Saudi Arabiak 47 preso exekutatu ditu, tartean buruzagi xiita bat

«Terrorista» izatea egotzita hil ditu Udaberri Arabiarra babestu zuen kleriko xiita eta beste 46 lagunak.

Xiiten eta suniten arteko borroka piztea egotzi, eta «garesti» pagatuko duela esan dio Iranek Riadi

Jon Fernandez -

2016ko urtarrilak 3
Exekuzio masibo batekin hasi du 2016a Saudi Arabiak. Atzo 47 pertsona exekutatu zituen monarkia absolutistak, tartean Sheikh Nimr al-Nimr kleriko xiita. Herrialdeko gutxiengo xiitaren elizgizon nagusietako bat hil izanak Al-Saud dinastiaren kontrako protesta gogorrak piztu ditu gehiengo xiita duten inguruko herrialdeetan —Bahrain, Iran, Irak, Libano eta Yemenen—, eta baita Saudi Arabian xiita gehien dauden Qatif eskualdean ere. Iranek ohartarazi du Riadek «garesti» ordainduko duela Al-Nimrren heriotza, eta hainbat herrialdetako xiitek gatazka sektarioa hauspotzea leporatu diote Saudi Arabiari.

Munduan heriotza zigor gehien ezarri zuen hirugarren herrialdea izan zen 2014an Saudi Arabia, 90etik gora exekuziorekin. Iaz, berriz, 157 pertsona hil zituen, Amnesty International erakundearen arabera. Atzoko 47 heriotza zigorren azalpenak emateko telebistan egin zuen agerpena Mansur al-Turki Barne Ministerioko bozeramaileak. «Bidezko exekuzioak» izan zirela adierazi zuen, zigortuen eskubide prozesal guztiak errespetatu zirela, eta herrialdeko justizia sistemarekiko ulermena eskatu zuen: «Araudia lege islamikoan oinarritzen da, Korana eta Mahoma profetaren esanak dira legearen autoritate judizialak». Herrialdeko hamabi tokitan egin dituzte 47 exekuzioak, eta Al-Turkik toki bakoitzean erabilitako teknika azaldu zuen: zortzi tokitan, burua sable batekin moztuta, eta beste lauretan, fusilatze bidez.

Hildakoen artean bat egiptoarra da, beste bat txadarra, eta gainerako 45ak saudiarabiarrak, horien artean 54 urteko Al-Nimr kleriko xiita. Udaberri Arabiarraren barruan 2011n eta 2012an Saudi Arabian izandako protestak defendatu zituen Al-Nimrrek. Herrialdeko gutxiengo xiiten eskubideak aldarrikatu izan ditu urteetan klerikoak, eta 2009an haren kontrako atxilotze agindua eman zuen Riadek. Al-Nimrrek Qatif eskualdea Saudi Arabiatik independizatzeko aukera defendatu zuen monarkiak xiiten eskubideak betetzen ez baditu. Bere jarraitzaileek nabarmendu dute ekintzaile baketsua zela, eta klerikoaren anaiak ere exekuzioen kontra protesta baketsuak egiteko deia egin du.

«Terrorismoa» eta «Saudi Arabian atzerriko indarren esku hartzea sustatzea» leporatu diote klerikoari. Aipatu barik, baina Iranez ari da Riad atzerriko indarrak esatean. Izan ere, 2014ko urrian Al-Nimrren heriotza zigorra berretsi zutenean Teheranek mehatxu egin zuen exekuzio horrek soka luzea ekarriko zuela eta ez zela erreakziorik barik geratuko. Atzo ere gogor berba egin zuen Ahmad Jatami Irango goi klerikoak: «Ez daukat zalantzarik Al-Nimrren odol garbiak Al-Saud etxearen lepokoa zikinduko duela eta familia hori historiako orrialdeetatik desagertuko dela».

Eragina Ekialde Hurbilean

Islama bi adar nagusitan banatuta dago VII. mendean Mahoma profeta hil zenetik, eta gaur egun inoiz baino biziago dago bien arteko zisma, banaketa geopolitiko baten adierazle ere badelako. Hain zuzen ere, Saudi Arabia da suniten taldeko burua, eta Iran xiitena. Horregatik, exekuzioek protestak eta haserrea piztu dute gehiengo xiita duten herrialdeetan.

Irakeko politikari xiitek ere gogor gaitzetsi dute exekuzioa, tartean Haider al-Abadi lehen ministroak. Gobernuburuaren ustez, heriotza zigorrak eragin kaltegarria izango du Ekialde Hurbilean. Nuri al-Maliki Irakeko lehen ministro ohiaren iritziz, berriz, kleriko xiitaren hilketak Al-Saud familia boteretik eroraraztea ekarriko du.

Yemengo huthi milizia xiitak «giza eskubideen urraketa» salatu du, eta Libanoko Hezbola gerrilla xiitak «krimena» gaitzetsi du. Bahrainen, bestalde, protesta jendetsuak egin dituzte hainbat hiritako kaleetan: Riaden kontra, baina baita Bahraingo monarkia sunitaren kontra ere. Poliziak perdigoiak eta negar gasak jaurtiz erantzun die manifestariei. 2011n hasi ziren gehiengo xiitaren protestak monarkia sunitaren kontra Bahrainen, eta harrezkero, tentsioa ez da eten.

Gogoan izan behar da Saudi Arabiak oposizio xiita isilarazteko legedi gogorra duela: ateotzat jotzen du lege islamiko sunita onartzen ez duen oro, eta, aldi berean, terroristatzat jotzen ditu ateoak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna