300 aztarna frankista gutxiago

Nafarroako Gobernuak sinbologia frankistaren errolda egin zuenetik, 300 ikurretik gora kendu dituzte erakundeek. Erretiratutako ikur batzuk ikusgai paratuko dituzte martxoan
Nafarroako Gobernuko beharginak Nafarroako Jauregiko gurutze ereinozduna ikuskatzen, kendu aurretik.
Nafarroako Gobernuko beharginak Nafarroako Jauregiko gurutze ereinozduna ikuskatzen, kendu aurretik. JESUS DIGES/ EFE Tamaina handiagoan ikusi

Ainhoa Larretxea Agirre -

2019ko otsailak 19

Aurten 44 urte beteko dira Francisco Franco Espainiako diktadorea hil eta diktadura bukatu zela. Alta, garai hartako aztarnak oraindik ere ikusgai dira hainbat lekutan, urte luzez egon izan baitira ikur horiek kaleetan. Nafarroan, 2016az geroztik, 300 aztarna baino gehiago kendu dituzte tokiko entitateek, Nafarroako Gobernuaren babesarekin. Atzo egindako agerraldian eman zituzten datuok Ana Ollo Herritarrekiko eta Erakundeekiko Harremanetako kontseilariak eta Alvaro Baraibar Bake, Bizikidetza eta Giza Eskubideen zuzendari nagusiak.

Nafarroako Unibertsitate Publikoak egindako txosten batean oinarrituta, 2016an ikur frankisten errolda egin zuen Nafarroako Gobernuak. 302 ikur zenbatu zituzten. Haietatik 224 ziren kale izendegiko plakak eta ereinozdunak, eta 78 ohorezko izendapenak. Ikerketan jarraitu ahala, ordea, kopurua handitu egin da eta, egun, 460 inguru dira detektatutako ikur frankistak. Haietatik, 300 ikur baino gehiago kendu dituzte dagoeneko, eta bertze 78 kentzeko prozesuan ari dira. Ikertzen jarraitzeko asmoa du Nafarroako Gobernuak, eta, beraz, litekeena da oraindik ere ikur gehiago agertzea.

Ereinozdun gurutzeak eta plakak dira kendutako gehienak, baina tartean badira ohorezko izendapenak ere. Haiek dira detektatzeko zailenak: herri anitzetan izendatu zuten Franco herriko seme kutun, eta, oraingo udalbatza anitzetan, ez dute horren berri. Frankismo hasierako urteetako aktak aztertu behar izan dituzte ikerketarako. Seme kutun izendatzeaz gain, herri batean ohorezko akate ere bazen. Erroldan, 2.500 biztanleko herriak bakarrik sartu dituzte, eta, beraz, litekeena da ohorezko aipamen kopuru hori handitzea gainerako herriak aztertzen hastean.

Ollok nabarmendu zuen «espazioaren demokratizazioa» lortzeko beharrezko pausoa dela frankismo garaiko ikur eta aipamenak kentzea. Hirurehun baino gehiago kendu ondotik, ontzat eman zuen Nafarroako Gobernuak egindako lana, nahiz eta azpimarratu zuen oraindik ere badagoela gehiago egiteko eta ikertzen jarraitu beharra dagoela: «Ikur denak kendu behar dira, ohorezko aipamenen ikerketan sakondu eta ikurren errolda eguneratu».

Errolda gobernuak egin badu ere, tokiko entitateen ardura da frankismo garaiko ikurrak kentzea. Nafarroako Gobernua udalekin harremanetan jarritakoan harrera ona izan dutela nabarmendu zuen Baraibarrek: «Herri gehienetan ez da arazorik izan. Ikurrak zeintzuk diren eta zergatik kendu behar diren azalduta, euren ekimenez kendu dituzte». Hala ere, gogorarazi zuen eremu publikoan udalak derrigortuta daudela sinbologia frankista duten ikurrak kentzera eta kentzen ez dutenek errekerimendu bat jasotzen dutela.

Erakusketa interaktiboa

Ikur frankistak kentzearen garrantzia azpimarratzeko, erakusketa interaktibo bat antolatu du Nafarroako Gobernuak. Martxoan jarriko dute ikusgai, Iruñeko Sarasate pasealekuan. Bideo bidez, orain arte erretiratutako ikur guztiak identifikatu eta mapa batean kokatu dituzte. Gainera, kendutako pieza aipagarrienetako batzuk ikusgai jarriko dituzte.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Kezka adierazi dute lehen arretako hainbat langilek. Argazkian, Bilboko Areilza anbulatorioa. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Osasun sistemak eztanda egingo du»

Maialen Arteaga

Lehen arretako zentroen estutasunak azaleratu ditu COVID-19ak, eta aspaldiko aldarriak hauspotu ditu. Pandemiaren «bigarren olatua» iritsi dela aitortu du Eusko Jaurlaritzak, baina osasun etxeetan langileen erdiekin eta «lan gainkargarekin» dabiltzala salatu dute.

Bizkaiko zahar etxe bateko egoiliarrak artxiboko irudian. ©Marisol Ramirez/FOKU

Hemezortzi kasu atzeman dituzte Zamudioko zahar etxe batean

Berria

Donostiako eta Bilboko bi zahar etxeetan ere positiboak izan dira.

San Mames zelaia hutsik, Athleticen eta Leganesen arteko partidan, uztailaren 16an. ©Marisol Ramirez / Foku

Beste zazpi positibo euskal taldeen artean

Berria

Athleticen sei jokalarik eman dute positibo, eta Osasunan, berriz, Jagoba Arrasate entrenatzaileak. Alaveseko hiru jokalariri ere detektatu diete COVID-19 gaitza.

PCR probak egin dizkiete Donostiako Ramuntxo Berri tabernan izandakoei. ©Gorka Rubio / FOKU

Beste 505 positibo izan dira Hego Euskal Herrian

Berria

COVID-19a zuten zazpi pertsona hil dira azken astean Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Probak egingo dizkiete Nafarroako egoiliar guztiei irailean.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna