Albistea entzun

KRITIKA. Antzerkia

Umeen galderak

Alberto San Juan eta Marta Calvo, antzezlanaren une batean.
Alberto San Juan eta Marta Calvo, antzezlanaren une batean. DAVID RUIZ Tamaina handiagoan ikusi

Agus Perez -

2018ko maiatzak 22

'Masacre'

Konpainia: Teatro del barrio. Egilea eta zuzendaria: Alberto San Juan. Argiak: Raul Baena. Antzezleak: Alberto San Juan, Marta Calvo. Lekua: Basauriko Social antzokia. Eguna: Maiatzak 19.

Dudarik gabe, Alberto San Juan dugu Madril aldeko antzezle eta egile interesgarrienetariko bat. Aktore-maila itzela ezkertiar posizionamendu argiekin konbinatzen du, eta berak parte hartutako antzezlanetan ohikoa da PPren jokabide ustelen salaketa zorrotza. Horren adibide dugu bere lanetariko bat —Autorretrato de un joven capitalista español— PPk debekatu nahi izana bere «ideologia erradikala» dela kausa, aurten, Espainiako «demokrazia abegikor eta tolerantean», M. Rajoy delako baten hitzetan.

Orain Euskal Herrira etorri dena Masacre deitu da, agian 36-39ko gerran eta lehen frankismoan izandako hildakoen omenez, edo bestela, handik sortutako eta laugarren frankismoraino ailegatu zaigun botere politiko eta ekonomikoen metaketa izugarria deskribatzeko. Una historia del capitalismo español azpi-izenburuarekin askoz argiago ikusiko ditugu antzezlanaren nondik norakoak: hasiera batean, atzera egin dugu Banco de Bilbaoren fundazio urteraino —1857—, geroan Banco de Vizcayarekin eta beste batzuekin elkartu zena, oraingo BBVA sortu arte. Urte berean fundatu zen Banco de Santander, eta XX. mendearen hasieran gaurko CaixaBank entitatearen arbasoa. Hiruren artean osatzen dute espainiar inperio finantzario-politikoaren muina.

Hasierako argibide horien ostean, bide estua geratu zaio testuari, Espainiako konpainia handiek —Telefonica, Iberdrola, FCC...— edo haien ernamuinek frankismoan jaso zuten faborezko tratu eskandalagarriak aletzeaz aparte, baina egileak abilezia handiz tartekatu ditu datu pilaketa hori eta klase ertain-altuko matrimonio baten bizimodua. Bide horretatik, taula gaineko bikoteak anbizio pertsonala eta maila sozialean gora egitea bizitzaren ardatz dituzten haiek irudikatu ditu, eta euren gorabeheretan txertatu dira Espainiako sistema politikoa zuzendu eta zuzentzen dituztenen aipuak eta agerraldiak.

Raul Baenaren argi-diseinu zehatzak —kolore zuri diskretua baino ez du erabili eta foku gutxirekin egin du lan— rol erabakigarria jokatu du pertsonaien definizioan eta egoera aldaketetan. Era berean, esan beharra dago aulki bat izan dela taula gaineko elementu bakarra, eta erabateko soiltasun horrek are handiagoa egin duela San Juanen eta Calvoren handitasuna. Izan ere, ikustekoa zen nola bata zein bestea orain Franco orain Escriva de Balaguer, orain Aznar orain Emilio Ybarra bihurtzen ziren, mezuaren erabateko indarrean eta antzezpenen sendotasunean bermatuta eta bikote diruzalearen seme-alabek egindako galderei erantzun ezinik.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©Mailo Oiarzabal

Pasio baten fruituak

Mailo Oiarzabal - Gipuzkoako Hitza

Urteetan jasotako eta gordetako bertso grabazioak transkribatzea erabaki zuen Xabier Unanuek duela ia hogei urte. 42.000 bertso baino gehiagoko bilduma osatu, eta Zestoako liburutegiari utzi dio.

 ©GORKA RUBIO / FOKU

«Ez dakit hizkuntzak ez ote nauen ni menderatzen nik bera baino gehiago»

Itziar Ugarte Irizar

Mundu baten bukaera bizitzearen kontzientziaz eta pertsonala eta kolektiboa «harmonizatzeko» nekeaz aritu da 'Landura' lan berrian. Hamargarren poema liburua du, eta, bide horretan, komunitate bati idaztearen sentipena izan du lagun.

Bingen Zupiria sailburua eta Aizpea Otaegi Errenteriako alkatea, atzo, liburuaren egileekin. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

Arbola sendoa musikaren ekosisteman

Naroa Torralba Rodriguez

'Musikaste 1973-2022. Euskal musikaren 50 urte' liburua eman du Eresbilek. Jaialdiak mende erdia bete duela-eta argitaratu dute

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...