Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

Munduko biztanleen erdiek adina ondasun dute 26 lagun aberatsenek

Oxfamen txostenaren arabera, 3.800 milioi pertsona txiroenak iaz baino%11 pobreago dira orain
Langile batzuk yate bat garraiatzen, Dusseldorfen, joan den abenduan.
Langile batzuk yate bat garraiatzen, Dusseldorfen, joan den abenduan. SASCHA STEINBACH / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Irune Lasa -

2019ko urtarrilak 22

Dirua izatea baino ezer hobeagorik ez dago diru gehiago izateko. Oxfam International gobernuz kanpoko erakundeak egitate hori agerian utzi du, beste behin, desberdintasunari buruz egiten duen urteroko txostenean. Iazkoa, gainera, urte oparoa izan dute aberatsetan aberatsenek: mila milioi dolarretik gorako (880 milioi euro) jabetza duten 2.200 pertsonen aberastasuna egunero 2.500 milioi dolar handitu da, eta orain iaz baino %12 aberatsago dira. Aldiz, %11 pobretu dira munduko biztanleen erdiak, txiroenen artean dauden 3.800 milioi pertsonak.

Aberatsen kopuruak gora egiten jarraitzen du munduan. Bi egunetik behin, mila milioi dolarren jabe bilakatzen da pertsona bat; hori gertatu da 2018an, eta berdin gertatu zen 2017an ere. Horiek horrela, krisi ekonomiko sakona tartean izan den azken hamarkadan bikoiztu egin da aberats horien kopurua.

Batzuek gehiago eta besteek gutxiago, bada desberdintasunaren areagotzearen erakusle beste datu bat: murriztu egin da munduko biztanleen erdiek bezainbesteko jabetza duten aberatsen kopurua. Gaur egun, 26 pertsonak biltzen dute 3.800 milioi txiroenek bezainbeste ondasun —43 pertsona ziren 2017an, eta 61 2016an—.

Desberdintasuna gora

Desberdintasuna arazo larria da Oxfamentzat, Matthew Spencer kanpaina arduradunak esan duenez: «Joan den mendeko azken laurdeneko lorpen handienetakoa izan zen muturreko pobrezian bizi zirenen kopuruaren murrizketa masiboa, baina hazten ari den desberdintasunak arriskuan jartzen du aurrerabide hori».

Txostenean ikusten denez, munduko eremu guztietan egin du gora desberdintasunak. Gutxien Mendebaldeko Europan handitu da, nahiz eta oraindik diru sarreren %37 bereganatu duten biztanleen %10ek. Sarrera desberdintasunaren hazkunde bizkorrena Ipar Amerikak, Txinak, Indiak eta Errusiak izan dute. Iaz, biztanleen %10ek herrialdeko sarreren %41 hartu zuten Txinan, %47 AEBetan eta Kanadan, eta %61 Ekialde Hurbilean.

Gainera, gobernuak desberdintasun hori larriagotzen ari dira. Ez dituzte hezkuntza, osasuna eta beste zerbitzu publikoak behar beste finantzatzen, enpresa handiei eta aberatsei zerga hobariak ematen dizkiete, eta ez dute zerga iruzurraren aurka nahikoa borrokatzen. Herrialde aberatsetan errenta zerga tasa marjinala 1970eko %62tik %38ra jaitsi da 2013an. Oxfamen arabera, munduko biztanleen %1 aberatsenek zergetan %0,5 gehiago ordainduko balute, gaur egun eskolara joateko baliabiderik ez duten 262 milioi haurrek hezkuntza jaso ahal izango lukete, eta 3,3 milioi heriotza eragozteko beste diru bilduko litzateke.

Zer egin

Hain zuzen, zerga progresiboak dira, Oxfam Internationalen aburuz, desberdintasunei aurre egiteko modu eraginkor bat. Era berean, finantza ondasunen jabetza erregistro global bat ere proposatzen du, zerga ihesa eragozteko. Gero, hezkuntzarako berdintasunezko sarbidea bermatzea da biztanleriaren erdi horren diru sarrerak hobetzeko beste modu bat. Eta horrekin batera, ondo ordaindutako lanpostuetarako berdintasunezko sarbidea ere, besteak beste bidezko gutxieneko soldaten bidez.

Oxfamen ustez, desberdintasuna murriztu nahi badute, gobernuek askoz gehiago inbertitu behar dute hezkuntzan, osasunean eta ingurumenaren babesean. Hori bai, txostenak erakusten duenez, lehen baino mugatuago daude horretarako. Azken hamarkadetan herrialdeak aberatsago bihurtu diren arren, pribatizazioen ondorioz arlo publikoak, oro har, pobretu egin dira, arlo pribatuen mesedetan eta zenbait herrialderen aberastasun publiko garbia —ondasun publikoak minus zor publikoa— negatiboa da.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Tabernari bat bere negozioko kutxa elektrikoa erabiltzen. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Sanchezek argindarren promesari eutsi arren, kontuak ez dira ateratzen

Xabier Martin

Azaroan %68 igo da argindarra, eta Espainiako Gobernuaren 2018ko prezioen promesa urrunago dago. Adituek diote «ezinezkoa» dela.

Astearte honetan Ondarroan eginiko manifestazioa ©CCOO

Ia erabateko erantzuna izan du Bizkaiko arrain kontserbetako grebak

Jokin Sagarzazu

Soldata eta lan baldintza «duinak» eskatzen ari dira, baina salatu dute patronalak blokeatu egin dituela lan hitzarmena berritzeko negoziazioak. Mila langile inguru ditu sektoreak, gehien-gehienak emakumeak.

Jon Ander de las Fuentes Guuk-eko presidentea eta Juanan Goñi kontseilari ordezkaria. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Guuk konpainia osorik erosi du Masmovilek

Xabier Martin

Telekomunikazioko euskal konpainia horren %40 beste akziodunen esku zegoen, eta zati hori bereganatu du orain.

Bizkaiko autoeskoletako langileen protesta bat ©Aritz Loiola (Foku)

Abenduan beste astebeteko greba egingo dute Bizkaiko autoeskoletan

Jokin Sagarzazu

Duela 11 urte amaituriko lan ituna berritu nahi dute langileek, baina azaldu dute patronalak ez duela negoziatu nahi. Salatu dute bulegoetako langileen soldata garbiak ez direla iristen mila eurora.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.