<![CDATA[Xabier Martin | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Mon, 21 Jan 2019 11:00:02 +0100 hourly 1 <![CDATA[Xabier Martin | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Euskaltelen erabaki guneaz]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1922/018/002/2019-01-20/euskaltelen_erabaki_guneaz.htm Sun, 20 Jan 2019 00:00:00 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1922/018/002/2019-01-20/euskaltelen_erabaki_guneaz.htm
Euskaltelen akzioen jabetza oso bestelakoa da orain. Kutxabank da akziodun nagusia —kutxen bat egiteen ondorengo bankua—, baina banaketak ez du zerikusirik 2015eko uztailean burtsaratu aurreko egoerarekin. %50en jabe zen bankua operazio horren aurretik, eta gaur egun %20 baino ez du, aurreko urtean beste %1,22 saldu ondoren, 5,5 milioi euroren truke. Alegia, Kutxabanki eta Euskalteleko zuzendaritzari dibidendu handiak ekarri dizkie burtsaren pagotxak, baina Lakuak estrategikotzat jotako konpainiaren erabaki gunea galtzeko aukera zabaldu du operazioak, eta atearen zirrikitu horretatik Zegona Erresuma Batuko funtsa sartu nahian dabil; ez bakarrik hura, baita Orange ere, EEP eskaintza erosketa publiko baten bidez. Aste honetan, pilatu egin dira Euskaltelen tartari hozka egin nahi diotenen albisteak —herenegun, %9 inguru igo zuten akzioa Orangeren asmoek—. Ez da zaila aurreikustea Euskaltelen euskal kontrolarenak egingo duela aurki.

François ate joka dago

Ez litzateke euskal lema galtzen duen Euskal Herriko lehen enpresa. Gamesa da herrialde marka gisa jotzen diren enpresen artean azken adibide mingarria, Siemensekin bat egin ondoren. Ez da erraza, izan ere, atzerriko kapitala euskal enpresa liderren jabe egiteko arriskua saihestea kapitalismo globalizatuan. Kapital hori erakarri nahi du Lakuak, baina ez enpresa estrategikoen lema eskuratzeko adina. Horregatik sustatu ditu Jaurlaritzak bi inbertsio funts, bata publikoa eta bestea pribatua, 100 eta 125 milioi eurorekin, hurrenez hurren. Lehenarekin erosi zuen, iaz, CAFen %1,24, hamabost milioi euroren truke —Kutxabanki—. Ez zen izan «ekintza bakartua», Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapeneko sailburu Arantxa Tapiak azaldu zuenez, «euskal industriari bultzada bat ematea» baita laster iristekoak diren antzeko beste hainbat erabakiren helburua. Euskal kapitala nagusi duten abangoardiako enpresen jatorriko sustraiak sendotzea litzateke funtsen xedea.

Argia da, ordea, musika atsegineko mezu horren kontraesana Euskaltelen burtsaratzea ahalbidetzen denean. Are gehiago Euskalteleko presidente Alberto Garcia Erauzkinek konpainia burtsaratu ostean erabaki guneen galerei buruz esandakoak irakurrita: «Nazioarteko inbertitzaileei ez zaie axola non dagoen enpresaren egoitza, baina egoitza hori hartzen duen lurraldeari, bai. Euskadirentzat garrantzitsua da mundu globalera egokitzearekin batera erabaki zentroei eustea». Dibidenduen tentazioa handiegia izan zen, ordea.

Eta orain, komeriak. Zegonaren oldarraldiekin nahikoa ez, eta Orange frantziarra EEP erosketa eskaintza publiko baterako prestatzen ari da, TMT Finance kazetaren arabera. Ez da erraza aurreikustea zein izango liratekeen aldaketak Euskaltelen baldin eta Credit Suisse aztertzen ari den EEPa gauzatuko balitz. Bi gauza aurrera daitezke, dena den. Bata: Derioko konpainiak ez luke zertan aldatu kolorea. Bestea: «Patxiiiiiii» oihukatzen zuen morroiaren iragarki sonatua berreskuratu nahi izanez gero, agian «Françoiiiiiiis» esan beharko luke aktoreak.]]>
<![CDATA[Pentsiodunek maiatzeko bozak baliatu nahi dituzte presioa handitzeko]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1846/015/001/2019-01-18/pentsiodunek_maiatzeko_bozak_baliatu_nahi_dituzte_presioa_handitzeko.htm Fri, 18 Jan 2019 00:00:00 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1846/015/001/2019-01-18/pentsiodunek_maiatzeko_bozak_baliatu_nahi_dituzte_presioa_handitzeko.htm
Mobilizazio handi hori ez da hiri bakar batean egingo, Hego Euskal Herriko hiriburu guztietan baizik, eta saiatuko dira Espainiako hirietan ere egin ditzaten protestak. Horrela jakinarazi zuen Arabako elkartearen bozeramaile Juan Antonio Armentiak, Gasteizen.

Begien bistakoa da pentsiodunak alderdi politikoei presio handia egiteko gai direla, kontuan hartuta hamar milioi pentsiodun baino gehiago daudela Espainiako Gizarte Segurantzan; alegia, hauteskundeen norabidean eragiteko indar esanguratsua ordezkatzen dute. Eta pentsio duinak eskatzen ari diren taldeak ez daude prest baztertzeko hauteskunde batzuen deialdiak eskain diezaiekeen aukera beren errebindikazioek bozgoragailu handiagoa eduki dezaten.

Baina maiatzerako prestatzen ari diren mobilizazio handi horrez gain, elkarteek jarraituko dute ohiko protestekin, astelehenero egiten dituztenekin, eta bihar, Bilbon egingo duten martxa handiarekin ere bai.

Gutunak prestatzen

Manifestazioa da pentsiodunen protesta euskarri erabiliena, baina ez bakarra. Adibidez, hilaren 21ean, astelehenez, banakoen izenean igortzeko gutunak prestatuko dituzte, Gasteizen. Hilaren 28an eramango dituzte Espainiako Gobernuaren Ordezkaritzara. Horrekin batera, alderdi politikoekin dituzten harremanak estutu nahi dituzte, eta euskal pentsiodunek bilera bana eskatuko diete Espainiako Kongresuko EH Bilduren eta Unidos Podemosen ordezkariei. Batzuek eta besteek erakutsi dute prestasuna pentsiodunekin elkartzeko.

Juan Antonio Armentia bozeramailea goibel dago Iñigo Urkullu Jaurlaritzako lehendakariak uko egin diolako orain arte pentsiodunekin elkartzeari. Gutunez eskatu diote bilera hori pentsiodunek, baina Beatriz Artolazabal Enplegu eta Gizarte Politiken sailburuarena bidali die lehendakariak. Artolazabalek berak ez die deitu momentuz bilera hori egin dadin.

Asteartean izan zen pentsiodunen protesten lehen urteurrena, eta elkarteek gogorarazi zuten, ordutik, agenda politikoan sartu direla beren demandak, lehen lehenik «pentsio duinen» eskaera. Pentsioak, oro har, %1,7 igotzea lortu dutela esan zuten, eta 2019an, %1,6 igotzea. Pentsio minimoak, berriz, %3 igo dira, bai 2018an bai 2019an, eta alargunen pentsioen kalkulua egiteko oinarri likidagarria %54tik %60ra igo da. Era berean, iraunkortasun faktorea 2023. urtera arte atzerarazi dutela esan zuten.]]>
<![CDATA[Volkwagenek saldu du auto gehien Europan, 2018an]]> https://www.berria.eus/albisteak/161598/volkwagenek_saldu_du_auto_gehien_europan_2018an.htm Wed, 16 Jan 2019 09:47:12 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/161598/volkwagenek_saldu_du_auto_gehien_europan_2018an.htm <![CDATA[Sindikatu bakarra nahikoa izango da Mahaiak proposamenak onartzeko]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/009/001/2019-01-16/sindikatu_bakarra_nahikoa_izango_da_mahaiak_proposamenak_onartzeko.htm Wed, 16 Jan 2019 00:00:00 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1877/009/001/2019-01-16/sindikatu_bakarra_nahikoa_izango_da_mahaiak_proposamenak_onartzeko.htm
Beti izango da mugatua, ordea, Gasteizko gobernuaren politikek Elkarrizketa Sozialaren Mahaiaren bidez lor dezaketen zilegitasun soziala, organo horretan ez baitu parte hartuko gehiengo sindikalak. ELAk eta LABek gogor salatu dute Elkarrizketa Sozialerako Mahaia organo iraunkor bilakatzeko proiektua; besteak beste, «gehiengo demokratikoak ez dituelako errespetatzen». Onartutako dekretuak islatzen duenez, ELAk (%40,83) eta LABek (%19), mahaiko kide balira ere, ezingo lukete galarazi organo berriak bere egitea Jaurlaritzaren eta Confebasken proposamenak, betiere CCOOk (%18,77) eta UGTk (%10), edota soilik bietako batek, alde bozkatuko balute. Proposamen horiek «dokumentaturik» geratuko lirateke «mahaiaren azken erabaki gisa».

Horrela esplikatu du Jaurlaritzak dekretua: «Oro har, mahaiaren akordioak eta erabakiak aho batez hartuko dituzte hura osatzen duten aldeek. Hala ere, akordio-proposamen baterako Gobernuko ordezkariak eta enpresa-erakundeko ordezkariak ados badaude, eta sindikatu-erakunderen batek edo batzuek aldeko botoa ematen badute, proposamena Gizarte Elkarrizketarako Mahaiaren azken erabaki gisa dokumentatuta geratu ahalko da, landutako gaiaren inguruan politikak edo jarduketak garatzeko». Argi esanda: UGTk eta CCOOk, elkarrekin edo bakoitzak bere aldetik, gaitasuna izango dute Mahaiaren atal sindikalaren baietza emateko, proiektu bat Mahaiaren labela eskura dezan.

San Jose eta historia

Lan sailburu Maria Jesus San Josek ez zuen horrelako xehetasunik eman, atzo. Haatik, «ardura» eskatu zien sindikatu abertzaleei mahaira itzul daitezen, eta parte har dezaten «akordioak bilatzeko aro berri honetan». «Ez dago aitzakiarik», esan zuen San Josek, dekretu «historikoak» erdietsi duen organoan ez parte hartzeko. Are, etorkizunean, Elkarrizketa Sozialerako Mahai berria lege bihur daitekeela ohartarazi zuen, horrek mahaiko kide ez direnei galerarik ekar diezaiekeen edo ez aipatu gabe.

Mahaiaren eginbeharra izango da lan arloarekin eta negoziazio kolektiboarekin zerikusia duten gaietan «politika publikoen negoziazioa eta itunpetzea sustatzea», Jaurlaritzako Lan Sailak azaldu duenez. Mahaia erakunde gisa sortzen duen dekretua larunbatean da indarrean jartzekoa; orduan, hilabete batean eratuko dute. Baina egun horretako argazkian oso gabezia nabarmenak egongo dira, ELA eta LAB ez direlako han izango.

ELAk, atzo, esan zuen dekretua onartu dutela «euskal demokrazia sindikala neutralizatzeko». Uste du erabakiak hartzeko moduak «ez dituela arau demokratikoak errespetatzen»; «Urkulluren gobernuari oztopo egiten dio egungo gehiengo sindikalak. Horregatik inposatzen du erabakiak hartzeko modu hau». Horiek horrela, lan harremanetarako Euskal Esparruaren aurkako «eraso zuzen» gisa hartu du dekretua.

LABek, berriz, gogorarazi zuen organoak «ez dituela gehiengo sindikalak errespetatzen», eta «oinarrizko arau joko demokratikoak» ere ez. «Politikan pentsaezina litzateke gutxiengoa gehiengoari gailentzea», esan du LABek, eta esparru sindikalean hori gertatzen ari dela dio. LABen arabera, proiektuak ez du lan harremanen Euskal Esparrua eraikitzeko xederik, «ez du bilatzen marko autonomo bat eraikitzea inolako kanpo injerentziarik gabe».

CCOOren itzulera

Erakunde izaerarik gabe ere, azken legealdietan martxan izan da EAEko Elkarrizketa Sozialerako Mahaia. Baina apenas izan duen emaitzarik, eta tirabira asko sortu dira partaideen artean. CCOOk mahaia uztea erabaki zuen apirilean, Jaurlaritzak eta Confebaskek enpleguari buruzko itun bat sinatu ondoren. UGTk ere utzi zuen handik astebetera, eta negoziazio luzeak behar izan zituzten gauzak onbideratzeko. Irailaren hondarrean bueltatu zen CCOO mahaira, organoa sortzeko dekretu onarpenaren atarian.

Urtean bi aldiz batuko da Mahaia, ohiko bileran, eta aldeek adosten dutenean, ezohiko bileran. Lantaldeetan antolatuko da; gaien edo sektoreen araberakoak izango dira taldeak, eta gaiak prestatzea izango dute helburu, kontuan har daitezen eta, hala badagokio, erabakiren bat hartzeko.]]>
<![CDATA[Euskaltelen lemaren bila dator berriro Erresuma Batuko Zegona]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/010/001/2019-01-15/euskaltelen_lemaren_bila_dator_berriro_erresuma_batuko_zegona.htm Tue, 15 Jan 2019 00:00:00 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1877/010/001/2019-01-15/euskaltelen_lemaren_bila_dator_berriro_erresuma_batuko_zegona.htm
Zegonaren bigarren saioa da hau Euskaltelen gidaritza hartzeko. EEP erosketa eskaintza publiko bat egiteko asmoa azaldu zuen iaz, baina atzera egin zuen, EPPa egiteko behar zituen 250 milioi euro lortzeko arazoak tarteko. Orain, formula aldatzea erabaki du. Erresuma Batuko inbertsio funtsak kapitala handituko du beste 112 milioi eurorekin, eta, gero, Euskaltelen akzioak erosiko ditu burtsan -7,36 euroren truke aldatu zen akzio bat atzo-. Xedea da konpainia laranjaren beste %12,5 lortzea 139 milioi euroko inbertsioari esker, eta akzioen %29,9 eskuratzea. Horrela, Euskaltelen lehen akziodun bilakatuko litzateke Zegona.

Inbertsio funtsak CNMVri azaldutako planak aurrera egin dezan, ezinbestekoa da kapitala handitzeko operazioa onartzea; bada, 112 milioi euro horiek lortzeko bidean dagoela ematen du, akordioa egin baitu akziodunekin eta inbertitzaile berriekin. Gainera, beste mailegu batzuk lortu ditu Barclays Bankekin eta Virgin Groupekin akordioak eginda. Itun horiek 33,5 milioi euro arteko kopurua bermatuko liokete Euskaltelen konkistari ekiteko.

«Zegonak asmoa dauka bere eragin handiagoaren bidez Euskaltelen administrazio kontseiluarekin elkarlanean aritzeko negozioa hobetu dadin», esan du inbertsio funtsak, zuzendaritzari igorritako ohar argi batean. Talomon Capital da operazioaren beste adar bat. Euskaltelen akziodun horrekin ere akordioa erdietsi du Zegonak, eta, horri esker, akzioen beste %2,4ren kontrola hartuko du. Zegonaren akziodunen batzarra izango da otsailaren 7an, eta hark onartu beharko du Euskaltelen gehiengoa eskuratzeko planak eskatzen duen inbertsio handia.

Burtsa eta bonusak

Erresuma Batuko inbertsio funts bat da Zegona. 2015. urtean, Asturiasko Telecable kable bidezko telefonia operadorea erosi zuen. Bi urte geroago, 2017. urteko abuztuan, Telecable saldu zion Euskalteli. Eragiketa horri jarraituz, funtsa Euskaltelen sartu zen, jabetzaren %15 eskuratuta. Urtebetez akzioen kopuru hori ez aldatzeko konpromisoa hartu zuen orduan Zegonak. Iazko abuztuan amaitu zen epe hori, eta harrezkero asko espekulatu da funtsak hartuko zuen erabakiari buruz.

Kasurako, Euskaltel utziko zuen aukera aipatu izan da, Zegonako arduradunak kexu agertu baitziren konpainiaren akzioek izan duten beherakadarekin. 2015eko hondarrean 11,72 euroan zegoen akzioa, eta sei euroren ingurura erori da hiru urtean. Zegona ez dago ados Alberto Garcia Erauzkin presidenteak gidatzen duen zuzendaritzaren kudeaketarekin, eta aspaldian abiarazi zuen konpainiaren kontrola eskuratzeko ekinaldia.

Derioko konpainia «herrialde proiektu» baten gisa jaio zen, 1995ean, Eusko Jaurlaritzak babes handia emanda eta hiru kutxek ekarpen handia eginda. 2015ean burtsaratu zuten Euskaltel, eta zuzendaritzak 46,8 milioi euroko bonusa poltsikoratu zuen. Jaurlaritzak dirutza hori ez jasotzeko eskatu zion zuzendaritzari, baina operazioa ez zen gelditu.

Euskaltel olio orban baten moduan zabaltzen ari da Iberiako penintsularen iparraldean. Euskal Herriko merkatu naturaletik atera zen aspaldian, eta aurten konkista berrietara abiatu da, Kataluniara, Kantabriara, Errioxara eta Leonera. Nafarroan ere sartu zen iaz, eta negozioa ondo doala jakinarazi zuen konpainiak aurreko astean.

Azken urteetan, erosketa bidez egin du aurrera merkatu arrotzak ziren horietan, lehenik Galiziako R Cable eta ondoren Asturiasko Telecable erosita. Orain, berriz, Orangeren zuntza erabiltzeko itunari esker, 200.000 etxetara iritsiko da Leonen eta Kantabrian (Espainia), R markarekin. Aurten bertan %4 eta %6 bitarteko merkatu kuota bereganatu nahi du bi merkatu horietan, eta %12ra iritsi nahi du 2022an. Errioxan, berriz, bere markarekin sartuko da konpainia, eta 85.000 etxetara iristeko helburua dauka.

Euskaltelek 28,8 milioi euroren mozkinak izan zituen 2018ko lehen seihilekoan, %36,6 gehiago. Fakturazioak ere gora egin zuen, %25 hain zuzen, eta 349,3 milioi eurora iritsi zen. 2017an, ordea, Telecable erosteko inbertsioak %20 jaitsarazi zituen irabaziak (49,6 milioi). Urruntzen ]]>
<![CDATA[LABek klase elkartasuna aldarrikatuko du Iruñean, urtarrilaren 26an]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1891/012/001/2019-01-15/labek_klase_elkartasuna_aldarrikatuko_du_iruean_urtarrilaren_26an.htm Tue, 15 Jan 2019 00:00:00 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1891/012/001/2019-01-15/labek_klase_elkartasuna_aldarrikatuko_du_iruean_urtarrilaren_26an.htm Lan duina eta bizi duina lelopean. Hain zuzen ere, Huerta de Peraltako langileek greba mugagabea hasi zutela hilabete beteko da egun horretan, eta sindikatua «prekaritatearen eta esplotazioaren aurka» aterako da kalera. «Borrokan dauden enpresa eta sektoreak, LABeko komunitatea, emakumeak, pentsiodunak eta gazteak» elkartu nahi ditu manifestazioan, Gazteluko plazatik abiatuta (17:00etan). Horrela jakinarazi zuten, atzo, LABeko idazkari ondoko Igor Arroyok eta Ekintza Sindikaleko idazkari Xabier Ugartemendiak.

Zuzendaritzako kide biek azaldu zutenez, gertatzen ari dena ulertzeko, «bizitzaren prekarizazio prozesu latzari» erreparatu beharra dago. «Estatuen aldetik ematen ari den inboluzioak langile klasea jopuntuan dauka. Inboluzio bikoitza da, politikoa eta soziala, eta eskutik doaz biak, eskutik doazen moduan estatalizazioa eta lan harremanen prekarizazioa. Gure lan baldintzak hemen bertan negoziatu eta erabakitzeko eskubidea ukatuz, prekarizazioan sakondu nahi dute».

Espainian, PSOEk 2010ean ekarritako erreformak negoziazio kolektiboa «neutralizatzea» izan zuen helburu, LABen arabera. PPk 2012an bultzatutako erreformak, berriz, «langile eta enpresarien arteko erabateko desoreka» ekarri zuen. Erreforma horiek «hamahiru neurri atzerakoi» ezarri zituzten, LABek dioenez. «Eta orain, erreformaren kontrarreforma iragarri badute ere, hamahiru neurri horietatik bi baino ez dituzte ukituko. Makillaje operazio baten aurrean gaude».

Sindikatu abertzaleak gogoratu zuen Huerta de Peraltako beharginen lanuzte mugagabeak hilabete beteko duela, eta borroka horrek «ohiko lan gatazka baten osagaiak» badituela: «Greba mugagabean dira enpresak kaleratutako langileak berriz onartzeko, hitzarmen sektoriala betetzeko eta enpresa itun baterako negoziazioak hasteko».

Garai berria landa eremuan

Baina sindikatuak uste du gatazka horrek aparteko dimentsio sozial eta politikoa hartu duela, aparteko ezaugarriak ere badituelako. «Duela bi urte muturreko esplotazio egoera batean zeuden langile migranteek LABen antolatzea erabaki zuten. Antolatu egin dira, ahaldundu egin dira, eta borrokara atera dira». LABek esan zuen urteetan Nafarroako landa eremuan egondako «gatazkarik handiena» dela, eta erakutsi duela Nafarroako gizarteak eta instituzioek duten erronka bat: «Nafarroako landa eremuan lan eskubideak aitortzea eta zabaltzea».

Huerta de Peraltan «enpresa zikoitz baten itxikeria» pairatzen duten dozenaka familiaren etorkizun hurbila jokoan dago, eta, gainera, LABek uste du «Nafarroako landa eremuan garai berri bat irekitzeko aukera bat» ere badela. «Esplotazioan oinarritutako eredua atzean uzteko borroka da hau; haien borroka, gure borroka, denon borroka».]]>
<![CDATA[Zegonak kapitala handituko du Euskaltelen lehen akziodun bilakatzeko]]> https://www.berria.eus/albisteak/161515/zegonak_kapitala_handituko_du_euskaltelen_lehen_akziodun_bilakatzeko.htm Mon, 14 Jan 2019 14:17:57 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/161515/zegonak_kapitala_handituko_du_euskaltelen_lehen_akziodun_bilakatzeko.htm EEP erosketa eskaintza publiko bat egiteko asmoa azaldu zuen iaz, eta atzera egin ondoren, -EPPa egiteko behar zituen 250 milioi horiek lortzeko arazoak zituelako-, formula aldatzea erabaki du. Baina Euskalteleko kontrola hartzeko helburuak hor jarraitzen du. Eta oraingoan lor dezakeela ematen du. Izan ere, Erresuma Batuko inbertsio funtsak kapitala handituko du beste 112 milioi eurorekin, eta gero, Euskaltelen akzioak erosiko ditu burtsan (7,36 euroren truke aldatzen da akzio bat, gaur). Xedea da konpainia laranjaren beste %12,5 lortzea 139 milioi euroko inbertsioari esker, eta akzioen %29,9 eskuratzea. Modu horretan, Euskaltelen lehen akzioduna bilakatuko litzateke Zegona, Kutxabanken aurretik (%20). Bankuak bere akzioen %1,22 saldu zituen aurreko urtean, eta 5,5 milioi euroko irabazia lortu zuen. Erresuma Batuko funtsak CNMV merkatu arautzaileari azaldutako planak aurrera egin dezan, kapitala handitzeko operazioa ezinbestekoa da, eta 112 milioi euro horiek lortzeko bidean dagoela ematen du, akordioa egin duelako akziodunekin eta inbertitzaile berriekin. Gainera, maileguak lortu ditu Barclays Bank eta Virgin Groupekin egindako akordioei esker. Itun horiek 33,5 milioi euro arteko kopurua bermatuko liokete Euskaltelen konkistari ekiteko. "Zegonak asmoa dauka bere eragin handiagoaren bidez Euskaltelen administrazio kontseiluarekin elkarlanean aritzeko negozioa hobetu dadin", dio inbertsio funtsak. Talomon Capital da operazioaren beste adar bat. Euskaltelen akziodun horrekin ere akordioa erdietsi du Zegonak, eta itun horrek akzioen %2,4ren kontrola erraztuko dio. Otsailaren 7an Zegonaren akziodunen batzarra izango da, eta hark onartu beharko du Euskaltelen gehiengoa eskuratzeko planak eskatzen duen inbertsio handia. Zuzendaritza aldatzeko saioa Erresuma Batuko inbertsio funts bat da Zegona. 2015. urtean Asturiasko Telecable kable bidezko telefonia operadorea erosi zuen. Bi urte geroago, 2017. urteko abuztuan, Telecable saldu zion Euskalteli. Eragiketa horri jarraituz, funtsa Euskaltelen sartu zen zen, jabetzaren %15 eskuratuta. Urtebetez akzioen kopuru hori ez aldatzeko konpromisoa hartu zuen orduan Zegonak. Iazko abuztuan amaitu zen epe hori, eta harrezkero asko espekulatu da funtsak hartuko zuen erabakiari buruz. Gainera, Euskaltel utziko zuen aukera aipatu izan da, Zegonako arduradunak kexu agertu zirelako konpainiaren akzioek izan zuten beherakadarekin. Zegona ez dago ados Alberto Garcia Erauzkinek gidatzen duen zuzendaritzaren kudeaketarekin, eta aspaldian abiarazi zuen Euskaltelen lema eskuratzeko ekimena. Derioko konpainia "herrialde proiektu" baten gisa jaio zen 1995an, Eusko Jaurlaritzaren babes handiarekin, eta hiru kutxen ekarpen handiekin. Euskaltel abiadura azkarrean zabaltzen da Iberiako penintsularen iparraldean. Euskal Herriko merkatu naturaletik atera zen aspaldian, eta aurten konkista berrietara abiatu da Kantabriara, Errioxara eta Leonera. Katalunian eta Nafarroan sartu zen iaz, eta negozioa ondo doala jakinarazi zuen konpainiak aurreko astean.]]> <![CDATA[Navalentzat badira inbertitzaileak, "baina eskaintza zehatzik ez"]]> https://www.berria.eus/albisteak/161514/navalentzat_badira_inbertitzaileak_baina_eskaintza_zehatzik_ez.htm Mon, 14 Jan 2019 13:19:53 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/161514/navalentzat_badira_inbertitzaileak_baina_eskaintza_zehatzik_ez.htm 2018ko irailaren hondarrean sartu zen likidazio fasean Naval, eta ordutik aurrera argi ikusi da Sestaoko ontziola historikoak zaila duela aurrera egitea. Hartzekodunen ituna lortzeko epea amaitu zen artean, eta likidazioa fasean ez da soluziorikerdietsi langileentzat; Sepik Espainiako beste ontziolaren batean lanpostuak eskaintzeaz aparte, adibidez, Cadizen.]]> <![CDATA[LABek klase elkartasuna aldarrikatuko du Iruñean]]> https://www.berria.eus/albisteak/161519/labek_klase_elkartasuna_aldarrikatuko_du_irunean.htm Mon, 14 Jan 2019 12:53:23 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/161519/labek_klase_elkartasuna_aldarrikatuko_du_irunean.htm <![CDATA[Luzatu egin dute Navaleko dosierraren kontsulta epea]]> https://www.berria.eus/albisteak/161343/luzatu_egin_dute_navaleko_dosierraren_kontsulta_epea.htm Wed, 09 Jan 2019 14:11:27 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/161343/luzatu_egin_dute_navaleko_dosierraren_kontsulta_epea.htm proiektuak azalduko direla uste du Arantxa Tapia Ekonomiaren Garapenko sailburuak. Gauzak horrela, bihar Madrilen izango dira Navaleko CCOO eta UGT, Sepiren egoitzan -bere garaian ontziolaren jabegoa izan zuen estatuko sozietatea-. Kaleratzeak gauzatuko balira, langileen %80ri enplegua emateko ardura izango luke hark. Etzi, berriz, negoziazio mahaiaren hirugarren bilera egingo dute, Espainiako Gobernuak, Jaurlaritzak, sindikatuek eta langile batzordeak. "Borondate politikoa badago", kaleratzeak galarazi daitezkeela esan du berriro Llordenek, gobernuen esku hartzeari erreparatuz. Datorren astelehenean, azkenik, langileen batzarra egongo da Navalen, mahai gainean geratuko den egoera denei azaltzeko. Handik bi egunera, asteazkenean, dosierarren kontsulta epea bukatuko da, eta oso litekeena kaleratzeak iristea.]]> <![CDATA[Euskal partzuergo batek berrikuntza sare bat abiaraziko du aurten]]> https://www.berria.eus/albisteak/161339/euskal_partzuergo_batek_berrikuntza_sare_bat_abiaraziko_du_aurten.htm Wed, 09 Jan 2019 07:12:04 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/161339/euskal_partzuergo_batek_berrikuntza_sare_bat_abiaraziko_du_aurten.htm euskal zentro teknologiko guztiak partzuergo berean elkartuko direla, eta Mendaron izango duela hark egoitza. Europaren bultzadaz sortuko den euskal berrikuntza sare berriak, beraz, produktu berriak sortzen eta garatzen lagunduko die enpresei, eta lehendik dauden teknologiak aplikatzen ere bai. Aurreikusi dute EAEko industria enpresen erdiek baino gehiagok horretaz baliatzeko aukera izango dutela. EIT Manufacturingen euskal sareak hainbat erronka izango ditu; hasteko, industriaren digitalizazioa bultzatzea eta ekoizpen arinagoa, malguagoa eta ingurumenaren eta gizartearen ikuspegitik iraunkorragoa lortzea. Hala, kalitatezko lanpostuak sortzen lagunduko duela uste dute parte hartzaileek, eta, orobat, ikasleak prestatzen, pertsona talentudunak erakartzen, eta enpresen, zentro teknologikoen, unibertsitateen eta inbertitzaileen "berrikuntza ekosistemak" sortzen. Eragileen arteko harremanak sustatzen Horretarako, euskal sareak eragileen arteko harremanak sustatzeko mekanismo berriak jarriko ditu martxan lehen zazpi urteetan, 100 produktu berritzaileren baino gehiagoren merkaturatzea bizkortzeko, 200 enpresa berri baino gehiago sortzeko eta 10.000 pertsona baino gehiago trebatzeko. Begien bistakoa da epe luzera diseinatutako proiektu handinahia dela. 50 erakundek baino gehiagok zazpi urte luzean egindako lanaren emaitza da EIT Manufacturing, "eta euskal partzuergoaren ekarpena erabakigarria izan da egitasmoak arrakasta izan dezan". Berrikuntzaren eta Teknologiaren Europako Institutuak (EIT) bultzatu du berrikuntza sare hau. Aurretik ere sorrarazi ditu antzeko komunitateak beste sektore batzuetan, hala nola energian, ingurumenean, sektore digitalean, lehengaietan, elikaduran eta hiri mugikortasunean.]]> <![CDATA[Zentro teknologiko guztiak bateratuz, eraginkortasuna nahi du Jaurlaritzak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/011/001/2019-01-09/zentro_teknologiko_guztiak_bateratuz_eraginkortasuna_nahi_du_jaurlaritzak.htm Wed, 09 Jan 2019 00:00:00 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1872/011/001/2019-01-09/zentro_teknologiko_guztiak_bateratuz_eraginkortasuna_nahi_du_jaurlaritzak.htm
Bada, duela hiru urte hasitako prozesuak badu izen-abizeneko emaitza: Basque Reasearch and Technology Alliance, BRTA partzuergoa. Mendaron izango du egoitza (Gipuzkoa), Kurutz-Gain industrialdean, eta koordinatuko ditu Jaurlaritzaren eskumeneko hiru lurraldeetan banatutako hamabi zentro teknologikoak, baita lau ikerketa-zentro kooperatiboak ere. Halaber, SPRI, hiru aldundiak eta Jaurlaritza bera partzuergoaren kide izango dira.

Arantxa Tapia Ekonomiaren Garapenerako sailburuak azaldu zuenez, Gobernu Kontseiluak partzuergoaren estatutuak onartu zituen atzo, eta EAEko ikerketaren gehiengoa kudeatuko duen partzuergoa abian jarriko da urteko lehen hiruhilekoan. «BRTA partzuergoak Euskadiko erronka teknologiko eta industrialei erantzungo die, eta Euskadik nazioartean duen lekua hobetuko du», esan zuen. Berrikuntza maila handiko eskualdeen artean dago EAE, Europako Batasunaren barruan.

2015. urtean ekin zion Jaurlaritzak zientziaren eta teknologiaren sektoreak berrantolatzeko prozesuari. Diru publikoarekin finantzatzen dira haren programa batzuk, eta diru hori modu eraginkorrean erabiltzen dela bermatzea da Jaurlaritzaren asmoa. Partzuergoaren osaketa beste urrats bat da berrantolaketa horretan. Erakunde publikoez gain, honako hauek osatuko dute elkarte berria: Azterlan, CEIT, Cidetec, Gaiker, Ideko, Ikerlan, Lortek, Tecnalia, Tekniker, Vicomtech, Azti, Neiker zentro teknologikoek, eta CIC Biogune, CIC Biomagune, CIC Energigune eta CIC Nanogune ikerketa kooperatiboko zentroek. 3.540 enplegu ematen dituzte denen artean, eta 283 milioi euroko fakturazioa dute.

Ohar baten bidez, Jaurlaritzak azpimarratu zuen ikerketaren alorrean egindako mugimendu estrategiko sakon horren helburua ez dela zentroen fusioa lortzea, haien arteko koordinazioa bultzatzea baizik. «BRTA arduratuko da agente teknologikoen koordinazioa sustatzeaz, haien jarduerak uztartzeaz eta bateragarri egiteaz». Zertarako? Batetik, «ezagutza sortu eta hura enpresei helarazteko baldintzak sendotzeko», eta, bestetik, «eremu teknologikoan nazioarteko proiekzioa izango duen marka propio bat bultzatzeko».

Herrialde marka sortu eta garatzeak garrantzi handia dauka Ekonomiaren Garapenerako Sailarentzat, eta 4.0 teknologian egiten ari den ahaleginarekin lerrokatzen da. Teknologiaren esparruan, finean, industriarenean, begien bistakoa baita oso mesedegarria dela Euskadi is different moduko mezu bat lantzea munduko merkatuetan. Nazioarteko proiektu handien lehian sartzeko ezinbestekoa da prestigiozko marka bat edukitzea, Alemaniak Fraunhofer elkarteak dituen moduan.

IK4 aliantzaren geroa

Bestalde, zentro teknologien berrantolaketak eragin zuzena izango du IK4 aliantzaren zazpi zentroetan. Ikerlan (Mondragon taldea), Ideko, Lortek, Tekniker, CEIT, Gaiker eta Azterlan hasi dira beren aliantza desegingo duen prozesuan, beste bi kideren irteeraren ondoren: Vicomtech eta Cidetec. Urte amaierarako, IK4 iragana izatea aurreikusi dute. Ordurako, zentro horiek guztiak BRTA partzuergoko kide izango dira.

Haren kide izatea izango baita diru laguntza publikoen iturria bermatzeko modua zentro teknologikoentzat. Ez dute zertan aldatu beren izaera juridikoa, gainera. Zentroek finantzaketaren %20 eta %25 artean jaso izan dute orain arte, Emaitek programaren bidez, batik bat.

Jaurlaritzaren 500.000 euroko ekarpenarekin hasiko da Basque Reasearch and Technology Alliance; SPRIk 100.000 euro jarriko ditu, eta agente teknologikoek, 400.000 euro. Aurrerago, aldundiek ere beren ekarpenak egitea nahi du Gasteizko gobernuak.]]>
<![CDATA[Bizkaiko bulegoetako greba amaitu du ELA sindikatuak, mobilizazio gehiago eskatuz]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1950/003/001/2019-01-08/bizkaiko_bulegoetako_greba_amaitu_du_ela_sindikatuak_mobilizazio_gehiago_eskatuz.htm Tue, 08 Jan 2019 00:00:00 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1950/003/001/2019-01-08/bizkaiko_bulegoetako_greba_amaitu_du_ela_sindikatuak_mobilizazio_gehiago_eskatuz.htm
Bizkaiko bulegoetako lan gatazkak bere horretan jarraitzen du, dena den. Sindikatuen artean ez dago akordiorik oraintxe bertan mobilizazio agenda bateratu bat egin eta elkarrekin mobilizatzeko. ELAk uste du lanuzteak eragin handia izan duela azpikontratatutako langileak dituzten enpresa handietan. «Batez ere informatikarien greba dela eta, enpresa handi horietan sortu diren funtzionamendu arazoek argi erakusten dute zer den gaur egun sektore hau: azpikontrata handi bat».

Grebarekin hasi aurretik, sindikatu nagusiek manifestazio bateratuak egin zituzten Bilbon, eta kalera atera zuten enpresa txiki askotan atomizaturik dagoen sektoreko lan gatazka. Atzo bukatutako lanuzteak lan horretan are gehiago lagundu duela dio ELAk. «Sektore ikusezina izateari utzi diogu: elkarretaratzeei esker, manifestazioei esker, finean, gatazkaren sozializazioari esker lortu dugu. Orain, gizarteak badu gure sektorearen eta horren egoeraren berri».

Eta aurreratu du konfrontazioa handitu beharko dela. «Cebekek ateak itxi dizkio negoziazioari. Bizkaiko bulegoetako hitzarmen probintzialera ekarri nahi du estatuko hitzarmenen miseria eta prekaritatea. Horren berri izan dugunean, gainontzeko sindikatuei azaldu diegu beharrezkoa dela denok batzea eta greba mugagabeari ekitea».

LAB, ESK, CGT eta CNT sindikatuek ez zuten bat egin ELAren grebarekin, eta «batasun sindikala haustea» egotzi zioten. ELAk, berriz, «urrats gehiago» eskatu dizkie orain. Greba bukatu da, eta espero du« gainontzeko sindikatuek baloratzea egin dugun keinua, eta Cebeki aurre egiteko prest agertzea».

Navaleko langileen etsipena

Sestaoko Naval ontziolako langile batzordeak astebete luzatu nahi du kaleratzeen erregulazioaren kontsulta epea, eta horrela eskatuko dio konkurtso administratzaileari. Hilaren 12an bukatuko da dosierraren legezko epea, eta kaleratzeak iritsiko dira ondoren. Aurretik, ordea, Sepirekin elkartuko dira CCOO eta UGT, ostegunean, Espainiako Gobernuak ontziola erosteko eskaerak aukeraren bat ote duen ikusteko, etsi-etsian. Ostiralean, berriz, Industria Ministerioa, Eusko Jaurlaritza eta sindikatuak eseriko dira elkarrekin. Navaleko 177 langileen patua idatzita dagoela ematen du, ordea. Ontziolarena da argitu behar dena.]]>
<![CDATA[Euskal esparrua, horra hor auzia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1922/018/002/2019-01-06/euskal_esparrua_horra_hor_auzia.htm Sun, 06 Jan 2019 00:00:00 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1922/018/002/2019-01-06/euskal_esparrua_horra_hor_auzia.htm Izan ala ez izan idatzi zuenean Hamlet-en 3. ekitaldiko lehen eszenaren lehen lerroan; ez zuen, baina berdin dio, euskal esparrua baden ala ez den zalantza existentziala bihurtu baita aspaldian. Horra hor auzia. Nago, oraingoz, ukazioa doala aurretik. Euskal negoziazio kolektiboak azken bost urteotan estatalizazioaren mesedetan galdu dituen eremuak eta langileak ikustea baino ez dago. Euskal langileek beren lan baldintzak Euskal Herrian negoziatzea eta adostea gero eta garestiago dago, izan ere. Birzentralizazio orokorrerako uholde espainiarra ez da alferrik izaten ari.

2010eko eta 2012ko lan erreformak beharginen lan baldintzen aurkako tresnatzat hartu zituzten euskal sindikatuek, eta urteek erakutsi dute baietz, tresna eraginkorrak izan direla soldatak debaluatzeko. Baina langile pobreak egiteko makinak izateaz gain, egoera hori betikotzeko mekanismo ere bilakatu dira erreformak, hainbat edukiren negoziazioen erabakiguneak lekuz aldatuta. Estatalizazioaren belak hauspo baitira, haizeak puztuta dena emanda joateko. Eta horrek ezintasun ikaragarria dakar lan harremanen euskal esparrua elikatu eta eraiki nahi dutenen eragileentzat, ELA eta LABentzat batik bat.

Santimamiñek maizterrak zituen garaitik autogobernu handiagoa eskatzen dutenek ez ote dezakete gehiago egin euskal langileen baldintzak ez daitezen parekatu Albacete, Lugo eta Jaengo langileenekin? Ez haiek ez dituztelako euskal beharginenak merezi, baizik euskal langileek ez dituztelako haienak merezi; euskal ekonomiarentzat distortsio bat delako, oztopo larri bat zerga sistema oinarri duen gizarte sozialarentzat. Edo soil-soil esanda: Teruelen ez direlako etxeak saltzen Gipuzkoaren batez besteko salneurrietan, edota Mercadonak ez dituelako prezio bertsuak ezartzen Badajozen eta Gasteizen.

LABen proposamena legebiltzarrari

LABek baiez uste du, Jaurlaritzak gehiago egin dezakeela estatalizazioari mugak jarri eta, burujabeago jokatuz, lan harremanak hemengo errealitate sozioekonomikora egokitzeko. Horregatik egin du asteon proposamen zehatz bat Eusko Legebiltzarrean, alderdi politikoek argazkiaren zer aldetan jartzen diren erakuts dezaten —berriro—. Ez laguntza publikorik, ez izaera publikorik ez duen kontraturik; Espainiako lan hitzarmenak aplikatzen dituzten enpresak administrazioen kontratuetatik kanpo geratzeko eskatu du sindikatu abertzaleak. Ganberari beste eskaera zehatz bat egin dio, gainera: esan diezaiela 2010eko eta 2012ko lan erreformak beren osotasunean baliogabetzeko Espainiako Kongresuari, CEOE eta Cepyme patronalei, eta CCOO eta UGT sindikatuei. Estatalizazioaren eragileei, alegia.

Nostradamus izan gabe aurreikus daiteke idatzi hori, den bezala, ez dela onartuko legebiltzarrean. ELAk ere eramana du, orain baino lehen, kontratazio publikoan eragiteko proposamenik: esaterako, euskal lan hitzarmenak bete daitezen. Herri ekinbide legegile sonatu bat edukiz hustu zuten EAJk eta PSEk, 2016an. Eta ez da asko arriskatu behar aurreratzeko LABen idatziak patu bera izango duela. Baina hor dago auzi honen muina.

Autogobernu handiagoaren nahia aldarrikatzen duen gobernuaren kontraesana ez baita txikia lan harremanen euskal esparruari dagokion haren politika aztertzen denean. Auzi honetan, euskal patronala koherenteagoa dela esan daiteke, zeren Confebaskek, CEOEko kide gisa, onartzen baitu Espainiako itunak gero eta euskal langile gehiagoren arau izatea. Onartuko ez du, ba, kontuan izanda soldatak eta, beraz, lan kostuak merkatzeko sistema dela ? EAJk, ordea, ezin dio bakarrik erreparatu patronalarekin duen harreman estu horri; ezin du soilik elikatu CCOO eta UGTrekin duen quid pro quo hori. Ezin du, nahi ez baldin badu gizarteratu mezu nahasgarri bat: nahi duguna izango gara, salbu eta lan harremanetan.]]>
<![CDATA[Azken pezeta galduaren bila]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1917/018/001/2019-01-06/azken_pezeta_galduaren_bila.htm Sun, 06 Jan 2019 00:00:00 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1917/018/001/2019-01-06/azken_pezeta_galduaren_bila.htm
1. Pezeta? Galiako gerrak baino zaharkituagoa zaude, motel! Dena dakizula uste duzu, gazte, baina oker zabiltza. Pezeta bizirik dago, han eta hemen, jaka zaharren patriketan eta zulo ezkutuetan, haren jatorri susmagarria ezin azalduta batzuetan.

2. Eta sestertzio bakan batzuk ere aurkituko dituzu erromatarren aztarnategiren batean... Pezetak aurkitzeko, ez da indusketa lanik egin behar. Espainiako Bankuak dio 269.916 milioi pezeta gordetzen dituela jendeak, 1.626 milioi euro. Billeteetan, 137.82 pezeta daude (827 milioi euro), eta, txanponetan, 132.634 pezeta (799 milioi euro). 2018ko azaroko datuak dira.

3. Zoraturik daude erromatar hauek! Zertarako gordetzen dituzte? Bildumak egiteko, atzerritarrek oroigarri gisa eraman dituztelako, edo ahaztuta daudelako diru zorro zaharretan, edota orain arte ezin izan dituztelako atera, ez zelako diru garbia izango; batek daki. Baina kontua da oraindik badutela etekina ateratzea iraganeko diru horri.

4. Edabe magikorik behar da? Espainiako Bankuak euroen truke aldatzen ditu, txo. Azken urtean, 1.331 milioi pezeta aldatu ditu, zortzi milioi euro. Billeteak baizik ez dituzte eraman aldatzera pezeten jabeek. Pezeta txanpon kopuru bera dago partikularren esku azken 27 hilabeteetan, txanpon askorik nekez aldatuko delako seinale.

5. Ala Tutatis! Baina noiz arte alda daitezke pezetak euroen truke? 2020. urteko amaierara arte. 2002ko urtarrilaren 1ean, euroa zirkulatzen hasi zenean, hiru hilabetez aritu ziren dibisa biak, euroak eta pezetak. Ekainaren 30a arte, edozein bankutan aldatu ziren pezetak. Gero, Espainiako Bankuak baizik ezin izan zuen aldaketa hori egin, eta aukera hori 2020. urteko abenduaren 31n bukatuko da. Beraz, bi urte geratzen zaizkie 269.916 milioi pezeten jabeei aldaketa egiteko.

6. Alegia, bi urte barru pezeta historia izango dela betiko, Julio Zesar bezala. Historia izango da, bai, eta jakingo da zenbat pezeta geratuko diren aldatu gabe. Espainiako Bankuak kalkulatzen du euroa sartu aurretik zirkulazioan zeuden pezeta txanpon guztien %45 ez direla sekula aldatuko, puskatu, galdu, ahaztu eta abar egin direlako. Gogoratu behar da, ordea, 137.282 milioi pezeta gelditzen direla billeteetan.

7. Eta orain esango didazu mila pezetako berdearekin bakanalean aritzen zinela gau osoan, ezta? Esan ahalko nizun, baina ez dizut esango, nerabe lotsagabe hori! Galdetu Elorrion, nahi baduzu. Orain urtebete, hango merkatarien elkarteak bultzatuta, dendek pezetak onartu zituzten hilabetez. Inguruko herrietatik ere joan zen jendea erosketak egitera. Dendari batek onartu zuen 169.000 pezetaren balioko salmentak egin zituela astebetean, mila euro pasatxo.]]>
<![CDATA[Estatuko itunak ezartzen dituztenek diru publikoa ez jasotzea nahi du LABek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1846/011/001/2019-01-04/estatuko_itunak_ezartzen_dituztenek_diru_publikoa_ez_jasotzea_nahi_du_labek.htm Fri, 04 Jan 2019 00:00:00 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1846/011/001/2019-01-04/estatuko_itunak_ezartzen_dituztenek_diru_publikoa_ez_jasotzea_nahi_du_labek.htm
LABeko Ekitza sindikaleko idazkari Xabier Ugartemendia buru zuen ordezkaritza batek eraman zuen proposamena Gasteizko legebiltzarrera. Ugartemendiak gogoratu zuen asko hitz egin dela lan erreformaren baliogabetzeaz, baina errealitatea «oso bestelakoa» dela. Izan ere, iazko abenduaren 13an CCOOk iragarri zuen erreformaren puntu batzuk aldatzeko akordiorako oinarri bat zuela Pedro Sanchezen gobernuarekin. Moncloak ez du baieztatu, baina ezaguna da elkarrizketetan dabiltzala. LABek uste du erreformaren oso puntu gutxi aldatzeko borondatea dutela alde biek.

«Harrigarria da aipatu dituzten aldaketen artean ez egotea kaleratzeak erraztea, kalte-ordaina 33 egunera jaistea eta erregulazioak egiteko aukerak zabaltzea; estatalizazioa ere ez dute zalantzan jartzen». Xabier Ugartemendiaren arabera, «hau guztia makillaje operazio bat da. Erreformen alderik larrienak hor daude, patronalak prekaritatea ezartzen jarraitu ahal izateko».

Irtenbidea, Euskal Herrian

LABek Eusko Legebiltzarrari eskatu dio jarrera argia erakusteko euskal itunen estatalizazioaren aurka. Bai eta euskal langileak beren lan baldintzak Euskal Herrian negoziatzeko eta adosteko duten eskubidea defenda dezala ere. Betiere helburu horren alde, sindikatu abertzaleak eskatu du kontratazio publikotik at uzteko Espainiako itunak aplikatzen dituzten enpresak; laguntza publikoak eskuratzeko ezintasuna lukete, halaber, LABen proposamenaren arabera.

Xabier Ugartemendiak esplikatu zuen euskal langileek duten egoeraren irtenbidea ez dela Madrildik etorriko: «Irtenbidea Euskal Herrian dago. Lan harremanetarako eta babes sozialerako euskal esparrua ezinbestekoa da dugun egoerari aurre egiteko, baita hemen behar ditugun neurriak eta horiek aurrera eramateko tresnak sortu ahal izateko ere».]]>
<![CDATA[Merkealdiaren kanpainan 10.000 lan kontratu berri inguru egingo dira]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1846/011/001/2019-01-03/merkealdiaren_kanpainan_10000_lan_kontratu_berri_inguru_egingo_dira.htm Thu, 03 Jan 2019 00:00:00 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1846/011/001/2019-01-03/merkealdiaren_kanpainan_10000_lan_kontratu_berri_inguru_egingo_dira.htm
Merkataritzan, garraioan eta logistikaren esparruetan izaten du merkealdiak eragin handiena, eta alor horiek aztertu dituzte aholkularitza enpresa biek. Adeccoren arabera, Nafarroan sortuko da enplegu gehien Gabonen bukaeran hasten diren beherapenei lotua: 3.500 kontratu aurreikusi ditu. Bizkaian 2.800 enplegu sortuko direla uste du; Araban, 1.300; eta Gipuzkoan, 1.225.

Kopuru horiek aurreko urtekoak baino zertxobait hobeak dira; kopuru absolutuetan kontratazio handia den arren, azken sei urteotako hazkunderik txikiena islatzen dute. Randtadek, ordea, hazkunde handiagoa aurreikusi du, %7 ingurukoa. Bere serieko kopururik handiena da; urtarrila eta otsaila hartu ditu aintzat, merkealdiaren kanpainak irauten duen tartea. Iaz, ez ziren 8.000tik igaro kontratazioak, baina aurten sobera gaindituko direla uste du, eta 2019ko urteak mugarria jarriko duela dio; seigarren Gabonak izango dira etenik gabe kontratazioen hazkundearekin.

Sektoreak eta lanpostuak

Kontsumo handiarekin lotutako esparruetan egingo dute enpresek kontratu gehien merkealdiaren kanpainari etekina atera nahian. Goi mailako perfumeen esparrua, elektronika, jostailuak, elikadura, banaketa eta ostalaritza izango dira, besteak beste, lan bila dabiltzanen aukerak merkealdian. Batik bat, komertzialak, sustatzaileak, azafatak, telemarketineko langileak eta dendariak kontratatuko dituzte enpresek. Kanpaina berezietan salmentak nabarmen igo nahi dituzte konpainiek, eta langile berri horien ekarpena oinarrizkoa da salmenta helburuak betetzeko, Adeccok eta Randstadek azaldu dutenez.

Krisi aurreko egoera eta ondoren gertatutakoa islatzen du Eguberrien ondorengo merkealdiari loturiko kontratazioaren eboluzioak. Esaterako, 3.800 kontratu egin ziren 2006an, Jaurlaritzaren eskumeneko hiru lurraldeetan. Behetik gora zetorren kopurua, eta 2008ra arte eutsi zion joerari; 4.900 kontratu egin ziren urte horretan. 2009an, berriz, erdira jaitsi zen kopurua (2.500); eta, 2014tik aurrera, lan kontratazioak hazkundea islatu du, barne kontsumoa handitzearekin batera. 2019ak finkatuko du goia, Adecco eta Randstaden arabera.]]>
<![CDATA[Fagor-Amica itunak, Sareteknikari mesede]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1834/014/001/2018-12-22/fagor_amica_itunak_sareteknikari_mesede.htm Sat, 22 Dec 2018 00:00:00 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1834/014/001/2018-12-22/fagor_amica_itunak_sareteknikari_mesede.htm
Fagor markaren geroa argituz doa, Fagor S. Coop jabeak eta Kataluniako CNA konpainiak akordioa lortu eta gero. Epaitegietan elkarren aurka zituzten helegite guztiak bertan behera utzi, eta marka bere jabera itzuli da, Arrasatera. CNAk, berriz, lortu du Edesa Industrialen konkurtsoan egindako ituna aurrera ateratzea, hartzekodunen kita handia tarteko. Hark Edesa ustiatzen jarraitu ahal izango du, haren jabetza Fagor Etxetresnen konkurtsoan erosi zuenez.

Ia aldi berean, Amicak eta Fagor taldeak akordiorako oinarria egin dute poloniarrek beren lerro zuriko etxetresnei Fagorren zigilua jartzeko. Itun hori otsailerako egin beharko lukete aldeek, BERRIAk jakin duenez; horrek esan nahi du uda atarian iritsiko liratekeela dendetara Fagor etxetresna berriak. Amicari lehenbailehen merkaturatzea interesatzen zaio, Fagor S. Coop.-i royalty-ak ordaintzen hasiko baitzaizkio ituna egin bezain laster. Besteak beste, indukzio plakak, labeak, hozkailuak, garbigailuak, ontzi-garbitzaileak eta mikrouhin labeak merkaturatuko dituzte Fagor markaz.

Euskal marka historikoaren merkaturatzeak ez du enplegua sortuko Euskal Herrian, zerbitzu teknikoan izango duen eraginaz harago. Poloniarrek herrialde horretako lan kostu txikien hauspoaz ekoizten dituzte etxetresnak, eta, gaur egun, munduko 50 herrialdetan saltzen dituzte. Euskal Herrian etxetresnak ekoizteko azken saioa —CNArena— porrot handia gertatu zen; izan ere, Europako beste handiak ere, Siemens Boschek, aspaldian atera zuen ekoizpena Europako mendebaldetik, Turkiara eramanda, adibidez.

Horiek horrela, Amicarekin egindako akordioak, eta laster iritsi daitezkeen beste hainbatek, garbi utzi dute Fagor markak bere ospearen zati bati eusten diola merkatuan, eta sektoreko konpainiek beti izan dutela interesa markaren gainean, hark salmenta kopuru bat berma dezakeela uste dutelako.

Etxetresna txikiak ere bai

Zein dira erdiets daitezkeen beste akordioak? Etxetresna eta gailu elektriko txikien esparruetan enpresa batekin baino gehiagorekin egin daitezkeenak. Konfort alorrean, Fagor berogailuak klasiko bat dira jadanik, Geyser Gastechen fabrika ohiari esker. Sektoreko konpainia lider Vaillant Bergarako enpresaren %50en jabe zen Fagor Etxetresnak porrot egin aurretik, eta hark edota beste lehiakideren batek interesa izan dezake Fagor berogailuak merkaturatzeko.

Beste hainbeste gertatzen da eltzeen negozioarekin. Fagor eltzeek Espainiako merkatuaren kuota handi bat izan zuten orain gutxira arte, eta haren lehiakide izandako hainbatek interesa izan dezakete euskal zigiluaz saltzeko. Arrasateko taldeak iragarri du Amicaren akordiorako oinarriaz gain beste hainbat itun irits daitezkeela, negoziazioetan dagoelako hainbat konpainiarekin.

Fagorren lehen helburua, markari dagokionez, enplegua sustatzea izan da urteotan, eta horregatik utzi zion marka CNAri oso tratu egokian harentzat. Porrot handi horren ondoren, ordea, erabaki du ordua dela royalty-en bidez hari etekina ateratzeko.]]>
<![CDATA[Poloniako Amicak merkaturatuko du Fagor marka aurrerantzean]]> https://www.berria.eus/albisteak/160788/poloniako_amicak_merkaturatuko_du_fagor_marka_aurrerantzean.htm Fri, 21 Dec 2018 09:53:50 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/160788/poloniako_amicak_merkaturatuko_du_fagor_marka_aurrerantzean.htm CNA konpainiak, ordea, porrot egin zuen bi urtean, Jorge Parlade bere presidentearen eskutik, eta hura ere konkurtsoan sartu zen. CNAk bankuekin ituna egin zuen aurten zorraren zatirik handiena kita baten bidez kentzeko, eta Fagor markaren erabilera epaitegien esku geratu zen, hura baliatzen jarraitu nahi zuelako, nahiz eta apenas sortuko zuen enplegua. Marka, baina, Fagor. S. Coop.-ena da, eta bien arteko itunaren baldintzak askotan urratu zirenez (CNAk ez ziolako enpleguari eutsi, besteak beste), marka bueltatzea eskatu zuen epaitegietan. Bada, CNAk eta Fagorrek akordioa egin dute marka berriro bere jabera itzul dadin, eta Fagor S. Coop.-ek beste akordio bat egin du Poloniako Amica konpainiarekin, azken urteetan Fagorren markaren atzetik ibili den konpainia da Amica. Fagor Etxetresnak enpresaren likidazioan azaldu zen informazio eske, eta ondoren, CNArekin itun baten bila aritu zen Fagor erabiltzeko. Azkenean, lerro zuriko bere etxetresnetan Fagor marka erabili ahal izango du Amica, baina Arrasateko jabearekin egindako akordioari esker, eta ez hark marka hirugarren bati utzitakoekin. Akordiorako oinarria burura eraman beharko dute alde biek, aurretik. Markaren balioa Beraz, Fagor etxetresnak merkatuan egon daitezke berriro, luze gabe. Eta ez bakarrik lerro zurikoak -plakak, labeak, garbigailuak, hozkailuak...-, baita etxetresna txikiak ere, besteak beste eltzeak. Izan ere, Fagor S. Coop.-ek iragarri du negoziaziotan dela beste konpainiekin esparru horretan ere Fagor marka merkaturatu dadin. Horiek horrela, akordio horiek guztiek eta laster iritsi daitezkeenak garbi uzten dute Fagor markak bere ospearen zati bati eusten diola merkatuan, eta sektoreko konpainiek beti izan dutela interesa markaren gainean, hark salmenta kopuru bat bermatu dezakeela uste dutelako. Amica Polonian sortu zen 70. hamarkadan. Bere katalogoan 2.000 produktu inguru azaltzen dira; gaur egun, 50 herrialdetan saltzen ditu etxetresnak, besteak beste, ekoizpenerako kostu txikiak bere alde dituela.]]> <![CDATA[Estatalizazioa galaraziko ez duen lan erreformarik ez du nahi ELA sindikatuak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1933/019/001/2018-12-20/estatalizazioa_galaraziko_ez_duen_lan_erreformarik_ez_du_nahi_ela_sindikatuak.htm Thu, 20 Dec 2018 00:00:00 +0100 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1933/019/001/2018-12-20/estatalizazioa_galaraziko_ez_duen_lan_erreformarik_ez_du_nahi_ela_sindikatuak.htm
Ordezkaritza handienaren euskal sindikatuak ez du nahi negoziazio kolektiboaren hainbat eduki soilik Euskal Herritik kanpo negoziagarri bihurtzen dituen erreformarik. Hori gertatzen baita estatu mailako hainbat itunek eraginda. Akordio horietako batzuek debekatzen dute beste esparru batzuetan —lurraldeetan edo erkidegoetan— hainbat eduki negoziatzea.

«Euskal herritarren lan baldintzak Euskal Herrian negoziatzen uzteko» eskatu zuen Pello Igeregik, ELAko negoziazio kolektiboaren arduradunak, atzo. Espainiako Gobernuaren Ordezkaritzaren aurrean elkarretaratzea egin zuen ELAk, Bilbon. «Euskal langileek aukera izan behar dute estatu mailako itunek ezartzen dituzten baldintzak hobetzeko».

Demokrazia kontu bat

«Eskubide hori jasotzen ez duen erreformarik ezin da onartu», erantsi zuen Igeregik, lan baldintzen debaluazioaren eragile handienak estatu mailako itunak izan baitira, haren arabera. Eta datu batzuk eman zituen tesi hori indartzeko: 2018. urteko lehen seihilekoan estatu mailako hamasei hitzarmen negoziatu dira, eta, horietako hamabitan, Espainiako Estatuarentzat gorde dituzte esklusiban hainbat negoziazio eduki. Horiek ezingo dira Euskal Herrian hobetu.

Pedro Sanchezek Moncloara iritsi aurretik agindu zuena nahiko luke ELAk: 2012ko lan erreforma osoa baliogabetzea. Baina halakorik ez da gertatuko. Igeregik uste du negoziazio kolektiboa estatu mailako itunen bidez egituratzen jarraituko dutela.

Finean, demokraziatik gutxi duen jarrera bat ezkutatzen duelako erreforma horrek. «CCOO eta UGT eurentzat gordetzen ari dira hainbat eduki, eta ez dute uzten beste esparru batzuetan negoziatzen; CCOOk eta UGTk gehiengoa ez duten esparruetan negoziazioa ukatzeko posizio ideologiko bat dago», esan zuen Igeregik. «Jarrera antidemokratikoa da hori».]]>