Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Marga Berra Zubieta. Diseinatzaile grafikoa

«Desberdinak beti du zerbait berdina dena»

Hizkuntza ezberdinetan berdin ahoskatzen diren hitzak bildu ditu Berra Zubietak. Jolas horri tiraka, 24 panel jarri ditu Donostiako Katalunia plazan, eta bihar tailer bat egingo du han.
GORKA RUBIO / ARGAZKI PRESS

Ihintza Elustondo -

2016ko maiatzak 20 - Donostia

Hizkuntzen arteko zubiak eraiki ditu Marga Berra Zubietak (Hendaia, Lapurdi, 1990) In Varietate Concordia proiektuan (Aniztasunak elkartzen gaitu). 11 hizkuntzatako hiztunak elkartu, eta hizkuntza horietan berdin ahoskatzen diren hitzak bildu ditu. Ateratako ondorioak herritarrei ezagutarazteko, panel batzuk jarri ditu Donostian, eta liburu bat eta webgune bat sortu ditu, Donostia 2016rekin elkarlanean.

Hizkuntza ezberdinetan badira berdin ahoskatzen diren hitzak?

Bai, bai. Pila bat aurkitu ditugu. Adibidez, cent katalanez ehun da, eta sen txekieraz, amets. Idatzi ez, baina berdin ahoskatzen dira biak.

Aztertutako hizkuntzek badute loturarik beren artean?

Linguistikoki eta etimologikoki, ez. Joko bat da; ez du zentzurik, absurdoa da. Katu, finlandieraz, kalea da, eta, euskaraz, katu katua da. Baina horrek ez du erran nahi katuak eta kaleak zerikusirik dutenik. Pentsa dezakegu baietz: katuak bizi zirela kalean... Irudimena martxan jartzeko parada ematen digu.

Iazko udaberrian egin zenuen tailer bat dago jolas horren oinarrian.

11 hizkuntzatako 11 parte hartzaile bildu genituen, Donostian bizi direnak. Parte hartzaile bakoitza bere ama hizkuntzaren ordezkaria zen, ahoskera ondo menperatzeko. Norbaitek hitz bat erraten zuen, eta gero hitz hori bakoitzak bere hizkuntzara itzultzen zuen. Adibidez, Xilak erraten du katua finlandieraz kissa dela, eta Carmenek erraten du quizá gazteleraz zerbait badela...

Zein da gehien errepikatu den ahoskera?

Nor ahoskatzen duten sei hizkuntza aurkitu ditugu. Frantsesez, iparra da; arabieraz, ilargitea; euskaraz, nor; woloferaz, uda; txekieraz, norvegiarra, eta, ingelesez, ezta... ere.

Ezerk harritu al zaitu bereziki?

Woloferaren eta euskararen artean maiz topatu ditugu harremanak. Tailerra hasi genuenean, nik ez nekien zer aterako zen, eta harritu egin nau, baina zentzu onean. Azkenean, uste baino askoz hitz gehiago bildu ditugu.

Uste baino antz handiagoa dute hizkuntzek?

Desberdina denak beti du zerbait berdina dena. Hizkuntzekin egin dugu joko hori, baina orokorrago ere hartzen ahal da ideia hori.

Desberdinak eta berdinak direla gizakiak, aldi berean.

Desberdintasuna aberastasuna da. Hitz joko hori sortuz, helburua da zubiak eraikitzea edo ateak irekitzea. Jendeak uste du ez dakiela arabieraz, baina lana esatean arabieraz gure esaten ari da.

Horrek zer erreakzio sortzen du jendearengan?

Maiz, irria sortzen da. Ene ustez, jendeak behar du ohartu badela beregandik hurbil den zerbait. Badu alde pedagogiko bat ere. Orain, gogoan ukanen dituzu hitz horiek berdin erraten direla.

Egun, gero eta hizkuntza gehiago daude elkarren ondoan. Haien arteko distantzia apurtzea al da asmoa?

Helburua ez da besterik. Aitzakia hitz jokoak dira, baina azken ideia hori da: elkarbizitza. Eta erakustea ustez desberdina denak zerikusia duela zurekin, izan ezezaguna zein atzerritarra.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Mahai inguruko partaideak, atzo, EHUren Leioako campusean. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Euskararen xehetasunak

Amaia Igartua Aristondo

EHUko irakasleak dira, atzerritarrak, eta helduaroan euskaldunduak, lanagatik besteak beste. Euskara ikastearen esperientzia xehatu dute EHUk antolatutako solasaldi batean.
 ©CC0

GIBaren aurkako hesi bat prest

Iker Tubia

Askotarikoak dira GIB birusari aurre egiteko estrategiak. Botika baten bidez ere izkin egin dakioke infekzioari: Prep esposizio aurreko profilaxiarekin. GIB birusarekiko esposizio arriskua izan dezaketenek eska dezakete.
Joseba Ezkurdia eta Jokin Altuna, Lau eta Erdiko Txapelketako finalean, azaroaren 20an. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

ETB2k %7,7ko ikusle kuota izan du azaroan, 2019ko udatik txikiena

Urtzi Urkizu

ETB1ek %1,9ko batezbestekoa du; lau eta erdiko finalak %24,5eko ikusle kuota lortu zuen

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Ihintza Elustondo

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...