus, Urolakosta.hitza.eus, Oarsobidasoa.hitza.eus, Lea-artibaietamutriku.hitza.eus eta Busturialdea.hitza.eus. Asier Alkorta Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza-ren webguneko arduradunak azaldu duenez, «erabilgarritasuna erraztea» izan da diseinu aldaketaren helburu nagusia: «Argiak eta irakurterrazak izango dira webgune berrituak».

Webguneek antolatuago erakutsiko dute informazioa, eta informazioaren lagungarri eskaintzen duten gainerako materiala ere eskuragarri izango dute hartzaileek.

Nerea Lizarralde Irutxuloko Hitza-ko zuzendariak nabarmendu du, era berean, proiektua hauspotzen dutenentzako atal berezi bat sortu dutela: Hitzakide atala. Hiru Damatxo agentziarekin batera landu dute atala. Hitzakide izateko honako aukera hauek daude egun: Hitzakide harpideduna -Hitza paperean eta gainerako produktuak etxean jasotzen dituena-, Hitzakide iragarlea -papereko eskaintza osoa jasotzeaz gain, iragarkiak jartzeko unean uneko deskontuak ditu- eta Hitzakidea -webguneko irakurlea eta proiektua babesten duena-. Hiru Hitzakide motek webguneko abantaila guztiez gozatu ahal izango dute: aleak PDF formatuan deskargatu, zozketetan parte hartu, deskontu bereziez baliatzeko aukera, webgunea euren nahien arabera antolatu, gogoko albisteak gorde... Horretaz guztiaz gain, «eduki aurreratuak» izango dituztela iragarri du Lizarraldek: «Alegia, albiste, erreportaje eta elkarrizketa batzuk Hitzakide ez diren gainerako erabiltzaileek baino lehenago irakurtzeko aukera edukiko dute. Orain arteko harpidedun guztiek atal berri horretan kontua sortzeko mezua jasoko dute».

Era berean, orain arteko helburuekin jarraituko dutela gaineratu du Lizarraldek: «Herritarrak informatzea da gure lehentasuna, ahalik eta modu bizkorrenean, zuzenean eta ahalik eta informazio zabalena emanez. Eta informazioa da webgune berrien oinarria ere». Alkortak gaineratu du webguneetan multimedia atal «txukun» eta «erabilerraza» egongo dela. «Hartzaileek eskura edukiko dituzte bideoak zein argazki galeriak».

Informazioa ahalik eta bizkorren bilatzeko, bestalde, webgune berriek ohiko bilatzailea eta bilatzaile aurreratua ere badauzkate. Iragazkiak ezarriz bilaketa zehatzagoak egiteko aukera egongo da. Alkortak esan duenez, webguneek agenda «zabal, geolokalizatu eta osatua» izango dute. «Eskualde zein herri guztietako ekitaldiak klik batean kontsultatzeko aukera egongo da». Zorion agurren atal bat izango dute webguneek, baita eskelena ere.

Buletianak jasotzeko aukera emango dute. Eta sare sozialak ere webgune berrietarako sarbideak izango dira, edukiak zabaltzeko bide izanda aurrerantzean ere. ]]>
<![CDATA[«Hobe da gauza gutxi eta ondo egitea, asko eta gaizki baino»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/036/001/2019-01-13/hobe_da_gauza_gutxi_eta_ondo_egitea_asko_eta_gaizki_baino.htm Sun, 13 Jan 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1943/036/001/2019-01-13/hobe_da_gauza_gutxi_eta_ondo_egitea_asko_eta_gaizki_baino.htm El Punt egunkarian eta Nova Ciutat Vella aldizkarian hasi zen Susana Perez Soler (Bartzelona, 1986) kazetari lanetan. Komunikazio digitaleko doktorea da Ramon Llull Unibertsitatean, eta Blanquernako DigiLab ikerketa taldeko kidea. Hainbat aldizkaritan eta TVEn kolaborazioak egiten ditu.

Udazkenean hamar elkarrizketa egin zenituen kazetaritza digitalaren inguruan. Zein ondorio nagusi atera zenituen?

Elkarrizketekin ikuspegi orokor bat ematen saiatu nintzen. Ekoizpen sistema osoan du eragina arlo digitalak: aldaketak daude edukietan, lengoaia digitalaren bidez. Profesionalen roletan ere aldaketak izan dira. Adituek gero eta gehiago multi-tasking-az hitz egiten dute; soilik kronika bat ondo idazteaz arduratzen zen kazetaria desagertu egin da. Kazetariek idazten jakin behar dute, irudiak hartzen, grabatzen, edukiak eremu digitaletan jartzen eta zabaltzen... Enpresetan ere aldaketak daude, erredakzioetan arlo digitala sartu behar dutelako. Finantzaketari dagokionez, formula magiko bat falta da digitaletik sarrerak lortzeko. Audientzietan ere aldaketak gertatu dira: erabiltzaileek sakelakoaren bidez gehiago kontsumitzen dituzte albisteak ordenagailuan baino.

Sare sozialetan zer garapen izaten ari dira hedabideak eta kazetariak?

Bi fasetan iritsi dira sare sozialak: hasieran, 2004an Facebook eta 2006an Twitter azaldu zirenean, kazetariek sare sozialei bizkarra ematen zieten. Hori gainditu zen; 2010-2011 inguruan, hedabideek ikusi zuten sare sozialak behar-beharrezkoak direla negoziorako, eta webeko eduki guztiak sare sozialetan zabaltzeari ekin zioten. Gaur egun, munduko erreportaje onena idatz daiteke, baina, ez bazaio zabalpen egokia ematen, alferrikakoa izango da. Hala ere, oraindik sare sozialei etekin handiagoa atera dakieke hartzaileekin konektatzeko. Komunitate digitalen analisia falta da hedabideetan; AEBetan gehiago ari dira horretan.

Doktore tesian, Belgikako eta Kataluniako erredakzioetan Twitter nola erabiltzen duten ikertu zenuen. Zein dira aldeak?

Ikerketa 2014aren amaieran eta 2015aren hasieran egin nuen. Pentsatzen nuen Belgikan aitzindariagoak izango zirela, baina ikusi nuen kazetaria pulpitu batean egotea lehenesten zutela. Sare sozialetan, spam tankerakoak zabaltzen zituzten: automatikoki hainbat artikulu segundo batean. Esaten zidaten kazetarien lanen artean ez dagoela audientziarekin hitz egiten aritzea. Katalunian bestelakoa zen ikuspuntua, eta eremu digitala konkistatzeko helburua aipatzen zuten. Carles Capdevila zena elkarrizketatzeko aukera izan nuen, Ara-ko zuzendari ohia. Haren ustez, komunitate askoren batuketa zen Ara. Hala esaten zuen: zenbat eta nitxo gehiago egon marka indartsu baten ondoan, orduan eta hobeto.

Asko aipatzen da digitalean edukiak gero eta gehiago ikus-entzunezkoak izango direla. Nola egin behar diote aurre horri egunkariek?

Internet multimedia da: testuak, argazkiak, audioak eta bideoak. Hedabide guztiek ikus-entzunezko edukiak sortu behar dituzte, baina baliabideak behar dira horretarako. Urteetan zabaldu izan da eduki digitalek ez dituztela baliabide gehiago behar. Hori esaten dutenek ez dute ezer ulertu. Internetek bere hizkuntza propioa du. Egunkariek lantalde multidiziplinarioak behar dituzte, ikus-entzunezko edukiak bizkor kontsumitzeko abilezia duten profesionalekin. Edonola ere, ikus-entzunezkoak ez dira hainbeste goia jotzen ari, esaten den moduan. Gainera, egunkariek ez dute sare sozial guztietan egon beharrik, eta ez diete joera guztiei jarraitu beharrik; ezin gara erotu eta ezin gara saiatu toki guztietan egoten. The New York Times bazara, lantaldeak izan ditzakezu sare sozial bakoitzerako eta ikus-entzunezkoetarako. Ez da iparra galdu behar.

Non lehenetsi beharko lukete?

Erreportaje onak idatziko dituzten kazetariak behar dituzte egunkariek, eta ongi ordainduak. Marka bakoitzaren balioa zein den ikusi behar da, eta komunitatea zer ordaintzeko prest dagoen antzeman. Hobe da gauza gutxi egitea eta ondo, asko eta gaizki baino. Enpresa bakoitzak bere barrura begiratu behar du, komunitateari eskain diezaiokeen balio erantsia detektatu, eta horretan indartsu bilakatu. Critic hedabide katalanak, adibidez, ikerketa kazetaritza pausatuaren alde egin du apustu. Agentzietako oharrak bere horretan kopiatuta, irakurleek ez dute ordaindu nahiko, ez dira ergelak.

Zer iritzi duzu albiste faltsuen fenomenoari buruz?

Fake news-en inguruan hitz egiteari lagatzeko aldarria egin nahiko nuke. Oximoron bat da hori: albistea bada, ez da faltsua. Gure buruari harriak jaurtitzen ari gara fenomenoarekin. Propagandaz eta manipulazioaz hitz egin beharko genuke, eta hori betidanik izan dugu. Maldito bulo proiektua interesgarria da: gezurrak modu argian ikusarazten ditu.]]>
<![CDATA[ETBk 'Euskalonski' saioaren atal berrien emisioa atzeratu du]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/027/001/2019-01-12/etbk_euskalonski_saioaren_atal_berrien_emisioa_atzeratu_du.htm Sat, 12 Jan 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/027/001/2019-01-12/etbk_euskalonski_saioaren_atal_berrien_emisioa_atzeratu_du.htm Euskalonski saioa —munduan barna dauden euskaldunekin egiten du bidea Pello Reparaz musikariak, atal bakoitza hiri batean—. Gabonetako atsedenaldiaren ostean, aste honetan eman zuten bigarren atal sortako aurrenekoa, Tokion grabatutakoa. Baina bigarren denboraldiko hurrengo atalak hemendik hilabete batzuetara emitituko ditu ETBk. Martxorako izango dituzte atal berriak grabatuak, baina ETBk ez du argitu noiz emango dituzten. «Saio guztiak grabatutakoan erabakiko dugu emisio data berria», esan du ETBko zuzendaritzak.

Euskalonski saioko iturrien arabera, erabakiak ez du zerikusirik El Conquistador del Pacífico saioaren —ETB2k ordu berean estreinatu zuen astelehenean— eta euskarazko programaren sustapenaren auziarekin. Hala adierazi du ETBk ere, eta atzerapena albiste ontzat jo du Euskalonski-ko lantaldeak. Programako iturrien arabera, denbora gehiago izango dute saioa ondo egiteko, eta abantailatzat dute grabazioak hirietan egitea saioa emisioan ez dagoen bitartean. Saioko langileek aitortu dute estu samar aritu izan direla epeetara iristeko.

Reparaz aurkezlea honako hiri hauetan ibiliko da atal berrietan: Helsinki, Praga, Erroma, Santiago, Sydney, Dublin eta Mexiko Hiria. Orotara, hamar atal izango ditu denboraldiak, Tokiokoa aintzat hartuta.

Tokioko atalak, %0,8

Nahiz eta Euskalonski saioko lantaldeak eta ETBko zuzendaritzak esan El conquistador del Pacífico saioak ez duela loturarik euskarazko programaren atalen atzerapenarekin, aintzat hartzekoak dira aste honetan zein izan diren ikusle datuak: prime time ordutegian eman zituzten bi programak. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, ETB2koak %16ko ikusle kuota lortu zuen, eta ETB1ekoak, %0,8koa —euskarazko katearen bataz besteko kuota %2,2 izan zen abenduan—. Julian Iantzik aurkezten duen gaztelaniazko reality-a ETBren urte hasierako apusturik handiena da, batez ere sustapenean egiten ari diren ahalegina aintzat hartuta.

Astelehen gauetan jarraituko du El conquistador del Pacífico saioak ETB2n, eta ordu berean euskarazko katean zinema emango dute. Etzi, esate baterako, Patxo Telleriak zuzendutako Igelak emango dute, 22:35ean. Euskarazko pelikula musikal hori Donostiako Zinemaldian estreinatu zuten, 2016ko irailean.

Aurreko denboraldian ETB1en filmak eta dokumentalak eman zituzten astelehen gauetan, eta, oro har, ikusle datu txikiak izan zituzten. Horren eraginez, ETBk erabaki zuen hainbat astez Gure kasa programaren iraupena luzatzea, 23:00 arte.]]>
<![CDATA[Ikuslez bete ohi den gurdia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/028/001/2019-01-11/ikuslez_bete_ohi_den_gurdia.htm Fri, 11 Jan 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/028/001/2019-01-11/ikuslez_bete_ohi_den_gurdia.htm
Javier Lopez Cuenllas Espainiako Mediaseteko marketin zuzendariaren iritziz, hainbat gakoren eraginez dira liderrak Euskal Autonomia Erkidegoan. «Iruditzen zait arrazoi nagusia kateak elkarren osagarri bihurtzeko taldeak egiten duen ahalegin indartsua dela».

Entretenimenduan Tele5 beti dago puntan-puntan: iaz, arrakasta handia izan zuten Supervivientes eta GH VIP saioek. Azken horren finalak %35,4ko ikusle kuota lortu zuen Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Cuatro kateak ikusle millenial-engan duen arrakasta nabarmendu dute —asteon jakin da kateko albistegiak desagerraraziko dituztela—. Factoría de Ficción kanalak zazpi urte daramatza gaikako kateen buru, eta harrera beroa du 13-24 urte arteko gazteengan. Divinityk kuota handia du 16-44 urte arteko emakumeen artean. Haurrentzako Boing kateak, berriz, ETB3k baino lau aldiz ikusle gehiago lortu zituen iaz.

Tele5ren indarguneak

Bestalde, Lopez Cuenllasek nabarmendu du ia bi aldiz gehiago hazi dela Tele5 Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan Espainian baino. «Historikoki, oso emaitza onak lortu ditugu beti Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Bertako ikusleek entretenimendua, informazioa eta zuzenekoak gogoko dituzte, eta horiek dira Tele5ren bizkarrezurra». Deigarria egin zaio, era berean, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan aurreneko hiru kateetatik igo den bakarra Tele5 izatea. «Gure balorazioa oso-oso ona da. Benetan pozik gaude Euskal Autonomia Erkidegoan lortutako datuekin». Katearen marketin zuzendariak gaineratu du soilik bi erkidegotan lortu dituela Tele5k 2018an datu hobeak: Kanariar uharteetan (%17,4) eta Asturiasen (%20,5).

2018ko batez besteko datu onen beste arrazoi bat futboleko Mundu Kopan aurki daiteke: Mediasetek txapelketako 64 partidak eman zituen, eta 2014ko Brasilgo Munduko Kopan baino ikusle gehiago erdietsi zituen. Internet bidez ere, inoiz baino gehiago ikusi ziren txapelketako partidak telebistaren webgunean.

Zaila dirudi Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako ikusleek Tele5ko edukiei berehalakoan muzin egitea. Asteartean, esate baterako, GH Duo saioa estreinatu zuen kateak, eta %26,9ko ikusle kuota lortu zuen.

Mediaseteko iturrien arabera, taldeak ez du asmorik euskarazko, katalanezko edo galegozko edukirik ekoizteko.]]>
<![CDATA['Si no t'hagués conegut' telesaila Netflixera iritsiko da aste gutxi barru]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/028/001/2019-01-10/si_no_thagus_conegut_telesaila_netflixera_iritsiko_da_aste_gutxi_barru.htm Thu, 10 Jan 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/028/001/2019-01-10/si_no_thagus_conegut_telesaila_netflixera_iritsiko_da_aste_gutxi_barru.htm Si no t'hagués conegut katalanezko telesaila streaming plataforman jarriko dute hilaren amaieran. Ez da katalanezko aurrenekoa; lehendik, Benvinguts a la familia-ren lehen denboraldia eta Merli-ren hiru denboraldiak zabaldu dituzte Interneteko plataforman, mundu osorako, katalanez eta beste hizkuntza batzuetara bikoiztuta.

Drama erromantiko bat da Si no t'hagués conegut. Antzezlana Si no te hubiese conocido (Ezagutu izan ez bazintudan) Madrilen estreinatu zuten, eta aktore protagonistak Unax Ugalde eta Marta Hazas izan ziren. Telesailean, berriz, Pablo Derquik, Andrea Rosek eta Mercedes Sampietrok jokatzen dituzte rol nagusiak.

Belbelek azaldu du aldi berean istorio berarekin antzezlana eta telesaila egiteko ideia zuela hasieratik. «Nik gehien desiratzen nuena gertatu zen: antzezlana estreinatzea, eta handik gutxira telesaila ematea. Bestalde, 155. artikulua aplikatu izan ez balute, estreinaldiak aldi berean izango ziren biak, baina 2017ko udazkenean ekoizpenak gelditu egin behar izan zituzten TV3en».

Telesailaren gidoiak Belbelek idatzi ditu, Roc Esquiusenekin eta Cristina Clementerekin batera. Eta zuzendari lanetan Kiko Ruiz Claverol eta Joan Noguera aritu dira. Diagonal TV ekoizpen etxeak (La catedral del mar) TV3ekin batera ekoitzi du. Katalanezko kate publikoak urriaren 15etik abenduaren 17ra eman zituen hamar atalak, eta batez beste %11,4ko ikusle kuota lortu zuen.

Unibertso paraleloen istorio bat izanda, aukera asko ematen dituela nabarmendu du Belbelek. Eduard protagonistari bizitza goitik behera aldatuko zaio hark zeharka eragindako istripu batek tragedia bat eragitean. Funtsean, doluari buruzko istorio bat da. «Antzezlanean, protagonista atzeraka doa, eta beste bide bat aukeratzen du. Telesaila, berriz, ez doa denboran atzeraka, baizik eta beste errealitate batera. Derqui aktoreak bere pertsonaiaren zortzi bertsio desberdin interpretatzen ditu. Eta Rosek, bost. Errealitate paraleloetan doaz».

Netflixi esker telesaila mundu osoan ikusi ahal izatea «kitzikagarria» egiten zaio gidoilariari: «Bat-batean dena aldatu da. Hartzaileak ez dira soilik ingurukoak, baizik eta mundu osokoak. Horrek eragina du fikzioen idazketan ere». Netflixek telesaila erosteak bultzada handia eman zion proiektuari. TV3 katean ikusle asko harritu ditu telesailak. Belbelen arabera, adin ertaineko emakumeen artean harrera oso beroa izan du.

Udaberrian iritsiko da antzezlana Hego Euskal Herrira.]]>
<![CDATA[Euskal presoen senideen inguruko erreportajea emango du bihar ETBk]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/028/001/2019-01-09/euskal_presoen_senideen_inguruko_erreportajea_emango_du_bihar_etbk.htm Wed, 09 Jan 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/028/001/2019-01-09/euskal_presoen_senideen_inguruko_erreportajea_emango_du_bihar_etbk.htm Galderaz jositako bidaia izeneko erreportajea ikusi ahalko da bihar ETB1eko Katebegia saioan, 22:30ean. Euskal presoen senideak izango dira saioko protagonistak. Senideak bisitatzera joaten direnen bizipena izango da ardatza, baina beste ertz batzuei ere helduko dio Irati Sarasua kazetariak erreportajean.

Angel Toña Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburu ohia izango da saioan presoen inguruan mintzatuko direnetako bat. Toñaren lagun bat eta haren emaztea hil zirenean, haien seme-alaben ardura hartu zuen. Seme-alaben artean, garai hartan ihesean zebilen mutil bat zegoen: Aitzol. Haren aita hil eta urtebetera atxilotu zuten. Geroztik, bederatzi urteotan, Toñak bi hilean behin egin dio bisita.

Sara Majarenas preso ohia izango da beste protagonistetako bat. Kartzelan preso egon zen garaiaz hitz egingo du Sarasuarekin, baita bikotekide zuena beren alaba hiltzen saiatu zen egunaz ere. Hurrengo egunera arte ez zuen gertatutakoaren berri izan, ezta alabak zuen larritasunaz ere. Bizitzaz eta heriotzaz mintzatuko da Majarenas erreportajean.

Maria Jauregik 19 urte zituen ETAk haren aita Juan Mari Jauregi Tolosan (Gipuzkoa) hil zuenean. Unibertsitatean, hainbatetan presoen inguruko eztabaidak izan ditu, eta ikaskideei beti esan izan die denek merezi dutela beste aukera bat. Kasu batzuetan, modu honetan erantzun izan diote: «Diozuna esaiezu ETAren biktimei», Jauregi bera biktima bat dela jakin gabe.

Joxe Mari Agirretxe ere azalduko da saioan —urte ugari daramatza Porrotx pailazoarena egiten—. Gaixo dagoen Ibon Fernandez Iradi presoaren osaba da. Bestalde, sakabanaketaren aurkako bideo bat egin zuen duela hamar urte inguru, eta, bideo horren ondorioz, jazarpena pairatu zuten pailazoek, eta hainbat ekitaldi ere galdu zituzten.

Sarasuak iragarri du «barrua» mugitzen duten kontakizunak egongo direla saioan. «Aurrez aurreko eta hurbileko kontaketak askotan oso barnetik hitz egitea dauka, eta uste dut hori dela saio honek eman diezagukeena: gure gizartea eta gertakarien oinarrian dauden pertsonen bizipenak».

Herrera de la Manchan

Esne Beltza taldeko musikari Xabi Solanok kontatuko du berak lan egin duen talde gehienetako hitzak kartzelan egona den eta egun ihes eginda dagoen lagun batek idazten dituela. 1995. urtean laguna desagertu zen eguna gogoratuko du kamera aurrean.

Sarasuak eta saioko lantaldeak bidaia bat egingo dute Herrera de la Manchako (Espainia) espetxe ingurura. Kartzela ondoan dagoen Menano hotela bisitatu, eta bertako jabea elkarrizketatuko dute. Presoen senideekin izan ohi duen harremanaz mintzatuko dira.

Sarasuari nabarmentzekoa iruditu zaio elkarrizketatu guztiek esan diotena: «Hau ezin dela errepikatu esan didate. Sufrimendurik gabeko eta bakean oinarritutako gizarte bat behar dugula diote».]]>
<![CDATA[Turkia da munduan kazetari preso gehien duen herrialdea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1860/036/002/2019-01-08/turkia_da_munduan_kazetari_preso_gehien_duen_herrialdea.htm Tue, 08 Jan 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1860/036/002/2019-01-08/turkia_da_munduan_kazetari_preso_gehien_duen_herrialdea.htm
Esate baterako, udaberrian, Turkiako Fiskaltzak espetxe zigorrak jarri zizkien Cumhuriyet egunkariko hamabost kazetariri: kazetako zuzendari Akin Atalayri sei urteko eta sei hilabeteko zigorra jarri zioten, ustez «erakunde terroristei» laguntza emateagatik; Murat Sazbuncu erredaktore buruari, zazpi urteko zigorra; eta zigor bera Ahmet Sik ikerketa kazetariari —HDP Herriaren Alderdi Demokratikoko parlamentaria da, eta hiru «erakunde terroristatako» kide izateagatik epaitu zuten, baina idatzitakoagatik jaso zuen zigorra—. Gobernuaren erasoak eta makina bat itxialdi jasan dituzte azkeneko urteetan, era berean, Azadiya Welat egunkari kurduak eta haren kazetariek.

Albiste faltsuengatik

Munduan kartzelan diren kazetarien hamarretik zazpiri estatuaren kontrako delituak egin izana leporatzen diete. Beste delitu batek indarra hartu du azkenaldian, herrialde batzuetan bereziki: albiste faltsuak zabaltzearen delitua. Hain zuzen ere, hori leporatu diete Egipton kartzelan sartu dituzten hemeretzi kazetariri —Egipton, orotara, 25 kazetari daude espetxean—. Txinan, berriz, kazetarien aurkako errepresioa gogortu egin dela nabarmendu du Kazetarien Babeserako Batzordeak. 47 kazetari daude kartzelan Asiako herrialdean, eta horietatik hamar, gutxienez, inolako akusaziorik gabe eraman zituzten preso. Kasu aipagarrienetakoa Lu Guang argazkilari freelancearena da —azaroan desagertu zen, Xinjiangen, eta handik aste batzuetara familiari jakinarazi zioten atxilotu egin zutela, baina senideek ez dakite zein den atxiloketaren arrazoia—.

Saudi Arabian eta Eritrean ere ez da ona prentsa askatasunaren egoera, eta herrialde bakoitzean hamasei kazetari daude preso.

Vietnamen 11 kazetari daude espetxeratuta, eta Azerbaijanen, hamar. Sirian zazpi kazetari zeuden kartzelan 2018aren amaieran. Haietako bat ziegan hil zela jakinarazi zuten autoritateek: Osama al-Habaly argazkilaria.

AEBetan ez zegoen kazetaririk kartzelan abenduan, baina US Press Freedom Tracker elkarteak jakinarazi du bederatzi kazetari atxilotu zituztela urtean zehar.

Uzbekistanen, aurreneko aldiz bi hamarkadatan, ez dago kazetaririk espetxean.]]>
<![CDATA[36ko gerrako krimenak oroituko ditu 'Ur handitan' saioak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1855/036/001/2019-01-08/36ko_gerrako_krimenak_oroituko_ditu_ur_handitan_saioak.htm Tue, 08 Jan 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1855/036/001/2019-01-08/36ko_gerrako_krimenak_oroituko_ditu_ur_handitan_saioak.htm Ur handitan saioak memoria historikoari eskainiko dio gaurko atala, 22:35ean. 36ko gerrako krimenak oroituko dituzte, eta Xabier Madariaga aurkezleak hainbat lekukotza bilduko ditu. Istorioetako bat Gurutze Telleriak eta Mari Jose Azkaratek kontatuko dute: Anttoni izeba eskuineko eskuan bi hatz gutxiagorekin ezagutu zuten beti, eta uste zuten istripu baten ondorio izan zela. Hil baino bi urte lehenago, ordea, emakumea hitz egiten hasi zen. 1937. urtean, soldadu frankistak Telleria baserrira iritsi ziren, haren gurasoak hil egin zituzten, Anttonik berak tiro bat jaso zuen, eta gero bortxatu egin zuten.

Iazko irailean, lurpetik atera zituzten Marcelo Lasaren hezurrak. 17 urte zituenean hil zuten Lasa. Haren iloba Joxe Angel Munduatek ikerketa luze bat egin zuen, eta hilketaren lekuko bat aurkitu zuen: Patxi Lakuntza.

Pepi Berasategi donostiarrak gogoratuko du nola haren aita Hipolito 1936ko urrian atxilotu eta Ondarretako espetxera eraman zuten. Egun batean, Hipolito kartzelan ez zegoela esan zioten amari, eta ez zuten haren berri gehiagorik izan inoiz.

Maravillas Lambertoren istorioa ere kontatuko dute. 1936ko abuztuaren 15ean, bi guardia zibilek, bortxatu, eta, ondoren, hil egin zuten. ]]>
<![CDATA[Erronka berriak helmuga]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1944/036/001/2019-01-06/erronka_berriak_helmuga.htm Sun, 06 Jan 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1944/036/001/2019-01-06/erronka_berriak_helmuga.htm Gutuberrak websailean: etxegabetzeak, giza harremanak, langabezia, pobrezia... Prekaritatearen ondorioak umore ukituarekin landu dituzte, Olatz Beobideren zuzendaritzapean, eta gaur jarriko dute websailaren azkeneko atala, bai sare sozialetan, bai EITBren webgunean. Abenduaren 6tik sareratu dituzten atal guztiak edonoiz ikusi ahalko dira. Erronka Berriak ekoizpen etxe berriak -Nomofobikak sortu zuen taldea- egin du websaila, eta erronka berriekin jarraitzeko asmoa dutela nabarmendu du Amaia Lizarralde aktoreak.

Lizarraldek, Beobidek, Pedro Fuentesek eta Joserra Camachok sortu dute Erronka Berriak. «Nomofobikak pozik bukatu genuen, baina oso prozesu luzea izan zen, dirurik gabe egin genuelako», oroitu du Lizarraldek. «Hausnarketa bat egin genuen gero». Beobidek eta Fuentesek aspaldi zuten Gutuberrak egiteko ideia. «Baina dirua behar genuen proiektua aurrera eramateko».

Madrilen saiatu ziren lehenbizi, baina ez zuten ezer lortu. Bilboko Seriesland jaialdian Nomofobikak aurkeztu ostean, Beobidek dei bat jaso zuen EITBtik. Gidoiei buelta batzuk eman ostean, iazko ekainean zehaztu zuten proiektua. EITBren webgunean estreinatu den aurreneko websaila da Gutuberrak, eta Fuentesek uste du «estrategikoa» dela bide hori hartzea: «Gure proiektua transmedia ere bada; garrantzitsua da hori. EITBn argi ikusi dute aurrera begira hau egin behar dela, kontsumoa hemendik gutxira Internet bidezkoa izango dela». Next Station egitasmoko irabazle Puntu Koma websaila ere aurten estreinatuko dute EITBren webgunean. Fuentesek gogoratu du Atresmedia taldeak Flooxer plataforma duela fikioz beteta, eta RTVEk, PlayZ. «Kontsumoa Internetera bideratzen ari dira, eredua Netflix eta horrelakoak baitira. Gu ere bide hori lantzen ari gara: lehen produktua Gutuberrak izan da, eta espero dugu aurrerantzean gehiago egitea».

Gutuberrak websaileko istorioak oso lotuak daude gaur egungo gizarteko herritarren arazoekin. Funtsezkoa iruditzen zaio Fuentesi arazo horiei heltzea: «Fikzioa egiteko orduan, niretzat garrantzitsuena da bizi dugun mundua kontatzea, gure ikuspuntutik».

Aktore gazteen ekarpena

Gutuberrak-eko aktore protagonisten artean Lizarralde eta Beobide aritu dira, eta, haiekin batera, Axen Egañak eta lau aktore gaztek parte hartu dute: Edurne Azkarate, Liah Regalado, Ioritz Tapia eta Nerea Arrriola.

Antzerki munduan bide emankorra egin du Arriolak, eta «oso pozik» mintzatu da websail batean lan egiteko izan duen aukeraren inguruan: «Beobidek deitu ninduen, bildu ginen, eta nire pertsonaiaren inguruko jarraibide batzuk eman zizkidan. Baina pertsonaia ez zegoen erabat eratua oraindik». Lantalde osoa ezagutu zuen gero Arriolak, eta bere pertsonaiak gainontzekoekin izango zuen harremana aztertu zuten. «Erraza egin zait Ixa pertsonaia ulertzea. Gustatu zait interpretatzea nola aldatzen den pertsonaia batekin ala bestearekin solasean egon. Hori errealitatean guri ere gertatzen zaigu. Esango nuke ez dudala inoiz hain pertsonaia konplexua interpretatu; pertsonaiaren arimara joan naiz». Harreman horien guztien konplexutasuna «polita» dela iruditzen zaio aktoreari. «Ikus-entzunezkoen inguruan ere asko ikasi dut websailari esker. Orain, pelikulak ez ditut modu berean ikusten. Antzerkikoa naiz, publikoa entzutea gogoko dut, baina gustura egingo nuke lan ikus-entzunezko proiektu berrietan».

Websaila aurrera ateratzeak «ahalegin handia» eskatu diela nabarmendu du Lizarraldek. «Bide honetatik jarraitzen saiatuko gara». Fuentesek uste du EITB eragile garrantzitsua dela, baina beste mundu batzuetan begiratu behar dutela. «Kontua da guri dena euskaraz egitea gustatzen zaigula; horrek poza ematen digu, baina mugatu egiten gaitu», aitortu du Lizarraldek. «EITB da ezagutzen dugun bidea, baina beste bide batzuk bilatu beharko ditugu diru sarrerak lortzeko». Fuentesen iritziz, orain arte sektoreko bezero bakarra EITB izateak arazoak sortzen ditu. «Gutuberrak-ekin branded content estrategia garatzeko asmoa genuen, markengana iristeko. Ez genuen lortu, baina halako saiakerak egin nahiko genituzke, markekin».

]]>
<![CDATA[ETBk historia egin nahi du]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/028/001/2019-01-05/etbk_historia_egin_nahi_du.htm Sat, 05 Jan 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/028/001/2019-01-05/etbk_historia_egin_nahi_du.htm Van a hacer historia (Historia egitera doaz). Euskal Telebistak kartel erraldoiak jarri ditu bi hirietan El conquistador del Pacífico saioaren estreinaldia iragartzeko. Euskarazko hitzik ez da ageri. ETB2k astelehen gauean estreinatuko du bere reality izarra. Hamabosgarren aldia du saioak, eta aurten, aurrenekoz, Panaman egingo dute. Herrialde horretako Las Perlas uhartean ariko dira lehian, hain zuzen ere, 33 partaideak. Muturreko beroa jasan beharko dutela iragarri du kateak.

El conquis-en itzulerako saio berezia Miramongo estudiotik egingo dute. Ainhoa Etxeberriaren, Humberto Gutierrezen eta Gazteako Txurruren parte hartzea izango dute. Ostegunerako, bestalde, EITBk ekitaldi bat antolatu du Bilboko BBK aretoan. Han izango dira aurreko denboraldietako hainbat parte hartzaile eta kapitain ospetsu.

Egunotan, ETBko saioen artean etengabe ari dira reality-aren iragarkia ematen. Twitterren, berriz, abenduaren 25ean hasita, ordaindutako txioa zabaltzen ari dira. EITBk hedabideei bidaltzen dizkien prentsa oharretan eta ordutegien programazioetan saioaren iragarkia ageri da.

EITBk ez du jakinarazi zenbat diru gastatuko duen ETB2ko saioaren promozioan. Aldiz, azaldu du 2018. urtean zortzi izan direla promozio kanpaina nagusiak: EITB taldeari dagokionez, albistegiak, CIESen irratietako datuak, Olentzero eta EITB maratoia; ETBri dagokionez, ETB1eko ordutegi nagusiko saioak, Hiru3 komunitatea eta haur programazioa, El conquistador eta La víctima número 8. «Azkeneko lau horien artean, baliabide ekonomiko berdintsuak bideratu dira euskarazko kanpainetara eta gaztelaniazkoetara. Hala ere, pixka bat handiagoa izan da euskarazkoen gastua», esan du EITBko promozio sailak.

Iaz, Hego Euskal Herriko hiriburuetan Julian Iantzi aurkezlearen kartel handiak jarri zituzten, El conquistador saioa iragartzeko. Edu Barinaga ETBko zuzendariak hala esan zuen BERRIAn, otsailean: «Pentsatu genuen bazela garaia kanpaina bat kalean egiteko, beste publiko batzuengana iristeko. Balorazioa egingo dugu. Ona baldin bada, halako kanpainak ETB1eko saioekin ere egingo ditugu».

'Euskalonski', ordu berean

Oihartzun txikiagoarekin iritsiko da astelehenean ETB1era Euskalonski saioaren bigarren denboraldia (22:35). ETBk atzo eman zuen osorik aurreneko aldiz euskarazko saioaren iragarkia; aldiz, El conquis-ekoa ematen hainbat aste daramatza.

Tokion hasiko du denboraldia Pello Reparaz musikariaren saioak. Euskaraz ikasi duten hainbat japoniar elkarrizketatuko ditu aurkezleak. Halaber, Tadayosi Himeda zinemagilearen Ama lur filma ikusiko dute. Iñaki Zulaikari esker, lehiaketetako autoei eta karaokeei buruzko sekretuak deskubrituko dituzte ETB1eko programan.]]>
<![CDATA['Azpitituluak.eus' berrituaren ardura CodeSyntaxek hartu du]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/028/001/2019-01-04/azpitituluakeus_berrituaren_ardura_codesyntaxek_hartu_du.htm Fri, 04 Jan 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/028/001/2019-01-04/azpitituluakeus_berrituaren_ardura_codesyntaxek_hartu_du.htm Game of thrones telesailaren zazpigarren denboraldiko hainbat eszena. Atal horiek euskarazko azpidatziekin ikusteko aukera egongo da hemendik egun gutxira, Azpitituluak Euskaraz proiektuko boluntarioei esker. Euskarazko azpidatzi gehiago ere eskura izango dira laster: Billions telesailaren bigarren denboraldia, The Leftovers-en hirugarren eta azkenekoa, eta Babylon Berlin-en aurreneko atal sorta. Azpitituluak.eus berrituta jarraituko du aurten: webgune berrituarekin, 22 filmen fitxak eta azpidatziak jarri dituzte. Eta, datozen asteetan, hainbat telesailetako 50 atalen eta ehun filmen azpidatzi berriak gehituko dituzte. Eibarko (Gipuzkoa) CodeSyntax enpresak hartu du webgunearen ardura, webgunea berritu eta edukiz hornitzen jarraitzeko konpromisoarekin.

Luistxo Fernandezen eskutik sortu zen proiektua, 2008. urtean. Hamar urtean, mila lan ingururen azpidatziak bildu zituzten. Baina, duela urtebete, Fernandezek gelditzea erabaki, eta errelebo posible baterako aukera ireki zuen. Azpitituluak.eus-en sortzaileak azaldu duenez, iazko udaberrian, Gipuzkoako Foru Aldundiaren diru laguntzetara aurkeztu zuten proiektua. 3.270 euroko laguntza jaso zuen, webgunea berritu eta hainbat eduki berri gehitzeko. CodeSyntax enpresak ardura hartu du webguneak «ahalegin komunitario» gisa funtzionatzeko: erabiltzaile izen batekin erregistratuz gero, azpidatziak eta filmak kargatu ditzakete boluntarioek.

Fitxetan erantzun egin dezakete kontsumitzaileek, baita webguneko albistegian parte hartu ere. Azpitituluak.com zena Azpitituluak.eus bihurtu da, baina webgune zaharreko URL eta estekek automatikoki eramaten dute webgune berrira. Kudeatzaileek nabarmendu dute boluntarioen ekarpenak entzuteko prest jarraitzen duela webguneak.

'Toni Erdmann', 'Fences'...

Pelikula esanguratsuez goza daiteke euskarazko azpidatziekin, Azpitituluak.eus berrituari esker. Esate baterako, gehitu dituzten filmen artean Maren Ade zuzendariaren Toni Erdmann dago —Cannesko jaialdian Fipresci saria eraman zuen, eta Europako Zinemaren sarietan, filmik onenarena, baita zuzendari, gidoi eta bi aktore protagonista onenenak ere—. Denzel Washingtonek zuzendutako Fences drama afro-amerikarra eta Elio Petriren La decima vittima (1965) klasiko italiarra ere euskaraz azpidatzita daude.

Nazioartean arrakasta handia izan duten telesail askoren atalak daude euskaraz azpidatzita. Azpitituluak.eus-en eskura daitezke, besteak beste, Twin Peaks, Mr. Robot, The Newsroom, True Detective, Mad Men, House of Cards, Orange is the New Black, Silicon Valley eta The Blacklist telesailetako zenbait denboralditako azpidatziak.]]>
<![CDATA[Azken bederatzi urteetako daturik onena lortu du ETB1ek 2018an]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/028/001/2019-01-03/azken_bederatzi_urteetako_daturik_onena_lortu_du_etb1ek_2018an.htm Thu, 03 Jan 2019 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1857/028/001/2019-01-03/azken_bederatzi_urteetako_daturik_onena_lortu_du_etb1ek_2018an.htm
ETB1en %2,28 horretan, bestalde, ikusleen %40 inguru kirol emanaldiei esker lortutakoak dira. Pilota txapelketetako finalek, esate baterako, datu apartak izan dituzte: binakako finalak %16,2ko kuota izan zuen; buruz burukoak, %23,7koa —azken bost urteetako handiena—; eta lau t'erdikoak, %21,4koa.

Euskarazko beste kateak, ETB3k, %0,3ko ikusle kuota bereganatu du 2018an, aurreko urtean baino bi hamarren gutxiago; 2017an beste hamarren bat galdu zuen. Bi urtean ikusleen erdiak galdu ditu, beraz, haurrentzako kateak.

ETB2 kateak %8,3ko ikusle kuota bereganatu du 2018an, aurreko urtean baino puntu erdi gehiago. Gainera, azkeneko lau urteetako batezbestekorik onena lortu du; 2014an, %9ko ikusle kuota izan zuen, eta orduz geroztik datu horretatik behera ibili da gaztelaniazko katea.

ETB4 kateak —gaztelaniazko errepikapenek osatzen dute programazioaren gehiengoa— %0,6ko ikusle kuota izan du 2018an, aurreko urtean baino hamarren bat gutxiago.

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, Tele5 izan da 2018an gehien ikusi den katea, hogeigarren urtez: %16ko ikusle kuota —Espainiako kate pribatua 1,2 puntu igo da, 2017ko batezbestekoarekin alderatuta—. Bigarren tokian, sei puntura, Antena3 gelditu da —hiru hamarren galdu ditu—. La1 hirugarren tokian dago, %9,6ko kuotarekin —hamarren bat igo da—. La Sexta mantendu egin da (%7,9); Cuatro hamarren bat igo da (%5,6), baita La2 ere (%2,8).

Katalunian, TV3 katalanezko kateak azkeneko sei urteetako daturik onena bereganatu du, eta liderra izan da, %14ko batez besteko kuotarekin. Bigarren tokian dira Tele5 eta Antena3 kateak, biak 4,2 puntura. Marka berri bat ezarri du TV3ek: aurreneko katea da bederatzi urtez jarraian urteko liderra izan dena Katalunian.

Telebista kontsumoari dagokionez, Nafarroan telebista gehiago ikusten da Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan baino. Hala diote, behintzat, Kantar Mediaren abenduko datuek: herritar bakoitzak 246 minutu pasatzen ditu egunean telebistaren aurrean Nafarroan; Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan 228 minutu egiten ditu herritar bakoitzak telebistaren konpainian. Are txikiagoa da Kataluniako datua: 217 minutu. Espainian, azkeneko hamabi urteetako kontsumo txikieneko abendua izan dute: 238 minutu.

Gabon zaharreko saioak

2019. urteari ongietorria emateko programek harrera ona izan zuten Euskal Telebistan: kanpaietako Kaixo 2019 saioa aldi berean eman zuten ETB1en eta ETB2n, Guardiatik (Araba). Bi kateetako datuak batuta, %14,6ko ikusle kuota izan zuen —euskaldunen artean, %18,5—; kanpaien minutuan, ETB1ek 55.000 ikus-entzule izan zituen, eta ETB2k, 65.000. Kanpaien ostean, ETB1ek Go!azen 2019 gala eman zuen; telesaileko aktoreak musikari ezagunekin aritu ziren kantuan, eta %7,8ko ikusle kuota lortu zuen —euskaldunen artean, %15,2—. 142.000 herritarrek ikusi zuten uneren batean musika saio berezia. Nabarmen txikiagoa izan zen kanpaien aurretik euskaraz eman zuten saioaren harrera: Herri txiki, urte berri mahats! saioak %3,3ko ikusle kuota izan zuen —euskaldunen artean, 6,8—. ETB2k kanpaien aurretik eta ondotik ¡Se acabó 2018! saioa eman zuen, eta %12,9ko ikusle kuota lortu zuen.

Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakariaren urte amaierako mezuak ETB1en —eguerdiko albistegiaren barne— %4,5eko ikusle kuota izan zuen —euskaldunen artean, %14—; eta ETB2n —albistegiaren barne hura ere—, %19,1ekoa.]]>
<![CDATA[EITB hobetzeko ideiak dituzte]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1859/028/001/2018-12-26/eitb_hobetzeko_ideiak_dituzte.htm Wed, 26 Dec 2018 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1859/028/001/2018-12-26/eitb_hobetzeko_ideiak_dituzte.htm
Tailerraren gidaria kazetaria da —ez da EITBkoa—, Gaia enpresak kontratatu du. Aurkezpenak euskaraz hasi ditu. Baina parte hartzaile guztiak ez dira euskaldunak, eta gaztelania izan da tailerreko hizkuntza nagusia. Ogibide desberdinetakoak dira hamar lagunak, adinean ere bada aniztasuna. Minutu batzuk dituzte EITBrekin lotutako galderei idatziz erantzuteko. Gero, elkarri azaltzen dizkiote erantzunak.

Atalen batekin, ordea, zuzenean solasaldia hastea proposatu du gidariak. Adibidez, EITBko administrazio kontseiluaren ereduari buruzko orrialde bat dago. Gaur egungo eredua nolakoa den irakurri dute —hamabost kide Eusko Legebiltzarreko bi herenek aukeratzen dituzte, talde politikoek proposatuta, eta beste lau kide gizarte eragileetako ordezkariak dira—. Parte hartzaileetako batek berehala esan du ez zaiola ondo iruditzen, eta proposatu du bestela egitea banaketa: lau kide legebiltzarreko taldeetakoak izatea, eta beste hamabostak gizarteko askotariko eragileetako ordezkariak izatea. Zalantzak azaldu ditu horrekin beste parte hartzaile batek, eta aipatu du segurtasun falta egon daitekeela EITBko administrazio kontseilua legebiltzarraren esku ez badago. Gehienek, edonola ere, aitortu dute ez dutela ondo ezagutzen nolakoa den administrazio kontseiluaren funtzionamendua.

Ikuslearen defendatzailea sortuko balitz pertsona horrek nolakoa izan beharko lukeen galdetu diete parte hartzaileei. Gehienek nabarmendu dute «independentea» eta «objektiboa» izan beharko lukeela. Hala aipatu dute: «entzuten jakin dezala» eta «besteengandik kezkatu dadila».

Tailerrean bete beharreko orrialdeetan, Euskararen sustapena izeneko bat dago. Hiru pote ageri dira: Euskara, Elebiduna eta Gaztelania. Eta, pote horietan, ETBko bost kateak —bosgarrena ETB Sat Canal Vasco da— sartu behar dituzte parte hartzaileek, ehunekoak ere aipatuz. Gehienak gaur egungo eredua mantentzearen alde azaldu dira: ETB1, euskaraz; eta ETB2, gaztelaniaz. Bestalde, euskarazko emankizunetan azpidatziak erabiltzearen alde azaldu dira. Katerik kenduko luketen galdetu diete gero. Kentzekoen artean, ETB4 aipatu dute gehien. Lau kate gehiegi ez ote diren esan du batek baino gehiagok. Zein irrati kenduko luketen galdetu diete, halaber, eta batek esan du EITB Musika eta Radio Vitoria kenduko lituzkeela. Baina ez dira irratiak kentzearen alde oso sutsu azaldu.

Finantzatze ereduaren inguruan askotarikoak izan dira erantzunak: gaur egungo eredua mantentzearen alde daude batzuk —legebiltzarreko aurrekontuen eta publizitatearen bidez—, baina batek kanonaren bidez finantzatzea eskatu du, beste batek Interneteko eduki zehatzengatik ordaintzea proposatu du, eta beste batek RTVE eredua aipatu du. Azken horrek iradoki du telebista kate pribatuek jarritako dirua erabili beharko litzatekeela Euskal Irrati Telebista finantzatzeko. Publizitateari dagokionez, babesle indartsuak lortzea ere aipatu dute. Baina EITBtik publizitate guztia kenduko luketenak ere badaude iritzi emaileen artean.

EITBren webguneari dagokionez, bi herritarrek aitortu dute ez direla inoiz bertan sartu —40-50 urte artekoak dira—. Webgunea herritar guztientzat erabilgarri izatea proposatu dute batzuek: gaitasun gabeziaren bat dutenentzat eta adinekoentzat.

Genero ekitateak EITBn zer puntuazio merezi duen galdetu diete parte hartzaileei, eta notak altuak izan dira. Batek adierazi du balizko etorkizuneko administrazio kontseiluan ondo legokeela erdiak emakumezkoak eta beste erdiak gizonezkoak izatea.

EITBn eskaintza berriak nahi dituzte gehienek. «Musika saio bat», eskatu du gazte batek. «Nire semea kateatuko duen zerbait», ama batek. Euskal Herria: lau haizeetara saioarekin gogoratu da gizon bat. Ez dituzte kritika gogorrak egin, baina ikusten dute zer hobetua. «Alderdikeriarik eza» eskatu dute askok.]]>
<![CDATA[Gabon gauean, 'Herri txiki, kantari' ETBn]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1945/044/001/2018-12-23/gabon_gauean_herri_txiki_kantari_etbn.htm Sun, 23 Dec 2018 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1945/044/001/2018-12-23/gabon_gauean_herri_txiki_kantari_etbn.htm Herri txiki, kantari saioa emango du, 23:15ean. Hainbat eremutako pertsona ezagunak azalduko dira kantuan, eta aurkezle lanak Zuhaitz Gurrutxagak eta Mikel Pagadizabalek egingo dituzte. Laugarren urtea da Herri txiki, infernu handi saioko aurkezleek gidatzen dutena ETB1eko Gabon gaua, eta, aurreko hiru urteetan bezala, Mungiatik (Bizkaia) arituko dira.

ETB1eko saioaren klasiko bat Eusko Legebiltzarreko talde politikoetako ordezkariak elkarrekin kantuan jartzea da. Eta biharko emankizunean, Benito Lertxundiren Itsasoari begira kantatuko dute Andoni Ortuzarrek (EAJ), Jone Goirizelaiak (EH Bildu), Lander Martinezek (Elkarrekin Podemos), Eneko Anduezak (PSE-EE) eta Laura Garridok (PP).

ETB1eko Gabon gauean aurreneko aldiz azalduko dira, ordea, Gure Zirkuko artistak. Bi gizarte mugimenduk ere presentzia berezia izango dute biharko programan: pentsiodunek eta emakumeek. Mobilizazioetan ibili den pentsiodun talde batek L'estaca kantaren euskarazko bertsioa abestuko du. Emakumeen aldarriak islatzeko, berriz, ETBko albistegietako lau andrek Urtz taldearen Ez gaitu inork geldituko eta Huntzaren Zer izan kantatuko dute.

Aitzol Atutxa eta Iker Vicente aizkolariek Mendian gora abestuko dute: Super Amara Bera Bera eskubaloi taldekoek Maixa eta Ixiarren Eguna jaio arte kanta; eta zazpi euskaltzainek, Xabier Leteren Kontrapas.

ETBko saioetako aurpegi ezagunak ere azalduko dira kantuan: Go!azen telesailekoek Mugimenduan tinko kantatu eta dantzatuko dute; El conquistador saiokoek, Sorotan Beleren Arratsalde honetan; eta sukaldaritza saioetako aurkezle Zigor Iturrietak, Joseba Argiñanok, Ander Gonzalezek, Gabriela Uriartek eta Javi Sierrak, Gozategiren Kalanbreak.

Kantuez gain, zenbait kirolari ospetsurekin grabatutako bideoak tartekatuko dituzte. Beste alde batetik, Mikel Laboa zenari omenaldi txiki bat egingo dio Zuhaitz Gurrutxagak, Erramun Martikorenarekin batera.

Herri txiki, infernu handi saioaren 100 atalak ospatzeko, berriz, Zamudioko, Gamiz-Fikako eta Arrietako (Bizkaia) hainbat herritarrek ezusteko bat eramango dute programara: Izaro Andresen La felicidad kantaren bertsio berezi bat interpretatuko dute, bideoklip umoretsu batean.

Plentziako (Bizkaia) Kantaguneko Lagunak eta Mungiako Barikuetako Kantariak taldeek Txomin Artolaren Aberriaren mugak abestuko dute.

Eguberri egunean berriro ikusi ahalko da saioa ETB1en, 12:25ean.

ETB2k Gabon gauean Dancing Laguardia musika eta dantza saioa emango du, 21:45ean. Dantza erraldoi batek Guardia (Araba) herria zeharkatuko du. Ion Aramendi aurkezleak —¡Qué me estás contando! aurkezten du ETB2n— Gotzon Poza koreografoaren laguntza izango du, eta hainbat lagun topatuko ditu herrian: Oscar de Marcos futbolaria, Azkoa flamenko dantzaria, Joseba Beloki txirrindulari ohia, Titin III.a pilotari ohia eta Javi Sierra sukaldaria.

'Gau magikoa' ikuskizuna

Egunotan, bestelako emankizun berezi batzuk ere programatuko ditu Euskal Telebistak. Esate baterako, ETB3k Gontzal Mendibilen Gau magikoa ikuskizuna emango du gaur, 20:00etan —asteartean, Eguberri egunean, berriro ikusi ahalko da ETB1en, 16:00etan—. Antzerkia, musika eta kantuak uztartzen ditu ikuskizun horrek, eta eskolatik ihes egiten duten gazte batzuen abenturak kontatzen ditu.

Abenduaren 30ean, Berriro Gabonak ikuskizuna emango du ETB3k. 3txulo saioko pertsonaien ikuskizun berezi bat izango da.

Gabonen amaiera aldera, berriz, beste ikuskizun bat emitituko du ETB3k: Ene kantak jai erraldoia. Urtarrilaren 5ean izango da ikusgai, 20:00etan —urtarrilaren 6an errepikatuko dute, 14:30ean—. Nafarroako erraldoien eta kilikien zazpi konpartsatako 32 erraldoik parte hartuko dute jaialdi horretan. Iruñeko emanaldia grabatuko dute.]]>
<![CDATA[Euskadi Irratiak 142.000 entzule ditu, CIESen neurketaren arabera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1862/029/001/2018-12-22/euskadi_irratiak_142000_entzule_ditu_ciesen_neurketaren_arabera.htm Sat, 22 Dec 2018 00:00:00 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/paperekoa/1862/029/001/2018-12-22/euskadi_irratiak_142000_entzule_ditu_ciesen_neurketaren_arabera.htm
EITBko irrati guztiak aintzat hartuta, 525.000 entzule dituzte Hego Euskal Herrian, iaz sasoi berean baino 52.000 gehiago. Datu hori esanguratsutzat jo du Urko Aristik, EITBko irratietako zuzendariordeak: «Datuak argi uzten du marka sendoa dugula. Ikasturte hasiera honetan, gainera, kontu pertsonalak tarteko, gorabehera handi samarrak izan ditugu, batez ere Radio Euskadin». Gaztelaniazko irratiari 202.000 entzule eman dizkio CIESek, iaz baino 32.000 gehiago. «Komunikatzaile titularrak egon gabe ere, ordezko taldeak aritu direnean entzule kopuruari eutsi zaio, eta hori aitortu behar zaio lantaldeari», gaineratu du Aristik.

EITBko irratietan goranzko joera nabari da azken hilabeteetan. «Gure etxeko audientzia adituak dioenez, goranzko joera programazio guztian igartzen da, ordu tarte jakin batean baino gehiago. Hori bada seinale jendea leiala zaiola markari berari, irratsaio bati edo besteari baino gehiago».

Apustuekin «pozik»

EITBko irratietako zuzendariordeak, era berean, nabarmendu du ikasturte hasieran «apustu argi bat» egin dutela: «Gure gai propioak gure ikuspuntutik lantzeko apustua. Bertako gaiei toki gehiago eman eta kanpokoak ere bertako ikuspuntutik lantzekoa. Eta, datuei kasu eginda, badirudi asmatu egin dugula». Kalean egoteko saiakera handiagoa egiten ari dira Euskadi Irratian eta Radio Euskadin.

Gazteak irrati formulen artean lidergoa berreskuratu izana ere oso garrantzitsua dela uste du EITBko irratietako ordezkariak: «Batzuetan, badut susmoa ez diogula behar bezainbesteko garrantzirik ematen gazteek entzuten duten irratien artean liderra izateak esan nahi duenari». Aurreko neurketetan, gaztelaniazko irrati formula bat izan da liderra, baina Gaztea nagusitu da urte bukaeran. «Hor ibiltzen da balantza, batzuetan batera eta besteetan bestera, baina oraingoan nabarmen egin du balantzak euskarazkoaren alde».

Radio Vitoria da EITBko irratien artean beherantz egin duen bakarra: 25.000 entzuletik 23.000ra jaitsi da. EITB Musikak 35.000 entzule ditu, iaz bezala.

Telebistari dagokionez, ETBko lau kateek 772.000 ikus-entzule dituzte, iaz neurketa berean baino 148.000 gehiago.]]>
<![CDATA[CIESen arabera, Euskadi Irratiak 142.000 entzule ditu astegunetan]]> https://www.berria.eus/albisteak/160795/ciesen_arabera_euskadi_irratiak_142000_entzule_ditu_astegunetan.htm Fri, 21 Dec 2018 13:43:18 +0100 Urtzi Urkizu https://www.berria.eus/albisteak/160795/ciesen_arabera_euskadi_irratiak_142000_entzule_ditu_astegunetan.htm