Nafarroako barometroa. Datuen analisia

Aldaketa gosea Nafarroan

Nafarroako Gobernuaren inkesta batean arabera, Podemos izango da lehen indarra datorren urteko bozetan, eta UPNk ezingo luke gobernurik osatu.

Botoen erdiak galduko lituzkete UPNk eta PSNk
Yolanda Barcina egungo presidentearen dimisioa eskatuz iazko eskainean Iruñean eginiko manifestazioa.
Yolanda Barcina egungo presidentearen dimisioa eskatuz iazko eskainean Iruñean eginiko manifestazioa. IÑIGO URIZ / ARAGZKI PRESS

Jokin Sagarzazu -

2014ko azaroak 22
Azken urteetako hauteskunde emaitzen bilakaerak eta kaleko protestek agerian utzi dute gobernu aldaketarako gogoa handia dela Nafarroan. Hori hala izanagatik ere, atzo kaleratutako Navarrometro-ak datu harrigarri asko utzi ditu. Nafarroako Gobernuak eskatutako ikerketa horren arabera, oso denbora gutxian irauli egingo litzateke Nafarroako mapa politikoa. Datorren urteko maiatzean egingo diren foru hauteskundeetan Podemos alderdi berria izango litzateke lehen indarra parlamentuan, eta UPN, zeina 1996tik etenik gabe agintean izan den, hirugarrena. Bi faktore horiek ezerezean utziko lukete gobernuari eusteko UPNren aukera oro, eta zabal-zabalik utziko gobernu aldaketarena.

Nafarroako Gobernuarentzat eginiko inkestaren arabera, Nafarroako Legebiltzarra (50 eserleku) honela osatuko litzateke: Podemosek 18 eserleku, EH Bilduk 11 (2011n 7 eta NaBai-Aralarreko 6), UPNk 8 (19), PSNk 5 (9), Geroa Baik 4 (NaBaiko 2), Ezkerrak (EB-Batzarre) 2 (3), PPk 1 (4) eta UPDk 1 (0).

Inkesta horretako emaitzek txiki uzten ditu maiatzeko Europako Legebiltzarrerako hauteskundeetako emaitzak. Duela sei hilabete, bi ziren nobedadeak: Podemosen sarrera indartsua eta PSNren beheranzko joera. Bi horiei beste bat gehitu diete: UPNren beherakada. Orain arteko emaitzek eta inkestek ez zuten Navarrometro-ak iragarritako neurriko beherakadarik aurreikusten alderdi horrentzat.

GOBERNU ALDAKETA



Aurreikuspen horiek beteko balira, ezinezkoa izango luke UPNk gobernuari eustea. 2011n, PSNren babesari esker lortu zuen aginte makila Yolanda Barcinak, eta, sozialistekin hautsita ere, eutsi egin dio aginteari, oposizioak sozialisten babesa behar baitzuen gobernu alternatiboa osatzeko. Orain, eta betiere inkesta horretako emaitzen arabera, PSNren babesa eskuratuta ere, ezinezkoa izango luke Barcinaren ordezkoak boterean jarraitzea.

Argitzeko dago oraindik Podemos hauteskundeetan aurkeztuko den edo ez, eta, egiten badu, zein erabaki hartzen duen gobernua osatzeko orduan. Inkestako emaitzen arabera, hark agindu dezake, baina baita ere gobernu aldaketa ahalbidetu dezake kanpoan geratuta edo bozketan abstenituta ere. Izan ere, presidentea hautatzeko lehen bozketan gehiengo absolutua behar da, eta Podemosen babesik gabe inork ez luke horrelakorik lortuko. Bigarren bozketan, berriz, gehiengo sinplearekin aski da.

Sozialisten eta PPren eserlekuak batuta ere (14, eta UPDrena gehituta, 15), UPNk ez luke aukerarik izango gobernua osatzeko. Azken legealdian gobernu alternatiboa osatzeko prest azaldu diren hiru alderdien azpitik geratuko litzateke. Inkestaren arabera, EH Bilduk, Geroa Baik eta Ezkerrak 17 eserleku izango lituzkete. orain baino bat gutxiago, halere. Podemos ekuazio horretan sartuta, gobernuak osatzeko aukerak ugaritu egin daitezke.

ABERTZALEAK, SENDO



Abertzaleen kasuan, nobedade handirik ez dago Nafarroako Gobernuak kaleratutako inkestan. Horren arabera, sendotu egingo lirateke 2011n lortutako emaitzak. Abertzaletasunak, blokean hartuta, botoen %28 inguru bilduko lituzke datorren urteko hauteskundeetan; 2011n bezalaxe.

Funtsean, 2012an Nafarroa Bain izandako banaketa islatzen du inkestak —Aralar EH Bildun aurkeztuko da datorren urtean, eta Geroa Bai, bere aldetik—. NaBaik orduan lortutako botoen erdiak, gutxi gorabehera, EH Bildura joango lirateke eta beste erdiak Geroa Baira. Europako hauteskundeekin konparatuta, EH Bilduren emaitzak eta inkestako datuak antzekoak dira: %20,1 bozetan eta %20,76 inkestan. 2011ko foru hauteskundeetan %13,3 eskuratu zituen Bilduk. Geroa Bai ez zen aurkeztu Europako bozetan. EAJ, bai, ordea: %2,5 lortu zituen. Inkestak, berriz, %8,6ko babesa ematen dio Geroa Bairi.

ZIKLO BATEN AMAIERA?



Inkestako datu deigarrienak beste alderdiei buruzkoak dira. Podemos eta UPNri buruzkoak, bereziki. Aurrenekoari, %26,1eko igoera ematen dio, maiatzeko bozekin konparatuta —lehen aldia izan zen Podemos hauteskunde batzuetan aurkeztu zena—. Europan %9,35 eskuratu zituen, eta inkestak %35,48 ematen dizkio.

UPNri, berriz, %19,2ko jaitsiera ematen dio inkestak, 2011ko foru hauteskundeekin konparatuta. Europakoetan UPN ez zen aurkeztu, baina Navarrometro-ak UPN eta PPN zenbatuta ematen dituen emaitzak eta Europakoetan PPk lortutakoak konparatuta, bi alderdi horiek %7 galduko lituzkete. UPNren jaitsiera, baina, are nabarmenagoa da 1979tik egin diren bederatzi foru hauteskundeetako batez bestekoarekin konparatuta. %34,4 da batez besteko hori, eta inkestak aurreikusten du datorren urtean botoen %15,34 eskuratuko dituela. Inoizko emaitzarik txarrena izango luke hori. 1979an, %16,1 eskuratu zituen.

Bestalde, sozialisten joera berresten du inkestak; horren arabera, bost puntu eta erdi galduko lituzke (14,5etik %9,1era). Alderdi sozialistaren jaitsiera etengabea izan da 2007tik, baina Navarrometro-ak nabarmen areagotzen du hori. Azken lau urteetan %15aren bueltan izan da PSN, baina sei hilabetean %9,1era jaitsi da, inkestaren arabera. 1979tik, PSNren batez bestekoa izan %21 ingurukoa.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna