Albistea entzun

Iratxe Landeta. Olimpiako zuzendaria

«Unitate hau salto handia da guretzat»

Olimpia zahar etxeak eta alzheimerra eta antzeko eritasunak dituztenen senideen AFA elkarteak indarrak batu dituzte arta emateko unitate batean; Landetak azaldu du zer den.
ARITZ LOIOLA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Beñat Mujika Telleria -

2021eko uztailak 14

Dementzia klaseren bat pairatzen duenak galdu egiten ditu independentzia pertsonala, lanekoa, familiarra eta soziala. Gogorra da bizipenez ez akordatzea. Alzheimerra da dementzia eragiten duten eritasunen artean ezagunena. Kasuen %70 eragiten du. Pertsona horiek ahalik eta modu egokienean artatzeko asmoz, aurrerapauso bat egin dute Bilboko Olimpia zahar etxean; hain justu, unitate berri bat jarri dute abian, AFA alzheimerra eta beste dementzia batzuk dituztenen senideen Bizkaiko elkartearekin batera. Orain aste bi aurkeztu zuten unitate hori, egoitzan bertan. Iratxe Landeta egoitzako zuzendariak berritasun horren nondik norakoak kontatu ditu.

Zer da abian jarri duzuen unitatea? Zer zerbitzu emango da?

Beste ikuspegi batetik heldu diogu lehen ematen genuen zerbitzuari. Dementzia eragiten duten gaixotasun asko daude, eta horiek denak tratatzeko den arren, unitatea nagusiki Alzheimerren gaixotasuna pairatzen dutenei bideratuta dago. Gaixotasun horren barruan, bakoitza fase batean murgiltzen da. Fase horietarako baliabide espezifikoak daude, eta egoiliarrak euren gaitasunen arabera artatuko ditugu. Orain, garrantzitsua izango da hilabeteak pasa ahala unitatearen balorazio bat egitea: zertan hobetu den arreta eta zer egin behar dugun hemendik aurrera. Arta bereziarekin zainduko dira egoiliarrak.

Zergatik jarri da martxan unitatea?

Alzheimerra oso gaixotasun luzea eta berezia da. Gainera, dementzia eragiten duen gaixotasun ezagunena da, eta garrantzi handia dauka. Garapena oso luzea da, eta gaixotasunaren barruan, fase desberdinak daude. Fase desberdinetan dauden egoiliarrak ezin dira berdin zaindu, eta, unitate honekin, fase bakoitzeko lana zehaztu nahi izan dugu, bakoitzari gune bat emanez. Horrela, pertsona bakoitza kontrolatuagoa egongo da.

Zein hutsune betetzen du unitateak?

Ez dut uste hutsunerik zegoenik. Beti zaindu ditugu gaixoak, baina unitate hau salto handi bat izango da. Beste begirada bat emango diogu eta hobekuntza nabarmena izango da. Entrenamendu memorialak, terapia okupazionala, estimulazio psikomotorra, musika terapia... Horrelakoak beti landu ditugu, ahal genuen neurrian, baina orain, baliabide desberdinen bidez, gehiago eta hobeto landuko da.

Senitartekoei zein mesede egingo die unitate hau sortzeak?

Senitartekoentzat oso gogorra da etxeko batek horrelako gaixotasun bat pairatzen duela onartzea, baina badakite hemen hobeto egongo dela. Zahar etxearen eta senitartekoen arteko hartu-emana garrantzitsua eta emankorra da. Egoitzara datozen egoiliarrak gaixotasuna aurreratua daukate gehienetan, eta gure laguntza behar-beharrezkoa dute. Unitate honetan, beti egingo dugu gaixotasunaren lanketa sakona, ahalik eta autonomia handiena lortzeko eta gaixotasunaren eboluzioa atzeratzeko.

Eta gaixoei?

Egoiliarren kasuan badakigu euren gaixotasunak ez duela hobera egingo; alderantziz. Hori jakinda, gure esku dago gaixotasunaren bilakaera ahalik eta gehien atzeratzea eta ahalik eta autonomia handiena lortzea.

Unitatea AFArekin batera atera da aurrera. Nolako harremana izan duzue elkartearekin?

Bai, eta beharrezkoa zen haiekin egitea. Eurek oso lan ona egin izan dute beti, gaixoekin eta senitartekoekin bereziki. Harremana oso ona izan da beti, eta gure gaitasunak batu ditugu gaixotasun gogor hau jasaten duten familiei laguntzeko. Egoitzak egoiliarren eskura jartzen ditu pazienteek beren kabuz egin ezin dituzten oinarrizko premietara bideratutako zaintzak eta programak. AFAk, berriz, informazioa, laguntza psikologikorako taldeak, trebakuntza ikastaroak eta aholkuak emango dizkiete senideei. Lehen jada garrantzitsuak ziren, baina orain rol nagusia izango dute.

Zein arrasto utzi du pandemiak horrelako gaixotasunak pairatzen dituztenengan? Eta senitartekoengan?

Harrigarria izan zen pazienteen jarrera, gure egoitzan behintzat. Adinagatik izango da seguruenik, baina gure egoiliarrek pazientzia handia izan dute, eta guk baino askoz hobeto onartu dute bizi dugun egoera. Gogorra izan da, noski; nola ez. Senideak ezin izan ziren etorri, baina egunero bidaltzen genuen gutun bat, eguneko informazioarekin. Bideo deiak ere egin genituen. Senitartekoek ere ulertu zuten egoera eta beren borondate guztia jarri zuten. Orain, apurka, bere onera dator dena. Oso pozik gaude.

Langileek nola bizi izan duzue pandemia, eta nola zaudete orain?

Zoratu egin gara. Inor ez da joan etxera, eta asko diegu eskertzeko langile guztiei, haiengatik atera baikara ataka zail horretatik. Jada denbora pasatu da gaitzak bete-betean harrapatu gintuenetik. Urte hasierarako, hobeto geunden, eta orain lasai gaude. Lan handia egin dugu denok, eta horrek bere fruituak eman ditu.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Adingabeen Sansoheta zentroa. ©Juanan Ruiz / EFE

Adingabeei sexu abusuak egiteaz akusaturiko hiruk akordioa egin dute Fiskaltzarekin

Edurne Begiristain

Hasi da Sansoheta zentroan Arabako Foru Aldundiaren zaintzapean zeuden adingabeak prostituitu zituen sare bateko ustezko kideen aurkako epaiketa. Hamar pertsona daude akusatuta.

Frantziako Polizia Angelun (Lapurdi), artxiboko irudi batean. ©Jagoba Manterola / Foku

Donibane Lohizunen 24 urteko gazte bat hil da auto istripuz

Berria

23 eta 25 urteko beste bi lagun egoera larrian ospitaleratu behar izan dituzte. 

Egunkarietako zuzendariak Pablo Gonzalezen eskubideen alde

Egunkarietako zuzendariak Pablo Gonzalezen eskubideen alde

Berria

Berria, Correo, Deia, Diario Vasco, Diario Noticias de Alava, Diario Noticias de Gipuzkoa, Diario Noticias de Navarra eta Gara egunkarietako zuzendarien agiri bateratua

Hendaiako atxikitze zentroa. / ©Bob Edme

Atxikitzeetako gehiegikeriak salatu dituzte

Iñaki Etxeleku, Ipar Euskal Herriko Hitza

CIMADE elkarteak Hendaiako atxikitze zentroko gehiegikeriak deitoratu ditu. Muturreko egoera gehiago direla dio.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...