Bost txiotik bat euskaraz

Eremu digitalari buruzko datuak sartu dituzte Euskararen Adierazle Sisteman. Aplikazio mugikorretan, lautik bat euskaraz dago; webetan, hamarretik bat
Twitterren Euskal Herriko erabiltzaileen errolda osatu dute, eta haien mezuetatik lortu dituzte erabilera datuak.
Twitterren Euskal Herriko erabiltzaileen errolda osatu dute, eta haien mezuetatik lortu dituzte erabilera datuak. SASCHA STEINBACH / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Garikoitz Goikoetxea -

2018ko urtarrilak 3

Euskal herritarrek euskaraz idazten dute bost mezutik bat Twitterren. Sare sozial horretan euskarazko jarduna zenbatekoa den aztertu dute Euskararen Adierazle Sistemarako, eta hona emaitzak: mezuen %18 euskarazkoak dira; %69, gaztelaniazkoak; %5, frantsesezkoak. Neurketa egiteko, Twitterren Euskal Herriko erabiltzaileen errolda bat egin dute era automatikoan, ikasketa automatikoko algoritmoen bitartez. Lista hori osatuta, erabiltzaile horien guztien mezuak bildu dituzte, eta horrela lortu dute erabilera datua.

Euskararen Adierazle Sisteman sartu dituzte ingurune digitalaren inguruko datuak. Abenduaren 20an aurkeztu zuten egitasmoa: webgune batean bildu dituzte euskararen egoerari buruzko datuak. Euskal Herri osoko erakundeak batu dira horretarako: Eusko Jaurlaritza, Nafarroako Gobernua, Euskararen Erakunde Publikoa, eta Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako aldundiak. 600.000 euroko aurrekontua du proiektuak; Europako Batasunaren funtsetatik ordaindu dute gehiena, Interreg diru laguntzen bitartez.

Gaur hamabost aurkeztu zutenean, azaldu zuten 33 adierazle erabili zituztela Euskararen Adierazle Sistema osatzeko, baina pixkanaka gehiago izango zirela. Lau erantsi dizkiote, Jaurlaritzak jakinarazi duenez. Eremu digitalarekin lotuta daude guztiak: sare sozialetako erabilera, euskarazko eskaintza web edukietan, euskararen erabilera web edukietan eta euskarazko eskaintza ingurune digitaleko azpiegituretan.

Gabeziak eta indarguneak

Jaurlaritzak azaldu du beharrezkoa dela esparru digitalean euskara zertan den jakitea. «Zenbat eta hobeto posizionatuta egon ingurune digitalean, orduan eta bizitasun digital hobea izango du hizkuntza batek». Euskarak arlo horretan dituen «gabeziak eta indarguneak» zein diren jakin nahi dute adierazle sistemaren bidez. Bi urteko lana izan da, eta Soziolinguistika Klusterrak eta Elhuyarrek landu dituzte adierazleak.

Sare sozialetako jardunari dagokionez, Twitterreko erabilerari behatu diote: mezuen %18 euskaraz. Azken inkesta soziolinguistikoan galdetu zuten sare sozialetako erabilerari buruz; %14k adierazi zuten euskaraz egiteko ohitura dutela sarean —erdia edo gehiago euskaraz idazten dutenak—. Gazteen erabilera handiagoa da: 16-24 urterekin, %23k erantzun zuten euskaraz aritzen direla sarean.

Webguneetako euskarazko eskaintzari dagokionez, Puntueus behatokiaren informazioa erabili dute. 2016ko datuen arabera, Euskal Herrian erregistratutako webguneen %12 daude euskaraz.

Webguneetan euskararen erabilera zenbatekoa den, bi adierazleren bidez neurtuko dute hori: batetik, erabat euskaraz dauden webguneen bisita datuak; bestetik, hizkuntza bat baino gehiago erabiltzen dituzten guneen kasuan, euskarazko orrialdeen bisitak. Lehen adierazleko datuak dituzte orain arte: erabat euskaraz dauden webguneetako orriek 7,1 milioi bisita izan zituzten azaroan.

Ingurune digitaleko azpiegiturei dagokienez, hiru atal bereizi dituzte. Batetik, aplikazio mugikorretako eskaintza: Espainian eta Frantzian gehien erabiltzen dituzten aplikazioak hartu dituzte, eta laurdenek daukate euskarazko bertsioa. Bigarrenik, web zerbitzuei dagokienez, gehien erabiltzen direnak identifikatu dituzte, eta haietatik %40k dute euskarazko atala. Hirugarrenik, oinarrizko tresna eta sistema eragile ezagunenei behatu diete, eta erdiek baino gehiagok daukate euskarazko eskaintza: %62k.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Donostiari 1813an su eman ziotela oroitzeko Dora Salazarrek egindako eskultura, maskara jantzita ©JUAN CARLOS RUIZ / FOKU

COVID-19aren uste ustelak

Mikel P. Ansa

COVID-19aren pandemia ukatzen duten joera batzuek indarra hartu dute uda honetan. Haiek zabaldutako uste batzuk zeinen okerrak diren azaldu dute Miren Basaras eta Guillermo Quindos mikrobiologoek artikulu sorta honetan.

PCR proba bat, Indian. Bigarren herrialde kaltetuena da hura. ©SANJEEV GUPTA / EFE

Milioi bat lagun baino gehiago hil ditu COVID-19ak

Iosu Alberdi

AEBetan erregistratu dute kasu eta heriotza gehien. Euskal Herriak munduko heriotza tasa handienetako bat du: 77 heriotza 100.000 biztanleko.

Konfinamendua ezarri zuten Azkoienen. ©Idoia Zabaleta / Foku

Hegoaldeko kasuen erdiak baino gehiago, Nafarroan

Uxue Rey Gorraiz

Beste 603 positibo zenbatu dituzte Hego Euskal Herrian; Nafarroan atzeman dituzte horietatik 318. Halaber, bi pertsona zendu dira birusaren ondorioz.

Maria Txibite, agerraldi batean. ©Jesus Diges / Efe

Txibitek esan du egoera «kontrolatuta» dagoela Nafarroan

Arantxa Iraola

Positibo «asko» izan arren konfinamendu orokorrik ezartzeko asmorik ez dutela adierazi du

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna