Albistea entzun

EKOGRAFIAK

Benitoren estilora

Lander Arretxea -

2022ko irailak 28

Sailkatzen zaila den ikus-entzunezkoa da bideoklipa. Beharbada, genero bat delako bere baitan. Telebistarako jaio ziren lehen-lehenak —MTV telebistak zabaldu zizkigun lehenik, baina baita SuperBat-ek ere—. Pixkanaka abestitik banaezina den elementua bihurtu dira. Bideoklipa da musika izar entzutetsuenek —eta entzunenek— kantak aleka aurkezteko baliatzen duten marketin tresna. Musikarien proposamenaren osagarri ia ezinbestekoa da: estetika bat, jarrera bat, mundu jakin bat sortu edo erakusteko baliatzen dena. Euskal Herrian bertan baditugu bideoklipetan trebatu diren ekoiztetxe ezin finagoak —Arriguri, Badator— eta ez da talde sonaturik jada haien esku eta begietatik igaro ez denik. Mundu mailako joerak ekartzen dituzte gurera, iruditegi propioa sortzeari uko egin gabe.

Joeretan azkena errepikatu duenik ez da oraindik. Bad Bunny-k bere azken albumeko El Apagón abestiarekin egin duenak bideokliparen berezko mugak gainditu baititu. Abestia dokumental tankera duten pasarteekin tartekatuta, hogeita bi minutuko pieza osatu du. Baina ez da luzera, formatua, kolorea edo argiztapena bideoklip gogoangarri egiten duena. Ezaugarri apurtzaileena tematikoa da; kantak eta tartekatzen duten elkarrizketek jorratzen duten gaia. Puerto Ricoko biztanle zapalduenen arazoak jaso ditu ahoan bilorik gabe: energia enpresa diruzaleen esku uzteak dakartzan itzalaldiak; hondartzen (zeharkako) pribatizazioa; kanpoko inbertsoreen erosketa mugagabeak herritarren bizitzetan duen eragin basatia. Hori guztia datuak eta testigantzak uztartuta, arduradunak politikariak, enpresariak, lobbyak— izen-abizenez salatuz. Zazpi milioi lagunek baino gehiagok ikusi dute dagoeneko.

Bada bideoklipen loraldia irudiaren diktadurarekin lotzen duenik. Bad Bunny-k berak ere baliatu (izan) du bere inperio musikal propioa eraikitzeko. Baina bideoklip honekin egin duena ez da bere lana zuritzeko kausa progresista bat besarkatzea soilik. Arriskatu egin da eta egiazko eragina izan nahi duen zerbait ondu du. Puerto Ricoko biztanleen borrokak badu bazterrotan ditugun nahi eta ezin askoren antza. Jaialdiak banketxeek eta garagardo ekoizle handiek finantzatzen dituzten eszena honetan, ausartuko da inor Benitoren estiloa gurera ekartzen?.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Filip Albor, Amaia Karrere eta Arantxa Hirigoien, <em>Ttinka</em> disko-liburuaren egileak. ©MATHIEU HARANBURU/ BELARRI

«Ikusi dut gauza gutirekin anitz pasarazten ahal dela»

Ainize Madariaga

'Ttinka' disko-liburua plazaratu du Hirigoienek, Filip Albor eta Amaia Karrerekin batera.Ttipitik «on» denez kantuak eta ipuinak euskaraz entzutea, haurren beharretara egokitu dute obra.
Jon Zabaleta, HernaniKomik azokan emandako Joseph Camino saria eskuetan duela. ©JON URBE / FOKU

«Marrazteak goizero jaikitzen laguntzen dit»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Trazu ezberdin asko dituen bineta erraldoi bat da Zabaletaren bizitza, marrazkiz zirriborratu duena. Hernani bere jaioterrian saritu dute, eta euskal komikiari egindako ekarpena aitortu.
 ©MONIKA DEL VALLE / @FOKU

«Euskaraldia oso neorrealista da»

Urtzi Urkizu

ETB1ek 'Dailobit' saioaren bigarren atala emango du gaur, Euskaraldian izandako bizipenekin. Rutak Leire Palaciosekin batera aurkezten du programa. «Naturaltasunez agertzen saiatzen naiz».

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...