KRITIKA. Artea

Erlazio kateatuak

Asier Mendizabalen hainbat lan, Carreras Mugica galerian.
Asier Mendizabalen hainbat lan, Carreras Mugica galerian. ANDER SAGASTIBERRI Tamaina handiagoan ikusi

Garazi Ansa -

2019ko urriak 15

Asier Mendizabal. 'Ez batura ez atal'

Non: Carreras Mugica galeria, Bilbo. Noiz arte: Abenduak 7.

Presaz iritsi nintzen egun hartan, pauso bizkorrez. Eta Bilbon nintzela, Carreras Mugica galerian Asier Mendizabalen azken erakusketa ikusteko aprobetxatu nahi nuen, eta beldur nintzen garaiz iritsiko ote nintzen, itxi aurretik. Ia arnasestuka jo nuen ateko txirrina, baina ireki zidaten, barruan nintzen. Sartu ahala, ordea, soinu batek gorputzean nekarren abiada guztia geldiarazi zidan. Ez zen Asier Mendizabalen lana, argi zegoen, baina honen hautematean eragin zuzena izango zuela ere argi ikusi nuen une horretatik aurrera.

Baxu jarraitu moduko zerbait zen entzuten zena, nota grabe bat, elektronikoa, eta luzea, noizean behin beste nota batzuekin tartekatzen zena. Mendizabalen erakusketa dagoen aretotik ere entzun zitekeen noten segida, argi entzun ere; honela, aretoko piezek baxu jarraituaren akorde inprobisatuen rola hartzen zuten. Eta melodiak, berriz, aurreko guztiaren gainean, nire buruan sortzen hasi ziren, iraganetik ere edanaz.

Erakusketara joateko hainbat motibo ziren tartean. Zehatzago, bi motibo. Batetik, Mendizabalen azken urteetako lanik ezagunenetariko bat izan daitekeena dago erakusgai: Not all that moves is red (Telón) #2. Aretoaren albo batean dago, baina haren tamaina eta gorriaren eta beltzaren arteko kontraste indartsuak direla eta, aretoan ikaragarrizko presentzia du. Lan hori bestelako testuinguru batzuetan ikusi izanak iraganera bidaiarazi zidan. Bereziak dira, inondik ere, hain modu pertsonalean erlazioak sortzeko gaitasuna duten piezak. Beste motiboa, berriz, bere ekoizpen berriek bultzaturikoa izan zen; bereziki hormetatik zintzilik dauden argazki-collageak. Haietan, gaur egun modaz pasata dauden etxeetako zoruetako parketen argazkiak daude. Txikia nintzenean oraindik ere oso ohikoak ziren horienak. Testuingurutik erabat aterata, aretoan beraien ezaugarri formal eta estetikoek hartzen dute protagonismo osoa. Eta hori are gehiago azpimarratzen da Mendizabalek, irudi geometriko horiekin, collagearen bidez, egindako jolasen harira. Collageak eginak dauden aluminiozko gainazala ere tarteka argitara irteten da, hori ere forma geometrikoen bidez. Lan batzuetan zati txikiak dira, detaileak; besteetan, berriz, zabalagoak, zeintzuek islaren bidez ikuslea lanean murgilarazten duten, itxuraz bada ere.

Horiekin elkarrizketa perfektua osatzen, berriz, Casa/Palabra izeneko beste objektu seriea dago aretoan barrena. Aurretik aipatutako Iroko/ukola lanekin batera, aretoko protagonista nagusia da. Elkarrizketaren haria materialak berak darama, hain zuzen ere, eskultura hauek guztiak hormetako collagetan tartekaturik ikusten diren aluminiozko material beraz eginak baitaude. Baina formak berak ere batzen ditu, forma erregular eta zuzenek.

Mendizabalen lanetan ohikoa denez, ordea, lanak ez dira maiz estetika huts inondik inora ere, eta oraingoan ere halaxe da. Bi serieen arteko konexiorik tinkoenak, ezinbestean, kontzeptualak baitira. Eta horiek ere iraganera garamatzate. XX. mende erdialdera gutxi gorabehera, Espainiako arkitektura arrazionalistak koloniekin izandako harreman eta eragin zuzenaren inguruan gogoeta egitera. Hain zuzen ere, pieza multzo bakoitzak gaiaren inguruko ikuspegi zehatza aurkezten digu. Bai baitirudi garai hartan eta bereziki arkitektura arrazionalistaren bidez hain modan jarritako luxuzko egurrak —lurreko parketerako erabiltzen zirenak—, ia musu-truk lortuak eta, gutxik jakin arren, Afrikako kolonietako lehengaiak zirela. Aldiz, aluminiozko eskulturen bidez, kontrako bidaia egiten da. Izan ere, piezak egiteko erabilitako forma triangeluarrak kolonietan eraikuntzarako soluzio arrazionalistak bilatzeko prototipo batean oinarritutakoak baitira. Hala, azken finean, bi piezen bidez, iraganeko Espainiako kolonia-harremanetan sakontzeko aukera ematen digu artistak, esplotaziozko ustiapen sistema batean, eta baita hala-hola zuritutako paternalismo batean, ia kutsu propagandistikoa ere izan zezakeena. Erlazio kateatuak; eta kateak ere, aretoan bertan.

Nahikoak izango ziren bi serietako piezak eta kateak erakusketa borobil eta interesgarria osatzeko. Baina askotan horma hutsak ikusteak bestelako piezak ere erakustaretora eramateko beharra sentiarazten digu. Eta nahiz eta kasu honetan Not all that moves is red (Telón) #2 lanak gainontzeko piezekiko ere bestelako irakurketak bermatzen dituen, agian gehiegizko presentzia da aretoan hartzen duena.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Bi erizain, Galdakaoko ospitalean (Bizkaia) maiatzaren 6an, 55 egun gaixorik zeramatzan gizon bat sendatu zela ospatzen. ©ANDONI LUBAKI / FOKU

Koronabirusaren lehen kolpea Euskal Herrian: 2.152 hildako lau hilabetean

Mikel P. Ansa

Martxoaren 1etik ekainaren 30era, lau hilabete. Neguaren azken hondarra, eta udaberri guztia. Koronabirusaren pandemiak hankaz gora jarri du Euskal Herria, eta bizimoduak astindu ditu. Pandemiaren lehen olatuaren balantzea egin du BERRIAk, hamazazpi grafiko eta hamazazpi galdera hauekin.

Beste 11 positibo zenbatu dituzte Ordiziako kasuen oldarraldiari lotuta

Beste 11 positibo zenbatu dituzte Ordiziako kasuen oldarraldiari lotuta

Arantxa Iraola

Denera 69 kasu daude lotuta positibo multzo horrekin; Tuterakoekin, berriz, 31

Gasteizko Mendizorrotza igerilekuak pandemia garaiko udarako prestatzen. Irudian, langile bat belardian markak egiten. ©Raul Bogajo / Foku

Positibo bat Gasteizko gimnasio batean, eta beste bat Baionako erietxe batean

Edu Lartzanguren

Baionako Belharra erietxean kasu bat topatu dute, eta ikerketa zabal bat jarri dute martxan jatorria argitzeko. Zirujau bat kanpoan kutsatu dela uste dute.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna