Albistea entzun

Martxoak 8: greba feminista. Mundua

Argentinatik mundu osora

Gutxienez 60 herrialdetan deitu dute emakumeen grebara eta lanuzteetara. Europako mobilizazio arrakastatsuenak Herrialde Katalanetan eta Espainian egin dituzte
Argentina osoan ehunka martxa egin zituzten atzo. Jendetsuena Buenos Aires hiriburuan arratsaldean egindakoa izan zen.
Argentina osoan ehunka martxa egin zituzten atzo. Jendetsuena Buenos Aires hiriburuan arratsaldean egindakoa izan zen. DAVID FERNANDEZ / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Mikel Rodriguez -

2018ko martxoak 9

Gutxienez mundu osoko 60 herrialdetan deitu zuten atzo emakumeen grebara eta lanuztera, Islandiako emakumeen 1975eko aurrekariaren ideia hartuta. Jarraipen eta arrakasta ezberdina izan zuen herrialdez herrialde, eta mobilizazioen mezu eta aldarrikapen nagusiak ere ezberdinak izan ziren toki anitzetan. Baina oinarrian, gauza berbera eskatu zuten mobilizatu ziren pertsona guztiek: eskubide eta aukera berdintasuna emakumeentzat. Argentina izan zen mobilizazioaren erdigune nagusietako bat, grebaren ideia nazioartera zabaltzeko ekinbide nagusia hango mugimendu feministarena izan baitzen. Europan, bereziki handiak izan ziren Espainiako eta Herrialde Katalanetako mobilizazioak.

Argentinan paro (geldialdi) feminista 11:00tan hasi zuten, karrikatan zarata atera eta sare sozizalak mezuz betetzeko deialdiarekin. Martxa handiak, berriz, arratsaldean egin zituzten ehunka hiritan; handiena, Buenos Aires hiriburuan. Argentinako mugimendu feministak badaramatza urte batzuk lanuzteak sustatzen. Sorreran, emakumeen aurkako hilketengatik protesta egiteko, Ni una menos (Ezta bat gutxiago ere) lelopean —azken hamar urteotan 2.679 hil dituzte, Femizidioen Ikerketa erakundearen arabera—.

Atzoko mobilizazioak, ordea, gizonek egindako hilketak salatzeaz gain, aldarrikapen gehiago eraman zituen karriketara, eta Mauricio Macri presidente eskuindarraren politikak auzitan paratu zituen; gehienbat, lan arloan egindako erreformengatik eta abortatzeko eskubideari paratutako trabengatik. Protesta egunaren antolatzaileek zortzi puntuko manifestu bat argitaratu zuten. «Gaur milioika emakume, lesbiana, trans eta trabesti mobilizatu gara mundu guztian, eta karrikara atera gara gure bizitzen eta gure eskubideen alde, gure nahien eta gure autonomiaren alde», azaldu zuten lehenbiziko puntuan.

Azken urteotan Argentinan egin dituzten lanuzteek eragina izan dute Latinoamerikan, eta, atzo ere, lanuzteak eta mobilizazioak deitu zituzten ia herrialde guztietan. Telesur katearen arabera, Brasilgo hiri batzuetan errepideak moztu eta martxak egin zituzten indarkeria matxistaren aurka, eta Paraguain mugimendu feministako ordezkari batzuek eskakizun zerrenda bat aurkeztu zuten Lan Ministerioan, lan arloko diskriminazioarekin bukatzeko.

Europan, erreferentzia puntuetako bat Herrialde Katalanak izan ziren atzo. Han ere historian lehenbiziko aldiz antolatu zuten emakumeen greba bat, eta hagitz jarraipen zabala izan zuen. Emakume taldeek Bartzelonako bide nagusiak eta Kataluniako bertze hiru errepide itxi zituzten, eta Generalitatearen trenbide zerbitzuak zenbait geltoki itxi zituen jendetza pilatzea eragozteko. Bartzelonan, hiriko bideak itxi zituztenean, tentsio uneak izan ziren Mossos d'Esquadra Polizia autonomikoa piketeei oldartu zitzaienean. Valentziako Unibertsitatean ere Espainiako Polizia ehun bat ikasleri oldartu zitzaien, errektoretzako eraikina «sinbolikoki» hartzeko ekintza bat egitera zihoazenean. Bartzelonako Udalaren arabera, eguneko lehenbiziko elkarretaratzean 7.500 emakume elkartu ziren Sant Jaume plazan. Ada Colau alkateak ere parte hartu zuen. «Edo emakumeei entzuten zaie, edo ekonomia gelditzeaz arduratuko gara, gauzak aldatzen has daitezen», adierazi zien hedabideei.

Dozenaka milaka Madrilen

Herrialde Katalanetan bezala, Espainian ere jarraipen zabala izan zuen grebak. Bi sindikatu nagusiek, UGTk eta CCOOk bi orduko lanuztera deitu zuten, eta, horien arabera, 5,3 milioi herritarrek parte hartu zuten deialdi horretan —Hego Euskal Herrikoak eta Herrialde Katalanetakoak barne—. «Herrialdeko sindikalismoaren historian aurrekaririk gabeko lanuztea izan da», adierazi zuen UGTk. Mugimendu feministako eragileek, ordea, egun osoko grebara deitua zuten. Manuela Carmena Madrilgo alkateak herriko etxearen ondoan egindako elkarretaratze batekin bat egin zuen. «Egiazko berdintasuna eskatzeko da bakarrik, eta munduak aldatu dezan emakumeak tratatzeko duen modua». Arratsaldean Madrilen egin zuten manifestazioan dozenaka milaka herritarrek parte hartu zuten.

Abortoa Irlandan

Europako bertze herrialdeetan, grebak eta lanuzteek ez zuten Herrialde Katalanetan eta Espainian bezain jarraipen zabala izan, baina martxa, manifestazio eta bertzelako ekintza anitz eta jendetsuak egin zituzten kontinente osoan. Italian bat egin zuten Argentinako hilketen aurkako leloarekin, eta Erroman manifestazio jendetsu bat egin zuten indarkeria matxistaren, sexu indarkeriaren eta diskriminazioaren aurkako leloekin. Garraioan, hezkuntzan, osasunean eta zerbitzu sektorean lanuztera ere deitua zuten.

Erresuma Batuan, berriz, 61 unibertsitatetan greba egin zuten atzo, Emakumeen Greba Erresuma Batua taldearen arabera. «Emakume guztien arteko elkartasuna ari gara aldarrikatzen: trans emakumeena, emakume beltzena, emakume indigenena, langile klasekoena, elbarriena, migratzaileena, sexu langileena, musulmanena, lesbianena eta queer-ena», adierazi zion The Guardian egunkariari Noshin Salari Rad ekintzaileak.

Herrialde batzuetan problematika zehatzek hartu zuten protagonismoa Emakume Langilearen Egunean. Irlandako Errepublikan, errate baterako, gobernuak atzo onartu zuen maiatzaren bukaeran abortatzeko eskubidearen inguruan erreferendum bat egitea ahalbidetzeko legea. «Erreferendum honetan herritarrei eskatuko diegu utz diezaietela emakumeei haien buruaren gaineko erabakiak hartzen», adierazi zuen Leo Varadkar lehen ministroak. Hego Korean, berriz, emakumeen aurkako sexu indarkeriaren kontrako manifestazio handi bat egin zuten Seul hiriburuan, nazioarteko #MeToo (Baita ni ere) kanpainari atxikita. Azken aldian goi-mailako politikariek eta ordezkari erlijiosoek egindako sexu erasoen berriak argitaratu dituzte hedabideek, eta Hego Koreako gizartea astindu du horrek.

Asiako bertze muturrean, martxoaren 8a urteko egun handietako bat izan ohi da Kurdistanen. Afrin hirian, gerraren erdian, milaka emakumek martxa bat egin zuten, Turkiako armadak hiriaren erdigunean egin zituen bonbardaketei desafio eginez.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Palmondoak landatzeko prestatutako eremu bat Acehen, Indonesian. / ©HOTLI SIMANJUNTAK, EFE

Herri indigenen lurrak baliatzeko baimena ukatu diete auzitegiek palma olioa ustiatzen duten enpresei

Arantxa Elizegi Egilegor

Indonesia da palma olio esportatzaile handiena. Papua probintzian milioi bat hektarea baso lur bideratu dituzte palma olioa ekoiztera 2000. urtetik.

 ©MARCO SANTOPADRE

«Sardiniak ez du tokirik Italiako historiaren kontakizunean»

Marco Santopadre

Italiarekiko menpekotasunak Sardiniaren garapen demokratiko eta ekonomikoa mugatu duela uste du Onnisek, eta, hori gainditzeko, oinarrizkotzat jo du estaturik gabeko herriekiko harremanak bultzatzea.
Aung San Suu Kyi kargugabetuiko gobernuburua asktzeko eskatzen duten afixak, estatu kolpearen aurkako protesta batean, martxoaren 18an, Yangonen. ©Stringer / EFE

Aung San Suu Kyi bi urteko kartzelaldira zigortu dute, matxinada sustatzea egotzita

Ander Perez Zala

Militarrek agintea hartu osteko lehen kondena jaso du Myanmarko Estatu Kontseilari kargugabetuak. NBEk eskatu du zigortua «berehala» askatzeko.

FARCeko talde disidente bateko burua hil dute

FARCeko talde disidente bateko burua hil dute

Berria

2016ko bake akordioak sinatu zituen El Paisak, baina 2019an borroka armatura itzuli zen

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.