IRLEN SAREA

Estatuen indarra Huawei aferan

Gorka Julio -

2019ko maiatzak 25
Huawei enpresa txinatarrari AEBek ezarritako mugak zuzeneko eragina izan dezake beste hainbat enpresetan edo ezerezean gelditu hiru hilabeteko epean exekutatzen ez bada. Hala ere, Huaweiren teknologiekin AEBetako enpresek hartu emanik ez izateko aginduak, estatuek oraindik duten indarra erakusteaz gain, teknologia burujabetza eta jabetza intelektualari buruz ere eztabaidatzeko balio du.

Atzean, 5G sarearen garapenean lidergoa zeinek duen dago jokoan. Telekomunikazio enpresek nahiago dute azpiegitura zaharretan prezio merkeetan lehiatu baino, inbertsio handia beharko duten zerbait berrian jardutea. Horrek dakarren negozio bolumena izugarria izango baita. Huaweik garapen abiadura handia izan du alor horretan. Eragina mugatzeko saiakera dago, beraz.

Erabaki horren ondorioz, Huawei enpresaren gailuek ez dituzte Googlen Android sistema eragilearen eguneraketak izango. Beste mugen artean ARM txipentzako instrukzio sortak duen jabetza intelektualari lotutakoa dago. Gehien erabiltzen diren txipek ARM arkitektura eta arau sorta baliatzen dute. Txipak ez ditu enpresa bakar batek sortzen, baina lizentzia bat beharrezkoa du horiek egin ahal izateko, eta hori ere estatuen markoan arautzen da. Multinazionalen erraldoien aurrean, estatuen papera gutxiesten dutenei zer pentsa eman beharko lioke aferak.

Trumpen estatuak dituen tresnak baliatu ditu, bere interesak defendatzeko, sistema kapitalistaren markoan. Hori gutxi balitz, jabetza intelektual mugatzaileak interes pribatuari, publikoaren gainetik gailentzeko aukera ematen dio, arma erasokor bezala. Burujabetzaren gaia mahai gaineratzeko balio badute ere, ez dute burujabetza askatzaile baten inplementazioan laguntzen. Burujabetza bezala uler daiteke, baina estatuek dituzten tresnen marko ez askatzailean; ez dute herritarrentzat burujabetza emantzipatzaile bat irudikatzen alegia.

Baina tresna berak, estatua eta jabetza intelektuala, begirada askatzaile batekin erabiliak kontrako efektua lortzeko ere balia litezkeela erakusten dute aldi berean. Burujabetza teknologikoaren kasuan, herriek eta komunitateek merkataritza auzien gainetik teknologia eta teknologien ekoizpena kontrolatzeko eskubidea bada, hori martxan jartzeko erabiltzen badira.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

Irakurtzen ari zaren edukia libre ematen jarraitu nahi dugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, zure eskubidea. Sareko irakurlea bazara, konprometitu zaitez irakurtzen ari zarenarekin. Geroa zugan.

Izan zaitez BERRIAlaguna