<![CDATA[Xabier Martin | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Mon, 24 Jun 2019 21:45:26 +0200 hourly 1 <![CDATA[Xabier Martin | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Garraio kooperatiba faltsuak desagerrarazteko eskatu du Hiruk]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1959/016/001/2019-06-23/garraio_kooperatiba_faltsuak_desagerrarazteko_eskatu_du_hiruk.htm Sun, 23 Jun 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1959/016/001/2019-06-23/garraio_kooperatiba_faltsuak_desagerrarazteko_eskatu_du_hiruk.htm Hiru zuriz idatzita ageri duena.

Kamioilarien jardueraren defentsa sutsua egin zuen Hiruk; esaterako, erregaiaren igoeraren auzia salatu zuen. Garraiolarien zerbitzuek gasolioa igotzearekin batera aldatu behar dutela esan zuen, «erosteko ahalmena gal ez dadin». Kamioilarien zerbitzuak kontratatzen dituzten enpresei erreparatzen jarraitu zuen sindikatuak; kamioilariek gehienez 30 egunen barruan kobratu nahi dute, eta ez 90 eguneko epean, orain egiten den bezala. Hiruk esplikatu zuen garraiolariek «lanordu amaiezinak» dituztela, eta sektorea apurtzen duten kooperatiba faltsuek hor jarraitzen dutela, lehia desleiala egiten. Haiek desagerrarazteko eskatu zuen Biktor Galarzak berak.

Garraiolarien sindikatua bere afiliatuekin aritu da Hiruren geroaz, eta erantzun positiboa jaso du, idazkari teknikoak esplikatu zuenez: «Hiru beharrezkoa dela uste dute gure afiliatu garraiolariek. Horrela adierazi digute azken hilabeteotan egin dugun galdeketan. Gu prest gaude orain arte egindako lanari eusteko, indartsu. Zintzotasun osoz erantzungo dugu bi esparrutan lan eginez: garraiolarien defentsan eta errepideetako zerbitzurik onenean».]]>
<![CDATA[Tentsioak gora egin du metalgintzan, istilu ugariko greba egunaren ondoren]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1963/014/001/2019-06-21/tentsioak_gora_egin_du_metalgintzan_istilu_ugariko_greba_egunaren_ondoren.htm Fri, 21 Jun 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1963/014/001/2019-06-21/tentsioak_gora_egin_du_metalgintzan_istilu_ugariko_greba_egunaren_ondoren.htm
Grebak %85 eta %90 arteko jarraipena izan zuen, ELAren eta LABen kalkuluen arabera, eta %18koa soilik, FVEM patronalaren ustez. Jarraipen kopuruen gerra klasiko hori alde batera utzita, mobilizazio egunak goizaldean izan zuen tentsio unerik handiena, grebalarien ekinaren aurrean Ertzaintza oldartu zenean. 08:30ean hasi ziren istiluak, Zornotzako Montorra industrialdean. Langileek barrikada bat egin zuten pneumatikoekin, eta su eman zioten gero. «Agintaritzaren aurkako atentatua» egiteagatik, atxilo hartu zituzten behargin bi.

Ermua eta Mallabia arteko industrialdean ere giro beroa izan zen goizean, eta hainbat enpresatan txikizioak egin zituzten; esaterako, Ermuko Estampaciones Metalicas EGIn.

Ekainaren 6ko greba egunean ere istiluak egon ziren langileen eta Ertzaintzaren artean; orduan, Boroako industrialdean. Ertzaintzaren iturriek esan zuten agente bat zauritu egin zela.

Hain zuzen, indarkeriari egotzi zion patronalak atzoko grebaren «jarraipen are txikiagoa». Piketeen «ekintza biolentoak» aipatu zituen. «Enpresetara sartzea eragozten ari dira, mehatxuen bidez, kalteak eraginez eta barrikadak eginez», salatu zuen FVEMk, ohar batean.

ELAk «grebaren estrategiatik kanpo» kokatu zituen Durangaldeko zenbait tokitan egondako istiluak, «errepideak moztea eta abar». Sindikatuaren ustez, ekintza horiek «desitxuratu egiten dute aspaldiko partez sektorean egon den mobilizaziorik handiena». Era berean, ordea, «Ertzaintzako hainbat kidek izandako jokabidea» salatu zuen sindikatuak, «zenbaitetan neurrigabeko indarrez jardun direlako». LAB gogorragoa izan zen Ertzaintzaren jarduerarekin. Eulate Zilonizaurrekoetxeak «indar errepresiboen jarrera» salatu zuen; «FVEMen aginduetara aritu dira, eta zaurituak, atxilotuak eta identifikatuak egon dira», esan zuen.

Edonola ere, Mikel Etxebarria ELAko kideak argi utzi zuen, Sestaoko martxa hasi baino lehen, «langileek erantzun paregabea» eman diotela berriro «patronal arduragabeari». Barakaldo eta Sestao lotu zituen martxan 2.000 parte hartzaile inguru egon ziren, Efe agentziaren kontaketaren arabera.

Ituna, berritu gabe

Bizkaiko metalgintzako hitzarmena berritzeko negoziazioak ez atzera ez aurrera daude. 50.000 langileko sektore horrek ez du hitzarmenik; 2011koa da sektoreko azken ituna. Hogei bider elkartu dira alde biak aurten, baina oraindik ez da ezer lortu. Lau sindikatu nagusiek —ELA, LAB, CCOO eta UGT— plataforma bateratu bat eratu zuten maiatzean, proposamen bateratuak eramateko mahaira, eta, maiatzaren 17ko bileran, patronalak aztertzeko denbora eskatu zien. Greba egun bat egin zuten tartean —deitzaileen arabera, arrakastatsua—, eta, berriro ere mahaian eseri direnean, garbi geratu da ez dagoela akordiorako girorik.

FVEM patronalak dio «itun duin bat egiteko jarrera argia» duela. Haren ustez, patronalak ekainaren 17an egindako azken proposamenak argi islatzen du jarrera hori. «Sindikatuek plataforma bateratua egin dutenetik ez dute inolako proposamen berririk egin». Federazioak ukatu egiten du negoziazioa blokeatua duela, eta dio negoziazioak berriro abiatu zirenetik, 2018ko otsailetik, «bost soldata proposamen» egin dizkiela sindikatuei.

Oso bestela ikusten dute auzia sindikatuek. Ekainaren 17ko bileraren ostean, sindikatuek erantzun zuten «arduragabea» dela patronala, haren azken proposamena «aurretik mahairatutakoak baino okerragoa delako». Proposamenak «ez du jaso 2018rako soldata igoerarik, eta, 2019rako eta 2020rako, igoera txiki batzuk baino» ez ditu aurreikusi. «Gainera, taulen gaineko igoerak dira soilik, eta ez soldata errealekoak», diote.]]>
<![CDATA[Papergintzako grebak %90eko jarraipena izan du, LABen arabera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1919/015/001/2019-06-21/papergintzako_grebak_90eko_jarraipena_izan_du_laben_arabera.htm Fri, 21 Jun 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1919/015/001/2019-06-21/papergintzako_grebak_90eko_jarraipena_izan_du_laben_arabera.htm
Atzoko grebaren jarraipena %90ekoa izan zela helarazi zuen LABek, eta ekoizpena erabat gelditu zela. Bi eguneko lanuzteen ondoren, langileek argi utzi dute «itun duin bat» nahi dutela, sindikatuaren ustez; «sektoreak sortzen duen aberastasuna banatzea nahi dute». Adegiri eskatu zion «langileen borondatea kontuan hartzeko, eta immobilismoari etena jartzeko». Langileei esan zien borrokan «sendo» jarraitzeko.

Sektorearen aurtengo egoera aurreko urtekoa baino gogorragoa dela esan zuen, ordea, Paperaren Klusterrak, atzo. Eskaerak gutxitzen ari direla dio, eta «inbertsio zikloa» bukatu egin dela. Ez dago batere garbi 2018. urteko emaitza onak berritzeko gai izango ote diren. Iaz, 1.182 milioi euroren salmentak egin zituzten, %5,9 gehiago. Horietatik 612 milioi (+%1,6) esportazioen bidez fakturatu ziren. Horrez gain, 41 milioi euroren inbertsioak egin zituzten, eta 2.338 enplegu zuzen eman zituzten (+%8,4). Paperaren eta paper pastaren ekoizpena 1.329.000 tonakoa izan zen (-%2,6).

Batzar Nagusia

Datu horiek guztiak helarazi zituzten Batzar Nagusian, Senen Amunarrizek eta Iñaki Ugartek, klusterreko presidenteak eta kudeatzaile nagusiak. Arduradunek esplikatu zuten eskaerak gainbehera doazela. Azken urteetan, packaging esparruko negozioa asko hazi da, baina, azken hilabeteetan, eta inbertsio handiak egin ondoren, urritu egin da eskaeraren emaria. 2018ko azken hiruhilekotik ari dira nabaritzen joera negatibo hori.

Amunarrizek eta Ugartek lehengaien «salneurri garestiez» hitz egin zuten, eta energia kostuei loturiko «lehiakortasunaren galeraz». Lehiakortasunari kalte egiten dion beste aldagaia lan kostua da. «Beste erkidego batzuetako enpresen aldean, %20 eta %30 arteko aldea dago».

Gipuzkoan, sektoreko itunaren aldeko greba egin zuten herenegun, eta atzorako ere lanuztera deitu zuten sindikatuek. Klusterrak ez die oinarririk ikusten mobilizazio horiei. «Egia da azken 20 urteotan enpresa batzuk itxi egin direla, eta enpleguak sufritu egin duela, baina gure enpresek langile kualifikatuak kontratatzen dituzte urtero, eta kontratuen %92 finkoak dira». Soldaten auzian buru-belarri sartu zen klusterra: «Lanaldi osoko langile baten batez besteko soldata gordina %44 handiagoa da Estatuko batena baino». Sektoreak zeharkako 7.000 enplegu ematen dituela esan zuen.

Sektoreak egin duen «inbertitzeko ahaleginaren gainetik», eta soldatetan, eta oro har, lan baldintzen inguruan «egon den aurrerapena egonda ere», sindikatuek hamasei greba egunera deitu dutela gogoratu zuen klusterrak. Ekainaren 26an eta 27an dira hurrenak; uztailaren 3an, 4an, 10ean eta 11n beste lau greba egun iritsiko lirateke; irailean, berriz, 18an, 19an, 25ean eta 26an lirateke lanuzteak; eta, urrian, 2an, 3an, 9an eta 10ean.

ELAko ordezkari Eneko Agirreurretaren arabera, patronalaren proposamena «ez dator bat sektorearen egoera onarekin». Soldata igoerekin batera, lan erreformaren aurkako blindatzea eskatzen ari dira sindikatuak. Sektoreko hitzarmenaren indarraldia 2018an bukatu zen Gipuzkoan, eta luzaturik dago. ELA, LAB eta CCOO daude negozio mahaian.]]>
<![CDATA[Patronalak dio papergintzako grebak kalte egiten diola "enpresen iraunkortasunari"]]> https://www.berria.eus/albisteak/167915/patronalak_dio_papergintzako_grebak_kalte_egiten_diola_enpresen_iraunkortasunari.htm Thu, 20 Jun 2019 07:39:52 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/167915/patronalak_dio_papergintzako_grebak_kalte_egiten_diola_enpresen_iraunkortasunari.htm Gipuzkoako zazpi enpresari eragiten dien greba dela eta. Atzoko eta gaurko lanuzteek lehiakortasunari eragiten diotela ohartarazi du, eta horrek "epe ertainera eta luzera enpresen iraunkortasuna murriztuko duela". patronalak adierazi du KPItik gorako igoerak adostu direla, eta lanaldiak zein lan baldintzak, oro har, Espainiako lehiakideenak baino hobeak direla. Alegia, paperaren klusterrak "gatazka lehenbailehen" bukatzea nahi du, "normal" jarduten has daitezen enpresak. Sektorearen aurtengo egoera aurreko urtekoa baino gogorragoa baita, klusterraren arabera. Eskaerak gutxitzen ari direla dio, eta "ziklo inbertitzailea" bukatu egin dela. Ez dago batere garbi 2018. urteko emaitza onak berritzeko gai izango ote diren. Iaz, 1.182 milioi euroren salmentak egin zituzten, %5,9 gehiago. Horietatik 612 milioi (+%1,6) esportazioen bidez fakturatu ziren. Horrez gain, 41 milioi euroren inbertsioak egin zituzten, eta 2.338 enplegu zuzen eman zituzten (+%8,4). Paperaren eta paper pastaren ekoizpena 1.329.000 tonakoa izan zen (-%2,6). Batzar Nagusia Datu horiek guztiak helarazi dituzte gaurko Batzar Nagusian, Senen Amunarrizek eta Iñaki Ugartek, klusterreko presidenteak eta kudeatzaile nagusiak. Arduradunek esplikatu dute eskaerak gain behera doazela. Azken urteetan, packaging esparruko negozioa asko hazi da, baina azken hilabeteetan, eta inbertsio handiak egin ondoren, urritu egin da eskaeraren emaria. 2018ko azken hiruhilekotik ari dira nabaritzen joera negatibo hori paper fabriketan, eta ez bakarrik packaging alorrean, baita tisu paperean eta paper berezietan ere, balio erantsi handikoetan. Amunarrizek eta Ugartek lehengaien "salneurri garestiez" hitz egin dute, energia kostuei loturiko "lehiakortasunaren galera" ahaztu gabe. Lehiakortasunari kalte egiten dion beste aldagaia lan kostua da. "Beste erkidego batzuetako enpresekin alderatuta, %20 eta %30 arteko aldea dago". Sektoreko hitzarmenaren aldeko greba egin zuten Gipuzkoan atzo, eta gaur ere lanuztera deitu dute sindikatuek. Klusterrak ez dio oinarririk ikusten mobilizazio horiei. "Egia da azken 20 urteotan enpresa batzuk itxi egin direla eta, enpleguak sufritu egin duela, baina gure enpresek langile kualifikatuak kontratatzen dituzte urtero, eta kontratuen %92 finkoak dira". Soldaten auzian buru-belarri sartu zen klusterra: "Lanaldi osoko langile baten batez besteko soldata gordina %44 handiagoa da Estatuko batena baino". Eta sektoreak, zeharkako 7.000 enplegu ematen dituela gogorarazi du. Negoziazioa Sektoreak egin duen "ahalegin inbertitzailearen gainetik", eta soldatetan, eta oro har, lan baldintzen inguruan "egon den aurrerapena egonda ere", sindikatuek hamasei greba egunera deitu dutela gogoratu du klusterrak. Atzo, gaur, ekainaren 26an eta 27an dira lanuzteak; uztailaren 3an, 4an, 10ean eta 11n beste lau greba egun iritsiko lirateke; irailean, berriz, 18an, 19an, 25ean eta 26an lirateke lanuzteak; eta urrian, 2an, 3an, 9an eta 10ean. ELAko ordezkari Eneko Agirreurretaren arabera, patronala mahai gainean jartzen ari den proposamena "ez dator bat sektorearen egoera onarekin". Soldata igoerekin batera, lan erreformaren aurkako blindatzea eskatzen ari dira sindikatuak; haiekin batera, berdintasun planak eta kontziliazio planak nahi dituzte, gainera. Sektoreko hitzarmenaren indarraldia 2018an bukatu zen Gipuzkoan, eta gaur egun luzaturik dago. ELA, LAB eta CCOO daude negozio mahaian. "Egoera hain da kezkagarria, ezen lehiakortasuna murrizten baitu, eta horrek enpresen iraunkortasuna murriztuko du, era berean. Merkatua oso oldarkorra da, eta inbertsioak exijitzen ditu aldiro", esan du Paperaren klusterrak. Elkarteak espero du gatazkari irtenbide bat emango zaiola laster. Gaur-gaurkoz, ordea, Gipuzkoako langileak kalean daude beren eskubideen aldeko mobilizazioan. ]]> <![CDATA[Ertzaintzak bi behargin atxilotu ditu Zornotzan, metalgintzako protestetan]]> https://www.berria.eus/albisteak/167919/ertzaintzak_bi_behargin_atxilotu_ditu_zornotzan_metalgintzako_protestetan.htm Thu, 20 Jun 2019 07:39:05 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/167919/ertzaintzak_bi_behargin_atxilotu_ditu_zornotzan_metalgintzako_protestetan.htm
FVEM metaleko patronalak sindikatuei «arduragabeak» izatea leporatu die egunotan, negoziazio mahaian eserita egonda ere grebarako deia egina dutelako. «Arduragabeak haiek dira", dio Mikel Etxebarria ELAko arduradunak; "proposamen bateratua egin aurretik ere eduki gehienak ezagutzen dituztelako. Zenbat bilera gehiago egin beharko ditugu? Ekarri duten azken proposamena aurretik mahai gainean jarritakoak baino okerragoa da». Bistan da: lan gatazka gogortzen ari da azken egunetan, eta gaur goizeko jardun istilutsuak egoera gehiago gaiztotu dezake. Hainbat enpresetan eragindako kalteek eta beharginen atxiloketek ez dute lagunduko. Eta gainera, sektorean zabaltzen hasi da uda amaieran greba luzeago bat prestatzen ari ote den. Aldeak ez badira ados jartzen irailerako, egin daitezkeen lanuzteak ez lirateke bi egunekoak izango, luzeagoak baizik. ]]>
<![CDATA[Ia 95.000 atzerritar afiliatu daude Gizarte Segurantzan, Hegoaldean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1890/013/001/2019-06-20/ia_95000_atzerritar_afiliatu_daude_gizarte_segurantzan_hegoaldean.htm Thu, 20 Jun 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1890/013/001/2019-06-20/ia_95000_atzerritar_afiliatu_daude_gizarte_segurantzan_hegoaldean.htm
Lurraldeka aztertzen hasita, Gipuzkoan igo da gehien atzerritarren afiliazioa azken urtean; %10,23 egin du gora, 2.205 afiliatu gehiago. Araban %9,61 igo da: 1.068 pertsona gehiago daude sisteman; Nafarroan ere gora egin du nabarmen erakusleak, %8,57 hain zuzen, eta sistemak 2.377 afiliatu atzerritar irabazi ditu iazko maiatzetik aurtengora; eta Bizkaian %7,69 izan da hazkundea, 2.184 afiliatu gehiagorena.

Maroko eta Errumania

Gizarte Segurantzaren sisteman dauden ia 95.000 atzerritar horietako gehienak erregimen orokorrean araututa daude, 59.926 hain zuzen. Beste 15.474 autonomo gisa aritzen dira askotariko lanetan. Etxeko langile gisa jarduten dute 13.611. Nekazaritza-abeltzaintzaren atalean, berriz, 4.870 daude, gehienak Nafarroan fruituen eta barazkien bilketari lotuak. Eta itsasoko langile gisa aritzen dira beste 348, Gipuzkoan eta Bizkaian, arrantzale gisa gehien-gehienak.

Gizarte Segurantzako atzerritarren jatorriari erreparatuz gero, EBtik kanpokoak dira 60.966, izena emanda dauden guztien %65 ia, eta horietatik gehienak marokoarrak dira, 10.500 inguru. Batasunaren barrukoei dagokienez, Errumaniako jatorrikoa da alde handiarekin multzorik ugariena: Hegoaldean, 14.093 langile errumaniar daude afiliatu gisa Gizarte Segurantzan. Haien atzetik, talderik handiena Portugalgo jatorrikoa da: 6.105 langile. Atzerritarren artean ez daude zenbatuta Espainiatik, Herrialde Katalanetatik eta Galiziatik etorritako beharginak.]]>
<![CDATA[Ia 95.000 atzerritar daude Hegoaldean izena emanda Gizarte Segurantzan]]> https://www.berria.eus/albisteak/167878/ia_95000_atzerritar_daude_hegoaldean_izena_emanda_gizarte_segurantzan.htm Wed, 19 Jun 2019 07:31:12 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/167878/ia_95000_atzerritar_daude_hegoaldean_izena_emanda_gizarte_segurantzan.htm <![CDATA[Indarrean da hipoteka lege berria, bezeroak babes handiagoa eduki dezan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1846/013/001/2019-06-18/indarrean_da_hipoteka_lege_berria_bezeroak_babes_handiagoa_eduki_dezan.htm Tue, 18 Jun 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1846/013/001/2019-06-18/indarrean_da_hipoteka_lege_berria_bezeroak_babes_handiagoa_eduki_dezan.htm
Notarioari sinatzekoa den hipotekaren informazio osoa igortzeko betebeharra du bankuak, beraz, eta hark ulermen test bat egin behar dio bezeroari. Iraganeko etxebizitza salmenta handiaren harira, finantza entitateek eragindako ziurgabetasunari muga jartzeko onartu zuten lege berria aurtengo otsailean; aurretik, Europako Batasunak Espainia behin baino gehiagotan lotsagorritu du bankuen eskandaluak eta gehiegikeriak direla eta.

INFORMAZIO ESKUBIDEA

Ezer sinatu aurretik, bezeroak kontratuaren zirriborroa esku artean izan beharko du hamar egun lehenago. Bankuak bi dokumentu helarazi beharko dizkio: Informazio Estandarizatuen Europako Fitxa (ESIS) eta Ohartarazpen Estandarizatuen Fitxa (FiAE). Bankuak aztertu beharko du mailegu eskatzailearen kaudimena, gastua bankuak berak ordainduta. Ordaindu ezin dutenei hipotekak ematea eten nahi dute horrela.

NOTARIOAREN LANA

Notarioak bezeroari aholkularitza eman beharko dio, dohainik, kontratuari eta bertan jasotzen diren klausulei buruz. Eskatzaileak galdetegi bat erantzun beharko du hipotekaren nondik norakoak ulertzen dituela egiaztatzeko. Behin gaindituta, agiria sinatu beharko du kontratu aurreko dokumentazioa jaso eta ulertu duela baieztatuz. Horrez gain, notarioak egiaztatu beharko du hipotekak ez daukala Auzitegi Gorenak indargabetutako klausularik.

KONTRATUAREN GASTUAK

Etxebizitza tasatzeko kostua bakarrik geratuko da bezeroaren esku -300 eta 400 euro artean, gehienetan-, eta finantza erakundeek hartuko dituzte bere gain notariotza gastuak, erregistroarenak eta kudeatzailearenak -1.000 eta 3.000 euro artean- .

ZORU KLAUSULEN AGURRA

Hipoteka Legeak debekatu egingo du kontratuan zoru klausulak sartzea. Horrela, interes aldakorra daukaten kredituetan bankuek ezingo dute gutxieneko interes bat finkatu. Bezeroak Euriborraren edo hura ordezkatu behar duen indizearen jaitsierak baliatu ahal izango ditu arau berriarekin. Hala ere, inoiz ezingo da negatiboa izan; hau da, gutxienez %0 izango da.

BESTE PRODUKTUAK

Aurrerantzean bankuek ezingo dizkiete hipotekari lotuta produktu gehiago inposatu bezeroei. Hori bai, eskaintzen jarraitu dezakete. Banku askok hobariak ematen dituzte hipotekarekin batera beste produktu batzuk kontratatzeagatik. Orain, ordea, maileguaren kostua soilik dakarren aurrekontu bat eskaini beharko diote bezeroari.

ETXEGABETZEAK

Legeak gehiago babestuko ditu hipotekatuak bahimendu kasuan. Lehen, kredituaren lehen erdian hiru hilabete ez ordaintzea nahikoa zen hipoteka exekutatzeko. Orain, etxegabetzea abiatzeko, ordaindu gabe egon behar da hamabi hilabete, edo utzitako diruaren %3. Maileguaren bigarren erdian bada, hamabost hilabetez kuota ez pagatzea edo maileguaren %7 ordaintzeke izatea izango dira baldintzak etxegabetze prozesu bat indarrean jartzeko.]]>
<![CDATA[Irizarrek hazkunde elektriko bat berretsi du, 33 autobus gehiago salduta]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/009/001/2019-06-15/irizarrek_hazkunde_elektriko_bat_berretsi_du_33_autobus_gehiago_salduta.htm Sat, 15 Jun 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1877/009/001/2019-06-15/irizarrek_hazkunde_elektriko_bat_berretsi_du_33_autobus_gehiago_salduta.htm
Horrela, 33 autobus elektriko dira bi kontratuen artean —20 Madrilerako eta 13 Gasteizerako—. Lehiaketa bietan garaile atera izanak Irizar hazkunde sendoaren bidean doala berretsi du. Kooperatibak iazko azaroan iragarri zuen espero zuela 2018ko fakturazioak %13 gora egitea. 700 milioitik gorako salmentak izan dituela esan nahiko luke horrek.

Madrilgo EMTri saldu berri dizkion autobusak iebus modelokoak dira. Aurten bertan entregatuko ditu. Gasteizek, berriz, zero isurpeneko lehen linea erabat elektrikoa ezarriko du autobus berrien bitartez. Irizarrek karga azkarreko sistemekin batera hornituko ditu hamahiru autobusak, guztiak ere interoperableak. Horietako zazpi 18 metroko autobus artikulatuak dira, eta gainerako seiak 12 metrokoak, biak ere Irizar ie tram modelokoak. Yarritu eraikitzailearen eta LKS ingeniaritza enpresaren laguntza izan du azpiegitura osatzeko.

Halaber, kontratuan sartzen da pantografo bidez noiznahi kargatzeko estazio interoperableak instalatzea, ibilbideko bi lekutan; horri esker, autobusak ibilbidean eta lau minutuan kargatu ahal izango dituzte. Gainera, kargagailu adimendunak instalatuko dira kotxetegietan, horiek ere interoperableak; Irizarrek garatu eta hornitutako sistemak dira. Lehen ibilgailuak 2020. urtearen erdialdean entregatuko ditu.

Lehiakide gipuzkoarrak

Gasteizko kontratu horren lehiaketan aritu da autobus elektrikoen beste euskal ekoizlea, CAF; urtarrilerako, ordea, Gasteizko Udalak jakinarazi zuen Irizarren aldi baterako enpresa elkartea aurretik zihoala puntuazioan. Eta, azkenik, lehiaketa irabazi du. Beasaingo tren konpainiak Poloniako Solaris erosi eta gero, bete-betean sartu da autobus elektrikoen merkatuan, eta dagoeneko hainbat kontratu lortu ditu barne merkatuan, Irunen esaterako.

Irizarrek Adunan zabaldutako fabrikan, berriz, jarduerak ez du etenik. Kooperatibak dagoeneko amaitu du Frantzia iparraldeko Amiens hirian linea elektriko oso bat egiteko proiektua. 43 autobus elektriko ari dira lanean, taldeak berak kargarako garatu eta hornitutako azpiegiturekin batera. Egunean zehar, hiriko hainbat gunetan instalatuta dauden pantografoen bidez kargatzen dira autobusak, eta, gaueko kargarako, beste 43 kargagailu adimendun instalatu dira Riveryko kotxetegietan.

Irizar E-mobilityko zuzendari nagusi Hector Olabegogeaskoetxeak esan du «funtsezko proiektu bat» dela Irizar Taldearentzat. «Giltza Eskuraren gisako proiektu bat da, karga azkarreko Europako azpiegiturarik handiena duena. Amiens eskala horretako gure lehen sarea da, diseinuari, fabrikazioari eta karga sistemei dagokienez, eta, zalantzarik gabe, etorkizuneko proiektuetarako erakusleihoa izango da».

Horrez gain, Irizar Taldea 12 metroko hamasei ie tram autobus entregatzen ari da Aix-en-Provence hirirako. Pixka bat gehiago itxaron beharko dute Baionan, irailean baita lanean hastekoa Trambus izeneko zerbitzua, Irizarrek hornitutako 18 metroko ie tram modeloko hamar ibilgailurekin.]]>
<![CDATA[Ikatza oparo Australiarentzat]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1925/013/001/2019-06-14/ikatza_oparo_australiarentzat.htm Fri, 14 Jun 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1925/013/001/2019-06-14/ikatza_oparo_australiarentzat.htm
Iazko urrian, Australiako Gobernuak berretsi egin behar izan zuen Parisko Ituna bete egingo zuela. Isurketak txikitzeko neurri zehatzak ez hartzeagatik kritika andana jaso zuen Scott Morrisonen gobernuak, eta auzitan zegoen zein izango zen Australiaren jarrera.

Zalantzak izugarri ugaritu dira, ordea, jakin ondoren Carmichaelgo ikatz meategia zabaltzeko baimena eman duela Queenslandeko Gobernuak. Australiako ikatz meategirik handiena litzateke jardueran hasiko balitz. Aurreikusi dute 90 urtean emango lukeela ikatza, eta ez nolanahiko kantitatea: 60 milioi tona urtero. Australiak, beraz, munduko ikatz esportatzaile handienen podiumean jarraituko luke urte askoan. Deskarbonizazioan aurrera egitea ez da batere erraza izango mundu zabalean, bistan da.

Lur azpiko uren inguruko kudeaketa izan da Adani Indiako multinazionalak gainditu duen azken oztopoa, eta haren ametsa gertuago dago, beltza izan ala ez. Ingurumen inpaktuari dagokion txostena onartu egin du administrazioak, eta, modu horretan, zortzi urte iraun duen tramiteen prozesua amaitu da.

Ikatz aurkikuntza egin zenetik, talde ekologistek eta zientzialari gehienek balizko meategia ustiatzearen arrisku handiak azpimarratu dituzte. Hasteko, Doongmabullako hezegune preziatua suntsituko luke ikatz meategiak, haien ustez. Abbot Point portuan ontziratuko lukete energia kutsakorraren iturria mundu zabalera esportatzeko, eta horrek Koral Hesi Handia ere larriki kaltetu dezake, Australiaren altxorrik handienetako bat.

Bi edo hiru gradutik gora

Urte erdi baino pixka bat gehiago joan da Melissa Price Ingurumen ministroak Parisko Itunaren inguruko agerraldia egin zuenetik. «Gobernuak 2005eko isuriak %26-28 inguru murriztuko ditu 2030erako, helburu globala lor dadin», esan zuen. Artean, asko ziren zalantza egiten zutenak Canberraren jarreraren inguruan, baita Australiako Klimaren Kontseiluko zuzendari Martin Rice ere: «Gainontzeko herrialdeak Australiaren ikuspuntuarekin ariko balira klima aldaketa geratzeko, bi gradutik gorako beroketa globalera joango ginateke, agian hiru gradukora; maila hori ezingo lukete kudeatu munduko komunitate gehienetan».

Ikatz meategi erraldoia kudeatuko lukeen konpainiak, ordea, enpleguen inguruko promesa handia egin du. Adanik dio 1.500 enplegu zuzen baino gehiago sortuko dituela, eta meategiaren eraikuntzaren epean beste 6.750 sortuko direla. Carmichael negoziorako iturri dela badaki Canberrak, baina zuhur jokatu behar duela ere bai, oposizio sutsua duelako aurrez aurre.

Meategiak baimena duela jakin ondoren, Klimaren Kontseiluak gogor kritikatu du Scott Morrisonen gobernua. «Hondamendi klimatikoa da; hain zuzen, ikatza erretzeak eragiten du klima aldaketa. Ezin dugu ikatz jardueran aritu eta klima segurua eduki; hori da pasatzen dena». Kontseiluko kide Amanda McKenzieren hitzak argiak izan ziren atzo.

Gobernuak 2015ean eman zion baimena Adani enpresari Carmichael ustiatzeko, baina 36 baldintza ezarrita. Epaitegiek proiektua gerarazi zuten, besteak beste, faunarentzat arriskuak daudelako.

Baldintzetako bat da Adanik onartu behar duela 31.000 hektareako eremuan «aditu independenteen» aholkuak gauzatzea. Doongmabulla Springseko hezeguneko animaliak babesteko eta ikertzeko derrigortasuna luke Indiako enpresak.]]>
<![CDATA[Zegona "kostuak murriztera" datorrela ohartarazi du ELAk]]> https://www.berria.eus/albisteak/167624/zegona_kostuak_murriztera_datorrela_ohartarazi_du_elak.htm Thu, 13 Jun 2019 11:46:41 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/167624/zegona_kostuak_murriztera_datorrela_ohartarazi_du_elak.htm <![CDATA[Australiak baimendu du ikatz meategi handiena zabaltzea]]> https://www.berria.eus/albisteak/167621/australiak_baimendu_du_ikatz_meategi_handiena_zabaltzea.htm Thu, 13 Jun 2019 08:09:43 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/167621/australiak_baimendu_du_ikatz_meategi_handiena_zabaltzea.htm Parisko Ituna beteko zuela, gobernuak neurri zehatzak hartu gabe jarraitzen baitu, eta kritika ugarien aurrean Scott Morrison lehen ministroaren exekutiboak baieztatu egin behar izan zuen baietz, Australia Parisko Itunean zegoela, eta hark agintzen duenarekin beteko duela. Zalantzak izugarri handitu dira, ordea, jakin ondoren Carmichaeleko ikatz mehategia zabaltzeko baimena eman duela Queenslandeko Gobernuak. Australiako ikatz meategi handiena litzateke jardueran hasiko balitz. Aurreikusi dute 90 urtean emango lukeela ikatza, eta ez nolanahiko kopuruan, 60 milioi tona urtero baizik. Deskarbonizazioan aurrera egitea ez dela batere erraza izango mundu zabalean. Lurrazpiko uren inguruko kudeaketa izan da Adani Indiako enpresak gainditu duen azken oztopoa. Ingurumen inpaktuari dagokion txostenari argi berdea eman dio administrazioak, eta modu horretan zortzi urte iraun duen tramiteen prozesua amaitu da. Ikatz aurkikuntza egin zenetik talde ekologistek eta zientzialari gehienek balizko mehategia ustiatzearen arrisku handiak azpimarratu dituzte. Hasteko, Doongmabullako oasi sarea suntsituko luke ikatz meategiak, haien ustez. Ikatza Abbot Point portuan ontziratuko lukete mundu zabalera esportatzeko, eta horrek Koralezko Barrera Handia ere larriki kaltetuko luke. Urte erdi baino pixka bat gehiago joan da Melissa Price Ingurumen ministroa Parisko Itunaren inguruko agerraldia egin zuenetik. "Gobernuak 2005eko isuriak %26-28 inguru murriztuko ditu 2030erako, helburu globala lor dadin", esan zuen. Artean, asko ziren zalantza egiten zutenak Canberraren jarreraren inguruan, baita Australiako Klimaren Kontseiluko zuzendari Martin Rice ere. "Gainontzeko herrialdeek klima aldaketa geratzeko Australiaren ikuspuntuarekin arituko balira, 2 gradutik gorakoberoketa globalera joango ginateke, agian hiru gradukora; maila hori ezingo lukete kudeatu munduko komunitate gehienetan". Milaka enpleguren promesa Ikatz meategi erraldoia kudeatuko lukeen konpainiak, ordea, enpleguen inguruko promesa handia egin du. Adanik dio 1.500 enplegu zuzen baino gehiago sortuko dituela, eta mehategiaren eraikuntzaren epean beste 6.750 sortuko direla. Carmichael negoziorako iturri dela badaki Canberrak, baina zuhur jokatu behar duela ere bai, oposizio handia duelako aurrez-aurre. Meategiak baimena duela jakin ondoren, Klimaren Kontseiluak gogor kritikatu du Scott Morrisonen exekutiboa. "Hondamendi klimatikoa da; hain zuzen ikatza erretzeak bultzatzen du aldaketa klimatikoa. Ezin dugu ikatz meatzaritzan aritu eta klima segurua eduki; hori da gertatzen dena", esan du kontseiluko kide Amanda McKenziek. Gobernuak 2015ean eman zion baimena Adani enpresari Carmichael uztia zezan, baina 36 baldintza ezarrita; izan ere, epaitegiek proiektua gerarazi zuten, besteak beste faunaren inguruko arriskuak direla eta. Baldintzetako bat da Adani konpainiak onartu behar duela 31.000 hektareako eremuan "aditu independenteek" ematen dituzten aholkuak gauzatzea. Doongmabulla Springseko hezeguneko animaliak babesteko eta ikertzeko derrigortasuna luke Indiako enpresak. ]]> <![CDATA[Aurten ere hazkundeari eutsiko diote Gaia klusterreko enpresek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/018/001/2019-06-13/aurten_ere_hazkundeari_eutsiko_diote_gaia_klusterreko_enpresek.htm Thu, 13 Jun 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1872/018/001/2019-06-13/aurten_ere_hazkundeari_eutsiko_diote_gaia_klusterreko_enpresek.htm
Enpresa horien jardueraren balio erantsi handiak ahalbidetzen du fakturazioaren %42 nazioarteko merkatuetatik etortzea. Hain zuzen, % 5,8 igo da atzerritik iristen den ekarpena, eta aurten beste %6 igoko dela uste dute; datu hori ontzat jo zuen klusterrak merkatuen «ziurgabetasuna» dela eta. Gaiako enpresek 20.030 langile enplegatzen dituzte Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, aurreko ekitaldian baino % 3,9 gehiago. Enpleguaren hazkundeko ondoz ondoko laugarren urtea izan da, era berean; 754 pertsona gehiago kontratatu dituzte. Hala ere, «soslai profesionalen eskasia kezkagarria» dela uste du klusterrak; aurreko urteetako oharra errepikatu du. «Enpresek ezin dituzte bete beren behar guztiak profesionalen kontratazioei dagokienez».

Gaur, Batzar Nagusia

Atzo 2018ko emaitzak eta 2019ko aurreikuspenak jakinarazi ondoren, gaur Batzar Nagusia egingo du Gaiak Orona Ideon, Hernanin (Gipuzkoa). Sektorekoak berretsi du sasoiko dagoela, eta olatu horrekin batera lehiakortasuna sendotzeko deia egin zuten Gaiako arduradunek. Jose Etxezarraga presidenteak esan zuen klusterreko industriak «funtsezkoak» direla «Euskadiko lehiakortasun ekosisteman».

Etxezarragak azaldu zuen Gaiako enpresak izan direla lehenak teknologia esponentzialak ezartzen. Adimen artifiziala, zibersegurtasuna, Big Data, interoperatibotasuna eta abar «oinarrizkoak dira ekonomia berrirako». Eraldaketa digitalak mundu osoan hazkunde ardatz berriak sortzeko aukera eman duela erantsi zuen; «Euskadi horien artean kokatzeko apustua egin dezake eragile pribatuek eta publikoek elkarrekin egindako lanari esker». Etxezarragak uste du «geroa eraikitzeko ezagutza eta teknologiak» lantzen dituela sektoreak, eta aparteko lehiakortasuna ekar dezaketela; «balio hori eskaintzen diegu enpresa eta instituzioei. Sektorea prest dago, baita herrialdea ere».]]>
<![CDATA[Gaia klusterreko enpresek 5.000 milioi eurotik gorako salmentak egin dituzte]]> https://www.berria.eus/albisteak/167575/gaia_klusterreko_enpresek_5000_milioi_eurotik_gorako_salmentak_egin_dituzte.htm Wed, 12 Jun 2019 07:28:51 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/167575/gaia_klusterreko_enpresek_5000_milioi_eurotik_gorako_salmentak_egin_dituzte.htm <![CDATA[Autobideak, gehiegizko abiaduran]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1917/018/001/2019-06-09/autobideak_gehiegizko_abiaduran.htm Sun, 09 Jun 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1917/018/001/2019-06-09/autobideak_gehiegizko_abiaduran.htm
2. (Kar, kar, kar) Langile klaseak ere pagatzen dituen autobideena, noski. Ba, ez daude oso pozik Espainian eta Katalunian autobide hainbaten kontzesioa hartu zuten enpresak. Espainiako Auzitegi Gorenak ebatzi du estatuak ez dituela pagatu beharko enpresa bik eskatu dituzten 1.500 milioi euroak. Aumarrek 785 milioi eskatzen zituen (AP-7 autobideko Tarragona-Valentzia eta Valentzia-Alacant tarteak,eta AP-4ko Sevilla-Cadiz), eta Ausurrek, 748,9 milioi euro (AP-7ko Alacant-Cartagena).

3. Baina zergatik eskatu dute diru hori guztia? «Orekatze ekonomiko-finantzarioaren izenean» eta kalte-ordain gisa. «Kontratuaren ekuazio finantzarioaren haustura» gertatu omen da.

4. Eta itzultzaile automatikoarekin? Askoz ere errentagarritasun handiagoa espero zutela ustiagai dituzten autobideen negozioan, baina dirua galtzen ari direla, alboan bidesaririk gabeko autobideak egin direnez. Eta orain, aitatxo estatuari esan diotela paga emateko, gaizki kalkulatu zutela eta kontratuak betetzeko daudela, bai, baina, aizu, senideen artean konponduko gara, ezta?

5. Eta zer esan diete epaileek? Labur esanda, baietz, Espainia familia handi bat dela, baina inozo-inozoak ere ez direla.

6. Eta luze esanda? 40 urteko kontzesioa izan dutela errentagarritasuna lortzeko, eta ezin dutela eskatu denbora horretan guztian azpiegitura gehiagorik ez eraikitzeko, adibidez saihesbideak, hirietako trafikoa arintzeko edota autobide berriak. Finean, kontzesioen ustiatzaileei esan diete ezin dutela eskatu trafiko sarea «izozteko» haiek diru gehiago irabaz dezaten; 1970eko hamarkadaren hasieran ekin ziotela autobideak ustiatzeari, eta «deigarria» dela horrelako kexu bat mahairatzea. Eta Espainiako Estatuak ez duela «normaltasunetik kanpoko» ezer egin trafiko sarea hobetzeko, hiritarren alde aritu dela, eta horregatik ez dagokiela inongo kalte-ordainik jasotzea. Alegia, gehiegi eragin diotela azeleragailuari.

7. Tira, ez dago gaizki, ezta? Espainiako Gorena izateko, ez dago batere gaizki. Arazoa da beste autobide batzuen erreskatea onartu dela jada, eta, bankuena bezain garestia izango ez den arren, hura ere zergadunen patrikak pagatuko duela luze gabe.

8. Zertaz ari zara? Madrilgo lau erradial berriez, Espainiako Sustapen Ministerioak bere gain hartu dituen horiez; krisia iritsi eta negozioaren kalkulua hankaz gora bota zuen agertokiaz. Ustiatzaileek, tartean Florentino Perez ahaltsuak, kalte-ordain handiak jasoko dituzte. PSOEren gobernuak kalkulatu du 2.000 milioi euro inguru ordainduko dizkiela, autobideen eraikitzaileek eskatzen dutenaren erdia, gutxi gorabehera.

9. Erreskateen Meka da Espainia, ezta? Bankuekin hasi ziren, txikikeriarik gabe, eta gero zaila da adikzioa gainditzea, badakizu.]]>
<![CDATA[Irungo Pasquier Recondoko 160 langileak, kalera joateko arriskuan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/016/001/2019-06-08/irungo_pasquier_recondoko_160_langileak_kalera_joateko_arriskuan.htm Sat, 08 Jun 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1877/016/001/2019-06-08/irungo_pasquier_recondoko_160_langileak_kalera_joateko_arriskuan.htm
Frantziako multinazionalak «Irungo enpresa ikur bat» arriskuan jarri duela esan zuen langile batzordeak ohar baten bidez, eta gogoratu zuen 2001. urtean erosi zuela Recondo. Ogi txigortuaren ekoizpenean erreferente bihurtu zen Frantziako konpainia, operazio horri esker.

Batzordearen arabera, Recondo ixteak «beste urrats bat ekarriko luke Irun jasaten ari den langabezia egoera larrian». ELAk jakinarazi zuen maiatzaren 20an batzarra egin zutela langileek, eta plantaren itxiera salatzea erabaki zutela. Horrekin batera, zuzendaritzari bilerak eskatu dizkiete itxierak ekarriko lituzkeen «ondorioak aztertzeko eta adosteko», baita industria proiektuaren bideragarritasunaren inguruan ere. Langile batzordea «oso haserre» dago, eta industria proiektu berri bat eskatu du, «bideragarritasunean eta enpleguaren kalitatean oinarritutako etorkizuna bermatu dadin».

Enpresak zer dioen

Brioche Pasquierreko zuzendaritzak baieztatu egin zuen Irungo lantegia ixteko plana mahai gainean dagoela, baina hainbat ohar egin zituen. Hasteko, argitu zuen 2022. urtean izango litzatekeela itxiera hori. Halaber, esplikatu zuen plan hori 2016ko azaroan jakinarazi ziola langile batzordeari, eta 2017ko apirilean negoziazioak zabaldu zirela hainbat neurri adosteko itxiera iritsi aurretik. Zuzendaritzaren arabera, ordutik gaur arte ez da lortu neurririk adostea, eta, beraz, «ez dago berritasunik prozesuan»; baina ukatu egin zuen itxierak 160 langileei eragingo diela.

Brioche Pasquierrek bi lantegi ditu Irunen, eta Recondorena da itxi nahi duena, Bidasoa ibaiaren alboan dagoena. Bentak auzoan dago bestea, eta, ogi txigortuaz gain, opilekin aritzen da. Hark jardunean jarraituko lukeela argitu du zuzendaritzak.

Ikusteko dago Pasquier Recondoko langileek datozen asteetan mobilizazioetara joko duten ala ez, beren lanpostuen alde. Batzordeak ez du horien berri eman, baina itxiera salaketak mobilizazio egutegi bat ekar lezake baldin eta ez badago aurrepausorik negoziazioetan.

Ospe handiko bi marka

Brioche Pasquier konpainia 1974an sortu zuten, Frantzian, Pasquier familiaren okindegitik abiatuta; ospe handia hartu zuen egiten zituen opil preziatuei esker; 1985erako, burtsan kotizatzen zuen. Akzioen %90 Pasquier familiaren esku daude gaur egun. Frantzian hamalau ekoizpen zentro dauzka, bi Euskal Herrian, biak Irunen, eta planta bana Ingalaterran (Londres) eta AEBetan (San Frantzisko). 3.200 behargin aritzen dira konpainiarentzat.

Recondo markaren jatorria aurkitzeko, 1870. urtera joan behar da, Ignacio Rekondok Irunen izen bereko okindegia zabaldu zueneko urtera. 1910erako industria gisa abiatu zen, Leandro Rekondo buru zela, eta 1920an fabrika zabaldu zuten, Irunen. Urte batzuen buruan, biskoteen Europako ekoizpen zentro garrantzitsuena bihurtu zen. 1932tik aurrera, ogiarekin lotutako produktu gehiago merkaturatzen hasi ziren. 2001ean, Brioche Pasquierrek erosi zuen Recondo, eta ogi txigortua saltzeko Recondo markari eutsi zion; aldi berean, penintsulako merkatuetan sartu zen Brioche Pasquier markako opil sortarekin.

Datozen hilabeteetan itxieraren ondorioak apaltzeko neurriak adostu ala ez, Irunek bere-berea duen enpresa bat galduko luke 2022. urtean Recondo itxiko balute, zuzendaritzak berretsi duen moduan. Hiriak galduak ditu orain baino lehen ere izaera bereko beste enpresa batzuk: esaterako, Elgorriaga txokolateak, 1990eko hamarkadan, eta Bidasoa portzelanak, 2009. urtean.]]>
<![CDATA[Brioche Pasquier Recondok planta itxi nahi du, eta 160 langileak kaleratu]]> https://www.berria.eus/albisteak/167398/brioche_pasquier_recondok_planta_itxi_nahi_du_eta_160_langileak_kaleratu.htm Fri, 07 Jun 2019 11:17:14 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/167398/brioche_pasquier_recondok_planta_itxi_nahi_du_eta_160_langileak_kaleratu.htm <![CDATA[Anoetako lanetan egindako «lan iruzurra» fiskaltzara iritsi da]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/011/001/2019-06-07/anoetako_lanetan_egindako_lan_iruzurra_fiskaltzara_iritsi_da.htm Fri, 07 Jun 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1877/011/001/2019-06-07/anoetako_lanetan_egindako_lan_iruzurra_fiskaltzara_iritsi_da.htm
Salaketa zehatzak zerrendatu zituen sindikatuak, Anoeta moldatzeko lanetan jazoak betiere. «Soldatetan, lanaldietan, langileen legez kontrako lagapenetan... Hori guztia xehe-xehe zehazturik egiaztatu du agintaritzak, ELAren salaketak oinarri hartuta».

Anoeta moldatzeko lanak orain bi urte hasi ziren, eta urte honen amaierarako bukatzea aurreikusi dute. Iazko abenduan, erakundeetako agintariek bisita egin zuten futbol zelaira, lanen emaitzak bertatik bertara ikusteko; Realeko presidente Jokin Aperribairen azalpenak entzun zituzten Eneko Goia Donostiako Alkateak, Markel Olano Gipuzkoako ahaldun nagusiak eta Iñigo Urkullu Jaurlaritzako lehendakariak.

Ordurako, langileen aurkako «gehiegikeria ugari» baziren Lan Agintaritzaren esku. «ELAk hemezortzi enpresa salatu ditu», azaldu zuen Igor San Jose sindikatuko Eraikuntzako arduradunak; «Berrehundik gora langileren agiriak faltsutu dira; 250.000 euro baino gehiagoren isunak jarri dira, eta 350.000 irits daitezke; eta 4,5 milioi eurotik gorako zorra dago soldatetan eta kotizazioetan».

Berriro gerta daiteke

Anoetako obrak ez dira bukatu oraindik. Azken fasearen atarian dira estadioa erabat berritzeko lanak, eta egoera horren aurrean ELAk «bermeak» nahi ditu, aurtengo udan ere «iruzurra» gerta daitekeelakoan. «Orain artekoa ikusita, lasai aski esan dezakegu aurtengo udan iruzurra errepika daitekeela, neurri zuzentzaileak hartu ezean. Batez ere obraren tamaina kontuan hartzen badugu eta horretarako beharko den pertsonalaren hazkunde nabarmena».

Orain arteko jarduera irregularrari etena jarri nahian, San Josek kontatu zuen Realeko zuzendaritzarekin eta Donostiako Udalarekin bilerak egin zituela ELAk aurtengo urtarrilean, «zapalkuntzak elkarrizketen bidez konpondu nahian». Anoeta Kiroldegiarekin egindako batzarraren ondoren, ABEE aldi baterako enpresa elkarte bati 15.000 euroko isuna ezarri, eta soldatak gaurkotzeko hilabeteko epea eman zioten; baina ELAk dio inork ez diela egiaztatu soldatak gaurkotu diren ala ez. «Alderantziz, Lan Ikuskaritzaren ebazpen gehiago jasotzen ari gara, eta haiek aditzera ematen digute iruzurra ez dela eten. Gaurkotu diren urratze bakarrak dira ELAk epaitegira eramandakoak».

Lan arloko «iruzurra» eteteko gaitasuna dutenei begira hasita, Donostiako Udalari eta Realari ohar argi bat eman zien sindikatuak: «Ez dezatela beste alde batera begiratu errudunak kanpoan bilatzeko». Areago, ELAk uste du Anoetan gertaturikoaren «benetako erantzuleak» erakunde horiek biak direla; «ez alferrik, haiek hasi zuten obraren lizitazioa argi eta garbi iruzurrezko diru baldintzapean, miseriazko prezioetan oinarriturik».

ELAko kideak esplikatu zuen arazo nagusia lizitazioaren prezioa dela. Anoetako Kiroldegiak 50 milioi euroko aurrekontua egin zuen estadioa moldatzeko, baina Gipuzkoako lan ituna errespetatuz gero kostua 70 milioi eurotik gorakoa izango litzatekeela uste du ELAk. «Ez da txiripaz botatako kopurua, Donostian mota horretako obretan erabiltzen diren prezioekin egindako kalkulu zorrotza baizik», erantsi zuen San Josek. Halaber, ohartarazi zuen moldaketaren bigarren zatiari «zuzenean» erreparatuko diotela, urratzeak zuzentzen diren jakiteko.]]>
<![CDATA[Arabako upategi txikien elkarteak atzera egin du, eta ABRA da berriro]]> https://www.berria.eus/albisteak/167364/arabako_upategi_txikien_elkarteak_atzera_egin_du_eta_abra_da_berriro.htm Thu, 06 Jun 2019 20:30:55 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/albisteak/167364/arabako_upategi_txikien_elkarteak_atzera_egin_du_eta_abra_da_berriro.htm ABRAko batzarrak ABE izena onartu zuen, 20 kideren parte hartzearekin. 30 urte eta gero, Arabako Errioxako upategien izena aldatu zen, txakolin ekoizleei ere lekua egin nahian. Batzarrera joan ez ziren upategi askoren ezinegona eragin zuen horrek, baita erakundeena ere, Arabako ahaldun nagusi Ramiro Gonzalezek argi adierazi zuenez. Arabako prentsaren zati handi batek ere kapaina bati ekin zion izen aldaketaren aurka, eta ABRAko zuzendari Ines Baigorrik auzia politizatu egin zela salatu zuen. Dena den, Baigorrik ohartarazi zion BERRIAri gerta zitekeela ABRA izena berreskuratzea, horretarako nahikoa borondate azaltzen bazen kideen artean. Horixe gertatu da, eta txakolin ekoizleekin batera lobby bateratua eratzeko saioak bide laburra izan du.]]> <![CDATA[ESK berrasmatzeko biltzarra]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/010/001/2019-06-06/esk_berrasmatzeko_biltzarra.htm Thu, 06 Jun 2019 00:00:00 +0200 Xabier Martin https://www.berria.eus/paperekoa/1943/010/001/2019-06-06/esk_berrasmatzeko_biltzarra.htm
«Militatzeko modua aldatu egin da azken urteotan», esan dio BERRIAri Sergio Ortega ESK-ko ekintza sindikaleko arduradunak. «Erronka handia daukagu biltzar honetan, eta gure sorrerarekin dago lotua. Bizitza militantziari emaniko belaunaldi oso batek erretiroa hartu du gutxika, eta, atzean segitzen duten arren, jakintsuen kontseilu bateko kide balira bezala, aldaketak behar ditugu aurrera egiteko, militatzeko modu berriak ez baitira sindikatuari hain emanak».

ESKren aspaldiko apustua eta lelo nagusia da bizitza gizartearen erdigunean, eta, horrekin batera, «egitura klasikoa» aldatu nahi du zuzendaritzak, batzorde nazionalaren lekua koordinakunde batek hartuta. «Sindikatuaren egunerokotasuna kudeatuko du talde horrek, eta haren inguruan sare bat eratuko dugu, lantalde sendoekin; ESK-ko ordezkariek osatu dituzte lantaldeak». Batzorde Nazionalak «ia dena» erabaki behar zuen lehen, eta orain sindikatu «horizontalagoa» izango dela uste du Ortegak, ordezkariek zuzenean parte hartuko baitute erabakietan. Gainera, kudeaketa «azkarragoa» egiteko modua izango dela dio ESK-ko bozeramaileak.

Finean, sindikatuak beste urrats bat egin nahi du parte hartzean, eta egiturak inoiz baino baino gehiago ireki. Idazkari nagusirik jarraituko du; «talde bat egongo da, bost kidekoa, eta lau herrialdeen ordezkaritza egongo da han. Haiek izango dira erreferentzia kanpo harremanetarako, betiere biltzarrak oniritzia ematen badie aldaketei».

ESK osasun onean iritsi da bere bosgarren biltzarrera. Sergio Ortega pozik dago afiliatuen kopuruak gora egin duelako berriro krisi handiaren ostean. 5.395 afiliatu dauzka, azken bost urteetan %12 gora egin ondoren, eta horrek %1,5eko ordezkaritza eman dio. «Sektore publikoan, oso sendo gabiltza Osakidetzan; oposizioen harira egin ditugun salaketak hor daude, eta egiten ari garen lana hori bezain garrantzitsua da mediku zaintzaz besteko zerbitzuak pribatizatu ez daitezen». Alor pribatuan, Bizkaiko metalgintza, Sidenor, Arcelor eta CAF enpresak ere aipatu ditu ESK-ko kideak, sindikatuaren sendotasunak zerrendatu dituenean.

DSBEa eta lan banaketa

«Sindikatu gardena gara, gatazkari muzin egiten ez diona, eta lan arloa baino kezka gehiago dituena», dio Ortegak. «Kapitalismoa ezbaian jarri nahi duen sindikatu feminista bat izan nahi dugu, eta Errenteriako biltzarrean helburu horretarako oinarriak jarri nahi ditugu».

Ekonomiak gehiago moteltzeko joera duela dio ESK-ko arduradunak, ziurgabetasuna gero eta handiagoa dela, eta «lehenbailehen» ekin behar zaiola aberastasuna «hobeto» banatzeari, «prekaritatea eta miseria oso zabalduak daudelako gizartean»; «galga jarri behar diogu egoera bidegabe horri». Langileek «erein» egin behar dutela dio, «galdutako eskubideak berreskuratzeko».

ESK-k uste du lana bizitzaren erdigunean jartzea «akats larria» dela. «Hego Euskal Herria inoiz baino aberatsagoa da, eta jasangaitza da gehienon pobretzea gertatzea aldi berean». Sergio Ortegak uste du egoera hori irauli egin behar dela, eta DSBEa oinarrizko tresna dela horretarako, aberastasuna banatzea ahalbidetzen duelako. Lana banatzea ere ezinbestekotzat jotzen dute sindikatuan; «etxekoa eta lan zentroetakoa, dena da lana, eta ongi aztertu behar da soluzioa, gerta ez dadin emakume galtzaileak eta gizon irabazleak egotea ariketa horretan».]]>