Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Nicolas Burlaud. Film egilea

«Hiriak lehian dira elkarren aurka»

Marseilla Europako Kultur Hiriburu izendatzea hiria inbestitzaile eta dirudunentzat egokitzeko aitzakia izan zuten 2013an; gertakari andana bat josiz, hori azaltzen du 'La fête est finie' dokumentalak.
NICOLAS BURLAUD / BERRIA

Nora Arbelbide Lete -

2015eko abenduak 15 - Baiona

Troiako zaldia dauka hari gorritzat Nicolas Burlauderen (Chamalieres, Auvernia, Frantzia, 1973) La fête est finie (Ospakizuna bururatu da) dokumentalak. Mitoa, greziarren hiriaren setioarekin hasten da. Ezin sartuz ari zirela, Atenak inspiraturik Ulisesek alimaleko zaldi bat eraikitzeko ideia ukan zuen. Eta hor utzi zuten. Troiarrek jainkoen opari zela pentsatu, eta hiri barnera sartu zuten. Baina barnean gudari greziarrak ziren gordeak. Atera eta hiriari eraso zioten, eta sarraskia eragin. Filma, gaur emango dute Baionako Bertze zinema gelan, 20:30ean; ostegunean, Donostiako Kaxilda liburutegian, 19:00etan. Batean frantsesez, bestean gazteleraz itzulia. Hor, egilea bietan izanen da.

Europako kultur hiriburutza, Troiako zaldia izan zen bezala, engainu bat izan dela erakusten duzu filmean.

Zepo batean harrapatu nindutela sentitu nuen 2013an. Egiazko erronkak ez zizkigutela esplikatzen. Engainatu gintuztela. Baina bere burua alegeratzat, koloretsutzat zeukan besta handi indartsu horri ezin zitzaion buru egin hitz salagarriekin. Nihaurentzat nire burua marmarikariegia zitzaidan, kontserbadoreegia, erreakzionario izateraino. Troiako zaldiaren ideia aski laster bururatu zitzaidan orduan. Mitoa ezagutzen nuen guztiek bezala. Baina testuak irakurtzearekin, jabetu nintzen biziki ederrak izateaz gain zinezko oihartzuna ere egiten ziotela egoerari. Gainera, gaiaren drama kontatzeko aukera ematen zidan, diskurtso militante hutsal batean erori gabe.

Filmean ageri dira estreina egunean, artista batzuk dantzan eraikin berrien gainean, agintarien txalopean. Hortik urte batera, berriz, beste artista batzuk filmatzen dituzu inauterietan, suaren inguruan dantzan; orduan, negar gasekin kanporatzen dituzte poliziek.

Marseille-Provence 2013 egitasmoari begira biziki guti dudatu dute artistek. Beren buruaren irudi zaharkitua daukate, eta ez dute kontzientzia azterketarik egin. Ikusgarri batzuk ikusi ditut, gustukoak ukanen nituzkeenak beste nonbait ikusi banitu. Baina artistak ez dira ohartu nola ikusgarri zentzudunak egin arren, proiektu zabalago baten zerbitzupeko zirela. Gainera, lurretik kanpoko kultura zen.

Lurretik kanpoko kultura? Nola hori?

Kultur hiriburuetako ikusgarriak berak dira denetan. Marseillan ikusiak Hanburgon, Bartzelonan, edo Berlinen ikus zitezkeen. Aldiz, La Plaine auzoko inauteria, hori bai, zinezko kultura da. Kolektiboki bizi diren emozio estetiko edo politikoak dira, aztarnak uzten dituztenak. Hiria, historia kolektiboa fabrikatzen dute. Aldiz, besteek harrabotsa eta argia fabrikatzen dute, baina zentzurik ez. Gehituko nuke 2015eko inauteriak inoizko ederrenak izan zirela. Itxaropena ekarri zuten. 2013a zapalgailua izan zen; 2014an, hiritarrak galduak ziren, galdezka, ea oraino bizi zitezkeen hiri horretan. Geroztik kontzientzia kolektibo bat piztu da.

Marseilla aipatu arren, beste hiri batzuetan gertatzen ari denari oihartzun egiten dio filmak.

Hori nuen xedea, baina ez nekien ea kausituko ote nuen. Baina filma leku anitzetan proiektatzen ari garela, ohartu gara hori ulertzen dutela ikusleek. Leku guztietan garatuz doan prozesua da. Filma hiriaz mintzo da, modu orokorrean.

Filmean aipatu bezala, hiri nagusi edo metropolien arteko lehia dago oinarrian?

Bai zinez. Une honetan hiri guztiak lehia errabiatu batean daude elkarren aurkako. Inbertitzaileak eta klase dirudunak erakartzeko. Horientzat hiri ideala izan daitekeenaren irudi bat fabrikatu nahian dabiltza. Ondoko hiriak baino hobeki lortzeko. Eta, hori, gero eta gehiago elkar eite duten hiriak direla. Plaza berekin, kamera zaintzaile berekin, saltegi marka berekin. Beren indar, historia eta iragana arras bazterrean uzten dutela.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©BERRIA

«Protesta eginez gero, erbestea, kartzela edo heriotza dira aukerak»

Amaia Ramirez de Okariz Kortabarria

Nikaraguarren giza eskubideen alde buru-belarri ari da lanean Flores, 2018ko apirilean hasi zen «basakeriaren» osteko jazarpenak salatzen. Horri buruz aritzeko hitzaldi bat emango du Gasteizen.
 ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

«Amak beti zioen lan eginez gero saria izango nuela, eta arrazoi zuen»

A. Ramirez de Okariz Kortabarria

Borda Berri jatetxeko Suarez sukaldaria izan da aurtengo Euskal Herriko Pintxo Lehiaketako irabazlea. Azaldu du «gogorrak» izan direla egun hauek, baina parte hartzaileen arteko laguntasuna nabarmendu du.
. Borda Berri jatetxeak (Otogoien, Araba) irabazi du aurten Euskal Herriko Pintxo Lehiaketa. Mitxel Suarez sukaldariak egin du <em>Txingurri</em> pintxoa. jaizki fontaneda / foku ©JAIZKI FONTANEDA / @FOKU

Txapela, Arabako patatarentzat

Amaia Ramirez de Okariz Kortabarria

Otogoiengo Borda Berri erretegiko Mitxel Suarez sukaldariak eginiko 'Txingurri' pintxoak lortu du aurten Euskal Herriko Pintxo Txapelketako txapela. Gasteizko Kea jatetxeak eskuratu du bigarren postua, eta Bilboko La Pizarrak hirugarrena. Epaimahaiak adierazi du hautaketa «zaila» izan dela.
Begoña del Teso zinema kritikaria eta kazetaria. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

Del Tesoren, Beriainen eta Fraileren lanak saritu dituzte

Uxue Rey Gorraiz

Begoña del Tesok zinema arloan egindako lana goraipatu dute Euskal Kazetarien Elkarteak eta Kazetarien Euskal Elkargoak

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.