EKOGRAFIAK

Esklabotza modernoa

Miren Manias -

2018ko abenduak 5

Hogei kafe katilu eta zigarro gutxi batzuk. Horiek besterik ez zituen izaten Marishek eguna pasatzeko. Lan egiten zuen etxeko familiak ematen zizkion, haien zerbitzura egotearen truke. Garbitu, plantxatu, janaria prestatu... Apenas zuen jatekorik eta edatekorik; familiak utzitako soberakinekin elikatzen zen. Marisheri lo egiteko lekua ere ematen zioten: egongelako sofa mehe bat. Hamar urte pasatu zituen esklabo bihurtuta.

A Woman Captured (2017) dokumentaleko istorio gogorra da hori. Duela gutxi benetan gertatutakoa. 52 urteko emakumezko bat Hungariako familia batean harrapatuta dago. Ikasketarik gabe, etxe horretatik kanpo aukera profesional gutxi dituela uste du. Bernadett Tuza-Ritter zinemagileak aurkitu zuen istorioa, unibertsitaterako film labur bat egiten ari zela. Marishen egunerokoa grabatu zuen bi egunez. Nola da posible, ordea, egoera hori normaltasunez filmatu izana? Nork nahiko luke etxean duen esklaboa erakutsi?

Familiako amak dirua eskatu zion zinemagileari irudien truke. Horrez gain, baldintza bat ere jarri zion: etxeko inor ez filmatzea irudietan; soilik haien ahotsa grabatu zezakeen. Ama behin elkarrizketatu dute dokumentalean, eta Marish egoera horretan izatea gauza normaltzat du. Haiei esker, bizi baldintza hobea duela argudiatuz. Alegia, alabarengandik, senideengandik eta lagunengandik urrun, eta inolako ondasunik gabe? Bestela esanda, duintasuna lapurtuta —Marishen benetako izena Edith da—.

Zinemagilearen laguntzaz, istorioak amaiera zoriontsua du. Halere, esklabotza modernoko istorio guztiek ez dute amaiera bera izaten. Areago, uste baino kasu gehiago daude munduan; 2016an, 40 milioi lagun zenbatu ziren egoera horretan; horien %71, emakumezkoak. Arazorik handiena hutsune juridikoa da; mota horretako esklaboak aitortzen dituzten legeen falta, hain zuzen ere. Horregatik, biktimek ez dute beren egoera salatzen. Maiz, esklaboak diren kontzientziarik ere ez dutelako. Erasotzaileekin gauza bera gertatzen da: kontzientzia falta. Nork du arazoaren ardura? Adituek diotenez, alde batetik, eskaerak; hori dagoen bitartean, ez baita arazoa konponduko. Beste alde batetik, hezkuntza sistemak; garrantzitsua da belaunaldi gazteak arlo horretan heztea. Aldaketarako lehen pausoa kontzientzia da.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Pertsona bat prismatikoekin hegaztiak behatzen, kaskabeltzen begiratokian. ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

Udazkenarekin badoazenei so

Jone Arruabarrena

Mendixurko Parke Ornitologikoan 200 espezietik gora beha daitezke. Udazkena heldutakoan, leku beroagoetara joaten dira batzuk, baina beste asko bertan geratzen dira.
 ©ANNE BASKARAN

Gaitzen aurka, berezko defentsak

Uxue Gutierrez Lorenzo

Immunitate sistema gorputzak duen berezko babes sarea da. Defentsak indartzeko, edo ez ahultzeko, estresa saihestea, egunean 7-8 ordu lo egitea eta elikadura orekatua izatea gomendatu dute medikuek. Udazken eta negu partean arnasbideko birusei aurre egiteko tresna eraginkorra da.

Bilbon bertan ekoitzi eta saltzen dituzte mozzarela eta burratak. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Bilboko mozzarella

Zihara Jainaga Larrinaga

Biribil Brothers negozioko kideek mozzarella eta burratak ekoizten dituzte. Bilbon egiten dute Italiako gazta, eta hirian bertan ireki zuten saltokia, duela urtebete.
Anya Taylor-Joy aktorea, The Queen's Gambit telesaileko protagonista. ©- / EZEZAGUNA

Xakea, feminismoa eta askatasuna

Mikel Yarza Artola

Xakearen unibertsora hurreratu da 'The Queen's Gambit' telesail laburra, fikziozko zazpi ataletan

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna