Albistea entzun

AEBen eta Txinaren arteko erlazioa egonkortzeko prest dira Biden eta Xi

Taiwango aferan ez dute aurrerapausorik eman, bi liderrek gobernuburu gisa izandako aurrez aurreko lehen bileran. Washingtonentzat, ez batak ez besteak ez du nahi Ukrainan arma nuklearrak erabiltzea
XI Jinping Txinako presidentea eta Joe Biden AEBetakoa, atzo, Balin (Indonesia).
XI Jinping Txinako presidentea eta Joe Biden AEBetakoa, atzo, Balin (Indonesia). LI XUEREN / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Igor Susaeta -

2022ko azaroak 15

Joe Biden AEBetako presidentea eta Xi Jinping Txinakoa aurrez aurre aurrenekoz batzartu ziren gobernuburu gisa atzo Balin (Indonesia), han G20koen goi bilera hasi bezperan. Afera komertzialak eta geopolitikoak medio, gaiztotuta daude bi herrialdeen arteko harremanak, azken hamarkadotan inoiz egon ez diren puntu batean. Bilera ez zen baliagarria izan bi potentzien arteko harremana onbideratzeko, baina atzerapausorik ere ez zuten eman. Izan ere, nahiz eta jarraitzen duten desadostasunak edukitzen, bi herrialdeen arteko erlazioa egonkortzeko prest agertu ziren.

Horren erakusgarri, bilera bukatu eta gero agerraldi bat egin zuen Etxeko Zuriko maizterrak, eta nabarmendu marko bat ezarri dutela bi herrialdeei eragiten dieten auziez aritzeko; hala nola finantza eta osasun egonkortasuna, eta klima larrialdia. Azken horri buruzko lankidetza etenda egon da abuztutik, Nancy Pelosi AEBetako Ordezkarien Ganberako presidenteak Taiwanera bisita ofizial bat egin zuenetik.

Baina orduan piztutako ekaitza baretu da. Bidenek eta Xik bost aldiz hitz egin dute elkarrekin telefonoz edo telematikoki, aurrenekoak iazko urtarrilean presidente kargua hartu zuenetik. Nolanahi ere, ez da izan aurrez aurre biltzen diren lehendabiziko aldia: 2011n Pekinen, eta 2012an Washingtonen batzartu ziren Biden eta Xi, presidenteordeak baitziren Barack Obama AEBetako presidentea zenean eta Hu Jintao Txinakoa.

«Beti bezala ikusi dut», esan zuen Xiri buruz galdetu ziotenean. Zabaldutako irudietan ikusi ahal izan zenez, adeitsu elkar agurtu zuten. Txinak bileraren ondoren kaleratutako oharraren arabera, solasaldi «eraikitzailea, irekia» eduki zuten biek. Taiwango egoera egon zen bileraren erdigunean, eta, Etxe Zuriak ohar batean jaso zuenez, Bidenek esan zion AEBek uko egiten diotela uhartearen statu quo-aren «aldebakarreko aldaketari». Txinak hamarkadotan argudiatu du Taiwan bere lurraldearen parte dela, eta Xik esan izan du Txina eta Taiwan —ofizialki, Txinako Errepublika— «berriz elkartuko» dituela, eta horretarako indarkeria ere erabiliko lukeela Txinak, «beharrezkoa balitz».

Bidenek Xiri adierazi zion Taiwanen aurkako ekintza «hertsatzaile eta gero eta oldarkorragoak» bazter utzi beharko lituzkeela, argudiatuta horiek eskualde osoko «bakea eta egonkortasuna» arriskuan jartzen dituztela. Pelosi Taiwanera joan eta gero, Txinak maniobra militarrak egin zituen Taiwango kostaldearen parean, eta aste batzuk geroago Bidenek azpimarratu zuen AEBek Taiwan defendatuko zutela, Txinak uhartea inbadituz gero. Horrekin lotuta, Etxeko Zuriko maizterrak esan zien kazetariei iruditzen zaiola ez dagoela halakorik gertatzeko zantzurik. Pekinek atzo nabarmendu zuen Xik Bideni esan ziola Taiwanen estatusa «zeharkatu ezin den» marra gorri bat dela, eta eskatu zion Washingtoni «hitza» bete dezala, eta ez dezala uhartearen balizko independentzia babestu. Lloyd Austin AEBetako Defentsa idazkariak ekainean esan zuen AEBek azken hamarkadetan posizio gisa aurkeztutako «anbiguotasun estrategikoa» mantenduko dutela, eta «Txina bakarraren» politika defendatzen dutela.

Auzi komertziala

Pekinen oharraren arabera, Ukrainaz hitz egitekoan Xik Bideni esan zion «irtenbide erraza ez duen auzi zail bat» dela, eta «potentzia handien arteko konfrontazioa» saihestu behar dela. AEBek azpimarratu zuten beren oharrean ez batak ez besteak ez dutela nahi Ukrainan arma nuklearrik erabiltzea.

Ipar Koreak misilen jaurtiketa areagotu du azken asteetan, eta jarrera «probokatzaile» hori ere izan zuten mintzagai, Washingtonen esanetan. Bidenek esan dio Xiri, zuzenean Txinari auzian egotzitako erantzukizuna aipatu gabe, nazioarteak Piongiang bultzatu beharko lukeela «era arduratsuan» jokatzera.

Txinak azpimarra jarri zuen auzi komertzialean. Urri hasieran, AEBek agindu zuten Txinari ez saltzeko AEBetako teknologiarekin fabrikatutako erdieroale jakin batzuk. Xik adierazi zion bere homologoari munduko bi ekonomia nagusien arteko gatazka batek ez diela ez bataren ez bestearen interesei onik egiten.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Boluntarioak hondakin artean harrapatuta daudenen bila, Idliben, Siria. ©KARAM AL-MASRI / EFE

Sirian egoera «jasangaitza» dela ohartarazi dute nazioarteko GKEek

Mikel O. Iribar

Ekialde Hurbilean 15.000tik gora dira hildakoak. Erbesteratu kurduek eskatu dute giza laguntza Kurdistango Ilargi Gorriaren bitartez emateko. Turkiako presidentea kaltetutako eremuetan izan da

Kasko Zuriak, erreskate lanean, atzo gauean, Idliben, Siria iparraldean. ©YEHYA NEMAH / EFE

Dagoeneko 15.000tik gora dira Ekialde Hurbileko lurrikaretan hildakoak

Mikel O. Iribar

Askok autoetan eta kalean lo egin dute, etxera itzultzeko beldur. Milaka dira kaltetuak, eta lurrikarak are gehiago okertu du Siria iparraldeko eta Kurdistango egoera. Erreskate taldeak hondamendi eremuetara iritsi ezinik dabiltza.

AEBetako presidente Joe Biden, Kongresuko agerraldian. / ©Jacquelyn Martin, EFE

Biden: «Txinak gure subiranotasuna urratzen badu, geure burua babestuko dugu»

Arantxa Elizegi Egilegor

Estatuaren egoerari buruzko agerraldia egin du AEBetako estatuburuak. Besteak beste, Ukrainako gerraz eta droga trafikoaz aritu da.

Kenyako Baserritarren Ligako idazkari nagusi Sidi Otieno, elastiko gorri batekin. ©OSKAR EPELDE JULDAIN

Kenyako Gobernuaren aurkako salaketa jarri dute transgenikoak baimentzeagatik

Oskar Epelde Juldain

Kenyako nekazari talde batek gobernua salatu du, hazi transgenikoen inportazioabaimentzeagatik. Datorren astean hasiko dute epaiketa.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.