Albistea entzun

Eskolak biltzen duena

Generoaren, hizkuntzaren, klasearen eta jatorriaren gurutzaketa eskoletan nola gertatzen den aztertu du Amelia Barquinek, UEUko ikastaro batean. Ikastetxearen bueltan, hezkuntza sistemaren aldaketa beharra, euskararen eragina eta faktore sozioekonomikoen baldintzatzea izan ditu hizpide.
Ume batzuk, jolastokian, artxiboko irudi batean.
Ume batzuk, jolastokian, artxiboko irudi batean. LANDER F ERNANDEZ ARROIABE / ARGAZKI PRESS Tamaina handiagoan ikusi

Irati Saizar Artola -

2017ko uztailak 15 - Usurbil

Generoa, hizkuntza, klasea eta jatorria non gurutzatzen diren pentsatzean, eskola hitza etorri zitzaion burura Amelia Barquin Huheziko irakasleari, atzo Usurbilen (Gipuzkoa) UEUk, Jakin-ek eta udalak gaiari buruz antolatutako ikastaroan. «Lau elementu horiek eskolaren enkarguak dira; planak egiten dira horien inguruan —berdintasunarena, euskararena, kulturartekotasunarena—, eta irakasleak prestatu egiten dituzte».

Trebatu gabe dagoena, ordea, gizartea da: «Oraindik ez da berdinzalea, ez da euskalduna, ezta kulturartekoa ere. Eskolak laguntzeko tresna izan behar du, baina ezin ditu enkargu guztiak bakarrik egin». Barquinen arabera, eskola «aniztasunaren eta parekotasunik ezaren lekua» da, desberdinkeriarena. Hori guztia ikastetxeetan kudeatu behar dela dio, eta, aldi berean, ikasleak prestatu behar direla bizitzarako, «mundu justuago baten alde jokatzeko».

Kontua gehiago korapilatzen da atzerriko ikasleak eskola batean hasten direnean: «Azken hamabost urteetan jende asko etorri da kanpotik, eta hemengoen mesfidantzak, kezkak sortu dira. Generoarena da kezka nagusia: zapiaren gaia dago izozmendiaren puntan, baina onena da denen patriarkatuak eskoletan lantzea». Generoa aipatzean, eskoletako jolastokien adibideari heldu dio: «Patioa beti futbol zelai bat da, eta, patioa handia bada, bi edo hiru zelai izango dira; orain hasi dira puntu hori lantzen».

Orokorrean, hezkuntza sistemak bildu beharko lituzke dimentsio guztiak: «Berdintasunaren aldeko eta genero bortizkeriaren kontrako diskurtsoak oso hedatuta daude hezkuntza sisteman; baina aniztasunaren gaia ez da eskolara heldu, ezta diskurtso moduan ere». LGTBI komunitateak ere ez du eskolan lekurik eta, Barquinen ustez, generoaren eraikuntza eta binarismoa ez dira zalantzan ere jartzen.

Gaiari euskararen dimentsioa gehitzean dago beste koska. Datuei erreparatuta, gogoratu du atzerritik datozen ikasleen erdiak D ereduan daudela, eskola publikoetan. Hortik kezka: «Euskara identitate ikur moduan duten ikastetxeek dei egiten al diete atzerritarrei? Kanpotik datozenak nahi ez diren ikasleak dira. Ez ditzagun ahaztu gizarteko aporofobia eta klasismoa». Ildo horretan, erantsi du A ereduko ikastetxeek eta eskola erlijiosoek hartzen dituztela hobekien ikasle horiek: «Ongi etorriak dira, ikaslerik gabe geratzen ari baitziren».

Dirua ere, arazo

Kontua gehiago zailtzen da itunpeko ikastetxeetako kuotak kontuan hartzen badira: «Geruza oso bat kanpoan geratzen da; pobreak eskola horietatik at geratuko dira; hor sailkapen ekonomiko argia dago». Hortik klasea ere. Ekonomiak zerikusi zuzena du, adibidez, aisialdiarekin: «Klase arrakala handitzeko momentu bat da: ordaindu ahal duena pianora eta ingelesera joango da; ezin duena inora ere ez». Ikasleen emaitzak ere baliabide ekonomikoen araberakoak direla gehitu du: «Lotura dago familiako egoera sozioekonomikoaren eta eskolako emaitzen artean; atzerritar asko emaitza baxuetan daude».

Ildo horretan, Barquinek ohartarazi du hezkuntza sistema ez dagoela klasearen dimentsioarekin kezkatuta: «Ez da eskolaren enkargua, desberdintasunik naturalizatuena da; onartu egiten da, eta ez da zalantzan jartzen, ezta eskolan ere».

Dimentsio horiei guztiei buruz hitz egitean, ikastaro osoan hain presente egon den pribilegio hitzari erreferentzia egin dio Barquinek ere: «Ni bezalako emakumeok —feminista, zuri eta erdiko klasekook—, eta pribilegio honetatik, ez dakit aukerarik daukagun besteez hitz egiteko; agian, haiei eman behar genieke hitza».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Poliziak, gaur goizean, Getxoko Itzubaltzeta auzoan. ©Marisol Ramirez / FOKU

Getxoko Itzubaltzeta auzoko Nagusien Etxea hustear da Ertzaintza

Berria

Hainbat lagun bertaratu dira hustu ez dezaten exijitzera. Espazio hori erretiratuentzako eremu bat da egun, eta euskaltegi bat ere badu.

Haur jaioberri bat, artxiboko irudi batean ©Berria

Duela bost urte baino %25 haur gutxiago jaio dira lehen seihilekoan Hego Euskal Herrian

Irati Urdalleta Lete

Iaz baino %2,4 haur gutxiago jaio dira aurten urtarriletik ekainera.

Indarkeia matxistaren aurkako protesta bat, Getxon, artxiboko irudian ©berria

Algortako mugimendu feministako bi kide ikertzen ari dira desobedientzia delitu larriagatik

Irati Urdalleta Lete

Algortako Portu Zaharreko jaietan ziztatu egin zutela salatu du neska batek. Ertzaintzaren arabera, ez zioten utzi neska artatzen; mugimendu feministako kideek ziurtatu dute ertzainekin adostu zutela nola jokatu. Prentsaurrekoa egingo dute 18:00etan; herritarrei bertaratzeko eskatu diete.

Osasun langile bat koronabirusa antzemateko test bat egiten, Nafarroan. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

Koronabirus datuak gero eta hobeak dira Nafarroan

Iñaut Matauko Rada

Azken astean 353 kasu positibo antzeman dituzte: joan den astean baino %52 gutxiago. Lau astez jarraian behera egin du intzidentzia metatuak.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.