Albistea entzun

Txileko ofizialismoak jakinarazi du Kasten alde egingo duela 19ko bozetan

Sichelen esanetan, «ezkerreko populismoa garaitzeko» erabiliko du bere botoa. Bi presidentegaiak publikoki hitz egitekoak dira Parisirekin
ALBERTO VALDÉS / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Igor Susaeta -

2021eko abenduak 4

Txileko presidentetzarako hauteskundeetan, ofizialismoaren, egun gobernuan dagoen eskuineko koalizioaren hautagai izan zen Sebastian Sichel. Botoen %12,7 besterik ez zuen lortu joan den azaroaren 21ean, eta ez zen bigarren itzulira igaro. Jakinarazi du datorren hilaren 19an Jose Antonio Kast eskuin muturreko presidentegaia eta Gabriel Boric ezkerrekoa aurrez aurre jarriko dituen bozetan Kasten alde egingo duela.

«Gure proiektuak ezberdinak izanda ere, Txilen jokoan dagoena aintzat hartuta beharrezkoa da jarrera bat hartzea. Hasieratik esan dut lehentasunezkotzat jotzen dudala ezkerreko populismoa garaitzea, eta horretarako erabiliko dut nire botoa», adierazi zuen Sichelek, herenegun, ohar batean. Astearen hasieran Printzipio demokratikoak izeneko bederatzi puntuko dokumentu bat bidali zion Kasti. Ofizialismoaren babesa bereganatzeko, eskatu zion presidentegai ultrari bere programan txerta zitzala «generoarekin, ingurumenarekin, ekonomiarekin eta giza eskubideekin» loturiko proposamenak. «Bidalitako puntuek jasotako konpromisoekin, bere programa indartzeko asmoa transmititu du [Kastek]», nabarmendu zuen 2019ko ekainetik 2020kora Garapen Sozialeko eta Familiako ministro izandakoak.

Kast hedabideen aurrean mintzatu zen herenegun, eta adierazi zuen programara gehitu dituztela Sichelek egindako planteamendu politiko «ia guztiak». Sichelenchat, bederatzi puntu horietan jasotako proposamenak «funtsezkoak» dira «ezker muturrak» ordezkatuak sentitzen ez diren «milaka pertsonak biltzeko».

Bozak egin zituztenetik bi aste pasatu dira, beste bi aste falta dira bigarren itzulirako, eta jarrerak, jada, nahiko argi geratu dira. Augusto Pinocheten diktadura militarra (1973-1989) bukatu zenetik agintean txandakatu diren bi familia politikoek iragarri dute zer presidentegai babestuko duten: eskuinak Kast, eta zentro-ezkerrak Boric.

Bestalde, joan den asteburuan aurreneko inkestak kaleratu zituzten, eta plazaratutako hirurek Boric jo zuten garailetzat. Activa Research etxearenaren arabera, hamasei punturen aldea aterako dio Kasti; Cadem enpresak egindakoak sei punturen aldea ematen zion Kasti, eta Black and Whitenak, hirurena. Nolanahi ere, azaroaren 20aren aurretik egindako inkesta ia-ia guztiek ere Borici ematen zioten garaipena, eta, azkenean, Kastek lortu zituen boto gehiago.

Azkeneko bi asteetan, bi presidentegaiek iragarri dituzte aldaketak beren programan, lehen itzulian beste hautagai batzuen alde egin zuten herritarren botoa irabazte aldera. Horrek tentsioa eragin du bai Kasten alderdian, baita Boricen Apruebo Dignidad koalizioan ere.

Beraz, eskuinak eta zentro-ezkerrak zer egingo duten jakinda, ikusteko dago nola jokatuko duen Franco Parisik. Lehen itzulian, hirugarren izan zen sistemaren kontrako presidentegaia, eta haren alde bozkatu zuten 900.000 herritarrek balantza alde batera edo bestera desorekatu dezakete hilaren 19an. Cadem etxeak joan den asteburuan argitaratutako inkesta aintzat hartuz, herritar horien artean %38k Boricen alde egingo dute, %23k Kast babestuko dute, eta %39 zalantzati daude.

Parisik sare sozialen bidez plazaratu ohi ditu bere mezuak, eta Youtuben badu Bad Boys izeneko saio bat. Joan den asteartean, bi presidentegaiez galdetu zioten, eta ez zuen argitu zer egingo duen. Biak kritikatu zituen. Boricez esan zuen, adibidez, «programa ekonomiko oso-oso eskasa» duela. Leporatu zion, gainera, urteetan kritikatu izan dituen «zaharrengana» jotzea, zentro-ezkerreko koalizioaren babesa onartzeagatik. Kasten gobernu batek «arrisku politikoak» ditu. «Gustatuko litzaidake eskuineko hautagaiak hau esatea: 'Txilen badira maitasuna, familia eta pertsonak ulertzeko hainbat modu, eta denak onartzen ditut'». Kast eta Boric Bad Boys programan parte hartzekoak dira: aurrenekoa bihar, eta bigarrena asteartean.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©ANGEL MADINA G. / EFE

«Deskolonizazioaz ari ote garen argitu behar du NBEk»

Arantxa Elizegi Egilegor

«Nazioartearen babespean» ezkutatzea leporatu dio Arabik Espainiari. Polisarioko kidearen esanetan, Madrilek «erantzukizun politiko eta juridikoa» du gatazkan.
Erizain bat Covaxin txertoaren dosiak eskuetan dituela, Bangaloren, Indian. / ©JAGADEESH NV / EFE

5.200 miliioi dolar eskatu dituzte COVAX programarako

Arantxa Elizegi Egilegor

Nazioarteko egitasmoak mila milioi dosi banatu zituen iaz herrialde pobreetan. Aurten beste hainbeste egitea dute helburu.

Txileko Poliziako agente bat manifestariei tiro egiten, 2019ko urriko mobilizazio batean. ©EFE

Boricek eskatu du Txileko eztanda sozialean atxilotutakoen kartzelaldia bukatzeko

Igor Susaeta

Senatuko batzorde batek onartu du 2019ko udazkenetik atxilotuta daudenei indultua edo amnistia ematea. Piñera presidentea kontra agertu da. Aurrera egiteko, kongresuko bi ganberek onartu beharko dute.

Boris Johnson Erresuma Batuko lehen ministroa, gaur, Komunen Ganberara bidean. ©Andy Rain / EFE

Boris Johnson: «Festen ikerketaren ondorioak jakin arte itxaron behar dugu»

Ander Perez Zala

Erresuma Batuko lehen ministroa oposizioaren kritikak saihesten saiatu da pandemian emandako aurrerapausoetan arreta jarrita. Zenbait diputatu kontserbadore hasiak dira babesak biltzen gobernuburua kargutik kentzeko.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.