Albistea entzun

2045eko gizakien larruan

Etorkizuneko nomaden kanpamentu bat irudikatu dute EHUko Arte Ederren Fakultatean. Instalazioa ostiralera arte ikusi ahal izango da, eta lantegi bat egingo dute azken egunean
Nomaden kanpalekuan ugariak dirak landareak eta barazkiak: egoera klimatikoak bultzatuta, haien laginak lantzen dituzte.
Nomaden kanpalekuan ugariak dirak landareak eta barazkiak: egoera klimatikoak bultzatuta, haien laginak lantzen dituzte. ARITZ LOIOLA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Amaia Igartua Aristondo -

2021eko apirilak 28 - Leioa

Kartoizko xafla batek estaltzen du aretoko atea. Hori zeharkatu, eta pasabide bat dator hurrena, plastiko zeharrargiek mugatutako igarobide estu bat, non bat-batean argia nabarmenki apaltzen den. Hornidurak oraindik eraikitzeko dagoen gune baten antza ematen dio tokiari, edo, irudimena erabiltzekotan, badu larrialdi eremu baten tankera ere, ikus-entzunezkoetan sarri agertzen diren agertokien traza.

Hain zuzen, biak ala biak uztartzen ditu 2045eko apirila: mugaz gaindiko kanpamentua instalazioak: egoera klimatikoak okerrera egin du, eta estualdi ekologiko batean girotuta dago erakusketa. Halaber, nomada batzuen kanpalekua irudikatzen du; hortaz, badu, osatu gabeko eremuaren eitea ez ezik, osatzera helduko ez denarena ere. Leioako (Bizkaia) EHUko Arte Ederren Fakultateko I. eraikineko erakusketa aretoan bisitatu ahal izango da, ostiralera bitarte.

Fakultateko Espekulazio Taldeak eta Tipi enpresak elkarlanean garatu dute proiektua, eta, funtsean, aurreikuspen ariketa bat da: hemendik hogei urtera munduan biziko den egoeraren inguruko kontakizuna —Arrate Hidalgo idazle, itzultzaile eta zientzia fikzioan adituarekin batera ondutakoa—, eta haren gauzatzea —Klari Moreno artistarekin batera landutakoa—. Klima larrialdiaren ondorioz sortutako ogibide batetik begiratu diote etorkizunari: mugaz gaindiko nomaden begietatik, zehazki.

Hondakinen kudeaketa jasanezinak ugaritu egin ditu gizatalde horiek. Talde espezializatuak dira, Tipi enpresako kide Ane Rodriguezek aletu duenez: batzuek tokian tokiko lurzorua berreskuratzeko egiten dute lan; beste batzuek airea filtratu, eta haren kalitatea hobetzen dute, eta badaude zaharkitutako azpiegiturak desegiten dihardutenak ere. Edonola ere, beren jarduerek oihartzuna eman diete mundu osoan, baita mugak libreki zeharkatzeko pribilegioa ere, mundua toki are arriskutsuagoa bilakatu baita, besteak beste, tenperaturaren igoerak urtutako permafrostean gordeak zeuden gas toxikoen erruz. Rodriguezek dioenez, mugaz gaindiko nomadak «instalatzen diren tokietako jendearekin ondasunak eta zerbitzuak trukatzetik bizi dira, eta birziklatzen eta hondakinak, energia eta ezagutzak optimizatzen egiten dute lan».

Talde horietako batek okupatu du fakultateko erakusketa aretoa: lanerako janzki bereziak paratu dituzte beren behin-behineko bizitokian, baita landareen lagin mordoxka eta horiek lantzeko laborategi umil bat ere. Instalazioak duen kutsu distopikoa gorabehera, ordea, etorkizunaz egin ohi den irakurketa horretatik urrundu nahi izan dutela dio Ane Abarrategi Tipiko kideak; etorkizun «lineala eta hazkundean oinarritutakoa» planteatu ordez, «elkarlanean sustatutako kontakizunak egiteko moduak» bilatzea baitzen asmoa. «Esperimentu bat da: artearen lengoaiak ezinbestekoak baitira kontatu ahal izateko».

Kontakizun honek, zehazki, lau ideia ditu oinarrian, Abarrategik azaldu duenez: «Irudi distopiko eta utopikoetatik urruntzea, onetik eta txarretik izan dezan; hautsitako etorkizun bat irudikatzea, ez dena ez perfektua, ez garbia, ezta erabat teknologikoa ere; etorkizun mundutar bat islatzea, nola jango duten irudikatuz, adibidez; eta hori iraganarekin bat eginda erakustea».

Batera espekulatzea

Egoera klimatikoaz gain, 2045eko beste hainbat ezaugarriren berri ere ematen dute instalazioaren atarian jarri dituzten eskuorriek. Jakinarazten dute, esaterako, garai horretan egoera demografikoa muturrera heldu dela, eta arrek eta zaharrek umeak sortzeko gaitasuna bereganatu behar izan dutela, teknologiaren bitartez. Era berean, politika ere eraberritu da: nomaden kanpalekuan barreiatuta dagoen hauteskunde propagandak gizon baten, emakume baten eta haur baten aurpegien plano oso gertukoak agertzen ditu, Bizi estilo osasuntsu alderdiari botoa emateko eskaerarekin. Dena dela, Rodriguezek dio alderdi tradizionalak indargabetu egin direla, vlogger-en mesedetan.

Gizarteko hainbat ertzez espekulatu dute dagoeneko, baina 2045eko koadroa gehiago ñabartzeko asmoa dute oraindik. Horretarako, ostiralerako lantegi bat antolatu dute fakultatean, etor litekeenaz eztabaidatzeko.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Plateruena: berriz zabalduko ditu ateak

Durangoko Plateruena kafe antzokiak berriz irekiko ditu ateak

Iñigo Astiz - Paulo Ostolaza

Udalarena izango da, baina kudeaketa publiko eta komunitarioa izango du; kultur mahai batek gidatuko du. Gune berriak hiru erpin izango dituela azaldu dute: euskara, kultura eta sorkuntza.

 ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Aurtengo Durangoko Azokak argitu dezakeen argazkia

Itziar Ugarte Irizar

Digitalizazioaren aroak galdera ikur handiak ezarri ditu musikagintzaren sektorean. Nabarmen aldatu da musika banatzeko era, eta Durangoko Azokan ere gero eta begi-bistakoagoa da hori. Eredu bat agortzear sumatu arren, formatu fisikoaren aldeko jarrerari eusten diote gehienek.

Karmele Mitxelena eta Iñaki Cid Larrea, beren lan argitaratu berriak eskuetan, Donostian. ©GORKA RUBIO / FOKU

Karmele Mitxelenaren eta Iñaki Ciden lanak argitaratu dituzte

Itziar Ugarte Irizar

'Haragizko mamuak' du izenburu Mitxelenaren lehen narrazio liburuak, eta 'Behin batean Loiolan' antzerkiaren alorreko Ciden lanak. Donostia Hiriko Kutxa Literatura sariak irabazi dituzte biek, eta Elkarrek eman ditu lanok argitara.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.