Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Nicolas Burlaud. Film egilea

«Hiriak lehian dira elkarren aurka»

Marseilla Europako Kultur Hiriburu izendatzea hiria inbestitzaile eta dirudunentzat egokitzeko aitzakia izan zuten 2013an; gertakari andana bat josiz, hori azaltzen du 'La fête est finie' dokumentalak.
NICOLAS BURLAUD / BERRIA

Nora Arbelbide Lete -

2015eko abenduak 15

Troiako zaldia dauka hari gorritzat Nicolas Burlauderen (Chamalieres, Auvernia, Frantzia, 1973) La fête est finie (Ospakizuna bururatu da) dokumentalak. Mitoa, greziarren hiriaren setioarekin hasten da. Ezin sartuz ari zirela, Atenak inspiraturik Ulisesek alimaleko zaldi bat eraikitzeko ideia ukan zuen. Eta hor utzi zuten. Troiarrek jainkoen opari zela pentsatu, eta hiri barnera sartu zuten. Baina barnean gudari greziarrak ziren gordeak. Atera eta hiriari eraso zioten, eta sarraskia eragin. Filma, gaur emango dute Baionako Bertze zinema gelan, 20:30ean; ostegunean, Donostiako Kaxilda liburutegian, 19:00etan. Batean frantsesez, bestean gazteleraz itzulia. Hor, egilea bietan izanen da.

Europako kultur hiriburutza, Troiako zaldia izan zen bezala, engainu bat izan dela erakusten duzu filmean.

Zepo batean harrapatu nindutela sentitu nuen 2013an. Egiazko erronkak ez zizkigutela esplikatzen. Engainatu gintuztela. Baina bere burua alegeratzat, koloretsutzat zeukan besta handi indartsu horri ezin zitzaion buru egin hitz salagarriekin. Nihaurentzat nire burua marmarikariegia zitzaidan, kontserbadoreegia, erreakzionario izateraino. Troiako zaldiaren ideia aski laster bururatu zitzaidan orduan. Mitoa ezagutzen nuen guztiek bezala. Baina testuak irakurtzearekin, jabetu nintzen biziki ederrak izateaz gain zinezko oihartzuna ere egiten ziotela egoerari. Gainera, gaiaren drama kontatzeko aukera ematen zidan, diskurtso militante hutsal batean erori gabe.

Filmean ageri dira estreina egunean, artista batzuk dantzan eraikin berrien gainean, agintarien txalopean. Hortik urte batera, berriz, beste artista batzuk filmatzen dituzu inauterietan, suaren inguruan dantzan; orduan, negar gasekin kanporatzen dituzte poliziek.

Marseille-Provence 2013 egitasmoari begira biziki guti dudatu dute artistek. Beren buruaren irudi zaharkitua daukate, eta ez dute kontzientzia azterketarik egin. Ikusgarri batzuk ikusi ditut, gustukoak ukanen nituzkeenak beste nonbait ikusi banitu. Baina artistak ez dira ohartu nola ikusgarri zentzudunak egin arren, proiektu zabalago baten zerbitzupeko zirela. Gainera, lurretik kanpoko kultura zen.

Lurretik kanpoko kultura? Nola hori?

Kultur hiriburuetako ikusgarriak berak dira denetan. Marseillan ikusiak Hanburgon, Bartzelonan, edo Berlinen ikus zitezkeen. Aldiz, La Plaine auzoko inauteria, hori bai, zinezko kultura da. Kolektiboki bizi diren emozio estetiko edo politikoak dira, aztarnak uzten dituztenak. Hiria, historia kolektiboa fabrikatzen dute. Aldiz, besteek harrabotsa eta argia fabrikatzen dute, baina zentzurik ez. Gehituko nuke 2015eko inauteriak inoizko ederrenak izan zirela. Itxaropena ekarri zuten. 2013a zapalgailua izan zen; 2014an, hiritarrak galduak ziren, galdezka, ea oraino bizi zitezkeen hiri horretan. Geroztik kontzientzia kolektibo bat piztu da.

Marseilla aipatu arren, beste hiri batzuetan gertatzen ari denari oihartzun egiten dio filmak.

Hori nuen xedea, baina ez nekien ea kausituko ote nuen. Baina filma leku anitzetan proiektatzen ari garela, ohartu gara hori ulertzen dutela ikusleek. Leku guztietan garatuz doan prozesua da. Filma hiriaz mintzo da, modu orokorrean.

Filmean aipatu bezala, hiri nagusi edo metropolien arteko lehia dago oinarrian?

Bai zinez. Une honetan hiri guztiak lehia errabiatu batean daude elkarren aurkako. Inbertitzaileak eta klase dirudunak erakartzeko. Horientzat hiri ideala izan daitekeenaren irudi bat fabrikatu nahian dabiltza. Ondoko hiriak baino hobeki lortzeko. Eta, hori, gero eta gehiago elkar eite duten hiriak direla. Plaza berekin, kamera zaintzaile berekin, saltegi marka berekin. Beren indar, historia eta iragana arras bazterrean uzten dutela.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©RAUL BOGAJO / FOKU

«Pasioari esker heldu naiz nagoen lekuraino»

Olatz Enzunza Mallona

Aspalditik ari da dantzan Krego, 12 urterekin hasi baitzen dantzatzen. Egun, Euskal Herriko dantzaririk beteranoenetako bat da, eta oraindik ere ez du erretiroa hartzeko asmorik. Dantzaren mundua oraindik «ezezaguna» dela azpimarratu du.
Mikel Zumeta Donostiako Zinemaldiko BERRIAko kritikarietako bat, atzo, Maria Cristina hotelean. ©JON URBE / FOKU

Allenen hiria, ohiko Donostia

Urtzi Urkizu

Donostiako turismo bulegoak ibilbide bat prestatu du Woody Allenen 'Rifkin's festival' filmeko eszenetako tokietan oinarrituta. Bide osoa oinez edo bizikletaz egin daiteke.
Ramon Olasagasti. ©Irati Saizar Artola - Gipuzkoako Hitza

«Idaztearekin zerikusia duen lanbide bat nahi nuen, garbi nuen»

Irati Saizar Artola - Gipuzkoako Hitza

Lanbide ezberdinetan arituagatik, mendia eta natura beti izan ditu gertu Olasagastik; kazetaritza lanetan, itzulpengintzan zein sortze lanean, mendia izan baitu gehienetan oinarrian. Mendiaren inguruan dabil orain ere, komiki bat idazten.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Nora Arbelbide Lete

Informazio osagarria

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna