Albistea entzun

Legezkotasuna ezbaian

UNHCRk salatu du giza eskubideen aurkakoa dela Bruselak eta Ankarak eginiko ituna.

GKEek «lotsagarri» deritzote Turkia «herrialde seguru» gisa izendatzeari
Denentzako kanpin dendarik ez dago Idomeni kanpalekuan, Grezian, eta hainbatek euripean lo egin behar izan zuten atzo.
Denentzako kanpin dendarik ez dago Idomeni kanpalekuan, Grezian, eta hainbatek euripean lo egin behar izan zuten atzo. VALDRIN XHEMAJ / EFE

Adrian Garcia -

2016ko martxoak 9

EB Europako Batasunak Turkiarekin itxitako aurreakordioak argi baino ilun gehiago utzi ditu, ugariak izan baitira errefuxiatuekin lan egiten duten erakundeek plazaratutako zalantzak. Greziara iritsitako errefuxiatuak Turkiara kanporatzea nazioarteko legeen aurkakoa dela ondorioztatu dute eragile gehienek, UNHCR Iheslarientzako Nazio Batuen Goi Mandatari Pilippo Grandi barne. «Nazioarteko legeen araberako errefuxiatuentzako babesik eskaintzen ez duten herrialde batetik besterako itzulketa prozesu zabalek kezkatzen naute». Gobernuz kanpoko erakundeak ere bat datoz: «Turkia ezin da kontsideratu herrialde seguru bat». Europako Batzordeak, ordea, ziurtatu du «Europako eta nazioarteko legea» errespetatuko duela itunak.

Legezko arazo nagusia datza EBn dauden asilo eskatzaileak hirugarren herrialde batera kanporatzean. «Beste herrialde batera kanporatzeko berme bat egon behar luke: ihes egin duten tokira itzularaziko ez dituztela», ohartarazi du Grandik Estrasburgoko Europako Parlamentuan emandako hitzaldian. Horrez gainera, herrialde horrek lana egiteko aukera, osasun arreta, hezkuntza eta gizarte laguntzak bermatu beharko lizkieke asiloa eskatutakoei. Vincent Cochetel UNHCReko Europako zuzendariak argi hitz egin du: «Europako giza eskubideen hitzarmenak debekatzen ditu atzerritarren kanporaketa kolektiboak».

Europako agintariek, ordea, ituna goraipatu dute, uste dutelako Greziako iheslari siriarrak Turkiako kanpalekuetan daudenengatik ordezkatzeak Mediterraneoa gurutzatzeko asmoa kenduko diela. Angela Merkel Alemaniako kantzilerraren arabera, «dokumentu sendoa da», eta giza trafikatzaileen eta mafien aurka borrokatzeko «tresna erabilgarria» izango da. Itunaren legezkotasuna defendatu du Jean-Claude Junckerrek, Europako Batzordeko presidenteak: «Greziak Turkia herrialde segurua izendatu du».

Hain zuzen ere, «herrialde seguru» izendapen horretan datza legezkotasunaren ardatza. Horrexegatik, iheslariak kanporatzeko EBren asmoetako bat da «herrialde seguru» horien zerrenda bateratu bat osatzea, estatu horretako herritarrei asilo eskubidea automatikoki ukatzeko eta beste iheslariak hirugarren herrialde horietara kanporatzeko.

«Eskubideekin tratuan»

Amnesty International erakundeko Europako zuzendari Iverna McGowanek gogor kritikatu du ituna. «EBk eta Turkiak munduko herritar zaurgarrienen eskubideekin eta duintasunarekin tratuan ibili dira maltzurki». Giza eskubideen aldeko erakundeak «lotsagarria» deritzo Turkia «herrialde seguru» izendatzeari. Are gehiago, «hirugarren herrialde seguruaren» kontzeptua bera auzitan jarri du.

Human Rights Watchek «begi laburtzat» jo ditu Europako agintariak, eginiko itunak Siriaren eta Turkiaren arteko mugaldean izan ditzakeen ondorioak kontuan ez hartzegatik. Siriatik eta Iraketik ihes egiten duten kurduek Turkian «egoera oso arriskutsua» bizi dezaketela ohartarazi du erakundeak.

Edonola ere, itunak galdera ugari utzi ditu airean, ez baitu argitzen Grezian dagoeneko harrapatuta dauden iheslariekin edo Turkiara kanporatuko dituztenekin zer egingo duten. Azken datuen arabera, 34.000 lagun daude Grezian aurrera egin ezinik, eta hurrengo egunetan kopuru horrek gora egin dezake, Bruselak bidalitako mezuek ez baitituzte errefuxiatuen zeharkaldiak galarazi. Migrazioan adituek ohartarazi dute Balkanetako bidea ixtean halabeharrez beste bideak irekiko direla. Frontex agentziako zuzendari ohi Gil Arias Fernandezek Efe agentziara esan dionez, Errusiatik Norvegiara eta Finlandiara egunean ehun lagun iristen dira.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Mugimendu kontserbadoreen protesta galdeketaren aurka, Mexikoko presidentetzaren jauregi aurrean. ©MARIO GUZMAN / EFE

Ilun-argi askoko galdeketa

Arantxa Elizegi Egilegor

Mexikon aurreko urteetan agintean egondako goi arduradunak ikertuak izatea nahi duten erabakiko dute gaur herritarrek. Herritarren %40k hartu behar dute parte kontsultan loteslea izan dadin

 ©DANI CODINA

«Ez nuke berriz egingo; hobeto egingo nuke»

Carme Porta

Indultua «garaipen txiki bat» izan da Forcadellentzat, baina, Kataluniako prozesuagatik auzipetutako beste buruzagiek bezala, errepresaliatu guztientzako amnistia du xede.

Tigraytik ihes egindako herritarrak, Um Rakuba kanpalekuan, Sudanen. ©ALA KHEIR / EFE

Tigrayn giza laguntza sartzeko beharra nabarmendu du Unicefek

Iosu Alberdi

Haren arabera, ehun mila ume malnutrizioa jasateko arriskuan daude. AEBek «premiazko» su-eten bat eskatu diete Addis Abebari eta TPLFri. Borrokak Amhara eta Afar eskualdeetara zabaldu dira

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Adrian Garcia

Informazio osagarria