Albistea entzun

Mendi ibilbidea

Athekaleun

Urkillaren gandorrean dagoen igarobide honek Larhun mendiaren magalen ikuspegi bat baino gehiago ematen ditu.

Athekaleun igaro eta gero, Sarara jaisten.
Athekaleun igaro eta gero, Sarara jaisten. MIKEL ARRIZABALAGA Tamaina handiagoan ikusi

Mikel Arrizabalaga -

2021eko otsailak 16

Larhun mendiaren magalean hedatzen den ibilbide zirkular honek mendi ezagun horren ingurune ezkutuak eta ezezagunak erakusten ditu. Igarobideak, arroka pudingak eta Olhaingo kapera zaharraren hondakinak. Bide batez, Athekaleungo igarobidetik Xaretako ikuspegi zabalaz gozatu ahal izango dugu.

Sara (Lapurdi) herrian emango diogu hasiera ibilbideari, bertan dagoen igerileku ondoko aparkalekutik. GR-10aren bide seinaleek erakusten duten norabidea hartu, eta, errepide nagusia gurutzatu ondoren, Larraldea bidetik aurrera egingo dugu landetxe ederren artean. Bide asfaltatua amaitu, GR-10aren seinaleak utzi, eta Zurgitzeko lurrezko bidea hartuko dugu lehen aldapa gogorrari aurre eginez. Hortik aurrera, harri eta enborretan margotutako marra hori batek erakutsiko digu gure ibilaldiaren norabidea. Borda baten ondora iritsi, hari bizkarra eman, eta basotik aterako gara. Xenda zabalak, luzeak eta erosoak gora erraz egiten lagunduko digu, Larhungo trenbideraino.

Altsanga mendiaren paraleloan hedatzen den trenbidearen ondotik 800 bat metro ibili eta gero, hori utzi, eta ezkerretik pinudiaren ondotik marrazten den xenda hartuko dugu. Hasieran erraz, baina metro batzuk aurrera goazen heinean, aldapa pikoak moteldu egingo du gure ibilera. Athekaleungo igarobidera igotzeko azken metroak arroka eta lur artean beteko ditugu. Ikuspegia erabat aldatzen da hor. Beste aldera pasatu, eta xenda nabarmen eta erosotik goi ordoki batera jaitsiko gara. Ibilaldiaren zati horretan, Pirinioetako mendien artean zabaltzen diren Xaretako lurrak bere osotasunean ikusi ahal izango ditugu, lau herrien (Sara, Ainhoa, Zugarramurdi eta Urdazubi) lurrek bat egin eta harmonia perfektuan osatzen duten irudi paregabea.

Goi ordokia zeharkatu, eta Fageko Harriaren leporaino zuzentzen den bidezidorretik aurrera egingo dugu. Bi pago handien artean, magaletik jaisten hasi, eta erraz egingo dugu behera, Olhaingo leporaino. Malda motz eta piko batek bere tontorrera eramango gaitu, eta bertan kapera zahar baten hondarrak ikusi ahal izango ditugu (20 m x 8,8 m). Bertako zaharrek diotenez, ermitau baten aterbe izan omen zen 1793 eta 1813 urteen artean. Kapera, gotorleku pentagonal baten hondakinen artean dago kokatuta.

Lepora jaitsi, eta marra horiek erakutsiko diguten norabidean jaisten jarraituko dugu asfaltatutako bidearekin bat egin arte. Landetxe eta soro bikainen artean pasa, eta errepide nagusira iritsiko gara. Bertatik abiapuntura helduko gara, baina aurretik errota, Argaineko turrusta eta bi oratorio edo otoizleku San Antonio Paduakoa eta Fatimako Ama Birjina— ikusi ahal izango ditugu. Sara herriak haran eta muinoetan banaturik ditu auzoak, eta guztietan bertako arkitektura tradizionalaren adibide ugari aurkitu ahal izango ditugu. Horien arten hamalau oratorio edo otoizleku.

Tradizioaren arabera, oratorio horiek XVII. mendean altxatu ziren dginez. Oratorio bat monumentu erlijioso txiki bat da eta santu bat gurtzeko eraikita dago. Sara da gaur egun eraikin erlijioso gehien duen Euskal Herriko herria.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©Osasuna

Karolina Sarasua iraindu eta mehatxatu zuten gazteak identifikatu ditu Poliziak

Berria

Adin txikikoak dira guztiak, eta, beraz, Adin Txikikoen Fiskaltzaren eskuetan gelditu da jazoerari buruzko ikerketa.

Fernando Llorente, Eibarreki azterketa medikua pasatzen. ©SD EIBAR

Fernando Llorentek Eibarren jokatuko du

Julen Etxeberria

36 urteko aurrelaria talderik gabe zegoen, eta denboraldia amaitu arteko kontratua adostu du eibartarrekin. 

Rodrigo Salinas Bidasoako jokalaria, jaurtitzen, atzo. ©GORKA RUBIO / FOKU

Bidasoak lehen garaipena lortu du Europako Ligan

Berria

Irundarrek lehen zatian eginiko lanari esker irabazi diote Pfadi, Artalekun, ligaxkako bigarren jardunaldian: 32-28

Alaveseko jokalariak, partidako gol bakarra ospatzen, Mamadou Loumek sartutakoa. ©DAVID AGUILAR / EFE

Arnasaldi sakona

Eñaut Agirrebengoa

Alavesek bigarren garaipena kateatu du, Elxen aurka, Loumen gol bati esker. Jaitsieratik irten da behin-behinean

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.