Albistea entzun

Memoria historikoa. Francoren gorpuzkiak

Badu ateratzeko ordua

Espainiako Gobernuak etzi aterako du Francisco Franco diktadorearen gorpua Erorien Haranetik. Pardon hobiratuko dute, hedabideen presentziarik gabe
Francoren hilobia, Madrilgo Erorien Haraneko santutegian.
Francoren hilobia, Madrilgo Erorien Haraneko santutegian. JAVIER LIZON / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Ion Orzaiz -

2019ko urriak 22

Etzi izanen da, urriaren 24an, ostegunarekin. Egun horretan aterako dituzte Francisco Franco diktadorearen gorpuzkiak Madrilgo Erorien Haranetik. Momia hobitik ateratzeko ordua ere zehaztu du Espainiako Gobernuak: 10:30ean hasiko dituzte lanak. Hiru bat orduko prozesua izanen da. Sartu, hobia ireki, atera. «Bizkor» egin nahi dute lekualdatzea, ez dadin ikuskizun bihurtu. Lekukoak ere, ahalik eta gutxienak: diktadorearen senideak, auzitegi medikua eta Dolores Delgado Justizia ministroa, notario gisa. Horiez gain, langileak besterik ez.

Hilotza zulotik ateratzeko prozesua bi fasetan eginen dute: lehenik eta behin, 1,5 tonako hilarria altxatuko dute, garabi baten eta arrabolen laguntzaz, eta gero hilkutxa aterako dute, kablez lotuta —1,26 metro sakon da diktadorearen hobia—. Bigarren fasean, berriz, hilobia adreiluz eta porlanez beteko dute, eta gainean harlauza bat jarriko.

Beste hilkutxa bat eramango dute, litekeena baita lurpean dagoena ustelduta egotea, eta, gorpuzkiak batetik bestera aldatu ondoren, helikopteroz eramango dute handik Pardo-Mingorrubioko kanposanturaino. Efe berri agentziak azaldu duenez, armadaren helikoptero bat ere prest dauka Espainiako Gobernuak, Erorien Haraneko aparkalekuan.

Komunikabideak ezin izango dira sartu Erorien Haraneko santutegian eta Mingorrubioko mausoleoan; beraz, ezingo dute eman haren gorpua hobitik ateratzen duteneko irudi gertukorik, ez eta berriro hobiratzen dutenekorik ere. Espainiako Gobernua dena prestatzen aritu da asteburuan, eta Erorien Haraneko bisita guztiak bertan behera utzi zituen. Espainiako Poliziaren eta Guardia Zibilaren kontrolak ezarri dituzte, bai Erorien Haranean, bai Pardoko hilerrian.

Debekuari entzungor eginez, baina, Francisco Franco fundazioak elkarretaratze bat antolatu du etziko, Pardo-Mingorrubioko kanposantuan. «Omenaldia eginen diogu Espainiaren handitasunaren alde hainbeste egin zuen hari. Lorez eta otoitzez beteko dugu panteoia», esan dute elkarretaratzera deitzeko oharrean.

Prozesu gorabeheratsua

Espainiako Gobernuak iazko abuztuaren 24an hasi zuen Francoren hilotza Erorien Haranetik ateratzeko bidea. Asmo hori iragarri zuenetik, baina, diktadorearen zazpi bilobek hamaika helegite eta alegazio aurkeztu dituzte.

Iragan abuztuan, prozesua behin-behinean eteteko agindua eman zuen Espainiako Auzitegi Goreneko Jose Yusti epaileak, «lanen tamaina handia» argudio gisa hartuta. Irailean, ordea, Gorenak arrazoia eman zion Espainiako Gobernuari, Franco hobitik ateratzea «obra txikia» eta «legearen araberakoa» delako.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Elhadji Ndiaye omentzeko ekitaldia, Iruñeko Arrotxapea auzoan, iaz. ©JESUS DIGES / EFE

ESPALOIAN ITOTAKO BIZITZA

Ion Orzaiz

Duela bost urte, 2016ko urriaren 25ean, Elhadji Ndiaye senegaldarra zendu zen, Espainiako Poliziaren zaintzapean, Iruñean. Atxiloketa bortitz baten ostean konfirmatu zuten hila zela. Poliziaren jokabide arrazisten ondorio dela uste dute Ndiayeren lagunek eta gobernuz kanpoko erakundeek.
Egonkorrak bilakatu dira Ipar eta Hego Euskal Herriaren artean Frantziako indar armatuek egiten dituzten kontrolak. ©BOB EDME

Sistemaren belauna lepoan

Oihana Teyseyre Koskarat - Jone Arruabarrena - Ion Orzaiz -Javi West Larrañaga

Migratzaileen aurkako jazarpena fenomeno orokortua da Euskal Herrian. Adituek eta gobernuz kanpoko erakundeek salatu dute Poliziak «sistematikoki» erabiltzen duela bortxa pertsona arrazializatuen aurka.
 ©BERRIA

«Polizia, nahitaez, giltzarri da gizarte arrazista iraunarazteko»

Maite Asensio Lozano

Segurtasunaren zein mehatxuen inguruan zabaltzen diren ideiak «eraikuntza politikotzat» dauzka Douhaibik; horrekin lotu ditu kolektibo arrazializatuen aurkako kriminalizazioa eta jazarpen poliziala.
 ©BERRIA

«Behartu nahi gaituzte Poliziaren aurrean behera begiratzera»

Ion Orzaiz

Modou Faye, 'Beltxa'. Senegal atzean utzita, Iruñera iritsi zen duela urte asko. Paperak ditu orain, Africa United elkarteko burua da, baina horrek ez du Poliziaren jazarpenetik libratu.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.