'Handia' Ipar Euskal Herriko zinema aretoetara iritsiko da

Baionako Gabarra Films banatzaileak hartu du estreinatzeko ardura. Astelehenean abiatuko du bira filmak, Donibane Lohizunen
<em>Handia</em> filmeko lantaldea, irailean, Donostiako Zinemaldian.
Handia filmeko lantaldea, irailean, Donostiako Zinemaldian. J.ETXEZARRETA / EFE

Nora Arbelbide Lete -

2018ko urtarrilak 12
Handia filma Ipar Euskal Herrian ematearen inguruan orain arte bizi «paradoxa arraroa» gainetik kentzeko aukera ukan dutela azaldu du Handia filmeko zuzendarietako batek, Aitor Arregik. Paradoxa, euskal filma izateaz gain, bertan noiz estreinatuko zen ezin jakinda aritu direlako orain arte, «oso lurralde zinemazalea delako iparraldea». Jendea galdezka, eta haiek erantzunik ez.

Orain badute erantzuna. Heldu den astelehenean, urtarrilaren 15ean, Donibane Lohizuneko Le Select aretoan abiatuko du bira filmak. Hortik, Hendaiatik Maulera hamar aurrestreinaldi antolatu dituzte. Estreinaldi ofiziala bera urtarrilaren 24an dute, eta hortik aurrera beste emanaldi andana bat ere aldizkatuko dira. Gabarra Films du banatzailea filmak. Atalante zinema gela, Euskal Kultur Erakundea eta Ipar Euskal Herriko zazpi zinema gela kudeatzen dituen Cinevasion sarearekin elkarlanean. Ipar Euskal Herrian banatzen duten zazpigarren filma dute. Azkena, Amama izan zuten. Ipar Euskal Herrian zein Frantzian gaindi 11.000 sartze egin zituen filmak.

Lehenago nahiko zuketela ekarri aitortu du, bide batez, Arregik. Baina hori ez dela bere esku ere gaineratu du. Kontua da Ipar Euskal Herriko aretoetan Handia proiektatu edo ez, hori Bartzelonako Film Factory enpresaren menpe dela. Honek du filmaren nazioarteko banaketa kudeatzen, eta nazioarte horretan sartzen da Frantziako estatua, eta horren menpe Ipar Euskal Herria. Gertatzen dena da Film Factoryk baduela bere sare propioa Pariseko banatzaileen artean. Eta horiek gehienetan sare guztia dute kudeatzen. Zinema aretoetatik DVDra, telebistatik pasatuz. Gabarrak ez du horrelakorik. Gabarra aretoez arduratzen da. Gabarrak aspaldi egin zien proposamena, gainera, baina Parisekoaren zain egotea nahiago zuten. Baina azkenean denbora luzatzen ari zela eta deus berri ez zela heldu handik eta, Gabarraren proposamena onartu dute. Gaur egun horrelako salmentak ixtea gero eta zailago dela esplikatu du Handia filmeko ekoizleak, Xabier Berzosak. «Banatzaileek behar dute zerbait oso indartsua, garbia. Sariak, festibal handiak, aktore ezagunak edo filma komertziala izatea».

Orain Madrilgo Goya sarietarako hamahiru hautagaitza eskuratu dituela filmak, horrek zerbait alda zezakeen galdetzean, ez dakiela dio Berzosak, eta «ez dut galdetu nahi», gaineratu du irriz. «Orain konpromisoa egina dago Gabarrakoekin eta aurrera!. Eta dena dela, ez pentsa pila bat egongo direnik. Azkenean Goyena oso garrantzitsua da guretzat, eta Espainia mailan kristorena... baina Frantzian... zero».

Gabarra bera ere ari da Frantziako Estatuan gaindi filma banatzeko negoziazioetan. Bordele eta Avignon artean zazpi zinema gela kudeatzen dituen Utopia sarearekin, besteak beste. Horrek Amama filma banatu zuen bere garaian. Handia ez dute oraindik ikusia Utopiakoek. Horretarako frantsesezko azpidatziak egin behar zituen Gabarrak. Orain eginak dira azpidatziak. Ikustekoa da zer erantzunen dieten.

Azpidatzi frantsesekin

Ipar Euskal Herrian frantsesezko azpidatzirik gabeko emanaldirik ez dute aurreikusi zinema aretoek. «Ideia publikoak nahastea» dela berretsi du Baionako Atalante zinema aretoaz arduratzen den elkarteko buru den Jean-Pierre Saint-Picqek. «Ez dadila bakarrik izan euskaldunentzat». Euskaldunak ere badirela Ipar Euskal Herrian eta azpititulurik gabeko gaualdi bat egiteak ez duela nahasketa saihesten onartu du, halere, Saint-Piquek.

Gaiarekin ez direla «tematuak» gaineratu du Cinevasion elkarteko Xabi Garatek. Eskaera hori ez dutela gogoetatu aitortu du, eta egingarria izan daitekeela. Ulertzen duela euskara dakiena trabatu dezaketela azpidatziek. Izatekotan komunikazioan ikusten du zailtasun handiena Garatek. Ez dadin gaizki ulertzerik izan, euskara ulertzen ez dutenak ez daitezen agertu azpidatzirik gabeko emanaldietara.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna