Albistea entzun

Metamorfosi aurreko 'Erlea'

Frontoiak eta astronautak ditu ardatz bederatzigarren 'Erlea'-k.

Hurrengo zenbakiarekin aldizkaria amaitutzat jo eta literatur sari bat sortu nahi duela aurreratu du Bernardo Atxagak
Andres Urrutia Euskaltzainburua eta Bernardo Atxaga idazle, euskaltzain eta <em>Erlea</em> aldizkariko zuzendaria Bilbon hizketan.
Andres Urrutia Euskaltzainburua eta Bernardo Atxaga idazle, euskaltzain eta Erlea aldizkariko zuzendaria Bilbon hizketan. MONIKA DEL VALLE / ARGAZKI PRESS

Iñigo Astiz -

2015eko azaroak 14

Etorkizunerako kutxa bat. Orain arte kaleratutako Erlea aldizkariaren bederatzi zenbakiak mahai bakarrean, eta hori ikusten du Bernardo Atxaga idazle, euskaltzain eta aldizkariko zuzendariak. «Hau izango da lagin bat esateko zer zen euskal literatura 2000. urte inguru horretan; ja helduta zegoen sasoi horretan». Ahaztutakoak, erantzun ez dutenak, eta aldizkaria arbuiatu dutenak alde batera, horixe Atxagaren kutxa. «Izpi horiek alboratuta, hamargarrena ateratzen dugunean 100 egile eta artista inguru egongo dira, eta horiek dira euskal literatura 2000. urteen buelta horretan. Hori egin nahi nuen. Ze ez bada egiten kutxa bat, gero atzera begiratzean ez duzu ezer ikusten. Ikusten duzu kultura sakabanatu bat eta ez da ezer ikusten. Hor dago oina aurrera jarraitzeko». Azken-aurreko zenbakia du, izan ere, aldizkariak, eta horregatik Atxagaren atzera begirada. Hurrengoarekin amaituko da Erlea, eta aurreratu du idazleak bere hurrengo asmoa: Urrezko Erlea literatur saria sortu nahi luke Euskaltzaindiaren babesaz.

Bikoitza izan da oraingoan aldizkariaren ardatza. Frontoien ingurukoak dira bederatzigarren zenbakiko testuetariko asko, eta astronautei buruzkoak beste sorta bat. Habanako frontoia abiapuntu duen ipuin bat sortu du espresuki aldizkarirako Joseba Sarrionandiak, esaterako; blues musikari bat eta pilotari bati buruzko kontakizuna osatu du Amets Arzallusek; trinketlaria zuen aitari buruzko testua sortu du Jabier Muguruzak; eta Ho Chi Minhek ikusitako pilota partida bati buruzko poema sortu du Koldo Izagirrek. Astronautez, berriz, Juri Gagarini buruz idatzi du Sebastian Gartzia Trujillok; Laika txakurrari buruz ari da Xabier Kintanaren lana. Eta erdi-astronauten ingurukoak ere badaude, Himalaiara igotzeari buruzko testu bat sortu baitu Juan Ramon Madariaga poeta eta mendizaleak, eta Itsas urpekarien dantza kantaren sortze prozesuaz idatzi baitu Maite Arroitajauregi Mursego musikariak.

«Aldizkari bat ez da zaku bat», azaldu du Atxagak. «Eduki behar du muin bat». Eta kasu honetan frontoiena eta astronautena da aldizkariaren muin hori. Bi horiek eta baita Kubako iraultzak ere, hirugarren mailan. Badira hari solteak aldizkarian, halere. Amaya Hernandorenari egindako elkarrizketa ere biltzen du, esaterako, eta azken aldian argitaratutako liburuei buruzko iruzkinen atala ere badakar. Ixiar Rozas, Piarres Aintziart, Jon Kortazar eta beste hainbat egileren lanak ere biltzen ditu, Jose Antonio Azpilikuetaren azaleko irudiarekin batera. Kutxarako nahi izan ditu horiek ere Atxagak. Eta aurreratu du hurrengo zenbakiaren gaia ere: antzerkia. Eta horrekin amaituko da aldizkaria.

Azaldu du zergatia: «Helburua zen lagin bat sortzea, eta hamar ale, mila orri baino gehiagorekin, uste dut lagina egina dagoela». Itxita duela kutxa, alegia.

Urrezko Erlea saria

Iragarri du gerokoak nondik helduko diren, ordea, Andres Urrutia Euskaltzainburuarekin batera eskainitako aurkezpenean. «Kezka daukat pixka bat sariekiko, eta uste dut erakunde literario batean sariak izatea comme il faut oso garrantzizkoa dela. Justuak izatea. Eta ez baitzait hala denik iruditzen, orduan pentsatu dut urrezko erlea izeneko sari batzuk antolatuko ditudala Euskaltzaindiaren laguntzarekin». Hori da asmoa, behintzat. Lanean ari dira oraindik horretan, baina buruan ditu Atxagak proiektuaren lerro nagusiak. «Sari horrek azpititulu bezala izango du lau, hamalau leloa. Eta horrek esan nahi du lau orrialdetik hamalau orrialdera arteko testuak bidali ahalko direla sariketara». Epaimahaiak egin beharko duen lanean ere jarri du enfasia horregatik, azaldu duenez, hori baita klabe nagusietariko bat.

Kritikotasun falta igartzen duela dio idazleak. «Gizarte akritiko batean jendeak uste du kritika kexua dela, eta ez da hala». Bere ustez gauzak ez daude esaten den bezain ongi, hori da dena. «Heldu gara puntu batera, Kafkak esaten zuen bezala, itzulerarik gabeko puntu batera heldu gara. Ohiko erretorikak, baita hizkuntza ereduari buruzkoak ere, ze ondo goazen eta halakoak... ba hala iruditzen bazaizue hala biz, baina nik esan behar dut ez dudala fede hori».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Garesko aurrekanporaketa saioko une bat. ©Nafarroako Bertsozale Elkartea

Hamahiru bertsolari sailkatu dira Nafarroako Bertsolari Txapelketarako aurrekanporaketan

Ane Eslava

Urrian abiatuko da Nafarroako Bertsolari Txapelketa. Asteburuan jokatu diren aurrekanporaketa saioetan sailkatutako hamahiru bertsolariek parte hartuko dute, 2019ko txapelketan parte hartu izanagatik sailkatuak zeuden beste 11 bertsolarirekin batera.

 ©Bizkaiko Hitza

Hedatzeko bigarren saioa

Ibai Maruri Bilbao - Bizkaiko Hitza

Bilboko Guggenheim museoak Busturialdera hedatzeko proiektuaren berri eman du: bi egoitza izango lituzke: Gernika-Lumon bata eta Muruetan bestea, bide berde batek lotuta. Eragile batzuek aukera moduan ikusi duten arren, beste batzuek ez dute uste eskualdeak proiektu hori behar duenik.

Jean Rhys (Roseau, Dominika, 1890-Exeter, Ingalaterra, 1979). ©BERRIA

Klasikoen haize berria

Joannes Jauregi

55 urte bete ditu Jean Rhysen 'Sargazo itsaso zabala' nobelak. Idazle ezezagun samarra zen ordu arte, eta liburuak arrakasta itzela ekarri zion, 76 urte zituela; «berandu», idazlearen esanetan.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iñigo Astiz

Informazio osagarria

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna