Albistea entzun

Kaxmirren areagotu egin da tentsioa, buruzagi ezagun bat hil ondotik

Indiak, Srinagar tropaz bete, eta Internet eta telefonia zerbitzua eten ditu. Geelaniren senideek salatu dute indarrez kendu dietela haren gorpua
Pertsona bat Indiako armadak ezarritako kontrol batetik igarotzen, Srinagarren.
Pertsona bat Indiako armadak ezarritako kontrol batetik igarotzen, Srinagarren. FAROOQ KHAN / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Julen Aperribai -

2021eko irailak 3

Kaxmirren kontrako blokeoa gogortu du Indiak, hango erresistentziaren ikur nagusietako baten heriotzaren testuinguruan. Herenegun hil zen Syed Ali Shah Geelani, Kaxmirgo Lehoia esaten ziotena, 1947an Indiaren mende geratutako Kaxmirko aurreneko lehen ministroa izandakoa eta Indiak kontrolatutako zatia Pakistanekin batzearen defendatzaile sutsua. Hainbatetan espetxeratu zuten, Pakistanekin batzearen aldeko kanpaina egiteagatik. Autodeterminazioaren aldeko hogei indar batzen zituen APHC Alderdi Guztien Hurriyat Konferentziaren buruetako bat izan zen, harik eta iaz bere karguari uko egin zion arte, aliantzako beste kide batzuei bere aurka altxatzea egotzita.

Geelani hil eta ordu gutxira, Indiako segurtasun indarrek Srinagar hiria hartu zuten. Kontrol postuak ezarri zituzten sarbideetan, horietatik igaro nahi zutenei bidea itxiz. Gauerdian, berriz, Internet kendu zuten, eta baita geroxeago telefonia zerbitzua ere.

Buruzagiaren hiletarekin gertatutakoak sutu ditu kaxmirrak gehienbat, ordea. Izan ere, haren familiak salatu zuen indarrez eraman zutela Geeraniren gorpua, eta Indiako agintariek egin zutela hileta, senideek nahi zutenaren aurka. Izan ere, Naseem Geelani buruzagiaren semeak azaldu zuen Srinagarko martirien hilerri deiturikoan hilobiratua izatea zela Geeraniren desioa, baina hala izan zedin eragotzi zutela Indiako segurtasun indarrek. «Indarrez eraman zuten gorpua, 03:00etan, eta ez ziguten baimendu azken otoitza egitea», adierazi zion Naseemek Al-Jazeera hedabideari. Salatu zuen 10:00ak arte ez zutela hilobia ikusterik izan.

Press Trust berri agentziaren arabera, Indiako funtzionarioek hilobiratu zuten Geeraniren gorpua, helburutzat baitzuten hileta masiboak eta ondoko protestak eragoztea.

Hiletaren ondoren ere tropek hartuta jarraitu zuen Srinagarrek, hainbat herritarrek salatu zutenez. Hiriko komertzio nagusiak itxita zeudela jakinarazi zuten, eta ibilgailuen joan-etorria mugatu zuela Poliziak.

Neurriok ez dira salbuespenezkoak, hala ere, Narendra Modi Indiako lehen ministroak duela bi urte Indiako Konstituzioaren 370. artikulua dekretuz indargabetu eta Kaxmirri autonomia aitortzen zion estatusa baliorik gabe utzi zuenetik. Jammu eta Kaxmir estatuak zatitu zituen New Delhik, eta gobernu federalaren kontrolpeko lurralde administrazio bihurtu zituen. Ordura arte Kaxmirrek zituen zenbait eskumen zentralizatu ziren hala, eta Indiako armadaren okupazioa areagotu zuen.

Lurralde zatitua

Indiaren deskolonizazio prozesuak bi estatu independentetan zatituta utzi zuen Kaxmir lurraldea, 1947an, eta zatiketa horretan du sorburua hango gatazkak: Indiako zatia Jammu eta Kaxmir estatuek osatzen dute, eta Pakistango zatia, berriz, Azad Kaxmir eta Gilgit eta Baltistango eskualdeek. Txinak ere kontrolatzen du zati bat: Aksai Chin eskualdea eta Shaksgam.

Indiaren eta Pakistanen artean hiru gerra piztu ditu gatazkak. Lurralde osoaren jabe dela aldarrikatzen du lehenengoak, eta Pakistanek, berriz, estatu horren estatusa bertako herritarrek erreferendum baten bidez zehaztea, jakinda herritarren zati bat Pakistanekin anexionatzearen aldekoa dela.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Fernando Grande-Marlaska Espainiako Barne ministroa, gaurko agerraldian, Espainiako Kongresuan ©J.C. Hidalgo / EFE

Grande-Marlaskak berriz esan du Espainian ez zela inor hil Melillako hesia igarotzeko ahaleginean

Ander Perez Zala

Espainiako Barne ministroak Guardia Zibila defendatu du, argudiatuta segurtasun indarren erantzuna «proportzionala» izan zela. Ikerketa batzuen arabera, gutxienez lagun bat hil zen Espainian sartzean.

 ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

«Gerra apartekoa da antolaketa sozial bat ezartzeko»

Igor Susaeta

Gerra erregimenaren eskema gobernatzeko eredu gisa aplikatzeak eragiten dituen egoerez eta ondorioez ohartarazi du Sanchez Cedillok 'Esta gerra no termina en Ucrania' liburuan.
NATOk berretsi du «behar beste denboraz» lagunduko diola Ukrainari

NATOk berretsi du «behar beste denboraz» lagunduko diola Ukrainari

Mikel O. Iribar - Igor Susaeta

Aliantzaren helburuetako bat da Putinek «irabazten ez duela bermatzea». G7ko herrialdeek adostu dute Ukrainako gerra krimenen ikerketak koordinatzeko sare bat egitea
Jiang Zemin, 2007ko argazki batean. / ©MICHAEL REYNOLDS, EFE

Jiang Zemin hil da, 1993tik 2003ra Txinako presidente izandakoa

Jon Ordoñez Garmendia - Maddi Iztueta Olano

Tiananmen plazako protesten ostean hartu zuen kargua, eta Alderdi Komunistan merkatu ekonomia sozialista kontzeptua txertatu zuen.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...