Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Beatriz Gimeno. Teorialari feminista

«Seme-alabak kontsumo objektu bilakatu dira»

Ez dago amatasunaren kontrako gogoetarik. Hala uste du Beatriz Gimeno teorialari feministak. Abantailak baino ez dira aipatzen; dioenez, desabantailak ere publikoki jakinarazi behar dira.
JAGOBA MANTEROLA / ARGAZKI PRESS

Saioa Alkaiza Guallar -

2014ko abenduak 11

Teorialari feminista da Beatriz Gimeno (Madrid, 1972), eta Euskal Herrian egon berri da amatasunaren inguruko gogoeta aniztasuna aldarrikatzen, berak idatzitako Construyendo un discurso antimaternal (Amatasunaren aurkako arrazoibidea eraikitzen) artikulua ardatz.

Zergatik da beharrezkoa amatasunaren kontrako solasa?

Amatasuna oso garrantzitsua da; bizitza aldatzen du. Ez dago, ordea, aukera gisa hartzeko biderik; izan ere, jasotzen ditugun mezu kultural guzti-guztiak aldekoak dira, beti. Ezin da erabaki.

«Ez dago amatasunak bezainbesteko zilegitasuna duen instituziorik». Zerorrek idatzi zenuen.

Nik hedabideetako arrazoibideak aztertzen ditut. Emakumeei beti galdetzen diete ama izan nahi duten. Beti esaten dute: «Desiratzen nago, baina oraindik ez da iritsi». Beti berdin, gidoilari batek idatzitako esaldi bat dirudi. Inork ez du esaten: «Inoiz ez, ez dut nahi!». Inork ez du aitortzen: «Hau ez da esan zidaten bezalakoa. Leher eginda nago». Hori ez da ikusarazten. Kulturalki debekatuta dago, onartezina da. Zentsura eta autozentsura basatiak dira. Ez baldin badago alde ezkorra islatzen duen gogoetabiderik, ama ez izatea ez da aukera erreal bat. Ez dadila gaizki ulertu: ez dut esaten ama izatea txarra denik, gogoeta aniztasuna behar dela baizik.

Amatasuna gurtu egiten da?

Garai batean, emakumeek ezinbesteak eduki behar zituzten seme-alabak: ezkontzera derrigortzen zituzten, ez zegoen ia antisorgailurik... Egun, ordea, emakumeek aukeratu dezakete ez ezkontzea, bikotekiderik ez izatea... Eta, bat-batean, amatasunarekiko kultua azaltzen da. Maitasun erromantikoaren ordezkapena da; ama-haurra binomioa jaio da. Ama askok haurtxoa definitzeko esaten dute: «Nik jada ez dut inor behar. Asebeteta nago...». Orain, haurrekiko dago maitasun erromantikoa.

Salatzen duzu zenbait feminismo amatasuna idealizatzen ari direla.

7 urtera arteko edoskitze aldiak, erditzearen goraipamena... esentzializatzen ari da, eta emakumeak lotuak izateko era da. Bat-batean, lan egin nahi ez duten feministekin egiten duzu topo, esaten dizutenak garrantzitsuena seme-alabak eta etxea direla. Horrek norberaren proiektuak alboratzea dakar. Gainera, familia batengatik zure autonomiari uko egiten badiozu, zeinek mantenduko zaitu? Gogoetabide amarrutsua da, emakume asko pobreziara kondenatzen dituelako.

Lehen posible ez zen esparruetara iritsi da amatasuna: ama diren lesbianak, intseminazio artifiziala egiten duten emakumeak...

Hori da. Amatasunaren mitoa esparru guztietara zabaldu nahi dute. Seme-alabak kontsumo objektu bilakatu dira, eta jada ez dago inongo oztoporik lortzeko. Zientzia, kapitalismoa... espazio guztiak okupatzen ari dira. Orain denei eskatzen zaie mundura haurrak ekartzea. Baina ez da saldu bezain erraza: garestia da, sufrimendua dakar... Orain, postmenopausian dagoenari ere eskatzen zaio umeak ekartzea!

Polemikoa da zure gogoeta.

Eta ez dakit zergatik. Ez daukat deus ama izatearen aurka. Soilik diot neo-amatasun erromantizatua dagoela, eta mendekotasuna sortzen duela. Gogoeta bide bakarra dago, eta aniztasuna behar da. Eredu hegemonikoak mina ematen du, eta ez du uzten askatasunez jokatzen.

Dena den, kritika bezainbeste zorion mezu jaso dituzu.

Emakume askok idatzi didate esanez identifikatuta sentitu direla. «Ama izan nintzen unetik, nire bizitza bukatu zen. Damu naiz...». Gauza gogorrak irakurri ditut. Txarra da seme-alabak ez maitatzea; txarra haientzat eta amarentzat. Ikusaraziko balitz bizitza bete-betea izan daitekeela seme-alabarik gabe, askok ez lituzkete izango.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Angel Rekalde Goikoetxea. ©Jon Miranda - Gipuzkoako Hitza

«Ondarea desagertzeko bidean da»

Jon Miranda - Gipuzkoako Hitza

Kazetaritzan doktorea eta Soziologia eta Zientzia Politikoetan lizentziaduna da Rekalde, eta gaur egun Nabarralde fundazioan dihardu proiektuak koordinatzen. Defendatu du ondarea ezagutzeak gaur egungo errealitatea eraikitzen lagun dezakeela.

<em>Onward</em> animaziozko filma (2020) katalanez ikus daiteke Disney Plus plataforman. ©PIXAR / EFE

Disney Plus, katalanez

Urtzi Urkizu

Katalanera bikoiztutako 25 lan ikus daitezke 'streaming' plataforma horretan. Azken bi asteetan jarri dituzte zerbitzuan 25 film horietatik 21
 ©GUILLAUME FAUVEAU

«Baionako zikin garbitzaileak ezagutu ditut behi eta orgekin»

Ainize Madariaga

Erramun «denek» ezagutzen dute Baionan: hiriko arima da. Bestek har lezakete haren izena. Bar Du Marcheko ostalerrak «azkar» aldatzen ikusi du hiria, bai Banka sorterria ere.
Iruñeko Arrotxapea auzoko Runa parkea, atzo eguerdian. Ostiralean zabaldu zituzten barrakak. ©IDOIA ZABALETA / FOKU

Ihesbide bat Runa parkean

Ane Eslava

Sanferminak aurten ere bertan behera gelditu diren arren, Iruñean barrakak jarri dituzte. Uztailaren 3ra arte egongo dira zabalik. Langileak itxaropentsu daude; bisitariak, ilusioz beterik.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Saioa Alkaiza Guallar

Informazio osagarria