EKONOMIA PENTSALDIAN

Eguna

Mirene Begiristain Zubillaga - EHUko irakaslea

2020ko urriak 17

Urriak 15, landa eremuko emakumeen* mundu eguna.

Urriak 16, elikaduraren mundu eguna.

Industrializazioak baserri ereduan eragin zuzena izan du, ekoizpen bolumenak handituz, teknologia eta makineria sartuz eta eredu intentsibo batean murgilduz. Eredu intentsiboak dirua jarri du erdigunean, elikadura kate globalak eraiki eta sustatu ditu, eta biodibertsitatea eta bizitza zaintzeari uko egin dio. Eredu industrialaren testuinguru ekonomiko kapitalistak baldintzatu du ekoizpen proiektuen errentagarritasuna eta baserrian gizonezkoaren eskubideek lehentasuna hartzea (baserrien titulartasunean edo kotizazioan, adibidez) emakumeen zeregina eta eskubideak ezkutatu eta deuseztatuz. Urteak dira agerian geratu dela sistemaren oinarri direla desberdintasuna eta haren eraikuntza antropozentrikoa, etnozentrikoa, androzentrikoa eta erabat indibidualista.

Landa eremuko belaunaldi ezberdinen emakumeen testigantzen bidez, biolentzia mota asko iristen zaizkigu: baserritar gizonezkoaren bikote gisa soilik hartzen da eta ikusezina da; lurra eskuratzeko eta bizitzeko eskubideak bigarren mailan onartu zaizkie; bizitzaren eta proiektuen erreprodukziorako ezinbestekoak diren hainbat lan (ekoizpenen komertzializazioa, elikagaien eraldaketa, ezagutzen transmisioa, elikadura eta pertsonen zaintza) ez dira beste lanak bezala baloratzen; rolen araberako lan banaketa egiten da; hiperzaintzailetzat hartzen dira; paternalismoa garatu da eta hainbat lan egiteko ezintasun «naturala» egozten zaie (adibidez, traktorearekin ibiltzeko edota mendi lanetan aritzeko); eta guztiarekin, isiltasuna.

Iraunkortasuna (ez Elikadura Burujabetza) eta Feminismoa ia diskurtso hegemonikoaren parte diren garai hauetan, guztion erantzukizuna da ingurunea eta landa eremuko emakumeak ez erabiltzea formak garbitzeko, politiken funtsa eta funtzionamendu-moduak aldatu gabe. Gehienetan, bata zein bestea, objektu gisa tratatu eta geruza berde-morez bustitzen dira proiektu edo martxan jartzen diren ekimen asko. Deseraikitzeko, tresna eraginkor bakarra ikuspegi agroekologikoa eta feminista espazio guztietan txertatzea da.

Nola egin? Ezinbestez, birbanaketa garatuz, zenbait gune, maila eta eremutan, besteak beste: baliabideak; denbora; prestigioa eta aitortza; boterea eta erabaki ahalmena; erantzukizunak. Nekazaritza iraunkorraren eta feminismoaren arteko elkargunean, identitate kolektibo bat eraiki daiteke, non landa eremuko emakumeak historikoki ukatutako eskubideen subjektu izango diren, eta haien lana eta parte-hartzea balioetsiko diren, landa- eta hiri-munduen arteko produkzio eta erreprodukzio harremanak eraldatuz.

Bizitzari eusten dioten sistemak arriskuan daude, eta paradigma berriak eta trantsizio-prozesuak argitu behar ditugu, demokratikoagoak, bidezkoagoak eta iraunkorragoak izango diren egunak iristeko.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Oxford Unibertsitateko laborategiko ikerlari bat, lanean. ©JOHN CAIRNS/ EFE

Sanchezek iragarri duen txertaketa plan bateratua kritikatu du Jaurlaritzak

Edurne Begiristain

Urkulluk ez du begi onez ikusi txertaketa estrategia aurrez erkidegoekin ez alderatzea. Astrazenecak eta Oxfordek esan dute beraien txertoak %70ko eraginkortasuna duela
<b>PCR probak Gurutzetako ospitalean, artxiboko irudi batean.</b> ©L. JAUREGIALTZO / FOKU

Egun bakarrean 612 kasu positibo atzeman dira Hego Euskal Herrian

Uxue Rey Gorraiz

Urriaren 6tik aitzina izandako kasu kopururik apalena zenbatu dute Hegoaldean. 182 lagun daude ZIUetan ospitaleratuta COVID-19agatik
 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Kontsulta birtualek muga handiak dituzte»

Arantxa Iraola

Badira emozioak loratzen dituzten kontsultak, eta 'sakratua' adjektiboaz deskribatzen dituzte hainbatek. Bazak ikertua du gaia, eta argi du: izurriak eta ondoriozko arta telematikoak zaildu egin dituzte halakoak.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.