Albistea entzun

Franco berehala hobitik ateratzeko trabarik ez du Madrilek

Espainiako Auzitegi Gorenak argudiatu du obra baimenik ez duela behar, eta azpimarratu du estatua dela Erorien Haranaren jabea, ez Eliza

Jokin Sagarzazu -

2019ko urriak 1

«Ez da obra baimenik behar». Esaldi horrekin, Espainiako Auzitegi Gorenak baliogabetu egin du Franco Erorien Haranetik ateratzeko dagoen oztopo juridiko nagusia; horrenbestez, edonoiz atera ahal izango dute lurpetik. Espainiako Gobernuaren bozeramaile Carmen Calvok aurreko astean esandakoa betez gero, azaroaren 10ean Gorteetarako egingo diren bozen kanpaina baino lehen izan beharko luke. Ministroen Kontseiluak eman behar du agindua: proiektua eta aurrekontua eginda dauzka.

Gorenak atzo jakinarazi zituen duela astebete emandako epaiaren argudioak, eta haiek funtsezkoak dira Madrilgo epaitegi batean dagoen auzibide bat indargabetzeko eta beste oztopo batzuk gainditzeko. Jose Yusti Bastarreche epaileak —memoria historikoaren aurka azaldu izan da jendaurrean— behin-behinean eten zituen diktadorea hobitik ateratzeko lanak, lanaren tamaina dela eta. Gorenak ebatzi du exhumazioak ez duela legea urratzen, «obra txikia» delako.

Bigarren urratsa langileak mausoleoan sartzea litzateke, baina beneditarrak aurka azaldu dira. Epaileek, halere, gogoratu dute eraikinaren jabea estatua dela, ordena erlijioso horrek kudeatu arren. Espainiak eta Vatikanoak 1979an sinatu zuten konkordaturen arabera, estatuak ezin du esku hartu gurtzarako leku batean, baina Gorenak azpimarratu du arau hori beste lege batzuen menpe dagoela: desobiratzea arautzen duen legea, adibidez, konstituzionala dela ebatzi du.

Horrez gain, gobernuak eginiko eskabide bati erantzunez Vatikanoak esana du Justiziak adierazitakoa beteko duela. Betorik egongo balitz, baimen judizial bat jasoko luke gobernuak, epaileek idatzi dutenez.

Erabakia irmoa da; Espainiako Auzitegi Konstituzionala eta Europako Giza Eskubideen Auzitegiak dira Francoren familiari geratzen zaizkion ate bakarrak, eta iragarri du helegitea aurkeztu duela, bere oinarrizko eskubideak urratu zaizkiola iritzita. Konstituzionalak ez du zertan lekualdatzea behin-behinean eten auzia aztertu bitartean, baina senideek hori eskatuko dute.

Hurkoren bat hobiratzeko eskubideaz, Gorenak azpimarratu du ez dela «mugarik gabekoa», gainerako legeen menpe dagoela eskubide hori, eta gaineratu du Francoren kasuan ez dela «izaera pribatuko» ekintza hutsa. «Hildakoaren izaera publikoak, oinarrian politikoak, eta haren hobiaren ezaugarriak [estatuaren jabetzarenak] erabakigarriak dira [erabakian]».

Halaber, epaimahaiak baztertu egin du gorpuzkiak Almudenako katedralera eramatea familiak eskatu zuen moduan. «Segurtasun arrazoiak» aipatu ditu; besteak beste, Madril erdialdean eta leku turistiko batean dagoelako. Hala, El Pardo auzoko Mingorrubioko hilerrira eramatearen alde egin du. Adierazi du gobernuak familiari aukera eman ziola Almudena ez den beste toki bat aukeratzeko, baina hark ez ziola erantzun. Gobernuak prest dauka mausoleo bateko hilobi bat hilerri horretan; han dago lurperatuta diktadorearen emazte Carmen Polo.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Elhadji Ndiaye omentzeko ekitaldia, Iruñeko Arrotxapea auzoan, iaz. ©JESUS DIGES / EFE

ESPALOIAN ITOTAKO BIZITZA

Ion Orzaiz

Duela bost urte, 2016ko urriaren 25ean, Elhadji Ndiaye senegaldarra zendu zen, Espainiako Poliziaren zaintzapean, Iruñean. Atxiloketa bortitz baten ostean konfirmatu zuten hila zela. Poliziaren jokabide arrazisten ondorio dela uste dute Ndiayeren lagunek eta gobernuz kanpoko erakundeek.
Egonkorrak bilakatu dira Ipar eta Hego Euskal Herriaren artean Frantziako indar armatuek egiten dituzten kontrolak. ©BOB EDME

Sistemaren belauna lepoan

Oihana Teyseyre Koskarat - Jone Arruabarrena - Ion Orzaiz -Javi West Larrañaga

Migratzaileen aurkako jazarpena fenomeno orokortua da Euskal Herrian. Adituek eta gobernuz kanpoko erakundeek salatu dute Poliziak «sistematikoki» erabiltzen duela bortxa pertsona arrazializatuen aurka.
 ©BERRIA

«Polizia, nahitaez, giltzarri da gizarte arrazista iraunarazteko»

Maite Asensio Lozano

Segurtasunaren zein mehatxuen inguruan zabaltzen diren ideiak «eraikuntza politikotzat» dauzka Douhaibik; horrekin lotu ditu kolektibo arrazializatuen aurkako kriminalizazioa eta jazarpen poliziala.
 ©BERRIA

«Behartu nahi gaituzte Poliziaren aurrean behera begiratzera»

Ion Orzaiz

Modou Faye, 'Beltxa'. Senegal atzean utzita, Iruñera iritsi zen duela urte asko. Paperak ditu orain, Africa United elkarteko burua da, baina horrek ez du Poliziaren jazarpenetik libratu.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.