Noiz sortua: 2018-10-05 00:30:00

Pauso bihurtutako doinuetan

Ruper Ordorika, Antton Valverde, Oreka TX, Itziarren Semeak eta Korrontziren zuzeneko doinuekin ikuskizuna egingo du Amilotx dantza taldeak bihar, Bilboko Euskaldunan
Iñaki Goirizelaia dantzari eta koreografoa —eskuinean—, Amilotx dantza taldeko kideekin ikuskizuna prestatzeko entseguan.
Iñaki Goirizelaia dantzari eta koreografoa —eskuinean—, Amilotx dantza taldeko kideekin ikuskizuna prestatzeko entseguan. LUIS JAUREGIALTZO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Ainhoa Larrabe Arnaiz -

2018ko urriak 5

«Gure gaurko dantza berriak etorkizuneko dantza tradizionalak izango dira». Xabi Paya bertsolariak Mungiako (Bizkaia) Amilotx dantza taldearen ikuskizunetako batean esandakoa bere egin du Iñaki Goirizelaiak, dantza taldeko kide eta koreografoak. Hala ibili da azken hamabost urteetan, euskal abestiak pausoekin interpretatzen; dantza tradizionalaren eta garaikidearen arteko mugan jauzika. Orain arte sortutako dantzak ikuskizun «berezi eta bakarrean» biltzeko erronka hartu du orain. «Ez dugu inoiz halakorik errepikatuko». Ruper Ordorika, Antton Valverde, Itziarren Semeak, Oreka TX eta Korrontzi taldeen zuzeneko doinuekin dantza egingo dute Amilotx dantza taldeko kideek bihar, Bilboko Euskalduna jauregian egingo duten Kantuetan Dantzan ikuskizunean. Xabi Paya bertsolariak gidatuko du saioa. Sarrerak salgai jarri dituzte dagoeneko, Euskalduna jauregian.

Luzaroan egindako lanaren emaitza da biharko emanaldia. Estepan Urkiaga Lauaxeta idazlearen jaiotzaren mendeurrena du ekitaldiak abiaburu, 2005. urtean bete zena. Izan ere, mendeurrenerako hainbat dantza sortu zituen Amilotx dantza taldeak, eta Goirizelaiak hartu zuen koreografiak ontzeko ardura. «Dantza tradizionalak ikasi eta irakasteaz gain, bestelako ideia batzuk proposatzen hasi nintzen orduko ekitaldirako». Bide horri heldu dio azken urteetan ere, harik eta atzera begiratu, eta sorkuntzen bilketa egitea erabaki duen arte.

«Nire bizitza profesionala pixka bat lasaitu zen duela bi urte», azaldu du Goirizelaiak, irriz, EHU Euskal Herriko Unibertsitateko errektore karguari erreferentzia zuzena eginez. Bi urte igaro dira kargua utzi zuenetik, eta gaztetatik dituen zaletasunentzat tarte gehiago hartu du ordutik. «Bururatu zitzaidan, azken hamabost urteetan egindako lan guztia borobiltzeko, egokia litzatekeela dantza guztiak bildu, eta antzoki batean batera aurkeztea, zuzeneko musikarekin». Orduan hasi zen Goirizelaia pausoak ematen, buruan zuen ideia gauzatzeko asmotan.

Sustraietatik harago

Musikariengana jo zuen lehenik. «Erotuta nengoela erantzungo zidatela uste nuen, baina oso harrera ona egin zioten proposamenari». Ruper Ordorika, Antton Valverde, Itziarren Semeak, Oreka TX eta Korrontzi konbentzitu zituen. «Publikoa askotarikoa izatea da gure asmoa, eta horregatik jo genuen horren estilo ezberdinak dituzten musikariengana». Aurreratu duenez, Xabier Lete eta Mikel Laboa ere gogoan izango dituzte.

Musika lortuta, hurrengo lanari ekin zion berehala: denbora luzez sortutako pieza guztiak elkartu, eta kohesioa ematea. «Ezaugarri komuna dute dantza guztiek: gure sustraietatik abiatzen dira dantza guztiak, eta euskal dantza tradizionalean oinarritzen dira, baina ekarpen propioa egin diegu. Dantza klasikoaren eta garaikidearen eragin nabarmena dute». 15 eta 50 urte bitarteko 25 dantzari arituko dira oholtzan dantzan, eta bi orduko emanaldia egingo dute. «Guk abestiak era batean interpretatu ditugu: dantzaren bidez irakurri ditugu, eta saiatuko gara ikusleei hori helarazten».

Victor Olaeta dantzari bizkaitarraren ikasle izan zen Goirizelaia. «Txikitatik edan dut dantza tradizionalaren eta modernoaren arteko nahasketa, eta, horregatik, normaltasun osoz bizi izan dut bi estiloen arteko fusio hori. Beti iruditu zait ekarpen interesgarria dela halakoetan murgiltzea». Oinarri hori du larunbateko ikuskizunak ere, eta ideia hori nabarmendu du behin eta berriz. «Guk dugun aberastasuna itzela da, eta hortik abiatuta zerbait gehiago egitea edo gehitzea oso interesgarria da, nahiz eta batzuetan uzkurtasunak egoten diren».

Gorputzetik igorritakoak

Mintzaira bi elkartuko dituzte emanaldian. «Musikariek kantuen bidez helaraziko dituzte beren mezuak, eta guk mezu horiek interpretatuko ditugu gorputzarekin eta dantzarekin». Azken hilabeteetan entsegu gogorrak egin dituztela aitortu du, eta, Kantuetan Dantzan egitasmoaren abiapuntuari erreferentzia eginez, Lauaxetak idatzitako poemaren esanahia moldatu du, umorea baliatuz. «Dantza emon behar jako maite dan askatasunari». Sekula errepikatuko ez den ekitaldia izango da biharkoa.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ekainaren 2an eguneratua, 19:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan hamar lagun hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez. Zortzi positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta bost gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.491 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.078 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Aritxulegiko gaina, Nafarroa eta Gipuzkoa artean. ©

Nafarroako Gobernuak «jarrera zuhurra» du lurraldeen arteko joan-etorriekin

Berria

«Autonomia erkidego guztiek dute lurralde mugakideen artean mugitzeko helburu bera, baina litekeena da erritmoa berbera ez izatea», esan du Javier Remirez gobernuko bozeramaileak. Salvador Illa Espainiako Osasun ministroak atzo esan zuen hirugarren fasea bukatu arte ezingo dela autonomia erkidego batetik bestera bidaiatu. 

Heriotza kopurua asteka, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. ©INE

Nabarmen goratu da izurriak eragindako heriotzen kurba

Edu Lartzanguren

Espainiako Estatistika Institutuak grafiko bat argitaratu du, erakusteko izurriak nola eragin duen heriotza tasan.

Pedro Sanchez Espainiako presidentea, gaurko lehen agerraldian, Kongresuan. ©J. J. Guillen / EFE

Espainiako Kongresuak larrialdi egoeraren seigarren luzapena onartuko du gaur

Paulo Ostolaza

Ekainaren 21 arte luzatuko dute; printzipioz, azken aldiz. Sanchezek iragarri duenez, «hirugarren fasean sartzen diren autonomia erkidegoetan hango presidenteak erabakiko du nolakoa izango den fase hori».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna