Noiz sortua: 2019-01-22 00:30:00

Munduko biztanleen erdiek adina ondasun dute 26 lagun aberatsenek

Oxfamen txostenaren arabera, 3.800 milioi pertsona txiroenak iaz baino%11 pobreago dira orain
Langile batzuk yate bat garraiatzen, Dusseldorfen, joan den abenduan.
Langile batzuk yate bat garraiatzen, Dusseldorfen, joan den abenduan. SASCHA STEINBACH / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Irune Lasa -

2019ko urtarrilak 22
Dirua izatea baino ezer hobeagorik ez dago diru gehiago izateko. Oxfam International gobernuz kanpoko erakundeak egitate hori agerian utzi du, beste behin, desberdintasunari buruz egiten duen urteroko txostenean. Iazkoa, gainera, urte oparoa izan dute aberatsetan aberatsenek: mila milioi dolarretik gorako (880 milioi euro) jabetza duten 2.200 pertsonen aberastasuna egunero 2.500 milioi dolar handitu da, eta orain iaz baino %12 aberatsago dira. Aldiz, %11 pobretu dira munduko biztanleen erdiak, txiroenen artean dauden 3.800 milioi pertsonak.

Aberatsen kopuruak gora egiten jarraitzen du munduan. Bi egunetik behin, mila milioi dolarren jabe bilakatzen da pertsona bat; hori gertatu da 2018an, eta berdin gertatu zen 2017an ere. Horiek horrela, krisi ekonomiko sakona tartean izan den azken hamarkadan bikoiztu egin da aberats horien kopurua.

Batzuek gehiago eta besteek gutxiago, bada desberdintasunaren areagotzearen erakusle beste datu bat: murriztu egin da munduko biztanleen erdiek bezainbesteko jabetza duten aberatsen kopurua. Gaur egun, 26 pertsonak biltzen dute 3.800 milioi txiroenek bezainbeste ondasun —43 pertsona ziren 2017an, eta 61 2016an—.

Desberdintasuna gora

Desberdintasuna arazo larria da Oxfamentzat, Matthew Spencer kanpaina arduradunak esan duenez: «Joan den mendeko azken laurdeneko lorpen handienetakoa izan zen muturreko pobrezian bizi zirenen kopuruaren murrizketa masiboa, baina hazten ari den desberdintasunak arriskuan jartzen du aurrerabide hori».

Txostenean ikusten denez, munduko eremu guztietan egin du gora desberdintasunak. Gutxien Mendebaldeko Europan handitu da, nahiz eta oraindik diru sarreren %37 bereganatu duten biztanleen %10ek. Sarrera desberdintasunaren hazkunde bizkorrena Ipar Amerikak, Txinak, Indiak eta Errusiak izan dute. Iaz, biztanleen %10ek herrialdeko sarreren %41 hartu zuten Txinan, %47 AEBetan eta Kanadan, eta %61 Ekialde Hurbilean.

Gainera, gobernuak desberdintasun hori larriagotzen ari dira. Ez dituzte hezkuntza, osasuna eta beste zerbitzu publikoak behar beste finantzatzen, enpresa handiei eta aberatsei zerga hobariak ematen dizkiete, eta ez dute zerga iruzurraren aurka nahikoa borrokatzen. Herrialde aberatsetan errenta zerga tasa marjinala 1970eko %62tik %38ra jaitsi da 2013an. Oxfamen arabera, munduko biztanleen %1 aberatsenek zergetan %0,5 gehiago ordainduko balute, gaur egun eskolara joateko baliabiderik ez duten 262 milioi haurrek hezkuntza jaso ahal izango lukete, eta 3,3 milioi heriotza eragozteko beste diru bilduko litzateke.

Zer egin

Hain zuzen, zerga progresiboak dira, Oxfam Internationalen aburuz, desberdintasunei aurre egiteko modu eraginkor bat. Era berean, finantza ondasunen jabetza erregistro global bat ere proposatzen du, zerga ihesa eragozteko. Gero, hezkuntzarako berdintasunezko sarbidea bermatzea da biztanleriaren erdi horren diru sarrerak hobetzeko beste modu bat. Eta horrekin batera, ondo ordaindutako lanpostuetarako berdintasunezko sarbidea ere, besteak beste bidezko gutxieneko soldaten bidez.

Oxfamen ustez, desberdintasuna murriztu nahi badute, gobernuek askoz gehiago inbertitu behar dute hezkuntzan, osasunean eta ingurumenaren babesean. Hori bai, txostenak erakusten duenez, lehen baino mugatuago daude horretarako. Azken hamarkadetan herrialdeak aberatsago bihurtu diren arren, pribatizazioen ondorioz arlo publikoak, oro har, pobretu egin dira, arlo pribatuen mesedetan eta zenbait herrialderen aberastasun publiko garbia —ondasun publikoak minus zor publikoa— negatiboa da.

Albiste gehiago

Martxoaren 31n eguneratua, 14:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 8.647 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda, administrazioen arabera. 441 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 1.775 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Lantegiak itxita, Oñatin. ©Jagoba Manterola / Foku

Euskal presoak kontuan hartzeko eskatu dio Etxegaraik Parisi

Berria

«Esan dute birusak ez duela bereizten klaseen artean, eta hori gezur handia da», adierazi du LAB sindikatuko idazkari nagusi Garbiñe Aranburuk. Iñaki Garcinuño Cebek Bizkaiko enpresaburuen elkarteko presidenteak eskatu du EAEaren «berezitasunera» moldatzeko lan jarduera bertan behera uzteko erabakia: «Denontzako kafeak ez du balio».

Langile bat lanean, Basauriko Sidenorren, artxiboko irudi batean ©Luis Jauregialtzo (Foku)

Enpresa batzuei irekitzeko aukera eman die Espainiako Gobenuak

Jokin Sagarzazu - Irune Lasa

Espainiako Gobernuak salbuespen batzuk sartu ditu funtsezkotzat jotzen ez diren jardueren funtzionamenduan, bereziki inportazio eta esportazio jardueretan aritzen diren enpresentzat —haien jarduera edozein dela ere—, eta itxieraren ondorioz, merkatua galtzeko arriskuan dauden kasuetan.

Bilboko kale bat hutsik, konfinamendu egun batean ©marisol ramirez / foku

Euskal Herrian 441 pertsona hil dira koronabirusak jota, eta 8.647 daude gaixo

Irati Urdalleta Lete

Atzotik beste 39 pertsona hil dira, eta 422 gaixotu. Nekane Murga Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak esan du «joera aldaketa bat» ikusten dela.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

Irakurtzen ari zaren edukia libre ematen jarraitu nahi dugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, zure eskubidea. Sareko irakurlea bazara, konprometitu zaitez irakurtzen ari zarenarekin. Geroa zugan.

Izan zaitez BERRIAlaguna