Albistea entzun

Asia-Pazifikoan Txinari aurre egiteko neurriak adostu ditu Quad aliantzak

AEBek, Indiak, Japoniak eta Australiak egozten diote Pekini Indopazifikoan 'statu quo'-a aldatu nahi izatea. Ohartarazi dute eskualdean ezin dela Errusiak Ukrainan egindako inbasioaren «antzekorik» gertatu
Anthony Albanese (Australia), Joe Biden (AEB), Fumio Kishida (Japonia) eta Narendra Modi (India), atzo, Tokion egindako bileraren ondoren
Anthony Albanese (Australia), Joe Biden (AEB), Fumio Kishida (Japonia) eta Narendra Modi (India), atzo, Tokion egindako bileraren ondoren ZHANG XIAOYU / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Igor Susaeta -

2022ko maiatzak 25

Kaleratu zuten adierazpen bateratuan ez zuten Txina aipatu, baina Txinaz ari ziren. AEBek, Japoniak, Indiak eta Australiak leporatzen diote «Indopazifikoan, bereziki», statu quo-a «indarrez» aldatu nahi izatea. Horregatik, lau herrialdeek osatutako Quad aliantzak adostu ditu Asia-Pazifikoan Pekini modu geoestrategikoan aurre egiteko neurri batzuk. Planaren arabera, Pazifikoko uharteekin duten lankidetza indartuko dute, horien garapena eta jasangarritasun ekonomikoa babestuko dute, eta konpromisoa hartu dute hurrengo bost urteetan 50.000 milioi dolar —46,6 mila milioi euro— inbertitzeko, eskualdean azpiegiturak egiteko proiektuak finantzatzeko asmoz.

2007an sortu zuten aliantza, eta lau herrialdeetako gobernuburuak aurrez aurre bildu ziren, atzo, bigarren aldiz. Tokion izan zen bilera, eta, adierazpenaren berri eman ondoren, agerraldia egin zuten Joe Biden AEBetako presidenteak, eta Anthony Albanese Australiako lehen ministroak, Fumio Kishida Japoniakoak, eta Narendra Modi Indiakoak. Errusiak Ukrainan egindako inbasioaren harira, Kishidak nabarmendu zuen nazioarteko ordenaren oinarriak «astindu» dituela, eta Indopazifikoan ezin dutela «antzekorik» baimendu. Bidenen esanetan, AEBen asmoa da Indopazifikoan «irekia, segurua eta indartsua» izatea. Quaden bidez Asia-Pazifikoan NATO Ipar Atlantikoko Itunaren Erakunde «txiki bat» hauspotu nahi izatea egozten die Pekinek herrialde horiei.

Txinak atzo baieztatu zuen, hain zuzen, Wang Yi Atzerri ministroak bira bat hasiko duela bihar, ostegunarekin, eta joango dela Asia-Pazifikoko zortzi herrialdetara: Salomon Uharteetara, Kiribatira, Fijira, Samoara, Tongara, Vanuatura, Papua Ginea Berrira eta Ekialdeko Timorrera. Duela hilabete pasa segurtasun lankidetzako akordio baten berri eman zuten Txinak eta Salomon Uharteek. Itun horrek ezinegona sortu du eskualdean, eta Australiak eta Zeelanda Berriak uste dute Pekinek hori baliatu nahi duela ingurunea militarizatzen hasteko eta eskualdean posizionatzeko. Txinak, ordea, ukatu egiten du akordioak asmo hori duela.

Horren guztiaren harira, Quadeko herrialdeek sinatutako adierazpenak hauek gaitzesten ditu: «lehian dauden eremuen militarizazioa», kostazainek eta itsas miliziek ontziei ematen dieten «erabilera arriskutsua», eta itsasoko baliabideak ustiatzeko beste herrialde batzuen jarduerak «oztopatzeko ahaleginak».

Biden, Taiwanez

Lehian dagoen eremuetako bat da Taiwan, Txina hegoaldeko itsasoan. Bidenek adierazi zuen, herenegun, AEBek militarki esku hartuko dutela, baldin eta Pekinek uharte horri eraso egiten badio. Txinak Etxe Zuriko maizterraren adierazpenak gaitzetsi zituen, eta «suarekin jolastea» aurpegiratu zion. Bidenek erabaki du polemika hori ez elikatzea. Izan ere, Washingtonek, legez, Taiwani armak eman behar dizkio bere burua defenda dezan, baina azken hamarkadetan indarrean izan den «anbiguotasun estrategiko bat» mantenduz.

Bideni galdetu zioten atzo ea aldaketarik egon den AEBek Taiwanekiko duten politikan, eta ezetz erantzun zuen «Inondik inora ez da aldatu politika hori».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Melillako hesiak marraztak izan ohi ditu goialdean, Marokok kontrolatzen duen aldean. ©MARIA TRASPADERNE / EFE

Itsasoak ere baditu mugak

Jone Arruabarrena

Burdinazko hesi batek inguratzen du Melilla; mendietatik hasi eta itsasoraino hedatzen da. Herritar batzuek ihesi datozen migranteei laguntzen diete.
AEBetako jatorrizko herrien protesta bat, artxiboko irudi batean. ©E. GARCIA / EFE

Ezin eska indigenei besteek ezin dutena

Urtzi Urrutikoetxea

Erreserbak lurralde subiranoak izanik, abortatzeko debekutik kanpo daudela iradoki dute, baina asko uzkur daude. Begiradak oraintxe bideratu dira jatorrizko herrietara, baina gogoratu ere ez dira egin haietaz hamarkadotan utzikeria sufritu dutenean.
Serko Kaniwar da Zarok TV telebista kateko aurkezleetako bat. ©BERRIA

Haurrentzako telebista kate batek bizirik eusten dio kurduerari

Lara Villalon

Zarok TV kateak emititzen jarraitzen du, Ankarak aginduta itxi zuten arren. Kurdueraren dialekto guztietan ematen ditu saioak, eta helduek ere ikusten dute, hizkuntza ikasteko.
Polizia operazioaren kontrako manifestazio bat. ©BERRIA

Erdoganek prentsa librea isilarazi du

Orsola Casagrande

Iragan ekainaren 8an polizia operazio bat egin zuten zenbait kazetariren eta hedabideren kontra, Diyarbakirko fiskalak aginduta: hogei kazetari hartu zituzten atxilo. Turkiako Gobernuak prentsa askea mugatu nahi du.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...