<![CDATA[Xabier Martin | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Wed, 23 Oct 2019 23:09:59 +0200 hourly 1 <![CDATA[Xabier Martin | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Soldatak %1,7 igo dira 2018an, lau urteko gainbeheraren ondoren]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1883/014/002/2019-10-23/soldatak_17_igo_dira_2018an_lau_urteko_gainbeheraren_ondoren.htm Wed, 23 Oct 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1883/014/002/2019-10-23/soldatak_17_igo_dira_2018an_lau_urteko_gainbeheraren_ondoren.htm
2.000 euroko batez besteko soldata lortzeko 37 euro baizik falta ez duen kopuruak eragin du soldatapekoek erosteko ahalmena irabazi dutela 2018an; %0,1 besterik ez, ordea. Alegia, zazpi urtez erosteko ahalmena galduz joan ondoren, Eusko Jaurlaritzaren eskumeneko lurraldeetan eten egin da erosteko gaitasunaren galera, betiere Adeccoren arabera.

Euskal langileak pobretu dituen epealdi horretan, erosteko ahalmenak %4,4 egin du behera, eta arreta ematen du datu batek: epe berean Espainiako batezbestekoaren oinarriarekin, %1,1 besterik ez du atzera egin erosteko gaitasunak han. 2018an, berriz, erosteko ahalmenaren galerari etena jarri zaio Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, eta Espainian, aldiz, ez, sei hamarren jaitsi baita. Errealitate sozioekonomiko desberdinak direla baino ez dituzte islatzen datuek.

Desorekak handitu dira

Edonola ere, gorriz markatzeko datu bat helarazi du Adeccok: 2013tik 2018ra %1 egin du behera batez besteko soldatak, eta langile gehiagok soldata merkeagoekin aritutako epealdi horretan handitu egin dira soldatapekoen arteko arrakalak. Izan ere, gutxien jasotzen duten %10ek hilero 449 euro jasotzen dituzte batez beste; gehien jasotzen duten %10ek, berriz, 4.630 patrikaratzen dute batez beste.

Sektore artean ere alde handiak daude. Industrian aritzen diren langileek 2.355 euroko soldata dute, batez besteko orokorra baino %19,9 gehiago; zerbitzuetan, berriz, 1.849 eurokoa da batezbestekoa, orokorra baino %5,8 txikiagoa.]]>
<![CDATA[Erremolatxa landatzeari utzi diote Arabako nekazariek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1891/015/002/2019-10-23/erremolatxa_landatzeari_utzi_diote_arabako_nekazariek.htm Wed, 23 Oct 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1891/015/002/2019-10-23/erremolatxa_landatzeari_utzi_diote_arabako_nekazariek.htm
UAGAk esplikatu du landatzeari uzteko erabakia ia aho batez hartu zela Erremolatxa Sektoreko Batzar Nagusian, eta han elkartutako nekazari guztiek egin zutela neurri horren alde, salbu eta abstentziora jo zuen batek. Hastear den bilketaren atariko bilera izan zen batzarra, eta, datorren sasoiari begira, berriro ez landatzea erabaki zen, Miranda Ebroko Azucarerak tonako 26 euro eskaini dituelako. Kopuru hori handitu ahal izango litzateke, azukreak Europako merkatuetan lortzen dituen prezioen arabera.

Kontua da ekoizpen kostuak 3.000 eurokoak direla hektareako, eta, 90 tonako batez besteko ekoizpena aintzat hartzen bada, emaitza 500 euroko galera izango litzatekeela laborarientzat, hektareako 26 euroko prezioarekin eta 1,60 euroko osagarri batekin. Alegia, ez du merezi.

30 euroko langa

UAGAk dio azukre enpresak ez diola azken prezioa ezarri osagarriari, eta beheranzko joera duela azken boladan. Nekazariek kalkuluak egin dituzte, eta gutxieneko errentagarritasuna hektareako 30 euroan finkatu dute. Mehatxu argi bat ere egin diote Miranda Ebroko enpresari: aurten kontratatu dituzten hektarea guztien %35 enpresa horrenak dira, eta, haiek ereiteari uzten badiete, enpresaren geroa ilunduko litzateke akaso. UAGAko nekazariek 1.074 hektarea erremolatxa landatu dituzte guztira; beraz, 376 hektarea alokatzeko geratuko litzaizkioke azukre enpresari. UAGAk erremolatxaren ordezko bat topatu beharko luke; «jarraitu nahi dugu, baina ez edozein preziotan».]]>
<![CDATA[Araban ez dute erremolatxarik landatuko, Azucareraren prezioak txikiegiak direlako]]> https://www.berria.eus/albisteak/172771/araban_ez_dute_erremolatxarik_landatuko_azucareraren_prezioak_txikiegiak_direlako.htm Tue, 22 Oct 2019 19:04:41 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/172771/araban_ez_dute_erremolatxarik_landatuko_azucareraren_prezioak_txikiegiak_direlako.htm 30 euroko langa UAGAk dio azukre enpresak ez diola azken prezioa ezarri osagarriari, eta beheranzko joera duela azken boladan. Nekazariek kalkuluak egin dituzte, eta gutxieneko errentagarritasuna 30 euroan finkatu dute hektareako. Mehatxu argi bat ere egin diote Miranda Ebroko enpresari: aurten kontratatu dituzten hektarea guztien %35 enpresa horrenak dira, eta haiek ereiteari uzten badiote, enpresaren geroa ilunduko litzateke akaso. UAGAko nekazariek 1.074 hektarea erremolatxa landatu dituzte guztira; beraz, 376 hektarea alokatzeko geratuko litzaizkioke azukre enpresari. UAGAk erremolatxaren ordezko bat topatu beharko luke; «jarraitu nahi dugu, baina ez edozein preziotan».]]> <![CDATA[Kamera ezkutuak jar daitezke langileak zelatatzeko]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1917/019/001/2019-10-20/kamera_ezkutuak_jar_daitezke_langileak_zelatatzeko.htm Sun, 20 Oct 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1917/019/001/2019-10-20/kamera_ezkutuak_jar_daitezke_langileak_zelatatzeko.htm
2. Baina zer diozu? Hori ez da-eta legezkoa. Ez da legezkoa ez bada lapurreta egiten dutela frogatzeko neurri bat. Lopez Ribalda auzia goi auzitegira iritsi da, eta, beharginaren intimitatearen alde egin beharrean, bere aurreko ebazpen batean atzera egin, eta enpresariak haien delituak frogatzeko daukan eskubidearen alde egin du.

3. Zer da Lopez Ribalda auzia? Bartzelonako supermerkatu batean gertatutako lapurreta eta kaleratze batzuen auzia. Kutxetan jarduten zuten bost behargin ohik Europara eraman dituzte beren kaleratzeak, nahiz eta onartu lapurretan ibili zirela. Enpresak kamerak jarri zituen lantokiaren sarreran eta irteeran, eta haien berri eman zuen; baina ez zuen ezer esan supermerkatuaren beste hainbat lekutan jarritakoei buruz.

4. Baina zergatik hainbeste kamera? Salmenten eta gaien arteko desoreka nabarmenak sumatu, eta lapurreta handiak gertatzen ari ziren susmoa hartu zutelako. Kamera horiek lantalde osoa grabatu zuten egun batzuetan, eta, 80.000 euroren lapurretak langile jakinekin lotzeko, irudiak hartu zituzten. 2009ko ekainean langileak deitu zituzten irudiak ikus zitzaten. Langile batzuk lapurretan erakusten zituzten irudiek, baita beste bezero batzuk lapurreta egiten laguntzen ere. Hamalau langile kaleratu zituen enpresak zigor kaleratzeen bidez, eta denek jo zuten inpugnaziora, beren intimitaterako eskubidea urratu zela argudiatuta.

5. Eta ez al da horrela? Giza Eskubideen Europako Auzitegiak baietz esan zuen aurrena, erabaki zuelako enpresak kamera guztien berri eman eta haien helburua azaldu behar zuela. Orain, berriz, haren aurka egiten ari zen delitua frogatzeko enpresak duen eskubidearen alde egin du, eta Espainiak ez die 4.000 euro ordaindu beharko supermerkatuko bost langile ohiri (bat hil egin da) kalte moralengatik.

6. Eta orduan, zer, enpresaren edozein lekutan jar daitezke kamerak? Ez, ezin dira jarri aldageletan edo langilearen intimitatea eta giza duintasuna urratzeko moduko lekutan. Baina jar daitezke lan zentroko beste guneetan, betiere kamerak daudela ohartarazita, kartelen bidez edo beste bitartekoren baten bidez. Edonola ere, arautegia ez da erabat argia, eta horregatik bukatzen dute auzitegietan horrelako auzi askok.

7. Beste kasurik? Bershka auzia sonatua izan zen, adibidez. Espainiako Auzitegi Konstituzionalak 2016an ebatzi zuen legezkoa zela Inditex taldeko enpresa horren langile baten kaleratzea; kamerek grabatu zuten kutxatik dirua lapurtzen. Lantaldeari ez zioten kamera horien berri eman, baina enpresak erakusleihoan kartel bat zuen jarrita, ohartaraziz barruan kamerak zeudela. Auzitegiak balekotzat eman zuen abisu hori.]]>
<![CDATA[Hazkundea moteltzeko mehatxuak ez du arrastorik utzi langabezian]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/016/001/2019-10-19/hazkundea_moteltzeko_mehatxuak_ez_du_arrastorik_utzi_langabezian.htm Sat, 19 Oct 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1877/016/001/2019-10-19/hazkundea_moteltzeko_mehatxuak_ez_du_arrastorik_utzi_langabezian.htm
Lurraldeak aztertzen hasita, Bizkaian, aurreko hiruhilekoan baino 5.000 langabe gutxiago daude, eta langabezia tasa %10,4 da, aurreko hiruhilekoan baino ehuneko 0,9 puntu apalagoa. Araban, 16.500 langabe daude, 700 langabe gehiago, eta langabezia tasak lau hamarren egin du gora, %10,2raino; eta Gipuzkoan, aurreko hiruhilekoan baino 1.100 langabe gehiago daude, eta langabezia tasak 0,3 puntu egin du gora; %7 da Gipuzkoaren langabezia tasa.

Okupazioak, berriz, gora egin du uztail-irailetako epealdian, eta Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako lan merkatuan 955.100 landun daude jadanik: hau da, aurreko hiruhilekoan baino 7.200 landun gehiago (+%0,8). Hala, biztanle landunen eta langabeen bilakaeraren ondorioz, jarduera tasa %56,9 izan da 2019ko hirugarren hiruhilekoan, aurrekoan baino bi hamarren handiagoa.

Lurraldeen arabera, badira desberdintasun batzuk, eta bakoitzak bere erritmoa duela islatzen dute datuek. Oraingoan, ordea, Bizkaian handitu da gehien okupazioa, 4.300 landun gehiago baitaude han; Gipuzkoan, 2.400 landun gehiago daude, eta Araban, 500 gehiago. Hiriburuei dagokienez, Bilbon eta Donostian okupazioa hazi egin da, 500 landun gehiago baitago; aldiz, Gasteizen okupazioak behera egin du, 100 landun gutxiago baitago.

Sexuari erreparatuta, okupazioaren igoerarik handiena emakumeen artean izan da: aurreko hiruhilekoan baino 3.700 emakume gehiago daude lan merkatuan enplegu batekin, eta gizonezkoen artean, berriz, 3.500 landun gehiago.

Okupazioak ia sektore guztietan egin du gora, gainera, eraikuntzan salbu. Biztanle landunak igo egin dira zerbitzuen sektorean bereziki (+7.100), udako sasoiari dagokion moduan; baina industrian ere igo da (+1.500); baita lehen sektorean ere (+400). Aldiz, jaitsi egin da eraikuntzan (-1.800). Okupazio tasak —16 eta 64 urte arteko pertsona guztien artean dauden landunak— sei hamarren egin du gora aurreko hiruhilekoarekin alderatuta, eta %69,2 da. Tasa hori %73,1 da gizonen artean, eta %65,3 emakumeen artean.

Jaurlaritza, gustura

Lurraldeen arabera, Gipuzkoak du okupazio tasarik handiena: %71,5; aurreko hiruhilekoarekin alderatuta ia puntu oso bat egin du gora. Ondoren, Araba dator, %70eko okupazio tasarekin; 0,7 puntuko igoera izan du. Eta azkenik, okupazio tasak lau hamarren egin du gora Bizkaian; %67,5eko tasa dauka.

Jaurlaritzako Enplegu sailburu Beatriz Artolazabalek gustura hartu du urteko hirugarren hiruhilekoaren argazkia; «positiboa» dela uste du, langabeak 100.000tik jaitsi direlako. «Jaurlaritzak langabezia %10etik jaisteko duen helburua egonkortu egin da». Bereziki emakumeen langabezia jaitsi delako dago pozik. «Gakoa da trebakuntza handiagoa izatea, enplegu gehiago eta hobea lortzeko». «Euskadiren erakargarritasuna» hazi egin dela dio Artolazabalek, «bizitza proiektu berriak eraikitzeko».]]>
<![CDATA[Trumpek 6.740 milioiren muga zergak ezarri dizkio Europari]]> https://www.berria.eus/albisteak/172612/trumpek_6740_milioiren_muga_zergak_ezarri_dizkio_europari.htm Fri, 18 Oct 2019 09:15:08 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/172612/trumpek_6740_milioiren_muga_zergak_ezarri_dizkio_europari.htm Europako Batzordeak egunotan egin dion abisuari, eta hark luze gabe har ditzakeen neurriak baztertuz, Europaren aurkako muga zergak indarrean jarri ditu, Airbusen kasuaren harira Munduko Merkataritza Erakundeak baimenduta. 6.740 milioi euroren baino gehiagoren balioa dute Europako esportazio horiek AEBetako merkatuan, eta euskal ardoaren sektorea bete-betean harrapatu dute, hala txakolina nola Arabako Errioxa eta Nafarroakoa. Ez alferrik, hura da Basque Wine gisa saltzen den merkatu garrantzitsuenetanbigarrena, Erresuma Batukoaren atzetik. Eusko Jaurlaritzak 6,7 milioiko kaltea aurreikusi du EAEko esportatzaileentzat, eta neurri bereziak iragarri ditu ardogintzarentzat. AEBetako Kanpo Merkataritzaren Ordezkariaren Bulegoak jakinarazi du 00:01ean sartu direla indarrean iragarritako zerga bereziak Europako esportazioentzat, eta, horrekin batera, Trumpek Batasunaren ekonomiaren aurkako gerrari ekin dio berriro. Aurreko astean, Txinarekin duen gerra irekian su-etena sinatu zuen, eta Pazifikoko frontea baretu ondoren, Atlantikoan gerra betean sartu da. Orain, Batzordearen erantzunaren zain geratu da munduko merkataritza, Bruselak argi utzi baitu beste hainbesteko erantzuna emango duela. Ikusteko dago, ordea, MMEn duen salaketaren ebazpenaren zain geratuko den ala ez. Washingtonek erakundearen baimenez egin du zerga berezien urratsa, nahiz eta Etxe Zuriko maizterrak ez duen halakorik behar erabaki hori hartzeko. AEBek Boeing konpainia diru publikoz lagundu duela dio EBk, eta Frantziak, Erresuma Batuak, Alemaniak eta Espainiak Airbusi emandako laguntzen auzi bikia izan daiteke hori luze gabe. Europaren erantzuna Egoera hori guztia kontuan hartuta, Cecilia Malmstrom Merkataritzako komisarioa etengabe negoziazioan egon da Trumpen administrazioarekin, baina haren abisuak ez dute gerarazi Etxe Zuria. Komisarioak asteon esan du Batasuneko kideen ordezkariak bilera batera deituko dituela aurki, eta aztertzen ari direla jada zer-nolako erantzuna eman, baina inor gutxik jartzen du zalantzan AEBetako produktuen inportazioei zerga bereziak ezarriko zaizkiela. Noiz da galdera, MMEren baimena lortu ondoren -lortzen badu-, edo lehenago, kontuan eduki behar baita Boeing auziaren erabakia hilabete batzuk barru iristekoa dela. Joan den apirilean, Bruselak produktu zerrenda bat aurkeztu zuen muga zergak jasotzeko hautagaiekin. Zerrenda horrek 18.000 milioi euroko eragina zuen, eta besteak beste, ketchupa, arrain izoztua, fruituak eta hegazkinak zeuden.]]> <![CDATA[Langabezia tasa %9,2ra jaitsi da Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan]]> https://www.berria.eus/albisteak/172613/langabezia_tasa_92ra_jaitsi_da_araban_bizkaian_eta_gipuzkoan.htm Fri, 18 Oct 2019 08:46:41 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/172613/langabezia_tasa_92ra_jaitsi_da_araban_bizkaian_eta_gipuzkoan.htm <![CDATA[Arabako Errioxako upategi txikietan ere kezka sortu dute Trumpen muga zergek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/3007/019/001/2019-10-16/arabako_errioxako_upategi_txikietan_ere_kezka_sortu_dute_trumpen_muga_zergek.htm Wed, 16 Oct 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/3007/019/001/2019-10-16/arabako_errioxako_upategi_txikietan_ere_kezka_sortu_dute_trumpen_muga_zergek.htm
Muga zergei aurre egiteko zein den gakoa? Baigorrik argi dauka: «Produktuak balio nahikoa ote duen salneurriaren igoera horri aurre egiteko. Ez badago behar bezain ondo kokaturik merkatuan, benetako balioa eta prezioaren arteko orekan, salmentak apaldu daitezke, noski». Edonola ere, «ez da albiste on bat» Arabako Errioxan ardoari esker bizimodua ateratzen dutenentzat, «baina ez dago gure esku muga zergak jar ez ditzaten negoziatzea, eta gure agintarien esku ere dezente urrun ematen du soluzioak, Europa baita zuzenean Trumpekin negoziatu behar duena».

Bada, ordea, Arabako Errioxako upategi txikiek egin dezaketen gauza bat esportazioak laguntzeko, hala AEBetara nola beste herrialdetara: merkatuak zabaltzeko lanean jarraitu, eskualdeko talde esportatzaile handiagotan dauden upategien antzera, eta alor horretan, lan eskergak ez du etenik izango. «Egun gutxi barru Bartzelonara goaz ABRAko hainbat upategi, hango azoka garrantzitsu batera, eta azaroaren 11tik 15era, AEBetako inportatzaile talde bat hartuko dugu etxean. Bederatzi upategik beren ardoak aurkeztuko dizkiete. AEBetako mendebaldeko zein ekialdeko kostaldeko eragileak dira, baita Texaskoak ere». Arazoak arazo, upategiek esportazioak handitzeko borrokan jarraitzeko borondate argia dutela dio Ines Baigorrik. Estatubatuarren ordezkaritza horrekin, gainera, Japoniako beste bat etorriko da. Eta, aurrerago, Txinara abiatuko da Arabako Errioxako upategi txikien ordezkaritza bat, gero eta garrantzi gehiago hartzen ari den merkatu horretan bezero berriak lortzeko helburuarekin. «Arabako Errioxa gisa joango gara, Arabako ardoak plazaratzera», zehaztu du ABRAko zuzendariak.

Izan ere, Arabako upategiak aspaldian daude sartuta buru-belarri Errioxa sor-markaren ozeanoan desberdintzeko ahaleginean. Helburu horrekin jarri zuen martxan ABRAk Arabako Mahastiak sor-marka eratzeko prozesua. Bi urtez geratuta egon ondoren, duela astebete berriro ere bere bidea egiten hasi da eskaera erakundeetan barna. Errioxako jatorri izenak duela bi urte onartu zuen Arabako Errioxako ardoak bereizteko etiketak eta sailkapenak zertxobait aldatzea, neurriz adibidez, eta, horren truke, Arabako Mahastiak sortzeko prozesua bi urtez geratu zuen ABRAk. Baigorrik dio ez dutela hartu berriro martxan jartzeko erabakirik, besterik gabe orduan eskainitako bi urteko epea agortu egin dela baizik, eta eskaerak aurrera egin duela. Desberdintzea oinarrizkotzat jotzen du sektore osoak, kalitatea eskainiz eta salneurria garestituz, geroa bermatzeko.]]>
<![CDATA[Brusela erlojuaren aurka ari da Trumpek atzera egin dezan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/027/001/2019-10-15/brusela_erlojuaren_aurka_ari_da_trumpek_atzera_egin_dezan.htm Tue, 15 Oct 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1872/027/001/2019-10-15/brusela_erlojuaren_aurka_ari_da_trumpek_atzera_egin_dezan.htm
Nola? Presioen bidez, Malmstromek onartu zuenez. Etxe Zuriko maizterrak ez du erreakzio onik izaten erantzun oldarkorrei aurre egiteko, baina laster ikusiko da prest dagoen ala ez Bruselak esateko (mehatxatzeko) duena entzuteko. Badaki AEBen aurkako salaketa bat aztertzen ari dela MME Boeingek jasotako ustezko laguntza publikoengatik; alegia, Europa zigortzeko baimena ekarri duen Airbusen salaketaren parekoa dago zain AEBen aurka, eta Batzordea mahairatzen ari da ez duela merezi elkarri min egiten hastea. «Estatubatuarrei presio egiten jarraituko dugu akordio bat egin ote daitekeen ikusteko; edo, behintzat, elkarrekin eseri eta muga zergak izozteko», esan zuen Malmstronek.

Etxe Zuriak Airbusi legez kanpoko laguntzak emategatik zigortu nahi ditu Espainia, Frantzia, Alemania eta Erresuma Batua, eta ardoari ere jarriko dioten %25eko zerga bereziak bete-betean harrapatu ditu euskal ardogileak, batez ere txakolinarekin eta Arabako Errioxakoarekin aritzen direnak. Jaurlaritzak 7,6 milioi euroko eragina aurreikusi du. Arabako Ardoaren esportazioen bigarren merkatua dira AEB (%14), eta lehena, txakolinaren kasuan.

Europaren erantzuna

Gauzak horrela, ardoaren sektorearen esperantza da potentzia biek akordio bat egitea lehenbailehen, baina zaila ematen du halakorik lortzea aste honetan. Cecilia Malmstronek gutun bat igorri dio Robert Lightizer AEBen Komertzio arduradunari, esateko «hobe dela esertzea eta irtenbide bat aurkitzea», muga zerga berri horiek ekonomiari eragingo diotelako, kontsumitzaileei eta enpresei, «Atlantikoaren bi aldeetara». «Hori da bidali dugun mezua, baina orain arte ez du emaitzarik ekarri», esan zuen komisarioak. Malmstronek egintzat jo zuen AEBek muga zergak indarrean jartzen badituzte ostiral honetan, Bruselak 28 kideen merkataritza arduradunak elkartuko dituela eraso horri nola erantzun aztertzeko.

Horiek horrela, MMEk 6.793 milioi euroren muga zergak ezartzeko baimen ofiziala dauka atzodanik Washingtonek, eta Europako Batzordeak atzerapen bat atera nahi dio Trumpi horiek ez daitezen sar indarrean asteon. Baina defentsa jorratzen duen bitartean, erasoa ez du ahaztu batzordeak. Boeing kasuan ere urraketa bat egon dela berresten badu Munduko Merkataritza Erakundeak hilabete gutxian, luze gabe jarriko ditu muga zergak AEBetako produktuen aurka. Joan den apirilean Bruselak produktu zerrenda bat aurkeztu zuen zerga bereziekin zigortuko lituzkeen hautagaiekin. Muga zerga horiek 18.000 milioi euroko eragina izango lukete; ketchupa, arrain izoztua, fruituak, helikopteroak eta hegazkinak azaltzen dira hautagai gisa.]]>
<![CDATA[EBri muga zergak jartzeko baimendu ditu AEB Merkataritza Erakundeak]]> https://www.berria.eus/albisteak/172403/ebri_muga_zergak_jartzeko_baimendu_ditu_aeb_merkataritza_erakundeak.htm Mon, 14 Oct 2019 14:40:15 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/172403/ebri_muga_zergak_jartzeko_baimendu_ditu_aeb_merkataritza_erakundeak.htm %25eko zerga bereziak bete-betean harrapatu ditu euskal ardogileak, txakolinarekin eta batez ere Arabako Errioxakoarekin aritzen direnak. Jaurlaritzak 7,6 milioi euroko eragina aurreikusi du. Munduko Merkataritza Erakundeak tramiteko bilera egin du Genevan (Suitza), eta espero zen bezala, Washingtonek baimen ofiziala dauka Europarekin gerra komertziala gaiztotzeko muga-zergen bidez. Kontua ez da hain erraza, ordea, Etxe Zuriarentzat, Bruselak argi utzi baitu erantzun egingo duela, eta hark ere muga-zergak jarriko dizkiela AEBetako produktu batzuen inportazioei. Malmstronek gutun bat igorri dio Robert Lightizer AEBen Komertzio arduradunari esateko "hobe dela esertzea eta irtenbide bat aurkitzea", muga zerga berri horiek ekonomiari eragingo diotelako, kontsumitzaileei, eta enpresei, "Atlantikoaren bi aldeetara". "Hori da bidali dugun mezua, eta orain arte ez du emaitzarik eman", esan du komisarioak. Malmstronek egintzat jo du AEBek muga-zergak indarrean jartzen badituzte ostiral honetan, Bruselak 28 kideen merkataritza arduradunak elkartuko dituela eraso horri nola erantzun aztertzeko. Europaren erantzuna MMEk 6.793 milioi euroko muga zergak ezartzeko baimen ofiziala eman dio Washingtoni. Ostiral arte dauka Batasunak AEBei luzapen bat ateratzeko. Bruselaren muniziorik onena da Munduko Merkataritza Erakundean AEBen aurka jarrita daukan salaketa bat. Europan uste dute AEBetako administrazioak ere legez kanpoko laguntzak eman dizkiola Boeing konpainiari, eta hilabete gutxian espero da MMMk urraketa hori berrestea. Horrek EB baimenduko luke Trumpen herrialdeko produktuak modu berezian zergapetzeko. Joan den apirilean Bruselak produktu zerrenda bat aurkeztu zuen muga zergak jasotzeko hautagaiekin. Zerrenda horrek 18.000 milioi euroko eragina zuen, eta besteak beste, kepchupa, arrain izoztua, fruituak eta hegazkinak zueden.]]> <![CDATA[Banerjee, Duflo eta Kremerrentzat Ekonomiako Nobel saria, pobrezia txikitzeko beren lanengatik]]> https://www.berria.eus/albisteak/172400/banerjee_duflo_eta_kremerrentzat_ekonomiako_nobel_saria_pobrezia_txikitzeko_beren_lanengatik.htm Mon, 14 Oct 2019 09:41:17 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/172400/banerjee_duflo_eta_kremerrentzat_ekonomiako_nobel_saria_pobrezia_txikitzeko_beren_lanengatik.htm <![CDATA[Jaurlaritzak %2,2ra jaitsi du 2019rako hazkunde aurreikuspena]]> https://www.berria.eus/albisteak/172396/jaurlaritzak_22ra_jaitsi_du_2019rako_hazkunde_aurreikuspena.htm Mon, 14 Oct 2019 09:37:05 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/172396/jaurlaritzak_22ra_jaitsi_du_2019rako_hazkunde_aurreikuspena.htm esana zuen gerta zitekeela. EAEko ekonomia %2,2 haziko dela aurreikusi du gobernuak, ekainean egindako azken aurreikuspena baino hamarren bat gutxiago, baina urte hasieran egindako bera. Urteko bigarren hiruhilekoan %2,2 hazi da barne produktu gordina urte arteko tasan, lehenean bezain beste. Horrek esan nahi du, Azpiazuren arabera, eten egin dela aurreko hiruhiruhilekoek kateatutako moteltze prozesua. 2020. urterako %2ko hazkunde aurreikuspenari eutsi dio Azpiazuk. Enpleguari dagokionez, %1,7ko hazkunde aurreikuspena %1,6ra eraman du Ekonomia Sailak 2019rako. Aurreikuspena hamarren bat apaltzeko erabaki hori 2020rakoa ere betetzen da, eta %1,3tik 1,2ra pasatu da. Zorra Horrez gain, Ekonomia sailburuak azaldu du urte bukaeran 597 milioi euro txikiagoa izango dela Jaurlaritzaren zorra, "Estatuko erkidegoen artean apalena". Zor hori 9.444 milioi eurokoa izango da, BPGaren %12,3 hain justu. "Egoerari buelta eman diogu", esan du Azpiazuk; "orain gaitasun nahikoa dugu zorra kitatuz joateko eta herrialde gisa dugun hipoteka arintzeko". Aurten, 124 milioiko amortizazio "normala" egiteaz gain, 473 milioi euroko amortizazio berezia egingo du Jaurlaritzak; guztira, 597 milioi euro. Aurrekontuen egonkortasunaren Espainiako arauak %13,8ko zorpetzea finkatzen du EAErako; beraz, erkidegoaren kontu publikoek 1.000 milioi euroko tartea dute zorpetze sabaira iristeko. Pedro Azpiazuk esan du gobernuak aurreikusi duela 2020. urtearen amaieran zorra 9.291 milioi izango dela. Alegia, 2019ko 597 milioiko zor arintze hori baino apalagoa izango dela datorren urtekoa, 153 milioi eurokoa hain justu. Eta kopuru hori bera izango da 2019an EAEko kontu publikoen superabita. 2020. urtean 40 milioira txikituko da, baina superabitak ez du etenik izango, sailburua aurreikuspenaren arabera. Alberto Alberdi sailburordeak esan du EAEko ekonomiaren egoera "pribilegiozkoa" dela oraindik ere, nahiz eta "arrisku potentzialak" badituen.]]> <![CDATA[Datorren krisiari neurria hartzen]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1922/016/002/2019-10-13/datorren_krisiari_neurria_hartzen.htm Sun, 13 Oct 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1922/016/002/2019-10-13/datorren_krisiari_neurria_hartzen.htm
Ez da aurrena gu politikaren ordezkari bakarra, baina protagonista nagusia bai paradigmaren hausturan, hau da, globalizazioaren orekei doi-doi eusten dieten arima protekzionista askok eraikitako joko zelaia lokazten. Oinarrizkoa da jakitea herenegun Txinarekin lortutako muga zergen su-eten berriak zenbat ur dakarren aspaldian piztutako sua amatatzeko; batetik, pauso bat aurrera eta bi atzera ematea maite duelako Etxe Zuriko maizterrak, eta, bestetik, Pazifikoko frontea baretzea lehen urratsa litzakeelako baketzen hasteko lehertzear dagoen Atlantikoko frontea. Bihar bertan jakingo da ea Trumpek jada Europarekiko gatazka gaiztotzea erabakia duelako baretu nahi izan duen Txinarekin duen gatazka. Azken aukera da datorren ostiralean indarrean sar ez daitezen Airbusek jasotako laguntza publikoen kontura batik bat euskal ardoari eragingo dioten muga zergak; Genevan (Suitza), Munduko Merkataritza Erakundearen egoitzan da E eguna. Akordio batek ez du eragotziko krisi ekonomiko bat piztea Washingtonen eta Bruselaren artean, baina abiapuntu bat litzateke munduko merkataritza suspertzen hasteko.

Krisia? Zer krisi?

Euskal ekonomia ez dela irla bat, eta lehenago edo geroago nozituko duela nazioarteko merkatuak apaltzea eta, batik bat, Alemania izeneko lokomotorra gelditzea. Horraino Jaurlaritzak eta euskal patronalak onartzen dutena udaz geroztik, baina nazioarteko datuek islatzen dutenarekin kontraste handia egiten duen baikortasun tonu batean betiere. Finantzen Euskal Kontseiluan jakinarazitako datuak ere onak baino hobeak dira 2019rako, baina 2020rako aurreikuspena apaldu egin dute. Adegiko goi agintari batek mikrofonotik kanpo BERRIAri esan dio egunotan brexit-a «amortizatuta» dagoela; enpresetan kezka baden arren, ez dela hainbesterako.

Inork ez dio otsoari deitu nahi, eta hauteskunde giroan are gutxiago. Jaurlaritzak badu denbora herritarrak ohartarazteko (beldurtzeko) hurrengo legegintzaldia hasi eta gero, murrizketak egiten hasi behar bada orduan azaltzeko zergatiak, eta ez orain, Espainiako hauteskundeen ondotik Jaurlaritzarakoak datozen honetan. Zer esanik ez Espainian. Genozidaren momiaren hariari tiraka jarraitzen du Pedro Sanchezek, euskal ekonomiari baino askoz gehiago eragiten ari zaion motelaldiaz ez hitz egiteko. Hauteskundeetara berriro deitu dituenak ez du ukatu egoera okertu dela; ez du Solbesena egin nahi, badakielako Zapateroren uko hark zer ekarri zion. Baina Espainiako ekonomiak ez du Hego Euskal Herrikoak duen inertziaren laguntzarik, eta langabezia handiagoa eta zerbitzuen zein barne kontsumoaren mendekotasun handiago izanik, lehenago igarriko dio ziklo aldaketari.

Kontsolamendu txikia da Hegoaldeko langileentzat, haren autoa, Basque Country itsasgarria eduki ala ez, Espainiako matrikula duen kamioi baten barruan baitoa munduan zehar, eta kamioi horren arazo nagusiek eragiten diotelako —BPGaren %97ko zorra eta egiturazko defizita, apurtuz doan pentsio sistema batekin batera—. Horregatik, hobe ez bada zulo handirik ziurgabetasunaren bidean barna, eta hobe munduan solte dauden puzzlearen piezak bat egiten hastea, dela Txina-AEB pieza, dela AEB-Europa pieza, dela brexit-arena. Politika ekonomiko ortodoxoa pixka bat arinduz ala ez, Alemaniak azkar utziko balu atzean aurki ukituko duen atzeraldia, jokaleku hobea lukete esportazioei esker jarduten duten enpresek, eta haiekin batera euskal ekonomiak.]]>
<![CDATA[Iberdrolak ikerketa bat abiarazi du Villarejorekin dituen loturak argitzeko]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1846/009/001/2019-10-11/iberdrolak_ikerketa_bat_abiarazi_du_villarejorekin_dituen_loturak_argitzeko.htm Fri, 11 Oct 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1846/009/001/2019-10-11/iberdrolak_ikerketa_bat_abiarazi_du_villarejorekin_dituen_loturak_argitzeko.htm Villarejo auzian pertsona juridiko ikertu gisa deklaratu behar zuen egunean jakinarazi du Iberdrolak barne ikerketa bat abiarazi duela, hain zuzen komisario ohiarekin dituen loturak argitzeko. Denborak esango du ea, bankuak bezala, konpainia elektrikoak ere epaitegi batean bukatuko duen ala ez, baina Jose Ignacio Galan presidente duen multinazionalak serio hartu ditu El Confidencial eta Moncloa.com hedabideetan kaleratutako salaketak, eta «ikerketa zorrotz» bat agindu du. Haren ondorioz ziurtatzen badu inork konpainiaren kontrol prozedurak gainditu dituela, «beharrezkoak diren neurri guztiak» hartuko ditu.

Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaile Manuel Garcia Castellonek atzeratu egin zuen BBVAren deklarazioa atzo, «agenda arazoak» tarteko, baina, hala ere, hitzetik hortzera ibili zen Bilboko hainbat bulegotan espioitzaren mertzenario aritutako komisario kartzelatuaren izena; Iberdrola izan zen horren erantzule. Izan ere, Jose Manuel Villarejo polizia nork ez zuen kontratatu Espainiako konpainia eta alderdi nagusien artean: horixe da mahairatzen ari den galdera aztoragarria, azken egunetan jakin baita Iberdrolak ere bere lehiakideak, politikariak eta partikularrak espiatzeko kontratatu zuela, aipatutako hedabideen arabera.

Endesa eta Pizarro

Orain, informazio horrek funtsik baduen ikertzen hasi da Iberdrola, konpainiaren kode etikoa urratu ote den jakin nahi duelako; eskandaluari nolabait erantzuteko behar handia duela ere argi dago. Ignacio Sanchez Galanen multinazionalak onartu du ez dituela ezagutzen Cenytekin -Villarejoren enpresarekin- lotzen duten informazioetan islatzen diren datu asko. Hori dela eta, «azterketa sakona» egingo du.

Kaleratutako informazioak dio Iberdrolak polizia ustelaren zerbitzuak kontratatu zituela, besteak beste, Endesako presidente Manuel Pizarro espiatzeko, «edota gutxiesteko», haren bizitza pribatua baliatuta; informazio berak dio Gas Naturalekin batera Endesaren jabe egin nahi izan zuela Bilboko konpainiak. Esan beharrik ere ez dago: salaketa gogor horiek oinarri sendoa balute, eta Villarejoren esku beltza frogatuko balitz, kinka larrian legoke Galanen kargua.

Horrez gain, Iberdrolak Villarejoren lanak baliatu zituen, El Confidencial-en arabera betiere, Arcos de la Fronterako (Cadiz, Espainia) ziklo konbinatuko zentrala aurrera ateratzeko hura ezbaian zegoenean. Hark eragiten duen kutsaduraren aurka, herritarren plataforma handi bat sortu zen, eta taldea indarrik gabe uzteko aritu zen Villarejo, bere espioiak hiritarren artean sartu eta plataforma barrutik deseginez.

Aste honetako informazioek segida eman diote 2018. urtean hasitako zurrumurruei. Iberdrolak berak ikerketa bat agindu zuen iazko azaroan, eta beste bat ere bai aurtengo uztailean. Haien arabera, hamazazpi aldiz kontratatu zituen «ohiko zerbitzuak» segurtasunaren alorrean, 2004tik 2017ra. Baina eskaera horiek guztiak prozeduren barruan egin zirela dio Iberdrolak.]]>
<![CDATA[Iberdrolak ikerketa bat abiarazi du Villarejorekin izandako harremanak argitzeko]]> https://www.berria.eus/albisteak/172253/iberdrolak_ikerketa_bat_abiarazi_du_villarejorekin_izandako_harremanak_argitzeko.htm Thu, 10 Oct 2019 12:25:24 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/172253/iberdrolak_ikerketa_bat_abiarazi_du_villarejorekin_izandako_harremanak_argitzeko.htm <![CDATA[Esperantza handirik ez dago Txinaren eta AEBen arteko negoziazioarekin]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1846/013/001/2019-10-10/esperantza_handirik_ez_dago_txinaren_eta_aeben_arteko_negoziazioarekin.htm Thu, 10 Oct 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1846/013/001/2019-10-10/esperantza_handirik_ez_dago_txinaren_eta_aeben_arteko_negoziazioarekin.htm
«Ez diogu utziko inongo herrialde atzerritarri Xinjiangekin lotutako gaietan sartzea», esan du Pekinek argi. Horiek horrela, gaur hastekoak diren bi potentzien arteko negoziazioek ez dute esperantza handirik piztu inon. Hala, Pazifikoko fronteak gaiztoturik jarraituko du, eta gerra komertzialak bere horretan. NDF Nazioarteko Diru Funtsak ohartarazi berri du 2020. urterako 637.000 milioi euroren galerak ekarriko dizkiola munduko ekonomiari. Donald Trumpek, ordea, irabazi beharreko hauteskunde batzuk ditu zain.

Atlantikoko frontea da Trumpek azken astean piztu duen bestea, eta Euskal Herria bete-betean harrapatu duena. Urriaren 18an indarrean sartzekoak dira Alemaniako, Frantziako, Espainiako eta Erresuma Batuko hainbat janari-edarien aurkako muga zergak. Aeronautikaren esportazioak ere %10eko zerga bereziekin zigortuko ditu Washingtonek; ez alferrik, Airbusi legez kanpoko laguntza publikoak eman dizkiotelako baimendu ditu MME Munduko Merkataritza Erakundeak Trumpen azken neurri horiek: ia 7.000 milioi euroko muga zergen ezarpena.

Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapenerako sailburu Arantxa Tapia Hegan klusterrarekin batzartu zen atzo. Sektore horretako euskal enpresek 245 milioi euroren salmentak egiten dituzte AEBetara, batik bat Aernnovak eta ITPk, eta asko eta asko Airbusen lehiakidearentzat, Boeingentzat alegia. Oraindik argitzeko dago esportazio horiek zergapetuko ote dituzten. Klusterrak ezetz uste du, ez diela eragingo osagaiei, hegazkin bukatuei baizik, Airbus hegazkinei.

Gaur, ardogintza

Gaur, berriz, ardogintzaren eragileekin elkartuko da Tapia, besteak beste, AEBetara egiten dituzte esportazioetatik galduko litzatekeen zatia beste merkatuetan irabaz ote daitekeen aztertzeko. Ia 26 milioi euroren salmentak egiten dituzte han Basque wine gisa esportatzen den produktuaren ekoizleek (txakolina eta Arabako Errioxako ardoa). Jaurlaritzak 7,6 milioi euroko galera aurreikusi du EAEko enpresentzat, muga zergak gauzatzen badira. Datorren astelehenean da E eguna, hilak 14, zerga bereziek atzera-bueltarik ote duten jakingo da eta. MMEren babesean batzartuko dira Washington eta Brusela.]]>
<![CDATA[EH Bildu: "Iragarritako kronika baten amaiera da"]]> https://www.berria.eus/albisteak/172212/eh_bildu_iragarritako_kronika_baten_amaiera_da.htm Wed, 09 Oct 2019 14:55:07 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/172212/eh_bildu_iragarritako_kronika_baten_amaiera_da.htm enpresaren kontrola duen funts atzerritarrak, baina albiste horrek ez du ezustean harrapatu EH Bildu, Maddalen Iriarte koalizioaren bozeramaileak esan duenez. Salmenta hori "iragarritako kronika baten amaiera" izango litzateke, harentzat. Iriartek gogoratu du sarea "diru publikoz" pagatu zela, Euskaltel enpresa publikoa zen garaian. Patxi Lopezen Jaurlaritzak saldu zion sarea Euskalteli, hura EAEko ikur bat zenean, oso prezio merkean saldu ere. Orain, Euskaltelen zorra eta hedatze prozesua finantzatzeko bide erraza ikusi du Zegonak, konpainiaren akzioa igoarazteko tresna. "Behin eta berriro diote kudeatzen erregeak direla", esan du Maddalen IriartekEAJri erreparatuz, ETB1 katean egindako elkarrizketa batean. "Arduragabekeria handiarekin aritu dira, herrialde gisa oso garrantzitsua baita zuntz optikoaren sare bat edukitzea". Ainhoaren diruarekin EH Bilduko bozeramailea Legebiltzarrean onartu du "Zegonaren erabakia" litzatekeela sarea saltzea, baina gobernuaren jarrera "arduragabea" iruditu zaio. "Zuntz optiko hori diru publikoz ordaindu zen, zure diruarekin, nirearekin, Ainhoarenarekin eta Jonenarekin, alegia, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako hiritar guztien diruz". Koalizioko ordezkariak esan du "iragarri zitekeen moduan", Zegona egiten ari dela "egitera etorri dena". "Ez dut gustuko esatea esan genuen, baina esan genuen hau gertatuko zela, Zegona ez zetorrela herrialde honek dituen beharrei aurre egitera, bere negozioa egitera zetorrela baizik, bere funtsak kudeatzera". Hala eta guztiz ere, Iriartek uste du Eusko Jaurlaritza eta Kutxabank -Euskaltelen erreferentziazko beste akzioduna- "garaiz daudela zerbait egiteko".]]> <![CDATA[Enpresa sorkuntza %10 jaitsi da abuztuan]]> https://www.berria.eus/albisteak/172208/enpresa_sorkuntza_10_jaitsi_da_abuztuan.htm Wed, 09 Oct 2019 13:31:23 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/172208/enpresa_sorkuntza_10_jaitsi_da_abuztuan.htm <![CDATA[CAF «Palestinaren aurkako aktibo eta protagonista» izango dela dio batzordeak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/009/001/2019-10-09/caf_palestinaren_aurkako_aktibo_eta_protagonista_izango_dela_dio_batzordeak.htm Wed, 09 Oct 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1872/009/001/2019-10-09/caf_palestinaren_aurkako_aktibo_eta_protagonista_izango_dela_dio_batzordeak.htm
Batzordeak berak azaldu du proiektuaren berezitasuna dela azpiegitura hori «Palestinako lurretan legez kanpo eraikitako Israelgo koloniak lotzeko» erabiliko dela. «Agintariek okupazio hori legezkotu eta iraunkortu nahi dute, biztanleei normalizatutako azpiegiturak eskainita». Ordezkari sindikalek gogoratu dute NBE Nazio Batuen Erakundeak legez kanpokotzat hartzen dituela Jerusalem Ekialdeko okupazioak; «hala, indar okupatzaileak ezarritako lan hori ere legez kontrakoa da nazioarteko zuzenbideari dagokionez».

CAFeko presidente Andres Arizkorretak, ordea, berriki azaldu du egoeraren «azterketa etikoa eta legezkoa» egin duela enpresak, eta azterketa horrek «berretsi» egin duela «CAF nazioarteko legeekin eta giza eskubideekin betetzen ari dela». Arizkorretak iragarri du enpresa ez dela sartuko balorazio politikoetan.

Handiek uko egin zioten

CAFeko langile batzordeak Isralego proiektuaren arriskuaz ohartarazi du orain baino lehen. Otsailean, zuzendaritzari eskatu zion lehiaketa horri uko egiteko, eta Palestina Askatzeko Erakundeak esker ona azaldu zien langileei. «Zuen ekintza eta ahalegina eredu da langile europar askorentzat, eta haiek ere zuek erakutsi duzuen duintasun, irmotasun eta etika maila bera izatea espero dugu», adierazi zuen Saeb Erekat PAEko idazkariak.

Ordurako, Europako enpresa garrantzitsuenak joanak ziren proiektu horretatik, lizitazioa egin aurretik, hala nola Alstom, Siemens eta Systra (Frantziako SNCFen adarra), Kanadako Bombardier eta Australiako Mcquarie ere bai. Boikotaren ondorioz, bi talde baino ez ziren geratu: bata, CAFena, eta bestea, enpresa hauena: Shikun & Binui eta Egged (Israel), CRRC (Txina), Comsa (Espainia), Efatec (Portugal) eta MPK (Polonia).

«CAFeko zuzendaritzak, nazioarteko legediari ere aurka eginez, negozioa egitea erabaki du», dio batzordeak. Eta negozio horrek ondorio larriak eragin ditzakeela uste du: «Inork ezingo du CAFeko langileen segurtasuna bermatu obran bertan lan egin behar izanez gero. Langileek gatazka eremu batera joan beharko dute; beraz, CAFeko zuzendaritzak bere langileak jartzen ditu arazoaren erdigunean».

«Ekar litzakeen ondorioak eta CAFeko etorkizuna aintzat hartuta», batzordeak otsaileko eskaera berritu du irmotasunez: «Garaiz gaudela uste dugu. Berriz ere eskatzen diogu zuzendaritzari ez dezala parte hartu Jerusalemgo tranbiaren proiektuan».]]>
<![CDATA["CAF Palestinaren aurkako politiken alderdi aktibo eta protagonista izango da"]]> https://www.berria.eus/albisteak/172174/caf_palestinaren_aurkako_politiken_alderdi_aktibo_eta_protagonista_izango_da.htm Tue, 08 Oct 2019 16:00:46 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/172174/caf_palestinaren_aurkako_politiken_alderdi_aktibo_eta_protagonista_izango_da.htm Beasaingo CAF konpainia aukeratu dutela Jerusalem hirian tranbia berria eraikitzeko, Israelgo Saphir eraikuntza enpresarekin batera. Enpresen partzuergo hori arduratuko da ibilgailuak fabrikatzeaz ez ezik baita azpiegitura guztiaz ere. CAF arduratuko da tranbia berriak hornitzeaz nahiz beste linea batzuetan lehendik daudenak birgaitzeaz. Horrez gain, seinalizazio eta energia sistemak banatzeaz eta trenen mantentze lanaz ere arduratuko da. Bada, CAFeko langile batzordeak aho batez onartu du Israelgo estatuak bultzatu duen proiektu horren aurka idatzi argi bat, eta enpresa zuzendaritzari igorri dio, berriro proiektua bertan behera utz dezala eskatuz. Izan ere, batzordearen arabera, "CAF ez da izango trenbide sistema huts baten hornitzailea bakarrik; Palestinako herriaren aurkako politiken alderdi aktibo eta protagonista ere izango da". Batzordeak berak azaldu du proiektuaren berezitasuna dela azpiegitura hori "Palestinako lurretan legez kanpo eraikita dauden Israelgo kokaguneak lotzeko" erabiliko dela. "Agintariek okupazio hori legezkotu eta iraunkortu nahi dute, biztanleei azpiegitura eta garraiobide normalizatuak egokituta". Langileen ordezkari sindikalek gogoratu dute NBE Nazio Batuen Erakundeak legez kanpokotzat hartzen dituela Jerusalem Ekialdeko lurretako okupazioak; "hala, indar okupatzaileak ezarritako lan hori ere legez kontrakoa da nazioarteko zuzenbideari dagokionez". CAFeko presidente Andres Arizkorretak, ordea, berriki azaldu du egoeraren "azterketa etikoa eta legezkoa" egin duela enpresak, eta azterketa horrek "berretsi" egin duela "CAF nazioarteko legeekin eta giza eskubideen oinarriekin betetzen ari dela". Arizkorretak erantsi du enpresa ez dela sartuko "politika edota ideologia mailako balorazioetan". Otsaileko eskaera Ez da lehenengo aldia CAFeko langile batzordeak Israelgo proiektuaren arriskuaz ohartarazten duela. Joan den otsailean, Zuzendaritzari eskatu zion atzera egin zezala eta lehiaketa horri uko egin ziezaiola, eta Palestina Askatzeko Erakundeak esker ona azaldu zien langileei. "Zuen ekintza eta ahalegina eredu da langile europar askorentzat, eta haiek ere zuek erakutsi duzuen duintasun, irmotasun eta etika maila bera izatea espero dugu", adierazi zuen Saeb Erekat PAEko idazkariak. Baina CAFeko zuzendaritzak, "nazioarteko legediari ere aurka eginez, negozioa egitea erabaki du". Eta negozio horrek ondorio larriak eragin ditzakeela uste du batzordeak: "Inork ezingo du CAFeko langileen segurtasuna bermatu obran bertan lan egin behar izanez gero. CAFeko langileek gatazka eremu batera joan beharko dute lanera; beraz, CAFeko zuzendaritzak bere langileak jartzen ditu arazoaren erdigunean". "Ekar litzakeen ondorioak eta CAFeko etorkizuna aintzat hartuta", batzordeak otsaileko eskaera berritu du irmotasunez: "Obra horretan parte ez hartzeko oraindik garaiz gaudela uste dugu. Berriz ere eskatzen diogu zuzendaritzari ez dezala parte har Jerusalemgo tranbiaren linea berriaren proiektuan". Europako enpresarik garrantzitsuenak atera egin ziren proiektu horretatik lizitazioa eman aurretik, hala nola Alstom, Siemens eta Systra (Frantziako SNCFen adarra), Kanadako Bombardier eta Australiako Mcquarie ere. Boikotaren ondorioz, azkenean bi talde soilik geratu ziren enkantean: bata, CAFena, eta bestea, enpresa hauek osatutakoa: Shikun & Binui eta Egged (Israel), CRRC (Txina), Comsa (Espainia), Efatec (Portugal) eta MPK (Polonia). Palestinako agintaritza Espainiako Gobernuarekin harremanetan jarri dela zabaldu da azken egunetan, Madrilek esku har dezan, eta hark CAFi eskatzeko obra horretan parte hartzeari uko egin diezaiola. ]]>