Albistea entzun

Buruko osasuna. Bazterkeriaren aurka

Bidean aske sentitzeko ametsa

Gaitzaz gain, gizartearen uste ustelen zama jasan behar dute buruko gaixoek.

Gero eta gehiago ausartzen dira ozen jardutera: dagokien tokia aldarrikatzera
Agifes elkarteak Donostiako Loiola auzoan duen elkartearen hainbat erabiltzaile, aste honetan, sukaldaritza tailerrean.
Agifes elkarteak Donostiako Loiola auzoan duen elkartearen hainbat erabiltzaile, aste honetan, sukaldaritza tailerrean. JON URBE / ARGAZKI PRESS

Arantxa Iraola -

2014ko urriak 11

Gaiztoak sentitzen garen pertsona onak gara. Buruko gaixotasuna duten pertsona eta senideen EAEko elkarte Fedeafesek eritasun horien inguruan zabalduta dagoen «estigmari» buruz txosten bat kalean du, iaz egina. Testu hasieran jasotako esaldiaren antzeko hitz gordinez josita dago, gaitz horien inguruko mesfidantza eta beldurren erakusgarri. Buruko eritasunaren inguruko hainbat eragilek —berrehun pertsona inguru izan dira denera— hartu zuten parte txostenean, tartean gaixoak ere bai. Lehen pertsonan.

Nitaz mintzo dira, eta ez naute aintzat hartzen. Bazter utzita sentitzen dira usu gaixoak. Txostenean, bazterkeria hori saihesteko hainbat iradokizun ematen dira. Eta ahaleginik ez da falta. Yolanda Iglesias, esaterako, Agifes Gipuzkoako gaixoen eta senideen elkarteko profesional bat da, psikologoa. Fedeafesek gaiari buruz plazaratutako txostenean parte hartu duten adituetako bat da, eta Donostiako Loiola auzoan Agifesek gaixoentzat duen aisialdi zentroko arduradunetako bat. Eriei autonomia emateko aparteko ahaleginak egiten dituzte; haien nahi eta desioak aintzakotzat hartzea da haien helburu nagusia. «Hona datorren pertsona izen eta abizenekin dator, ez gaixotasunaren ondorioz jarritako etiketekin etenik gabe egotera», ohartarazi du. Aisialdiarekin lotutako hainbat jarduera lantzen dituzte, eta beraiek erabakitzen eta zuzentzen dituzte: gaixoek.

Tratuan, gaixoa naiz jendearentzat, arraroa... Estigmaren ondorioak usu ikusi ditu Iglesiasek; erien bihotzetan, begietan. Eta bazterkeria horren kontra ari dira, batez ere, eriekin antolatzen dituzten jardunbideetan. «Buruko erientzako zentro bat da hau, baina beraien gaitasunei erreparatzen diegu, batez ere, eta ondo pasatzeko gogoari. Urte asko daramatzate buruko gaitzarekin, eta diagnostikoari besterik ez zaio erreparatzen sarri. Eta, bale, gaitz bat dute, baina beste gauza asko ere badira». Hori indartzen dute. «Adituekin nazka-nazka eginda daude, hemen adituak gaixoak dira: beraiek». Kontzeptu aldaketa bat aldarrikatzen dute. «Ez gara buruko eriei buruz mintzo: zentroaren erabiltzaileak dira».

Gehiegi babesten ditugu, umeen moduan tratatzen ditugu buruko eritasunak dituzten gure senitartekoak. Erien senitartekoen kezkei ere erreparatu diete Fedeafesen txostenean. Asko dira; besteak beste, gehiegizko babesa. Beren eguneroko jardunean ere, askatasunerako bidean ematen dieten bultzadan, Iglesiasek aitortzen du nekeak izan dituztela usu erien etxekoekin. «Niri, esaterako, ama batzuk etorri zaizkit: 'Nola, nire alabak erabakiko duela halako tokitara joango den edo ez den joango?'». Baina argi du: «Hau helduen zentro bat da».

Lanik ez dut aurkitzen. Aisialdiko zentro bat dira, eta bertara doazen eriek bertako jardueren inguruan antolatzen dute, oro har, eguna. Eri askok inoiz lanik egiteko modurik ez dute izan, eta horren ondorioak jasaten ari dira. Askotan egoera zailak izaten direla dio Iglesiasek: «Elbarrien artean, lanerako aukera urrienak dituztenak buruko eriak dira».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Gasteizko Askabide Klinika ©Jaizki Fontaneda/ FOKU

Askabide Klinikak eskatu du abortuaren kontrako bilkurak ez daitezela guneetatik hurbil egin

Isabel Jaurena

'40 días por la vida' (40 egun bizitzarengatik) abortuaren aurkako elkarteak iragarri du datorren otsailaren 22tik aurrera protestak eginen dituztela.

Frankismoaren biktimei omenaldia Bilboko hilerrian, artxiboko irudian ©Aritz Loiola/ Foku

EP-IUk eta Jaurlaritzak akordioa lortu dute memoria demokratikoaren legearen inguruan

Edurne Begiristain

Biktimen errolda bat sortuko da, erreparazio «osoa» bermatuko zaie biktimei, eta memoriaren aurkako sinboloak kentzeko plan bat onduko du Gogora-k, besteak beste.

Bidaiariak, maskara jantzita, Gasteizko tranbiara igotzen. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Gaurtik aurrera ez da maskara beharko garraio publikoan Hegoaldean

Jone Bastida

Indarrean da Espainiako Ministroen Kontseiluaren agindua. Optiketan eta ortopedietan ere ez da derrigorrezkoa, baina osasun zentroetan bai

Biz-ren ekintza Dartamenduko kontseiluak Baionan duen egoitzan ©Guillaume Fauveau

AHTaren «inposaketa» gaitzetsi du Bizik

Ekhi Erremundegi Beloki

AHTaren proiektuak Ipar Euskal Herriko herritarrentzat zerga berriak ekarriko dituela salatu du. Irun, Baiona eta Bordeleko auzapezen deiarekin bat egin du

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.