Noiz sortua: 2018-02-07 00:30:00

Amaitu da AEBetako burtsaren eta Trumpen arteko idilioa, oraingoz

Inoizko bat-bateko jaitsierarik handiena izan du Dow Jones indizeak puntutan, eta Asian eta Europan ere nagusitu dira galerak. AEBetako inflazioa gora doa, eta interes tasak igotzeko beldur dira burtsak
Burtsako beharginak lanean, atzo, Wall Streeten, New Yorken.
Burtsako beharginak lanean, atzo, Wall Streeten, New Yorken. JUSTIN LANE / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Jon Fernandez -

2018ko otsailak 7

Zaplazteko zaratatsu batekin eman dio ongietorria Wall Streetek Donald Trumpek AEBetako Erreserba Federalerako (FED) izendatutako presidente berriari, Jerome Powelli: Dow Jones Industrial indizeak, Wall Streeteko adierazle nagusiak, puntutan egun bakarrean inoiz izandako galerarik handiena izan zuen astelehenean. 1896tik, inoiz ez ditu egun batean, kolpe batez, 1.175 puntu galdu, herenegun bezala. 2008ko irailaren 29an, esate baterako, 777 puntu galdu zituen, finantza krisi betean. Portzentajean, apalagoa izan da asteleheneko zartakoa (-%4,6), baina 2011tik kolperik handiena, edonola ere. Lurrikarak astinaldiak eragin ditu Asiako eta Europako burtsetan ere, nahiz eta hasierako galerak txikitu orduak igaro ahala. Wall Streeteko inbertsiogileak beldur dira AEBetako inflazioa handitzen ari delako, eta horrek bultzatu dezakeelako Powel espero baino azkarrago eta gehiago igotzera interes tasak.

Idilio bat izan da burtsen eta Trumpen artekoa agintaldiko lehen urtean. Gora egin dute AEBetako burtsek hamabi hilabetez, eta errekor guztiak hautsi dira. Presidenteak behin eta berriz lotu du bere arrakasta politikoa burtsaren igoerarekin. Arranditsu hitz egin zuen Davosen ere, duela bi aste: «Hautatu nindutenetik, burtsak %50 egin du gora. Demokratak irabazi balu [Hillary Clintonek], %50 galduko zuen».

Gorako joeraren barruan, burtsek euforiaz hartu zuten, era berean, Trumpek bereziki aberatsei eta enpresei eskainitako historiako zerga jaitsierarik handiena. Baina azken datu ekonomikoek alarmak piztu dituzte burtsako inbertitzaileen artean: gehiegizko inflazioa dute beldur iturri nagusietako bat. Hoztu egin da, bat-batean, maitasun harremana.

FEDek banku zentralaren lanak egiten ditu, eta haren helburua da inflazioari %2an eustea. Kontua da, azken datuen arabera, 2017ko AEBetako inflazioak apur bat gainditu zuela muga (%2,1). Hori gutxi ez, eta joan den ostiraleko beste datu batek asaldatu ditu burtsako inbertitzaileak: AEBetako soldatak %2,9 hazi dira batez beste. Jakina, soldatak igotzeak —kontsumoak, alegia— inflazioa are gehiago handitzea dakar.

Inflazioak gora egiten jarraituz gero, beraz, FED behartuta legoke orain arte baino gogorrago esku hartzera. Astelehenean bertan egin zuen Powellek karguaren zina. Janet Yellenen tokia hartu du, hark marraztuta lagatako bidea egiteko asmoz. 2008ko krisiari interes tasak minimora jaitsiz egin zion aurre FEDek, diru merkearen iturria irekiz. Yellenek, ordea, interes tasak igotzeko bide luze eta geldoa hasi zuen 2015eko abenduan, behin hazkunde ekonomikoa lagun zuela ikusita. Gaur egun, %1,25 eta %1,50 artekoa da interes tasa.

Yellenek %0,25 igo du tasa igoaldi bakoitzean, baina baliteke hurrengoan gorakada handiagoa izatea. FEDen hurrengo bilera, Powellen lehenengoa, martxoaren 21ean da egitekoa.

Jaitsiera, baretzen

Diru merkearen aroa amaitzear dagoela erakusten dute zantzu guztiek, eta garaia iritsi dela ulertu dute Wall Streeten. Ideia horrekin, astelehenean inbertitzaile ugarik ekin zioten aktibo zalantzazkoenak saltzeari, eta historiako bat-bateko eta ustekabeko galerarik handiena eragin zuen horrek, puntutan behintzat, Dow Jones indizean: flash crash bat eragin zuten, burtsako argotean esaten duten bezala.

Hein handi baten, Trumpen eredu ekonomikoak eragin du inflazioa igotzea. Barack Obamak bezala, diru merkea baliatu du AEBen esportazioak hobetzeko. Dolarra merkatzeak eta petrolioa garestitzeak soldatak pixka bat igotzea ekarri du, eta, albo ondorio moduan, inflazioa ere puztea.

Wall Streeten asteleheneko danbatekoaren biharamunean, Tokioko burtsa %4,7 erori zen, eta Europako merkatu nagusiak, %2tik gora: %2,6 Londreskoa, %2,5 Madrilgoa, %2,3 Pariskoa, %2,3 Frankfurtekoa eta %2,1 Milangoa. Dow Jones indizeak gorako joerarekin hasi zuen atzoko saioa, eta, horri esker, Europako burtsen galerak espero baino txikiagoak izan ziren.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Maiatzaren 28an eguneratua, 18:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan hiru pertsona hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez, 23 positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta sei gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 28.976 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.037 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Baionako ospitalea, artxiboko irudi batean. ©Guillaume Fauveau

Mugak irekitzeko eskariak ugaritu egin dira

Berria

Edouard Philippek aipatu du mugako kontrolak kentzeko aukera. Ekainaren 15etik aitzinera izanen litzateke. Iñigo Urkulluk eta Alain Roussetek eskari horixe egin dute; Urkullu Espainiako presidenteari zuzendu zaio, eta Rousset, Frantziakoari, gutun bidez. «Akitania Berria-Euskadi-Nafarroa Euroeskualdean mugaz gaindiko mugikortasuna errazteko» eskatu diete. Nafarroako Gobernuak ere bat egin du eskari horrekin.

Gipuzkoaren eta Lapurdiren arteko mugako saltokiak. Muga ekainaren 15ean zabaltzea «litekeena» dela esan du Edouard Philippe Frantziako lehen ministroak. ©Jon Urbe / Foku

Ipar Euskal Herria bigarren fasean sartuko da ekainaren 2tik aitzina

Oihana Teyseyre Koskarat

Ostatuak zabalduko dituzte, baina neurri zorrotzak errespetatzeko baldintzarekin. Hirugarren fasea ekainaren 22an hastea espero dute.

Irun eta Hendaia arteko muga, apirila erdian ©Guillaume Fauveau

«Mugaz gaindiko mugikortasuna zabaltzeko» eskatu dute Urkulluk eta Roussetek

Berria

Gutun bat bidali dio Iñigo Urkullu EAEko lehendakariak Espainiako Gobernuko presidenteari, «Akitania Berria-Euskadi-Nafarroa Euroeskualdean mugaz gaindiko mugikortasuna zabaltzeko». Gutun beraren kopia helarazi dio Alain Rousset Akitania Berriko presidenteak Edouard Philippe Frantziako Gobernuko lehen ministroari.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna