Noiz sortua: 2019-02-13 00:30:00

EKOGRAFIAK

Kornubiera normalizatzeko

Miren Manias -

2019ko otsailak 13

Kornualles konderriko (Erresuma Batua) jatorrizko hizkuntza da kornubiera. Herrialdeko hego-mendebaldeko eskualdean hitz egiten da, hain zuzen ere. XIX. mendean, baina, ingelesak ordezkatu zuen, eta kornubiera galdutzat eman zen. XX. mendean, aldiz, hizkuntza biziberritzeko egitasmoak areagotu ziren. Eta hiztun berriak bereganatu dituzte azken urteetan. Egun, 3.000 lagun inguruk hitz egin dezakete kornubiera.

Ekimen horien artean, kornubiera ikasteko lehen aplikazio digitala dago: Go Cornish (https://gocornish.org). Alegia, Internet bidez hizkuntza ikasteko sortu berri duten tresna —sakelakoan erabiltzeko ere egokitua dago—. Golden Tree Productions erakundeak zuzendu du proiektua, Kornuallesko kontseiluarekin elkarlanean. Helburua da kornubiera hitz egiten ez duen demografia berria erakartzea, hizkuntza modu eskuragarrian ikasteko tresna bat jarrita. Horrekin batera, tailerrak eta saio interaktiboak antolatu dituzte konderriko hainbat eskolatan, tabernatan eta gune sozialetan.

Gazteen erakunde gero eta gehiago ari dira parte hartzen hizkuntza biziberritzeko egitasmoetan. Kornubiera ikasten ari diren lagunen kopurua ere gora doa. Iaz, 77 lagunek egin zituzten hizkuntza azterketak; bestela esanda, aurreko urtean baino %15 gehiagok. Hiztunak, gainera, kornubiera erabiltzeko bide berriak bilatzen ari dira. 2017an, idatzizko testu iragarle aplikazioa sortu zuten; eta 2018an, PlayStationeko joko baten edizioa sortu zuten kornubieraz lehen aldiz: Smash Hit Plunder.

Birtualki bada ere, hizkuntza gutxituak telebista eremura egin du saltoa. Sarean estreinatu berri dute kornubierazko lehen elkarrizketa saioa: Jaqi ha Jerry show. Erresuma Batuko Arteen kontseiluak eta Kornuallesko kontseiluak finantzatu dute. Momentuz, 20-30 minutuko bi programa pilotu grabatu dituzte, eta Youtubeko Pellwolok an Gernewegva kanalean daude ikusgai. Askotariko protagonistak gonbidatzen dituzte platora, gai ezberdinez hitz egiteko. Horrez gain, zuzeneko musika emanaldia ere badago. «Proiektua aitzindaria da guretzat; izan ere, aurretik ez dugu inoiz halakorik egin», azaldu du saioaren errealizadoreak. Jaqi ha Jerry telebista kate bat martxan jartzeko lehen saiakera da. Saioarekin, kornubiera «normalizatu» nahi dute.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Lehen arretako profesionalen protesta bat, iaz, Gasteizen. ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

Murgak egoera hauskorraz ohartarazi du, 15 kutsatu gehiagoren berri emanda

Ane Eslava

Egoera «kontrolpean» dagoen arren, «zuhurtzia» eskatu du. Nafarroan ez da kasu berririk egon. Lehen arretako langileek protesta egin dute

Larrialdi zerbitzuek behin-behineko ospitale bat jarri dute Lleidan. ©Ramon Gabriel / Efe

Kataluniako Gobernuak konfinamendua ezarri die 200.000 herritarri

Berria

Lleidako eskualde batean koronabirusaren zortzi agerraldi detektatu dituzte. Eguerdian jarri dute indarrean.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna